Onderzoek naar de gevolgen voor studenten van de invoering nieuwe bekostigingsstelsel

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderzoek naar de gevolgen voor studenten van de invoering nieuwe bekostigingsstelsel"

Transcriptie

1 Resultaten ISO-onderzoek: Onderzoek naar de gevolgen voor studenten van de invoering nieuwe bekostigingsstelsel ISO (Interstedelijk Studentenoverleg) Bemuurde Weerd o.z AN Utrecht Telefoon: Fax: Website: Onderzoek uitgevoerd door: NewCom Results & Consultancy, december 2004 Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

2 Inhoudsopgave Persbericht, 8 december 2004, Onderzoek toont aan: Eén op de vijf studenten stopt studie om financiële redenen. 3 Voorwoord 5 1. Conclusie 6 2. Belangrijkste onderzoeksresultaten Opzet van het onderzoek Kenmerken van de onderzoeksgroep Houding ten opzichte van verhoging collegegeld Effecten nieuwe collegegeldsystematiek 9 Bijlage, Figuren en tabellen 10 Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

3 Ter attentie van Onderwijs en Parlementaire redactie Onderzoek toont aan: Eén op de vijf studenten stopt studie om financiële redenen. Utrecht, 8 december Aanstaande donderdag vindt in de Tweede Kamer het debat plaats over de nieuwe bekostigingsplannen van het Hoger Onderwijs. Staatssecretaris Rutte zal zich aldaar moeten gaan verdedigen voor zijn plannen studenten nog maar 5½ jaar de kans te geven om te studeren. Voorafgaand aan het debat zal het ISO haar onderzoeksrapport aanbieden aan Staatssecretaris Rutte. Het onderzoek, uitgevoerd onder studenten door het onafhankelijke onderzoeksbureau Newcom Reseach & Consultancy, toont aan dat één op de vijf studenten om financiële redenen zegt te stoppen met studeren. Tevens neemt meer dan de helft van de studenten genoegen met lagere cijfers en zullen vier op de tien studenten de waardevolle stages, verblijven in het buitenland, en bestuursfuncties niet meer uitvoeren. Uit het onderzoek blijkt dat de verwachtingen van de Staatssecretaris niet realistisch zijn. De ambitie om meer én beter hoger opgeleide studenten te krijgen wordt met doorgang van de huidige plannen tegengewerkt. ISO-voorzitter Madelein Hofmijster: Rutte baseert zich op vermoedens, dit zijn de cijfers. De regering kan de stem van de student niet negeren, alvorens dit soort rigoureuze beslissingen te nemen. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat 70% van de studenten bij invoering van het nieuwe stelsel zegt niet over te stappen naar een betere studie. In de beleidsbrief van het Ministerie OC&W wordt heel duidelijk aangenomen dat studenten in dat geval zullen gaan stemmen met de voeten en zo een kwaliteitssignaal afgeven richting de instelling. Het ISO-onderzoek toont aan dat dit voor 70% van de studenten niet het geval is. In het onderzoek is onder meer onderzocht wat de houding van studenten is ten opzichte van een verhoging van het collegegeld. Rutte heeft het voornemen het collegegeld tot maximaal 6500 te verhogen, waar het nu 1500 is. Een collegegeldverhoging van 1000 vindt maar 11% van de studenten acceptabel. Een collegegeld van 4500 is voor nog maar 4% van de studenten acceptabel. De directe gevolgen van de invoering van het stelsel zullen zich op twee manieren manifesteren. Ten eerste zal bij invoering van het nieuwe stelsel 20% van de studenten stoppen met studeren om financiële redenen. 18% van de studenten zegt in het nieuwe stelsel zelfs geen master te gaan volgen, terwijl ze dat in de huidige stelsel wel van plan zijn. Ten tweede zegt de helft van de studenten te overwegen een studie te gaan volgen in een land zonder of met weinig collegegeld. Madelein Hofmijster: Dit zijn verontrustende resultaten. Rutte kan zijn plannen op deze manier echt niet voortzetten, hij brengt niet alleen de toegankelijkheid van het hoger onderwijs in gevaar, maar zorgt ook nog eens voor minder studenten en dat in een land wat juist meer hoger opgeleiden wil. Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

4 Andere verontrustende resultaten uit het onderzoek zijn het percentage studenten (56%) dat in het nieuwe stelsel genoegen zal nemen met lagere cijfers en het percentage dat stopt met extra-curriculaire activiteiten als een stage, een verblijf in het buitenland, een bestuursfunctie in medezeggenschap, vereniging of sportclub (39%). Madelein Hofmijster: Het initiatief van de student om zich verder en breder te ontwikkelen buiten zijn studie wordt met dit stelsel afgeremd. En dat terwijl de arbeidsmarkt staat te springen om studenten die actief zijn naast hun studie. Wij pleiten daarom voor een uitloop van de studie van 3 jaar. Het ISO (Interstedelijk Studenten Overleg) is de grootste landelijke studentenorganisatie en vaste gesprekspartner van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Bij het ISO zijn ongeveer studenten aangesloten. Noot voor de redactie, niet voor publicatie Voor meer informatie: ISO Mobiel Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

5 Voorwoord De Hoger Onderwijs wereld gonst er al lang van: de invoering van de leerrechten. Wie is er voor, wie is er tegen, wat zijn de gevolgen, wat voor een systematiek wil het ministerie er aan hangen? Inmiddels ligt er een voorstel van het ministerie in de vorm van de beleidsbrief Financiering in het Hoger Onderwijs. Ook de doelstellingen die het ministerie zich heeft gesteld staan hierin helder verwoord; allen doelstellingen waar het ISO zich goed in kan vinden. De systematiek, de beperkingen, de bedragen die in deze beleidsbrief genoemd worden waren voor het ISO echter directe aanleiding om onderzoek te laten doen: wat zijn hiervan de directe gevolgen voor studenten? Want; dit kan niet goed zijn. En inderdaad, een aantal maatregelen die het ministerie wil nemen vertalen zich in zeer negatieve gevolgen voor de studenten, andere pakken minder negatief uit. Voor u ligt het rapport van het onderzoek naar de gevolgen van het nieuwe bekostigingsstelsel. In dit rapport vindt u een uitgebreide conclusie, waarin de belangrijkste onderzoeksresultaten gekoppeld worden aan de plannen van de Staatssecretaris Rutte. In de bijlagen vindt u de onderzoeksresultaten in grafieken. Wij wensen u veel wijsheid bij het lezen van dit rapport. Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

