met dank aan motortrails.nl dat de reis organiseerde

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "met dank aan motortrails.nl dat de reis organiseerde"

Transcriptie

1 2005

2 met dank aan motortrails.nl dat de reis organiseerde Steekwoorden voor deze reis... 2 Inleiding... 2 kennismaking met Hanoi... 3 naar Yen Bai... 4 de eerste minderheden op het marktje van Tran Tau... 5 poesie maauw en kikkertjeslied in Tan Uyen... 5 ongeluk Andre... 7 Pha Din pas en een bruiloft... 8 de zondagsmarkt van Sin Ho... 9 die-da-dom dreunt door Pa So toeristenplaats Sa Pa excursie naar dorp van zwarte H mong en rode Zao Ham Rong Mountain De chinese grens bij Lao Cai en Bac Ha markt van Flower Mhong in Cán Câu oud op nieuw in Huang Si Phi weekmarkt Huang Si Phi is wéér anders de monteur blijft sleutelen opvallende stijgingspercentages uitstapje naar de watervallen van Ban Gioc we hebben het koud, dan geen benzine en tot slot een aanrijding rondvaart door de baai van Ha Long terug in Hanoi aanvullende literatuur deelnemers

3 Steekwoorden voor deze reis één groep met individuele vrijheid in Minsk we trust u: Tigertime kikkertjeslied, Poesie-mauw en die-da-dom kleurige kleding van minderheden vriendelijke en open mensen markten van Sin Ho Can Cau Huang Si Phi prachtige en typische landschappen aparte lichtval voor foto s leemsporen motor voor vervoer van alles en iedereen Inleiding Vietnam telt officieel 54 verschillende minderheden. Dit zijn er eigenlijk veel meer maar de overige worden niet officieel erkend als autonome stammen, en worden onderverdeeld bij een andere minderheid of als substam hiervan. De meeste stammen, vooral in het hooggebergte in het noorden, zijn afkomstig uit Zuid-China. Hun afstamming gaat soms terug tot Tibet en Mongolie. In geheel Zuid-Oost Azie is voor de minderheden de wekelijkse markt een belangrijk onderdeel van hun levenspatroon. In Vietnam zijn -afhankelijk van de plaats- de marktdagen op zaterdag of zondag. Op deze dagen komen alle stammen uit de regio in hun mooiste kleding naar de marktplaats toe en vormen door hun verscheidenheid aan kleding voor een zeer kleurrijk schouwspel. Soms is het bijna een dag lopen van het dorp waar ze wonen maar belangrijk voor de afzet en aankoop van goederen en ook als uitje waar vooral plezier gemaakt moet worden. Onze reis per motor door dit nog onbekende gebied was een bijzondere belevenis en zeker ook een avontuurlijke uitdaging en we maakten kennis met de enthousiaste bevolking en ongerepte natuur van Noord Vietnam. 2

4 kennismaking met Hanoi Terwijl we met de gehuurde bus de afstand van het vliegveld naar Hanoi overbruggen vertelt Rene, onze Belgische reisbegeleider die vloeiend Vietnamees spreekt, ons alvast wat over het land en het verkeer. Hanoi telt 4 miljoen inwoners en 2 miljoen lichte motoren, alles en iedereen krioelt door elkaar en de verkeersdrukte "hectisch" noemen zou een understatement zijn. Het verkeer gaat langzaam en het gaat er niet om wie voorrang heeft maar wie langs wie rijdt. Taxeren waar de andere verkeersdeelnemer heen wil en daar op anticiperen; meestal door achterlangs te rijden. Door de lage snelheid gebeuren er weinig ongelukken en dan nog met weinig schade. We passeren een grote monumentale toegang waarachter een complete wijk voor buitenlanders moet verrijzen met hoogbouw en appartementen. Het zal wel prijzig worden als je bedenkt dat in Hanoi de grondprijs al tot per m2 is gestegen. In het centrum zal dit zelfs nog meer zijn. Ons hotel ligt in het toeristische centrum van de stad, is enigszins gedateerd maar wel brandschoon. Hoewel ik vaker in Azië ben geweest is de cultuurschok toch weer groot. Men leeft hier op straat en dáár is waar alles gebeurt. Wandelend door de straten en over pleinen verkennen we de buurt en leren veilig oversteken. We slenteren over een lokaal marktje, kijken met gemengde gevoelens naar stukken gebakken hond en naar het op de grond schoonmaken van vis met een groot hakmes. Vrouwen hurken achter hun manden met mandarijnen met op hun hoofd de 'non la': een hoed van gevlochten plataanbladeren. Steeds is het druk, druk, druk. Eigenlijk moet je ergens op een hoekje gaan zitten om het straatleven aan je voorbij te laten trekken en in je op te nemen. Het is een fascinerend beeld en er is steeds wat te zien. s Avonds drinken we op de hoek van de straat nog een paar pilsjes. Vooral voor de groten onder ons is het even wennen aan de hurkhouding op de lage plastic krukjes. Een fles Tigerbier uit Singapore kost een euro, hier -rechtstreeks uit het Hanoi Bia-vat - krijgen we er 13 voor. De volgende morgen gaan we de stad in om aan het verkeer en de motor te wennen. We hadden ze gisteren al opgehaald en in het hotel gestald. Het zijn Russische Minsk s, 125 cc tweetakten die enigszins zijn aangepast voor ons gebruik. Het stuur is vervangen voor een model met dwarsstang in off the road-stijl, kilometerteller en contactslot zijn verwijderd. Na een eerste trap klonk bij mijn exemplaar geen gepruttel maar lag de kickstarter op de grond door een ontbrekende borgclip. Verder stond de dodemansknop nog om en vergat ik de choke. Het verkeer lijkt op een reusachtige mierenhoop maar het rijden valt best mee. De grote straten zijn vaak eenrichtingsverkeer en verkeerslichten worden gerespecteerd. De motor heeft hier de fiets vervangen en dient voor ieder transport, ongeacht de vorm. De meeste zijn fluisterstille viertakten van Japanse of goedkopere Chinese makelij. Ons squadron Minsk s legt -vooral met koude motor of als ze even stationair hebben gelopen- een waar rookgordijn wat gelet op de dichtgeknepen neuzen niet zo wordt gewaardeerd. Als de groep op snelheid ligt doet het geluid denken aan een zwerm jachtbommenwerpers uit de Tweede Wereldoorlog. De schakelpook heeft forse afmetingen en wil met lange halen worden bediend. De koelribben op de cilinder versterken de metaalachtige klanken en uit de transmissie klinken zagende en gierende geluiden. De remmen vragen om te anticiperen en om begrip voor een wat langere remweg. Kortom, een echte Russische tweetakt. 3

5 Het rookspoor van onze toerleider volgend komen we terecht bij een wisselkantoortje. Bij een koers van Dong voor een euro zijn we met een briefje van vijftig al bijna miljonair. Overal op de trottoirs zijn parkeerplaatsen ingericht waar je een bonnetje krijgt en het nummer met krijt op het zadel wordt gezet. Na onze kennismakingsrit lopen we weer door de marktstraten waar hele families op de stoepen gehurkt zitten te eten. De laatste inkopen poncho s en zijden lakenzakken- worden gedaan. Na het eten en tot besluit van de avond nemen we nog ergens een paar pilsjes. Als we een donker zijstraatje willen gebruiken voor wildplassen worden we aangesproken door een drietal: Do you want marihuana or a girl? Het meisje zet de vraag kracht bij door een hand op mijn kruis te leggen. Ik weer haar af waarop ze naar Andre gaat. Als ze plotseling weg is hoor ik: Verrek, ze heeft aan mijn portemonnee gezeten!. Gelukkig zit die aan een lange ketting. Bij mij had ze de rits van het fototasje aan mijn riem opengemaakt en een oud 16 Mb geheugenkaartje is weg. Gelukkig is zakkenrollerij hier heel incidenteel en was de les goedkoop. naar Yen Bai Om half acht klinkt weer klassieke muziek uit de luidsprekers op straat, een half uur later begint ons vertrek. De bagage wordt in een Toyota Landcruiser gestouwd, een grote terreinwagen. Zware tassen met gereedschap en reserveonderdelen blijven bij de hand. We laten ons meedrijven in de verkeersstroom en volgen de auto de stad uit, Hanoi in onze rookwolk achterlatend. Regelmatig stoppen we voor rook- en fotopauzes. Het is frisjes maar tegen elven breekt de zon door. Koffiedrinken is een nieuwe ervaring. Via een filter druppelt langzaam de koffie in een glas dat in een bakje heet water is geplaatst om afkoeling tegen te gaan. Dit krachtige concentraat wordt verdund met stroopachtig dikke gecondenseerde zoete melk en heet water. Tussen de middag stoppen we bij een lokaal restaurantje wat op een zolder is ondergebracht. Het is gebruikelijk om eerst de schoenen uit te trekken en daar niet mee op de matten te lopen. Een tafelhoogte van 40 cm is voor de Vietnamezen geen probleem maar wij moeten na een kwartiertje onze krampende ledematen al weer gaan strekken. De rit gaat verder en wij genieten van de fotogenieke plaatjes van boeren met hun traag voortstappende buffels voor de kar of de snelle pas van vrouwen met manden aan een zwiepende bamboestok op hun schouder. Tegen drieën is de siësta van de mensen voorbij en trekken ze weer naar het land. Ons vrolijk gezwaai wordt lachend beantwoord en meisjes fietsen giechelend verder. Iedereen is bezig en op veel plaatsen wordt gebouwd. Ook nu zien we de motor weer als werkpaard. Bijvoorbeeld met een groot, levend varken dwars achterop, bewegingsloos vastgesnoerd in een ijzeren mand. Acht uur na ons vertrek komen we in het 200 km verder gelegen Yen Bai aan waar de hotelkamer uitzicht biedt op de brede Rode Rivier. 4

6 de eerste minderheden op het marktje van Tran Tau Om half acht klinkt het eerste weng-peng-peng als Hung de Minsks aan het nalopen is: als eerste wordt altijd de claxon gecontroleerd. Het landschap wordt nu heuvelachtig en we zien de eerste vrouwen in traditionele kleding. Bij een stukje grond met enkele graven vertelt Rene over een stukje Vietnamese cultuur. De boerenbevolking hecht zeer aan hun grond en wil daar ook begraven worden. Dit verhindert ook de verkoop of verdeling ervan door de kinderen. In de ogen van deze mensen is iemand niet echt weg als hij een natuurlijke dood sterft. De begrafenis is één van de dingen waar ontzettend veel geld aan wordt besteed, dit tegen de zin van de overheid die liever ziet dat het in de economie wordt gestopt. Ook het Vietnamese Nieuwjaar (Teth) is heel belangrijk. We zien veel theevelden op de hellingen en stoppen regelmatig om mensen, dieren en landschappen te fotograferen. Al na 79 km arriveren we in ons hotel in Ngia Lo. Van hier maken we een korte trip van 30 km door de heuvels naar Tran Tau. Onderweg stoppen we bij een vrouw die met een trapnaaimachine bezig is. Een foto met de digitale camera is een prima manier van contactleggen. Even op het schermpje het plaatje laten zien en iedereen is bereid op de foto te gaan. Hollend komen ze naar de weg. Het dorpje Tran Tau heeft een klein lokaal marktje waar we de fleurige kleding van de Dong kunnen bewonderen met hun vierkante hoofddoek in ruitmotief. Ook zien we enkele H mong in hun zwarte tenues. De Thai die we eerder op de route zagen dragen vaak een doek in felle fluorkleuren om hun hoofd. Deze doeken dienen om het lange haar te beschermen dat niet wordt geknipt en tot over hun middel reikt. Als we tegen vijven terug keren is het drukker op de weg. Buffels en koeien keren uit eigen beweging terug naar huis en ook de mensen verlaten de akkers. Een oude vrouw zoekt in de modder van een rijstveld nog naar slakken. De eetzaal van het hotel is versierd in kerstsfeer. Een kerstboom met flikkerende lichtjes komt hier vreemd over maar de Franse Jezuïten introduceerden hier al in de 17 e eeuw het katholieke geloof en 7% van de bevolking is dit nog steeds. Voor het avondeten staat een hotpot klaar (te vergelijken met Steamboot in Thailand). Op een gasbrander op tafel staat een grote pan met bouillon en je vult zelf een zeef met groente, vlees, vis, mie, mihoen of wat je maar wilt. Na enkele minuten is het al gaar en je eet het met sticky rijst. Op tafel verschijnt een aardewerk pot gevuld met gefermenteerde alcohol die wordt verdund met water (Riêu Càn). Het zoetige brouwsel wordt door 5-6 personen tegelijk opgezogen via lange, holle bamboestengels. Steeds weer wordt de pot bijgevuld met water. poesie maauw en kikkertjeslied in Tan Uyen Kort na drieën word ik al wakker van het aanhoudend geblaf van honden, om half vijf begint er een kerkklok te kleppen en een kwartier later klinkt muziek uit de luidsprekers die overal in het dorp hangen. De nieuwe dag is duidelijk begonnen en komt langzaam op gang. Ik besluit op te staan en ga met mijn camera op zoek naar ochtendgymnasten. Het is nog donker maar enkele straatvegers beginnen al aan hun werk. Krakende fietsen en vrouwen met hun zware last aan een bamboestok komen voorbij en verdwijnen in een zijstraat. Ik volg ze en kom op de markt. Hier is het al druk want Vietnam houdt van vroeg opstaan. Ze eten om elf uur en houden dan hun middagrust. Ik slenter wat rond in het halfdonker en glimlach om de verbaasde, nieuwsgierige blikken. Een jonge visverkoper biedt me een krukje aan om te zitten en het volgende uur laat ik het 5

