Aanvullende onderwerpen ISyF

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Aanvullende onderwerpen ISyF"

Transcriptie

1 Literatuur C Aanvullende onderwerpen ISyF Editie augustus 2014

2 Copyright 2014 Delemarre, M Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, opgeslagen in een dataverwerkend systeem of uitgezonden in enige vorm door middel van druk, fotokopie of welke andere vorm dan ook zonder toestemming van M. Delamarre. 2

3 Colofon Titel: Auteur: Marcel Delemarre Publicatiedatum: Augustus

4 Inhoudsopgave 1. Mobiele apps Agile-softwareontwikkeling Scrum RUP Functies in de informatievoorziening Kwaliteit

5 1. Mobiele apps Een mobiele applicatie of kortweg app is een softwareapplicatie die ontworpen is om te draaien op eens smartphone, tablet of een ander elektronisch handapparaat. Met behulp van apps is het mogelijk eenvoudig extra functies aan een mobiel apparaat toe te voegen, zodat deze kunnen worden uitgebreid tot multifunctionele communicatieapparatuur. De meeste apps worden ontwikkeld voor de platformen Android, Apple IOS en Windows vanaf versie 8. Ze kunnen worden verkregen via appstores. Apps zijn vooral bekend als privétoepassing, bijvoorbeeld voor internetbankieren, amusement, boeken, muziek, routenavigatie, spelletjes en dergelijke. Bedrijven kunnen bepaalde diensten via een app beschikbaar stellen. Een app kan dan worden ingezet om de bestaande dienstverlening van een bedrijf te ondersteunen, maar ook om een merk te versterken. Met zakelijke standaard apps kan de persoonlijke efficiency van medewerkers worden vergroot. Met een smartphone of tablet (met internettoegang) is het mogelijk om onderweg te beantwoorden, de agenda bij te houden of documenten in te kijken. Er zijn ook standaard apps voor een elektronische agenda, tekstverwerking, spreadsheets, presentaties, aantekeningen maken, brainstormen met mind maps enzovoort. Via push berichten kan een bedrijf haar medewerkers informeren over recente ontwikkelingen. Apps zijn zo krachtig en daardoor zo populair dat smartphones en tablets de PC's en laptops geleidelijk aan verdringen. En daarmee wordt een trend, die met Het Nieuwe Werken (HNW) is ingezet, gefaciliteerd: werk en privé lopen steeds meer door elkaar. Het ultieme Martini-concept: Any Time Any Place, Anywhere! De volgende trend die sinds 2014 hard groeit is die van Business2Employee (B2E): het verpakken van maatwerkapplicaties van organisaties in een app. Daarmee krijgt HNW weer een nieuwe dimensie: werken waar en wanneer je wilt waarbij je zelfs niet meer afhankelijk bent van een pc of laptop. B2E apps worden op maat ontwikkeld voor specifieke bedrijfsvoeringtoepassingen zoals het invoeren van orders of het opmaken van bezoekrapporten. Ambulancediensten gebruiken bijvoorbeeld elektronische ritformulieren op een tablet 5

6 waarop een verpleegkundige alle gegevens van een patiënt noteert. En agenten schrijven bijvoorbeeld een bekeuring uit op een smartphone. Het gaat om heel gerichte functionaliteit waarmee gebruikers snel een specifieke business activiteit kunnen ondersteunen. Dit soort kleine apps zullen steeds meer de plaats van grote zware applicaties innemen. B2E apps worden binnen de organisatie verspreid via interne application stores. Op die manier houdt de IT afdeling controle over de apps die de onderneming binnenkomen. Met de opkomst van deze app stores verschuift de rol van IT steeds meer richting marketing gericht op het faciliteren van de eigen werknemers. B2E apps worden vaak voor één platform ontwikkeld omdat er geen tools ("mobile architectures") zijn waarmee applicaties voor alle platformen ontwikkeld kunnen worden. Daarnaast is het bijna ondoenlijk om alle verschillende apparaten en operating systems op een veilige en vertrouwelijke wijze te koppelen aan het bedrijfsnetwerk. Dit staat dan weer op gespannen voet met het Bring Your Own Device (BYOD) principe waarin de medewerkers zelf hun apparatuur aanschaffen. Organisaties gaan daarom vaak over op Choose Your Own Device (CYOD) waarbij de organisatie standaardapparatuur ter beschikking stelt aan de werknemers. 6

