Dr. Ann Verschelde 07/11/2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dr. Ann Verschelde 07/11/2014"

Transcriptie

1 Dr. Ann Verschelde 07/11/2014

2 Ontwikkelen van ontwenningsverschijnselen na de geboorte van een neonaat die in utero blootgesteld werd aan drugs.

3 2003 National survey drug abuse and health 4.3% zwangere vrouwen 15-44j nemen drugs Gebruik neemt af in loop zwangerschap 2011 National survey drug abuse and health 5% : illegale drugs 9,4%: alcoholgebruik 17,6 %: tabagisme 2013 National survey drug abuse and health Jonge moeders Ongehuwde moeders Laaggeschoolde moeders

4 Neonataal abstinentiesyndroom: stijging van 1.2 naar 3.39 per 100 ziekenhuis geboorten tussen 2000 en 2009 Cannabisgebruik in Europa: Meest gebruikte illegale drug Zeer variabel: Griekenland 5,4%- Tsjechië 30,7% België (2006): 16,9% bij jongeren tussen 13 en 15 jaar

5 Welke drugs gebruikt moeder Timing drug gebruik: laatste gebruik? Metabolisme moeder en kind Genetische factoren Polydrug gebruik: cocaïne + opioïden, associaties met alcohol en sigaretten zwangerschapsduur

6 Moeder Anamnese bij de moeder (zeer lage sensitiviteit) Folluw up is essentieel met eventueel doorsturen naar gespecialiseerde centra voor opstarten van methadon. Betere prenatale zorgen, moeder-kind relatie en neonatale uitkomst Urine onderzoek toont niet altijd alle substanties

7 Baby At risk: Geen prenatale zorg, preterm/iugr zonder duidelijke oorzaak, CV incidenten moeder kind Urine onderzoek: cocaïne, amphetamines, barbituraten, marijuana, opiaten Nadeel: vaak slechts aantal uren detecteerbaar Meconium onderzoek: hoge sensitiviteit en specificiteit voor drugs oa cocaïne en opioïden gebruikt <72h geboorte Haar analyse: narcotica, marijuana, cocaïne (gebruik voorbije 3mden) Nadeel: duur en weinig centra die het kunnen bepalen Nadeel: vaak combinatie van verschillende substanties

8 Niet opioïden: benzodiazepines, alcohol, cocaïne, hallucinogenen, cannabis, XTC Opioïden: methadon en heroïne 55-94% neonaten blootgesteld in utero ontwikkelen NAS

9 Centraal zenuwstelsel Prikkelbaar met hoge schrei Tremor Hypertoon Myoclonieën Convulsies Metabool Zweten Koorts Respiratoir Tachypnoe, neusvleugelen, apnoe Verstopte neus, niezen geeuwen Gastro-intestinaal Braken Diarree Slechte drinkgewoontes door excessive zuigen hyperphagia

10 Infecties Hypoglycemie Elektrolytstoornissen vb. hypocalcemie Hypertyroïdie In achterhoofd houden!

11 Finnigan score: Meest gebruikt Enkel voor opioïden withdrawl 21 meest frequente symptomen van NAS volgens ernst en significantie voor behandeling Nadeel: operator afhankelijk Andere methodes Lipsitz: eenvoudiger, 11 symptomen Neonatal withdrawl inventory Ostrea: 6 criteria, rangschikking >3 positieve scores over 24uur

12 Om de 4uur score bepalen (na voeding) Indien 3 maal >8 Behandeling starten

13 Voorzichtig met naloxone in verloskamer! Neonatale convulsies Goed opvolgen en observeren in ziekenhuis Duur afhankelijk van type drugs Non farmacologische behandeling Rustige omgeving zonder veel externe prikkels Hypercalorische voeding Inbunselen, tuutje, Farmacologische behandeling 30-91% kinderen zullen medicatie nodig hebben Finnegan >3keer op 24uur >8 weinig literatuur met vergelijkende studies tussen verschillende therapie mogelijkheden Moeilijke keuze gezien polydrug gebruik

14 Fenobarbital (niet opioïden) Algemene onderdrukking CZS Niet interessant voor druggebruikende ouders Invloed op prikkelbaarheid en slapeloosheid Weinig invloed gastro-intestinale symptomen en convulsies Bijwerkingen: rash, excitatie, ademhalingsdepressie, relatieve bradycardie (<100/min) -> dosisbepalen mbv spiegel in bloed!

15 Morfine (opioïden) Herverzadigen van gedepleteerde opioïdreceptoren (kortwerkend) Gunstig effect op de GI-symptomen: vertraging darmtransit Weinig sederend: zuigreflex niet onderdrukken Bevordert eetlust Efficiënt bij convulsies Voordelen over fenobarbital (bij opioïd NAS): Significante daling in duur van behandeling Mindere convulsies Goede gewichtsevolutie Bijwerkingen: talrijk: globus, ademhalingsdepressie, hypotensie, ileus, jeuk, myosis,.. Werkt niet bij NAS door niet-opioïden

16 Andere middelen Opiumtinctuur: alcoholisch extract van opioïde alkaloïden met 30% ethanol Wordt niet gebruikt owv ethanol die ook afhankelijkheid kan verzoorzaken Paregoric: mengsel alkaloïden en 45% ethanol Niet gebruikt owv toxische effecten alkaloïden Diazepam: veel bijwerkingen (ademhalingsdepressie, bilirubineveranderingen) en twijfel efficaciteit Clonidine (α2 agonist): Weinig studies: Kortere behandelingsduur in vgl fenobarbital en opiumtinctuur Grotere studies en informatie over pharmacokinetic

17 Finnigan score 3 opeenvolgende keren >8 Non opioïd NAS 1. Fenorbarbital ladingsdosis 20 mg/kg onderhoud 5mg/kg/d in 3x Finnigan gelijk/stijgen dosis verhogen met 1mg/kg/d (max dosis 10mg/kg/d) Opioïd NAS 1. Morfine: Startdosis: 30µg/kg/4u Finnigan score gelijk/stijgen: Per dosis verhogen 30µg/kg (max dosis 500µg/kg/dosis) 2. Onvoldoende effect: bijstarten fenobarbital

18 Finnigan: gemiddelde score enkele dagen <8 5d Fenobarbital: Verlaag de dosis/48u met 1mg/kg/d STOP indien <5mg/kg/d 72 uur Morfine: Verlaag de individuele dosis met 10% /48u Minimaal 10µg/kg en dan STOP

19 Alcohol Cocaïne Cannabis/marijuana Heroïne Methadon

20 NAS: 1-2 dagen Supportieve maatregelen Fetal alcohol syndrome - Aantasting CZS: malformatie neuronen -Cognitieve en functionele schade -Eerste oorzaak mentale retardatie westerse landen - groei retardatie - Cranio-faciale afwijkingen - cardiale afwijkingen: ASD/VSD - renale afwijkingen - Visusstoornissen