7 marktleven aan me voorbij trekken. Vietnamezen kopen iedere dag vers in en dit is waarschijnlijk een markt voor de wederverkoop want de verhandelde waar is te groot voor normale families. Om zeven uur ben ik weer terug voor het gezamenlijke ontbijt en om achten zijn we vertrokken. We gaan nu de bergen in en al snel klimt de weg zigzaggend langs de flanken omhoog. Het gaat hoger en hoger en ik krijg koude handen. Tranen rollen over mijn wangen en ik ben blij dat ik mijn systeemhelm kan sluiten. We zien nu andere minderheden dan gisteren en stoppen regelmatig om de typische kleding te bewonderen en digitaal vast te leggen. Ook een vrouw die voor haar woning op haar weefgetouw werkt krijgt een bezoekje. Ergens anders staat een werktuig dat waterkracht gebruikt om rijst te pletten. Aan de ene kant van een scharnierende balk is een vijzel bevestigd, aan de andere kant een bak. De bak loopt via een holle bamboe vol met water en zakt steeds verder waardoor de vijzel omhoog gaat. Op het laagste punt loop de bak leeg en valt de vijzel in een pot met rijst. We hebben een onverwachte stop als Janneke merkt dat de ophanging van haar benzinetank is gescheurd en de benzine er uit sijpelt. Het lek wordt provisorisch gedicht met een blokje gewone handzeep. Nog meer werk is er voor monteur Hung als Rene op hetzelfde moment een spijker in de band blijkt te hebben. Het middageten is gepland in Mu Cang Chai waar zoals in bijna ieder klein dorp een marktje is. Ook hier probeer ik de diverse soorten kleding te fotograferen maar met name de meisjes van de H Mong stam die grote metalen ringen om de hals dragen zijn moeilijk te benaderen. Ze zijn geen vreemden gewend en wenden zich af. We komen vroeg in Than Uyen aan. Ook hier zijn de hotelkamers hoog om ze in de zomer koel te houden. Boven ieder bed is een soort hemel gemaakt voor de romantisch blauw of roze gekleurde klamboe. We slenteren in groepjes wat rond over de markt en door de straatjes. In een klein ambachtelijk zaakje zien we hoe houten panelen kunstig worden voorzien van schitterend snijwerk. Om vijf uur is het Tigertime: tijd voor een fles bier op een terrasje. Op straat stappen twee meisjes achter op de motor bij een jongen. De onervaren knaap heeft geen idee van koppeling en versnellingen en laat tot vier keer toe de motor afslaan, dit onder gelach van de omstanders. Hij vindt eindelijk de eerste versnelling, geeft veel gas en laat de koppeling te vlug los. Het motortje heeft alle gewicht achterop, het voorwiel gaat steil de lucht in waardoor de meisjes er achterover af vallen en de jongen met de motor zijdelings tegen de grond gaat. Het publiek staat uitzinnig op de banken! Het is een koude avond en tijdens en na het avondeten geniet Binne van de rijstwijn (een soort jenever, vaak lokaal gestookt met een alcoholpercentage tussen de 20 en 30 %) maar onderschat de werking enigszins. Opgewekt zingt hij met lange uithalen het liedje Poesie maaauw van Tom Manders en achtervolgt één van de katten tot in de keuken met een schoteltje eten. Wij liggen plat van het lachen en Binne mag vanavond geëscorteerd als eerste naar bed. 6

8 De stemming is uitbundig, zeker als Michel zijn kikkertjes-lied ten gehore brengt, compleet met dansje: De kikkertjes, de kikkertjes, zijn aardig om te zien De kikkertjes, de kikkertjes, zijn aardig om te zien In t hoge gras, in t lage gras (handen omhoog en dan laag) Daar springen zij in t rond (ondertussen ronddraaien) In t hoge gras, in t lage gras (handen omhoog en dan laag) Daar springen zij in t rond (ondertussen ronddraaien) Aaah, kwak, kwak, kwak (met de handen links en rechts kikkerbek nadoen) Aaah, kwak, kwak, kwak Aaah, kwak, kwak, kwak, kwak, kwak enz. ongeluk Andre In de nog donkere morgen valt de stroom uit en een groot dieselaggregaat slaat met donderend geraas aan zodat iedereen om kwart over zes rechtop in bed zit en ruim op tijd is voor het ontbijt. Ook vandaag volgt de weg de flanken van de bergen en is een aaneenschakeling van bochten met af en toe schitterende vergezichten en op de voorgrond de metershoge bloemen, die wij kerststerren noemen. De bamboehellingen worden afgewisseld door huisjes met aangelegde terrassen voor de rijstvelden. We zien bananenbomen langs de weg en ergens buiten bij een fabriekje snijden vrouwen met de hand cassavewortels in repen en wegen deze in grote metalen bakken af. Traag trekt een zware buffel de ploeg door de modder. En overal mensen in prachtige traditionele kleding die vrolijk hun tanden bloot lachen en terugzwaaien. Het is trouwens opvallend hoeveel mensen op het platteland de groene tropenhelmen nog gebruiken die wij kennen uit Amerikaanse oorlogsfilms over de Vietcong. Af en toe hebben we een stukje onverhard en er zijn wegwerkzaamheden. Net voorbij een dorpje staat plotseling de rest van de groep stil op de weg: Andre heeft een ongeluk gehad!. Terwijl we de hele morgen misschien drie of vier auto s hebben gezien is nu in een onoverzichtelijke bocht naar rechts van de andere kant een reusachtige Kamaz-truck met oplegger de flauwe helling op gekomen. De truck moet alle bochten erg ruim nemen omdat zijn dieplader binnendoor loopt. Aan de rechterzijde was erg weinig plek en in een schrikreactie is Andre uitgeweken naar links. De chauffeur ging dezelfde kant op en Andre werd door de hoge, brede bumper geraakt terwijl de motor onder het voorwiel door ging en voor de achteras ligt. De snelheid van beide partijen kan nooit hoog zijn geweest want iedereen rijdt hier langzaam en de toestand van de weg laat (gelukkig) geen hoge snelheid toe. Andre klaagt over pijn in bekken en lies en het laatste stukje film is uit zijn geheugen gewist. Hij kan wel alles bewegen en heeft overal gevoel. Gelet op de stand van zijn benen is zijn bekken gelukkig niet gebroken. Rene besluit hem zelf naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis te vervoeren en we leggen hem achter in de Toyota wat een hele opgaaf is met een gewicht van 120 kg. Te lang op de plaats van het ongeval blijven kan betekenen dat de politie er bij komt en dan zijn we zo 2 dagen verder. In principe is het toch zo dat de bestuurder van het grootste voertuig de 7

9 schade moet betalen. We steken de rivier over met een aftandse pont waarvan het personeel zich als kleine dictators gedraagt maar we laten ons niet intimideren. In het dorpje aan de overkant wachten we op Rene die met Hung de zaken gaat afwikkelen. Enkele uren later kunnen we onze tocht vervolgen maar de monteur blijft achter om eerst de flodderende motor van Michel van een nieuwe koppakking te voorzien. Als we in Son La in het hotel aankomen blijkt Andre er inmiddels óók al te zijn! Er zijn foto s gemaakt, hij heeft gelukkig niets gebroken en pijnstillers gekregen. Pha Din pas en een bruiloft In het hotel is ook een Duits reisgezelschap. Eén van de vrouwen vraagt of ze van Michel en mij een foto mag maken. Ik zou zó mee willen rijden. Ze moest eens weten! We beklimmen de Pha Din pas die een bescheiden hoogte van zo n 1425 meter heeft, maar niet minder dan 32 km lang is. Volgens een legende in een van de lokale talen betekent Pha Din Hemel en Aarde, en de pas is uiteraard de grens er tussenin. Onderweg moeten we door een wegopbreking van pakweg een kilometer. Het droge, gele leemstof spat als water uit elkaar en maakt het spoor onzichtbaar. Een fijne laag stof blijft op onze kleding hangen. Op het hoogste punt staat een rood betonnen sokkel met een gedenkplaat die herinnert aan het feit dat hier de beslissende slag is toegebracht aan de Fransen. We genieten van het uitzicht op de rijstvelden. Op een lokale markt grijpen twee studentes de kans om hun Engels op mij uit te proberen. De standaardzinnen lopen redelijk goed maar hun vocabulaire is nog beperkt zodat mijn tegenvragen te snel en onbegrijpelijk zijn. Vlijtig oefenen, dames! Ik wordt aangesproken door een oudere man in legergroen en na een poosje dringt het tot me door dat hij Frans spreekt. Hij is nog kapitein geweest onder de Fransen en geniet trots van onze oppervlakkige conversatie. Verkoopstertjes laten hun Aziatische charmes op me los en proberen me met een verleidelijk lachje over te halen iets te kopen. In het restaurant waar wij tussen de middag eten is ook een bruiloft gaande en ook wij mogen met het frêle bruidje op de foto wat haar (financieel) geluk moet brengen. Aangeschoten gasten komen met glaasjes rijstwijn met ons proosten. Verderop wordt het pas echt mooi als we door de bamboebossen rijden met bijna geen verkeer. De weg bestaat hier nog uit stenen met hier en daar een restje asfalt. Marco krijgt een stuk ijzer in de band en weer mag de monteur achterblijven om de 3 cm lange scheur te dichten. Overal zien we zwaaiende kinderen maar tijdens de fotostops lukt het me niet de mensen te fotograferen. Ze draaien weg of schudden nee, wat ik respecteer. Na 170 km komen we aan in een idyllisch, bijna romantisch hotel dat geheel in hout is opgetrokken in koloniale stijl. Tijdens Tigertime arriveert ook Hung in het motorpak van José wat een koddig gezicht is want door zijn kleinere gestalte hangen de kniebeschermers bij hem bijna op de enkels. Vervolgens repareert hij in het halfdonker nog een uitlaat met behulp van een plat colablikje. Bij het avondeten is Andre er weer bij en wordt door ons letterlijk op handen gedragen. 8