7 2. Agile-softwareontwikkeling Agile-softwareontwikkeling is een manier van softwareontwikkeling. Het Engelse woord agile betekent: behendig, lenig. Gesteld kan worden dat agile en iteratieve ontwikkelmethoden terugkeren naar de ontwikkelpraktijk in de vroege historie van softwareontwikkeling. Oorspronkelijk werden agile-methoden "light weight methods" (lichtgewichtmethoden) genoemd, omdat ze zo weinig regels hadden. Agile-methoden hebben veel gemeenschappelijk met de rapid application development- of RAD-technieken uit de jaren tachtig. Daarna zijn methoden ontwikkeld die later Agile genoemd werden. De bekendste agile-ontwikkelmethoden zijn: Scrum (1986) Dynamic systems development method (DSDM) (1995) Extreme programming (XP) (1996) Lean software development Kenmerken Iteraties De meeste agile-methoden proberen risico's te verminderen door software te ontwikkelen in korte overzichtelijke perioden (timeboxes), die 'iteraties' genoemd worden. Elke iteratie is als het ware een miniatuurproject op zichzelf, en omvat alle noodzakelijke taken: planning, analyse, ontwerp, testen en documentatie. Het is de bedoeling om na iedere iteratie iets bruikbaars op te leveren. Aan het eind van de iteratie wordt het product getoond, getest en het product en proces beoordeeld. Hierdoor wordt het risico beperkt en weet men snel of men op de goede weg zit. Doordat men het product ziet wordt het allemaal concreter en komen er nieuwe ideeën. Aansluitend wordt er dan naar de projectprioriteiten gekeken en bepaald wat er de volgende iteratie (release) gedaan wordt. Communicatie Bij agile-methoden ligt de nadruk op directe communicatie, bij voorkeur als persoonlijk contact, in plaats van geschreven verslaglegging. In agile-projecten wordt erg weinig 7

8 geschreven documentatie geproduceerd, vergeleken met andere methoden. De meeste agile-teams zijn gehuisvest op één locatie, een zogenaamde "bullpen". Zo mogelijk zijn alle mensen die nodig zijn voor het project in zo'n team ondergebracht. Maar ten minste zijn dit de ontwikkelaars en diegenen die het product definiëren. Dat kunnen productmanagers zijn, businessanalisten of zelfs klanten. In Scrum heeft het team ook geen projectmanagers, maar scrummasters die hiërarchisch niet boven het team staan, maar dit ondersteunen. Dat bevordert zeker de open communicatie tussen de gelijkwaardige teamleden. Bij XP is er ook sprake van pair programming, waarbij twee ontwikkelaars direct samenwerken. Dit is een erg directe manier van communicatie. Voortgang Bij agile-methoden wordt de voortgang afgemeten aan de hand van werkende producten, features of prototypes. Aan het eind van elke iteratie of sprint wordt zowel het opgeleverde product beoordeeld als het ontwikkelproces. Doel is om te leren en steeds beter te worden. Dit aspect, de continue verbetering, (Kaizen) is overgenomen uit de Lean-productiemethoden. Werkende software Er wordt de nadruk gelegd op werkende software. In elke iteratie moet er iets werkends worden opgeleverd. Iets dat ook direct geïntegreerd wordt in de bestaande software, waardoor duidelijk wordt of dit ook allemaal goed gaat. 8

9 Geschiktheid van agile-methoden Of agile-methoden algemeen geschikt zijn is afhankelijk van het gekozen gezichtspunt. Agile-methoden zijn geschikter naarmate eisen nog vaag en veranderlijk zijn. Vanuit organisatorisch gezichtspunt kan de geschiktheid worden afgemeten aan drie dimensies: cultuur, mensen en communicatie. In dit verband is een aantal succesfactoren aangegeven: De cultuur van de organisatie moet openstaan voor discussie en onderhandeling. Organisaties moeten mensen (fulltime) vrijmaken om besluiten te nemen over wat de organisatie wil en om te testen of het opgeleverde ook daaraan voldoet. Mensen moeten vertrouwd worden. Organisaties moeten de beslissingen accepteren die hun afgevaardigden / producteigenaars / product-managers nemen. Organisaties moeten een omgeving hebben waarin snelle communicatie tussen teamleden mogelijk is. Mensen moeten kunnen samenwerken. Grote projecten Grote projecten zijn altijd moeilijk vanwege de benodigde hoeveelheid communicatie, maar dat is juist een sterk punt van de agile methoden. Agile-ontwikkeling is uitgebreid gedocumenteerd om goed te werken in kleine (<10 ontwikkelaars) co-located teams. Voor grootschalige ontwikkelingen (meer dan 20 ontwikkelaars) zijn er voorstellen gedaan. Ook wordt er met agile gewerkt in non-co-located teams die over de hele wereld verspreid kunnen zijn. Schaalgrootte of geografische spreiding op zich zijn kennelijk geen onoverkomelijke barrières voor succes. 9

