Dope. 5d Drugs en drugsgebruik 1. Theorieboek. TFG Hellegers Wat zijn drugs? Waar komen drugs vandaan?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dope. 5d Drugs en drugsgebruik 1. Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013. Wat zijn drugs? Waar komen drugs vandaan?"

Transcriptie

1 5d Drugs en drugsgebruik 1 Wat zijn drugs? We hebben het nu wel de hele tijd over drugs, maar wat zijn drugs nu eigenlijk? Drugs zijn stoffen die, onze hersenen prikkelen en ons denken, voelen en waarnemen beïnvloeden. Je kunt van drugs lichamelijk en/of geestelijk afhankelijk raken, dus als je dan wilt stoppen krijg je ontwenningsverschijnselen(bijvoorbeeld: misselijkheid, kotsen, depressie, gapen en zweten). Waar komen drugs vandaan? De meeste drugs komen rechtstreeks uit de natuur, zoals wiet en hasj van de hennepplant. Cocaïne komt van de bladeren van de cocaplant. En opium, de basis van heroïne en morfine(sterke pijnstiller), wordt gemaakt van het sap van de papaverplant. Van de peyotecactus komen bewustzijnsveranderende middelen(harddrugs). En paddo s (ook harddrugs) ook wel mushrooms genoemd, zijn paddestoelen. Maar er worden ook drugs door de mens, in het laboratorium uitgevonden, zoals XTC en LSD. Deze laatste soorten zijn nog niet zo oud, maar de Grieken rookten in 3000 v. Christus al opium, en in het Andesgebied kauwden ze 200 jaar geleden al op de bladeren van de cocaplant! Pas begin 1900 werden de werkzame stoffen ontdekt bij de natuurproducten. 1 Sophia 1

2 Typen drugs Er zijn drie hoofdsoorten drugs: Verdovende middelen. Je wordt kalm en ontspannen. Minder leuke dingen spelen geen rol meer(dit komt vooral voor bij heroïne, alcohol en slaapmiddelen). Stimulerende(opwekkende) middelen. Je krijgt heel veel energie zodat je bijv. heel de avond door kan dansen en van vermoeidheid merk je niets meer(vooral bij cafeïne, speed en cocaïne). Bewustzijnsveranderende middelen(hallucinogeen) Je stemming en je waarnemingen veranderen. Je gaat de wereld anders zien, en beelden vervormen, voorbeeld: in werkelijkheid is het een cirkel maar jij ziet het als een vierkant of een asfaltweg gaat ademen(vooral bij LSD, hasj, wiet, paddo s en tripmiddelen). Maar sommige drugs hebben ook gemengde werkingen. Bijvoorbeeld XTC is stimulerend maar óók waarnemingsveranderend. Dus je kan niet zeggen: XTC daar wordt je dit van. Algemene werking drugs Drugs kunnen je anders laten voelen, denken en waarnemen. Alle drugs zijn verslavend, maar de ene drug is meer verslavend dan de andere drug. Koffie is ook een drugs maar daar raak je alleen aan verslaafd als je meer dan een liter per dag drinkt. Drugsbeleid in Nederland Als je teveel drugs bij je hebt, is dat strafbaar. Bij softdrugs mag je 30 gram bij je hebben en bij harddrugs mag je maar 0,5 gram bij hebben. Dit omdat harddrug veel krachtiger werkt. De politie pakt streng aan als je een overdosis drugs bij je hebt. Als je geregeld met de politie om drugs in aanraking komt, dan kan je kiezen: straf of behandeling. Sinds 1 april 2001 is er ook mogelijkheid voor dwang. Verslaafden waar behandeling niet bij werkt komen in de gevangenis(zo wordt je gedwongen om af te 2

3 kicken). In coffeeshop worden legaal drugs verkocht. Er gelden daar wel regels: Je moet ouder zijn dan 18 om binnen te komen en producten te kopen Er mag geen alcohol verkocht Er mag niet meer dan 500 g voorraad zijn Er mag niet meer dan 5 g per persoon per dag worden verkocht Er mag geen overlast worden veroorzaakt Er mag geen reclame worden gemaakt Er mogen geen harddrugs worden verkocht Met houseparty s moet je oppassen als er drugs word aangeboden en je koopt en/of gebruikt het. Je weet nooit wat in de drug zit(sommige stoppen er gewoon nog een beetje cafeïne of stophoest bij) of je krijgt een overdosis binnen. Het meest op houseparty s word XTC verkocht, het pept je op en je gaat er intiemer van dansen. Soorten drugs: Wiet en hasj Wiet is afkomstig van de hennepplant(latijnse naam: Cannabis Sativa). Als je de vrouwelijke bloemtoppen droogt en je verkruimelt ze, dan krijg je wiet, ook wel weed of marihuana genoemd, dit is groen-bruin van kleur. Als je hasj wilt dan moet je de hars van de hennepplant in blokjes/plakjes persen, hasj is lichtbruin tot zwart. Je kan ook hasjolie van de hennepplant maken, dan moet je via een speciale werking een geconcentreerde stof uit de plant halen, dit is de hasjolie. Wiet en hasj wordt meestal vermengd met tabak en tot een sjekkie gedraaid, als je dit sjekkie rookt dan noem je het blowen. Je kan het ook in eten verwerken, bijv. in een spacecake(een cake met stukjes wiet/hasj erin) of je kan van wiet thee zetten dat heet dan wiet thee. Je stemming wordt versterkt, dus als je je rot voelt ga je je nog rotter voelen, maar als 3

4 je blij bent wordt je nog blijer. Je waarneming wordt ook beïnvloedt. Kleuren ga je feller zien en het gevoel voor tijd en fantasie slaat op hol. Sommige mensen krijgen een vreetbui en andere krijgen de slappe lach. Voor- en nadelen: + Je voelt je ontspannen - Je krijgt een vreetkick + Als je je goed voelt, voel je je nog beter ( en andersom) - Je ziet dingen die er niet zijn - Een verhoogde kans op chronische bronchitis - Afname functie om bepaalde bacteriën in de longen op te ruimen - Meer kankerverwekkende stoffen in je lichaam - Langzame reactie, slechte concentratie - Je kunt je minder snel ontwikkelen - Vergeetachtigheid Cocaïne Cocaïne komt van de bladeren van de cocaplant(latijnse naam: Erythroxylon Coca), en in een chemisch proces wordt dit verwerkt. Cocaïne wordt net als XTC veel op feestjes en in discotheken gebruikt. Cocaïne kan je van een lijntje snuiven met een kokertje of gewoon direct met je neus maar je kunt de cocaïne ook met water vermengen en het dan in je aders spuiten! Cocaïne heeft een oppeppend en stimulerend effect. Je hongergevoel en je vermoeidheid verdwijnen. Als je de cocaïne hebt gesnoven merk je na een paar minuten al dat het werkt (pupillen worden groter en het hart gaat sneller kloppen)maar de cocaïne is ook weer snel uitgewerkt namelijk na ongeveer ½ tot 1 uur, maar als je de cocaïne spuit merk je het al na een paar seconden maar het is al na 10 minuten uitgewerkt! Na dat de 4

