Verdieping bij hoofdstuk 7 Verwerking van indirecte kosten in het productieproces

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verdieping bij hoofdstuk 7 Verwerking van indirecte kosten in het productieproces"

Transcriptie

1 Verdieping bij hoofdstuk 7 Verwerking van indirecte kosten in het productieproces De volgende paragraaf kan worden gelezen als uitbreiding op paragraaf 7.4 uit het boek. In deze tekst zijn echter geen tussenvragen opgenomen. Het voorbeeld van paragraaf 7.4 wordt uitgebreid met de verwerking van indirecte kosten. 7.4 Aanvulling op Financiële administratie van het productieproces Om een product te kunnen maken is onder meer grondstof, arbeid en gebruik van duurzame productiemiddelen nodig. Dit vormt de input van het productieproces. Het gebruik van deze zogenaamde productiefactoren wordt vastgelegd in rubriek 4 op verschillende grootboekrekeningen van kosten. De inzet van duurzame productiemiddelen leidt tot afschrijvingskosten. Voor de eenvoud worden in het hierna volgende voorbeeld alleen de kosten van grondstof, arbeid (loonkosten) en de afschrijvingskosten van duurzame productiemiddelen genoemd. Uit onderstaande figuur blijkt dat de kosten van de input, grondstof, arbeid en gebruik van duurzame productiemiddelen worden toegerekend aan de output, de eindproducten. Rubriek 0 t/m 3 Rubriek 4 t/m 6 Rubriek 7 grondstof arbeid Verbruik van productiefactoren (= productie) eindproducten duurzame prod. mid. Figuur 1 Administratieve verwerking van productieproces Verdieping bij hoofdstuk 7 1

2 Balans per 1 januari 2014 (bedragen in euro s) Pand Eigen Vermogen Machines en Inventaris Hypothecaire lening Auto's Onderhandse lening Voorraad grondstoffen euren Voorraad goederen Debiteuren Rekening-courant Toelichting: De post Voorraad grondstoffen is de samenvatting van de volgende grootboekrekeningen: 3000 Voorraad cacao Voorraad melk Voorraad suiker Het aanmaken van grootboekrekeningen vindt plaats nadat de informatiebehoeftigen, bijvoorbeeld directie, leidinggevenden, budgethouders hebben aangegeven welke informatie zij willen hebben van de financiële administratie. Op basis van die informatiebehoefte worden er grootboekrekeningen gemaakt. Dit kan heel gespecificeerd zijn of juist niet. De post Voorraad goederen is de samenvatting van de volgende grootboekrekeningen: 7001 Voorraad Snars Mini Voorraad Snars Midi Voorraad Snars Maxi Voorraad Mickers Mini Voorraad Mickers Midi Voorraad Mickers Maxi Om het productieproces te kunnen beheersen worden in de financiële administratie zowel de werkelijke gegevens opgenomen als de norm die in de kostprijs is verwerkt. In de kostprijs is sprake van normhoeveelheden en normprijzen. Hierna volgt een uitwerking van de financiële informatievoorziening vanuit de boekhouding voor het product Mickers Mini. Met behulp van deze financiële informatie kan het productieproces worden beheerst. Verdieping bij hoofdstuk 7 2

3 De vooraf bepaalde kostprijs per Mickers Mini of de vastgestelde norm is als volgt bepaald: Cacao 0,001 kg à 105 = 0,105 Melk 0.5 liter à 0,48 = 0,240 Gebrande suiker 0,05 kg à 2,80 = - 0,140 Arbeid 0,02 uur à 36 = - 0,720 Machine-uren 0,012 uur à 1,50 = - 0,018 Kostprijs 1,223 In het vervolg wordt uitgegaan van een productierun voor stuks Mickers Mini. Het productieproces hiervan begint bij het ophalen van de grondstoffen uit het magazijn. Dit gebeurt aan de hand van het productieplan dat het bedrijfsbureau heeft opgesteld. Voor zowel cacao, melk als suiker geldt dezelfde boekingsgang. Hierna volgen we de boekingsgang van de melk. We beginnen bij de aflevering van melk vanuit het magazijn. Op de magazijnafgiftebon van 15 januari van het magazijn staat dat er liter melk is afgeleverd aan de productieafdeling en dat de administratie deze liter vastlegt tegen een prijs van 0,50 per liter. Deze prijs is de prijs die voor deze liter werd betaald. Boekhoudkundig betekent dit in het algemeen het verlagen van het bezit op de grootboekrekening 3000 Voorraad Grondstoffen (melk). Deze grondstoffen worden gebruikt voor de productie en vormen dus kosten. Deze kosten worden geboekt in rubriek 4 op bijvoorbeeld de grootboekrekening 4000 Verbruik grondstoffen, een hulprekening van de Winst- en verliesrekening. Dit heet het overboeken van de grondstoffen van rubriek 3 naar rubriek 4. Het daarvoor bestemde boekingsdocument is de magazijnafgiftebon Voorraad melk Van balans MA-1 Grondstofverbruik Verbruik melk Datum Bnr. Omschrijving Bedrag Datum Bnr. Omschrijving/ Bedrag MA-1 Voorraad melk Verdieping bij hoofdstuk 7 3

4 De afgifte van cacao wordt gesteld op en de afgifte van suiker op Deze gegevens worden aan het einde van het productieproces vergeleken met de voorcalculatie. De grondstoffen die zijn afgegeven door het magazijn, worden voor de productie van de stuks verbruikt. Vervolgens wordt er personeel ingeschakeld. Hiervoor wordt loon uitbetaald. Dit gebeurt eveneens aan de hand van het productieplan dat het bedrijfsbureau heeft opgesteld. De afdelingschef mag een bepaald aantal uren besteden aan de productie van de Mickers Mini. Denk hierbij aan de voorcalculatie, 0,02 uur per product. Deze 0,02 uur is immers de norm. De loonkosten van een werknemer zijn als norm gesteld op 36 per uur. Deze gegevens worden aan het einde van de periode weer vergeleken met de werkelijk betaalde loonkosten. Stel dat er in werkelijkheid op 28 januari in totaal een bedrag van is betaald per bank voor de werknemers die betrokken waren bij de Mickers Mini. De betaling van het loon leidt tot een daling van de grootboekrekening 1100 Rekening-courantsaldo en vervolgens moet het verbruik, de inzet van het personeel worden geboekt in rubriek 4 op bijvoorbeeld de grootboekrekening 4100 Loonkosten. In hoofdstuk 9 wordt dieper ingegaan op de administratie van het personeel en de daarmee samenhangende kosten. De financiële administratie heeft in ieder geval tot taak aan te geven wat het werkelijk aantal gewerkte uren is geweest en wat daarvoor is betaald in vergelijking met de voorcalculatie Rekening-courant Van balans LB-1 Loonbetaling Loonkosten LB-1 Loonbetaling Tot slot moeten de kosten van het gebruik van de duurzame productiemiddelen worden geboekt. Stel dat de afschrijving op machines en inventaris 0,5% per maand van de boekwaarde bedraagt en de afschrijving op de auto s 2% per maand van de boekwaarde. Deze duurzame productiemiddelen worden gebruikt voor de productie van zowel alle varianten van de Mickers als de Snars. Omdat deze kosten niet speciaal aan een product zijn toe te rekenen, worden het indirecte kosten genoemd. Dit in tegenstelling tot de grondstof- en de hiervoor besproken loonkosten, deze worden directe kosten genoemd. Grootboekrekening 0200 Machines en inventaris en 0300 Auto s moeten dus afnemen. Vervolgens moet het verbruik, de inzet, van de duurzame productiemiddelen worden geboekt in rubriek 4 op bijvoorbeeld de Verdieping bij hoofdstuk 7 4