10 3. Scrum Scrum is een flexibele manier om (software)producten te maken en is een vorm van Agile-softwareontwikkeling. Er wordt gewerkt in multidisciplinaire teams die in korte sprints, met een vaste lengte van 1 tot 4 weken, werkende (software) producten opleveren. Scrum is een term die afkomstig is uit de rugbysport. Bij een scrum probeert een team samen een doel te bereiken en de wedstrijd te winnen. Samenwerking is heel belangrijk en men moet snel kunnen inspelen op veranderende omstandigheden. Scrum wordt veel gebruikt bij producten waarvan de klant / gebruiker nog niet goed weet wat hij wil en waarbij men al doende leert om de eisen en wensen beter te beschrijven en in bruikbare producten om te zetten. Vaak weet men pas wat men wil als men het eerste product, het prototype, ziet en dan worden alsnog de eisen aangepast. Scrum heeft de flexibiliteit om met laat wijzigende eisen en wensen om te gaan. Doelstellingen In korte sprints snel werkende producten opleveren, waardoor snel duidelijk wordt of men goed bezig is. Dit beperkt de risico's van langere projecten waarvan soms pas na een jaar gebruikers / klanten iets kunnen zien / testen. Snel duidelijkheid over de voortgang. Korte lijnen, snelle communicatie, teamwerk. Grotere betrokkenheid teamleden, concentratie op overzichtelijk deel van project Werkwijze Bij scrum worden de experts bij elkaar in één team gezet, bij voorkeur ook in één ruimte, zodat er makkelijk kan worden samengewerkt. Het team wordt begeleid door een "scrummaster", die zorgt dat het team zich aan de (scrum)regels houdt en kan doorwerken. De product-owner is de klant en voor hem/haar wordt het product gemaakt. Hij geeft ook aan wat er gemaakt moet worden. Dat gebeurt in de vorm van userstories (een soort eisen en wensen (requirements)). Deze user-stories staan op een lijst, de productbacklog. De productbacklog is door de product-owner gesorteerd op belangrijkheid. De belangrijkste user-stories staan bovenaan. De 10

11 belangrijkste user-stories worden opgenomen in de sprint backlog, dat is wat men in de sprint wil gaan doen. De sprint wordt ook wel de iteratie of de scrum genoemd. In korte sprints worden de user-stories door het ontwikkelteam in kant en klare producten omgezet, inclusief documentatie en (integratie)tests. Het is dus in principe helemaal af. Aan het einde van elke sprint wordt het gewijzigde/verbeterde (software)product in de "Demo" aan de product-owner getoond. Daarna volgt nog een evaluatie waarin het team probeert lessen te trekken uit de afgelopen sprint, zodat men steeds beter wordt. Rollen Bij Scrum kent men de volgende drie hoofdrollen: Product-Owner De Product-Owner (product eigenaar) is de opdrachtgever / klant. Hij heeft het meeste belang bij het (software)product dat gemaakt wordt. Hij zorgt dat de rekening betaald wordt. Hij / zij beheert ook de product backlog, hij bepaalt wat er moet gebeuren en in welke volgorde. In principe wordt begonnen met het belangrijkste, waar het meeste voordeel mee te behalen is, wat boven aan de product backlog staat. Ontwikkelteam Het ontwikkelteam is multidisciplinair samengesteld en is verantwoordelijk voor het afleveren van het (software)product aan het einde van elke sprint. Het team bestaat meestal uit 3 tot 9 personen. Het team organiseert zichzelf. Zij doen de analyse, ontwerp, ontwikkeling, test en documentatie en zorgen dat er aan het eind van de sprint een kant en klaar product is, dat in principe in productie genomen kan worden. Scrummaster De Scrum Master begeleidt / helpt het team door te zorgen dat het juiste scrumproces gevolgd wordt. Hij verzorgt ook eventuele trainingen. De scrummaster regelt alle 11