21 Verhoogd risico abruptio placentae Vasoconstrictie van de placentaire bloedvaten + placenta infarcten: IUGR, prematuritas, microcefalie, nierafwijkingen, darmafwijkingen NAS: begint 1-2d, max na 2-3 dagen, dosis-respons effect Neuro-excitatorisch beeld: prikkelbaar, grove bewegingen, slecht drinken, niezen, diarree, koorts, extreme zuigreflex, hyperactieve primitieve reflexen Behandelen: fenobarbital Kan versterkt worden door gebruik samen met opioïden Borstvoeding: NEE acute intoxicatie: braken, diarree, hypertensie, prikkelbaarheid Indien echt willen: wekelijks urine moeder + controle baby

22 Afwijkingen baby : case-reports Hersenbloedingen! Bij vermoeden (stuipen, abnormaal neuro gedrag, curve <p10) -> transfontanellaire echo (niet standaard nodig) Cardiale afwijkingen: PS, PDA, ASD/VSD Visusafwijkingen: strabisme, letsels n. opticus Effect op auditieve banen ontwikkelingsafwijkingen: blootstelling 3 e trimester Echo hart/hersenen/abdomen + oftalmo + BERA Verhoogde kans SIDS

23 vasoconstrictie van de placentale bloedvaten en zo minder toevoer van nutriënten: effect groei igv regelmatig gebruik Gebruik >1x/week postnataal: verhoogd risico SIDS NAS: Observatie nodig gedurende 1 week maar meestal milde afkickverschijnselen Behandelen met fenobarbital Borstvoeding wordt afgeraden Gevolgen lange termijn: Geheugenstoornissen Hyperactief, impulsief, meer criminaliteit Associatie ontwikkelen niet lymfatische leukemie

24 NAS: Treedt op bij 80% kinderen Minimaal 1 week observatie: meestal binnen 48uur Behandeling: morfine Geen verhoogde kans op afwijkingen wel verhoogde risico neonatale mortaliteit en meer kans op dysmaturitas Verhoogde kans SIDS Borstvoeding: NEE Opioïden komen in grote hoeveelheden in moedermelk en kunnen respiratoire depressie veroorzaken Bij bruusk stoppen: ontwenningsverschijnselen

25 NAS Observatie gedurende 1 week Lange t1/2 kunnen laattijdig symptomen optreden Gastro-intestinale symptomen (braken/diarree en slechte gewichtsevolutie) zijn indicatie tot behandeling ongeacht score Minder ernstig verloop prematuren Intensitiet en duur gecorreleerd maternele dosis Behandeling: morfine, associatie fenobarbital kan nodig zijn bij polydrug gebruik

26 Toegenomen kans prematuritas en ante-partum bloeding Verhoogd risico op SIDS Ritmestoornissen: QTc verlenging ECG Borstvoeding: JA Methadon wordt uitgescheiden via de borstvoeding en dit kan het NAS minder ernstig laten verlopen (ook bij hoge dosissen bij de moeder) Tolerant tegenover excessief gewichtsverlies (metabolisme)

27 Verhoogd riscio SIDS: PSG plannen Elk kind van een drugsverslaafde moeder heeft recht op een thuismonitor tot PSG Bij elk kind van een druggebruikende moeder zijn er cognitieve en gedragsproblemen voorzien op lange termijn Goede follow up en ondersteuning te voorzien

28 BLOOTSTELLING OBSERVATIE NAS R/ ONDERZOEKEN BORSTVOEDING Cannabis/hasj/ marihuana 1 week Fenobarbital PSG Af te raden Cocaïne 4 dagen Neuro-toxisch Fenobarbital Echo hersenen + hart + abdomen, oftalmo, ECG, EEG, BERA, PSG Heroïne 1 week Morfine PSG Nee Methadon 1 week Morfine ECG, PSG ja Ja, mits wekelijkse controle

29 Newborn at risk NAS -Urine en meconium -Start observatie en nemen van Finnigan scores -Start niet farmacologische behandeling -Finnigan Score <8 voor 72u -Symptoomvrij 7d methadon nee Verder scoren en observeren nee Finnigan scores >8 gedurende 3 opeenvolgende keren Ontslag met opvolging Start behandeling -opioïden: morfine -Niet-opioïden: fenobarbital

30 NAS na blootstelling aan maternele drugs is een frequent voorkomend probleem Morfine preparaten zijn eerste keuze voor opioïd gerelateerde NAS Fenobarbital is eerste keuze bij niet opioïd gerelateerde NAS Voor nieuwere behandelingen zijn meer klinische studies noodzakelijk (vb. clonidine) Er zijn significante gevolgen op lange termijn: cognitieve problemen Multidisciplinaire aanpak en opvolging is belangrijk

31 Aanpak van het neonataal abstinentiesyndroom, Koenraad Smets, maart 2010 Neonatal abstinence syndrome. Lall A. British Journal of Midwifery. Apr 2008 (16)4: Neonatal abstinence syndrome clinical practice guidelines for Ontario. Dow K., Murphy-oikonen J, et al. J. Popul Ther Clin Pharmacol Nov 2012, Vol 19(3) e488-e506. Sedatives for opiate withdrawl. Cochrane 2010 Treatment of neonatal abstinence syndrome. Johnson K, Gerada C. Greenough A. Arch Dis Child Fetal Neoanatal Ed 2003;88;F2-F5. Maternal methadone use in pregnancy: factors associated with the development of neonatal abstinence syndrome and implications for health care resources. Dryden C. Young D. Hepburn M. Mactier H. BJOG Apr 116(5) Prenatal tobacco, marijuana, stimulant and opiate exposure: outcomes and practical implications. Minnes S, Lang A., Singer L. Addict Sci Clin Pract.2011 jul;6(1) The opioid dependent mother and newboren dyad: nonpharmalogical care. Velez M, Jannsson. J addict med 2008 sep 1;2(3):

Richtlijn Maternaal drugsgebruik

Richtlijn Maternaal drugsgebruik : Pagina 1 van 5 Doel Controles en adviezen bij maternaal drugsgebruik. Doelgroep Kinderarts en gynaecoloog. Algemene aandachtspunten Overtuig je van de juiste patiënt door naam en geboortedatum te controleren.

Nadere informatie

Maternaal drugsgebruik

Maternaal drugsgebruik Maternaal drugsgebruik Maternaal drugsgebruik is een serieus probleem voor zowel moeder als kind. Helaas komt het nog geregeld voor dat moeders tijdens de zwangerschap drugs, alcohol of nicotine gebruiken.

