Inleiding. Veiligheidsbepalingen voor laagspanningsinstallaties in voertuigen 18 augustus Vac installaties in voertuigen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inleiding. Veiligheidsbepalingen voor laagspanningsinstallaties in voertuigen 18 augustus 2009. 230Vac installaties in voertuigen"

Transcriptie

1 Inleiding 230Vac installaties in voertuigen Het ontwerpen en installeren van 230Vac installaties in voertuigen is op het eerste gezicht een simpele uitdaging, omdat de installatie een zeer geringe omvang heeft en vooral omdat de laagspanningsopwekeenheid (de omvormer) na het aansluiten van de accu direct klaar is om 230V energie aan de verbruiker(s) te leveren. De meest voorkomende installatie is de combinatie van een 12Vdc/230Vac omvormer met één of meer WCD s (wandcontactdozen). De gebruiker heeft nu de vrijheid om allerlei 230Vac verbruikers aan te sluiten, en hoeft alleen het maximum vermogen van de omvormer te respecteren. Het ontwerp lijkt nu gereed voor installatie, maar eerst moeten de genormeerde veiligheidsbepalingen nog worden toegepast. Veiligheid Uit de praktijk blijkt dat personen, die verantwoordelijk zijn voor het 230Vac installatie ontwerp, uiteenlopende opvattingen hebben over de minimaal te nemen veiligheidsmaatregelen. Dat is niet vreemd, daar er geen specifieke norm bestaat voor veiligheidsbepalingen in voertuigen en het bestuderen van geldende normen (NEN1010) kan leiden tot interpretatie verschillen. De behoefte aan een eenduidig ondubbelzinnige leidraad voor situaties in voertuigen, leidde begin jaren 80 tot een concept publicatie van de Arbeidsinspectie (document: CPno4). Dit document was een overzichtelijk uittreksel van de NEN1010 in begrijpelijke taal met schema s. Nu, 30 jaar later, is de NEN1010 wel veranderd, maar kunnen we vaststellen dat de eisen m.b.t. veiligheid in voertuigen gewoon dezelfde zijn gebleven. Helaas heeft de genoemde publicatie nooit een officiële status gekregen, waardoor het moeilijk blijft om iedereen op één lijn te krijgen. In de volgende hoofdstukken zullen eerst een aantal begrippen worden toegelicht, waarna de meest voorkomende situatie onder de loep wordt genomen (voeding met een omvormer). Hierbij worden aan de hand van verwijzingen naar bepalingen in de NEN1010, de te nemen veiligheidsmaatregelen besproken. Een citaat uit de NEN1010 wordt aangeduid met blauw gekleurde tekst. Een verwijzing naar de NEN1010 heeft het formaat: (NEN1010:xxx). Tot slot wordt ook aangegeven hoe een geïnstalleerd systeem dient te worden geïnspecteerd. Pagina 1

2 Theorie Elektrische stroomstelsels (NEN1010:312) Met betrekking tot de relatie tussen een voedingsbron met daarop aangesloten installaties en de aarde worden verschillende stroomstelsels onderscheiden. Deze stelsels worden aangeduid met twee letters. De eerste letter heeft betrekking op de voedingsbron, de tweede op de metalen gestellen van het elektrisch materieel. Eerste letter: aarding van de voedingsbron T: op één punt rechtstreeks geaard (= bedrijfsaarde) I: niet geaard of op één punt geaard over hoge impedantie (tabel uit NEN1010: 312.2) Tweede letter: aarding van de metalen gestellen T: afzonderlijk of groepsgewijs ter plaatse geaard (onafhankelijk van de aarding van de voedingsbron) N: metalliek verbonden met het geaarde punt van de voedingsbron (in wisselspanningsstelsels is het aardpunt gewoonlijk de nul of, indien een nul niet beschikbaar is, een faseleiding) Daaropvolgende letter(s) (indien van toepassing): uitvoering van nulleiding en beschermingsleiding S: bescherming wordt geboden door een leiding separaat van de nulleiding of van de geaarde leiding (of in een wisselspanningsstelsel: de geaarde faseleiding) C: functies van nulleiding en beschermingsleiding gecombineerd in een enkele leiding (PEN leiding) In voertuigen mogen slechts twee typen stroomstelsels worden toegepast: IT en TN stelsel. Voor praktijkvoorbeelden, zie volgende pagina. IT stelsel (NEN1010: ) In een IT stelsel zijn alle actieve delen (fase/nul) niet of via een impedantie met aarde verbonden; de metalen gestellen in de elektrische installatie zijn: A. afzonderlijk met aarde (chassis) verbonden; B. gezamenlijk met aarde (chassis) verbonden of C. gezamenlijk met de bedrijfsaarde (chassis) verbonden. TN stelsel (NEN1010: ) In een TN stelsel is één punt van de voedingsbron (de nulleiding) rechtstreeks met aarde verbonden en zijn de metalen gestellen in de installaties door beschermingsleidingen met dat punt verbonden. Op basis van de uitvoering van de nulleiding en de beschermingsleiding zijn er drie soorten TN stelsels te onderscheiden: A. TN S stelsel: door de gehele installatie is een afzonderlijke beschermingsleiding gebruikt; B. TN C S stelsel: in een gedeelte van de installatie zijn de nulleiding en de beschermingsleiding gecombineerd; C. TN C stelsel: door de gehele installatie zijn de nulleiding en de beschermingsleiding gecombineerd. Pagina 2

3 Praktijkvoorbeelden van een IT stelsel en een TN stelsel Er is sprake van een IT stelsel in de volgende situatie: De laagspanningsopwekeenheid is een omvormer 12Vdc/230Vac, en is vast gemonteerd in het voertuig; De nulleiding van de 230Vac omvormer uitgang is intern niet verbonden met het chassis (aarde) en in de installatie is deze nulleiding nergens verbonden met het chassis: een zgn. zwevend net; Alle aardaansluitingen van de elektrische verbruikers (ook de aardpinnen van de WCD s) zijn via een beschermingsleiding (geel/groene draad) met elkaar en met aardaansluiting van de omvormer verbonden. Op een centraal punt (bij de omvormer of de accu) is deze beschermingsleiding met het chassis verbonden. Er is sprake van een TN stelsel in de volgende situatie: De laagspanningsopwekeenheid is een omvormer 12Vdc/230Vac, en is vast gemonteerd in het voertuig; De nulleiding van de 230Vac omvormer uitgang is intern verbonden met de chassis aansluiting (aarde), of in de installatie is deze nulleiding direct achter de nulaansluiting van de omvormer verbonden met het chassis; Alle aardaansluitingen van de elektrische verbruikers zijn via een beschermingsleiding (geel/groene draad) met elkaar en met aardaansluiting van de omvormer verbonden. Pagina 3