6 1. Conclusie In de beleidsbrief van oktober 2004 van staatssecretaris Rutte Financiering in het Hoger Onderwijs wordt gesproken over een nieuw bekostigingsstelsel voor instellingen, een nieuw studiefinancieringsstelsel en het in te voeren leerrechtensysteem. In dit leerrechtensysteem krijgt de student een bepaalde hoeveelheid leerrechten mee die hij of zij vrij in kan zetten op een instelling voor hoger onderwijs in Nederland. Wanneer de student dit doet en de vereiste 1500,- collegegeld betaalt heeft hij recht op een jaar lang bekostigd onderwijs. In de voorstellen van het ministerie wordt gesproken over een hoeveelheid leerrechten van C+1½, waarbij C staat voor de cursusduur. Deze beperking wordt voorgesteld om de studenten sneller te laten studeren. Uit het onderzoek blijkt dat 79% van de studenten zegt sneller proberen te gaan studeren. Dit wil niet zeggen dat studenten ook beter gaan studeren: 56% van de studenten zegt met de invoering van het stelsel genoegen te zullen nemen met lagere cijfers. Zo zal het stelsel zoals het nu door het ministerie wordt voorgesteld alleen maar een stimulans zijn voor de zesjescultuur in plaats van een rem. Doordat de leerrechten vrij inzetbaar zijn kan de student zelf aangeven waar hij onderwijs wenst te volgen. Hiermee kan de student dus ook aangeven dat het onderwijs aan de desbetreffende instelling niet bevalt, door zijn leerrechten in te zetten op een andere instelling. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat 70% van de studenten zegt niet over te stappen naar een betere studie wanneer de huidige studie niet meer voldoet aan de wensen. De oorzaak hiervan ligt onder meer in het feit dat er momenteel een groot huisvestingsprobleem onder studenten bestaat. Daarnaast ligt er een behoorlijke drempel voor de student in het achterlaten van zijn of haar sociale omgeving en verloopt de aansluiting van de ene op de andere studie niet of nauwelijks vlekkeloos. In de beleidsbrief wordt, zoals eerder al aangegeven, duidelijk aangenomen dat studenten in dat geval zullen gaan stemmen met de voeten en zo een kwaliteitssignaal afgeven richting de instelling. Dit onderzoek toont aan dat dit niet het geval is. In de beleidsbrief wordt aangegeven dat het collegegeld na C+ 1½ niet meer de hoogte aanhoudt van het wettelijk collegegeld maar mag stijgen naar het instellingscollegegeld. Dat zou tot gevolg hebben dat de instellingen een bedrag gaan vragen dat zo goed als kostendekkend is, en dus 6500,- gemiddeld zal gaan bedragen. In het onderzoek door NewCom is onderzocht wat de houding van studenten is ten opzichte van een verhoging van het collegegeld. Een collegegeldverhoging van 1000 vindt maar 11% van de studenten acceptabel. Een collegegeld van 4500 is voor nog maar 4% van de studenten acceptabel. En dat terwijl er nu gesproken wordt over een collegegeld van gemiddeld 6500,-! De directe gevolgen van de invoering van het stelsel zullen zich op twee manieren manifesteren. Ten eerste zal bij invoering van het nieuwe stelsel een op de vijf studenten (20%) stoppen met studeren om financiële redenen. Naar de huidige situatie omgerekend betekent dat dat studenten zullen gaan stoppen met hun studie bij invoering van het voorgestelde stelsel. 18% van de studenten zegt in het nieuwe stelsel zelfs geen master te gaan volgen, terwijl ze dat in de huidige stelsel wel van plan zijn. Ten tweede zegt de helft van de studenten te overwegen een studie te gaan volgen in een land waar weinig of geen collegegeld wordt gevraagd. Kortom, uit de gegevens van het onderzoek blijkt dat er een behoorlijke terugloop in studentenaantallen zal plaatsvinden bij invoering van het leerrechtensysteem. Tot slot zegt 39% van de studenten te stoppen met extra-curriculaire activiteiten als een stage, een verblijf in het buitenland, een bestuursfunctie in medezeggenschap, vereniging of sportclub (39%). En dat terwijl het bedrijfsleven momenteel aangeeft juist deze studenten heel waardevol te vinden. Het kabinet heeft de ambitie uitgesproken voor meer hoger opgeleiden te willen zorgen. Met het voorstel zoals het er nu ligt en het percentage studenten dat zegt te zullen gaan stoppen bij invoering van het stelsel (20%) wordt deze ambitie verre van waargemaakt. Ook wil het kabinet beter hoger opgeleiden. Ook dat zal volgens de onderzoeksresultaten geen werkelijkheid worden. Immers; 56% van Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

7 de studenten zegt genoegen te zullen nemen met lagere cijfers en 39% van de studenten zegt te stoppen met zeer waardevolle extra-curriculaire activiteiten als een verblijf in het buitenland, een stage of een bestuurs- of medezeggenschapsfunctie. Het ISO ondersteunt de doelstellingen die het kabinet zichzelf heeft gesteld maar vraagt zich af of, mede gezien de uitslagen van dit onderzoek, het voorgestelde stelsel de juiste en meest doelmatige wijze is om deze doelstellingen te bewerkstelligen. Het ISO vraagt het kabinet dan ook grondig te kijken naar de onderzoeksresultaten, alvorens te komen tot rigoureuze beslissingen. Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

8 2. Belangrijkste onderzoeksresultaten 2.1 Opzet van het onderzoek In deze rapportage vindt u een overzicht van de resultaten van het onderzoek dat Newcom Research & Consultancy in november 2004 (week 49) telefonisch onder studenten heeft gehouden in opdracht van het ISO (Interstedelijk Studenten Overleg). Met het onderzoek wil het ISO helder krijgen welke mogelijke gevolgen de door het kabinet beoogde nieuwe collegegeldsystematiek heeft op het studiegedrag van studenten (activisme, motivatie, studiedruk, etc.). Wat houdt de nieuwe collegegeldsystematiek in? In het huidige stelsel kan de student onbeperkt studeren en betaalt hij jaarlijks 1500 collegegeld. In het nieuwe stelsel betaalt de student eveneens jaarlijks 1500, maar mag hij maximaal 5½ jaar doen over een vierjarige bachelor- en masteropleiding. Als de student langer over zijn studie doet, betaalt hij een fors hoger bedrag aan collegegeld. Dit kan oplopen tot zo n In de bijlage zijn de figuren en tabellen opgenomen waarop de onderstaande resultaten zijn gebaseerd. 2.2 Kenmerken van de onderzoeksgroep De bereidheid tot deelname aan het onderzoek bleek groot. Ruim 70 procent van de gebelde studenten was bereid mee te werken aan het onderzoek. De responsgroep (n=511) is als volgt samengesteld: De groep bestaat voor 59 procent uit WO-ers, de overige 41 procent is HBO-student. De groep bestaat voor 46 procent uit mannelijke studenten. De helft van de studenten is uitwonend (50 procent). Van de WO-ers volgen zeven op de tien studenten (71 procent) een vierjarige opleiding. De meeste WO-studenten in de responsgroep (88 procent) zitten in hun bachelorfase. De meeste bachelorstudenten (85 procent) zijn zeker van plan om na hun bachelor een master te gaan volgen. De tevredenheid over de huidige opleiding is over het algemeen groot: 87 procent is (zeer) tevreden. Van de HBO-ers verwacht meer dan een kwart (28 procent) na afronding van de studie een universitaire opleiding te gaan volgen. Precies 25 procent van de HBO-ers weet het (nog) niet. Eén op de drie respondenten (33 procent) is naast de studie actief in commissies en besturen van verenigingen (meestal studenten-, studie- en sportverenigingen). Ruim een kwart (27 procent) ontvangt hier een vergoeding voor. Zeven op de tien studenten (71 procent) hebben naast hun studie een betaalde bijbaan. 2.3 Houding ten opzichte van verhoging collegegeld Voor slechts 56 procent van de respondenten is de huidige hoogte van het collegegeld ( 1500) acceptabel. Voor 11 procent van de respondenten zou een verhoging tot 2500 nog acceptabel zijn. Vier procent vindt een verhoging tot 3500 acceptabel. Een verhoging van het collegegeld tot 4500 of meer wordt door maar 1 procent van de respondenten geaccepteerd. Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