Nadere informatie

Zorgen voor je baby met ontwenningsverschijnselen. informatie voor ouders

Zorgen voor je baby met ontwenningsverschijnselen. informatie voor ouders Zorgen voor je baby met ontwenningsverschijnselen informatie voor ouders COLOFON UITGAVE: Bubbels & Babbels REDACTIE: Griet Vandersypen, Marleen Janssen en Dirk Rombouts ONTWERP & ILLUSTRATIES: PretMet

Nadere informatie

Drugs en alcohol gebruik bij zwangeren

Drugs en alcohol gebruik bij zwangeren Drugs en alcohol gebruik bij zwangeren Risico s en DILEMMA s VOOR MOEDER EN KIND 16 april 2013 Mary Janssen van Raaij & Susanne Wegen Programma Inleiding Gevolgen voor de moeder Gevolgen voor het kind

Nadere informatie

cannabisbladeren vanuit Nederland

cannabisbladeren vanuit Nederland Het komt niet door mijn marihuana, schat Is cannabis wel zo onschuldig als het lijkt? Prof. dr. Koen Smets UZ Gent, dienst Neonatale Intensieve Zorgen Studiedag vroedvrouwen 24 maart 2015 Epidemiologie

Nadere informatie

Middelenmisbruik en crisis

Middelenmisbruik en crisis Middelenmisbruik en crisis Een lastige combinatie Mike Veereschild Tom Buysse Middelengebonden spoedeisende situaties Intoxicatie van een verslavend middel Onthouding van een verslavend middel Kernsymptomen

Nadere informatie

Protocol SSRI/SNRI gebruik in de zwangerschap en de behandeling van de

Protocol SSRI/SNRI gebruik in de zwangerschap en de behandeling van de Protocol SSRI/SNRI gebruik in de zwangerschap en de behandeling van de pasgeborene. VSV Refaja Gemaakt op: Auteur: Versie Geldig tot: 01-04-2016 26-03-2014 (herziene versie) Marjon Riksen (gynaecoloog),

Nadere informatie

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling Evidence tabel bij ADHD in kinderen en adolescenten (studies naar adolescenten met ADHD en ) Auteurs, Gray et al., 2011 Thurstone et al., 2010 Mate van bewijs A2 A2 Studie type Populatie Patiënten kenmerken

Nadere informatie

Multidisciplinaire benadering nodig bij neonataal abstinentiesyndroom

Multidisciplinaire benadering nodig bij neonataal abstinentiesyndroom klinische lessen Multidisciplinaire benadering nodig bij neonataal abstinentiesyndroom W.G.Leeuwenburgh-Pronk, M.C.de Vries en A.Clement-de Boers Dames en Heren, Jaarlijks worden in het Medisch Centrum

Nadere informatie

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker CODETHYLINE ERFA, 5 MG TABLETTEN. ethylmorfinehydrochloride

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker CODETHYLINE ERFA, 5 MG TABLETTEN. ethylmorfinehydrochloride Bijsluiter: informatie voor de gebruiker CODETHYLINE ERFA, 5 MG TABLETTEN ethylmorfinehydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Chapter 10. Samenvatting

Chapter 10. Samenvatting Chapter 10 Samenvatting Samenvatting 149 Dit proefschrift richt zich op symptomen van neonatale adaptatie (NA) na blootstelling aan selectieve antidepressiva (SA) in utero. Deze symptomen zijn meestal

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. TINALOX, Druppels voor oraal gebruik, oplossing. Tilidine hydrochloride / Naloxone hydrochloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. TINALOX, Druppels voor oraal gebruik, oplossing. Tilidine hydrochloride / Naloxone hydrochloride BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER TINALOX, Druppels voor oraal gebruik, oplossing Tilidine hydrochloride / Naloxone hydrochloride Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met

Nadere informatie

Gevolgen van drugsgebruik op de zwangerschap, neonaat en lactatie: een literatuuroverzicht

Gevolgen van drugsgebruik op de zwangerschap, neonaat en lactatie: een literatuuroverzicht Gevolgen van drugsgebruik op de zwangerschap, neonaat en lactatie: een literatuuroverzicht Angel Wever, Martine Wassen Prenataal drugsgebruik is een toenemend ernstig probleem dat kan leiden tot complicaties

Nadere informatie

Drugs en zwangerschap. De meest gestelde vragen

Drugs en zwangerschap. De meest gestelde vragen Drugs en zwangerschap. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - december 2011 (herziene herdruk) -

Nadere informatie

Intoxicaties bij een kinderen Kim Horsnell Kinderarts-intensivist Erasmus MC Sophia

Intoxicaties bij een kinderen Kim Horsnell Kinderarts-intensivist Erasmus MC Sophia Intoxicaties bij een kinderen Kim Horsnell Kinderarts-intensivist Erasmus MC Sophia WES Symposium Maart 2012 Intoxicaties bij kinderen WES Symposium Maart 2012 Casus WES Symposium Maart 2012 8 maanden

Nadere informatie

BELEID BIJ EEN BABY NA ANTENATALE BLOOTSTELLING AAN DRUGS

BELEID BIJ EEN BABY NA ANTENATALE BLOOTSTELLING AAN DRUGS BELEID BIJ EEN BABY NA ANTENATALE BLOOTSTELLING AAN DRUGS Koen Smets, versie juli 2015 INLEIDING De humane literatuur over dit onderwerp beperkt zich tot rapporteren van gevallen of reeksen van blootstelling

Nadere informatie

Richtlijn Multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding

Richtlijn Multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding Richtlijn Multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding Onderbouwing Conclusies Vaak is het door keuze van het juiste geneesmiddel mogelijk om borstvoeding veilig te handhaven 11. Niveau 4 Toelichting Indien

Nadere informatie

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker. CODETHYLINE BePB, 5 MG TABLETTEN. ethylmorfinehydrochloride

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker. CODETHYLINE BePB, 5 MG TABLETTEN. ethylmorfinehydrochloride Bijsluiter: informatie voor de gebruiker CODETHYLINE BePB, 5 MG TABLETTEN ethylmorfinehydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

SCREENER MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer

SCREENER MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer SCREENER MIDDELENGEBRUIK Achternaam bij vrouwelijke cliënten meisjesnaam Geboortedatum Cliëntnummer Datum interview d d m m d d m m Naam interviewer Interview is niet volledig afgenomen want: cliënt beëindigde

Nadere informatie

Zwangerschap bij de psychiatrische patient. Cijfers telefoondienst TIS. TIS kenniscentrum. vragen/exposities SSRI s 20-11-2015

Zwangerschap bij de psychiatrische patient. Cijfers telefoondienst TIS. TIS kenniscentrum. vragen/exposities SSRI s 20-11-2015 Zwangerschap bij de psychiatrische patient Bernke te Winkel Wetenschappelijk medewerker Teratologie Informatie Service TIS kenniscentrum Cijfers telefoondienst TIS Informatie geven Website (en boek) -

Nadere informatie

Vlot in het verkeer! Vlot door de mazen van het net?