5 cocaïne is uitgewerkt voel je je erg moe somber, dus dan wordt de behoefte naar een volgend lijntje of een volgende spuit érg groot! Voor en nadelen: + Het gevoel krijgen dat je alles aankunt - Na snuiven, (soms)pijn in de neus + Meer zelfvertrouwen - Meteen kans op verslaving + Denken dat je sneller/helderder kan denken - Je hebt heel snel weer zin om wéér te snuiven of te spuiten - Bij lang gebruik vermager je heel erg( je hebt geen hongergevoel meer) - Als je heel veel gebruikt dan kan de gebruiker achterdochtig worden, en dat kan omslaan in agressie - Als je snuift dan trekken de bloedvaten van je neus samen, dus het neusslijmvlies wordt beschadigd(pijn in je neus) - Als je niet steriel(bacterievrij) spuit kan de huid ontstoken worden(abcessen) Heroïne Heroïne behoort tot de opiaten: dat zijn stoffen die uit de papaverplant(latijnse naam: Papaver somniferum) worden gehaald. Je krijgt die stof door de onrijpe papaverzaadbol in te kerven(sneetjes maken) en het melksap dat vrijkomt moet je indrogen, dan heb je ruwe opium. En uit die ruwe opium kan morfine(sterke pijnstiller die in het ziekenhuis wordt gebruikt) worden gemaakt, en via een chemische bewerking kan heroïne gemaakt worden. In het laboratorium kan ook zuivere heroïne worden gemaakt maar dit wordt nooit verkocht in die sterkte! Heroïne wordt gechineesd, gespoten of gesnoven maar je kunt het ook oplossen in koffie en dan opdrinken. Als je chineest dan wordt bedoeld dat je het heroïnepoeder op aluminiumfolie legt en het verhit. De dampen die dan vrijkomen worden door een kokertje opgezogen en komen zo in de longen terecht. Als je heroïne spuit dan moet je eerst wat heroïnepoeder op een lepel leggen, dat vermengen met water en zuur, het verhitten en de mengseltje inspuiten in een bloedvat. 5

6 De gebruiker raakt ontspannen en de buitenwereld doet er niet meer zo toe. Ook verdwijnen pijn, verdriet, angst, honger en kou. En heroïne werkt óók stimulerend. Heroïne werkt ongeveer 4 tot 6uur. Als je heroïne voor de eerste keer gebruikt dan kan je last krijgen van braken, hoofdpijn, jeuk, en een vreemd gevoel in het hoofd. Voor- en nadelen: + Je pijn wordt onderdrukt - Bij eerste keer gebruik bijverschijnselen. - Kans op infectie bij onhygiënische spuiten. - Verstoring menstruatie - Er is steeds meer heroïne nodig voor hetzelfde effect - Bij een overdosis kan je dood gaan - Een ziekte niet opmerken(vanwege de pijn die onderdrukt was/is) - Het verstoort de menstruatie, soms verdwijnt de menstruatie - Een pasgeboren baby vertoont bijverschijnselen als de moeder heroïne gebruikte - Als je heroïne combineert met andere drugssoorten kan dat dodelijk zijn Speed Speed (amfetamine of methamfetamine)is een chemisch middel dat in het laboratorium ontdekt is. Speed kan je slikken(pil) of snuiven(poeder) maar je kan het ook spuiten. Je weet nooit of je speed veilig is en óf het wel speed is(tenzij je het laat testen). Vaak zijn andere stoffen bij de speed gestopt, zo weet de gebruiker nooit wat hij slikt. Omdat speed zo heftig werkt wordt drugs onder de harddrugs gerekend. Speed bestaat pas zo n 100 jaar, en sinds 70 jaar wordt het echt gebruikt want ze wisten toen pas de effecten van speed. In 1960 werd speed als afslank- en vermageringsmiddel gebruikt omdat het de eetlust verminderde. Tussen 1969 en 1972 werd er veel speed gebruikt(als drugs). Speed werkt stimulerend maar ook verdovend. Je kan speed spuiten, slikken en 6

7 snuiven. Als je speed spuit, dan begint de speed meteen te werken(het komt meteen in de bloedvaten), als je speed slikt dan werkt het pas na 15 tot 20 minuten, bij snuiven begint de speed na enkele minuten al te werken. In ieder geval is de wiet na zo 8 uur uitgewerkt. Speed wordt op feesten(uitgaansleven) gebruikt maar ook door mensen die lang door willen werken. Eerst werd het in de sport als doping gebruikt, dat is nu niet zo vaak meer want ze kunnen nu makkelijk aantonen dat je het gebruikt, of niet. Voor- en nadelen: + Je voelt je vrolijk + Je bent (meer) zelfverzekerd(er) - Als speed is uitgewerkt voel je je rot - Kans op bijwerkingen(buikpijn, veel zweten, vermoeidheid enz, enz) - Verslaving - Je valt af - Uitputting - Nagels gaan breken - Tanden gaan los zitten en uitvallen. - Je kunt er tics aan over houden. - Het beïnvloed het gedrag - Als je het met bijvoorbeeld alcohol inneemt kan je agressief worden. - Je neusslijmvlies kan beschadigd worden als je snuift XTC XTC (de chemische naam is MDMA) is een drug die vooral in het weekend en op feesten (house party's) wordt gebruikt. XTC wordt in een laboratorium gemaakt, maar het wordt nooit in die sterkte verkocht. XTC wordt verkocht als capsule of pil, op de pil staan vaak afbeeldingen(zie plaatje) en het heeft een kleurtje. Een pil of capsule begint al na 20 tot 60 minuten te werken. Het eerste uur daarna is het effect het sterkst. Na 4 tot 6 uur is het weg. Sommige gebruikers blijven ook de volgende dag een licht na-effect voelen. Dat kan een prettig maar ook een leeg en gedeprimeerd gevoel zijn. 7

8 XTC heeft een opwekkend effect, net als speed maar ook voor een bewustzijnsveranderend effect. Je voelt je anders en ziet dingen anders. Dingen die je hoort en ziet, zoals muziek en kleuren, ervaar je anders. Het versterkt de stemming die je op dat moment hebt. Dit betekent dat als je je goed voelt, dit gevoel nog sterker wordt. Maar voel je je slecht, dan neemt ook dat gevoel toe. Wie XTC slikt voelt zich energiek. Vermoeidheid wordt niet gevoeld. Je voelt je ontspannen en los. De werking begint al 20 tot 60 minuten na het slikken van een pil, na een uur is de werking het sterkst en na 4 tot 6 uur is de pil uitgewerkt. Voor- en nadelen: + Je bent relaxt - Je hart gaat sneller kloppen + Je voelt je helder en makkelijker - Je bent benauwd + Je kan in paniek raken - Je raakt er geestelijk afhankelijk aan - Je hebt steeds meer nodig voor hetzelfde effect - Niet elke pil bevat MDMA dus je kan ook verkeerde pillen kopen - Uitdroging omdat je niet meer weet wanneer je dorst hebt - Oververhitting(bij warme en vochtige omgeving) - Nierstoornissen LSD LSD (lysergzuurdiëthylamide is de Nederlandse naam, LSD is de engelse naam)is een halfchemisch middel, en komt oorspronkelijk van een schimmelsoort. Je kan LSD slikken of laten smelten op je tong. Bij smelten heb je een stukje eetbaar papier met een afbeelding erop waarop een klein beetje LSD is gespoten, dit heet een papertrip. Bij slikken heb je een microdot, een klein pilletje met LSD erin. LSD is reuk-, kleur- 8