9 2.4 Effecten nieuwe collegegeldsystematiek De nieuwe maatregel van het kabinet wordt door een ruime meerderheid (63 procent) van de studenten als negatief beoordeeld. Drie op de tien respondenten (30 procent) is positief over de regeling. Wat is het (mogelijke) effect op het studiegedrag van studenten wanneer de maatregel morgen zou worden ingevoerd? Hieronder vindt u de belangrijkste resultaten: Studenten zullen meer studiedruk gaan voelen (77 procent) en minder snel een extra studie gaan volgen (76 procent). Een studie in een land waar minder of geen collegegeld hoeft te worden betaald, wordt door de helft overwogen (51 procent). Zeven op de tien respondenten (70 procent) zullen niet eerder overstappen naar een betere studie. Eén op de vijf studenten (20 procent) zal stoppen met de studie om financiële redenen. Achttien procent geeft aan wellicht geen master te gaan volgen bij invoering van de nieuwe maatregel. Een kleine meerderheid (53 procent) geeft aan minder tijd over te houden voor ontspanning buiten de opleiding. Vier op de tien respondenten (39 procent) geeft aan minder tijd aan extracurriculaire activiteiten te gaan besteden. Er is gekeken of verschillen bestaan in het studiegedrag tussen actieve en niet-actieve studenten 1 : Van de actieve studenten geeft 43 procent aan minder actief te zullen worden. Niet-actieve studenten lijken meer gemotiveerd om hun studie af te ronden (actief: 43 procent; nietactief: 62 procent). Actieve studenten lijken vaker genoegen te nemen met lagere cijfers (actief: 54 procent; niet-actief: 44 procent). Ook lijken actieve studenten sneller bereid geld bij te gaan lenen (actief: 65 procent; niet-actief: 50 procent). Het aandeel studenten dat aangeeft te zullen stoppen met studeren bij invoering van de maatregel is klein. Toch lijken actieve studenten sneller hiertoe over te gaan dan niet-actieve studenten (actief: 6 procent; niet-actief: 2 procent). Ook is gekeken naar verschillen tussen eerstejaars en meerderejaars 2 : Meerderejaars zullen sneller geneigd zijn geld bij te gaan lenen (eerstejaars: 51 procent; meerderejaars: 60 procent). Meerderejaars lijken sneller genoegen te nemen met lagere cijfers (eerstejaars: 41 procent; meerderejaars: 56 procent). 1. Alleen statistisch significante verschillen genoemd. Zie tabel 3 in bijlage voor alle percentages. 2. Alleen statistisch significante verschillen genoemd. Zie tabel 4 in bijlage voor alle percentages. Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

10 Bijlage Figuren en tabellen Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

11 Tabel 1: Demografie onderzoeksgroep Meegewerkt Geslacht Man 46.0 % Vrouw 54.0 % Geboortejaar % % % Woonsituatie Uitwonend 49.6 % Thuiswonend 50.4 % Tabel 2: Overige kenmerken onderzoeksgroep Meegewerkt Lening Nee 74.9 % Ja, bij de Informatie Beheer Groep 22.4% Ja, bij een andere instantie 1.0% Ja, bij iemand anders (bv. ouders) 2.7 % Maandelijks rondkomen Ja, altijd 59.8 % Ja, meestal wel 24.1 % Soms wel, soms niet 8.1 % Nee, meestal niet 5.1 % Nee, nooit 3.0 % Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

12 Figuur 1: Aantal jaren bezig met studie (n=532) 63% 1 jaar 2 jaar 3 jaar 4 jaar 14% 5 jaar 6 jaar 1% 3% 3% 8% 8% Meer dan 6 jaar Figuur 2: HBO of WO opleiding (n=512) HBO 41% WO 59% Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

13 Figuur 3: Duur WO opleiding (n=289) 70% 4 jaar 5 jaar 3% Figuur 4: Bachelor- of masterfase (n=299) 27% Meer dan 5 jaar Figuur 5: Aantal jaren bezig met bachelor (n=261) 72% 88% Bachelor Master 1 jaar 2 jaar 3 jaar 4 jaar Nog in oude systeem 1% 14% Meer dan 4 jaar 6% 6% 3% 10% Figuur 7: Aantal jaren bezig met master(n=18) 89% 1 jaar 2 jaar 3 jaar 4 jaar Meer dan 4 jaar Figuur 6: Na bachelorfase nog masteropleiding(n=260) 85% Ja, zeker wel Ja, waarschijnlijk wel Nee, waarschijnlijk niet Nee, zeker niet 11% 5% 0% 1% 9% Weet ik (nog) niet Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

14 Figuur 8: Na HBO-opleiding nog WO opleiding volgen (n=208) 14% 33% Ja, zeker wel 16% Ja, waarschijnlijk wel Nee, waarschijnlijk niet Nee, zeker niet 12% 25% Weet ik (nog) niet Figuur 9: Binnenkort overstappen naar een andere opleiding (n=494) 84% Ja, zeker wel Ja, waarschijnlijk wel 7% Nee, waarschijnlijk niet 6% 3% Nee, zeker niet Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

15 Figuur 10: Tevredenheid huidige opleiding (n=510) 66% Zeer ontevreden 21% Ontevreden Tevreden, noch ontevreden Tevreden 7% 6% Zeer tevreden Figuur 11: Verwachting duur opleiding (n=502) 40% 30% Minder dan 4 jaar 4 jaar 5 jaar 6 jaar 7 jaar 10% 1% 7% 12% Meer dan 7 jaar Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

16 Figuur 12: Actief in commissies en/of besturen van verenigingen (n=510) 33% 67% Ja Nee Figuur 13: Soort vereniging waar respondent actief is (percentage actieve respondenten) 50% 40% 37,6% 31,8% 30% 22,4% 20% 10% 7,1% 7,1% 2,4% 9,4% 0% Studentenvereniging Studievereniging Sportvereniging Studentenvertegenwoordigende vereniging Culturele vereniging Politieke vereniging Anders, nl Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

17 Tabel 14: Acceptatie verhoging collegegelden (percentage respondenten helemaal/enigszins mee eens) Huidig ( 1500) acceptabel acceptabel acceptabel of hoger acceptabel Figuur 15: Houding ten opzichte van nieuwe collegegeldsystematiek (n=509) 7% 23% Zeer positief Positief Positief, noch negatief 28% Negatief Zeer negatief 2% 40% Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

18 Figuur 16: Bij het invoeren van deze maatregel zou ik Sneller studie proberen af te ronden Meer studiedruk voelen Minder snel extra studie gaan doen 21% 23% 24% 79% 77% 76% Meer tijd aan studie besteden Meer gemotiveerd zijn om studie af te ronden Geld bij gaan lenen 44% 44% 45% 56% 56% 55% Minder tijd overhouden voor ontspanning 48% 52% Studie in land overwegen met geen/minder collegeld Eerder tevreden met lage cijfers Minder tijd besteden aan activiteiten naast studie Eerder overstappen naar betere studie Meer tijd aan bijbaan besteden Om financiële redenen stoppen met studie Stoppen na bachelorfase Sowieso stoppen met studie 49% 53% 61% 70% 71% 80% 82% 97% 51% 47% 39% 30% 29% 20% 18% 3% -100% -80% -60% -40% -20% 0% 20% 40% 60% 80% 100% (Waarschijnlijk) niet van plan (Waarschijnlijk) wel van plan Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