10 de zondagsmarkt van Sin Ho De ochtendnevel trekt langzaam uit de dalen als we op weg gaan naar een volgende pas. Onder ons in de rivier liggen enkele boten waarmee naar goud wordt gebaggerd. Na 38 km asfalt krijgen we op een splitsing een briefing over de toestand van de weg in de komende uren. De volgende 35 km zijn slecht en Rene schat dat we er toch wel 2 uur voor nodig zullen hebben. Het is 20 km bergop over voornamelijk blauwe, puntige, gebroken rots met af en toe steile stukken. De daaropvolgende afdaling van 15 km zal glad zijn. Hotsend en botsend gaan we omhoog, door gaten en sleuven. Meestal in de tweede versnelling maar regelmatig moet ik met een snelle tik op de pook terug naar de één om de tweetaktmotor op toeren te houden. Op een steil stuk met diepe gaten en bulten gaat Janneke er hard af. Ze valt op haar borst en kneust haar schouder flink. De motor ligt enkele meters lager. Het stuur is krom en er zit een scheurtje in het carterdeksel (wat Hung later provisorisch repareert met zeep en er vervolgens met een mengsel van benzine en lijm een stukje binnenband over plakt) De afdaling gaat over leem- en rotspaden. Door het laaghangende wolkendek hangt er een nevel die de leem soms spekglad maakt en José komt een keer schuivend dwars te staan. Het is allemaal wel te doen maar het is goed opletten en op den duur vermoeiend. Na een poosje heb je het wel gehad. In Sin Ho is het weekmarkt en we bewonderen de fleurige kleding van de minderheden. Je merkt dat hier door de slechte bereikbaarheid geen toeristen komen. Ik fotografeer een meisje maar ze duikt verschrikt weg als ik haar de foto op het schermpje wil laten zien. Als ze na een eerste aarzeling toch kijkt bloost ze giechelend en wil best nog vaker op de foto. Haar chagrijnige broer is een andere mening toegedaan, snauwt haar iets toe en geeft haar een mep tegen de schouder. Deze markten verkopen in hoofdzaak groenten, vlees, stoffen en kleding. Hier in Sin Ho is er een mini fancyfair bij. Herkenbare spellen zoals het Rad van Fortuin, blikkengooien en balspelen leveren een klein prijsje op. Deelname is vanaf 1000 Dong ( 0,05). Veel mensen van de zwarte Zao en rode H mong, maar ook Lu en Dao proberen ballen in een netje te mikken en hebben de grootste lol. Er zijn vooral vrouwen te zien en het is duidelijk dat de markt een belangrijke plaats is voor hun vertier, de sociale contacten en het laatste (roddel)nieuws. Als we verder rijden passeren we kilometers verderop nog mensen die lopend terugkeren naar huis. Er zijn wegwerkzaamheden en op sommige plaatsen is het asfalt bedekt met een dun laagje natte leem. Na een korte knik gaat het in de eerste versnelling omhoog waarbij het achterwiel met korte rukjes aangeeft niet genoeg grip te hebben. Vrachtauto s hebben gebroken rotspuin gekiept dat nog aangewalst moet worden voordat er een keer asfalt overheen komt. Stuiterend overmeesteren we ook deze proef. In de nevel van de laaghangende bewolking krijgen we instructies over de afdaling van 7-8 km tot vlakbij Pa So. Hier moet de weg nog worden aangelegd 9

11 en het hele stuk bestaat uit natte, gladde leem. José is sinds haar enkelbreuk vorig jaar absoluut geen liefhebster van offroad meer en besluit wijselijk de monteur te laten rijden en zelf achterop te gaan. Een stuk van 150 meter met diepe sporen van vrachtwagens en loaders is hier verraderlijk. Het profiel van de banden koekt dicht door de dikke laag rode, vette, plakkerige leem en glijdend komen we door de sporen naar beneden waarbij remmen bijna niet mogelijk is. Robert verliest even het evenwicht en offert een knipperlicht aan de hoge bermkant. Ook Clazien gaat naar de bodem. Een Vietnamees met zijn motor hoogbeladen met (lichte) handelswaar houdt zijn spul ook niet overeind maar hij is daar waarschijnlijk wel aan gewend. De verdere afdaling is goed te doen als je maar oppast, zeker bij enkele beekjes die we doorkruisen. Modderig komen we in het hotel in Pa So aan waar we twee nachten zullen blijven. Bij het avondeten met bier en rijstwijn wordt er weer volop gelachen, zeker als Michel na zijn kikkertjeslied in een zelf gecomponeerde ballade bezingt dat hij zijn Minsk niet kan missen. die-da-dom dreunt door Pa So Voor deze tweede Kerstdag staat een rondritje van 80 km naar de Chinese grens op het programma. Ik krijg een gids achterop, we bezoeken een lokaal marktje en na een paar kilometer stoppen we weer en klimmen via steile, spekgladde paadjes naar een minuscuul witte Mhongdorpje waar een vriendelijke oude man ons rondleidt. De chagrijnige Vietnamese beambte aan de Chinese grens is heel wat minder vriendelijk en stuurt ons resoluut weg. Over enkele jaren zal het waarschijnlijk ook voor niet-vietnamezen mogelijk zijn hier de grens over te steken. Het is de bedoeling dat hier een compleet nieuwe stad uit de grond wordt gestampt. Andre is weer mobiel! Een meubelmaker is langs geweest en heeft twee prachtige krukken gemaakt die direct onder de oksels de steun bieden die nodig is om het bekken te ontlasten. Voor Vietnamese begrippen zijn ze reusachtig en we proberen Hung zo gek te krijgen dat hij ze als een soort steltlopen uitprobeert. s Avonds leert Michel ons een spelletje waarbij we in een kring aan tafel moeten zitten. Ieder heeft twee lege bierflessen die in een bepaald ritme van rechts naar links worden bewogen: (naar rechts beginnen) die da dom, die da dom, die da die da die da dom- en dan wordt één fles doorgegeven. Wie een fout maakt moet er mee stoppen: Rauaus!. Steeds sneller stampen de flessen ritmisch op de massieve tafels tot er slechts één winnaar over blijft. toeristenplaats Sa Pa Tot s nachts vier uur regent het, soms flink. Het gesnurk van de bovenburen en het gekwaak van een kikker (nee, het is niet Michel) houden mij wakker. Vandaag gaan we naar Sa Pa waar we drie nachten zullen blijven. We volgen Highway 4d wat inhoudt dat we rekening moeten houden met zwaar verkeer. Inderdaad komen we regelmatig vrachtauto s tegen. Zon en bergen spelen verstoppertje in de wolkenflarden. De grote, grove bladeren van de bananenbomen vallen op in de fijne bamboebegroeiing van de berghellingen. Rijstvelden vertonen soms een groen waas, het moet hier over enkele maanden prachtig zijn. De weg klimt hoger de bergen in en verdwijnt in de mist; een voorproefje wat ons te wachten staat op de pas. We stoppen voor koffie en enkele 10

12 verkoopsters proberen hun mutsjes, tassen en doeken aan ons te slijten. Aan hun zwarte tanden te zien zijn het waarschijnlijk Lu. Ze zijn aan toeristen gewend want ze laten zich niet wegsturen en kwekken dwars door de briefing van Rene heen. Al gauw rijden we in de laaghangende wolken en mooie panorama s kunnen we nu vergeten. Het zicht bedraagt soms minder dan 25 meter; ik tuur door de smalle spleet boven mijn beslagen bril en het helmvizier naar het zwarte lint dat ligt ingeklemd tussen de bergwand en de onzichtbare witte diepte naast me. Soms duiken plotseling de koplampen van een grote Kamaztruck op. Het is koud, nat en onze schoenen en broeken zitten tot boven de knieën onder de leem en op de rug lopen de modderspatten door tot op de helm. Wie had kunnen denken dat we zo vies en koud zouden worden? Nou ja, so what? We stoppen bij een restaurant waar kansarme jongeren worden opgeleid voor de horeca terwijl Rene in Sa Pa op zoek gaat naar een ander hotel omdat de arme Andre geen trappen kan lopen. We knetteren door de straatjes naar het Royal View Hotel dat sinds een week is geopend maar door de mist weinig view heeft. We komen vanaf de straatkant de lobby in die door de berghelling op de 5 e verdieping ligt. Hier brandt een open haard maar die geeft weinig warmte. Het personeel vliegt en houdt deuren voor ons open. Maar het is nog onervaren met weinig inzicht en initiatief en er is een overkill aan onderlinge controle. Janneke heeft bij haar valpartijtje haar schouder toch ernstiger geblesseerd dan gedacht en ik wil bij haar een mitella aanleggen. Op de een of andere manier past hij niet terwijl het bij proefmodel Binne wèl lukt. Twee lussen van een spanband brengen oplossing met hetzelfde resultaat. Sa Pa was al in de Franse koloniale tijden een favoriete plaats omdat het op meter hoogte ligt en in de zomer koeler is. Het is geen traditioneel bergdorp maar meer een groot vakantieparadijs vol met hotels en souvenir-winkels. Tot het naburige Chau Lai is er een goede treinverbinding vanaf Hanoi. Talloze black H Mong vrouwen met hun typische zwarte ronde hoedjes proberen hun handgemaakte kleding, tasjes e.d. aan de man te brengen. You buy from me? Het is moeilijk te weigeren maar ze willen allemaal dat je juist van haar koopt. Er is een Italiaans restaurant wat wordt gerund door een Vietnamees en eerlijk gezegd is het eten perfect. De gehanteerde prijzen zijn echter ook Europees zodat het in deze omgeving toch een beetje decadent aanvoelt. Aan de straatkant van het vensterglas staart een vrouw van een of andere minderheid naar het fonkelende glaswerk en de dampende schotels en ik voel me een beetje Scrooge uit het Charles Dickens kerstverhaal. excursie naar dorp van zwarte H mong en rode Zao De door de mist nat geworden jassen en broeken willen door de klamme atmosfeer en onverwarmde kamers niet drogen. Sommigen van ons hebben het s nachts koud gehad. Een Vietnamese vrouw is vandaag onze gids bij een bezoek aan enkele dorpjes. Een busje brengt ons een paar kilometer verder wat voldoende is om onder de mist te komen. De leempaden zijn modderig en vooral glad wat Michel al na 100 meter merkt als hij plotseling plat op zijn rug ligt. We mogen in de huizen kijken van de zwarte (noir) H mong. Ze verven hun kleren in een bad van bladeren van de indigoplant. Deze groep wordt door de andere minderheden beschouwd als de laagste klasse. 11

13 Het merendeel is analfabeet en ze kennen ook geen geschreven taal. Er staat een door OXFAM opgerichte school maar daar leren ze vooral tellen en Engels wat beide van pas komt bij de verkoop. Desondanks gaan de meesten niet naar school omdat ze dat in de praktijk ook wel leren. De minderheden trekken met hun kleding en gebruiken de toeristen aan maar de Vietnamezen organiseren alles en maken de winst. Onderweg zien we hoe twee honden in een mand van ijzergaas worden gepropt en achter op een motor op transport gaan. Het zal hun laatste reis zijn want hun vlees wordt beschouwd als een lekkernij. Op de berghelling kwetteren opgewonden kinderstemmetjes terwijl we behoedzaam verder lopen. Ons eindpunt is een toeristisch dorpje van de Rode Zao waar we de meegebrachte lunch verorberen. Al gauw zwermen er wat vrouwen om ons heen, één met haar drie weken oude baby verstopt in de draagdoek op hun rug. We kopen een geborduurde langwerpige lap zoals ook de vrouwen die op hun borst dragen. Fournituren als metalen plaatjes, kralen en boogjes verfraaien het geheel. De Zao-vrouw wil niet erg zakken met de prijs, stopt de lap terug in haar tas en biedt me iets goedkopers aan, wat ik natuurlijk weer niet wil. Het onderhandelen gebeurt in een vrolijke sfeer en zonder druk. Voor mij is het meer een kwestie van principe want ik heb de prijs van 7 naar 6 gedrukt... We volgen de gids op haar rondleiding door een Rode Zao huis. Dit is al luxer met een cement vloer en apart slaapgedeelte. Er staat een grote kookpot, een deel van de vloer wordt gebruikt als spoelkeuken en de voorraadzolder is gevuld met mais en rijst. Terug in het dorpje arriveert net een busje met verse toeristen, dat bijna wordt bestormd door de vrouwen met hun souvenirs. Ook ons busje staat er al maar Rene, Hans en ik besluiten terug te lopen naar Sa Pa, een afstand van 10 km wat de totaalstand voor vandaag op 21 brengt. Het gaat steeds bergop en enkele hellingen hebben een stijgingspercentage van 10%. Steeds weer stoppen er motortaxi s maar die wimpelen we af. Uit het oosten probeert de schemering ons met grote stappen in te halen en in Sa Pa vertrekken nu de busjes met toeristen naar Chau Lai waar ze de nachttrein naar Hanoi nemen. Ham Rong Mountain s Morgens wandelen we naar het park op Ham Rong Mountain (Dragon s Jaws Mountain), een bergpiek aan de rand van het dorp. Hier groeien planten die typisch zijn voor de regio Tay Bac maar ook 184 verschillende species van orchideeën. Dat wil zeggen in de zomer want nu is alleen het blad te bewonderen. Het moet een genot zijn om dan met een macrofotolens hier rond te struinen. Als af en toe het wolkendek opscheurt kijken we neer op een zonnig Sapa en kunnen we genieten van een prachtig uitzicht op de rijstvelden in de omliggende dalen. Ruim 2½ uur brengen we hier door, klimmend en dalend over de traptreden. 12