5 grootboekrekening 4300 Afschrijvingskosten. In hoofdstuk 7 wordt dieper ingegaan op de administratie van de duurzame productiemiddelen en de daarmee samenhangende kosten Machines en inventaris Van balans afs1 Afschrijving januari Auto s Van balans afs1 Afschrijving januari Afschrijvingskosten afs1 Afschrijving januari Inmiddels zijn alle kosten van de productie in rubriek 4 geplaatst op de grootboekrekeningen 4000 Verbruik cacao, 4010 Verbruik melk en 4020 Verbruik suiker, 4100 Loonkosten en 4300 Afschrijvingskosten. Nadat alle kosten in rubriek 4 zijn geplaatst, moeten deze aan de productie worden toegerekend zodat uit de administratie niet alleen blijkt hoevéél productiekosten in totaal zijn gemaakt, maar ook hoe deze kosten over de verschillende producten zijn verdeeld. Dit gebeurt uiteindelijk in rubriek 6, de fabriek. Voordat het zo ver is, komt rubriek 5 nog aan de orde. Vanuit rubriek 4 worden de kosten overgeboekt naar een volgende rubriek. Wat betreft de indirecte kosten is dat rubriek 5. Wat betreft de directe kosten is dat rubriek 6. De bedoeling van rubriek 5 is de indirecte kosten zodanig om te bouwen dat die kosten op één of andere manier aan een product zijn toe te rekenen. Nadat de indirecte kosten in rubriek 5 zijn verwerkt tot een bedrag per product kunnen ook deze worden overgeboekt naar rubriek 6. Zoals gezegd wordt rubriek 5 gebruikt om de indirecte kosten, zoals bijvoorbeeld de afschrijvingskosten, energiekosten, indirecte lonen e.d. via een rekenmethode aan de producten toe te rekenen. Vanuit de bedrijfseconomie kennen we bijvoorbeeld methoden als de opslagmethode, Activity Based Costing (ABC) en de kostenplaatsmethode. Een uitgebreide bespreking van deze methoden valt buiten de reikwijdte van dit boek en er wordt dan ook verwezen naar bedrijfseconomische literatuur. Voor het Verdieping bij hoofdstuk 7 5

6 informatievoorzieningsproces dat hier wordt besproken is de te gebruiken methode niet relevant. Veelal worden de indirecte kosten door middel van een machine-uurtarief aan de producten toegerekend. Dit machine-uurtarief is de kostprijs van een machine-uur. In dit voorbeeld zijn alleen de afschrijvingskosten indirect en deze worden in rubriek 5 omgebouwd tot een machine-uurtarief en vervolgens toegerekend aan de fabricage. Het overboeken van de kosten vanuit rubriek 4 naar rubriek 5 en 6 gaat op een bijzondere manier. Hierna wordt eerst de overboeking van de grondstoffen en de lonen besproken. Zie hiervoor naar de grootboekrekening 4010 Verbruik melk Verbruik melk MA-1 Voorraad melk Deze grootboekrekening heeft op dit moment een debetsaldo van Dit geeft informatie over het verbruik van melk in deze periode. Op het moment dat de productie klaar is, worden deze kosten overgeboekt naar de voorraad eindproducten (via rubriek 6, de fabricagerekening, naar rubriek 7, de voorraadrekening). Als het saldo van rekening 4010 Verbruik melk wordt overgeboekt naar een andere grootboekrekening, dan wordt het saldo van deze rekening 0. Bedenk dat het doel van de grootboekrekeningen in rubriek 4 is het verschaffen van informatie over de hoogte van de kosten. Als de rekeningen in rubriek 4 allemaal uiteindelijk als saldo 0 krijgen, geven deze rekeningen echter niet veel informatie meer over de kosten. Daarom gebeurt de overboeking van de grondstofkosten als volgt. De kosten moeten uit rubriek 4 verdwijnen, omdat deze kosten nu in de waarde van de voorraad eindproducten moeten worden opgenomen. Om rubriek 4 toch informatie te laten geven over de hoogte van de diverse verbruikscomponenten van de productie, de kosten dus, is het van belang dat de afzonderlijke grootboekrekeningen in rubriek 4 niet worden gecrediteerd. De overboeking van de bedragen vanuit rubriek 4 gaat via een zogenaamde overboekingsrekening van de rubriek. Vergelijk dit met een stop in een wastafel die de wasbak leeg laat lopen in de leiding, op weg naar het riool. Het doel van rubriek 6 is het vastleggen van de kosten van de productie. Het bedrag van de grondstoffen op grootboekrekening 4010 verlaat rubriek 4 niet via de creditering op de grootboekrekening zelf, maar via de overboekingsrekening Verdieping bij hoofdstuk 7 6

7 4999 Overboekingsrekening Overboeking naar Direct melkverbruik Mickers Mini van De indirecte kosten, de afschrijvingskosten in dit voorbeeld, komen uiteindelijk ook in rubriek 6 terecht. Omdat deze kosten niet rechtstreeks aan de Mickers Mini zijn toe te rekenen worden de kosten eerst overgeboekt naar een grootboekrekening in rubriek 5, grootboekrekening 5000 Werkelijke indirecte fabricagekosten Overboekingsrekening Overboeking naar Werkelijke indirecte fabricagekosten van Vervolgens blijkt uit het machine-urenrapport dat er voor de productie van de Mickers mini machine-uren zijn gemaakt. De prijs van deze machine-uren is intern vastgesteld (zie kostprijs) op 1,50. Stel dat voor de overige producten uren zijn gebruikt. Hier is een eerste belangrijk punt van beheersinformatie uit de administratie te halen. Nu blijkt namelijk dat in totaal uren zijn gedraaid à 1,50 = Deze dient als dekking voor de werkelijke indirecte fabricagekosten ter grootte van In rubriek 5 zijn nu de werkelijke indirecte fabricagekosten en de dekking van deze kosten opgenomen. De dekking van de indirecte kosten, oftewel, de toerekenbare indirecte kosten die zijn gemaakt voor de productie van de Mickers Mini worden vervolgens in rubriek 6 geboekt. Verdieping bij hoofdstuk 7 7