19 Tabel 3: Gedragsintenties bij directe invoering van de nieuwe collegegeldsystematiek naar actieve en niet-actieve studenten (procenten) Effecten bij directe invoering van de nieuwe Actieve studenten Niet-actieve studenten collegegeldsystematiek wel niet wel niet Sneller studie proberen af te ronden Meer studiedruk voelen Minder snel extra studie gaan doen Meer tijd aan studie besteden Meer gemotiveerd om studie af te ronden * Geld bij gaan lenen * Minder tijd voor ontspanning Studie in land overwegen met minder/geen collegegeld Eerder tevreden zijn met lagere cijfers * Minder tijd aan activiteiten naast studie Eerder overstappen naar betere studie Meer tijd aan bijbaan Om financiële redenen stoppen met studie Stoppen na de bachelorfase Sowieso stoppen met studie * * Verschil statistisch significant (Chi-kwadraat, p <.05) Tabel 4: Gedragsintenties bij directe invoering van de nieuwe collegegeldsystematiek naar eerstejaars en meerderejaars (procenten) Effecten bij directe invoering van de nieuwe Eerstejaars Meerderejaars collegegeldsystematiek wel niet wel niet Sneller studie proberen af te ronden * Meer studiedruk voelen Minder snel extra studie gaan doen Meer tijd aan studie besteden Meer gemotiveerd om studie af te ronden * Geld bij gaan lenen * Minder tijd voor ontspanning Studie in land overwegen met minder/geen collegegeld Eerder tevreden zijn met lagere cijfers * Minder tijd aan activiteiten naast studie Eerder overstappen naar betere studie Meer tijd aan bijbaan Om financiële redenen stoppen met studie Stoppen na de bachelorfase Sowieso stoppen met studie * Verschil statistisch significant (Chi-kwadraat, p <.05) Uitgevoerd door: NewCom Research& Consultancy, december

Reactie op de beleidsbrief Financiering in het Hoger Onderwijs. Utrecht, maart 2005. Interstedelijk Studenten Overleg

Reactie op de beleidsbrief Financiering in het Hoger Onderwijs. Utrecht, maart 2005. Interstedelijk Studenten Overleg ISO Leerrechtenplan: Een stimulans tot ontwikkeling Reactie op de beleidsbrief Financiering in het Hoger Onderwijs Utrecht, maart 2005 Interstedelijk Studenten Overleg Bemuurde Weerd o.z. 1, 3514 AN Utrecht,

Nadere informatie

Kiezen is een Kunst. Een onderzoeksrapport over Master-voorlichting. Interstedelijk Studenten Overleg

Kiezen is een Kunst. Een onderzoeksrapport over Master-voorlichting. Interstedelijk Studenten Overleg Kiezen is een Kunst Een onderzoeksrapport over Master-voorlichting Interstedelijk Studenten Overleg Bemuurde Weerd o.z. 1, 3514 AN Utrecht, 030-230 26 66 www.iso.nl, iso@iso.nl Inleiding Met ingang van

Nadere informatie

Monitor beleidsmaatregelen 2014. Anja van den Broek

Monitor beleidsmaatregelen 2014. Anja van den Broek Monitor beleidsmaatregelen 2014 Anja van den Broek Maatregelen, vraagstelling en data Beleidsmaatregelen Collegegeldsystematiek tweede studies uit de Wet Versterking besturing inclusief uitzonderingen

Nadere informatie

Deelname-effecten van de invoering van het sociaal leenstelsel in de bachelor- en masterfase

Deelname-effecten van de invoering van het sociaal leenstelsel in de bachelor- en masterfase CPB Notitie 18 januari 2013 Deelname-effecten van de invoering van het sociaal leenstelsel in de bachelor- en masterfase Uitgevoerd op verzoek van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap CPB

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Toekomst van studenten onzeker

Factsheet persbericht. Toekomst van studenten onzeker Factsheet persbericht Toekomst van studenten onzeker Inleiding Studententijd De overheid komt met steeds meer nieuwe wetten en voorstellen om te bezuinigen en de student te motiveren zijn/haar studie in

Nadere informatie

Factsheet persbericht

Factsheet persbericht Factsheet persbericht Studenten: meer werken noodzaak door hogere studiekosten 13 januari 2011 Inleiding Van november 2010 tot begin januari 2011 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek.

Nadere informatie

Onderzoek: Sociaal leenstelsel

Onderzoek: Sociaal leenstelsel Onderzoek: Sociaal leenstelsel Publicatiedatum: 14-11-2014 Over dit onderzoek Het 1V Jongerenpanel, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit 3000 jongeren van 12 t/m 24 jaar. Aan dit online onderzoek, gehouden

Nadere informatie

Vara - Kassa 3 Resultaten Aflevering 3 Financiën 1 22 mei 2007

Vara - Kassa 3 Resultaten Aflevering 3 Financiën 1 22 mei 2007 Vara - Kassa 3 Resultaten Aflevering 3 Financiën 1 22 mei 2007 1 onderzoeksgegevens mogen alleen gebruikt worden onder vermelding van YoungVotes en de VARA Factsheet Jongeren en Financiën Jongeren betalen

Nadere informatie

Jongeren & hun financiële verwachtingen

Jongeren & hun financiële verwachtingen Nibud, februari Jongeren & hun financiële verwachtingen Anna van der Schors Daisy van der Burg Nibud in samenwerking met het 1V Jongerenpanel van EenVandaag Inhoudsopgave 1 Onderzoeksopzet Het Nibud doet

Nadere informatie

De vraag naar. studentenhuisvesting. En het effect daarop van de. kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

De vraag naar. studentenhuisvesting. En het effect daarop van de. kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs De vraag naar studentenhuisvesting En het effect daarop van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs De vraag naar studentenhuisvesting En het effect daarop van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs Uitgevoerd

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 035 Wijziging van onder meer de Wet studiefinanciering 2000 in verband met de introductie van een nieuw stelsel van studiefinanciering in het

Nadere informatie

Sollicitatiekwaliteiten starters en studenten

Sollicitatiekwaliteiten starters en studenten Inleiding Eén op de twee werkgevers is niet tevreden over de sollicitatiekwaliteiten van de stagiair. Het Nederlandse bedrijfsleven geeft stagiairs gemiddeld een magere 6,4 voor hun presentatie-technieken.

Nadere informatie

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Projectnummer: 10203 In opdracht van: Dienst Infrastructuur, Verkeer en Vervoer drs. Merijn Heijnen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL

Nadere informatie

Na je Bachelor een Master gaan volgen aan de UT 7 82 96 Na je Bachelor een Master gaan volgen aan een andere universiteit in Nederland 28 10 66 83 Na je Bachelor een Master gaan volgen aan een een universiteit

Nadere informatie

De vraag naar. studentenhuisvesting. En het effect daarop van de. kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

De vraag naar. studentenhuisvesting. En het effect daarop van de. kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs De vraag naar studentenhuisvesting En het effect daarop van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs De vraag naar studentenhuisvesting En het effect daarop van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs Uitgevoerd

Nadere informatie

Aansluiting Engels Een onderzoek naar de aansluitingsproblematiek van het vwo-vak Engels met de universiteit

Aansluiting Engels Een onderzoek naar de aansluitingsproblematiek van het vwo-vak Engels met de universiteit Aansluiting Engels Een onderzoek naar de aansluitingsproblematiek van het vwo-vak Engels met de universiteit 1 2 Aansluiting Engels Een onderzoek naar de aansluitingsproblematiek van het vwo-vak Engels

Nadere informatie

Wat weet jij over het leenstelsel?!