14 De chinese grens bij Lao Cai en Bac Ha De tanks worden weer gevuld met benzine tegen een literprijs van 969 Dong wat iets meer dan 0,50 is. Hung laat niemand aan de motoren komen en meet hoogstpersoonlijk de hoeveelheid tweetakt olie af. Zo n 20 km lang duurt de afdaling richting Lao Cai. Onderweg is weer van alles op motorisch gebied te zien. Een vrouw rijdt (voorzichtig) zelf met een kind in een draagdoek op haar buik, iemand transporteert 2 balken van 3 meter breed en we zien weer levende varkens in gaaskooien achterop. Een paar kleine paarden zwoegen met driftige passen en heftig knikkende hoofden hun zware last bergop. In Lao Cai missen we Marco maar na een poosje duikt hij op met de motor van Rene. Enkele kilometers terug is de steekas van de achtervork precies achter de moer gebroken en daarmee was de motor onbestuurbaar. Als we op een terras pauzeren, scheurt Hung weg om al na 10 minuten terug te keren met een vervangend, gebruikt exemplaar. Wij gaan vast naar de Chinese grens kijken aan de andere kant van de stad. Aan de overkant van de rivier ligt Hekou en beide landen doen hun best elkaar de loef af te steken met hoge en pompeuze gebouwen. Vietnamezen hebben geen visum nodig voor China en we zien hoe vrachtwagenladingen op enorme karren over en weer gaan. Met de hand geduwd want trucks moeten tol betalen. Terug bij het terrasje wordt bij de motor van Hans een lek in de benzinetank ontdekt. De brandstof wordt afgetapt in waterflessen en Hung verdwijnt weer. We hebben amper de koffie op als de motor al weer gerepareerd is. Het is de eerste warme dag van deze reis en de temperatuur loopt op naar een graad of 25 wat een flinke positieve invloed heeft op het humeur. We genieten van de zalige zon terwijl op de achtergrond Jingle Bells klinkt.. Vanuit Lao Cai vertrekken de treinen naar Hanoi en onderweg gebruiken we drie keer een spoorbrug om de rivier over te steken. Bij de tweede brug moeten we het zijdek van 1,50 meter breed gebruiken en natuurlijk krijgen we daar (motor)tegenliggers. Gelukkig rijden we hier niet met Gold Wings! In de richting van Po Lo zien we veel steenovens en drogerijen. Na de lunchpauze volgen we links de highway nr. 70 weer richting Lao Cai en draaien na enkele kilometers rechtsaf naar Bac Ha. Nu begint opnieuw het echte genieten. De bergen zijn hier hoger, spitser en steiler en na iedere bocht komt een nieuw vergezicht. Het is een beetje heiig en door de bijzondere lichtval zijn de opvolgende bergkammen alleen maar zichtbaar in diverse blauwgrijs schakeringen wat een heel aparte sfeer geeft. Regelmatig moeten we op de steile hellingen even terug naar één om met een verse rookpluim weer op te schakelen. Om half een al arriveren we in het hotel in Bac Ha en we hebben tijd genoeg om het dorpje te verkennen voordat we om vijf uur weer verzamelen voor Tiger-time. Andre wordt door Hung achterop de motor gebracht: Hoera!!, en met de krukken kan hij zelfs al een beetje traplopen. Voor Hung zelf moet het bier nog even wachten totdat de motor van Stefan een nieuwe koppeling heeft gekregen. Na het avondeten wordt het die-da-dom spel nog eens gerepeteerd in het Vietnamees: mot-hai-ba (1-2-3). 13

15 markt van Flower Mhong in Cán Câu Ik wordt om vier uur gewekt door blaffende honden, om vijf uur een gillend varken dat geslacht gaat worden, om zes uur begint een haan te kraaien en klinkt muziek uit de dorpsluidsprekers: Oudjaarsdag is begonnen! Het is 20 km naar de markt van Cán Câu met lange hellingen, steile klims en pittige afdalingen. Het is zaak de remmen niet te overschatten. Van heinde en verre trekken de Flower Mhong hier heen en het is een prachtig spektakel van kleuren. Je komt hier ogen en foto s te kort om dit alles in je op te nemen en vast te leggen. Genietend wringen we ons door de mensenmassa. Je vraagt je af waarom men juist in déze haarspeldbochten, op déze steile hellingen een markt organiseert. Rene weet te vertellen dat regelmatig van plek wordt gewisseld; de terreinsgesteldheid is van ondergeschikt belang. We zouden hier uren kunnen genieten van het schouwspel en de mooie details maar we zoeken toch maar weer de motoren op. Als we de hoofdweg verlaten gaat het slechte asfalt over in sporen van asfalt en dan wordt het onverhard. Op een splitsing die lijkt op een grote zandgroeve- kiezen we de verkeerde richting en volgen de gladde leemsporen naar boven, dwars tussen de wegwerkers door om in het bos te eindigen. Nogmaals verstoren we het werk als we glibberend weer terugkeren. Er volgt een stuk van tweehonderd meter diepe, natte leem. Vóór we daar zijn breekt José s achterwiel al weg, ze gaat dwars en kiepert om. Bij de vorige reis is de volgauto, een Toyota terreinwagen, hier blijven steken en moest er een laadschop aan te pas komen. Hung mag nu een paar keer op en neer lopen om enkele motoren door de diepe sporen te loodsen. Er volgen nog enkele lichtere modderpassages. Het daaropvolgende rotspad is op sommige plaatsen volgekiept met gebroken rotspuin dat nog niet is aangewalst (en misschien ook niet zal worden). Het is lastig rijden en zaak het stuur niet te stevig vast te houden zodat het wiel zijn eigen weg tussen de stenen kan zoeken. De steile afdaling duurt meer dan 10 km, gelukkig over asfalt, en heeft een ontelbaar aantal bochten en hairpins. Hoewel het een beetje heiig is genieten we van het uitzicht dat voor de verandering veel naaldbomen heeft. oud op nieuw in Huang Si Phi We maken nog net het einde van de markt van vandaag mee. Tigertime is dit keer in het straatje om de hoek. Het kleine meisje van de buren is absoluut niet verlegen en zit de hele tijd bij ons op schoot. Ik haal in het hotel wat potloodjes en kleine plaatjesboeken op en deel ze uit. Na het eten keren we hier weer terug. We vermaken ons kostelijk met de kinderen (of is het andersom?) die geen toeristen kennen en net doen of ze bij opa en oma zijn. Onder genot van bier en wijn snelt de tijd naar het Nieuwe Jaar. D.w.z. voor ons want de Vietnamezen volgen de Chinese telling waarbij op 29 januari het jaar 4703 begint. Ze volgen een dierenriem waarbij de dieren om de 12 jaren terugkeren. Met Teth (nieuwjaar) begint het jaar van de hond. Michel probeert met behulp van de karaoke-installatie een groepje Vietnamezen het kikkertjeslied te leren. Ze gieren het uit maar de tekst wil nog niet zo lukken. Je moet er bij zijn om het je te kunnen voorstellen. We zitten op minuscule plastic stoeltjes op een betonnen vloer, de tafel ligt vol plat geknepen bierblikjes en overal liggen de resten van pompoenpitten. Plassen doen we om de hoek op de bergweg en op de TV draait een Vietnamese DVD. Het is gezellig en de gelukwensen voor het Nieuwe Jaar zijn welgemeend. 14

16 weekmarkt Huang Si Phi is wéér anders Ik wordt al vroeg wakker van het geschreeuw van een varken dat op de stoep tegenover het hotel wordt geslacht en ter plekke in stukken wordt gesneden en verkocht. Al gauw is de zondagsmarkt in volle gang en het ziet er letterlijk zwart van de mensen, vooral door de donkere kleding van de Zao en de Nung. Ook andere minderheden zijn goed vertegenwoordigd en iedereen draagt zijn mooiste zilveren sierraden en de prachtigste hoofddeksels. Hier kun je urenlang de meeste fantastische foto s maken. Een heel oud omaatje met een enorme uilenbril probeert een kluwen garen te ontrafelen dat ze tussen haar tenen klemt. Ze is verrukt zichzelf op het schermpje van de camera te zien en deelt graag mee van onze snoepjes. Als je op de details let is er overal wel iets leuks of interessants te zien. De mensen stellen het op prijs als je contact probeert te leggen en wij vormen een welkome afwisseling in hun bestaan. Omdat ze geen toeristen gewend zijn is onopvallend fotograferen erg moeilijk oók omdat we met kop en schouders boven iedereen uitsteken en daardoor zelf een bezienswaardigheid zijn, zelfs José die toch maar 1,65 meter is. Janneke, met haar 1,90 meter en forse postuur, wordt helemaal aangestaard. Deze weekmarkt is voor mij de mooiste, waarschijnlijk door de vriendelijke en open mensen. Als we ons na de middag klaarmaken voor het vertrek vormt zich al gauw een kring van kijkers. Maar als 50 meter verderop twee motoren tegen elkaar botsen rent iedereen dáár naar toe. We nemen afscheid van onze Vietnamese kleinkinderen en de oudste steekt me verlegen een reepje chocolade toe. Ze heeft duidelijk door dat we elkaar niet meer zullen terugzien. Na het tanken volgen we eerst de rivier en dan volgt steeds weer een nieuwe vallei vol met lekkere bochten over goed asfalt, de temperatuur ligt rond de 28 graden maar de rijwind is koel. Af en toe verdwijnt de weg in de beboste hellingen en ontnemen glinsterende bamboepluimen en bananenbomen ons het uitzicht. Op een helling boven ons woedt een vuur als een akker wordt afgebrand. Na 60 km draaien we in een dorp highway nr. 60 op naar Ha Giang, de provinciehoofdstad. De weg is 10 meter breed maar toch is er een vrachtauto die de binnenbocht neemt om vaart te houden voor de naderende helling. Het blijft dus steeds oppassen geblazen, óók voor die ene kip die oversteekt en dwarrelend onder een truck uitkomt. De parkeerplaats van het hotel ligt aan de achterzijde en is alleen te bereiken over de blinkende plavuizen van de lobby. Een vreemde gewaarwording om met de rokende Minsk langs de balie te knetteren. In de badkamer treffen we een gekko aan, een onschuldig salamandertje dat het heeft voorzien op muggen en vliegen. 15