4 Bescherming tegen elektrische schok Naast de algemene eisen is in bepaalde gevallen (zoals in een voertuig) ook aanvullende bescherming van toepassing, zoals aangegeven in: (NEN1010: ) Basisbescherming en foutbescherming Onder basisbescherming wordt verstaan: bescherming tegen directe aanraking. Onder foutbescherming wordt verstaan: bescherming tegen indirecte aanraking (bij het optreden van een fout). Beschermingsmaatregelen (NEN1010: ) Een beschermingsmaatregel moet bestaan uit: a) een geschikte combinatie van een voorziening voor basisbescherming en een onafhankelijke voorziening voor foutbescherming, of b) een voorziening voor verhoogde bescherming die zowel basisbescherming als foutbescherming biedt. De volgende beschermingsmaatregelen zijn in het algemeen toegelaten: (NEN1010: ) a) automatische uitschakeling van de voeding; b) dubbele of versterkte isolatie; c) elektrische scheiding van de voeding voor één elektrisch toestel; d) extra lage spanning: SELV en PELV (< 50Vac of 110Vdc). Welke beschermingsmaatregelen moeten we nemen? Voorbeeld: Om een keuze te kunnen maken uit de toegelaten beschermingsmaatregelen, gaan we uit van een voertuig met een 12V/230Vac omvormer, met een vast aangesloten verbruiker in combinatie met één of meer wandcontactdozen. Van de vier bovengenoemde keuzes blijft nu alleen keuze (a) over, omdat we te maken hebben met 230Vac (d), er sprake is van meerdere toestellen zonder elektrische scheiding (c), en dubbele isolatie is nooit gegarandeerd bij gebruik van wandcontactdozen (b). In ons voorbeeld moet er dus de volgende beschermingsmaatregel worden genomen: a) automatische uitschakeling van de voeding; Deze conclusie wordt bevestigd door de aanvullende bepaling voor voertuigen in (NEN1010: ): Beschermingsmaatregel: automatische uitschakeling van de voeding a) Voor de voeding met een laagspanningsgenerator (omvormer) zijn uitsluitend TN en IT stelsels toegelaten en moet bescherming door automatische uitschakeling van de voeding tot stand worden gebracht en 1. is in een TN stelsel van toepassing; 2. is in een IT stelsel van toepassing. Voor zie pagina 5. Pagina 4

5 IT stelsel Wanneer het IT stelsel is toegepast in eenheden (een voertuig) met een geleidend omhulsel, moeten de metalen gestellen van het materieel zijn verbonden met het geleidende omhulsel. Bij eenheden zonder geleidend omhulsel moeten de metalen gestellen binnen de eenheid onderling en met een beschermingsleiding zijn verbonden. Een IT stelsel kan tot stand worden gebracht door: a) een beschermingstransformator of een laagspanningsgenerator, waarbij een toestel voor isolatiebewaking is geïnstalleerd; b) een transformator die een enkelvoudige scheiding tot stand brengt, bijvoorbeeld volgens NEN EN IEC , maar uitsluitend in de hierna gegeven gevallen: 1. er is een toestel voor isolatiebewaking met of zonder aardelektrode geïnstalleerd, dat zorgt voor automatische uitschakeling van de voeding bij een eerste fout tussen actieve delen en het raamwerk van de eenheid (zie figuur 717A.6) of 2. er zijn een toestel voor aardlekbeveiliging en een aardelektrode geïnstalleerd om automatische uitschakeling tot stand te brengen bij een defect in de transformator die leidt tot de enkelvoudige scheiding (zie figuur 717A.5). Elke stroomketen die aanwezig is voor de voeding van materieel dat buiten de eenheid wordt gebruikt, moet zijn beschermd door een afzonderlijk toestel voor aardlekbeveiliging met een toegekende aanspreekstroom van ten hoogste 30 ma Voor alle contactdozen die zijn bedoeld voor de voeding van elektrische toestellen buiten de eenheid, is aanvullende bescherming door toestellen voor aardlekbeveiliging met een toegekende aanspreekstroom van ten hoogste 30 ma noodzakelijk. Dit geldt niet voor contactdozen die worden gevoed vanuit stroomketens met bescherming door: a) SELV, b) PELV of c) elektrische scheiding. Conclusie voor voorbeeld 1 (IT stelsel: omvormer en wandcontactdozen) Uit bovenstaande NEN1010 bepalingen volgt voor ons voorbeeld van pagina 4: Ter bescherming moet een isolatiebewakingstoestel in de installatie zijn opgenomen. Geheel logisch, want een eventuele eerste isolatiefout (breuk in de bekabeling, of een lek door vuil en vocht), wordt nooit opgemerkt doordat het net zwevend is. Door een eerste fout kan het chassis dan onbedoeld zijn verbonden met een fase. Een tweede isolatiefout kan door aanraking direct fataal zijn. Bij bescherming van een IT stelsel met een isolatiebewakingstoestel wordt een eerste ongevaarlijke fout direct gemeten. De voeding van de installatie wordt afgeschakeld zodat de fout verholpen kan/moet worden. De extra bepaling in NEN1010: is enigszins verwarrend. De aardlekbeveiliging kan niet door een aardlekschakelaar worden uitgevoerd. Immers, buiten het voertuig is de aarde niet verbonden met de chassis aarde van het voertuig, waardoor een aardlekschakelaar niet correct kan functioneren. Ook niet als een TN stelsel wordt aangelegd. Wat hieruit wel kan worden opgemaakt is dat verbruikers buiten het voertuig (via kabelhaspel of verlengsnoeren) een extra risico vormen voor isolatiefouten (kabelbreuk door klemming en lekstroom door vocht). De genoemde aardlekbeveiliging zal dus moeten worden bereikt met een isolatiebewakingstoestel. Pagina 5

6 Schema van een IT stelsel met een isolatiebewaker IT stelsel zonder isolatiebewaking Alleen als voldaan is aan de volgende voorwaarden kan een 230Vac IT stelsel zonder isolatiebewakingstoestel als veilig worden beschouwd: De omvang van de installatie is zeer klein; De generator of omvormer heeft een vermogen van < 3 kva; De generatorwikkelingen (of omvormer elektronica) moeten geïsoleerd zijn t.o.v. het gestel (het chassis); Er mag ten hoogste één toestel van constructieklasse I (toestel met geaarde constructie) door de omvormer worden gevoed; Het gestel van de generator of omvormer en van het klasse I toestel moeten met elkaar zijn verbonden met een (geel/groene) beschermingsleiding; Het gelijktijdig aansluiten van meerdere toestellen van klasse II (dubbel geïsoleerde constructie) is toegestaan; Het gelijktijdig aansluiten van toestellen van klasse I en klasse II is niet toegestaan; De aansluitleidingen mogen niet langer zijn dan 25 m. Voorbeelden van een IT stelsel zonder isolatiebewaking: 1. Een generator/omvormer (met zwevend net) met als verbruiker 1 apparaat met metalen gestel, rechtstreeks aangesloten zonder WCD. 2. Een generator/omvormer (met zwevend net) met één of meer dubbel geïsoleerde verlichtingsarmaturen, rechtstreeks aangesloten zonder WCD. Pagina 6

7 Inspectie Inleiding Om te voldoen aan de laagspanningsrichtlijn worden de NEN1010, NEN EN en NEN3140 gehanteerd. De richtlijn schrijft voor dat een 230V installatie minimaal moet worden beproefd (en gerapporteerd) op een tweetal veiligheidsaspecten: Isolatieweerstand Doorgangsweerstand van de beschermingsleiding De beproevingen mogen alleen worden uitgevoerd door, of onder toezicht van een vakbekwaam persoon, met daarvoor geschikte meetapparatuur. Beproevingen Er moeten twee beproevingen per voertuignet worden uitgevoerd. Beproeving 1, de isolatieweerstand test Testen van de isolatieweerstand tussen de fase en chassis, en tussen nul en chassis. Hiertoe wordt kortstondig een testspanning van 500V gelijkspanning op de meetpunten gezet. Beproeving 2, doorgangsweerstand test Testen van de doorgangsweerstand van de beschermingsleiding (aarddraad). Hiertoe wordt een wisselstroom van 10A gedurende 10 seconden door de totale leiding gevoerd waarbij het spanningsverlies over de leiding gemeten wordt. Doel van de test is te controleren of de overgangsweerstanden (van de verbindingen en contacten) niet te groot zijn. Normwaarden De installatie kan door een inspecteur als deugdelijk worden gekwalificeerd wanneer bovenstaande metingen de volgende meetwaarden hebben opgeleverd: Beproeving 1: De isolatieweerstand > 1 Mohm Beproeving 2: spanningsverlies draaddiameter < 3,3 V 1,0 mm 2 < 2,6 V 1,5 mm 2 < 1,9 V 2,5 mm 2 < 1,4 V 4,0 mm 2 < 1,0 V 6,0 mm 2 Pagina 7