12 vergaderingen. Ook regelt hij de voorzieningen zoals een werkruimte, hardware en software. De scrummaster zorgt ervoor dat het team niet lastig gevallen wordt door derden die met extra eisen tussendoor komen of die bijvoorbeeld tijdelijk mensen nodig hebben uit het team. De scrummaster is geen projectmanager. Hij regelt bijvoorbeeld niet de personele zaken zoals selectie, beoordeling en beloning van de mensen. Dit bevordert de openheid en samenwerking. Kernbegrippen Scrum Daily scrum Elke dag is er de "Daily scrum" waarbij iedereen staat. Deze vergadering heeft de volgende regels: De vergadering duurt maximaal 15 minuten, korter mag ook. Normaal gesproken houdt men een rondje waarbij elk teamlid drie vragen beantwoordt: Wat heb je gedaan? Wat ga je doen? Zie je ook problemen/uitdagingen (impediments), heb je hulp nodig, zijn er dingen die voor andere teamleden van belang zijn? De vergadering mag maximaal 15 minuten duren dus grotere problemen worden buiten de vergadering verder besproken. De vergadering is net lang genoeg om één kopje koffie, staande, op te drinken. Sprint backlog In de sprint backlog staat wat er deze sprint wordt gedaan. De sprint backlog wordt samengesteld uit de bovenste items van de product backlog. Het ontwikkelteam bepaalt wat ze kunnen doen gebaseerd op hun snelheid in de vorige sprints. 12

13 Gebruikelijk is dat de items op de sprint backlog geschreven worden op post-its. Er zijn dan drie kolommen, "to do", "in progress", "done". Soms met een vierde kolom "testing". Zodoende is voor iedereen duidelijk hoe het ermee staat. Het ontwikkelteam bepaalt zelf wie wat doet, of eigenlijk kiezen de leden zelf wat ze (kunnen en willen) oppakken van de todo-lijst. Dit bevordert dat het team zich ermee verbonden voelt, dat ze zich er voor willen inzetten, dat het hun product wordt. Er kunnen na de start geen items meer toegevoegd worden aan de sprint, behalve door het ontwikkelteam zelf. Nadat de sprint klaar is wordt de Product Backlog nog eens tegen het licht gehouden en kunnen prioriteiten en dus de volgorde wijzigen. Acceptatiecriteria / definition of done In de "Definition of done" staat wat er is afgesproken over hoe men een product oplevert. Eisen over documentatie (Engelstalig), testen (getest door gebruikers en de afdeling beheer, op welke apparaten/webbrowsers), locatie (op de acceptatieomgeving), etc. Verbetering / Increment De "verbetering" (increment) is een lijst van alle gerealiseerde verbeteringen / veranderingen aan het product. Deze lijst wordt in elke sprint, aan het eind van de sprint bijgewerkt. Hierop staan alleen items die voldoen aan de "definition of done". Dit overzicht moet in een vorm zijn die bruikbaar is voor de klant / product-owner. De lijst kan nodig zijn om verdere investeringen in het project te verdedigen en om aan buitenstaanders / klanten / dealers / overheid, duidelijk te maken wat men tot nu toe bereikt heeft. Of deze lijst gebruikt en gepubliceerd wordt, ligt aan de product-owner. 13

14 Burn down Dit is een voorbeeld van een "burn down chart" van een voltooide sprint. Men ziet wat er af is en wat er nog gedaan moet worden. De burn down chart van de sprint hangt meestal aan de wand in de projectkamer. Op die manier is voor iedereen direct duidelijk hoeveel er nog gedaan moet worden. Doordat het dagelijks wordt bijgewerkt is direct duidelijk hoe het ervoor staat. Er zijn ook andere typen van "burn down charts" in gebruik, bijvoorbeeld de release burn down chart hierop staat hoeveel er nog gedaan moet worden voor de volgende release van het product (Er vanuit gaande dat een "release" in meerdere sprints gerealiseerd wordt). 14

15 4. RUP Rational Unified Process Rational Unified Process of RUP is een iteratief softwareontwikkelingsproces. RUP principes RUP (versie 6) is gebaseerd op een aantal principes en best practices zoals: Ontwikkel software incrementeel/iteratief Gezien de tijd die het kost om grote software-systemen te bouwen, is het niet mogelijk om een heel systeem in één keer te maken. Requirements kunnen veranderen in de loop van het traject door technische beperkingen, veranderende eisen/wensen of een beter begrip van het daadwerkelijke probleem. Incrementeel ontwikkelen stelt je in staat om het project op te delen in een aantal deelproducten en deze afzonderlijk van elkaar op te leveren. Dit verkleint het risico dat het eindproduct niet is wat de klant wil en de klant kan nu per deelproduct zijn feedback geven wat je weer kunt meenemen tijdens de ontwikkeling van het volgende deelproduct. Management van software requirements Requirements management heeft te maken met het achterhalen, vastleggen en beheren van de behoeften van de klant. Daaronder vallen de volgende activiteiten: Analyseer het probleem Definieer wat de klant wil Definieer het op te leveren systeem Beheer de randvoorwaarden van het systeem Verfijn de systeemeisen/systeemomschrijvingen Beheer de wijzigende requirements Maak gebruik van op componenten gebaseerde architectuur Systemen met een op componenten gebaseerde architectuur zijn eenvoudig uit te breiden, inzichtelijk, begrijpelijk en bevorderen het hergebruik van bepaalde delen code. Aangezien de systemen steeds groter worden neemt het belang van een goede architectuur toe. RUP is erop gericht de basisarchitectuur in een vroeg 15