8 5050 Dekking indirecte fabricagekosten Ms-1 Productie Mickers mini Ms-x Productie overige producten 6025 Indirecte fabricagekosten Mickers Mini Ms1 Dekking machine-uren Het bedrag van komt op de grootboekrekeningen voor Mickers Midi en Mickers Maxi en Snars Mini, Midi en Maxi te staan. Rubriek 5 vertoont nu het volgende beeld: Rubriek 5 in het grootboek 5000 Werkelijke indirecte fabricagekosten 5050 Dekking indirecte fabricagekosten Per saldo is er nu een resultaat in rubriek 5 te zien. De werkelijke indirecte kosten zijn 600 lager dan de dekking ervan. Dit is een voordelig resultaat. Dit resultaat zou kunnen zijn ontstaan omdat het tarief van het machine-uur te hoog is. Dit is belangrijke informatie die het management kan gebruiken om het machine-uurtarief te verlagen en dus een lagere kostprijs kan hanteren en wellicht de verkoopprijs kan verlagen. Een andere insteek kan zijn, dat de verkoopprijs gelijk blijft, maar dat de voorgecalculeerde winst hoger wordt. Uiteindelijk wordt dit resultaat overgeboekt naar de winst- en verliesrekening. Dit overboeken gebeurt via de overboekingsrekening van rubriek 5. Let erop dat ook hier niet de afzonderlijke grootboekrekeningen glad lopen, maar de gehele rubriek. De debetzijde van rubriek 5 is kleiner dan de creditzijde, dus rubriek 5 wordt gedebiteerd voor 600 en grootboekrekening 9010 Resultaat op indirecte kosten wordt gecrediteerd voor 600. Dit is logisch want er is sprake van een winst, winst verhoogt het eigen vermogen en dus geldt boekingsregel 5, crediteren. Verdieping bij hoofdstuk 7 8

9 5999 Overboekingsrekening Overboeking naar Resultaat op de indirecte fabricagekosten Van 5999 overboekingsrekening 600 Let op: het bedrag van laten we nu even rusten. Dit zijn namelijk de toegerekende indirecte kosten voor de overige producten. Straks worden deze op de balans opgenomen als geactiveerde indirecte kosten omdat deze kosten nu niet verder worden verwerkt. Alle werkelijk gemaakte kosten voor de productie van de Mickers Mini in januari staan nu in rubriek 6, zoals uit volgend schema blijkt: Rubriek 6 in het grootboek Direct cacaoverbruik Mickers mini Direct melkverbruik Mickers Mini Direct suikerverbruik Mickers Mini Direct loon Mickers Mini Indirecte fabricagekosten Mickers Mini Verdieping bij hoofdstuk 7 9

10 Het productieproces eindigt met de opslag van de geproduceerde eindproducten, de Mickers Mini, in het magazijn. De voorraad Mickers Mini, grootboekrekening 7005, neemt toe. Op het moment dat de kosten als eindproducten worden geboekt op de voorraadrekening (7005 is een balansrekening!), verdwijnen de kosten van de fabricagerekening, rubriek 6 wordt gecrediteerd. De producten zijn klaar. Vergelijk deze boeking nogmaals met figuur 1 aan het begin van deze verdiepingsstof. Administratief is het nu mogelijk om verschillen die er zijn met de vooraf opgestelde kosten (normen) en de werkelijke productiekosten van de voorraad uit de financiële administratie te halen. Hiertoe wordt de voorraad eindproducten, de Mickers Mini in dit geval, vastgelegd in de administratie tegen de zogenaamde standaardkostprijs in rubriek 7. Dat betekent dat bij het verlaten van de repen uit de fabriek deze worden geadministreerd tegen die standaardkostprijs, rubriek 6 wordt gecrediteerd voor de standaardkosten, terwijl in rubriek 6 de werkelijke kosten debet zijn geboekt op de grootboekrekeningen. Het verschil tussen de debetzijde en de creditzijde is dan het verschil tussen de werkelijke kosten en de norm. Dit wordt toegelicht met behulp van het voorbeeld van de gereedgekomen Mickers Mini. Volgens de norm voor de productie van stuks wordt de kostprijs gebruikt die aan het begin van het voorbeeld is genoemd. Dit betekent dat in januari het standaardverbruik voor cacao , voor melk en voor suiker was. De inzet aan arbeid mocht kosten en de indirecte kosten mochten zijn. Dat betekent dat grootboekrekening 7005 Voorraad Mickers Mini, nadat de repen uit de fabriek naar het magazijn zijn gereden en de bon voor ontvangst daar is getekend, toeneemt en moet worden gedebiteerd voor Voorraad Mickers Mini Van balans P-1 Productie januari Zoals gezegd moet de fabricagerekening gecrediteerd worden voor de gereedgekomen producten: de producten verlaten de fabriek (rubriek 6) en komen in het magazijn gereed product (rubriek 7). Hiervoor moeten speciale grootboekrekeningen in rubriek 6 worden gemaakt. Dit zijn geen kosten rekeningen, want de echte kosten zijn al geboekt. Ze krijgen veelal de naam Standaard grondstofverbruik, Standaard direct loon e.d. mee. In deze situatie komen er in rubriek 6 dus de volgende grootboekrekeningen bij: Standaard direct cacaoverbruik Mickers Mini Standaard direct melkverbruik Mickers Mini Standaard direct suikerverbruik Mickers Mini Verdieping bij hoofdstuk 7 10

11 6115 Standaard direct loon Mickers Mini 6125 Standaard indirecte fabricagekosten Mickers Mini Standaard melkverbruik Mickers Mini PB 1 Productie januari De grootboekrekeningen voor de toegestane directe loonkosten (6115 Standaard direct loon Mickers Mini) en de toegestane indirecte kosten (6125 Standaard toegestane indirecte kosten) zien er als volgt uit: 6115 Standaard direct loon Mickers Mini PB 1 Productie januari Standaard indirecte fabricagekosten Mickers Mini Productie januari De hiervoor berekende resultaten maken deel uit van het zogenaamde fabricageresultaat: het verschil tussen de werkelijke fabricagekosten en de standaard fabricagekosten. Verdieping bij hoofdstuk 7 11

12 Hieronder volgt een overzicht van de boekingen in rubriek 6. Rubriek 6 in het grootboek Direct cacaoverbruik Mickers mini Standaard cacaoverbruik Mickers Mini Direct melkverbruik Mickers Mini Standaard melkverbruikmickers Mini Direct suikerverbruik Mickers Mini Standaard suikerverbruik Mickers Mini Direct loon Mickers Mini 6115 Standaard direct loon Mickers Mini Indirecte fabricagekosten Mickers Mini 6125 Standaard indirecte fabricagekosten MM De boekingen aan de debetkant van de grootboekrekeningen in rubriek 6 zijn niet gelijk aan de creditboekingen. Het verschil tussen debet- en creditkant is het fabricageresultaat. Het totale fabricageresultaat is het resultaat op grondstofverbruik, arbeid en indirecte fabricagekosten. Dit resultaat geeft dus inzicht in het verschil tussen de werkelijke productiekosten en de van te voren vastgestelde standaard productiekosten. Dit is belangrijke informatie. Als er meer kosten gemaakt zijn dan standaard, dan betekent dit een verlies voor de onderneming. Als er minder kosten gemaakt zijn dan standaard, dan betekent dit een winst voor de onderneming. Dit resultaat wordt overgeboekt naar de winst- en verliesrekening in rubriek 9 en heeft dus uiteindelijk invloed op het eigen vermogen. Voor het fabricageresultaat van rubriek 6 wordt weer een overboekingsrekening gebruikt. Het overboeken van het fabricageresultaat vindt plaats door rubriek 6 in evenwicht te brengen. Verdieping bij hoofdstuk 7 12