8 Bronnen Bronnen voor het samenstellen van dit document: NEN1010:2007+C1:2008 NEN EN IEC NEN 3140 Arbeidsinspectie CPno4 Auteur: B.J. Romein Techneo Electronics Pagina 8

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010 Van PAGINA der Meer1 Oktober 2012-1 Intech E&I van september 2012 Rubriek Technische vragen HELPDESK UNETO-VNI HELPT VAN DE WAL IN DE SLOOT In Intech E&I van september 2012 is in de rubriek Technische

Nadere informatie

MODEL INSPECTIERAPPORT NR. :.. ELEKTRISCHE INSTALLATIE INSPECTIEDATUM

MODEL INSPECTIERAPPORT NR. :.. ELEKTRISCHE INSTALLATIE INSPECTIEDATUM MODEL INSPECTIERAPPORT NR. :.. ELEKTRISCHE INSTALLATIE INSPECTIEDATUM -..-2013 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 4 2. Algemene gegevens... 5 2.1 Opdrachtgever en objectgegevens... 5 2.2 Installatiegegevens...

Nadere informatie

INHOUD INLEIDING 19. Metingen en thermografie - 13

INHOUD INLEIDING 19. Metingen en thermografie - 13 INLEIDING 19 1 NEN 1010 ALS ACHTERGROND 21 1.1 VOEDINGSBRONNEN 22 1.1.1 Aansluiting op net: diverse stroomstelsels 22 1.1.2 Voedingsbronnen voor veiligheidsdoeleinden 25 1.2 BESCHERMINGSMAATREGELEN 25

Nadere informatie

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010 4-5-2015 22:08 Mei 2015-1 AANSLUITEN VAN PV-SYSTEMEN VOLGENS BLAD 65 VAN NPR 5310 Toelichting en commentaar op blad 65 van NPR 5310 Inleiding In januari 2015 is blad 65 van NPR 5310 verschenen. Jan van

Nadere informatie

VSK Zonne-energie en NEN1010. Zonne-energie en NEN1010. Voorstellen André Derksen. André Derksen Projectcoördinator ISSO

VSK Zonne-energie en NEN1010. Zonne-energie en NEN1010. Voorstellen André Derksen. André Derksen Projectcoördinator ISSO K E N N I S I N S T I T U U T V O O R D E I N S TA L L A T I E S E C T O R VSK 2016 André Derksen Voorstellen André Derksen Projectcoördinator ISSO Handboek Zonne-energie NEN1010-expert 1 Inhoud Handboek

Nadere informatie

Kortsluitstromen en. Kabelberekeningen

Kortsluitstromen en. Kabelberekeningen 1 Kortsluitstromen en kabelberekeningen Veel werk? Kennis in Praktijk... Kabelberekeningen Door : Joost de Koning Product manager vermogensschakelaars Lid NEC64 commissie (NEN1010) Lid NEC23E commissie

Nadere informatie

Belpa B.V. Gebruikerstraining

Belpa B.V. Gebruikerstraining Van harte welkom! Inhoud (1) - Elektriciteit en het menselijk lichaam Gebruikerstraining MES - keten - -Normen - Medische Elektrische Scheiding (MES) Edwin Bultman - Medische Beschermingstransformator

Nadere informatie

Stroomstelsels LS. Quercus Technical Services B.V.

Stroomstelsels LS. Quercus Technical Services B.V. Stroomstelsels ä S lnhoudsepgave Stroomstelsels Geaard sterpunt 2.1 Inleiding 2.2 TT-stelsel \IG\ TN-stelsel 3. 1 TN-S-Stelsel 3 2 TN-C-stelsel 3.3 TN C-Sstelsel Geïsoleerd sterpunt 4.1 Inleiding 4.2 IT

Nadere informatie

Veiligheidsaarde is meer dan 25/In

Veiligheidsaarde is meer dan 25/In VAKGROEP BLIKSEMBEVEILIGING Veiligheidsaarde is meer dan 25/In De techniek waarop Nederland draait VAKGROEP BLIKSEMBEVEILIGING Veiligheidsaarde is meer dan 25/ln In deze folder vatten we de essenties van

Nadere informatie

Veiligheidsaarde is meer dan 25/In

Veiligheidsaarde is meer dan 25/In VAKGROEP BLIKSEMBEVEILIGING Veiligheidsaarde is meer dan 25/In De techniek waarop Nederland draait VAKGROEP BLIKSEMBEVEILIGING Veiligheidsaarde is meer dan 25/ln In deze folder vatten we de essenties van

Nadere informatie

2015 Eaton. All Rights Reserved.

2015 Eaton. All Rights Reserved. 1 Wijzigingen NEN 1010 editie 2015 Bron: Bouwbedrijf Berghege Woningbouw met een knipoog naar utiliteit 2 NEN 1010: 2015 Ruim 100 pagina s meer dan de vorige editie Nieuw onderwerpen Verlichting Laadpalen

Nadere informatie

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010 27-3-2016 12:40 Februari 2016-1 EENFASE EINDGROEPEN BEVEILIGD DOOR VIERPOLIGE AARDLEKSCHAKELAAR Volgens de Nederlandse aanvulling op bepaling 531.2.1.3 van NEN 1010:2015 is het aansluiten van eenfase-eindgroepen

Nadere informatie

Van harte welkom! Gebruikerstraining MES keten NEN 1010:2007+C1:2008/A1:2011+C1: Elektriciteit en het menselijk lichaam

Van harte welkom! Gebruikerstraining MES keten NEN 1010:2007+C1:2008/A1:2011+C1: Elektriciteit en het menselijk lichaam Van harte welkom! Gebruikerstraining MES keten NEN 1010:2007+C1:2008/A1:2011+C1:2011 Edwin Bultman Inhoud (1) - Elektriciteit en het menselijk lichaam - Stroom door het menselijk lichaam - Normen - Medische

Nadere informatie

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010 Juni 2011 NEN 1010 - Aanvulling NEN 1010:2007+C1:2008/A1:2011 Op 27 juni 2011 is de aanvulling A1:2011 op NEN 1010:2007+C1:2008 verschenen. In deze aanvulling is een aantal correcties en wijzingen opgenomen

Nadere informatie

NEN Werken met de. Pluspakket NEN 1010:2015. MBO Elektrotechniek. Meer ie. verder in technisch vakmanschap

NEN Werken met de. Pluspakket NEN 1010:2015. MBO Elektrotechniek. Meer ie. verder in technisch vakmanschap Werken met de NEN 1010 Pluspakket - NEN 1010:2015 Meer ie t informa 0 44 99 0 l 088-4 kenteq.n @ m a e t e servic nteq.nl www.ke MBO Elektrotechniek Werken met de NEN 1010 Pluspakket NEN 1010:2015 verder