16 stadium te bepalen, en naarmate het systeem groter wordt zal de architectuur zich verder uitbreiden. Bij iteratief ontwikkelen is het mogelijk de componenten geleidelijk aan in kaart te brengen om ze vervolgens te ontwikkelen, te kopen of te hergebruiken. Maak prototypes Door de gebruiker een grafische voorstelling te geven van het product (prototyping), verkleint de faalkans van het project. Een globale, grafische oplossing voor het probleem is door de gebruiker beter te begrijpen dan pagina's vol broncode. Het is een versimpeling van de complexiteit. Naast prototypes komen in deze fase ook use cases, use case diagrammen, klassediagrammen en andere objecten naar voren. Test het systeem Het bepalen van de kwaliteit van een systeem gebeurt op basis van testen. Dit is een van de punten waarop software projecten vaak falen omdat het testen vaak aan het einde van het project wordt gedaan, soms helemaal niet en soms door andere teams. RUP vangt dit probleem af door het testen in het gehele proces terug te laten komen en daarbij alle belanghebbenden (stakeholders) te betrekken (zowel programmeurs als klanten). RUP gaat ervan uit dat elke belanghebbende verantwoordelijk is voor de kwaliteit gedurende het gehele project. Maak gebruik van versiebeheer tijdens de software-ontwikkeling. Zoals bij alle andere software-projecten zijn veranderingen in de software onvermijdelijk. RUP beschrijft een aantal methoden om deze veranderingen te beheersen en nauwkeurig te volgen. RUP beschrijft ook beveiligde werkruimtes, hierin staat bijvoorbeeld dat het systeem van een programmeur niet aangetast mag worden door veranderingen in een ander systeem. RUP Fasering RUP verdeelt een project in 4 hoofdfasen : Inceptiefase (Aanvang) De haalbaarheid van het project, de inhoud (scope) en de begrenzingen worden bepaald. Gedurende de inceptiefase wordt het oorspronkelijke idee omgezet in een productvisie (vision). De business drivers worden geëvalueerd om ze helder te krijgen. De globale kostprijs en de verwachte baten van het project worden geschat. De belangrijkste risico's worden geïdentificeerd en ingeschat. Het 16

17 uiteindelijke doel van deze fase is een haalbaarheidsstudie (business case) voor het project, of anders gesteld een GO/NOGO voor het project. Elaboratiefase (Detaillering) Het merendeel van de functionele requirements (use cases) wordt gespecificeerd en de systeemarchitectuur wordt ontworpen. De focus ligt op de technische haalbaarheid van het project. Uiteindelijke doel van deze fase is een projectplan, waarin onder meer de gedetailleerde inhoud (scope), timing (schedule) en kostenraming (estimations) voor het project zijn opgenomen. Constructiefase (Bouw) Het product wordt ontwikkeld vanaf de architectuur tot een systeem dat compleet genoeg is om te testen. Transitiefase (Overgang) Via testen wordt het product gevalideerd door de belanghebbenden. Andere activiteiten in deze fase zijn: voorbereiding en in productie name (deployment), nazorg, en overdracht van de verantwoordelijkheden. Deze fase wordt afgesloten met een inventarisatie van de opgedane ervaringen (lessons learned) voor volgende projecten. 17