17 de monteur blijft sleutelen Het bed was knalhard maar na-controle wijst uit dat er toch een matras met springveren onder de lakens schuilt. We nemen afscheid van Andre die vandaag met een taxi naar het 350 km verder gelegen Hanoi vertrekt. Kans op snelle verbetering (=zelf rijden?) zit er niet in en Rene heeft contact gehad met de verzekering over repatriëring. De weg is aanvankelijk nat en blinkend glad van de ochtendnevels. We rijden door de groene natuur van enkele valleien en bewonderen de cirkelvormige bladeren van een bepaalde palmsoort. We komen door dorpjes met rietgedekte huisjes met hun kweekvijvers voor vis en zien de buffels werken in de velden. Steeds weer nieuwe vergezichten ontvouwen zich en als de zon doorbreekt is het feest compleet. Ergens schuin boven me op de helling is een schoolpleintje en de kinderen joelen als we voorbij komen. Maar er is ook een dorpje met aan weerszijden van de weg systeembouw huizen. Een lelijke rij beton van meer dan 100 meter aaneengesloten. Als we Bac Me binnen komen zie ik aan de rechterkant moderne geelrode gebouwen met ramen van donker spiegelglas en de Vietnamese vlag trots in top. Gebouwd door de overheid van deze communistische provincie. Bij de afgesproken benzinepomp moeten we een poosje wachten op Rene die met Stefan van motor heeft geruild. De uitlaat was helemaal dichtgekoekt en Hung heeft deze daarom ter plaatse in de berm ontkoold. Naar Boa Lam is het 15 km, en tussen de gaten, kuilen en rotspunten zoeken we het beste spoor. Clazien rijdt op de linkerhelft bergop als van de andere kant een motor nadert, óók aan de verkeerde zijde. Beiden keren terug naar de eigen weghelft maar de tegenligger glijdt achter weg waardoor hij van Clazien een tikje mee krijgt. De man stort met zijn Chinese stalen ros ter aarde wat resulteert in een kapot knipperlicht, koplamphuis en glas. Rene wil de schuldvraag niet aan de politie overlaten want dat kost veel te veel tijd. Een hele discussie volgt maar de zaak wordt uiteindelijk geschikt voor Dong ( 15). Hung heeft vandaag bijna geen tijd om te eten. Terwijl wij zitten te eten haalt hij op de parkeerplaats de versnellingsbak uit het blok en vervangt de ingaande as. Joost mag weten waar hij zo snel een vervangend exemplaar op de kop heeft getikt. Mijn respect voor de kleine monteur groeit met de dag. Met bijna geen gereedschap, veel ervaring en nog meer improvisatie kan hij alles repareren en gelukkig maakt de Minsk zich niet druk over wat zand in zijn binnenste. Een hoop geschreeuw en gegil achter het restaurant duidt er op dat er een varken wordt geslacht. Ook wordt er een of ander marterachtig dier met zwart-witte snuit en lange staart gevild onder het motto: alles wat poten heeft kun je eten. Onze aandacht verdeelt zich tussen het slachten en de versnellingsbak. Het hotel in Boa Lac brengt geen handen op elkaar. Het toiletpapier in het Franse hurktoilet is zichtbaar gebruikt en ik behandel de wasbak met respect omdat die ieder moment van de muur kan vallen. Het is er dus lichtelijk goor maar dat had Rene al gezegd en ook de reisbeschrijving had melding gemaakt dat zoiets incidenteel mogelijk kon zijn. 16

18 opvallende stijgingspercentages We ontbijten in hetzelfde restaurantje als waar we gisterenavond hebben gegeten. Het is een komisch gezicht: wij in T-shirt, een Vietnamees met muts en handschoenen. Nu zien we bij daglicht de keuken waar op een houtvuur wordt gekookt. Zwartgerookte balken en potten en pannen waarop de roet- en vetaanslag van generaties koks is achtergebleven. Maar het eten was lekker en niemand is ziek! Buiten op de markt missen we de fleurige kleding van de minderheden, we zien wel wat Tay, enkel te herkennen aan hun hoofddoekje en natuurlijk hun gezichten. Ook zien we enkele Lolo-vrouwen met hun zwart-witte kleding. Het is 140 km via Tinh Tuc naar Cao Bang, half verhard en half onverhard. Het is vaak hobbelen en bobbelen in de tweede versnelling, probleemloos maar wel vermoeiend. De maker van de verkeersborden is erg precies geweest of in een jolige bui want de hellingspercentages staan aangeduid als 8.87, 9.6 of zelfs 5.63 % terwijl de standaardborden alleen maar 10 of 12 % kennen. We volgen de hellingen van de valleien en soms kunnen we de weg zien waar we pas een kwartier later zullen rijden. Michel heeft vooral oog voor het landschap en ik moet hem na een fotostop dan ook vriendelijk verzoeken mijn motor terug te geven. De bergen wijken uiteen en langzaam dalen we af naar een brede vallei met een compleet ander landschap vol met typische puntige bergen. Hung drinkt tijdens het avondeten met ons de nodige rijstwijn van 33 % en omschrijft zijn toestand zelf als gelukkig. Hij is gek op zingen en heeft een tekst opgeschreven die gaat over deze drank. Samen met Michel zingt hij het Vietnamese lied dat door de diepe stemmen lijkt op Russisch zeemansgezang, wat zelfs voor José in het hotel verderop hoorbaar is. uitstapje naar de watervallen van Ban Gioc Het uitstapje naar de watervallen is facultatief en José besluit niet mee te gaan maar een rustdag in te lassen, óók omdat er morgen bijna 300 kilometers op het programma staan. De brede highway met ruime haarspeldbochten nodigt uit tot scheuren. Boven op de pas houden we rechts aan richting Trungh Khan. Hier zien we weer de typische, driehoekige bergpieken met ronde toppen. In de dorpen is het druk en omdat het hier vlakker is zien we vooral meer fietsers. Helaas ook nu geen kleurige minderheden die het straatbeeld zo kunnen opfleuren. Janneke kachelt weer flink door en ik volg haar tempo. Als ik stop voor foto s komt Rene langszij: Je bent de watervallen al 2 km voorbij!. Gelukkig is dit de meesten overkomen en op de terugweg liggen de cascades beter in het blikveld. Bij de watervallen bieden vier pubers van een jaar of veertien mij suikerriet aan en proberen hun Engels uit. Ze willen maar wat graag op de foto en bekijken enthousiast giechelend het resultaat. Ze zijn een beetje teleurgesteld als ik ter plekke geen afdrukken kan produceren en ik beloof ze die op te sturen. Op de terugweg slaan we in ons koffiedorpje van de heenweg rechtsaf richting Tralin. Het landschap verandert weer en lijkt door metershoge rotspunten op een maanlandschap. Het teer- en 17

19 zandlint zoekt zijn weg tussen de hoge pieken en na iedere bocht ligt een minivallei met kleine akkertjes die zijn ommuurd met stenen uit het veld. Het doet aan Engeland denken. Tussen twee dorpen komen we een pasgetrouwd stel tegen dat te voet op weg is naar hun nieuwe onderkomen. De familie draagt aan bamboestokken het huisraad en meubilair incl. een dressoir. Terug op de highway leg ik de laatste 35 km in hoog tempo alleen af. Ik ga als een speer naar beneden en negeer bewust de verkeersborden die de snelheid in de ruime haarspeldbochten maximeren op 20 (!) km. Ik let wel op het geluid van luchthoorns die de komst van een vrachtauto aankondigen. Zoals afgesproken wachten we bij het benzinestation aan het begin van de stad weer op elkaar. Motoren rijden af en aan om te tanken, meestal met een flesje voor enkele liters extra. Een Minsk motortransporter tankt in 7 vaten 140 liter, waarschijnlijk zijn handelsvoorraad in een (afgelegen) dorp. we hebben het koud, dan geen benzine en tot slot een aanrijding Via Bhong Khe rijden we naar Lang Xun. Net buiten de stad beginnen de wegwerkzaamheden en drie kwartier lang rijden we door gele stofwolken die tussen de beboste heuvels blijven hangen. Als we weer asfalt onder de wielen hebben krijgen we gezelschap van de schoolgaande jeugd. Bijna net zo snel als wij gaan ze de heuvels af op gammele scheve fietsen met enorme slagen in de wielen en waarschiijnlijk geen remmen. In Bhong Ke is het markt wat te merken is aan het grote aantal mandendragers en vrachtmotoren. We wringen ons door de drukte en laten de menigte met dichtgeknepen neuzen achter. Het volgende stuk weg ligt er helemaal uit voor de aanleg van een nieuw traject zodat we de volgende tweeënhalf uur slechts een half uurtje mogen genieten van asfalt van welke kwaliteit dan ook. Door de miezerregen zijn de leemsporen verraderlijk glad en tot overmaat van ramp valt José stil met een kapotte bougie. Wat verder staat Stefan gedwongen langs de weg een sigaretje te roken met ontstekingsproblemen. Dong Dang is een drukke handelsstad waar hard wordt gereden en zwaar beladen vrachtmotoren als kamikazes alles en iedereen voorbij scheuren met een duidelijke voorkeur voor de linker weghelft. Op een gegeven moment word ik ingehaald door 1,5 m 3 toiletrollen! Aan de rand van de stad stopt José s motor er weer mee en Hung maakt nu de carburateur schoon zodat ze na 20 minuten toch weer mobiel is. Het is een stuk kouder dan verwacht en tijdens de middagpauze duikt iedereen in de bagage voor warme truien. De rugzakken in de volgauto zijn bedekt met een dun laagje rode leemstof die door de gesloten achterdeuren is binnengedrongen. Op weg naar Dinh Lap komt José wéér langs de weg te staan. De immer opgewekte Hung verwisselt alvast de bougiedop en komt dan laconiek tot de conclusie: electronic o.k! Toch weigert de Minsk zijn bekende weng-pengpeng geluid voort te brengen. De benzine is op! Met een waterflesje hevelen we wat benzine van mij over en dan staan Janneke en Marco een eind verderop langs de weg te kijken. Pauze? Nee, benzine op! Met behulp van het waterflesje bereikt iedereen de koffiestop schuin tegenover een nieuw benzinestation dat echter nog geen pompen heeft. Volgens Hung is er vier kilometer verderop wèl benzine. Na 30 kilometer heeft Janneke nog een keer drooggestaan en José zelfs twee keer. Anj, de chauffeur, koopt bij een huis enkele liters benzine en daarmee bereiken we het industriestadje Cua Hom. In dit gebied wordt steenkool gewonnen in (open) dagbouw en alles is er zwart van het kolenstof: de straten, de huizen, de planten, zelfs de witte petjes en de handjes van kinderen. Na het tanken is het nog enkele kilometers naar het hotel maar pal voor Hans zijn neus steekt een vrouw met fiets over. Een aanrijding is niet te vermijden. De vrouw valt op de grond en blijft liggen met een bloedende 18