Vlot in het verkeer! Vlot door de mazen van het net? Vlot in het verkeer! Vlot door de mazen van het net? Prof. Alain Verstraete Ghent, Belgium Hoe drugs rijden beïnvloeden Video http://www.youtube.com/watch?v=ixipexkggpy Overzicht Effecten van drugs op

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nicotine en alcohol kunnen de placenta passeren en zo het risico op nadelige uitkomsten voor het ongeboren kind verhogen. Stoppen met roken en alcoholgebruik tijdens de zwangerschap lijkt vanzelfsprekend,

Nadere informatie

Gezondheid van methadongebruikers. Dr. Gerdien de Weert Iriszorg/NISPA Drs. Erik Paling Novadic-Kentron

Gezondheid van methadongebruikers. Dr. Gerdien de Weert Iriszorg/NISPA Drs. Erik Paling Novadic-Kentron Gezondheid van methadongebruikers Dr. Gerdien de Weert Iriszorg/NISPA Drs. Erik Paling Novadic-Kentron Gezondheid van methadongebruikers Levensverwachting iha Ervaren klachten patiënten in methadonprogramma

Nadere informatie

ZWANGERSCHAP EN DRUGS. bij de pasgeborene. K. SMETS 1, 2

ZWANGERSCHAP EN DRUGS. bij de pasgeborene. K. SMETS 1, 2 !"#$%&'()*+,,(*-./..%01/$.2*!"2*/()*342*5667 D E P R A K T I J K ZWANGERSCHAP EN DRUGS Beleid bij de pasgeborene K. SMETS 1, 2 Inleiding In veel landen van de Europese Unie is er de laatste tien jaar een

Nadere informatie

borstvoeding Uit enkele case-reports is bekend dat trazodon in kleine hoeveelheden overgaat in de moedermelk.

borstvoeding Uit enkele case-reports is bekend dat trazodon in kleine hoeveelheden overgaat in de moedermelk. Kinderwens, en : trazodon 2519 t/m 2522 NNH = Number Needed to Harm; non-sri = geen serotonineheropnameremmer; RR = Relatieve Risico; RV = Risico Verschil; SNRI =serotonine-noradrenalineheropnameremmer;

Nadere informatie

NAS en FAS baby s: gevolgen van middelengebruik in de zwangerschap. Net even te veel? WES - regio Rotterdam 15 maart 2012 Barbara Sibbles

NAS en FAS baby s: gevolgen van middelengebruik in de zwangerschap. Net even te veel? WES - regio Rotterdam 15 maart 2012 Barbara Sibbles NAS en FAS baby s: gevolgen van middelengebruik in de zwangerschap Net even te veel? WES - regio Rotterdam 15 maart 2012 Barbara Sibbles Hippocrates, 4e eeuw b.c. Van de vierde tot de zevende maand mogen

Nadere informatie

Werkzame stof: codeïnefosfaathemihydraat. Bevat 0,5 mg codeïnefosfaathemihydraat per ml, overeenkomend met 0,39 mg codeïne (hydraat) per ml.

Werkzame stof: codeïnefosfaathemihydraat. Bevat 0,5 mg codeïnefosfaathemihydraat per ml, overeenkomend met 0,39 mg codeïne (hydraat) per ml. SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Natterman Melrosum Extra Sterk, stroop 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Werkzame stof: codeïnefosfaathemihydraat. Bevat 0,5

Nadere informatie

stoppen zware drinkers minder vaak met het drinken van alcoholhoudende drank dan vrouwen met een lager alcoholgebruik.

stoppen zware drinkers minder vaak met het drinken van alcoholhoudende drank dan vrouwen met een lager alcoholgebruik. Samenvatting In Nederland gebruikt ongeveer 80% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd alcoholhoudende drank. Veel vrouwen staken het alcoholgebruik zodra ze zwanger zijn of eerder al, als ze zwanger

Nadere informatie

ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer

ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK Achternaam bij vrouwelijke cliënten meisjesnaam Geboortedatum Cliëntnummer Datum interview d d m m d d m m 1. Naam interviewer 2. 3. Interview is niet volledig afgenomen want:

Nadere informatie

Druggebruik tijdens de zwangerschap

Druggebruik tijdens de zwangerschap 1 Tijdschrift voor Vroedvrouwen, 16(3) PRENATAAL Druggebruik tijdens de zwangerschap Koenraad Smets 1, Caroline Van Der Straeten 2, Annelies Keymeulen 1 1 Neonatoloog, Universitair Ziekenhuis Gent 2 NICU-verpleegkundige,

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. BRONCHOSEDAL Dextromethorphan HBr 1,5 mg/ml siroop. Dextromethorfanhydrobromide

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. BRONCHOSEDAL Dextromethorphan HBr 1,5 mg/ml siroop. Dextromethorfanhydrobromide BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER BRONCHOSEDAL Dextromethorphan HBr 1,5 mg/ml siroop Dextromethorfanhydrobromide Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Thiopurines en inflammatoir darmlijden; farmacologie en toxiciteit Dit proefschrift beschrijft nieuwe farmacologische en toxicologische inzichten in het gebruik van thiopurine

Nadere informatie

11/01/2013. Een minuutje geduld. Geboorte.. De mens. Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? . andere zoogdieren

11/01/2013. Een minuutje geduld. Geboorte.. De mens. Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? . andere zoogdieren Geboorte.. De mens Een minuutje geduld Vroeg- of Laattijdig afnavelen Dr. David Van Laere Neonatoloog UZ Antwerpen. andere zoogdieren Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? Zoek de verschillen?

Nadere informatie

ENQUÊTE COLLEGE MOEDER/PASGEBORENE Materniteit & neonatologie Deel voor gynaecologen

ENQUÊTE COLLEGE MOEDER/PASGEBORENE Materniteit & neonatologie Deel voor gynaecologen ENQUÊTE COLLEGE MOEDER/PASGEBORENE Materniteit & neonatologie Deel voor gynaecologen LUIK 1. Algemene vragen (kwantitatief luik) Hoeveel bevallingen hadden plaats in uw dienst in de loop van 2004? Aantal

Nadere informatie

ANESTHESIE TIJDENS LACTATIE

ANESTHESIE TIJDENS LACTATIE ANESTHESIE TIJDENS LACTATIE Inleiding Borstvoeding is momenteel gouden standaard WHO en AAP bevelen borstvoeding gedurende 6 maanden aan meer en meer moeders die operatie (vb. Sterilisatie-curretage) ondergaan