9 en smaakloos. LSD is bewustzijnsveranderend, en er is grote kans dat je gaat hallucineren, dingen gaan er heel anders uitzien(kleuren, mensen enz.). Ook is LSD een klein beetje stimulerend, het geeft (iets) meer energie. Ook ga je (bad)trippen van LSD. LSD begint pas na 30 tot 90 minuten te werken, en de trip die je dan krijgt duurt zo n 6 tot 8 uur maar soms ook wel 12 uur! Je hebt ook de na trip effecten, ( lichte trips die je dus na de trip krijgt)en die duren meestal 24 uur. Voor- en nadelen: + Prettig gevoel kan zich ontwikkelen in extase - Angst kan veranderen in paniek +/- enorme versterking van je eigen emoties (visuele hallucinaties). - Je kan "last krijgt" van geestelijke stoornissen. - Het kan je angst versterken - Het kan lijden tot tijdelijke krankzinnigheid(flippen) - Kans op flippen - Kans op flash back na dat je hebt getript(onverwachts) - Als je veel tript weet je geen verschil meer tussen trip en gewone wereld - Onvoorspelbare hallucinaties - Psychose Paddo s Paddo s zijn niks anders dan de paddestoelen die als drugs gebruikt worden. Paddo s zijn tripmiddelen omdat ze hallucinaties kunnen veroorzaken dus ze worden ook tot de hallucinogenen gerekend, want ze beïnvloeden het bewustzijn. In de natuur komen veel tripmiddelen voor(sommige cactussen en kruiden), al deze middelen bij elkaar worden ecodrugs genoemd. Paddestoelen en delen ervan kunnen zowel vers als gedroogd worden gegeten. Er kan ook thee van worden gezet. Soms worden ze in gerechten verwerkt, 9

10 omdat je dan iets minder van de vieze smaak merkt. Paddo s horen bij de bewustzijnsveranderende middelen. Als je paddo s hebt gebruikt ga je trippen, dat betekent dat je de wereld op een andere manier gaat waarnemen, je krijgt een ontspannen, opgewekt, energiek, lacherig en high gevoel. Maar je kan ook een bad trip krijgen dat is de negatieve werking van een paddo, wanneer iemand zich niet prettig voelt heb je veel kans op een bad trip dit zijn bijvoorbeeld: onrust, een verward gevoel, misselijkheid, hoofdpijn, dorst, heftige- en pijnlijke gevoelens en angst dat het niet meer overgaat.. Je krijgt meestal een bad trip als je je niet op je gemakt voelt, door een te hoge dosering of overdosering. Voor- en nadelen: + Je hebt een ontspannen en goed humeur - Angstaanvallen + Intenser voelen - Verlies van zelfcontrole + Meer inzicht - Kans op letsels bij de baby in de buik(als je zwanger bent) - Kans op bad trip - Lever, nier en maag kunnen moeite hebben met de paddo s bij hoge dosering - Als je paddo s zelf plukt, kans op verwarring met giftige soorten - Als je verschillende soorten door elkaar gebruikt, kan het gevolg zijn dat er onvoorspelbare effecten komen Tripmiddelen Tripmiddelen zijn harddrugs. Ze veroorzaken onder andere hallucinaties. Dat betekent dat ze de waarneming van de zintuigen veranderen. Officieel worden ze dan ook hallucinogenen genoemd. De natuur maakt veel tripmiddelen: in sommige soorten paddestoelen en in sommige cactussoorten, zoals de peyote en óók in je huid zitten tripmiddelen! 10

11 Tripmiddelen/hallucinogenen zitten ook in huis, tuin en keuken kruiden zoals (kamper)foelie en nootmuskaat, maar dat is maar een heel klein beetje dus je merkt het niet. Tripmiddelen werken bewustzijnsveranderend. Gehoor, reuk en gevoel veranderen. Ze kunnen zelfs in elkaar overlopen bijv. je gaat naar een poster luisteren, muziek zien of soms gaan voorwerpen licht uitstralen en gaan dingen die normaal stilstaan, bewegen. De tijd kan vertragen of helemaal stoppen. Maar het kan ook fout gaan, als je het besef verliest en dat de effecten aan de drug te danken zijn ga je flippen(psychisch doorslaan). Voor- en nadelen: + Je gaat trippen - Je kan gaan flippen - Kans op misselijkheid, duizeligheid, vermoeidheid, trillen en zweten. - De onbekende sterkte (met name van natuurlijke middelen) kan een onaangename verrassing inhouden. - Bij een flashback beleef je een gedeelte van de trip opnieuw. Een flashback komt onverwacht en bijna altijd ongelegen. Alcohol Alcohol ontstaat door gisting van granen of vruchtensuikers(druiven, appels, vlierbessen enz.). Door gisting kan een alcoholpercentage van 15% bereikt worden. Dranken met een hoger alcoholpercentage(jenever, rum, cognac enz.) worden na het gisten nog 1 of meer keer gedistilleerd. Alcohol is na koffie en thee de meest gebruikte drug in Nederland. Bier heeft een alcoholpercentage van 5%, wijn 12% en jenever en andere sterke dranken (gedestilleerd) een alcoholpercentage van 35%. Voor bier moet je 16 zijn om het te kopen en voor de sterke dranken(de jenever, rum en cognac enz.) 18 jaar! Bij 1-3 glazen werkt alcohol opwekkend en voelt de gebruiker zich vrolijk en lacherig 11

12 en de eetlust neemt toe. Bij 3-7 glazen verandert het gedrag, je wordt agressief, zorgeloos, opgewonden of iets anders. Dagelijkse dingen(fietsen, autorijden) lijken gemakkelijk te gaan maar de kans op ongelukken is heel groot! Bij 8 of meer glazen kan je misselijk worden en gaan kotsen. Je zintuigen worden verdoofd en je kan moeilijk lopen. De volgende ochtend grote kans op kater. Bij 20 glazen of meer heb je een grote kans op bewusteloosheid en de gebruiker kan in coma raken of zelfs overlijden. Voor- en nadelen en risico s: + Je voelt je prettig - Kans op kanker aan mond, keel, slokdarm, maag, lever en darmen + Je hoort erbij - Beschadigingen aan maagslijmvlies, lever en hersenen - Sociale problemen Slaap- en kalmeringsmiddelen Slaap- en kalmeringsmiddelen helpen bij angst, onrust en slaapproblemen. Slaap- en kalmeringsmiddelen zijn medicijnen, je kan ze dus niet in de winkel kopen. Je kan ze alleen maar op doktersrecept worden voorgeschreven. De capsule of pil die je hebt ingenomen werkt remmend op de hersenactiviteit en daardoor kan je niet meer zo goed nadenken, dus wordt je kalmer! Slaapmiddelen worden meestal snel opgenomen en ook weer snel afgebroken. Kalmeringsmiddelen worden langzamer opgenomen en werken lang door, soms wel 60 tot 100 uur. Slaap- en kalmeringsmiddelen werken verdovend, je wordt een beetje suffig, slaperig en je concentratievermogen wordt minder. Je hebt 3 soorten slaap- en kalmeringsmiddelen: 12