20 hoofdwond. Ook Hans is gevallen maar krabbelt meteen weer overeind. Omstanders trekken en sjorren aan de vrouw en dragen haar rennend weg wat in onze westerse ogen een ongewone handelwijze is. De geschrokken groep wacht buiten het dorp tot Anj met de volgauto komt en ons naar het hotel leidt. Hans, Rene zijn meegegaan naar het ziekenhuis en komen later terug met de mededeling dat de vrouw verder geen letsel heeft. Motor en fiets mankeren niets maar de motor is in beslag genomen door de politie en de familie wil 500 hebben voor kosten. Blijkbaar een standaard woekerprijs voor toeristen en Rene heeft geweigerd. rondvaart door de baai van Ha Long In de industriestad Khan Pa rijden de vrachtauto s en bussen opvallend hard, zeker voor Vietnamese begrippen. Er wordt ingehaald op de linker weghelft terwijl er tegenliggers aan komen die aan de kant worden gedrukt of ze drukken gewoon naar rechts. Aan de rand van de stad staan volop kranen en treinen welke worden gebruikt voor de overslag van steenkool naar China. Het is 40 kilometer naar Ha Long, bekend om zijn baai met rotspieken van karststeen. Ha Long ligt op een schiereiland en door een Japans consortium wordt een reusachtige brug gebouwd maar wij moeten nog één van de vele ferry s nemen. Ha Long betekent "waar de draak afdaalde", verwijzend naar een legende van een drakenfamilie die door de goden was gestuurd om het land mee te verdedigen. De draken spuwden juwelen en jade. Toen de juwelen de zee raakten veranderden ze in eilanden en vormden een fort tegen de indringers. De draken beviel het goed in dit gebied en ze besloten op aarde te blijven. Moeder ligt waar nu Ha Long is en de kinderen liggen in Bai Tu Long. De baai, gelegen aan de Golf van Tonkin, omvat zo'n 1600 eilanden en is één van Vietnams natuurlijke schoonheden. Op één van de eilanden vind je de Hang Dau Go, een reusachtige grot bestaande uit 3 kamers. De James Bond-film The man with the golden gun speelt zich in soortgelijke omgeving af maar de opnamen zijn gemaakt in Thailand. Aan boord van onze privé rondvaartboot krijgen we een perfecte vismaaltijd terwijl we rondvaren in deze doolhof en kijken naar de viskwekerijtjes waar jong gevangen vis wordt vetgemest. De bewoners van de huisjes leven op het water en komen alleen aan wal als het nodig is. Grote duwbakken varen met steenkool van Hai Fong naar China. Het bedienend personeel van onze boot probeert wat souvenirs aan ons te slijten en zijn daarmee de venters aan de wal een slag voor. Na zes uur keren we terug naar het hotel. Die avond wordt het weer lachen als in het restaurant de Vietnamezen meedoen met een paar rondjes die-da-dom. terug in Hanoi Om negen uur, anderhalf uur na ons vertrek, staan we huiverend aan de kant van de weg. Hung wisselt van alles en nog wat aan de motor maar kan geen vonk tevoorschijn toveren. Een kapotte reserve-ontsteking wordt ter plekke gerepareerd maar brengt geen oplossing. De oorzaak wordt niet gevonden maar met de oude onderdelen loopt de Minsk plotseling weer. Een half uur na de anderen arriveren we op de koffiestop, een plaats waar gehandicapten borduurwerk en schilderijen maken, hout inleggen etc. Het is groots opgezet en gericht op toeristen die hier dan ook met busladingen tegelijk worden afgezet en in de werkplaatsen mogen kijken. De highway naar Hanoi loopt door een vlak landschap en het is een kwestie van tijd uitzitten tot 19

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Bad Marienberg. 21 t/m 25 april 2011

Bad Marienberg. 21 t/m 25 april 2011 Bad Marienberg 21 t/m 25 april 2011 Donderdag 21 april Heel - Bad Marienberg 195 km Aankomend weekend is het Pasen en dat betekent dat Wim 4 dagen vrij is. We hebben besloten om richting het Westerwald

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL De nieuwe buurt Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 4 Een nieuw huis Dit is nu ons nieuwe huis. De auto stopt en Kika s vader wijst trots naar het huis rechts. Kika kijkt. Het is een rijtjeshuis

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Fiets vakantie Gran Canaria oktober 2013.

Fiets vakantie Gran Canaria oktober 2013. Fiets vakantie Gran Canaria oktober 2013. In de zomer van 2013 is het plan geboren om met de racefiets een weekje te fietsen op Gran Canaria. 11 oktober is na wat voorbereiding de vertrek datum gevonden.

Nadere informatie

Schwäbische Alb. 24 oktober t/m 1 november 2009

Schwäbische Alb. 24 oktober t/m 1 november 2009 Schwäbische Alb 24 oktober t/m 1 november 2009 Zaterdag 24 oktober Heel - Tuttlingen 560 km Na het ontbijt vertrekken we richting de Schwäbische Alb, een gebied waar we nog nooit zijn geweest. Het is rustig

Nadere informatie

Ruggengraat van de Draak

Ruggengraat van de Draak Mooi China Tekst en fotografie: Harmke Kraak Ping an en de rijstterrassen van Longji Ruggengraat van de Draak De rijstterrassen van Longji zijn van een onwerkelijke schoonheid. Het bergachtige gebied bevindt

Nadere informatie

Ahrtal. Rotweinwanderweg - Ahrtalweg - Ahrsteig. 11 t/m 14 mei 2015

Ahrtal. Rotweinwanderweg - Ahrtalweg - Ahrsteig. 11 t/m 14 mei 2015 Ahrtal Rotweinwanderweg - Ahrtalweg - Ahrsteig 11 t/m 14 mei 2015 Maandag 11 maart Heel - Heppingen (Ahr) 137 km Heppingen - Dernau Laagste punt: 90 m Hoogste punt: 228 m Totale stijging: 650 m Totale

Nadere informatie

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken.

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken. Spekkoek Oma heeft de post gehaald. Er is een brief van de Sociale Werkplaats. Snel scheurt ze hem open. Haar ogen gaan over de regels. Ze kan het niet geloven, maar het staat er echt. Igor mag naar de

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

De Grote Verkeerstoets - 2014 07/08/2014. 1. Ja. 2. Neen, want ik mag hier niet links afslaan. 3. Neen, want ik heb mijn arm niet uitgestoken.

De Grote Verkeerstoets - 2014 07/08/2014. 1. Ja. 2. Neen, want ik mag hier niet links afslaan. 3. Neen, want ik heb mijn arm niet uitgestoken. 100082: Welk voorwerp houd je hier boven je hoofd? 1. Een rood voorwerp. 2. Een map. 3. Een voetbal. 100081: Je slaat af naar links. Gebeurt dat hier helemaal veilig? 1. Ja. 2. Neen, want ik mag hier niet

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Valdelagrana - Alcalá de los Gazules.

Valdelagrana - Alcalá de los Gazules. Valdelagrana - Alcalá de los Gazules. 06-12-2012. Valdelagrana - Alcalá de los Gazules. In bewolkt weer, maar nog met een redelijke temperatuur rijden we om 11.15 na 4050 km van Valdelagrana weg. Een kwartier

Nadere informatie

Moshi gaat met het vliegtuig naar Malawi

Moshi gaat met het vliegtuig naar Malawi Malawi Auditieve analyse: 1.2 Eén en twee lettergrepen 1.3 Drie of meer lettergrepen Auditieve synthese 4.1 Lettergrepen samenvoegen tot een woord 4.2 Letters samenvoegen tot een woord Zon varken Malawi

Nadere informatie

Stomme trutten. Qatar, Qatar!, giechelen de meisjes voor het huis aan de overkant. Kelly heeft gelijk. Nu zijn ze op de fiets.

Stomme trutten. Qatar, Qatar!, giechelen de meisjes voor het huis aan de overkant. Kelly heeft gelijk. Nu zijn ze op de fiets. Stomme trutten Kijk, die stomme trutjes zijn er weer. Kelly wijst naar buiten. Sanne kijkt nieuwsgierig uit het raam. Voor het huis aan de overkant staan twee meisjes. Meisjes met blonde paardenstaartjes.

Nadere informatie

De muziekreis naar Valkenburg.

De muziekreis naar Valkenburg. De muziekreis naar Valkenburg. 24 maart 2014 Vandaag gaan we met het Buitenhof naar Valkenburg voor de muziekreis. De begeleiders Marij en Henk gaan al vroeg op pad om iedereen op te halen. Marij haalt

Nadere informatie

Deel 1: Trrrring! De wekker geeft met veel lawaai aan dat het tijd is om op te staan. Je hoort een langgerekte geeuw, het is pas 6 uur s ochtends. Maar Jordie moet er uit want hij moet zijn krantenwijk

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

Namibië. 25 augustus 2015

Namibië. 25 augustus 2015 Namibië 25 augustus 2015 Verslag Namibië 27-6 tm 9-7- 2015 27-6 Vertrek vanaf Frankfurt om 20.10 uur. 28-6 Na een vlucht van 10 uur zijn wij aangekomen op Windhoek. Wat was het koud s,morgens vroeg om

Nadere informatie

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N René op vakantie 10-17 mei 2013 P U T T E N Begeleider Theo Vrijdag 10 mei Vertrek naar Landal Tegen 12 uur rijdt de Tendens bus de Ranonkelweg in en René straalt als hij mij ziet. Na de lunch nemen we

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm

Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm In 2011 gingen mijn man en ik 10 dagen op vakantie naar Cyprus. Toen we geland waren, stond er een taxi klaar, om ons naar ons vakantieverblijf, te brengen.

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice.

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice. Alice ligt in bed. Heel langzaam wordt ze wakker. Haar lichaam ontspannen, haar hoofd leeg. De vertrouwde geur van haar man Jules hangt in de slaapkamer. Een geur van alcohol, nootmuskaat en oude man.

Nadere informatie

Vogezen 18 21 juni 2015

Vogezen 18 21 juni 2015 Vogezen 18 21 juni 2015 Deze dagen werden gekenmerkt door niet al te best weer; af en toe een bui en ongeveer 18 graden, maar de temperatuur steeg aanzienlijk door het prettige gezelschap, discussies,

Nadere informatie

Tik-tak Tik-tak tik-tak. Ik tik de tijd op mijn gemak. Ik haast me niet zoals je ziet. Tik-tak tik-tak, ik denk dat ik een slaapje pak.

Tik-tak Tik-tak tik-tak. Ik tik de tijd op mijn gemak. Ik haast me niet zoals je ziet. Tik-tak tik-tak, ik denk dat ik een slaapje pak. Tik-tak - Lees het gedicht tik-tak voor. Doe dit in het strakke ritme van een langzaam tikkende klok: Tik - tak - tik - tak Ik tik - de tijd - op mijn - gemak. Enzovoort. - Laat de kinderen vrij op het

Nadere informatie

Reisverslag van Barneveld naar Stockholm in Zweden

Reisverslag van Barneveld naar Stockholm in Zweden Reisverslag van Barneveld naar Stockholm in Zweden De combinatie is een DAF FTG 510 van Dedemdiensten (eigenaar Ed Jan de Hoop) en een oplegger van de Firma J.P. Vis waar Ed Jan voor rijdt, met een vracht

Nadere informatie

VERKEERSBEGRIPPEN. bij het Verkeersexamen 2014. Overzicht van verkeersbegrippen, die belangrijk zijn voor kinderen. verkeersbegrip uitleg

VERKEERSBEGRIPPEN. bij het Verkeersexamen 2014. Overzicht van verkeersbegrippen, die belangrijk zijn voor kinderen. verkeersbegrip uitleg VERKEERSBEGRIPPEN bij het Verkeersexamen 2014 Overzicht van verkeersbegrippen, die belangrijk zijn voor kinderen. bestuurder Je bent bestuurder: - als je fietst - als je paardrijdt of loopt met je paard

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Een dag naar school in de bergen van Nepal.

Een dag naar school in de bergen van Nepal. Zouden jullie willen weten hoe een schooldag van een kind in Nepal eruit ziet? Ja? Lees dan snel verder... Een dag naar school in de bergen van Nepal. Eerst even laten zien hoe Nepal er een beetje uit

Nadere informatie

Indonesië 2015. Deel 9. Java Sumatra

Indonesië 2015. Deel 9. Java Sumatra Indonesië 2015 Deel 9 Java Sumatra We verlaten ons mooie hotel aan het Tobameer. Om ongeveer 9.00 gaan we met de Ferry boot naar Rapapat. De Ferry boot is zoals gewoonlijk erg smerig. In tegenstelling

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp.

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp. Verblijf van Tautvydas Rindzevicius in Kabaya/RWANDA in het kader van het bezoek aan wezen en kwetsbare kinderen gesponsord door de Jyambere stichting. Inleiding Tijdens de periode van juli-augustus 2015,

Nadere informatie

Etappe 15 van Meyzieu naar Annonay met veel klimmen en klauteren. Totaal 145 kilometer. Vrijdag 13 mei 2016. Van Volendam naar Meyzieu.