Nadere informatie

Ketenprotocol. Minder leven. Auteurs: E. Davelaar & S. van der Lugt

Ketenprotocol. Minder leven. Auteurs: E. Davelaar & S. van der Lugt Ketenprotocol Auteurs: E. Davelaar & S. van der Lugt Datum: September 2015 Algemeen Het Verloskundig Samenwerkings Verband Zoetermeer (VSV Zoetermeer ) is in 2012 formeel opgericht ter verbetering van

Nadere informatie

Voriconazol en ritmestoornissen

Voriconazol en ritmestoornissen Voriconazol en ritmestoornissen MDO bespreking 29-10-2014 Michelle Oude Alink Casus Man 68 jaar oud Voorgeschiedenis 2014, juni: myocardinfarct wv DES-stent Sinds september verdenking pneumonie, aanvankelijk

Nadere informatie

Hoge bloeddruk in de zwangerschap. Zwangerschapsvergiftiging: geen gif maar wel een mysterie. Dr. Titia Lely, Gynaecoloog in opleiding

Hoge bloeddruk in de zwangerschap. Zwangerschapsvergiftiging: geen gif maar wel een mysterie. Dr. Titia Lely, Gynaecoloog in opleiding Hoge bloeddruk in de zwangerschap Zwangerschapsvergiftiging: geen gif maar wel een mysterie Dr. Titia Lely, Gynaecoloog in opleiding Wat ga ik u vertellen? Zwangerschapsvergiftiging historie Wat is het

Nadere informatie

MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS Datum: 8 april : Bijsluiter Bladzijde: 1

MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS Datum: 8 april : Bijsluiter Bladzijde: 1 1.3.1: Bijsluiter Bladzijde: 1 ALGEMENE KENMERKEN Naam van het geneesmiddel Fenobarbital Teva 50 mg/ml, inectievloeistof. Fenobarbital Teva 100 mg/ml,. Samenstelling Werkzame stof: Fenobarbital 50 mg/ml

Nadere informatie

Nieuwe ESPGHAN richtlijnen bij obstipatie

Nieuwe ESPGHAN richtlijnen bij obstipatie Nieuwe ESPGHAN richtlijnen bij obstipatie Dr. S. Vande Velde Dienst kindergastro-enterologie UZ Gent Prof Dr Van Winckel Prof Dr Van Biervliet Dr De Bruyne 1 Meisje 8 jaar oud Op spoed met mama, al 2 maand

Nadere informatie

Addendum bij de multidisciplinaire richtlijn Dreigende Vroeggeboorte gepubliceerd in 2011. Opgesteld door de Otterlo Werkgroep, versie 2014

Addendum bij de multidisciplinaire richtlijn Dreigende Vroeggeboorte gepubliceerd in 2011. Opgesteld door de Otterlo Werkgroep, versie 2014 Addendum bij de multidisciplinaire richtlijn Dreigende Vroeggeboorte gepubliceerd in 2011 Opgesteld door de Otterlo Werkgroep, versie 2014 Uitgangsvraag: Leidt een rescue -behandeling met corticosteroïden

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Nosca-Méréprine 15 mg tabletten. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Noscapine HCl 15 mg. Hulpstoffen met bekend effect: geen

Nadere informatie

Aspirine Pijnstiller - Risico op sterfte tijdens geboorte - Laag geboortegewicht - Tragere motorische ontwikkeling

Aspirine Pijnstiller - Risico op sterfte tijdens geboorte - Laag geboortegewicht - Tragere motorische ontwikkeling Drugs/medicijnen Op voorschrift Invloed van teratogenen Middel Gebruik Effect Latere effecten?? Thalidomide (Softenon) Kalmeermiddel - Misvormingen van ledematen - Misvormingen van oren, hart, nieren,

Nadere informatie

Obstipatie bij kinderen. Dr. Ilse Hoffman Kindergastro-enterologie U.Z. Gasthuisberg, Leuven

Obstipatie bij kinderen. Dr. Ilse Hoffman Kindergastro-enterologie U.Z. Gasthuisberg, Leuven Obstipatie bij kinderen Dr. Ilse Hoffman Kindergastro-enterologie U.Z. Gasthuisberg, Leuven Normaal stoelgangspatroon postnataal: 99% defaecatie binnen 48 uren borstvoeding volwassenen: 3x/dag tot 3x/week

Nadere informatie

MIDDELENGERELATEERDE en VERSLAVINGSSTOORNISSEN. Dr. Marie-Catherine Monté en Dr. Marieke Waignein

MIDDELENGERELATEERDE en VERSLAVINGSSTOORNISSEN. Dr. Marie-Catherine Monté en Dr. Marieke Waignein MIDDELENGERELATEERDE en VERSLAVINGSSTOORNISSEN Dr. Marie-Catherine Monté en Dr. Marieke Waignein 28 november 2014 Middelengerelateerde problematiek 1. Algemeen A. Middelengebruik in België B. Gevolgen:

Nadere informatie

Bijsluiter: Informatie voor de gebruik(st)er. BRONCHOSEDAL Dextromethorphan HBr 1,5 mg/ml siroop. Dextromethorfanhydrobromide

Bijsluiter: Informatie voor de gebruik(st)er. BRONCHOSEDAL Dextromethorphan HBr 1,5 mg/ml siroop. Dextromethorfanhydrobromide Bijsluiter: Informatie voor de gebruik(st)er BRONCHOSEDAL Dextromethorphan HBr 1,5 mg/ml siroop Dextromethorfanhydrobromide Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie

Nadere informatie

Toularynx codeine, 11,49 mg/15 ml, siroop codeïne fosfaat hemihydraat

Toularynx codeine, 11,49 mg/15 ml, siroop codeïne fosfaat hemihydraat Toularynx codeine, 11,49 mg/15 ml, siroop codeïne fosfaat hemihydraat 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Toularynx codeine, 11,49 mg/15 ml, siroop 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Actief bestanddeel:

Nadere informatie

Workshop Toxicologie Casuistiek. PAO Labdag 4 december 2014 Inge van Berlo

Workshop Toxicologie Casuistiek. PAO Labdag 4 december 2014 Inge van Berlo Workshop Toxicologie Casuistiek PAO Labdag 4 december 2014 Inge van Berlo Casus 1 48 jarige man opgenomen met trekkingen thuis en in de ambulance - Op SEH ademstilstand en asystolie - Bradycardie - Insulten

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. NEVRINE CODEINE 30mg Tabletten. Paracetamol 500 mg Coffeïne 50 mg Codeïnefosfaat 30 mg

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. NEVRINE CODEINE 30mg Tabletten. Paracetamol 500 mg Coffeïne 50 mg Codeïnefosfaat 30 mg BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER NEVRINE CODEINE 30mg Tabletten Paracetamol 500 mg Coffeïne 50 mg Codeïnefosfaat 30 mg Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het innemen

Nadere informatie

Overzicht. Cijfers Prenatale blootstelling aan illegale drugs en de gevolgen Substitutie behandeling bij opioïden afhankelijkheid Borstvoeding

Overzicht. Cijfers Prenatale blootstelling aan illegale drugs en de gevolgen Substitutie behandeling bij opioïden afhankelijkheid Borstvoeding Zwangerschap en illegaal druggebruik Prf. Catharina Matheï ACHG, KULeuven Free Clinic, Antwerpen Prenatale bltstelling aan illegale drugs en de gevlgen Substitutie behandeling bij piïden afhankelijkheid

Nadere informatie

Symptomatische behandeling van droge hoest (of niet-productieve hoest).