13 - Snelverwekkend slaapmiddel, bij moeite met inslapen - Langwerkende slaapmiddelen, bij problemen met doorslapen én inslapen - Kalmeringsmiddel, bij zorgen of stress(het werkt ontspannend) Voor en nadelen: + Je ontspant, je spieren worden slapper + Je slaapt dus rustiger zonder nachtmerries - Bijverschijnselen: hoofdpijn, vermoeidheid, leeg gevoel, duizeligheid, somberheid - Je concentratie is slechter -Je hebt steeds meer nodig voor hetzelfde effect - Je vergeet dingen van vroeger - Je raakt er snel aan verslaafd - De combinatie met alcohol is gevaarlijk, ze kunnen elkaar versterken - Bij borstvoeding komt een deel van de stof in de moedermelk - Bij lang gebruik worden ook de emoties(liefde, blijdschap, genieten enz.)verdoofd - Als je ineens stop met gebruik krijg je hoofdpijn nachtmerries, versnelde hartkloppingen - Doordat je versuft ben kan je niet meer goed opletten in het verkeer dus er gebeuren dan vaak ongelukken Historie: Drugs bestaan al zeker 7000 jaar, misschien nog wel langer. De meeste drugs komen uit de natuur of zijn een product van een natuurplant, later (rond 1900) zijn ze pas drugs in laboratorium gaan (na)maken. Meestal werden drugs vroeger als medicijn of als medium gebruikt. In het Andes-gebergte bijvoorbeeld kauwde ze op de bladeren van de coca plant om ademhalingsproblemen(weinig zuurstof omdat het zo hoog ligt) te voorkomen. En medicijnmannen en vrouwen gebruikten het om te communiceren. Later gingen de Chinezen het veel gebruiken, voor de kick. Chinezen gebruikten veel LSD, wiet en hasj. Later ging het ook verder naar de Nederlanders. In 1970 waren er veel mensen die drugs als doping(hasj) gebruikten. En natuurlijk de hippies die een hasjie namen! Begin 1990 werd XTC populair, bij houseparty s. Toen XTC in Nederland kwam werd het meteen op de lijst van verboden middelen 13

14 gezet, maar tóch bleef XTC in Nederland, en het was nog steeds populair. Iedereen wilde natuurlijk met de mode meegaan en dat was: veel XTC gebruiken! De kwaliteit daalde heel erg, omdat er veel mensen waren die hun geld snel wilden met rotzooi, die XTC was dan ook maar een pil met weinig procent XTC en veel poedersuiker of andere rommel erin. Vandaag de dag in Nederland: Ondanks het wettelijk verbod van drugs blijkt het toch in alle landen voor te komen, dus ook in Nederland, wat we eigenlijk wel allemaal al weten. Iedereen heeft het erover dat Nederland hét land van de drugs(denk: Amsterdam). Dat klopt wel een beetje, want er wordt veel drugs in Nederland gemaakt en ook veel drugs geëxporteerd naar o.a. Suriname. Maar Nederland heeft minder drugsverslaafden in vergelijking tot verschillende andere landen. Kijk maar: Waarom gebruiken mensen drugs? Veel drugsgebruikers weten vaak niet wat zij innemen en zij weten ook niet wát erin zit. Redenen waarom mensen (vooral jongeren) beginnen met het gebruiken van drugs zijn: - meelopen - het stoer vinden - verkennen van grenzen - nieuwsgierigheid - verveling - spanning zoeken, omdat het niet mag. 14

15 Figuur 1 Zo kom je er uit te zien... Dit zijn niet alle redenen of iemand gaat gebruiken, maar ook de omgeving. Als je vrienden drugs gebruiken, ga jij meedoen, keuren ze het af dan is de kans kleiner dat jij het wél gaat gebruiken. Mensen die de hele nacht door willen feesten gebruiken drugs met een oppeppend effect. De drugs met een dempend, verdovend effect gebruiken mensen vaak die slaap problemen hebben. En mensen die nieuwsgierig zijn (vooral jongeren) en oudere mensen die op zoek zijn naar een nieuwe geestelijke ervaring gebruiken vaak drugs met een bewustzijnveranderend effect. Mensen kiezen er dus zelf voor om die rotzooi te gaan gebruiken. Op welke plekken wordt veel drugs gebruikt? De meeste mensen gebruiken drugs voor het eerst als ze jong zijn, tijdens het uitgaan. Op feesten wordt vaak drugs gebruikt en er zijn ook veel illegale zogenaamde houseparty s. De drugs die hierbij gebruikt worden, worden ook wel partydrugs genoemd(xtc, speed, LSD). Deze drugs kunnen zorgen voor meer energie en een opgewekt gevoel. Het gebruik van deze drugs stijgt snel. Drugs wordt ook gewoon op straat gebruikt, in de steden, voornamelijk bij zwervende mensen, die door de drugs geen geld meer hadden om de bv. De belasting te betalen. Het is wel zo dat jongeren die in een buurt wonen waar vaak drugs wordt gebruikt, een grotere kans hebben om zelf later ook aan de drugs verslaafd te raken! En als laatste worden er drugs gebruikt in de koffieshops. Daar kun je legaal drugs kopen, maar grote hoeveelheden is en blijft verboden. Je moet wel 18 jaar of ouder zijn om een koffieshop in te mogen en de koffieshop heeft bepaalde regels en wetten waar hij zich aan moet houden(die staan in Drugsbeleid in Nederland). 15

16 Verslaving en nabehandeling: Hoe gemakkelijk iemand aan drugs verslaafd raakt hangt ervan af. Veel mensen die voor het eerst drugs gebruiken doen dat om te experimenteren, uit nieuwsgierigheid of omdat ze op zoek zijn naar een bepaald gevoel. Het liigt helemaal aan jezelf of je dan na d eerste keer doorgaat met drugs gebruiken óf niet, bijvoorbeeld iemand die drugs probeert omdat hij zich rot voelt dan is de kans groter dat hij het de volgende keer weer neemt. Omdat hij zich door de drugs lekkerder gaat voelen. Aan geen één drug kan je na één keer verslaafd zijn. Dus het is ook niet mogelijk om iemand expres verslaafd te maken door bijvoorbeeld een keer iets in zijn glas te gooien. Er zit wel verschil in de verslavende werking van drugs. Heroïne is heel erg verslavend. Cocaïne is wat minder verslavend. En XTC en hasj en weed nog minder. Het is ook niet zo dat het gebruik van softdrugs overgaat in het gebruik van harddrugs. Terwijl veel mensen dat wel denken. Het heel veel gebruiken van softdrugs kan wel meer aanleiding geven om iets wat zwaarder is te proberen zoals heroïne en cocaïne. Als je vaak met de politie in aanraking komt, omdat je teveel drugs bij je hebt dan kan de politie je doorverwijzen naar een afkickkliniek, om daar af te kicken. Maar dat kost enorm veel moeite en geld. Als je alleen geestelijk verslaafd bent bof je enorm ten opzichte van iemand die lichamelijk verslaafd is. Toch heb je bij allebei een deskundige hulp nodig van een dokter die weet wat de drugs in jouw geest en lichaam hebben uitgespookt. Die dokter kan je bij het afkicken vervangende middelen geven zodat je minder last hebt van de onthoudingsverschijnselen. Onthoudingsverschijnselen zijn reacties van je lichaam en geest nadat je gestopt bent met drugs te nemen. Als er dan niemand is om je op te vangen ga je onmiddellijk weer aan de drugs. Dus de eerste stap bij het afkicken is hulp zoeken, het liefst familieleden of iemand die je goed kent en die klaarstaat wanneer je hem nodig hebt. Als je aan heroïne verslaaft ben krijg je vaak methadon, dit is een vervangend middel maar de werking is veel minder extreem en het werkt langer. Hoe verder de 16