13 6999 Overboekingsrekening Overboeking naar Fabricageresultaat Van rubriek De directie kan nu op basis van de informatie over het fabricageresultaat en op basis van de verklaringen daarvoor het productieproces proberen te verbeteren of normen voor grondstof, arbeid en indirecte fabricagekosten bijstellen. De balans aan het einde van januari laat nu het volgende zien: Balans per 31 januari 2014 (bedragen in euro s) Pand Eigen Vermogen Machines en Inventaris Hypothecaire lening Auto's Onderhandse lening Voorraad grondstoffen euren Geactiveerde indirecte kosten Voorraad goederen Debiteuren Rekening-courant Verdieping bij hoofdstuk 7 13

14 Toelichting: De post voorraad grondstoffen is de samenvatting van de volgende grootboekrekeningen: 3000 Voorraad cacao = Voorraad melk = Voorraad suiker = Onder de geactiveerde indirecte kosten vallen hier de toegerekende indirecte kosten die voor de eenvoud in dit voorbeeld niet verder zijn verwerkt in de boekhouding. Het betreft de uren * 1,50. Dit bedrag hoort thuis bij de productie van de Mickers Midi en Maxi en de Snars. Dat deel dat voor de Mickers Mini kon worden herrekend (dekking in rubriek 5, * 1,50) is meegenomen in de voorraad Mickers Mini. Dat was een bedrag van De post voorraad goederen is de samenvatting van de volgende grootboekrekeningen: 7001 Voorraad Snars mini Voorraad Snars midi Voorraad Snars maxi Voorraad Mickers mini = Voorraad Mickers midi Voorraad Mickers maxi De eindbalans is weer in evenwicht. Vanuit het magazijn eindproduct worden de producten uitgeleverd op het moment van de aflevering van verkopen. Hier sluit het productieproces aan op het opslag- en vervolgens het verkoopproces. Verdieping bij hoofdstuk 7 14

Administratie van de industriële onderneming

Administratie van de industriële onderneming Administratie van de industriële onderneming Administratie van de industriële onderneming Theorie en opgaven A.A. Bakker Brinkman Uitgeverij Amsterdam 2011 Omslagontwerp: Proforma, Barcelona Opmaak: Sander

Nadere informatie

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden Financiële Administratie 15 juni 2013 Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen

Nadere informatie

Cursus Bedrijfseconomie 2

Cursus Bedrijfseconomie 2 Cursus Bedrijfseconomie 2 IBK2BEC20 1 Programma Kostenverbijzondering (Hfdst. 8) Verdeling indirecte kosten Vijf methoden (ABC volgende week) Opgaven deel 8.2 t/m 8.10 2 1 Kostenverbijzondering de primitieve

Nadere informatie

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden Periodeafsluiting Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met de uitwerkingen

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Bedrijfsadministratie niveau 5 1 / 13

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Bedrijfsadministratie niveau 5 1 / 13 Bedrijfsadministratie niveau 5 Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Bedrijfsadministratie niveau 5 1 / 13 Vraag 1 Toetsterm 5.3 - Beheersingsniveau: B - Aantal punten:

Nadere informatie

7 Directe en indirecte kosten

7 Directe en indirecte kosten 7 Directe en indirecte kosten hoofdstuk 7.1 C 7.2 B 7.3 C 7.4 A 7.5 B 7.6 D 800 / 7.0 = 0,101 7.7 B 1.350 13,5 40 = 810 Opslag: 60 / 40 = 1,5 (150%) 7.8 A 2 35 + 10 15 + 0,50 2 35 = 255 7.9 B 12 + 10 +

Nadere informatie

Praktisch boekhouden Examennummer: 97893 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Praktisch boekhouden Examennummer: 97893 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Praktisch boekhouden Examennummer: 97893 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 3 cases met elk 5 open vragen (maximaal

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie

Bedrijfsadministratie MINISTERIE VAN ONDERWIJS, WETENSCHAP & CULTUUR VAK : ECONOMIE II DATUM : WOENSDAG 28 JULI 2015 TIJD : 7.45 10.45 UUR UNIFORM HEREXAMEN VWO 2015 tevens 2 e ZITTING STAATSEXAMEN 2015 Aantal opgaven bij dit

Nadere informatie

Internetopgaven hoofdstuk 3

Internetopgaven hoofdstuk 3 Internetopgaven hoofdstuk 3 IO.3.1 IO.3.2 IO.3.3 IO.3.4 Y. van de Voort wil periodiek informatie uit de boekhouding halen. Daarbij maakt zij gebruik van een kolommenbalans. Welke uitspraak over de kolommenbalans

Nadere informatie

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden Periodeafsluiting Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met de uitwerkingen

Nadere informatie

De JetStar bestaat uit een reeks onderdelen die in de onderneming JetFun bvba worden geproduceerd.

De JetStar bestaat uit een reeks onderdelen die in de onderneming JetFun bvba worden geproduceerd. De onderneming JetFun bvba produceert één type jetski, de JetStar. De JetStar bestaat uit een motor die de jetski aandrijft. De motor is een Kawasaki 23 pk die wordt aangekocht. De JetStar bestaat uit

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 22 EN 23 JUNI 2010

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 22 EN 23 JUNI 2010 FINANCIËLE ADMINISTRATIE LEGRO BV PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 22 EN 23 JUNI 2010 1. Gelijke perioden waardoor de perioden eerlijker met elkaar kunnen worden vergeleken

Nadere informatie

de basis van bedrijfsadministratie

de basis van bedrijfsadministratie hoofdstuk 1 de basis van bedrijfsadministratie In het eerste hoofdstuk wordt inzicht gegeven in het voeren van een administratie. Hierbij worden de basisbegrippen zoals de balans, resultatenrekening en

Nadere informatie

Direct costing en break even analyse

Direct costing en break even analyse 6 hoofdstuk Direct costing en breakevenanalyse 6.1 D 6.2 B 6.3 A 6.4 D 6.5 D 6.6 C 6.7 B 6.8 A 6.9 C 6.10 B 6.11 B 1.440.000 / 4.800 = 300 6.12 A 4.800 700 1.440.000 1.000.000 = 920.000 6.13 C 1.000.000

Nadere informatie

3 Voorcalculatie, nacalculatie en verschillenanalyse

3 Voorcalculatie, nacalculatie en verschillenanalyse 3 Voorcalculatie, nacalculatie en verschillenanalyse 3.1 Inleiding Voor je als ondernemer aan het werk gaat, moet je natuurlijk wel weten waar je aan begint. Of het nou gaat om een fabricagebedrijf of

Nadere informatie

EXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie

EXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie EXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie onderdeel Bedrijfsadministratie journaalposten Proefexamen 1 De beschikbare tijd is 3 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 18 EN 19 JANUARI 2011

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 18 EN 19 JANUARI 2011 FINANCIËLE ADMINISTRATIE KRAKER BV PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 18 EN 19 JANUARI 2011 1. Directe kosten zijn kosten die rechtstreeks aan producten kunnen worden toegerekend.