Nadere informatie

Opfriscursus NEN 1010

Opfriscursus NEN 1010 Veiligheidsbepalingen voor laagspanningsinstallaties Opfriscursus NEN 1010 NEN 1010:2007+C1:2008+ A1:2001+C1:2011 oktober 2011 Bestemd voor de cursussen: opfriscursus NEN 1010; inspecties aan elektrische

Nadere informatie

Criteria voor de selectie van een aardlekbeveiliging

Criteria voor de selectie van een aardlekbeveiliging Criteria voor de selectie van een aardlekbeveiliging Gebruik van aardlekbeveiliging bij SUNNY BOY, SUNNY MINI CENTRAL en SUNNY TRIPOWER Inhoud Bij de installatie van omvormers bestaat er vaak onzekerheid

Nadere informatie

Basiscursus NEN 1010. Veiligheidsbepalingen voor laagspanningsinstallaties NEN 1010:2015

Basiscursus NEN 1010. Veiligheidsbepalingen voor laagspanningsinstallaties NEN 1010:2015 Veiligheidsbepalingen voor laagspanningsinstallaties Basiscursus NEN 1010 NEN 1010:2015 maart 2016 Bestemd voor de cursussen: basiscursus NEN 1010, opfriscursus NEN 1010, inspecties aan elektrische installaties,

Nadere informatie

Inspectierapport Inspectie uitgevoerd volgens NEN 1010 en NEN 3140

Inspectierapport Inspectie uitgevoerd volgens NEN 1010 en NEN 3140 Electro-technisch Bureau Postbus 543 Telefoon 075-616 51 68 Rabobank 12.49.69.976 1500 EM Zaandam Fax 075-631 45 46 K.v.K 35029294 Grote Tocht 102 Internet www.swartetb.nl BTW-nr 8066.65.142B.01 1507 CE

Nadere informatie

NEN1010:2015 NEN1010:2015. Elektrische installaties voor laagspanning. Belangrijke wijzigingen Algemeen. NEN Training & Advies. Wat is er anders?

NEN1010:2015 NEN1010:2015. Elektrische installaties voor laagspanning. Belangrijke wijzigingen Algemeen. NEN Training & Advies. Wat is er anders? NEN1010:2015 Elektrische installaties voor laagspanning Belangrijke wijzigingen Algemeen NEN Training & Advies NEN1010:2015 Wat is er anders? Erg veel. Te veel voor een dag. Waarom er zoveel is veranderd

Nadere informatie

NEN 1010 over Photo Voltaïc installaties

NEN 1010 over Photo Voltaïc installaties NEN 1010 over Photo Voltaïc installaties Paul Castenmiller NEN 1010 over PV installaties Ontwikkelingen PV installaties. Normen PV installaties. NPR 5310-blad 65 Eigenschappen en risico s Architectuur

Nadere informatie

Deel0. Relatie met internationale normen. IEC (International Electrotechnical Commission) Mondiaal,wereldwijd

Deel0. Relatie met internationale normen. IEC (International Electrotechnical Commission) Mondiaal,wereldwijd Deel0 Relatie met internationale normen IEC (International Electrotechnical Commission) Mondiaal,wereldwijd CENELEC (European Committee for Electrotechnical Standardization) NEC (Nederlands Elektrotechnisch

Nadere informatie

Veiligheidsbepalingen voor LS-distributienetten en een minimaal veiligheidsniveau voor bestaande netten

Veiligheidsbepalingen voor LS-distributienetten en een minimaal veiligheidsniveau voor bestaande netten Vereniging van Energienetbeheerders in Nederland Veiligheidsbepalingen voor LS-distributienetten en een minimaal veiligheidsniveau voor bestaande netten Arnhem, 6 december 2010 Inhoudsopgave Voorwoord

Nadere informatie

Isolatie meting. Veiligheid voor alles. De meting. Door Ruud Sikking, Emv.Ninja

Isolatie meting. Veiligheid voor alles. De meting. Door Ruud Sikking, Emv.Ninja Isolatie meting Door Ruud Sikking, Emv.Ninja Veiligheid voor alles Disclaimer. Een ieder die werkt aan een elektrische installatie dient de geldende veiligheidsbepalingen in acht te nemen. Deze zijn te

Nadere informatie

Opbouw PV-systeem

Opbouw PV-systeem Opbouw PV-systeem 1,6 m 2 PV-module PV-module Opbrengst PV-module Opbrengst PV-module P A MPP = Maximum Power Point P max dus Vpm pm 171,47W 27,26V 6, 29A V nvloed van temperatuur Toepassing micro-inverters

Nadere informatie

Veiligheidsaarding HS. Quercus Technical Services B.V.

Veiligheidsaarding HS. Quercus Technical Services B.V. Veiligheidsaarding HË nhoudsspgav& 1. Inleiding 5 2. Aanraakspanning en stroomstelsels 6 2.1 IT Stelsel 6 2.2. TT-stelsel 9 2.3 TN-stelsel 10 3. Aard- en vereffeningsleidingen 12 4. Aardverspreidingsweerstand

Nadere informatie

INHOUD INLEIDING. Hoofdstuk 1 NEN 1010 EN ANDERE NORMEN 1

INHOUD INLEIDING. Hoofdstuk 1 NEN 1010 EN ANDERE NORMEN 1 INLEIDING Hoofdstuk 1 NEN 1010 EN ANDERE NORMEN 1 1.1 SAMENHANG VAN NORMEN 2 1.1.1 NEN 1010 3 1.1.2 NEN-EN 50110 en NEN 3140 3 1.1.3 NEN-EN-IEC 60204 4 1.1.4 NEN-EN-IEC 60439 4 1.2 TOEPASSINGSGEBIED VAN

Nadere informatie

INHOUD INLEIDING. Hoofdstuk 1 NEN 1010 EN ANDERE NORMEN 1

INHOUD INLEIDING. Hoofdstuk 1 NEN 1010 EN ANDERE NORMEN 1 INLEIDING xv Hoofdstuk 1 NEN 1010 EN ANDERE NORMEN 1 1.1 SAMENHANG VAN NORMEN 2 1.1.1 NEN 1010 3 1.1.2 NEN-EN 50110 en NEN 3140 3 1.1.3 NEN-EN-IEC 60204 4 1.1.4 NEN-EN-IEC 60439 4 1.2 TOEPASSINGSGEBIED

Nadere informatie

INSTALLATIES 12 ONAFHANKELIJKHEID VAN EEN ELEKTRISCHE INSTALLATIE TEN OVERSTAAN VAN ANDERE INSTALLATIES

INSTALLATIES 12 ONAFHANKELIJKHEID VAN EEN ELEKTRISCHE INSTALLATIE TEN OVERSTAAN VAN ANDERE INSTALLATIES 9 9.01 ELEKTRISCHE Nominale spanning Elektrische installaties moeten in al hun onderdelen onderworpen en uitgevoerd worden in functie van hun nominale spanning 9.02 Regels van goed vakmanschap gelijkvormigheid

Nadere informatie

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010 Maart 2013-1(gewijzigd augustus 2014) Intech E&I van januari 2013 Rubriek Technische vragen TN- of TT-stelsel In Intech E&I van januari 2013 zijn in de rubriek Technische vragen vragen behandeld over de

Nadere informatie

Beveiligings- en beschermingsmaatregelen in de nieuwe NEN 1010

Beveiligings- en beschermingsmaatregelen in de nieuwe NEN 1010 Beveiligings- en beschermingsmaatregelen in de nieuwe NEN 1010 1 september 2015 Elektrische beveiligings- en beschermingsmaatregelen Schok (Hfdst. 41) Direct (basisbescherming) Indirect (foutbescherming)