17 behandeling hoe minder methadon je krijgt. 17

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET DRUGS 3 SOORTEN DRUGS 3 WAT DOEN DRUGS? 4 VERSLAAFD AAN DRUGS

Nadere informatie

Naam: Sara Panahi Klas: 2B Vak: verzorging

Naam: Sara Panahi Klas: 2B Vak: verzorging Naam: Sara Panahi Klas: 2B Vak: verzorging Inhoudsopgave Wat zijn paddo s?... 3 Waar komen paddo s vandaan?... 3 Wat zit er in paddo s?... 4 Hoe gebruik je paddo s?... 4 Wat kun je voelen als je paddo

Nadere informatie

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut : Alcohol, roken en drugs Inleiding In onze maatschappij zijn het gebruik van alcohol en andere drugs heel gewoon geworden roken en het drinken van alcoholische dranken gebeurt op recepties, feestjes,

Nadere informatie

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen Middeleninfo Alcohol Tabak Cocaïne Hasj Heroïne Paddo's Smartdrugs Speed Tripmiddelen XTC Alcohol Afhankelijkheid Gewenning Alcohol & Bij 'sociaal gebruik' kan er al sprake zijn van matige geestelijke

Nadere informatie

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: ROKEN EN BLOWEN 3 GEWOONTEN 3 CONTRACT 4 ROKEN EN JOUW GEZONDHEID

Nadere informatie

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure Over deze brochure De één is er tegen, voor de ander is het minder een probleem. Wat je ook van drugs vindt, de kans is groot dat je er ooit mee te maken krijgt. Als opvoeder, familielid of vriend(in),

Nadere informatie

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure Over deze brochure De één is er tegen, voor de ander is het minder een probleem. Wat je ook van drugs vindt, de kans is groot dat je er ooit mee te maken krijgt. Als opvoeder, familielid of vriend(in),

Nadere informatie

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief over drugs INHOUD pagina Colofon: Deze lesbrief hoort bij het drugspreventieproject

Nadere informatie

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul HASJ EN WIET Zonder flauwekul Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Het roken van tabak met hasj of wiet heet blowen. Ik blow niet. Ik gebruik medicijnen. Dan kan het

Nadere informatie

XTC, cocaïne en speed

XTC, cocaïne en speed XTC, cocaïne en speed Zonder flauwekul Je hebt vast wel eens van XTC, cocaïne en speed gehoord. XTC, cocaïne en speed zijn drugs. Het is belangrijk om te weten wat XTC, cocaïne en speed met je doen. Dat

Nadere informatie

Wat je moet weten over hasj en wiet

Wat je moet weten over hasj en wiet Wat je moet weten over hasj en wiet 1 2 Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom in de Puberteit Pubers ondergaan veel veranderingen Vrienden School Lichamelijk Seksualiteit Hersenen Pubers vragen

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

Liska Vulperhorst Preventiewerker

Liska Vulperhorst Preventiewerker Liska Vulperhorst Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Vijf circuits Behandeling & Begeleiding Sociale Verslavingszorg Forensische Verslavingszorg Verslavingsreclassering Preventie & Consultancy Programma

Nadere informatie

basisschool WWW.VOORKOM.NL

basisschool WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Inleiding 3 Les 1: Roken en Blowen 4 Roken: de werking 4 Lichamelijke en geestelijke verslaving 5 Blowen

Nadere informatie

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014 Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken

Nadere informatie

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Pubers en genotmiddelen Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Overzicht - Inleiding - (hersen)ontwikkeling pubers - Genotmiddelen: - energiedrank - roken - alcohol - Opvoeding en

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Cannabis Opvoedtips Wat zijn genotmiddelen?

Nadere informatie

Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar. Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL

Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar. Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL Programma Inleiding Uitgaansdrugs Meest voorkomende klachten en zorg Acute situaties

Nadere informatie

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan ggz voor doven & slechthorenden Verslaving Als iemand niet meer zonder... kan Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving Herkent u dit? Veel mensen gebruiken soms

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015

Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015 Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015 Controle Onlangs is door een grote opdrachtgever van STAR OGP een drugscontrole gehouden onder alle aanwezigen (dus medewerkers van diverse

Nadere informatie

Combigebruik. De meest gestelde vragen

Combigebruik. De meest gestelde vragen Combigebruik. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - juni 2011 (herziene herdruk) - D/2011/6030/10

Nadere informatie

To blow or not to. blow? Inhoud. Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose. Inleiding. 1. Een psychose. 2. Cannabis

To blow or not to. blow? Inhoud. Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose. Inleiding. 1. Een psychose. 2. Cannabis Inhoud To blow or not to Inleiding 1. Een psychose blow? Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose 2. Cannabis 3. Risico op een psychose door cannabisgebruik 4. Redenen om cannabis te gebruiken

Nadere informatie

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011 Programma vandaag 19:00 19:45 u Tactus Verslavingszorg Cijfers Middelen/gewoontes 19:45 20:00 u Pauze Pubers & Verslavingen Liska Vulperhorst Preventiewerker 21 maart 2013 20:00 20:45 u Stellingen 20:45

Nadere informatie

Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar

Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar Programma Soorten genotmiddelen Het puberbrein Genotmiddelen; Waterpijp Blowen Opvoeding Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering

Nadere informatie

Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH. Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ

Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH. Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ Programma Stellingen Geschiedenis van verslaving Wat zijn drugs? Fasen van gebruik Soorten middelen Effecten

Nadere informatie

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN?

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? UW KIND EN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? U KUNT ER IETS AAN DOEN! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut Nee tegen alcohol (en drugs) schade Bert Vinken Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg Programma 19.30 uur 20.30 uur 20.45 uur 21.30 uur Presentatie Pauze vraag en antwoord Einde Drugs Definities

Nadere informatie

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS / pagina eens oneens VIA INVOEGEN KOPTEKST EN VOETTEKST KUNT U DEZE TEKST WIJZIGEN / pagina 2 Cannabis/hasj is verslavend VIA INVOEGEN KOPTEKST EN

Nadere informatie

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je:

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je: Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj of wiet. Dat heet blowen. In deze folder

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Pubergedrag en hersenontwikkeling Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Opvoedtips

Nadere informatie

Nederlands. Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland. opvattingen, feiten en risico's

Nederlands. Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland. opvattingen, feiten en risico's Nederlands Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland 1 opvattingen, feiten en risico's Bijna overal ter wereld... Bijna overal ter wereld gebruiken mensen alcohol, tabak en drugs. Voor de smaak

Nadere informatie

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003)

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003) Uitslagen leerlingen onderzoek (00) Als onderdeel van het onderzoek naar het verslavingspreventieproject op scholen voor voortgezet onderwijs in Katwijk is een anonieme online-enquête afgenomen met behulp

Nadere informatie

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik Associëren Novadic-Kentron Preventie, Voorlichting en Advies Workshop LVG 60 minuten Drugs Belevingswerelden Associëren drugs LVG Ø Impulsief Ø Hier & nu (gevoelig voor impulsen van dat moment) Ø Grenzeloos

Nadere informatie

Signaleren & Bespreken

Signaleren & Bespreken Signaleren & Bespreken HIER KOMT NOG EEN FOTO! Help! Mijn kind gaat uit! Hoe signaleer ik druggebruik bij mijn kind? Hoe signaleer ik problematisch gebruik bij mijn kind? En wat als blijkt dat..? Op tijd..