Symptomatische behandeling van droge hoest (of niet-productieve hoest). 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Dextromethorphan Teva 1,5 mg/ml drank. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Actief bestanddeel is dextromethorphan hydrobromide. 1 ml Dextromethorphan Teva bevat

Nadere informatie

Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling

Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling Prof. Dr. Benoit Nemery KU Leuven Prof. Dr. Christophe Stove UGent Acrylonitril: chemische eigenschappen

Nadere informatie

Kraamafdeling. Vroegtijdige weeën. gebroken vliezen en vroeggeboorte

Kraamafdeling. Vroegtijdige weeën. gebroken vliezen en vroeggeboorte Kraamafdeling Vroegtijdige weeën gebroken vliezen en vroeggeboorte In deze folder leest u over de oorzaak, gevolgen en behandeling van vroegtijdige weeën. Een zwangerschap duurt gemiddeld 40 weken, maar

Nadere informatie

Bijsluiter BIJSLUITER. Pagina 1 van 13

Bijsluiter BIJSLUITER. Pagina 1 van 13 BIJSLUITER Pagina 1 van 13 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Dextroforme, 1mg/ml, siroop Dextromethorfan hydrobromide Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er

Nadere informatie

Fysiologische veranderingen tijdens en na de zwangerschap: de invloed op psychofarmaca

Fysiologische veranderingen tijdens en na de zwangerschap: de invloed op psychofarmaca Fysiologische veranderingen tijdens en na de zwangerschap: de invloed op psychofarmaca Maisa Sjak Shie ziekenhuisapotheker 31 maart 2011, voorjaarscongres NvvP Amsterdam Belangenverstrengeling Geen Inhoud

Nadere informatie

Medicalisering van de partus:

Medicalisering van de partus: Medicalisering van de partus: Gevolgen voor de borstvoeding Rob Hardeman Klinisch verloskundige Ziekenhuis Rivierenland Tiel "Borstvoeding loont" 7-10-2008 Medicaliseren van de partus Actief ingrijpen

Nadere informatie

Foetaal Alcohol Syndroom: Een ondergediagnosticeerde en voorkombare aandoening. Pieter Jelle Vuijk, neuropsycholoog STAP 23 september

Foetaal Alcohol Syndroom: Een ondergediagnosticeerde en voorkombare aandoening. Pieter Jelle Vuijk, neuropsycholoog STAP 23 september Foetaal Alcohol Syndroom: Een ondergediagnosticeerde en voorkombare aandoening Pieter Jelle Vuijk, neuropsycholoog STAP 23 september Indeling presentatie Inleiding FASD: o.a. voorkomen, diagnostiek, gedragskenmerken

Nadere informatie

Prof Gunnar Naulaers

Prof Gunnar Naulaers Prof Gunnar Naulaers Ziekenhuis gestraft als jonge moeder te lang blijft Kate Middleton Asks Mother To Help With Princess Charlotte Instead Of Second Nanny Wordt de materniteit te veel als hotel gezien?

Nadere informatie

VROEGTIJDIGE WEEËN EN VOORTIJDIG GEBROKEN VLIEZEN FRANCISCUS VLIETLAND

VROEGTIJDIGE WEEËN EN VOORTIJDIG GEBROKEN VLIEZEN FRANCISCUS VLIETLAND VROEGTIJDIGE WEEËN EN VOORTIJDIG GEBROKEN VLIEZEN FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Een zwangerschap duurt meestal tussen de 37 en 42 weken. Het kan zijn dat er voor die tijd al weeën optreden of dat de vliezen

Nadere informatie

Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities. in Early Childhood Health. The Generation R Study. Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING

Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities. in Early Childhood Health. The Generation R Study. Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities in Early Childhood Health The Generation R Study Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING Sociaal-economische gezondheidsverschillen vormen een groot maatschappelijk

Nadere informatie

Farmacotherapie in de acute fase van alcoholdetoxificatie. Critically Appraised Topic

Farmacotherapie in de acute fase van alcoholdetoxificatie. Critically Appraised Topic Farmacotherapie in de acute fase van alcoholdetoxificatie Critically Appraised Topic Disclosure (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring

Nadere informatie

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte

Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte Deze brochure geeft informatie over de oorzaak, gevolgen en behandeling van vroegtijdige weeën, een dreigende vroeggeboorte en vroegtijdig gebroken vliezen.

Nadere informatie

Alcohol, tabak en drugs tijdens de zwangerschap

Alcohol, tabak en drugs tijdens de zwangerschap Alcohol, tabak en drugs tijdens de zwangerschap V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - september 2012 (herziene herdruk)

Nadere informatie

BIJSLUITER VOOR HET PUBLIEK

BIJSLUITER VOOR HET PUBLIEK BIJSLUITER VOOR HET PUBLIEK BENAMING NICOTIBINE (isoniazide) SAMENSTELLING Isoniazidum 300 mg - Lactosum monohydricum - Talcum - Magnesii stearas - Maydis amylum q.s. pro compr. uno. FARMACEUTISCHE VORM

Nadere informatie

BIJSLUITER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml

BIJSLUITER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml BIJSLUITER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml oplossing voor injectie Atosiban Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel

Nadere informatie

Psychiatrie rond zwangerschap. Corné van Lieshout, psychiater

Psychiatrie rond zwangerschap. Corné van Lieshout, psychiater Psychiatrie rond zwangerschap Corné van Lieshout, psychiater Casus 1 Mw. Pietersen 32 jaar Na 1 e partus (25 e ) depressief, na 2 mnd spontaan over Na 2 e partus (28 e ) weer depressief. HA gaf 50mg sertraline

Nadere informatie

BIJSLUITER. MORFINE HCL10 mg en 20 mg zetpil

BIJSLUITER. MORFINE HCL10 mg en 20 mg zetpil BIJSLUITER MORFINE HCL10 mg en 20 mg zetpil Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft

Nadere informatie

Alcoholgebruik voor, tijdens en na de zwangerschap

Alcoholgebruik voor, tijdens en na de zwangerschap Alcoholgebruik voor, tijdens en na de zwangerschap Kencijfers van de Vlaamse geboortecohorte JOnG! Karel Hoppenbrouwers Dienst Jeugdgezondheidszorg KU Leuven Inhoud van de presentatie Wat is gekend i.v.m.