Nadere informatie

Scheidingstransformatoren. ZX ronde 27 september 2015

Scheidingstransformatoren. ZX ronde 27 september 2015 Scheidingstransformatoren. ZX ronde 27 september 2015 Wanneer er een aardfout ontstaat in een geaard net (TN stelsel ) zal er ten gevolge van deze fout direct een hoge stroom via de aardfout naar aarde

Nadere informatie

Inspectierapport voor bestaande laagspanningsinstallatie 1

Inspectierapport voor bestaande laagspanningsinstallatie 1 voor bestaande laagspanningsinstallatie 1 uneto-vni 2003-47022 Dossiernummer : Eigenaar installatie: Contactpersoon : Opdrachtgever: Contactpersoon : Installatieverantwoordelijke: Contactpersoon : Installatie:

Nadere informatie

Meer1010 Opleiders in NEN 1010 & Meer

Meer1010 Opleiders in NEN 1010 & Meer actuele keuzemodulen Praktijkcursus NEN 1010 Ga naar Onderwerp 01 NEN 1010 in relatie tot wetgeving en overeenkomst 02 Bescherming tegen elektrische schok Stroomketens 03 Stroomstelsels 04 Beveiligingstoestellen

Nadere informatie

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010 Van PAGINA der Meer1 Augustus 2012-2 Intech E&I van juli/augustus 2012 Rubriek Technische vragen MEERDERE EINDGROEPEN NIET IN ÉÉN BUIS In Intech E&I van juli/augustus 2012 is in de rubriek Technische vragen

Nadere informatie

Kleine generatoren ZX ronde 24 april 2016

Kleine generatoren ZX ronde 24 april 2016 Kleine generatoren ZX ronde 24 april 2016 De tijd van velddagen en festiviteiten breekt weer aan. Voor het aansluiten van elektrische apparatuur wordt vaak een klein aggregaat gebruikt. Maar ook zijn er

Nadere informatie

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010 Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010 Van der Meer Advies Opleiding & Installatie B.V. Meerweg 77 2121 VC Bennebroek e-mail: nog@meer1010.nl website: www.meer1010.nl website: www.nen1010nl.nl

Nadere informatie

Opleiders in NEN 1010 & Meer

Opleiders in NEN 1010 & Meer Opvallende zaken in NEN 1010:2015 en commentaar van hierop versie 2.1 16-7-2016 Itemnr. Blz. / bepaling Onderwerp en tekst uit NEN 1010:215 Nadere toelichting en commentaar van 0 Inleiding 1 In deze kolom

Nadere informatie

5.1. Eindtermen, toetstermen en toetsmatrijs Basis competentieprofiel Inspecteur Elektrische Arbeidsmiddelen

5.1. Eindtermen, toetstermen en toetsmatrijs Basis competentieprofiel Inspecteur Elektrische Arbeidsmiddelen 5.1. Eindtermen, toetstermen en toetsmatrijs Basis competentieprofiel Inspecteur Elektrische Arbeidsmiddelen Competentie Toetsing Kunde / Vaardigheden 1. Kennis hebben van en inzicht hebben in relevante

Nadere informatie

Elektriciteit. Wat is elektriciteit

Elektriciteit. Wat is elektriciteit Elektriciteit Wat is elektriciteit Elektriciteit kun je niet zien, niet ruiken, niet proeven, maar wel voelen. Dit voelen kan echter gevaarlijk zijn dus pas hier voor op. Maar wat is het dan wel? Hiervoor

Nadere informatie

INSPECTIERAPPORT Elektrische arbeidsmiddelen en -installaties

INSPECTIERAPPORT Elektrische arbeidsmiddelen en -installaties IBAN: NL71 RABO 0307 1291 01 KvK: 30141805 BTW: NL 0862.91.385 B01 AV: Algemene Voorwaarden KLANT BV Postbus 123 4711 SP MEERWIJK t.a.v. dhr. I.N. Specteur De Kooi 7 4233 GP AMEIDE Telefoon: 0183 60 05

Nadere informatie

Richtlijn voor de uitvoering van bouwkasten. Het gehele Cogas elektriciteitsgebied.

Richtlijn voor de uitvoering van bouwkasten. Het gehele Cogas elektriciteitsgebied. Richtlijn bouwkasten TOEPASSINGSGEBIED: Het gehele Cogas elektriciteitsgebied. 1 DOELSTELLING Eisen voor bouwkasten t.b.v. tijdelijke en bouw- aansluitingen met een maximale doorlaatwaarde van 3x80A. 2

Nadere informatie

enexis.nl Aarding Voor alle zekerheid

enexis.nl Aarding Voor alle zekerheid enexis.nl Aarding Voor alle zekerheid Inhoud Belangrijkste punten 4 Aarding en elektriciteit 5 Geaard of niet? 5 Vier systemen van aarding 7 Aarding is onzichtbaar 8 Een veilige installatie 8 Wanneer

Nadere informatie

Bescherming tegen aanraking LS. Quercus Technical Services B.V.

Bescherming tegen aanraking LS. Quercus Technical Services B.V. Bescherming tegen aanraking l:il,l ia-l:= - :'' i-- r l -:li:-:ni:!ir" ::i-::l:;:. r :!s: '] _ :-::::=::.:a-i:-:=l:=i::l:r:í::::fi::::a::::::::::-r: r::,r:::,:.=!,'.i.r:a,,=.,:.:ri:. :rl.-.:==.=::...-:=.::a.=..i=:t::1.-:i':=-::::rj::i:-::ii:,

Nadere informatie

Aarding. Voor alle zekerheid. Meer informatie:

Aarding. Voor alle zekerheid. Meer informatie: Meer informatie: Provincie Groningen, Drenthe, Overijssel en de Noordoostpolder Aardingsbureau Noord Postbus 196 8000 GB Zwolle Telefoon 038 852 76 05 Provincie Friesland Postbus 81 8900 AB Leeuwarden

Nadere informatie

INSPECTIERAPPORT ELEKTRISCHE INSTALLATIES

INSPECTIERAPPORT ELEKTRISCHE INSTALLATIES 1 van 6 NEN-keuring gemeente Zoeterwoude INSPECTIERAPPORT ELEKTRISCHE INSTALLATIES (INSPECTIE VOLGENS NEN 3140:2011) Opdrachtgever: E. Schreve Rapportagedatum: 1 februari 2017 Opgesteld door: T.S. Lubbers

Nadere informatie

AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID

AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID 2 AARDING / VOOR ALLE ZEKERHEID 3 INHOUDSOPGAVE Belangrijkste punten 4 Aarding en elektriciteit 5 Geaard of niet? 5 Vier systemen van aarding 6

Nadere informatie

1600VA Medische Scheidingstransformator Handleiding

1600VA Medische Scheidingstransformator Handleiding 1600VA Medische Scheidingstransformator Handleiding Versie 1.0 2012 Jansen Medicars Jansen Medicars Postbus 49 3600 AA Maarssen Netherlands Tel. +31 30 2613500 Fax. +31 30 2616714 URL www.medicars.com

Nadere informatie

Inspectierapport Elektro-, gas- en drinkwatertechnische installaties

Inspectierapport Elektro-, gas- en drinkwatertechnische installaties Inspectierapport Elektro-, gas- en drinkwatertechnische installaties Projectnummer Inspecteur Nummer gasmeter 12334 Nummer elektrameter 12333 Opdrachtgever Synorga Bezoekadres De Linde 2 8 NL-5831 RD Boxmeer