Nadere informatie

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Programma Welkom bij Uw kind en genotmiddelen (hersen)ontwikkeling pubers Genotmiddelen Energydrinks Roken Alcohol en genotmiddelen Eef Hollman Adviseur Gezondheidsbevordering Indeling naar werking Wat

Nadere informatie

WIL JE MINDER BLOWEN?

WIL JE MINDER BLOWEN? WIL JE MINDER BLOWEN? Uitgave van Stichting Be Aware Maart 2015 Ik wil minderen. Je vindt dat je teveel wiet/hasj of cannabis rookt. Je beseft dat je hierdoor minder goed functioneert: je huiswerk lijdt

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Roken alcohol en drugs Roken, alcohol en drugs zijn schrikbeelden voor veel ouders. Dit geldt voor allochtone ouders én Nederlandse ouders. Sommige kinderen

Nadere informatie

Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen

Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2015 pavo 0437 Inleiding Uw arts heeft u morfineachtige pijnstillers (zie tabel) voorgeschreven tegen de pijn. Deze

Nadere informatie

versie EHbDu09T EHbDu Educare Trimbos 1

versie EHbDu09T EHbDu Educare Trimbos 1 versie EHbDu09T EHbDu Educare Trimbos 1 Programma Inleiding Uitgaansdrugs en drank Gezondheidsrisico's Beïnvloedende risico's Acute situaties Eerste hulp EHbDu Educare Trimbos 2 Uitgaansmiddelen XTC Speed

Nadere informatie

De effecten, de risico s en de wet. Cover

De effecten, de risico s en de wet. Cover Tabak, alcohol en andere drugs in België De effecten, de risico s en de wet NL Cover introductie Tabak, alcohol en andere drugs in België De effecten, de risico s en de wet Iedereen komt wel eens in aanraking

Nadere informatie

Thema-avond Alcohol en Drugs in het uitgaanscircuit. *Welkom. Roy Helgering

Thema-avond Alcohol en Drugs in het uitgaanscircuit. *Welkom. Roy Helgering *Welkom Inhoud: Inleiding Drank (alcohol) en Uitgaansdrugs Gezondheidsrisico s EHBO Inleiding Overmatig alcohol en drugs gebruik komt steeds vaker voor. In het uitgangscircuit wordt drugs vaak in combinatie

Nadere informatie

drugs WWW.VOORKOM.NL

drugs WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Les 1: Kennismaking met drugs 3 Verslaving in Nederland 3 Soorten drugs 3 Gewenning 5 Geestelijke Verslaving

Nadere informatie

Presentatie DDu Ketencasus

Presentatie DDu Ketencasus Presentatie DDu Ketencasus Drank en Drugsincidenten in het uitgaanscircuit Reg. Ketencasusbespreking n Jan Krul MSc adviseur en onderzoeker gezondheidswetenschapper (spoed)verpleegkundige n n Mass Gathering

Nadere informatie

Programma. Middelen Alcohol en jongeren Fasen van gebruik Signaleren Lokale cijfers Plannen

Programma. Middelen Alcohol en jongeren Fasen van gebruik Signaleren Lokale cijfers Plannen Eelco de Gries & Nienke de Waard Afd. Voorlichting en Preventie Friesland Programma Middelen Alcohol en jongeren Fasen van gebruik Signaleren Lokale cijfers Plannen 1 Onderzoek Iedereen gebruikt drugs!

Nadere informatie

lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Les 1: Kennismaking met drugs 3 Verslaving in Nederland 3 Soorten drugs 3 Gewenning 5 Geestelijke Verslaving

Nadere informatie

Gevolgen van alcoholgebruik

Gevolgen van alcoholgebruik Gevolgen van alcoholgebruik Katwijk 7 februari 2008 Programma Trends in alcohol gebruik Effecten en risico s Gevolgen (bij jongeren) Mogelijke oplossingen Conclusies 1 Algemene trends bij jongeren Steeds

Nadere informatie

ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer

ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK Achternaam bij vrouwelijke cliënten meisjesnaam Geboortedatum Cliëntnummer Datum interview d d m m d d m m 1. Naam interviewer 2. 3. Interview is niet volledig afgenomen want:

Nadere informatie

Morfine Feiten en fabels. Apotheek

Morfine Feiten en fabels. Apotheek 00 Morfine Feiten en fabels Apotheek In overleg met uw arts gaat u morfine gebruiken. Morfine behoort tot een groep geneesmiddelen, die morfineachtige pijnstillers of opioïden worden genoemd. Inleiding

Nadere informatie

XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN

XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN XTC? Bij XTC spreek op zijn Engels uit ecstasy in enge zin gaat het eigenlijk over het synthetische MDMA, de stimulerende en bewustzijnsveranderende werkzame stof die in de

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Wat zijn genotmiddelen? Stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken en om die reden worden gebruikt. Verdovend

Nadere informatie

1. DRIE SOORTEN. Verdovende middelen. Stimulerende middelen

1. DRIE SOORTEN. Verdovende middelen. Stimulerende middelen Drugs Brussels Aviation Medical Brussels Airport Building 26 1930 Zaventem Tel: +32 (0)2 416 22 70 Fax: +32 (0)2 416 22 71 Email: info@brusselsaviationmedical.be Web: www.brusselsaviatonmedical.be 1. DRIE

Nadere informatie

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Stedendriehoek, Twente, Zwolle/Noord Veluwe en Flevoland Preventie Behandeling Nazorg Alcohol, roken, drugs, medicijnen, gamen, gokken Programma

Nadere informatie

Basisvorming drugs & & drugge g bruik i

Basisvorming drugs & & drugge g bruik i Basisvorming drugs & druggebruik 1. Drugpunt en PZ Deinze -Zulte 2. Productinformatie: soorten drugs 3. Wetgeving 4. Welke drugs worden door onze leerlingen gebruikt? Inhoud 5. Hoe moeten we dat druggebruik

Nadere informatie

Heroïne. De meest gestelde vragen

Heroïne. De meest gestelde vragen Heroïne. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - december 2010 - D/2010/6030/30 concept Today De

Nadere informatie

BIJSLUITER. TRANYLCYPROMINE 10 mg tablet

BIJSLUITER. TRANYLCYPROMINE 10 mg tablet BIJSLUITER TRANYLCYPROMINE 10 mg tablet Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft

Nadere informatie

Informatie voor de patiënt

Informatie voor de patiënt J-C 2001 Ned. Informatie voor de patiënt Het is belangrijk dat u eerst deze gebruiksaanwijzing leest, ook als u Dipidolor al eerder toegediend heeft gekregen. Er kan nieuwe belangrijke informatie in staan.