Etappe 15 van Meyzieu naar Annonay met veel klimmen en klauteren. Totaal 145 kilometer. Vrijdag 13 mei 2016. Van Volendam naar Meyzieu. Etappe 15 van Meyzieu naar Annonay met veel klimmen en klauteren. Totaal 145 kilometer. Vrijdag 13 mei 2016. Van Volendam naar Meyzieu. Onze groep bestond oorspronkelijk uit zes man. Helaas moesten twee

Nadere informatie

Verslag Roemenië reis 11 mei 2013 t/m 14 mei 2013 Gerjan Visscher, Wim de Jonge, Harma Koers, Gerrie Knol en Tiny Bergman

Verslag Roemenië reis 11 mei 2013 t/m 14 mei 2013 Gerjan Visscher, Wim de Jonge, Harma Koers, Gerrie Knol en Tiny Bergman Verslag Roemenië reis 11 mei 2013 t/m 14 mei 2013 Gerjan Visscher, Wim de Jonge, Harma Koers, Gerrie Knol en Tiny Bergman Het is zaterdag 11 mei 2013. De wekker loopt af om 03.00 uur. Oei, wat is het vroeg.

Nadere informatie

Algemene informatie. Na het kijken Na het bekijken van de aflevering kunt u gebruik maken van de volgende lessuggesties.

Algemene informatie. Na het kijken Na het bekijken van de aflevering kunt u gebruik maken van de volgende lessuggesties. Algemene informatie Doelstellingen Na het zien van het televisieprogramma, het werken met het begeleidend materiaal en het oefenen op de site: weten de kinderen dat ze door stoer gedrag in het verkeer

Nadere informatie

doe-fiche fietser Opstappen en wegrijden uw kind politie Bilzen - Hoeselt - Riemst nog niet kiest de dichtsbijzijnde plaats waar de rit kan beginnen.

doe-fiche fietser Opstappen en wegrijden uw kind politie Bilzen - Hoeselt - Riemst nog niet kiest de dichtsbijzijnde plaats waar de rit kan beginnen. Opstappen en wegrijden 7 kiest de dichtsbijzijnde plaats waar de rit kan beginnen. kijkt uit hoe het veilig en zonder het verkeer te hinderen de startplaats kan bereiken. stapt met de fiets aan de hand

Nadere informatie

En rijke mensen werken niet. Die kunnen de hele dag doen wat ze leuk vinden.

En rijke mensen werken niet. Die kunnen de hele dag doen wat ze leuk vinden. Warm in Verona Romeo loopt een beetje rond. Dat doet hij bijna elke dag. Hij vindt het leuk om door het stadje te lopen. Door de kleine straatjes. Langs de rivier waar de meisjes de was doen. En over de

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Scandinavië en Baltische staten

Scandinavië en Baltische staten Scandinavië en Baltische staten 1 / 19 2 / 19 3 / 19 4 / 19 5 / 19 6 / 19 7 / 19 8 / 19 9 / 19 10 / 19 11 / 19 12 / 19 13 / 19 14 / 19 15 / 19 16 / 19 Hele gezellig avond gehad en na nog een lekker ontbijtje

Nadere informatie

De Road Runners naar Luxemburg.

De Road Runners naar Luxemburg. De Road Runners naar Luxemburg. Donderdag 13 mei was het weer zo ver de Road Runners { zo noemen zich tegenwoordig } en aan hang { supporters } 11 personen, zijn we naar Luxemburg geweest, het is een combinatie

Nadere informatie

Het kasteel van Dracula

Het kasteel van Dracula Uit het dagboek van Jonathan Harker: Het kasteel van Dracula 4 mei Eindelijk kom ik bij het kasteel van Dracula aan. Het kasteel ligt in de bergen. Er zijn geen andere huizen in de buurt. Ik ben moe. Het

Nadere informatie

Gedicht over de Loonse en Drunense Duinen (Uit: Bergen Zand met hoedjes op van Elle van Lieshout en Erik van Os)

Gedicht over de Loonse en Drunense Duinen (Uit: Bergen Zand met hoedjes op van Elle van Lieshout en Erik van Os) Keutelgedichten Het konijntje Er was eens een konijntje en hij was echt niet dom hij keek wanneer hij drukken moest steeds even achterom Dan telde hij de keuteltjes die vielen in het gras zo wist hij elke

Nadere informatie

16 Daagse Reis, Beklimming Kilimanjaro met Safari verlenging

16 Daagse Reis, Beklimming Kilimanjaro met Safari verlenging 16 Daagse Reis, Beklimming Kilimanjaro met Safari verlenging We beklimmen de Kilimanjaro via de Marangu Route, dit is de oudste route en ook de enige route waar u verblijft in hutten. Er zijn verschillende

Nadere informatie

1 De tekst gaat over de modderman. Waar denk jij aan bij modder? Kleur die vakjes. 2 De modderman is een verhaal. Hoe weet je dat? Kruis aan.

1 De tekst gaat over de modderman. Waar denk jij aan bij modder? Kleur die vakjes. 2 De modderman is een verhaal. Hoe weet je dat? Kruis aan. Blok 2 LB 16-17 LES 1 EEN KLODDER MODDER Lees de tekst in het leesboek nog niet. 1 De tekst gaat over de modderman. Waar denk jij aan bij modder? Kleur die vakjes. de aarde schoon glijden nat de blubber

Nadere informatie

1. Een stilstaand voertuig voorbijrijden 2. Rechts een weg inslaan

1. Een stilstaand voertuig voorbijrijden 2. Rechts een weg inslaan Hoe moeten de fietstaken uitgevoerd worden? 1. Een stilstaand voertuig voorbijrijden 2. Rechts een weg inslaan mindert snelheid en kijkt voor zich uit. kijkt om : nadert er verkeer? vertraagt of versnelt,

Nadere informatie

Dag één: Dag 1: Aankomst Athene en bustransfer naar Stoupa

Dag één: Dag 1: Aankomst Athene en bustransfer naar Stoupa Dag één: Dag 1: Aankomst Athene en bustransfer naar Stoupa Aankomst op luchthaven Athene Griekenland waar u door mij zult worden opgevangen. Na het inladen van de bagage (en de eventueel meegenomen fietsen)

Nadere informatie

Op reis naar Bethlehem

Op reis naar Bethlehem Op reis naar Bethlehem Rollen: Verteller Jozef Maria Engel Twee omroepers Kind 1 Kind 2 Kind 3 Receptionist 1 Receptionist 2 Receptionist 3 Kind 4 Kind 5 Herder 1 Herder 2 Herder 3 Herder 4 Drie wijzen

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. In het dorp

Hoofdstuk 1. In het dorp Hoofdstuk 1. In het dorp Vraag 1.1 De brandweerauto komt uit de uitrit van de brandweerkazerne rijden. Hij heeft geen zwaailicht en sirene aan. Moeten de fietsers de brandweerauto voor laten gaan? Ja Nee

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

En er komt nog een derde vinger bij: Ik heb nog niets aan mijn boekverslag gedaan.

En er komt nog een derde vinger bij: Ik heb nog niets aan mijn boekverslag gedaan. Kenneth en Iwan Hé, kijk, zegt Kenneth. Check dat uit, man. Kenneth knikt met zijn hoofd naar een groepje meisjes. Ze staan aan de overkant van de straat en wachten voor het stoplicht. Ze komen net uit

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. Met alle geweld. in één klap alleen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. Met alle geweld. in één klap alleen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL Met alle geweld in één klap alleen Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 Stoer Yung loopt de school uit. Zijn rugtas hangt over zijn rechterschouder. Zo ziet hij er stoer uit. Yung draagt

Nadere informatie

Voorzichtig schuift hij het zware gordijn weg. Voor alle kamers hangt zo n goudkleurig gordijn. Om de warmte buiten te houden. Want het is erg warm,

Voorzichtig schuift hij het zware gordijn weg. Voor alle kamers hangt zo n goudkleurig gordijn. Om de warmte buiten te houden. Want het is erg warm, Prins Floris In de tuin van het paleis loopt een jongen. Een bruine jongen met zwarte krullen. Floris heet hij, en hij is een prins. De vader van Floris is de koning van Spanje. Rijk is hij, heel rijk.

Nadere informatie

Fotostory FOTO S: ARTHUR WIEFFERING/ON26.EU XX BIKE & TREKKING

Fotostory FOTO S: ARTHUR WIEFFERING/ON26.EU XX BIKE & TREKKING Fotostory C Y P R U S FOTO S: ARTHUR WIEFFERING/ON26.EU Ook zo n zin in zomer? Op Cyprus is het altijd zomer! Nou ja, in ieder geval minimaal tien maanden per jaar. En in voor- en najaar zijn de temperaturen

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

IMPRESSIE VAN EEN LEUKE WEEK IN LERMOOS OOSTENRIJK

IMPRESSIE VAN EEN LEUKE WEEK IN LERMOOS OOSTENRIJK IMPRESSIE VAN EEN LEUKE WEEK IN LERMOOS OOSTENRIJK De laatste week van augustus zijn wij (Loes en Diana) samen met onze honden naar de Oostenrijkse bergen geweest om lekker te gaan wandelen. We hadden

Nadere informatie

De drie jongetjes lopen weg

De drie jongetjes lopen weg De drie jongetjes lopen weg Het is woensdagmiddag en de drie kleine jongetjes vervelen zich. Ze weten helemaal níéts te doen, en daarom rennen ze maar een beetje door het huis. Hou eens op met dat kabaal!

Nadere informatie

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Luisteren Oefening 2 hobby Willem Linda hockeyen squashen tennissen voetballen bioscoop theater ballet kroegbezoek concertbezoek popmuziek jazz klassieke muziek Spreken Oefening

Nadere informatie

Hoeveel stukjes hoor je? Chinees praten. Een doos vol spulletjes.

Hoeveel stukjes hoor je? Chinees praten. Een doos vol spulletjes. Hoeveel stukjes hoor je? De leerkracht zegt een woord, de kinderen zeggen het in stukjes na. Bijvoorbeeld : chi na draak leeu wen mas - ker rijst dra ken boot lam pi - on vlie ger pan da beer vuur - werk

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

Help, mijn papa en mama gaan scheiden!

Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Joep ligt in bed. Hij houdt zijn handen tegen zijn oren. Beneden hoort hij harde boze stemmen. Papa en mama hebben ruzie. Papa en mama hebben vaak ruzie. Ze denken

Nadere informatie

-Je moet stoppen, ook afslaan mag niet. (denk aan: niet tegen de armen rijden)

-Je moet stoppen, ook afslaan mag niet. (denk aan: niet tegen de armen rijden) Superfietser 2015 Belangrijkste regels -Volg de aanwijzingen van de politie. -Iedereen moet stoppen. -Je moet stoppen, ook afslaan mag niet. (denk aan: niet tegen de armen rijden) -Je mag doorrijden. -STOP

Nadere informatie

1 Actief in de natuur. Bodemgespuis en kriebeldiertjes

1 Actief in de natuur. Bodemgespuis en kriebeldiertjes Bodemgespuis en kriebeldiertjes Overal vind je kriebeldiertjes, als je maar goed kijkt. Zullen we eens samen gaan kijken of er hier ook diertjes zijn? Als je een diertje gevonden hebt, mag je roepen. Dan

Nadere informatie

Ik hoop dat U veel plezier beleeft in het samen praten met uw kind.

Ik hoop dat U veel plezier beleeft in het samen praten met uw kind. Beste Ouders In dit boekje staan allerlei foto's over dagelijkse dingen: opstaan, zich wassen,... Ik geef u hierbij enkele tips rond hoe u met uw kind kan praten tijdens bijvoorbeeld "het wakker worden".

Nadere informatie

Mamma vliegt steeds hoger.

Mamma vliegt steeds hoger. MEEUWTJE Meeuwtje is het verhaal van een jonge meeuw die zijn leefwereld verkent. Zijn moeder helpt hem daarbij, vooral door aan het eind van de dag nog eens na te gaan wat er allemaal voor dieren, kleuren

Nadere informatie

= een rij struiken of planten die dichtbij elkaar staan. = een hoge lamp die langs de weg staat.

= een rij struiken of planten die dichtbij elkaar staan. = een hoge lamp die langs de weg staat. Woordenschat blok 1 gr4 Les 1 De heg De lantaarn De plant Het tuinhek Het terras De garage Het dorp De stad De zwerver De stoep De woonwijk = een rij struiken of planten die dichtbij elkaar staan. = een

Nadere informatie

Van Overloon naar de Christinehoeve.