18 5. Functies in de informatievoorziening Bij de ontwikkeling van een informatiesysteem werken veel mensen met elkaar samen. De volgende functies spelen een rol in een ontwikkeltraject: Informatiemanager De informatie Manager heeft de eindverantwoordelijkheid voor de informatievoorziening binnen een organisatie. De Informatie Manager is echter een (ook adviserende) staffunctie, soms als staf van een directie. De Informatie Manager stelt het concept informatiebeleid op en laat dit goedkeuren door de directie. De informatiemanager heeft vanuit de stafpositie de verantwoordelijkheid voor de informatievoorziening in een organisatie. Stelt de informatievoorziening architectuur op en definieert projecten. Soms heeft de Informatie Manager ook een direct sturende rol in het kader van de realisatie van de informatievoorziening. Een Informatie Manager komt vooral voor in grote organisaties. Alternatieve naam: informatiecoördinator. Taken: Opstellen informatiebeleid o Inventariseren, analyseren, definiëren en afstemmen van doelstellingen, uitgangspunten en randvoorwaarden voor de informatievoorziening en de automatisering, afgestemd op het bedrijfsbeleid. Opstellen informatieplan o Inventariseren, analyseren, afstemmen en beschrijven van de gewenste informatievoorziening van een organisatie, in relatie met de gewenste bedrijfsvoering. o Vaststellen van uitgangspunten, condities en randvoorwaarden. Beschrijven van de eisen die aan de gewenste situatie worden gesteld, alsmede de consequenties voor de bestaande situatie. Opstellen plan voor interne controle 18

19 o Formuleren van eisen inzake interne controle van de informatievoorziening. Beoordelen van de bestaande maatregelen en voorzieningen in het licht van deze eisen. o Bepalen en beschrijven van wenselijke (aanvullende) maatregelen. Opstellen projectenplan o Definiëren van projecten ten behoeve van de ontwikkeling of aanpassing van informatiesystemen, applicaties, databases, technische infrastructuur, etc. Vaststellen van de samenhang tussen de projecten en faseren in de tijd. Inventariseren van de conditionerende maatregelen, randvoorwaarden, e.d. Inschatten van de per project benodigde tijd, doorlooptijd, mensen en (financiële) middelen. Vaststellen gewenste situatie informatievoorziening o Inventariseren, analyseren, afstemmen en beschrijven van de gewenste informatievoorziening in relatie met de gewenste bedrijfsvoering. Vaststellen van beperkingen, randvoorwaarden en uitgangspunten. Beschrijven van de eisen die aan de gewenste situatie worden gesteld. Goedkeuren/beoordelen opdracht, verzoek, e.d. o Beoordelen, goedkeuren of zo nodig laten aanpassen van een opdracht. o Eventueel formuleren van condities, e.d. Toewijzen van de opdracht aan één of meerdere medewerkers, deskundigen. Afbakenen onderzoeksgebied o Nader verkennen en afbakenen van het onderzoeksgebied dat in een opdracht (globaal) is vastgelegd. Beschrijven van de relaties met andere onderzoeksgebieden. Opstellen normen, criteria, randvoorwaarden o Analyseren en opstellen van normen, criteria, randvoorwaarden, etc. ten behoeve van het nemen van beslissingen en beoordelen van situaties. Organiseren informatievoorzieningsfunctie o Definiëren van de taken, verantwoordelijkheden, bevoegdheden, functies, procedures, processen en de organisatiestructuur voor het plannen, ontwikkelen, beheren en exploiteren van de informatievoorziening. Formuleren eisen aan ICT-dienstverlening o Analyseren van de eisen, randvoorwaarden, condities, e.d. waaronder een (interne of externe) leverancier haar diensten moet aanbieden. Bepalen investeringen en kosten 19

20 o Berekenen van de investeringen en kosten van bijvoorbeeld projecten, de aanschaf en afschrijving van hardware, of het bepalen van de kosten van het beheer van een component. Beheren bedrijfswaarde van componenten o Berekenen van de kosten van bijvoorbeeld het beheer en het gebruik van informatiesystemen, apparatuur, e.d. Deze kosten afzetten tegen de opbrengsten van de inzet van deze middelen. o Zo nodig aansturen op het verbeteren van het gebruik en de inzet van betreffende middelen en/of het aansturen op het verlagen van bijvoorbeeld de beheer- en exploitatiekosten. Business Systems Analist De Business Systems Analist is vooral actief bij het ontwikkelen, verbeteren en implementeren van (de workflow van) bedrijfsprocessen. Inherent daaraan werkt de business analist mee aan het vaststellen en verbeteren van de informatievoorziening in het algemeen, individuele informatiesystemen, e.d. om de bedrijfsprocessen optimaal te ondersteunen. Deze functie komt in grote tot zeer grote organisaties voor, alsmede als specialisme van een consultant van een organisatie adviesbureau. Alternatieve functienaam: Business consultant. Taken: Opstellen informatieplan o Inventariseren, analyseren, afstemmen en beschrijven van de gewenste informatievoorziening van een organisatie, in relatie met de gewenste bedrijfsvoering. o Vaststellen van uitgangspunten, condities en randvoorwaarden. Beschrijven van de eisen die aan de gewenste situatie worden gesteld, alsmede de consequenties voor de bestaande situatie. Vaststellen informatie-architectuur o Definiëren van de gewenste informatievoorziening van een organisatie. o Aangeven van de consequenties voor de bestaande situatie. Opstellen plan voor interne controle 20