Wat weet jij over het leenstelsel?! Resultaten onderzoek Wat weet jij over het leenstelsel? 13-01-2015 Wat weet jij over het leenstelsel? In 2015 staan er ingrijpende veranderingen voor de deur die de toegankelijkheid van het onderwijs onder

Nadere informatie

Wie betaalt de rekening? Een onderzoek naar de risico s van de beleidsnotitie Studeren is investeren

Wie betaalt de rekening? Een onderzoek naar de risico s van de beleidsnotitie Studeren is investeren Wie betaalt de rekening? Een onderzoek naar de risico s van de beleidsnotitie Studeren is investeren Bemuurde Weerd o.z. 1, 3514 AN Utrecht T 030-230 26 66 / E iso@iso.nl / I www.iso.nl Twitter @ISObestuur

Nadere informatie

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 )

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nieuwsbrief Stichting OER Stichting Onderwijs Evaluatie

Nadere informatie

Erratum. In dit artikel zijn helaas enkele onnauwkeurigheden geslopen.

Erratum. In dit artikel zijn helaas enkele onnauwkeurigheden geslopen. Erratum In dit artikel zijn helaas enkele onnauwkeurigheden geslopen. In figuur 1, pagina 19, is de legenda onjuist weergegeven, waardoor de categorieën en verwisseld zijn. De juiste grafiek is hieronder

Nadere informatie

RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN

RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN Meer Democratie Mei 2015 Rapportage onderzoek Partijpolitieke benoemingen Meer Democratie 1 Persbericht NEDERLANDERS: PUBLIEKE FUNCTIES OPEN VOOR IEDEREEN

Nadere informatie

Bijlagen. Tevredenheid van potentiële werknemers

Bijlagen. Tevredenheid van potentiële werknemers Bijlagen Tevredenheid van potentiële werknemers Evaluatie Pastiel Bijlagen Tevredenheid van potentiële werknemers Pastiel Drs. Jan Dirk Gardenier MBA Erik Geerlink, MSc Lotte Piekema, MSc Februari 2014

Nadere informatie

Studiefinanciering hoger onderwijs. Dienst Uitvoering Onderwijs

Studiefinanciering hoger onderwijs. Dienst Uitvoering Onderwijs Studiefinanciering hoger onderwijs Dienst Uitvoering Onderwijs DUO: DIENST UITVOERING ONDERWIJS Servicekantoor Breda Stationsweg 1C 4811 AX Breda Internet: www.duo.nl Infolijn: 050 599 77 55 Inleiding

Nadere informatie

Rapportage Cursistenonderzoek 2012 Scholen in de Kunst

Rapportage Cursistenonderzoek 2012 Scholen in de Kunst Rapportage Cursistenonderzoek 2012 Scholen in de Kunst M.A. Keijzer N. den Toom Keijzer & Toom Klant Tevredenheid pp. Inleiding 3 1. Verantwoording en methode 4 2. Resultaten 5 2.1 Respons 5 2.2 Profiel

Nadere informatie

Welke hoofdlijnen? ISO inventariseert instemmingsrecht hoofdlijnen begroting

Welke hoofdlijnen? ISO inventariseert instemmingsrecht hoofdlijnen begroting Welke hoofdlijnen? ISO inventariseert instemmingsrecht hoofdlijnen begroting Mei 206 Inhoud Inhoud... Aanleiding... Duidelijkheid over hoofdlijnen?... Medezeggenschapsreglement... 5 Investeringen... 6

Nadere informatie

Welkom bij DUO. Johannes Bos Servicekantoor Enschede

Welkom bij DUO. Johannes Bos Servicekantoor Enschede Welkom bij DUO Johannes Bos Servicekantoor Enschede Onderwerpen 1. Hervorming studiefinanciering 2. Vereenvoudigingen 3 OV kaart/studentenreisproduct Hervorming studiefinanciering Basisbeurs wordt lening

Nadere informatie

Toegankelijkheid hoger onderwijs en de rol van studiefinanciering

Toegankelijkheid hoger onderwijs en de rol van studiefinanciering Toegankelijkheid hoger onderwijs en de rol van studiefinanciering Achtergrondnotitie van de HBO-raad n.a.v. ideeën over een leenstelsel Den Haag, 3 september 2012 Inleiding In het recente debat over mogelijk

Nadere informatie

MHP ISO Onderzoek Studiefinanciering & leengedrag Studenten

MHP ISO Onderzoek Studiefinanciering & leengedrag Studenten MHP ISO Onderzoek Studiefinanciering & leengedrag Studenten MHP Vakcentrale Multatulilaan 12 4103 NM Culemborg Postbus 575 T 0345 851 900 / F 0345 851 915 E info@vc-mhp.nl / I www.vakcentralemhp.nl 4100

Nadere informatie

Nationaal Studentenonderzoek 2008. Stageplaza.nl

Nationaal Studentenonderzoek 2008. Stageplaza.nl Nationaal Studentenonderzoek 2008 Stageplaza.nl Gepubliceerd door: S. Icke & B. Rooijendijk De Ruyterkade 106 II 1011 AB Amsterdam Tel : 020 422 33 22 Fax : 020 422 20 22 I : www.stageplaza.nl Maart 2008

Nadere informatie

Masterkeuze: de invloeden. Onderzoeksrapport 2

Masterkeuze: de invloeden. Onderzoeksrapport 2 Masterkeuze: de invloeden Onderzoeksrapport 2 Stichting OER 2010-2011 Mei 2011 1 Stichting Onderwijs Evaluatie Rapport Achter Sint Pieter 25, kamer W206 3512 HR Utrecht www.stichting-oer.nl info@stichting-oer.nl

Nadere informatie

Voltijd hbo ers sinds twee jaar weer vaker een baan binnen achttien maanden

Voltijd hbo ers sinds twee jaar weer vaker een baan binnen achttien maanden Een baan Voltijd hbo ers sinds twee jaar weer vaker een baan binnen achttien maanden... 2 Geen dip in baankansen voor wo-afgestudeerden... 3 Geen dip in kans op baan voor deeltijdstudenten... 4 Hbo bachelor

Nadere informatie

Factsheet persbericht

Factsheet persbericht Factsheet persbericht Nut vakbonden onbekend bij jongeren 30 november 2011 Inleiding Van oktober 2011 tot november 2011 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek. Aan het onderzoek deden 2464

Nadere informatie

OCW-Peiling Plannen Studievoorschot (Tussenmeting maart 2015)

OCW-Peiling Plannen Studievoorschot (Tussenmeting maart 2015) OCW-Peiling Plannen Studievoorschot (Tussenmeting maart 2015) Met het oog op de voorbereiding van de voorlichtingsaanpak rond de op handen zijnde invoering van het studievoorschot heeft GfK in opdracht

Nadere informatie

LEERRECHTEN Reactie van het ISO op het wetsvoorstel Financiering in het hoger onderwijs

LEERRECHTEN Reactie van het ISO op het wetsvoorstel Financiering in het hoger onderwijs LEERRECHTEN Reactie van het ISO op het wetsvoorstel Financiering in het hoger onderwijs Interstedelijk Studenten Overleg Bemuurde Weerd o.z. 1, 3514 AN Utrecht T 030-230 26 66 / F 030-230 44 11 E iso@iso.nl

Nadere informatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 43. Financiële situatie Samenvatting Circa tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, ruim een kwart komt net rond en kan moeilijk

Nadere informatie

Veronderstellingen deelname-effecten van een sociaal leenstelsel in het hoger onderwijs

Veronderstellingen deelname-effecten van een sociaal leenstelsel in het hoger onderwijs CPB Notitie 25 februari 2013 Veronderstellingen deelname-effecten van een sociaal leenstelsel in het hoger onderwijs Uitgevoerd op verzoek van Minister Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Nadere informatie