Nadere informatie

Internetopgaven hoofdstuk 3

Internetopgaven hoofdstuk 3 Internetopgaven hoofdstuk 3 IO.3.1 De boekhouder van de eenmanszaak Carel Castello heeft op 31 december 013 een aantal posten op de volgende gedeeltelijke kolommenbalans samengevat: Grootboekrekeningen

Nadere informatie

1 DE BALANS 1 UITWERKINGEN VOOR STUDENTEN 1.3. 03/07 kas neemt toe met 300,- bank neemt toe met 300,-

1 DE BALANS 1 UITWERKINGEN VOOR STUDENTEN 1.3. 03/07 kas neemt toe met 300,- bank neemt toe met 300,- 1 DE BALANS 1.3 03/07 kas neemt toe met 300,- bank neemt toe met 300,- 08/07 kas neemt af met 400,- te betalen kosten neemt af met 400,- 10/07 voorraad goederen neemt toe met 4.550,- crediteuren neemt

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie 1 Examennummer: 12248 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10.00 11.30 uur

Bedrijfsadministratie 1 Examennummer: 12248 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10.00 11.30 uur Bedrijfsadministratie 1 Examennummer: 12248 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10.00 11.30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 15 open vragen (maximaal 50 punten) - een

Nadere informatie

GBE3.1 BEDRIJFSADMINISTRATIE LES 1 HOOFDSTUK

GBE3.1 BEDRIJFSADMINISTRATIE LES 1 HOOFDSTUK GBE3.1 BEDRIJFSADMINISTRATIE LES 1 HOOFDSTUK D e e l 1 Uit welke delen bestaat een jaarrekening? balans resultatenrekening toelichting Voor welke doeleinden stelt een onderneming een jaarrekening op? stuurmiddel

Nadere informatie

1 Kostprijsberekening en bezettingsresultaat

1 Kostprijsberekening en bezettingsresultaat 1 Kostprijsberekening en bezettingsresultaat 1.1 Inleiding In het Basisboek Bedrijfseconomie heb je al veel geleerd over hoe de prijs van een product tot stand komt. De eerste hoofdstukken in dat boek

Nadere informatie

5 Journaliseren en coderen

5 Journaliseren en coderen BA. H 5 a 1 5 Journaliseren en coderen Rubriek Rubriek 1 Machines 0 vaste activa Opbrengst verkopen 8 verkooprekening Inkoopwaarde verkopen 8 verkooprekening Verzekeringskosten 4 kostenrekening Inventaris

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 11 EN 12 JANUARI 2011

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 11 EN 12 JANUARI 2011 FINANCIËLE ADMINISTRATIE DERKSEN BV 1. De verkoopprijs van een kuubskist bedraagt: 154,- 100/70 1,19 = 261,80. PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 11 EN 12 JANUARI 2011

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie Examennummer: 93711 Datum: 14 december 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfsadministratie Examennummer: 93711 Datum: 14 december 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfsadministratie Examennummer: 93711 Datum: 14 december 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 3 cases met elk 5 open vragen (maximaal

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie

Bedrijfsadministratie MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VOLKSONTWIKKELING VAK : ECONOMIE II DATUM : WOENSDAG 24 JUNI 2015 TIJD : 7.45 10.45 UUR UNIFORM EINDEXAMEN VWO 2015 tevens 1 e ZITTING STAATSEXAMEN 2015 Aantal opgaven bij dit

Nadere informatie

22-1-2014. Cursus Bedrijfseconomie 2 IBK2BEC20. Tentamentraining

22-1-2014. Cursus Bedrijfseconomie 2 IBK2BEC20. Tentamentraining Cursus Bedrijfseconomie 2 IBK2BEC20 1 Tentamentraining 2 1 Kostprijs Normale productie : 40.000 stuks Verwachte werkelijke productie : 44.000 stuks Variabele kosten : 176.000 Constante kosten : 360.000

Nadere informatie

Uitwerkingen vragen en opgaven. 1 De balans. BA. H 1 Vragen. Uitwerking vragen

Uitwerkingen vragen en opgaven. 1 De balans. BA. H 1 Vragen. Uitwerking vragen BA. H 1 Vragen Uitwerkingen vragen en opgaven 1 De balans Uitwerking vragen 1 Een begroting is een vooraf gemaakt overzicht van inkomsten en uitgaven. 2 Het is belangrijk voor een gezin om een begroting

Nadere informatie

Een overzicht van veel voorkomende gebeurtenissen en van de vastlegging daarvan:

Een overzicht van veel voorkomende gebeurtenissen en van de vastlegging daarvan: De balans opmaken De boekhouding kan worden gedefinieerd als een informatieverzameling, waarin de omvang en de samenstelling van het vermogen en van de mutaties daarin zijn vastgelegd. Boekhouden houdt

Nadere informatie

Internetopgaven hoofdstuk 7

Internetopgaven hoofdstuk 7 Internetopgaven hoofdstuk 7 IO.7.1 Zie onderstaande MVA-staat van Anders BV, producent van kunststof kozijnen. MVA staat Anders BV Omschrijving Aanschaf Aanschaf Afschrijvings- Boekwaarde Afschrijving

Nadere informatie

Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Correctiemodel voorbeeldexamen

Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Correctiemodel voorbeeldexamen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden 1 / 15 Vraag 1 Toetsterm

Nadere informatie

2010 -- Bedrijfsadministratie 1.1 -- Deel 3a

2010 -- Bedrijfsadministratie 1.1 -- Deel 3a BAD1.1 les 3 - programma Grootboek rekeningen van bezit rekeningen van schuld rekening van eigen vermogen rekening van kosten rekening van opbrengsten Resultatenrekening. Inkoopwaarde van de verkopen 66.000

Nadere informatie

1. Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 feb Van balans 78.200,-

1. Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 feb Van balans 78.200,- Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 1. Debet 020 Inventaris Credit 1 feb Van balans 78.200,- Debet 060 Eigen vermogen Credit 1 feb Van balans 86.180,- Debet 071 4% Onderhandse lening o/g Credit 1 feb Van balans 44.000,-

Nadere informatie

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten Opgave 1 In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Firma Balans produceert uitsluitend twee typen weegschalen,

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie Examennummer: 68956 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfsadministratie Examennummer: 68956 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfsadministratie Examennummer: 68956 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal 70 punten)

Nadere informatie

OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE

OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE 6 VWO Opgave 1. De onderneming Haakma BV heeft voor 2005 de volgende voorcalculatie met betrekking tot de toegestane kosten opgesteld. De constante fabricagekosten bestaan

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie Examennummer: 62987 Datum: 15 september 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Bedrijfsadministratie Examennummer: 62987 Datum: 15 september 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Bedrijfsadministratie Examennummer: 62987 Datum: 15 september 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal 70 punten)

Nadere informatie

Dit uitwerkingenformulier bestaat uit 11 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

Dit uitwerkingenformulier bestaat uit 11 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. Naam Examennummer Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Uitwerkingenformulier voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit uitwerkingenformulier bestaat uit 11 pagina s, inclusief het voorblad.

Nadere informatie

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl)

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 30 mei 13.30 16.30 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen;

Nadere informatie

Reader Bedrijfsadministratief medewerker, leerjaar 2 theorieboek

Reader Bedrijfsadministratief medewerker, leerjaar 2 theorieboek Reader Bedrijfsadministratief medewerker, leerjaar 2 theorieboek Reader Bedrijfsadministratief medewerker, leerjaar 2 theorieboek Peter H. C. Hintzen Jo L. M. Coenen Brinkman Uitgeverij Amsterdam 2014

Nadere informatie

Examen HAVO en VHBO. Handelswetenschappen en recht

Examen HAVO en VHBO. Handelswetenschappen en recht Handelswetenschappen en recht Examen HAVO en VHBO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Vooropleiding Hoger Beroeps Onderwijs HAVO Tijdvak 1 VHBO Tijdvak 2 Vrijdag 28 mei 13.30 16.30 uur 19 99 Dit examen

Nadere informatie

De kosten van kleine reparaties boekt Kroone direct ten taste van de rekening Kosten shovels.