Nadere informatie

Genotmiddelen? Informatie voor ouders en begeleiders

Genotmiddelen? Informatie voor ouders en begeleiders Genotmiddelen? Informatie voor ouders en begeleiders Inleiding Van genotmiddelen kun je genieten. En dat doen ook heel veel mensen. Een kopje koffie 's ochtends om wakker te worden, op zaterdagavond in

Nadere informatie

Uitgaan, Alcohol & Drugs. Charles Dorpmans Senior preventie Coördinator DIMS Noord-Brabant

Uitgaan, Alcohol & Drugs. Charles Dorpmans Senior preventie Coördinator DIMS Noord-Brabant Uitgaan, Alcohol & Drugs Charles Dorpmans Senior preventie Coördinator DIMS Noord-Brabant Genotmiddelengebruik na de oorlog Het recreatieve gebruik van genotmiddelen heeft vanaf ongeveer 1988 een enorme

Nadere informatie

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7 1. Je bent 1 een jongen 2 een meisje 2. In welk jaar ben je geboren? Jaar 19 3. Welke van de volgende personen maken deel uit van je huisgezin? Kruis aan wat van toepassing is. 1 Vader 1 Stiefvader 1 Moeder

Nadere informatie

Maatschappij Onderwerp: Drugs. Auteur: Bob van der grint Inlever datum:18-3-2014 Leraar: E.Mulder

Maatschappij Onderwerp: Drugs. Auteur: Bob van der grint Inlever datum:18-3-2014 Leraar: E.Mulder Maatschappij Onderwerp: Drugs Auteur: Bob van der grint Inlever datum:18-3-2014 Leraar: E.Mulder Inhoud 1.Titelpagina 2.Voorwoord 3.Conclusies 4.Theoretisch kader/literatuuropgave 2.Voorwoord Ik heb het

Nadere informatie

Workshop jongeren, middelengebruik en delictgedrag

Workshop jongeren, middelengebruik en delictgedrag Workshop jongeren, middelengebruik en delictgedrag Programma Delictgedrag en middelengebruik jongeren Typen delictgedrag in relatie tot middelen(gebruik) Effecten middelengebruik samenleving Werking van

Nadere informatie

Drugs en zwangerschap. De meest gestelde vragen

Drugs en zwangerschap. De meest gestelde vragen Drugs en zwangerschap. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - december 2011 (herziene herdruk) -

Nadere informatie

Alcohol nuchter bekeken

Alcohol nuchter bekeken Alcohol nuchter bekeken Alcohol en kanker Vandaag zal kanker je misschien niet echt bezighouden. Het is wel een feit dat overdadig alcoholgebruik op termijn het risico op bepaalde soorten kanker verhoogt.

Nadere informatie

01-03-12 XTC. Speed. Manier van gebruik: Pillen Stofnaam: MDMA (methyleendioxymethamfetamine) Globaal effect: Stimulerend

01-03-12 XTC. Speed. Manier van gebruik: Pillen Stofnaam: MDMA (methyleendioxymethamfetamine) Globaal effect: Stimulerend 01-03-12 versie EHBDu12p EHBDu Educare Trimbos 2012 Globaal effect: Stimulerend Manier van gebruik: Pillen Stofnaam: MDMA (methyleendioxymethamfetamine) Gewenste werking: Toename energie Entactogeen 1

Nadere informatie

Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik

Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik I.V.A. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger Horeca Tijdens het verstrekken van alcohol dient er altijd een leidinggevende aanwezig te zijn. Deze persoon

Nadere informatie

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam?

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam? de kater komt later ziek door te veel alcohol Je hebt te veel alcohol gedronken. Dit heeft je zo ziek gemaakt dat we je met spoed moesten opnemen in ons ziekenhuis. Waarschijnlijk ben je - net als je ouders/verzorgers

Nadere informatie

Health. 5h Roken 1. Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013. Wat zit er in een sigaret?

Health. 5h Roken 1. Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013. Wat zit er in een sigaret? 5h Roken 1 Dagelijks proberen in Nederland alleen al honderden mensen te stoppen met roken. Soms met succes maar vooral ook met ergernis en frustratie. De strijd tegen de sigaret of sigaar is geen makkelijke

Nadere informatie

Temazepam Teva 10 mg, capsules Temazepam Teva 20 mg, capsules

Temazepam Teva 10 mg, capsules Temazepam Teva 20 mg, capsules 1.3.3 : Bijsluiter Bladzijde : 1 Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen. Heeft

Nadere informatie

BIJSLUITER. OXAZEPAM 5 mg en 25 mg tablet

BIJSLUITER. OXAZEPAM 5 mg en 25 mg tablet BIJSLUITER OXAZEPAM 5 mg en 25 mg tablet Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft

Nadere informatie

Welkom. Ouders / verzorgers van Kinderen, jongeren Gemeente Vianen. Ton Bellemakers preventie

Welkom. Ouders / verzorgers van Kinderen, jongeren Gemeente Vianen. Ton Bellemakers preventie Welkom Ouders / verzorgers van Kinderen, jongeren Gemeente Vianen Ton Bellemakers preventie Centrum Maliebaan Instelling voor verslavingspsychiatrie in de provincie Utrecht. Centrum Maliebaan biedt zorg

Nadere informatie

Voorwoord 3. 1. Het spel 4 1.1 Waarom dit spel? 4 1.2 Spelleider 4 1.3 Voorbereiding en tips voor de spelleider 4. 2.

Voorwoord 3. 1. Het spel 4 1.1 Waarom dit spel? 4 1.2 Spelleider 4 1.3 Voorbereiding en tips voor de spelleider 4. 2. INHOUDSOPGAVE Voorwoord 3 1. Het spel 4 1.1 Waarom dit spel? 4 1.2 Spelleider 4 1.3 Voorbereiding en tips voor de spelleider 4 2. De spelregels 6 3. Spelkaarten 7 3.1 Wat weet jij? 7 3.2 Wat doe jij? 10

Nadere informatie

Jongeren geraken aan de drugs door slechte vrienden. Feit of fabel?

Jongeren geraken aan de drugs door slechte vrienden. Feit of fabel? Alle jongeren gebruiken cannabis. Feit of fabel? FABEL We krijgen vaak de indruk dat alle jongeren tegenwoordig aan de drugs zitten. Dat is niet zo. De meeste jongeren gebruiken nooit illegale middelen.

Nadere informatie

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Programma Enkele cijfers over roken, drinken en gamen Jongeren en alcohol Andere drugs Enkele tips t.a.v. opvoeding en genotmiddelen Vragen en afsluiting

Nadere informatie

Alcohol. Gewoonte, gewenning en verslaving

Alcohol. Gewoonte, gewenning en verslaving Bijna overal ter wereld gebruiken mensen alcohol, tabak en drugs. Voor de smaak of de gezelligheid, bij sociale en culturele evenementen, of om te ont spannen. Of om, net als met medicijnen met een kalmerende

Nadere informatie

Bijsluiter. Naam product. Lormetazepam Mylan 1 mg en 2 mg, tabletten. Samenstelling

Bijsluiter. Naam product. Lormetazepam Mylan 1 mg en 2 mg, tabletten. Samenstelling 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 Bijsluiter Naam product Lormetazepam Mylan 1 mg en 2 mg, tabletten. Samenstelling De werkzame stof in de tabletten is lormetazepam. De tabletten bevatten respectievelijk