VROUWELIJKE PARTNERS IN DE TOP ADVOCATUUR

VROUWELIJKE PARTNERS IN DE TOP ADVOCATUUR VROUWELIJKE PARTNERS IN DE TOP ADVOCATUUR FEITEN EN CIJFERS Onderzoeksgegevens Onder wie: partners van de 30 grootste advocatenkantoren in Nederland Gezocht: 3 vrouwelijke en 3 mannelijke partners per

Nadere informatie

Sportpanel Sport beweegt naar werk

Sportpanel Sport beweegt naar werk Sportpanel Sport beweegt naar werk November 2014 De sportvereniging is er niet meer alleen voor het sportaanbod. De sportvereniging heeft de afgelopen jaren steeds meer functies gekregen. Zo draagt de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 24 724 Studiefinanciering Nr. 139 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

IBG en GBA Een gevaarlijk koppel

IBG en GBA Een gevaarlijk koppel IBG en GBA Een gevaarlijk koppel Een onderzoek naar de gevolgen van koppeling van de bestanden van de Informatie Beheer Groep en de Gemeentelijke Basis Administratie Wetenschappelijk bureau ASVA OBAS Maart

Nadere informatie

HET APOLLO MODEL. Figuur 1: Ontwikkeling aantal studenten HBO en WO, Nederland, 2013-2030

HET APOLLO MODEL. Figuur 1: Ontwikkeling aantal studenten HBO en WO, Nederland, 2013-2030 Rotterdam HET APOLLO MODEL Het Apollo Model is tot stand gekomen op initiatief van Kences en de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Met dit model

Nadere informatie

HET APOLLO MODEL. Figuur 1: Ontwikkeling aantal studenten HBO en WO, Nederland, 2013-2030

HET APOLLO MODEL. Figuur 1: Ontwikkeling aantal studenten HBO en WO, Nederland, 2013-2030 Amersfoort HET APOLLO MODEL Het Apollo Model is tot stand gekomen op initiatief van Kences en de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Met dit model

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG..

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG.. >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG.. Hoger Onderwijs en Studiefinanciering Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

Eindexamen havo maatschappijwetenschappen 2014-I

Eindexamen havo maatschappijwetenschappen 2014-I Opgave 1 Besluitvorming rondom studiefinanciering Bij deze opgave horen de teksten 1 en 2 en figuur 1 uit het bronnenboekje. Inleiding Tijdens de regeringstermijn van kabinet-rutte 1 (oktober 2010 tot

Nadere informatie

ECLI:NL:RBNNE:2016:2567

ECLI:NL:RBNNE:2016:2567 ECLI:NL:RBNNE:2016:2567 Instantie Datum uitspraak 20-05-2016 Datum publicatie 25-07-2016 Zaaknummer LEE 15/3982 Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie Rechtbank Noord-Nederland Bestuursrecht

Nadere informatie

Nationaal Stage Onderzoek Studenten 2013

Nationaal Stage Onderzoek Studenten 2013 \naal Stage Onderzoek 2013 Nationaal Stage Onderzoek Studenten 2013 Door Nicole Hol en Laura Keuken Copyright Kriegsmanbeheer B.V.; Alle rechten voorbehouden. Download gratis een kopie op: http://www.nationaalstageonderzoek.nl

Nadere informatie

Doorstuderen? Manage nu al je toekomst! Cas van der Sande, Cora Noorloos

Doorstuderen? Manage nu al je toekomst! Cas van der Sande, Cora Noorloos Doorstuderen? Manage nu al je toekomst! Cas van der Sande, Cora Noorloos Stelling Met doorstuderen verbeter ik mijn arbeidsmarktpositie. Stelling Ik ga doorstuderen om mijn intrede op de arbeidsmarkt nog

Nadere informatie

Algemene informatie. Beste aanstaande student,

Algemene informatie. Beste aanstaande student, Algemene informatie Beste aanstaande student, Ter voorbereiding op het gesprek vragen we je een korte enquête in te vullen. Met het invullen bevestig je tegelijk je komst naar het kennismakingsgesprek,

Nadere informatie

IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN

IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN - eindrapport - dr. M. Witvliet Y. Bleeker, MSc Regioplan Jollemanhof 8 09 GW Amsterdam Tel.: + (0)0 5 5 5 Amsterdam,

Nadere informatie

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Ondanks euroscepsis: NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Persbericht I&O Research 14 maart 2016 VVD en PVV grootste partijen Op dit moment zou de VVD 27 zetels halen, op de voet gevolgd door de PVV (25 zetels).

Nadere informatie

BESTUURLIJKE VERNIEUWING?

BESTUURLIJKE VERNIEUWING? BESTUURLIJKE VERNIEUWING? De rol van de provincie en de Eerste Kamer 11 maart 2015 Nederlanders willen leden Eerste Kamer direct kunnen kiezen 1 I&O Research vroeg in haar laatste peiling 2 naar een aantal

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel Fractie Front Verhogen bedrag bestuursbeurzen

Initiatiefvoorstel Fractie Front Verhogen bedrag bestuursbeurzen Fractie Front Warandelaan 2 5037 AB Tilburg E: info@fractiefront.nl T: 013 466 8780 I: www.fractiefront.nl To: University Council From: Fractie Front Date: 11 th of December 2015 Reference: Higher the

Nadere informatie

Bindend studieadvies. Een onderzoek naar de meningen en ervaringen van eerstejaars bachelorstudenten aan de Universiteit Utrecht

Bindend studieadvies. Een onderzoek naar de meningen en ervaringen van eerstejaars bachelorstudenten aan de Universiteit Utrecht Bindend studieadvies Een onderzoek naar de meningen en ervaringen van eerstejaars bachelorstudenten aan de Universiteit Utrecht Stichting Onderwijs Evaluatie Rapport Utrecht, juli 2007 1 2 Bindend studieadvies

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking CIJFERS Studeren met een functiebeperking Gebaseerd op het onderzoek Studeren met een functiebeperking 2012 door ResearchNed/ITS in opdracht van het Ministerie van OCW. 1 De 10 meest voorkomende functiebeperkingen

Nadere informatie

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour In deze bijlage zijn feiten en cijfers opgenomen over het hoger onderwijs die illustratief kunnen zijn voor de discussies in de

Nadere informatie

handelende in overeenstemming met de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit;

handelende in overeenstemming met de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit; Subsidieregeling tweede graden hbo en wo Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van... (datum), nr. HO&S/2010/228578, houdende subsidiëring van tweede bachelor- en mastergraden

Nadere informatie

IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN

IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN - eindrapport - dr. M. Witvliet Y. Bleeker, MSc Regioplan Jollemanhof 8 09 GW Amsterdam Tel.: + (0)0 5 5 5 Amsterdam,

Nadere informatie

Subsector politicologie en bestuurskundige opleidingen

Subsector politicologie en bestuurskundige opleidingen Subsector politicologie en bestuurskundige Samenvatting... 2 Weinig deeltijd... 2 Wo-instroom... 3 Weinig uitval iets toegenomen... 3 Veel switch... 3 Vier in herstel... 3 Veel studenten raden opleiding

Nadere informatie

VOORLICHTING EXAMENKLASSEN VOORTGEZET ONDERWIJS. Voorlichting Examenklassen

VOORLICHTING EXAMENKLASSEN VOORTGEZET ONDERWIJS. Voorlichting Examenklassen VOORLICHTING EXAMENKLASSEN VOORTGEZET ONDERWIJS Tegemoetkoming Scholier Voortgezet Onderwijs - Recht ontstaat na beëindiging kinderbijslag - Kwartaalinstroom: 1 januari, 1 april, 1 juli, 1 oktober Voorbeeld:

Nadere informatie

2 Aflossing studieschuld bij leenstelsel

2 Aflossing studieschuld bij leenstelsel CPB Notitie Aan: Ministerie OCW Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM Den Haag T (070)3383 380 I www.cpb.nl Contactpersoon Marcel Lever Datum: 7 juni 2013 Betreft: Aflossing studieschuld

Nadere informatie

Nibud Studentenonderzoek 2011-2012

Nibud Studentenonderzoek 2011-2012 Mei 2012 Nibud Studentenonderzoek 2011-2012 Een onderzoek naar het financieel gedrag van studenten in het hoger onderwijs Auteurs Daisy van der Burg Dorian Kreetz Anna van der Schors Voorwoord Dit rapport

Nadere informatie

RAPPORTAGE RESULTATEN 0-METING 19 OKTOBER 17 NOVEMBER 2015

RAPPORTAGE RESULTATEN 0-METING 19 OKTOBER 17 NOVEMBER 2015 RAPPORTAGE RESULTATEN 0-METING 9 OKTOBER 7 NOVEMBER 05 Samenvatting De belangrijkste resultaten: De grootste groep trainers is lange tijd (>0 jaar) actief. Trainers met een hoger trainersniveau zijn bovendien

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 832 Wijziging van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met onder meer versterking van de rechtspositie

Nadere informatie

Geld voor school en studie

Geld voor school en studie Geld voor school en studie Dienst Uitvoering Onderwijs Telefoon: 050-5997755 9.00 17.00 uur Internet: www.duo.nl Servicekantoor Eindhoven Clausplein 6 5611 XP Eindhoven Wet en regelgeving Tegemoetkoming

Nadere informatie

PARTNERDAG. 3 november 2010 Beurs van Berlage

PARTNERDAG. 3 november 2010 Beurs van Berlage PARTNERDAG 3 november 2010 Beurs van Berlage Partnerdag 3 november 2010 Leden 3 november 2010 300.000 290.000 Omvang ledenlijst 301.138 280.000 270.000 260.000 250.000 240.000 230.000 220.000 210.000 200.000

Nadere informatie

Subsector pedagogische opleidingen

Subsector pedagogische opleidingen Samenvatting... 2 Gemiddeld in aantal en inschrijvingen... 2 Meeste instroom in hbo-... 3 Weinig uitval... 3 Relatief minder switchers... 3 Hoog rendement in hbo-bachelor en wo-master... 3 Accreditatie-uitkomsten:

Nadere informatie

Aflossing studieschuld bij sociaal leenstelsel Uitgevoerd op verzoek van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Aflossing studieschuld bij sociaal leenstelsel Uitgevoerd op verzoek van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap CPB Notitie 7 juni 2013 Aflossing studieschuld bij sociaal leenstelsel Uitgevoerd op verzoek van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. CPB Notitie Aan: Ministerie OCW Centraal Planbureau

Nadere informatie

Onderzoek Afschaffen stufi

Onderzoek Afschaffen stufi Onderzoek Afschaffen stufi 30 Mei 2014 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 29 tot en met 30 mei, deden 1648 jongeren mee. Hiervan waren er 574 scholier en 951 student. De uitslag

Nadere informatie

Studeren na het HBO. stand van zaken 2014-2015. Informatie van het Avans Studentendecanaat

Studeren na het HBO. stand van zaken 2014-2015. Informatie van het Avans Studentendecanaat Studeren na het HBO stand van zaken 2014-2015 Informatie van het Avans Studentendecanaat 1 Studeren na het HBO: onderwerpen 1. Wat moet je weten over het collegegeld als je kiest voor een nieuwe bachelor

Nadere informatie

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29%

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29% 26 DISCRIMINATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het vóórkomen en melden van discriminatie in Leiden en de bekendheid van en het contact met het Bureau Discriminatiezaken. Daarnaast komt aan de orde

Nadere informatie

Voorlichting studiefinanciering

Voorlichting studiefinanciering Voorlichting studiefinanciering Studievereniging Arago 17 september 2014 Contact www.duo.nl 050-5997755 9.00 17.00 uur Servicekantoor Enschede Ripperdastraat 13 7511 JP Enschede Alleen op afspraak 10.00

Nadere informatie

Brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 33680 Wijziging van onder meer de Wet studiefinanciering 2000 in verband met het onderbrengen van de basisbeurs voor studenten in de masterfase in het sociaal leenstelsel, het verlengen van de terugbetalingsperiode

Nadere informatie

STUDENTENMONITOR 2001

STUDENTENMONITOR 2001 STUDENTENMONITOR 2001 kernrapport Adriaan Hofman Uulkje de Jong Marko van Leeuwen Jan de Boom Ineke van der Veen Jaap Anne Korteweg Erwin Heyl Marjon Voorthuis Hana Budil-Nadvorníková Erasmus Universiteit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 24 724 Studiefinanciering Nr. 121 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 24 724 Studiefinanciering Nr. 136 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Studeren na het HBO. stand van zaken 2013-2014. Informatie van het Avans Studentendecanaat

Studeren na het HBO. stand van zaken 2013-2014. Informatie van het Avans Studentendecanaat Studeren na het HBO stand van zaken 2013-2014 Informatie van het Avans Studentendecanaat 1 Studeren na het HBO: onderwerpen 1. Wat moet je weten over het collegegeld als je kiest voor een nieuwe bachelor

Nadere informatie

SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN

SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN 16 maart 2015 VVD, PvdA en SP stijgen PVV en D66 leveren in Aftreden bewindslieden bevestigt kiezers vooral in partijvoorkeur VVD en PvdA tonen licht herstel;

Nadere informatie

Veranderen van opleiding

Veranderen van opleiding Veranderen van opleiding Veel hbo-psychologie studenten door naar een wo-opleiding... 2 Havisten in Gedrag & Maatschappij stappen vaker over naar wo... 3 Mbo ers en havisten in psychologie-opleidingen

Nadere informatie

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN EN GEMEENTELIJKE SPORTBELEID. In opdracht van NOC*NSF

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN EN GEMEENTELIJKE SPORTBELEID. In opdracht van NOC*NSF GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN EN GEMEENTELIJKE SPORTBELEID In opdracht van NOC*NSF GfK 2014 Gemeenteraadsverkiezingen Sportdeelname Index Hardlooprapportage en gemeentelijk sportbeleid februari 2014 1 Inleiding

Nadere informatie

Baan op niveau en in richting

Baan op niveau en in richting Baan op niveau en in richting Studenten Onderwijs meer kans op baan gemiddeld... 2 Pabo had sterkste terugloop baankansen in 2012... 3 Hbo-studenten in sector vaker baan op niveau en in richting... 4 Voltijd

Nadere informatie

Onderzoek effecten Wind op Zee op recreatie en toerisme

Onderzoek effecten Wind op Zee op recreatie en toerisme Onderzoek effecten Wind op Zee op recreatie en toerisme Rapportage in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken en het Ministerie van Infrastructuur en Milieu 19 november 2013 Projectnummer 13.092

Nadere informatie

Onderwerpen. 1. Tegemoetkoming scholieren. 2. Studiefinanciering. 3. Aanvragen en aanmelden

Onderwerpen. 1. Tegemoetkoming scholieren. 2. Studiefinanciering. 3. Aanvragen en aanmelden Welkom bij DUO Onderwerpen 1. Tegemoetkoming scholieren 2. Studiefinanciering 3. Aanvragen en aanmelden of eerst tegemoetkoming scholieren? - Kwartaalinstroom: 1 januari, 1 april, 1 juli, 1 oktober Voorbeeld:

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

Leengedrag van studenten

Leengedrag van studenten Leengedrag van studenten Een vooronderzoek naar studieleningen, schulden en overige geldzaken Nibud, januari 2010 2 / Leengedrag van studenten Leengedrag van studenten Een vooronderzoek naar studieleningen,

Nadere informatie

KIESWIJZER. De NWS KiesWijzer heeft als doel om haar leden beter te informeren op deze gebieden in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen.