21 o Formuleren van eisen inzake interne controle van de informatievoorziening. Beoordelen van de bestaande maatregelen en voorzieningen in het licht van deze eisen. o Bepalen en beschrijven van wenselijke (aanvullende) maatregelen. Opstellen beveiligingsplan o Formuleren van eisen inzake de beveiliging van de informatievoorziening met betrekking tot het voorkomen van het verlies aan gegevens en de ongeautoriseerde toegang tot gegevens. Beoordelen van de bestaande maatregelen en voorzieningen in het licht van deze eisen. o Bepalen en beschrijven van wenselijke (aanvullende) maatregelen. Bepalen normen systeemgebruik en -beheer o Formuleren van het beleid ter zake. o Opstellen van normen, richtlijnen en procedures voor het gebruik en beheer van informatiesystemen. Beheren en onderhouden van de normen. Probleemoriëntatie informatievoorziening o Op hoofdlijnen analyseren en beschrijven van een vraagstuk of probleem in de informatievoorziening, al dan niet voortkomend uit een bedrijfskundig vraagstuk. Nader verkennen van het vraagstuk of probleem om vast te stellen of er een opdracht moet worden gegeven om het ondervonden probleem verder te analyseren en op te lossen. Onderzoeken organisatieaspecten o Uitvoeren van het onderzoek om een beeld te krijgen van het functioneren van de organisatie en van relevante aspecten en ontwikkelingen, mede in het licht van geformuleerde knelpunten, problemen, wijzigingen, e.d. in de (gebruikers)organisatie. Analyseren veranderingsvermogen o Vaststellen van het veranderingsvermogen van de organisatie in relatie tot veranderingen in de informatievoorziening. Afleiden van organisatorische randvoorwaarden en toetsingscriteria voor de te kiezen oplossingen en wijzigingen in de informatievoorziening. Vaststellen gewenste situatie informatievoorziening o Inventariseren, analyseren, afstemmen en beschrijven van de gewenste informatievoorziening in relatie met de gewenste bedrijfsvoering. Vaststellen van beperkingen, randvoorwaarden en uitgangspunten. Beschrijven van de eisen die aan de gewenste situatie worden gesteld. 21

22 Opstellen bedrijfsprocessen model o Vaststellen welke bedrijfsprocessen objecten creëren, onderhouden en gebruiken in het kader van een specifiek informatiesysteem. o Specificeren van de relaties tussen: - de bedrijfsprocessen onderling, - de bedrijfsprocessen en de objecten, - de bedrijfsprocessen en de omgeving. Ontwerpen bedrijfsproces o Vaststellen op welke wijze bedrijfsprocessen moeten functioneren en moeten worden ingericht. Vastleggen in een procesbeschrijving. Formuleren van de eisen aan en criteria aan de resultaten van de bedrijfsprocessen. Opstellen calamiteitenplan o Onderzoeken van de noodzaak om de functionaliteit van een informatiesysteem (zowel interactief/online gebruik als de batch-productie) op een alternatieve wijze te continueren indien het primaire productiesysteem gedurende een onacceptabele periode dreigt uit te vallen, c.q. uitvalt. Formuleren van de eisen aan en criteria voor calamiteiten. Onderzoeken van de mogelijkheden voor een calamiteitenregeling. Opstellen van een actieplan waarmee de gekozen calamiteitenregelingen kunnen worden gerealiseerd. Opstellen informatieprocessen model o Vaststellen in welke informatieprocessen gegevens worden gecreëerd, onderhouden en gebruikt. o Specificeren van de relaties tussen: - de informatieprocessen onderling, - de informatieprocessen en gegevens, - de informatie-uitwisseling met de omgeving. Bepalen investeringen en kosten o Berekenen van de investeringen en kosten van bijvoorbeeld projecten, de aanschaf en afschrijving van hardware, of het bepalen van de kosten van het beheer van een component. Beheren bedrijfswaarde van componenten o Berekenen van de kosten van bijvoorbeeld het beheer en het gebruik van informatiesystemen, apparatuur, e.d. Deze kosten afzetten tegen de opbrengsten van de inzet van deze middelen. 22