De kosten van kleine reparaties boekt Kroone direct ten taste van de rekening Kosten shovels. PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden onderdeel Financiële Administratie Beschikbare tijd 2 uur Opgave I Kroone BV te Lelystad verhuurt shovels aan o.a. andere aannemersbedrijven. De shovels worden in

Nadere informatie

Inhoud VII. 1. De balans 1. 2. Veranderingen in de balans 15. 3. Grootboekrekeningen 33. 4. Hulprekeningen van het eigen vermogen 61. Voorwoord...

Inhoud VII. 1. De balans 1. 2. Veranderingen in de balans 15. 3. Grootboekrekeningen 33. 4. Hulprekeningen van het eigen vermogen 61. Voorwoord... ELEMENTAIR BOEKHOUDEN VII Inhoud Voorwoord...................................... V 1. De balans 1 1.1 Doel van het boekhouden.............................2 1.2 De eenmanszaak...................................2

Nadere informatie

EXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie

EXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie EXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie Bedrijfsadministratie journaalposten Proefexamen 2 Beschikbare tijd 3 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie

Nadere informatie

Uitwerkingen zelftoetsen

Uitwerkingen zelftoetsen Uitwerkingen zelftoetsen Hoofdstuk 2 a 1 140 paar 40 = 5.600 = VVP-waarde van de voorraad op 1 december - 5.320 = fifo-waarde van de voorraad op 1 december 280 Invoeren memoriaalboekingen Datum 1/12 1/12

Nadere informatie

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing Hoofdstuk 1 Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing 1.1 Inleiding In het boek Elementaire kennis Bedrijfsadministratie heb je geleerd om boekingen te

Nadere informatie

Beginbalans. Grootboek

Beginbalans. Grootboek 3 eginbalans Verlies- en winstrekening en eindbalans Financiële feiten Proef- en saldibalans Journaal Grootboek In dit hoofdstuk behandelen we de grootboekrekeningen. Je leert in dit hoofdstuk hoe je grootboekrekeningen

Nadere informatie

Uitwerkingen Basiskennis Boekhouden Convoy Uitgevers 2016

Uitwerkingen Basiskennis Boekhouden Convoy Uitgevers 2016 Basiskennis Boekhouden Antwoordenboek Hoofdstuk 7 Open vragen Opgave 7.1 Datum Grootboekrekening Debet Credit 1 aug Tellingen 18.500 18.500 2 aug Voorraad goederen 6.700 Aan Crediteuren 6.700 3 aug Crediteuren

Nadere informatie

Hoofdstuk 26 Kosten en resultaten in de industriële onderneming

Hoofdstuk 26 Kosten en resultaten in de industriële onderneming Hoofdstuk 26 Kosten en resultaten in de industriële onderneming De kostensoorten van een industriële onderneming zijn: grondstofkosten, arbeidskosten, overige variabele kosten, kosten van duurzame productiemiddelen,

Nadere informatie

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden Financiële Administratie 9 november 2013 Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient,

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009 PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009 FINANCIËLE ADMINISTRATIE COPERNICUS BV 1. 710 Inkopen 73.650,- 160 Te verrekenen omzetbelasting 13.993,50 Aan 130

Nadere informatie

Kostprijssystemen B1040 1. C. Siau

Kostprijssystemen B1040 1. C. Siau Kostprijssystemen B1040 1 Kostprijssystemen C. Siau 1. Proces versus job-ordersystemen B1040 3 2. Rapportering in de procesindustrie B1040 4 2.1. Boekhoudkundige aspecten B1040 5 2.2. Bepaling van de kosten

Nadere informatie

1.9.2 Verschil tussen direct costing en integrale kostencalculatie

1.9.2 Verschil tussen direct costing en integrale kostencalculatie 1.9 Direct costing 1.9.1 Direct costing en variabele-kostencalaculatie Direct costing (D.C.) of wel variabele kostencalculatie is de methode van kostencalculatie waarbij alleen de variabele kosten als

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie Examennummer: 61062 Datum: 8 december 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfsadministratie Examennummer: 61062 Datum: 8 december 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfsadministratie Examennummer: 61062 Datum: 8 december 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal 70 punten)

Nadere informatie

Grootboekrekening Debet Credit

Grootboekrekening Debet Credit BA. H 6 a 1 6 De kolommenbalans 1 Als voorbeeld hoe je te werk moet gaan, nemen we rekening 130 Debiteuren. Als je de debetzijde optelt, vind je een totaal van 59.000. Dit bedrag wordt aan de debetzijde

Nadere informatie

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing Hoofdstuk 3 Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing Extra opgaven De opgaven 3.8a tot en met 3.8d horen bij paragraaf 3.2, Afschrijving duurzame productiemiddelen.

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 10 JUNI 2009

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 10 JUNI 2009 FINANCIËLE ADMINISTRATIE HAVELAAR BV PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 10 JUNI 2009 1. Directe kosten zijn kosten die rechtstreeks aan producten kunnen worden toegerekend.

Nadere informatie

De kostenplaatsenmethode en Activity Based Costing

De kostenplaatsenmethode en Activity Based Costing 8 hoofdstuk De kostenplaatsenmethode en Activity Based Costing 8.1 A 8.2 C 8.3 D 8.4 C 8.5 B 8.6 D 8.7 C 8.8 B 8.9 D 8.10 A (220.000 / 4.000) 1.400 = 77.000 8.11 C (4.500 + 25 + 110 + 145 + 710) 1.000

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 JUNI 2010

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 JUNI 2010 FINANCIËLE ADMINISTRATIE DE LEKKERE HAP PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 JUNI 2010 1. Met behulp van de volgende grootboekrekeningen kan het verkoopresultaat worden

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN UITWERKINGEN 8 EN 9 JANUARI 2013

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN UITWERKINGEN 8 EN 9 JANUARI 2013 FINANCIËLE ADMINISTRATIE DEEL 1 - WINSTON BV 1. (2 punten) 3.1.2 Rekeningen van schuld zijn: 140 Crediteuren 150 Nog te betalen bedragen 153 Vooruitontvangen bedragen 181 Te betalen omzetbelasting PRAKTIJKDIPLOMA

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie II Examennummer: 24872 Datum: 26 maart 2011 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfsadministratie II Examennummer: 24872 Datum: 26 maart 2011 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfsadministratie II Examennummer: 24872 Datum: 26 maart 2011 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 15 open vragen (maximaal 50 punten)

Nadere informatie

Examen VWO. economische wetenschappen II en recht (oude stijl)

Examen VWO. economische wetenschappen II en recht (oude stijl) economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Examen VWO Vragenboekje Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 19 mei 13.30 16.30 uur 20 04 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten

Nadere informatie

PDB PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN DINSDAG 13 JUNI 2006 VOORMIDDAG

PDB PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN DINSDAG 13 JUNI 2006 VOORMIDDAG PDB DIT EXAMEN- ONDERDEEL BESTAAT UIT 5 PAGINA S PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN DINSDAG 13 JUNI 2006 VOORMIDDAG D1.2 OPGAVE I Beschikbare tijd 1 1 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden

Nadere informatie

Uitwerkingen Basiskennis Boekhouden Convoy Uitgevers 2016

Uitwerkingen Basiskennis Boekhouden Convoy Uitgevers 2016 Basiskennis Boekhouden Antwoordenboek Hoofdstuk 8 Open vragen Opgave 8.1 1. 700 Voorraad goederen 34.500 170 Te verrekenen omzetbelasting 7.245 140 Aan rediteuren 41.745 2. 130 Debiteuren 63.525 176 Aan

Nadere informatie

c. 071 Onderhandse lening credit 153 Nog te betalen bedragen 900 credit: 3 maanden schuld 300

c. 071 Onderhandse lening credit 153 Nog te betalen bedragen 900 credit: 3 maanden schuld 300 Opgave 8.1 a. 110 Rabobank 120.000 071 Aan Onderhandse lening 120.000 b. 470 Interestkosten 600* 153 Aan Nog te betalen bedragen 600 * 6% 120.000 / 12 = 600 c. 071 Onderhandse lening 5.000 153 Nog te betalen

Nadere informatie

www.jooplengkeek.nl Kostensoorten

www.jooplengkeek.nl Kostensoorten www.jooplengkeek.nl Kostensoorten Grondstoffen Arbeid Overige variabele kosten Duurzame productiemiddelen Grond Diensten van derden Belastingen Financiering 1 Kostensoorten Financiering Financieringskosten

Nadere informatie

Hoofdstuk 26 Kosten en resultaten in de industriële onderneming Diagn.Toets

Hoofdstuk 26 Kosten en resultaten in de industriële onderneming Diagn.Toets Hoofdstuk 26 Kosten en resultaten in de industriële onderneming Diagn.Toets Opgave 1 Aangezien de aanschaf van een bietenrooimachine voor een individuele landbouwer te kostbaar is, schakelen landbouwers

Nadere informatie

Balans Stijn Slegers per 1 januari van jaar 5

Balans Stijn Slegers per 1 januari van jaar 5 Hoofdstuk 1 Oefenopgaven Oefenopgave 1A 1. Maak de balans per 1 januari van jaar 5 van de onderneming van Stijn Slegers. Balans Stijn Slegers per 1 januari van jaar 5 Totaal Totaal 2. Welke posten behoren

Nadere informatie

PROEFEXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie (MBA)

PROEFEXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) PROEFEXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) Financiële Rapportage en Analyse Beschikbare tijd 3¾ uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Management accounting: plaatsbepaling en ontwikkeling

Hoofdstuk 1 Management accounting: plaatsbepaling en ontwikkeling Hoofdstuk 1 Management accounting: plaatsbepaling en ontwikkeling Meerkeuzevraag 1.8 Eigen vermogen 31 december 220.000 Eigen vermogen 1 januari 250.000 -- Vermogenstoename 30.000 Onttrekkingen 70.000

Nadere informatie

2 Constante en variabele kosten

2 Constante en variabele kosten 2 Constante en variabele kosten 2.1 Inleiding Bij het starten van een nieuw bedrijf zal de ondernemer zich onder andere de vraag stellen welke capaciteit zijn bedrijf moet hebben. Zal hij een productie/omzet

Nadere informatie

handel en administratie CSPE BB 2010 minitoets bij opdracht 6

handel en administratie CSPE BB 2010 minitoets bij opdracht 6 handel en administratie CSPE BB 2010 minitoets bij opdracht 6 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld

Nadere informatie

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl)

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Vrijdag 20 juni 10.00 13.00 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het

Nadere informatie

Case 1: Detailhandel Canopus BV (34 punten)

Case 1: Detailhandel Canopus BV (34 punten) Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Het antwoordmodel dient als indicatie voor de corrector. Studiemateriaal Fuchs, H., van Vlimmeren, S. J. M. (2013). Boekhouden geboekstaafd

Nadere informatie

1. Een balans is een overzicht van activa (bezittingen) en passiva (schulden en eigen vermogen).

1. Een balans is een overzicht van activa (bezittingen) en passiva (schulden en eigen vermogen). Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 1. Een balans is een overzicht van activa (bezittingen) en passiva (schulden en eigen vermogen). 2. Een subgrootboek is een specificatie in geld van een (collectieve) grootboekrekening.

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden

Nadere informatie

Opgave 2 a. Met welke formule berekenen we de integrale kostprijs? b. Hoe noemen we integrale kostprijsberekening ook wel?

Opgave 2 a. Met welke formule berekenen we de integrale kostprijs? b. Hoe noemen we integrale kostprijsberekening ook wel? Opgaven paragraaf 1.9.1 en 1.9.2 a. Wat wordt verstaan onder direct costing? b. Hoe wordt direct costing ook wel genoemd? c. Wat is de essentie waarom een onderneming kiest voor direct costing? a. Met

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Opgave 1.1 1. 171. 2. 26,176. 3. 13.758,57. Opgave 1.2 1. 16.687. 2. 832. 3. 469,078. Opgave 1.3 1. 250,-. 2. 11,94114769. 3. 124.

Hoofdstuk 1. Opgave 1.1 1. 171. 2. 26,176. 3. 13.758,57. Opgave 1.2 1. 16.687. 2. 832. 3. 469,078. Opgave 1.3 1. 250,-. 2. 11,94114769. 3. 124. Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 1. 171. 2. 26,176. 3. 13.758,57. Opgave 1.2 1. 16.687. 2. 832. 3. 469,078. Opgave 1.3 1. 250,-. 2. 11,94114769. 3. 124. Opgave 1.4 1. 25,24. 2. 1.486,35. 3. 28.459.000,-. 4. 4.659,-.

Nadere informatie

2015 Noordhoff Uitgevers bv. Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden. Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden 1

2015 Noordhoff Uitgevers bv. Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden. Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden 1 Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden 1 Hoofdstuk 1 De balans *1.8 a Bezittingen Omschrijving Bedrag Magazijn 150.000 Twee bestelauto s à 35.000

Nadere informatie

2 Kostprijsberekening en opslagmethode

2 Kostprijsberekening en opslagmethode 2 Kostprijsberekening en opslagmethode 2.1 Inleiding In het Basisboek Bedrijfseconomie hebben we al uitgebreid stilgestaan bij het bepalen van de kostprijs. We hebben kennisgemaakt met directe en indirecte

Nadere informatie

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing Hoofdstuk 1 Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing Opgave 1.1 In een onderneming wordt voor het verpakken van producten Kappa gebruikgemaakt van de machine

Nadere informatie

UNIFORM HEREXAMEN MULO tevens 2 e ZITTING STAATSEXAMEN 2008

UNIFORM HEREXAMEN MULO tevens 2 e ZITTING STAATSEXAMEN 2008 MINISTERIE VN ONERWIJS EN VOLKSONTWIKKELING EXMENUREU VK : OEKHOUEN TUM: INSG 05 UGUSTUS 2008 TIJ : 09.40 11.40 UUR EZE TK ESTT UIT 35 ITEMS. UNIFORM HEREXMEN MULO tevens 2 e ZITTING STTSEXMEN 2008 Welke

Nadere informatie

Modulehandleiding Bedrijfseconomie 1.2. Collegejaar AC/adBE/BE/FSM Periode 2

Modulehandleiding Bedrijfseconomie 1.2. Collegejaar AC/adBE/BE/FSM Periode 2 Modulehandleiding Bedrijfseconomie 1.2 Collegejaar 2012-2013 AC/adBE/BE/FSM Periode 2 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave... 2 1. Algemene Informatie... 3 1.1. Doelgroep... 3 1.2. Instroomeisen... 3 1.3. Plaats

Nadere informatie

Antwoordmodel. Open vragen (70 punten)

Antwoordmodel. Open vragen (70 punten) Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Over de antwoordindicaties kan niet worden gecorrespondeerd voordat de uitslag van het examen bekend is. Bent u het niet eens met

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Bedrijfsadministratie niveau 5 Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen

Nadere informatie

De activa en de passiva nemen beide toe. De activa nemen toe en het eigen vermogen neemt af De passiva nemen toe en het eigen vermogen neemt af.