Van Overloon naar de Christinehoeve. Van Overloon naar de Christinehoeve. Carnavalsbeeld in Overloon. Ons eten bij de Heksenboom. Het eten is goed, de bediening heel attent en aardig, de lucht is weer blauw aan het worden en kinderen van

Nadere informatie

WAT BIEDT CURAÇAO Willemstad 35 Stranden 45 Er op uit 55 Landhuizen 69 Shopping 77 Curaçao by night 85 Curaçao onder water 105 Stranden GROOT AANTAL STRANDEN Curaçao heeft voor zonaanbidders een uitgebreide

Nadere informatie

Met dit lekkere warme weer zijn we lekker gaan wandelen in het park bij ons in de buurt.

Met dit lekkere warme weer zijn we lekker gaan wandelen in het park bij ons in de buurt. Het Kwetternest 3-jarigen Deze week zijn we begonnen met het thema OEF WAT WARM! We hebben in de groep een echte ijswinkel gemaakt. De kinderen kunnen naar hartenlust ijsjes kopen en eten. In de grote

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

Het onderzoek van de burgemeester 5/6

Het onderzoek van de burgemeester 5/6 Het onderzoek van de burgemeester De burgemeester hoorde dat kinderen ongerust zijn. Nee, ze zijn niet bang voor onweer of harde geluiden. Ze maken zich zorgen over de natuur. Dieren krijgen steeds minder

Nadere informatie

De leessleutel Begrijpend luisteren-lezen thema 5 verhaal 1 groep 3. Thema 5 Verhaal 1 bladzijde 2 t/m 5 van het leesboek

De leessleutel Begrijpend luisteren-lezen thema 5 verhaal 1 groep 3. Thema 5 Verhaal 1 bladzijde 2 t/m 5 van het leesboek De leessleutel Begrijpend luisteren-lezen thema 5 verhaal 1 groep 3 Thema 5 Verhaal 1 bladzijde 2 t/m 5 van het leesboek Het wiel doet raar! 1 Naar wie gaat Daan? a Naar school b Naar Loes c Naar Rik 2

Nadere informatie

Verhaal met sketch & objectles, dominospel & werkblad en lied met MP3. Bijbelteksten:

Verhaal met sketch & objectles, dominospel & werkblad en lied met MP3. Bijbelteksten: Verhaal met sketch & objectles, dominospel & werkblad en lied met MP3 Bijbelteksten: o Niet door kracht of door geweld, maar door Mijn Geest, zegt de Heer der heerscharen. Zach.4:6 o Jezus zegt: Ik ben

Nadere informatie

1. Nooit in orde! Wat moeten wij met u nu aanvangen? Wat moeten wij met u nu doen? Gade gij nu nooit eens luisteren? Ge zijt echt niet te doen!

1. Nooit in orde! Wat moeten wij met u nu aanvangen? Wat moeten wij met u nu doen? Gade gij nu nooit eens luisteren? Ge zijt echt niet te doen! 1. Nooit in orde! Wat moeten wij met u nu aanvangen? Wat moeten wij met u nu doen? Gade gij nu nooit eens luisteren? Ge zijt echt niet te doen! Ge zijt nooit in orde! Ge zijt altijd te laat! Ge zijt nooit

Nadere informatie

Rick de Leeuw. Hou me stevig vast

Rick de Leeuw. Hou me stevig vast Rick de Leeuw Hou me stevig vast Ik zit op de trap En luister naar de radio Er klinkt een mooi en triestig lied Ik neurie zachtjes mee Ik wil muziek als het sneeuwt Ook al sneeuwt het nu even niet Ik neem

Nadere informatie

Ik geloof dat er in mijn achterband

Ik geloof dat er in mijn achterband Ik geloof dat er in mijn achterband Sinterklaastoneelstukje geschreven door Ron Jansen In een slaperig plattelandsdorpje komen op een zekere dag, vlak voor Sinterklaas, twee pieten aangelopen, met de fiets

Nadere informatie

De droom. De sneeuw dwarrelt in de ruimte.

De droom. De sneeuw dwarrelt in de ruimte. De droom Hassan droomt dat het sneeuwt. De sneeuw dwarrelt in het donker. Hij valt niet naar beneden, want er is geen beneden. En er is geen boven. Hij valt niet van de hemel naar de aarde, want er is

Nadere informatie

De beklimming van de Kilimanjaro

De beklimming van de Kilimanjaro De beklimming van de Kilimanjaro Jullie hebben mij gemist begin november tijdens de karatetraining om de reden dat ik helemaal in Tanzania was om de Kilimanjaro te beklimmen met 3 vrienden. Deze berg is

Nadere informatie

Lesbrief 8. Een taxi bellen

Lesbrief 8. Een taxi bellen www.edusom.nl Opstartlessen Lesbrief 8. Een taxi bellen Wat leert u in deze les? Een taxi bellen. Het tegenovergestelde van dingen zeggen. Zeggen wat u mooi vindt, of waar u gek op bent. Veel succes! Deze

Nadere informatie

Graaf van Hornepad 2006

Graaf van Hornepad 2006 Graaf van Hornepad 2006 Zaterdag 4 februari Weert - Tungelroy 18 km Daar we ook zo nu en dan een enkele dag willen wandelen hebben we besloten om het Graaf van Hornepad te gaan lopen. Dit pad, een rondwandeling

Nadere informatie

China. - Tibet Cultuur- les 2.

China. - Tibet Cultuur- les 2. China Pagina 1 - Tibet Cultuur- les 2. Colofon Les voor groep 7/8 50 minuten Aardrijkskunde Leerkracht - handreiking Inleiding In deze les willen we ons verdiepen in de situatie van Tibet. Wat speelt daar

Nadere informatie

Oost - West. Op lemen voeten. oud-hoogleraar Dick de Boer 'Emo ging in de winter naar Rome, dan moet je hartstikke knotsgek zijn'

Oost - West. Op lemen voeten. oud-hoogleraar Dick de Boer 'Emo ging in de winter naar Rome, dan moet je hartstikke knotsgek zijn' Op lemen voeten tijdschrift voor wandelaars 2011-4 6,25 Cuba Polen Kroatië Albanië Slovenië Hongarije Gobi-woestijn Geloven in België is werelds Kuifje, het geheim van de Eenhoorn Oost - West oud-hoogleraar

Nadere informatie

Ties en Trijntje in december

Ties en Trijntje in december Ties en Trijntje in december yvon jaspers Ties en Trijntje in december met tekeningen van Philip Hopman Uitgeverij Ploegsma Amsterdam Voor Oma Han Kijk ook op www.ploegsma.nl www.yvonjaspers.nl www.philiphopman.nl

Nadere informatie

reeks 1 leesboek 1 Leesteksten bij Leesboekje 7/43-1 1

reeks 1 leesboek 1 Leesteksten bij Leesboekje 7/43-1 1 leesboek 1 Leesteksten bij Leesboekje 7/43-1 1 In de kar Anja loopt op straat. Ze heeft last van haar rug. Ze loopt niet met een tas maar met een kar. Er is vis in de kar en kaas en kool en meel. Jan zit

Nadere informatie

LEESTIP. Speel- & Leerbrief JULI 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar SPELEN MET WATER! JULI 2015.

LEESTIP. Speel- & Leerbrief JULI 2015 1. Marja Baeten. Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar SPELEN MET WATER! JULI 2015. Pedagogisch werken met plezier s Speel- & Leerbrief JULI 2015 SPELEN MET WATER! Water: het kost bijna niets, het is bijna overal en het is zo heerlijk verfrissend in de zomer! Kortom, een prima speelmateriaal

Nadere informatie

1 In het begin. In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde.

1 In het begin. In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde. 1 In het begin GENESIS 1:1-25 In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde. De aarde is nat en donker. God wil van de aarde iets heel moois maken.

Nadere informatie

Verkeersbordenspeurtocht

Verkeersbordenspeurtocht Verkeersbordenspeurtocht Dit boekje is van uit groep Verkeersborden, hoe zit het ook alweer? Er zijn vijf soorten borden. Als je goed naar de vorm en de kleur van een bord kijkt, weet je al met wat voor

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

De Boomhut Module muziek groep 3-4

De Boomhut Module muziek groep 3-4 De Boomhut Module muziek groep 3-4 Teksten: Stella van Lieshout Illustraties: Tjarko van der Pol In samenwerking met Centrum voor de Kunsten Beverwijk en ABC Cultuur Contact: DeboraVollebregt@centrumvoordekunstenbeverwijk.nl

Nadere informatie

Onesse, zaterdag 6 juni 2009

Onesse, zaterdag 6 juni 2009 Onesse, zaterdag 6 juni 2009 24 kilometer, totaal 116 kilometer Om 7u30 stond het ontbijt klaar. Daar had Jacques voor gezorgd. Koffie, thee boter, jam en speciaal, biologisch brood dat eigenlijk meer

Nadere informatie

De Kilimanjaro, hoogste berg van Afrika. Reisverslag van Helmut Brockmeyer.

De Kilimanjaro, hoogste berg van Afrika. Reisverslag van Helmut Brockmeyer. De Kilimanjaro, hoogste berg van Afrika. Reisverslag van Helmut Brockmeyer. Al vanaf mijn schooltijd is de Afrikaanse berg Kilimanjaro bijgebleven. Afrika en een berg met sneeuw? De interesse werd verder

Nadere informatie

Hotel Alahuar Spanje Alicante Vall de Laguar

Hotel Alahuar Spanje Alicante Vall de Laguar Hotel Alahuar Spanje Alicante Vall de Laguar 1. Algemene informatie 1.1. Naam - Ligging - Eliza sterren Hotel Alahuar - (Spanje Alicante Vall de Laguar) - 4 sterren 1.2. Faciliteiten en afstanden Zwembad:

Nadere informatie

Tijdens de verkeerslessen hebben we met de kinderen gepraat over veilig fietsen.

Tijdens de verkeerslessen hebben we met de kinderen gepraat over veilig fietsen. O Ouderbrief 1 Kopieerblad 1 Beste ouder/verzorger, Tijdens de verkeerslessen hebben we met de kinderen gepraat over veilig fietsen. Bijvoorbeeld: hoe maak je veilig een bocht naar links en naar rechts?

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Botswana met kinderen

Botswana met kinderen Botswana met kinderen Dag 1 Maun Jullie worden opgehaald van het vliegveld en naar een eenvoudig chalet gebracht, zo n 14 km buiten Maun. s Middags een korte introductie over het kamp waar jullie de komende

Nadere informatie

NOORWEGEN. Vertrek: s ochtends moesten we gewoon naar school tot 12 uur. we werden 09-05-2012 13-05-2012

NOORWEGEN. Vertrek: s ochtends moesten we gewoon naar school tot 12 uur. we werden 09-05-2012 13-05-2012 NOORWEGEN 09-05-2012 13-05-2012 Vertrek: s ochtends moesten we gewoon naar school tot 12 uur. we werden door onze ouders naar Schiphol gebracht. Ik zat bij Ilonka in de auto. Op Schiphol gaf meester Hendrie

Nadere informatie

Wandelen voor Water. 6 Kilometer lopen met 6 liter water op je rug. Net als kinderen in derde wereld landen. Wandelen voor Water

Wandelen voor Water. 6 Kilometer lopen met 6 liter water op je rug. Net als kinderen in derde wereld landen. Wandelen voor Water 6 Kilometer lopen met 6 liter water op je rug. Net als kinderen in derde wereld landen Wandelen voor water 21 Maart 2014 gingen groep 8 en groep 7 van onze school wandelen voor water. Dat hield in dat

Nadere informatie

Aan de Wijmeneir te Impe, deelgemeente van het Oost-Vlaamse Lede.

Aan de Wijmeneir te Impe, deelgemeente van het Oost-Vlaamse Lede. Vanuit de Wijmenier kan je tal van prachtige wandelingen maken. Eén ervan beschrijven we in onderstaande tekst Wandelpad : Beschermde landschappen langs de Molenbeken Praktische gegevens LENGTE: 15 km

Nadere informatie