Nadere informatie

op het latere leven Anja Huizink Vrij Universiteit Amsterdam Radboud Universiteit Nijmegen

op het latere leven Anja Huizink Vrij Universiteit Amsterdam Radboud Universiteit Nijmegen De gevolgen van prenatale stress op het latere leven Anja Huizink Vrij Universiteit Amsterdam Radboud Universiteit Nijmegen De ontwikkeling begint prenataal Dierstudies: prenatale stress Programmerend

Nadere informatie

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling Evidence tabel middelenmisbruik bij depressie of depressieve klachten in kinderen en adolescenten Auteurs, Findling et al., 2009 onderzoek; 8 34 poliklinische patiënten (12-17 jaar) met major depressive

Nadere informatie

PRENATALE BLOOTSTELLING AAN ALCOHOL

PRENATALE BLOOTSTELLING AAN ALCOHOL Foetale Alcohol Spectrum Stoornissen Effecten van prenatale blootstelling aan alcohol Drs. Sandra Knuiman Onderwerpen presentatie Universiteit Utrecht Child and Adolescent Studies s.knuiman@uu.nl PRENATALE

Nadere informatie

TOUX-SAN CODEINE SUIKERVRIJ 1 mg/ml siroop

TOUX-SAN CODEINE SUIKERVRIJ 1 mg/ml siroop BIJSLUITERTEKST Lees de hele bijsluiter aandachtig door, omdat er voor u belangrijke informatie in staat. Dit geneesmiddel is zonder voorschrift verkrijgbaar. Desalniettemin dient u TOUX-SAN CODEINE SUIKERVRIJ

Nadere informatie

Negen Maanden Niet: Alcohol en zwangerschap. Ir. N.Y. van der Wulp STAP

Negen Maanden Niet: Alcohol en zwangerschap. Ir. N.Y. van der Wulp STAP Negen Maanden Niet: Alcohol en zwangerschap Ir. N.Y. van der Wulp STAP December 2010 Foetaal Alcohol Syndroom Weet je wat FAS is? Kan je FAS herkennen? Testje! 5 series van twee foto s, van oud naar jong.

Nadere informatie

6 a 8 controles afhankelijk van professionele noodzaak en/of behoefte vrouw. -Er is aandacht gegeven aan medische en psychosociale.

6 a 8 controles afhankelijk van professionele noodzaak en/of behoefte vrouw. -Er is aandacht gegeven aan medische en psychosociale. Time task matrix zorgproces SSRI gebruik in de zwangerschap Versie 10 maart 2015 Alles in rood is specifiek voor gebruik SSRI, alles in zwart is gebruikelijke zorg voor iedere zwangere (voor de meest recente

Nadere informatie

Stop or Go? TerugvalprevenDe training bij het begeleid aiouwen van anddepressiva in de zwangerschap.

Stop or Go? TerugvalprevenDe training bij het begeleid aiouwen van anddepressiva in de zwangerschap. Stop or Go? TerugvalprevenDe training bij het begeleid aiouwen van anddepressiva in de zwangerschap. Promovendi: Drs. Nina Molenaar, arts, Erasmus MC Marlies Brouwer, MSc, psycholoog, UU Projectleaders:

Nadere informatie

Ontwikkeling van een instrument / werkwijze om perinatale zorg te stroomlijnen in psychiatrische en sociaal zwakkere moeders

Ontwikkeling van een instrument / werkwijze om perinatale zorg te stroomlijnen in psychiatrische en sociaal zwakkere moeders POP : Regeren is Vooruitzien Ontwikkeling van een instrument / werkwijze om perinatale zorg te stroomlijnen in psychiatrische en sociaal zwakkere moeders Om een goede dokter te zijn. Logistiek Empathie

Nadere informatie

Drugs of Abuse. Dr. Stephanie C.E. Klein Nagelvoort Schuit Jelmer Alsma. Roig 3 e en 4 e jaars, 26-06-2013

Drugs of Abuse. Dr. Stephanie C.E. Klein Nagelvoort Schuit Jelmer Alsma. Roig 3 e en 4 e jaars, 26-06-2013 Drugs of Abuse Dr. Stephanie C.E. Klein Nagelvoort Schuit Jelmer Alsma Roig 3 e en 4 e jaars, 26-06-2013 Doelstellingen Bespreken van de meest voorkomende drugs of abuse Gebruik Effecten Kosten Gezondheidsproblemen

Nadere informatie

Dutch summary. Nederlandse samenvatting

Dutch summary. Nederlandse samenvatting Dutch summary Nederlandse samenvatting 127 Kinderen die te vroeg geboren worden, dat wil zeggen bij een zwangerschapsduur korter dan 37 weken, worden prematuren genoemd. Na de bevalling worden ernstig

Nadere informatie

Longbalsem 10 mg/15 ml + 100 mg/15 ml siroop

Longbalsem 10 mg/15 ml + 100 mg/15 ml siroop Roundup Pagina 1 van 5 Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Ethylmorfine hydrochloride, Guaifenesine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Diabetes en zwangerschap.

Diabetes en zwangerschap. Diabetes en zwangerschap. Samenvatting van de lezing door dr. B.W. Mol, als gynaecoloog verbonden aan het Máxima Medisch Centrum te Eindhoven en Veldhoven, op dinsdag 24 oktober 2006 voor de DVN afd. Eindhoven.

Nadere informatie

Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met INHALO RHINATHIOL?

Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met INHALO RHINATHIOL? BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS INHALO RHINATHIOL 99mg - 16mg/g oplossing voor inhalatiedamp (Levomenthol Eucalyptol) Lees goed de hele bijsluiter, want deze bevat belangrijke informatie. Dit geneesmiddel

Nadere informatie

CHAPTER 12. Samenvatting

CHAPTER 12. Samenvatting CHAPTER 12 Samenvatting Samenvatting 177 In hoofdstuk 1 wordt een toegenomen overleving gerapporteerd van zeer vroeggeboren kinderen, gerelateerd aan enkele nieuwe interventies in de perinatologie. Uitkomsten

Nadere informatie

SIS. Het Shaken Infant Syndrome. Dr. Johan Marchand. Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Brussel en Academisch Kinderziekenhuis Jette

SIS. Het Shaken Infant Syndrome. Dr. Johan Marchand. Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Brussel en Academisch Kinderziekenhuis Jette SIS Het Shaken Infant Syndrome Dr. Johan Marchand Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Brussel en Academisch Kinderziekenhuis Jette Wetenschappelijk dossier 1 A. Inleiding B. Epidemiologische gegevens