Nadere informatie

TECHNISCH BUREAU VERBRUGGHEN VADEMECUM ELEKTRICITEIT STROOMGROEPEN MET THERMISCHE MOTOR

TECHNISCH BUREAU VERBRUGGHEN VADEMECUM ELEKTRICITEIT STROOMGROEPEN MET THERMISCHE MOTOR De Europese wetgeving voor veilig elektrische materieel is ook van toepassing voor alternatoren. Dit betekend dat de alternatoren moeten gebouwd zijn conform de desbetreffende Europese normen (KB. van

Nadere informatie

Aarding aan boord van schepen

Aarding aan boord van schepen Aarding aan boord van schepen Dit document is bedoeld om meer inzicht te krijgen omtrent aarding methoden aan boord van schepen en de daar bijkomende verschijnselen. Hiernaast zal ook elektrolytische corrosie

Nadere informatie

Inspectierapport. Demo rapport. MapTools BV. Rapportnummer : 1704

Inspectierapport. Demo rapport. MapTools BV. Rapportnummer : 1704 Inspectierapport Demo rapport Rapportnummer : 1704 MapTools BV Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Gegevens 3. Eindbeoordeling 4. Inspectiemethode 5. Omvang 5.1 Niet geïnspecteerd 6. Opmerkingen 1 Inleiding

Nadere informatie

Merk op: de ppt die voorzien is voor veiligheid is voorzien van notities die men in powerpoint kan bekijken in de editor.

Merk op: de ppt die voorzien is voor veiligheid is voorzien van notities die men in powerpoint kan bekijken in de editor. Merk op: de ppt die voorzien is voor veiligheid is voorzien van notities die men in powerpoint kan bekijken in de editor. Bij ontwerp elektriscge installatie dient er verplicht gebruik te maken van gekeurd

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Bekendmaking normen elektrotechnische producten

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Bekendmaking normen elektrotechnische producten STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20390 20 juli 2015 Bekendmaking normen elektrotechnische producten 10 juli 2015 Nr. 200695EG10 De Besturen van de stichting

Nadere informatie

Aan welke eisen moeten bouwkasten voldoen?

Aan welke eisen moeten bouwkasten voldoen? Kwaliteit voor Installaties KvINL Nederland Aan welke eisen moeten bouwkasten voldoen? Voorwaarden voor het veilig plaatsen en functioneren van bouwkasten tot en met 3x80 Ampère 2 In deze brochure vindt

Nadere informatie

Meten aan E+PV installaties

Meten aan E+PV installaties Meten aan E+PV installaties Maakt u het verschil? KWx BV 1 Maakt u het verschil? KWx BV 2 Indeling 1. Opbouw E+PV installatie 2. Eigenschappen PV generator 3. Risico s, rendement en PQ 4. Controle en metingen

Nadere informatie

elektrotechniek CSPE KB 2009 minitoets bij opdracht 11 A B X C D

elektrotechniek CSPE KB 2009 minitoets bij opdracht 11 A B X C D elektrotechniek SPE K 2009 minitoets bij opdracht 11 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3.

Nadere informatie

Meten aan E+PV installaties

Meten aan E+PV installaties Meten aan E+PV installaties Hoe en waarom meten aan E+PV installaties? KWx BV - 2013 1 #zonnepanelen trending topic KWx BV - 2013 2 #zonnepanelen trending topic KWx BV - 2013 3 Zonnestroom is elektrotechniek!

Nadere informatie

Applicatie Notitie Oplossen van problemen m.b.t. isolatiefouten

Applicatie Notitie Oplossen van problemen m.b.t. isolatiefouten Applicatie Notitie Oplossen van problemen m.b.t. isolatiefouten Inhoudsopgave Introductie... 1 Een isolatiefout vaststellen... 1 Isolatiefout opsporen m.b.v. het diagnose scherm van de omvormer... 2 Het

Nadere informatie

Inspecteren van bestaande elektrische installaties volgens NEN 3140 (deel 3)

Inspecteren van bestaande elektrische installaties volgens NEN 3140 (deel 3) Katern voor scholing, her- en bijscholing 58 inhoud Een uitgave van Intech Elektro & ICT en otib januari 2012 1 Inspecteren van bestaande elektrische installaties volgens nen 3140 (deel 3) 4 Fotowedstrijd

Nadere informatie

Wettelijke minimale voorschriften inzake veiligheid van oude elektrische installaties op arbeidsplaatsen (K.B. 2/6/2008)

Wettelijke minimale voorschriften inzake veiligheid van oude elektrische installaties op arbeidsplaatsen (K.B. 2/6/2008) Wettelijke minimale voorschriften inzake veiligheid van oude elektrische installaties op arbeidsplaatsen (K.B. 2/6/2008) Dhr. M. Smekens, technisch directeur BTV 2012 Wie is BTV? BTV, afkorting van Technisch

Nadere informatie

800VA en 1600VA Medische Scheidingstransformator Handleiding

800VA en 1600VA Medische Scheidingstransformator Handleiding 800VA en 1600VA Medische Scheidingstransformator Handleiding Versie 1.1 2016 Jansen Medicars Jansen Medicars Postbus 49 3600 AA Maarssen Netherlands Tel. +31 30 2613500 Fax. +31 30 2616714 URL www.medicars.com

Nadere informatie

EisEn aan bouwkasten. in het voorzieningsgebied van EnExis

EisEn aan bouwkasten. in het voorzieningsgebied van EnExis EisEn aan bouwkasten in het voorzieningsgebied van EnExis EisEn aan bouwkasten De eisen in deze brochure gelden voor bouwkasten die zijn ingericht voor directe energiemeting bij een tijdelijke aansluiting

Nadere informatie

Zelfbouw & veiligheid

Zelfbouw & veiligheid Zelfbouw & veiligheid (bron: NEN3544 Elektronische en aanverwante toestellen met netvoeding voor huishoudelijk en soortgelijk algemeen gebruik - veiligheidseisen.) De eisen ten aanzien van de veiligheid

Nadere informatie

Hoe keuringsverslagen elektrische installaties interpreteren meest voorkomende inbreuken

Hoe keuringsverslagen elektrische installaties interpreteren meest voorkomende inbreuken Hoe keuringsverslagen elektrische installaties interpreteren meest voorkomende inbreuken Isabelle Hofman 10/10/2017 Topics A. Hoe elektrische keuringsverslagen interpreteren B. Top 3 meest voorkomende

Nadere informatie

aan welke eisen moeten bouwkasten voldoen? Voorwaarden voor het veilig plaatsen en functioneren van bouwkasten in het voorzieningsgebied van Liander

aan welke eisen moeten bouwkasten voldoen? Voorwaarden voor het veilig plaatsen en functioneren van bouwkasten in het voorzieningsgebied van Liander aan welke eisen moeten bouwkasten voldoen? Voorwaarden voor het veilig plaatsen en functioneren van bouwkasten in het voorzieningsgebied van Liander voor maximale veiligheid op de bouwplaats In deze brochure

Nadere informatie

Elektrotechnische inspecties

Elektrotechnische inspecties Quercus Technical Services UERCUS Elektrotechnische inspecties Laagspanning - Hoogspanning - ATEX Onze kijk op inspecteren Veiligheid Elke werkgever is volgens het Arbobesluit wettelijk verplicht om zijn