KIESWIJZER. De NWS KiesWijzer heeft als doel om haar leden beter te informeren op deze gebieden in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen. NWS KIESWIJZER TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN 2017 NWS KIESWIJZER Stichting Nederlandse Wereldwijde Studenten (NWS) is een netwerk van hoog opgeleide, internationaal georiënteerde Nederlanders die een opleiding

Nadere informatie

Uitbreiding Collegegeldvrijbesturen. Expansion of Tuition Free Board Years

Uitbreiding Collegegeldvrijbesturen. Expansion of Tuition Free Board Years Uitbreiding Collegegeldvrijbesturen Expansion of Tuition Free Board Years SOG FRACTIE 2015-2016 Studenten Organisatie Groningen Alexander van t Hof Ynske van Zundert Jonah Thompson Anne van der Wolff Sybren

Nadere informatie

Peiling Flexibel werken in de techniek 2015

Peiling Flexibel werken in de techniek 2015 Peiling Flexibel werken in de techniek 2015 Peiling Flexibel werken in de techniek 2015 Inleiding Voor goede bedrijfsresultaten is het voor bedrijven van belang om te kunnen beschikken over voldoende goede,

Nadere informatie

Toelichting. Algemeen. Verbeteren positie arbeidsmarkt arbeidsgehandicapten

Toelichting. Algemeen. Verbeteren positie arbeidsmarkt arbeidsgehandicapten Toelichting Algemeen De invoeringswet Participatiewet introduceert een studieregeling in de Participatiewet: de individuele studietoeslag. Hiermee krijgt het college de mogelijkheid mensen, van wie is

Nadere informatie

Bijlage 3 Denkrichtingen

Bijlage 3 Denkrichtingen Bijlage 3 Denkrichtingen a) Aansluiting tussen onderwijsdeel en onderzoekdeel Probleem en doel Door groeiende studentenaantallen is scheefgroei ontstaan tussen het onderwijsdeel en onderzoekdeel wat de

Nadere informatie

September 2014. Jongeren & geld. De financiële situatie en hulpbehoefte van 12- tot en met 24-jarigen. Anna van der Schors Minou van der Werf

September 2014. Jongeren & geld. De financiële situatie en hulpbehoefte van 12- tot en met 24-jarigen. Anna van der Schors Minou van der Werf September 2014 Jongeren & geld De financiële situatie en hulpbehoefte van 12- tot en met 24-jarigen Anna van der Schors Minou van der Werf SAMENVATTING EN CONCLUSIE... 5 De financiële situatie en de beleving

Nadere informatie

Regeling Bestuursbeurzen voor studentbestuurders in studentenorganisaties van Hogeschool Utrecht en de Universiteit Utrecht

Regeling Bestuursbeurzen voor studentbestuurders in studentenorganisaties van Hogeschool Utrecht en de Universiteit Utrecht Regeling Bestuursbeurzen voor studentbestuurders in studentenorganisaties van Hogeschool Utrecht en de Universiteit Utrecht Art. 7.51 en art. 7.51h van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk

Nadere informatie

Welke hoofdlijnen? ISO inventariseert instemmingsrecht hoofdlijnen begroting

Welke hoofdlijnen? ISO inventariseert instemmingsrecht hoofdlijnen begroting Welke hoofdlijnen? ISO inventariseert instemmingsrecht hoofdlijnen begroting Juni 2016 Inhoud Aanleiding... 3 Duidelijkheid over hoofdlijnen?... Medezeggenschapsreglement... 5 Investeringen... 6 Tevreden...

Nadere informatie

Geld voor school en studie

Geld voor school en studie Geld voor school en studie Dienst Uitvoering Onderwijs www.duo.nl Wet en regelgeving Tegemoetkoming scholieren Studiefinanciering beroepsonderwijs en hoger onderwijs Tegemoetkoming scholieren (kwartaal

Nadere informatie

Geld voor school en studie

Geld voor school en studie Geld voor school en studie Dienst Uitvoering Onderwijs www.duo.nl Wet en regelgeving Tegemoetkoming scholieren Studiefinanciering beroepsonderwijs en hoger onderwijs Tegemoetkoming scholieren (kwartaal

Nadere informatie

Hoofdstuk 8. Openbare Bibliotheek

Hoofdstuk 8. Openbare Bibliotheek Hoofdstuk 8. Openbare Bibliotheek Samenvatting Van alle volwassen Leidenaren bezoekt vier op de tien respondenten wel eens een vestiging van de Leidse Openbare Bibliotheek. De meeste bezoekers zeggen over

Nadere informatie

Rapportage onderzoek lidmaatschap een onderzoek onder klanten naar verschillende aspecten van het lidmaatschap van de bibliotheek en van BiebPanel

Rapportage onderzoek lidmaatschap een onderzoek onder klanten naar verschillende aspecten van het lidmaatschap van de bibliotheek en van BiebPanel Rapportage onderzoek lidmaatschap een onderzoek onder klanten naar verschillende aspecten van het lidmaatschap van de bibliotheek en van BiebPanel Algemeen rapport Inhoud Samenvatting onderzoeksresultaten

Nadere informatie

Geld voor school en studie

Geld voor school en studie Geld voor school en studie Dienst Uitvoering Onderwijs Varsha Mahabier www.duo.nl Wet en regelgeving Tegemoetkoming scholieren Studiefinanciering hoger onderwijs Tegemoetkoming scholieren (kwartaal ná

Nadere informatie

'Ik merkte dat het mij meer moeite kostte' NIEUWS. Published on advalvas (http://www.advalvas.vu.nl) 28 februari 2017

'Ik merkte dat het mij meer moeite kostte' NIEUWS. Published on advalvas (http://www.advalvas.vu.nl) 28 februari 2017 Published on advalvas (http://www.advalvas.vu.nl) Home > 'Ik merkte dat het mij meer moeite kostte' NIEUWS 28 februari 2017 'Ik merkte dat het mij meer moeite kostte' Hbo-studenten doen het prima als ze

Nadere informatie

Aansluiting hoger onderwijs. De laatste stap

Aansluiting hoger onderwijs. De laatste stap Aansluiting hoger onderwijs De laatste stap Augustus 2014 Inleiding Zoals de minister van OC&W in haar reactie op het advies van de Onderwijsraad Overgangen in het onderwijs stelt moet het onderwijs maximaal

Nadere informatie

Bekendheid Harde Knip

Bekendheid Harde Knip Bekendheid Harde Knip Eindrapportage Onderzoek in opdracht van de Inspectie van het Onderwijs Froukje Wartenbergh-Cras Joyce Bendig-Jacobs Marc Thomassen ResearchNed juni 2012 2012 ResearchNed Nijmegen

Nadere informatie