Nadere informatie

SSRI-gebruik tijdens de zwangerschap

SSRI-gebruik tijdens de zwangerschap SSRI-gebruik tijdens de zwangerschap Afdeling gynaecologie mca.nl Inhoudsopgave Zwangerschap en depressie 3 Gevolgen van SSRI-gebruik tijdens de zwangerschap 3 Adviezen - zwangerschap 5 Adviezen - bevalling

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS TROC TABLETTEN. Acetylsalicylzuur - Paracetamol - Coffeïne-anhydraat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS TROC TABLETTEN. Acetylsalicylzuur - Paracetamol - Coffeïne-anhydraat MELISANA N.V., Kareelovenlaan 1, Pagina 1 van 5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS TROC TABLETTEN Acetylsalicylzuur - Paracetamol - Coffeïne-anhydraat Lees goed de hele bijsluiter, want deze bevat

Nadere informatie

Bijsluiter: informatie voor de patiënt. Sirdalud 4 mg tabletten Tizanidine

Bijsluiter: informatie voor de patiënt. Sirdalud 4 mg tabletten Tizanidine Bijsluiter: informatie voor de patiënt Sirdalud 4 mg tabletten Tizanidine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar

Nadere informatie

HEEFT HET GEBRUIK VAN HEEFT HET GEBRUIK VAN TEPELHOEDJES 4/16/2013 TEPELHOEDJES INVLOED OP DE MELKPODUCTIE? INVLOED OP DE MELKPRODUCTIE?

HEEFT HET GEBRUIK VAN HEEFT HET GEBRUIK VAN TEPELHOEDJES 4/16/2013 TEPELHOEDJES INVLOED OP DE MELKPODUCTIE? INVLOED OP DE MELKPRODUCTIE? HEEFT HET GEBRUIK VAN TEPELHOEDJES INVLOED OP DE MELKPODUCTIE? Een blik in de literatuur. Ilse Dejaeger HEEFT HET GEBRUIK VAN TEPELHOEDJES INVLOED OP DE MELKPRODUCTIE? Inleiding Zoekstrategie Literatuur

Nadere informatie

HEPATITIS B EN ZWANGERSCHAP. Ann-Sophie Page & Gerbrich van den Bosch 04-11-2014

HEPATITIS B EN ZWANGERSCHAP. Ann-Sophie Page & Gerbrich van den Bosch 04-11-2014 HEPATITIS B EN ZWANGERSCHAP Ann-Sophie Page & Gerbrich van den Bosch 04-11-2014 INTRODUCTIE HBV = dsdna virus, hoge viremie, zeer infectieus (50-100x infectieuzer dan HIV) Transmissie door contact met

Nadere informatie

Lijst van de bijlagen

Lijst van de bijlagen Lijst van de bijlagen BIJLAGE 1 Uittreksel uit: Council Directive of 29 July 1991 on driving licences (91/439/EEC) BIJLAGE 2 Uittreksel uit: Richtlijn van de Raad van 29 juli 1991 betreffende het rijbewijs

Nadere informatie

Medische begeleiding van mensen met Sotos syndroom

Medische begeleiding van mensen met Sotos syndroom Medische begeleiding van mensen met Sotos syndroom Informatie en advies voor (huis)arts en tandartsen D. Tanir AVG i.o Juni 2014 1 Algemeen Sotos syndroom is genetisch bepaalde overgroei en ontwikkeling

Nadere informatie

Afbouwen van geneesmiddelen bij ouderen Veerle Foulon Clinical pharmacology and pharmacotherapy KU Leuven 30/05/2017

Afbouwen van geneesmiddelen bij ouderen Veerle Foulon Clinical pharmacology and pharmacotherapy KU Leuven 30/05/2017 Studiedag GERIATRIE UZ Leuven Afbouwen van geneesmiddelen bij ouderen Veerle Foulon Clinical pharmacology and pharmacotherapy KU Leuven 30/05/2017 Come-On? A complex and multifaceted intervention Training

Nadere informatie

? Petra geeft aan dat ze probeert zwanger te worden en sinds kort in een traject zit van IVF (in vitro fertilisatie).

? Petra geeft aan dat ze probeert zwanger te worden en sinds kort in een traject zit van IVF (in vitro fertilisatie). MONDGEZONDHEID EN ZWANGERSCHAP CASUS 1 Karin de G., een 27-jarige patiënte is al van jongs af aan in de praktijk onder controle. Tot nu toe was er altijd sprake van een zeer goede mondhygiëne en zijn er

Nadere informatie

Werkafspraak SSRI in de zwangerschap oktober 2014

Werkafspraak SSRI in de zwangerschap oktober 2014 Werkafspraak SSRI in de zwangerschap oktober 2014 Doel: Praktische leidraad voor psychiaters, verloskundigen, gynaecologen, kinderartsen, ziekenhuisapothekers en andere disciplines betrokken bij adviseren

Nadere informatie

Xyrem formulier bij aanvang van behandeling

Xyrem formulier bij aanvang van behandeling Xyrem formulier bij aanvang van behandeling Dit formulier, dat bij aanvang van de behandeling moet worden ingevuld, helpt u en uw patiënt om Xyrem veilig te gebruiken. Wij vragen u om alle onderdelen van

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT. Serenase 1 mg tabletten Serenase 2,5 mg tabletten. Lorazepam

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT. Serenase 1 mg tabletten Serenase 2,5 mg tabletten. Lorazepam BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT Serenase 1 mg tabletten Serenase 2,5 mg tabletten Lorazepam Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. XYLOCAINE 5 %, zalf. Lidocaïne

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. XYLOCAINE 5 %, zalf. Lidocaïne BIJSLUITER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS XYLOCAINE 5 %, zalf Lidocaïne Lees goed de hele bijsluiter, want deze bevat belangrijke informatie Dit geneesmiddel kunt u zonder voorschrift krijgen.

Nadere informatie

Voorwoord 13. Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15

Voorwoord 13. Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15 Inhoudstafel Voorwoord 13 Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15 1.1 Menstruele cyclus 15 1.1.1 Ovulatie 15 1.1.2 Menstruele cyclus ter hoogte van het endometrium 17 1.2 Gametogenese 18 1.3 De

Nadere informatie

Prednison (corticosteroïden)

Prednison (corticosteroïden) Prednison (corticosteroïden) Uw behandelend maag-darm-leverarts heeft u Prednison voorgeschreven in verband met een ontstekingsziekte van de darm. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

Pijncentrum. Butrans pleister. Buprenorfine

Pijncentrum. Butrans pleister. Buprenorfine Pijncentrum Butrans pleister Buprenorfine U heef het geneesmiddel Butrans (buprenorfine) voorgeschreven gekregen en heeft ook uitgelegd gekregen waarom u dit middel gaat gebruiken. Deze brochure is samengesteld

Nadere informatie