Nadere informatie

TT-net. T: geaard in het transformatorstation T: geaard bij de verbruiker

TT-net. T: geaard in het transformatorstation T: geaard bij de verbruiker TT-net T: geaard in het transformatorstation T: geaard bij de verbruiker Bij dit net wordt de nulleider rechtstreeks geaard in het transformatorstation. De PEgeleider is hier afzonderlijk voor aarding

Nadere informatie

Gebruikershandleiding 3 fase test adapter

Gebruikershandleiding 3 fase test adapter Gebruikershandleiding 3 fase test adapter Leverancier: Specificaties van het apparaat Specificaties van de handleiding Nieaf-Smitt B.V. Vrieslantlaan 6 3526 AA Utrecht Postbus 7023 3502 KA Utrecht T: 030-288

Nadere informatie

INSPECTIERAPPORT PV-systeem

INSPECTIERAPPORT PV-systeem INSPECTIERAPPORT PV-systeem VOOR SYSTEMEN TOT 1 MVA AANGESLOTEN OP LAAGSPANNINGSNET OF TRAFO (NIET VOOR SYSTEMEN DIE DIRECT OP 12 kv ZIJN AANGESLOTEN) Gegevens eigenaar PV-systeem Naam organisatie/ perceeleigenaar

Nadere informatie

Inspectierapport laagspanningsinstallaties. Gebouw6 Demolaan 1 1000AA Amsterdam. Datum: 5-3-2009 Projectnummer: GEB06. Info: www.demo-inspecties.

Inspectierapport laagspanningsinstallaties. Gebouw6 Demolaan 1 1000AA Amsterdam. Datum: 5-3-2009 Projectnummer: GEB06. Info: www.demo-inspecties. Inspectierapport laagspanningsinstallaties Gebouw6 Demolaan 1 1000AA Amsterdam Datum: 5-3-2009 Projectnummer: GEB06 Info: www.demo-inspecties.nl 1 / 17 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

NEN3140 inspectie Bedrijfsverzamelgebouw

NEN3140 inspectie Bedrijfsverzamelgebouw NEN3140 inspectie Bedrijfsverzamelgebouw 2014.05 NEN 3140 Inspectiestraat 13 Veenendaal 1 2014.05 NEN 3140 Inspectiestraat 13 Veenendaal Algemene Objectgegevens Code Code 2014.05 Object Naam NEN 3140 Adres

Nadere informatie

MBO Elektrotechniek. NEN 1010 Opdrachtenboek 2 - NEN 1010:2015. Meer ie NEN Opdrachtenboek 2 NEN 1010:2015. verder in technisch vakmanschap

MBO Elektrotechniek. NEN 1010 Opdrachtenboek 2 - NEN 1010:2015. Meer ie NEN Opdrachtenboek 2 NEN 1010:2015. verder in technisch vakmanschap NEN 1010 Opdrachtenboek 2 - NEN 1010:2015 Meer ie t informa 0 44 99 0 l 088-4 kenteq.n @ m a e t e servic nteq.nl www.ke MBO Elektrotechniek NEN 1010 Opdrachtenboek 2 NEN 1010:2015 verder in technisch

Nadere informatie

Mains Supply Guard Gebruiksaanwijzing

Mains Supply Guard Gebruiksaanwijzing Mains Supply Guard Gebruiksaanwijzing Versie 1.0 2009 Jansen Medicars Jansen Medicars Postbus 49 3600 AA Maarssen Netherlands Tel. +31 30 2613500 Fax. +31 30 2616714 URL www.medicars.com 2009 Jansen Medicars

Nadere informatie

Veiligheidstraining. Veilige aarding rolsteigers en containers op locaties. On location versie 2013 rev.1

Veiligheidstraining. Veilige aarding rolsteigers en containers op locaties. On location versie 2013 rev.1 Veiligheidstraining Veilige aarding rolsteigers en containers op locaties On location versie 2013 rev.1 PROGRAMMA 1. Presentatie veilige aarding rolsteigers en zeecontainers 2. Oefening veilige aarding

Nadere informatie

TAD: Technologische AdviesDienst

TAD: Technologische AdviesDienst informeert TAD: Technologische AdviesDienst Verdeelborden In een elektrische installatie mag er slechts veilig elektrisch materieel gebruikt worden. Volgens deze algemene regel betekent dit dus ook dat

Nadere informatie

(On)voldoende spanningskwaliteit kost geld!

(On)voldoende spanningskwaliteit kost geld! (On)voldoende spanningskwaliteit kost geld! De verantwoordelijkheid voor een voldoende kwaliteit van de spanning en de stroom is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van netbeheerders, fabrikanten en

Nadere informatie

POLITIEVERORDENING. Addendum Veiligheidsmaatregelen bij het gebruik van occasionele installaties voorzien van een fotovoltaïsche zonne-energiesysteem

POLITIEVERORDENING. Addendum Veiligheidsmaatregelen bij het gebruik van occasionele installaties voorzien van een fotovoltaïsche zonne-energiesysteem POLITIEVERORDENING Addendum Veiligheidsmaatregelen bij het gebruik van occasionele installaties voorzien van een fotovoltaïsche zonne-energiesysteem Deel 1:Toepassingsgebied Onderhavig addendum aan de

Nadere informatie

Brandweer Vereniging Vlaanderen

Brandweer Vereniging Vlaanderen Brandweer Vereniging Vlaanderen Symposium Zonnepanelen 14 september 2009 1 Inhoud 1. Basiselektriciteit 2. Gevaren van elektriciteit & de bescherming ertegen 3. Opbouw van een PV-installatie 4. Cases voorbeelden

Nadere informatie

ZX Ronde 14 augustus 2011

ZX Ronde 14 augustus 2011 ZX Ronde 14 augustus 2011 Hoogspanning en veiligheid Er is een kenmerkend verschil tussen laagspanning en hoogspanning. Er zijn natuurkundige effecten die pas optreden boven een bepaalde spanning. In de

Nadere informatie

GA-1 Alarmtoestel vetafscheider Installatie- en bedieningsinstructies

GA-1 Alarmtoestel vetafscheider Installatie- en bedieningsinstructies Labkotec Oy Myllyhaantie 6 FI-33960 PIRKKALA FINLAND Tel: +358 29 006 260 Fax: +358 29 006 1260 19.1.2015 Internet: www.labkotec.com 1/11 GA-1 Alarmtoestel vetafscheider Auteursrecht 2015 Labkotec Oy INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Nieuwsbericht. Uniforme eisen voor tijdelijke elektra-aansluitingen maken de bouw veiliger

Nieuwsbericht. Uniforme eisen voor tijdelijke elektra-aansluitingen maken de bouw veiliger Nieuwsbericht Uniforme eisen voor tijdelijke elektra-aansluitingen maken de bouw veiliger Vanaf 1 januari 2017 moeten bouwkasten die de tijdelijke elektriciteitsaansluiting verzorgen, voldoen aan zwaardere,

Nadere informatie

Voorwaarden bedrijfserkenningen binnenvaart: Elektrische inrichtingen, isolatieweerstand en aarding

Voorwaarden bedrijfserkenningen binnenvaart: Elektrische inrichtingen, isolatieweerstand en aarding Voorwaarden bedrijfserkenningen binnenvaart: Elektrische inrichtingen, isolatieweerstand en aarding Inleiding Dit document geeft uitleg over de voorwaarden voor een bedrijfserkenning voor: het keuren van

Nadere informatie

Introductie in Solar Inspecties. Allart de Jong

Introductie in Solar Inspecties. Allart de Jong Introductie in Solar Inspecties Allart de Jong Aanmaken offerte TEAMLEADER Even voorstellen. Organisatie Omega Energietechniek Energietechniek Sinds 1962 actief in de elektrotechnische industrie: Engineering