Nadere informatie

10 DINGEN DIE JE VRIENDEN MISSCHIEN NIET WETEN OVER DRUGS

10 DINGEN DIE JE VRIENDEN MISSCHIEN NIET WETEN OVER DRUGS 10 DINGEN DIE JE VRIENDEN MISSCHIEN NIET WETEN OVER DRUGS KOM ACHTER DE WAARHEID OVER DRUGS. RED IEMANDS LEVEN. ZOU JIJ VOOR DEZE DRUGSTEST SLAGEN? WAAR OF NIET WAAR? 1. Er zijn goede drugs en slechte

Nadere informatie

Ruimte voor adressticker. Datum ontvangst (invullen door SIvsG) Voorletters + Naam (+ meisjesnaam) Straat en huisnummer. Postcode en woonplaats

Ruimte voor adressticker. Datum ontvangst (invullen door SIvsG) Voorletters + Naam (+ meisjesnaam) Straat en huisnummer. Postcode en woonplaats F 2011.1 Versie 2 15-09- 2013 Vragenlijst Instituut voor Slaapgeneeskunde Woerden Ruimte voor adressticker Deze vragenlijst biedt ons inzicht in uw klachten en uw medische voorgeschiedenis. Vult u daarom

Nadere informatie

Fabels en feiten over morfine

Fabels en feiten over morfine Fabels en feiten over morfine Beter voor elkaar Fabels en feiten over morfine Inleiding In overleg met uw arts gaat u morfine gebruiken. Morfine behoort tot een groep geneesmiddelen, die morfineachtige

Nadere informatie

WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 WWW.VOORKOM.NL V.S.O. Roken stoer? Stoppen is sterker! LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief Over Roken V.S.O. Colofon: Deze lesbrief hoort

Nadere informatie

Appendix. Deel 1: Vertaalde PSYCHLOPS deel 1 en deel 2 (zie hoofdstuk 5) Deel 2: Vertaalde PHQ (zie hoofdstuk 2)

Appendix. Deel 1: Vertaalde PSYCHLOPS deel 1 en deel 2 (zie hoofdstuk 5) Deel 2: Vertaalde PHQ (zie hoofdstuk 2) Appendix Deel 1: Vertaalde PSYCHLOPS deel 1 en deel 2 (zie hoofdstuk 5) Deel 2: Vertaalde PHQ (zie hoofdstuk 2) Een vragenlijst over u en hoe u zich voelt. Vraag 1. Deze vraag bestaat uit drie delen: a-probleem,

Nadere informatie

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra

Nadere informatie

LESBRIEF OVER DRUGS EN DRUGSVERSLAVING

LESBRIEF OVER DRUGS EN DRUGSVERSLAVING LESBRIEF OVER DRUGS EN DRUGSVERSLAVING UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief: drugs en drugsverslaving Colofon: INHOUDSOPGAVE pagina Inleiding 2 Verslaving

Nadere informatie

Bijsluiter: Informatie voor de gebruiker. Selincro 18 mg filmomhulde tabletten nalmefeen (nalmefene)

Bijsluiter: Informatie voor de gebruiker. Selincro 18 mg filmomhulde tabletten nalmefeen (nalmefene) Bijsluiter: Informatie voor de gebruiker Selincro 18 mg filmomhulde tabletten nalmefeen (nalmefene) Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Daardoor kan snel nieuwe veiligheidsinformatie

Nadere informatie

Nieuwsbrief Apotheek Rijnoever

Nieuwsbrief Apotheek Rijnoever W I N T E R 2 0 1 3 Nieuwsbrief Apotheek Rijnoever In dit nummer Apotheek nieuws Alcohol en medicijnen Winterdepressie Anke geeft advies Beste lezer, dit is weer de laatste nieuwsbrief van het jaar 2013.

Nadere informatie

Lexotanil 3 Lexotanil 6

Lexotanil 3 Lexotanil 6 Roche Nederland B.V. Patiëntenbijsluiter Lexotanil 3 Lexotanil 6 Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. - Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn

Nadere informatie

XTC. Speed. Cocaïne. Smartshopproducten. Cannabis. Alcohol GHB

XTC. Speed. Cocaïne. Smartshopproducten. Cannabis. Alcohol GHB 1 XTC Speed Cocaïne Smartshopproducten Cannabis Alcohol GHB 2 Verhoogde hartfrequentie Versnelde ademhaling Verhoogde bloeddruk Verhoogde lichaamstemperatuur Vergrote pupillen Verhoogde reflexen Verwardheid

Nadere informatie

DDu Ketencasus. Jan Krul MSc adviseur en onderzoeker. Presentatie. Mass Gathering Medicine Substance-related Emergencies

DDu Ketencasus. Jan Krul MSc adviseur en onderzoeker. Presentatie. Mass Gathering Medicine Substance-related Emergencies Presentatie DDu Ketencasus Drank en Drugsincidenten in het uitgaanscircuit Reg. Ketencasusbespreking Jan Krul MSc adviseur en onderzoeker gezondheidswetenschapper (spoed)verpleegkundige Mass Gathering

Nadere informatie

Oxazepam Teva 10 mg, tabletten Oxazepam Teva 50 mg, tabletten oxazepam

Oxazepam Teva 10 mg, tabletten Oxazepam Teva 50 mg, tabletten oxazepam 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Oxazepam Teva 10 mg, Oxazepam Teva 50 mg, oxazepam Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken - Bewaar

Nadere informatie

Oxatomide Tabletten Werkzame stof

Oxatomide Tabletten Werkzame stof Oxatomide Tabletten Werkzame stof Oxatomide Geneesmiddelgroep Anti-histaminica Andere namen Tinset Samenstelling Tinset tabletten: 30 mg oxatomide per tablet Fabrikant/Leverancier Tinset : Janssen-Cilag

Nadere informatie

Cannabis. De meest gestelde vragen

Cannabis. De meest gestelde vragen Cannabis. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - juli 2015 (herziene herdruk) - D/2015/6030/29 De

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?!

Dat doet mijn kind toch niet?! Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 17 maart 2016 marion.kooij@brijder.nl 088 3583 880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de

Nadere informatie

Nummer: D04-6 Datum: Oktober 2013 Versie: 1.0

Nummer: D04-6 Datum: Oktober 2013 Versie: 1.0 Midazolam rectiole Werking en toepassingen Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt? De werkzame stof in midazolam rectiole is midazolam. Midazolam vermindert angst en spanning en werkt rustgevend.

Nadere informatie

lesbrief drugs WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL

lesbrief drugs WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL inhoud LES ENNISMAKING MET DRUGS VERSLAVING IN NEDERLAND SOORTEN DRUGS GEWENNING GEESTELIJKE VERSLAVING LICHAMELIJKE VERSLAVING ONTHOUDINGSVERSCHIJNSELEN THUISOPDRACHTEN LES

Nadere informatie

Wat kunt u zelf doen?

Wat kunt u zelf doen? Hoofdpijn Bijna iedereen heeft wel eens hoofdpijn. Altijd vervelend, maar niet altijd even ernstig, of van even lange duur. Er zijn dan ook verschillende soorten hoofdpijn: spanningshoofdpijn, migraine,

Nadere informatie

Depressie bij ouderen

Depressie bij ouderen Depressie bij ouderen Bij u of uw familielid is een depressie vastgesteld. Hoewel relatief veel ouderen last hebben van depressieve klachten, worden deze niet altijd als zodanig herkend. In deze folder

Nadere informatie