De activa en de passiva nemen beide toe. De activa nemen toe en het eigen vermogen neemt af De passiva nemen toe en het eigen vermogen neemt af. 1 De eigenaar van de eenmanszaak Olaf heeft kantoorinventaris op rekening gekocht. Zowel de goederen als de factuur is ontvangen. Wat heeft dit financiële feit voor effect op de balans van Olaf? De activa

Nadere informatie

Basiskennis Boekhouden / Elementair Boekhouden Uitwerkingen. Hoofdstuk 5. Opgave 5.1 en 5.2

Basiskennis Boekhouden / Elementair Boekhouden Uitwerkingen. Hoofdstuk 5. Opgave 5.1 en 5.2 Basiskennis Boekhouden / Elementair Boekhouden Uitwerkingen Hoofdstuk 5 Opgave 5.1 en 5.2 Proefbalans Grootboekrekening Debet Credit Debet Credit Bank 51.000 34.600 16.400 Bedrijfskosten 6.600 6.600 Crediteuren

Nadere informatie

7 Kostenverbijzondering (I)

7 Kostenverbijzondering (I) 7 Kostenverbijzondering (I) V7.8 Speelgoedfabrikant Autoys BV heeft onlangs de Jolls Joyce ontwikkeld: een plastic speelgoedauto voor peuters in de leeftijdscategorie van twee tot vijf jaar. De productie

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie Examennummer: 68492 Datum: 10 december 2011 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Bedrijfsadministratie Examennummer: 68492 Datum: 10 december 2011 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Bedrijfsadministratie Examennummer: 68492 Datum: 10 december 2011 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 9 open vragen (maximaal 70 punten)

Nadere informatie

Debet Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 apr Van balans 25.000

Debet Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 apr Van balans 25.000 Basiskennis Boekhouden / Elementair Boekhouden Uitwerkingen Hoofdstuk 4 Opgave 4.1 a. De eerste stap is het openen van de grootboekrekeningen vanaf de balans. Daarna werken we aan de hand van de financiële

Nadere informatie

a. Indirecte kosten afhankelijk van de grondstofkosten: % = 40%

a. Indirecte kosten afhankelijk van de grondstofkosten: % = 40% PDB Kostencalculatie Uitwerkingen hoofdstuk 4 Opgave 4.1 a. Indirecte kosten afhankelijk van de totale directe kosten: 500.000 100% = 50% 1.000.000 b. Materiaal 4.000 Loonkosten 6.100 + 10.100 Opslag indirecte

Nadere informatie

Boekhouden voor de salarisadministrateur - Basis

Boekhouden voor de salarisadministrateur - Basis Boekhouden voor de salarisadministrateur - Basis 9 juni 2015 Mr. G. (Gerrie) de Hoop Wie ben je? Wat is je functie? Wat verwacht je van deze dag? Docent Mr. G. (Gerrie) de Hoop Werkzaam in het vakgebied

Nadere informatie

TAAK 5 Afdeling VERKOPEN BASIS leerweg

TAAK 5 Afdeling VERKOPEN BASIS leerweg TAAK 5 Afdeling VERKOPEN BASIS leerweg Naam van de leerling Klas Boekingsgang Stap 1 De grootboekrekeningen openen Stap 2 De boekingsstempels invullen Stap 3 De grootboekrekeningen bijwerken SCHULD MINDER

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie

Bedrijfsadministratie Bedrijfsadministratie Boekingsregels BAARHVILLE STUDIEHULP July 26, 2016 Auteur: Deborah Martina-Baarh Bedrijfsadministratie Thema Les GROOTBOEK & DE BOEKINGSREGELS VOOR B EZIT EN SCHULD I SKIT-MODEL Startfase

Nadere informatie

Deze examenopgaven bestaan uit 6 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

Deze examenopgaven bestaan uit 6 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. . Praktijkdiploma Boekhouden (PDB ) Examenopgaven BEDRIJFSECONOMIE WOENSDAG 9 JANUARI 2013 11:00 13:00 UUR Belangrijke informatie Deze examenopgaven bestaan uit 6 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Financieel-Administratief Diploma('s) Diplomalijn(en)

EXAMENPROGRAMMA. Financieel-Administratief Diploma('s) Diplomalijn(en) Diplomalijn(en) Financieel-Administratief Diploma('s) Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Eamen Bedrijfsadministratie niveau 5 Niveau 5 (vergelijkbaar

Nadere informatie

Bedrijfseconomische aspecten van de industriële onderneming

Bedrijfseconomische aspecten van de industriële onderneming Bedrijfseconomische aspecten van de industriële onderneming Bedrijfseconomische aspecten van de industriële onderneming P. H. C. Hintzen Brinkman Uitgeverij Amsterdam 2011 Omslagontwerp: Proforma Barcelona

Nadere informatie

activiteiten verdeling van de overheadkosten? verdeling van de overheadkosten Activity Based Costing Hendrik Claessens Kostprijsberekening 1

activiteiten verdeling van de overheadkosten? verdeling van de overheadkosten Activity Based Costing Hendrik Claessens Kostprijsberekening 1 Activity Based Costing verdeling van de overheadkosten? verdeling van de overheadkosten opslagmethode kostenverdeelstaat kostenplaatsen job order costing MU DAU M 2 verdeling van de overheadkosten activiteiten

Nadere informatie

2009 -- Bedrijfsadministratie - BAD1.2 -- Deel 5b

2009 -- Bedrijfsadministratie - BAD1.2 -- Deel 5b Hoofdstuk 11 Het ordenen van financiële feiten in dagboeken 1 2 Enkelvoudige journaalpost Tot nu toe financiële feiten stuk voor stuk naar tijdsvolgorde opgenomen in de boekhouding Enkelvoudige journaalpost:

Nadere informatie

Lesbrief Kopen en Werken 2 e druk Hoofdstuk 6 Het koeriersbedrijf van Ewout 6.1 Het hele vermogen van 50.000.

Lesbrief Kopen en Werken 2 e druk Hoofdstuk 6 Het koeriersbedrijf van Ewout 6.1 Het hele vermogen van 50.000. Hoofdstuk 6 Het koeriersbedrijf van Ewout 6.1 Het hele vermogen van 50.000. 6.2 80% van de bezittingen de leningen = 0,8 (18.000 + 12.000 + 6.000 + 9.000) 20.000 15.000 = 1.000. 5.000 (kas) + 1.000 = 6.000.

Nadere informatie