Nadere informatie

elektrotechniek CSPE BB 2010 minitoets bij opdracht 12 E P=46 W U=230 V

elektrotechniek CSPE BB 2010 minitoets bij opdracht 12 E P=46 W U=230 V elektrotechniek CSE BB 00 minitoets bij opdracht variant a aam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld ). Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld of 3. () A B

Nadere informatie

Een elektrische installatie moet altijd door een erkend organisme worden gekeurd bij :

Een elektrische installatie moet altijd door een erkend organisme worden gekeurd bij : Een elektrische installatie moet altijd door een erkend organisme worden gekeurd bij : - de indienststelling, - elke verzwaring van de aansluiting, - elke belangrijke wijziging of uitbreiding. Dit organisme

Nadere informatie

Bouwbeschrijving van de algemene voeding voor buizenversterkers

Bouwbeschrijving van de algemene voeding voor buizenversterkers Bouwbeschrijving van de algemene voeding voor buizenversterkers Mateo Mayer Elektronicaspullen Enzo B.V. November 2013 1/7 1. Inleiding Gefeliciteerd met de aanschaf van deze algemene voeding voor buizenversters!

Nadere informatie

Cursus/Handleiding/Naslagwerk. Driefase wisselspanning

Cursus/Handleiding/Naslagwerk. Driefase wisselspanning Cursus/Handleiding/Naslagwerk Driefase wisselspanning INHOUDSTAFEL Inhoudstafel Inleiding 3 Doelstellingen 4 Driefasespanning 5. Opwekken van een driefasespanning 5.. Aanduiding van de fasen 6.. Driefasestroom

Nadere informatie

Controle zonnepaneleninstallatie Theorie en praktijkvoorbeeld

Controle zonnepaneleninstallatie Theorie en praktijkvoorbeeld Controle zonnepaneleninstallatie Theorie en praktijkvoorbeeld Onze contactgegevens Ambachtsstraat 19 3980 Tessenderlo Tel: +32 13 30 61 77 info@ilumen.be www.ilumen.be BE 0846.015.786 INHOUD INHOUD...2

Nadere informatie

RAPPORT 'ADVIES ELEKTRISCHE MATERIEEL BIJ DE BRANDWEER'

RAPPORT 'ADVIES ELEKTRISCHE MATERIEEL BIJ DE BRANDWEER' GROENEWEGEN B.V. Jaap Edenlaan 15 2807 BP Gouda Tel: 0182-522 316 Fax: 0182-523 034 Internet: www.giba.nl Email: info@giba.nl RAPPORT 'ADVIES ELEKTRISCHE MATERIEEL BIJ DE BRANDWEER' In opdracht van: Landelijke

Nadere informatie

Rubriek 710 Medisch gebruikte ruimten

Rubriek 710 Medisch gebruikte ruimten Rubriek 710 Medisch gebruikte ruimten 1 september 2015 Wijzigingen medische ruimten 1 Wijzigingen medische ruimten 2 FOTO: Nieuwe NEN 1010 vanaf oktober 2015 Belangrijkste items: de term klasse wordt vervangen

Nadere informatie

Whitepaper. Metingen uitvoeren volgens de NEN 3140

Whitepaper. Metingen uitvoeren volgens de NEN 3140 Whitepaper Metingen uitvoeren volgens de NEN 3140 Het whitepaper Metingen uitvoeren volgens de NEN 3140 is opgesteld in nauw overleg met Ing. N.J. (Nico) Kluwen. Kluwen is een van de experts van Kennisbank

Nadere informatie

INSPECTIEVERSLAG CONTROLE INSPECTIE VEILIGHEIDSKEURING ELEKTROTECHNISCHE INSTALLATIES

INSPECTIEVERSLAG CONTROLE INSPECTIE VEILIGHEIDSKEURING ELEKTROTECHNISCHE INSTALLATIES INSPECTIEVERSLAG CONTROLE INSPECTIE VEILIGHEIDSKEURING ELEKTROTECHNISCHE INSTALLATIES Algemene ruimtes en groepenkasten in winkel units Winkelcentrum Vught Volgens NEN-EN 50110 Rapportnummer: INHOUD Inspectieverslag

Nadere informatie

Secutest SII+ praktische handleiding

Secutest SII+ praktische handleiding Secutest SII+ praktische handleiding NEN3140 versie Tool Care Nederland BV Griendweg 57 Tel: 078-6732062 Fax: 078-6735778 Uitgave 2011 www.secutester.nl info@toolcare.nl 2 3 Inhoud Pagina: Bediening &

Nadere informatie

inhoud Een uitgave van Intech Klimaat & Sanitair en OTIB maart 2009 Basiskennis Aarding sanitaire toestellen Otib-nieuws Cursussen

inhoud Een uitgave van Intech Klimaat & Sanitair en OTIB maart 2009 Basiskennis Aarding sanitaire toestellen Otib-nieuws Cursussen Katern voor scholing, her- en bijscholing 14 inhoud 1 Aarding sanitaire toestellen 5 Otib-nieuws Cursussen Basiskennis Een uitgave van Intech Klimaat & Sanitair en OTIB maart 2009 Aarding sanitaire toestellen

Nadere informatie

Montage-instructie Verdeler ZV16

Montage-instructie Verdeler ZV16 Montage-instructie Verdeler ZV16 Montage-instructie verdeler ZV16, voor het aansluiten van zonnepanelen Gefeliciteerd met de door u aangeschafte verdeler ZV16, voor het veilig en economisch aansluiten

Nadere informatie

Verhaaltje ZX-Ronde 21 september 2008. Zekeringen ( stroom / tijd beveiligen )

Verhaaltje ZX-Ronde 21 september 2008. Zekeringen ( stroom / tijd beveiligen ) Verhaaltje ZX-Ronde 21 september 2008 Zekeringen ( stroom / tijd beveiligen ) Zekeringen is een artikel uit de Electron van september 2008. Het is een artikel wat geschreven is door Hans PA0JBB. Het is

Nadere informatie

ZX- ronde 28 december 2014

ZX- ronde 28 december 2014 ZX- ronde 28 december 2014 Hoogspanning. Veel radio amateurs hebben nog eindversterkers met buizen of willen die gaan kopen wel of niet tweede hands. Zonder enige vorm van kennis kan het gevaarlijk zijn

Nadere informatie

Titel: Keuring en inspectie van aardingsgarnituren (TenneT GS) Procesdeskundige: Procesbeheerder: (Sr)IV (KEV) IV (KEV) Afdeling:

Titel: Keuring en inspectie van aardingsgarnituren (TenneT GS) Procesdeskundige: Procesbeheerder: (Sr)IV (KEV) IV (KEV) Afdeling: Keuring en inspectie van aardingsgarnituren (TenneT GS) Omschrijving Titel: Keuring en inspectie van aardingsgarnituren (TenneT GS) Proceseigenaar: Procesdeskundige: Procesbeheerder: (Sr)IV (KEV) IV (KEV)

Nadere informatie

Wandcontactdoos met aardlekbeveiliging 30 ma Art. Nr.: 0477..

Wandcontactdoos met aardlekbeveiliging 30 ma Art. Nr.: 0477.. 30 ma Art. r.: 0477.. 1. Functie-omschrijving Het functioneringsprincipe van de wandcontactdoos met aaardlekbeveiliging komt overeen met dat van de foutstroom-veiligheidsschakelaar. In een foutloze installatie,

Nadere informatie