23 o Zo nodig aansturen op het verbeteren van het gebruik en de inzet van betreffende middelen en/of het aansturen op het verlagen van bijvoorbeeld de beheer- en exploitatiekosten. Informatie Architect Een Informatie Architect stelt - meestal vanuit de principes van architectuur - de informatie-architectuur op. Hierbij wordt zeer sterk gekeken naar het optimaliseren van de bedrijfsprocessen. Een belangrijk aandachtspunt is de integratie van informatiesystemen binnen een concern, alsmede met systemen van klanten, e.d. Deze functie komt vooral bij grote tot zeer grote organisaties voor. Taken: Opstellen informatieplan o Inventariseren, analyseren, afstemmen en beschrijven van de gewenste informatievoorziening van een organisatie, in relatie met de gewenste bedrijfsvoering. o Vaststellen van uitgangspunten, condities en randvoorwaarden. Beschrijven van de eisen die aan de gewenste situatie worden gesteld, alsmede de consequenties voor de bestaande situatie. Vaststellen informatie-architectuur o Definiëren van de gewenste informatievoorziening van een organisatie. o Aangeven van de consequenties voor de bestaande situatie. Opstellen plan voor interne controle o Formuleren van eisen inzake interne controle van de informatievoorziening. Beoordelen van de bestaande maatregelen en voorzieningen in het licht van deze eisen. o Bepalen en beschrijven van wenselijke (aanvullende) maatregelen. Opstellen beveiligingsplan o Formuleren van eisen inzake de beveiliging van de informatievoorziening met betrekking tot het voorkomen van het verlies aan gegevens en de ongeautoriseerde toegang tot gegevens. Beoordelen van de bestaande maatregelen en voorzieningen in het licht van deze eisen. o Bepalen en beschrijven van wenselijke (aanvullende) maatregelen. Probleemoriëntatie informatievoorziening 23

Scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum agileagileagileagileagileagileagileagil

Scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum agileagileagileagileagileagileagileagil Scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum agileagileagileagileagileagileagileagil eagileagileagileagileagileagileagileagi leagileagileagileagileagileagileagileag

Nadere informatie

Scrum. Een introductie

Scrum. Een introductie Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 10 Scrum Een introductie Almere 1999 Proud of it Pagina 1 van 10 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Scrum... 4 3 Scrum rollen...

Nadere informatie

Riskpoker - Confirmation - Planningpoker. Opfrissing TMap NEXT in scrum en toelichting op de opdracht Leo van der Aalst - Jos Punter - Hans Lantink

Riskpoker - Confirmation - Planningpoker. Opfrissing TMap NEXT in scrum en toelichting op de opdracht Leo van der Aalst - Jos Punter - Hans Lantink Riskpoker - Confirmation - Planningpoker 10-7-2013 Opfrissing TMap NEXT in scrum en toelichting op de opdracht Leo van der Aalst - Jos Punter - Hans Lantink 1 Presentatie (sprint) backlog items 1 2 3 4

Nadere informatie

1. De watervalmethode... 2. 2. Agile softwareontwikkeling... 2. 3. Iteratief werken... 3. 4. Agile technieken voor teams... 3

1. De watervalmethode... 2. 2. Agile softwareontwikkeling... 2. 3. Iteratief werken... 3. 4. Agile technieken voor teams... 3 Naar Voren: Tijdschrift voor webwerkers» Artikel #155 Agile (web)ontwikkeling Omarm de verandering Als ICT-professional heb je het liefst dat de klant exact weet wat hij wil, dat jij exact weet hoe je

Nadere informatie

Agile bij grote administratieve systemen. Omgaan met requirements

Agile bij grote administratieve systemen. Omgaan met requirements Agile bij grote administratieve systemen Omgaan met requirements 1 Agenda Wat is een groot systeem? Aanpak van een groot systeem Agile alignment Agile en requirements (en architectuur) Agile en governance

Nadere informatie

Leiderschap in een organisatie met technische professionals

Leiderschap in een organisatie met technische professionals Quintor Leiderschap in een organisatie met technische professionals Johan Tillema CEO Quintor Professionele softwareontwikkeling ICT Architectuur Java,.NET en Mobile Informatieanalyse Opgericht in 2005

Nadere informatie

EXIN Agile Scrum Foundation

EXIN Agile Scrum Foundation Voorbeeldexamen EXIN Agile Scrum Foundation Editie april 2014 Copyright 2014 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing system

Nadere informatie

Agile Testen in de praktijk

Agile Testen in de praktijk 1 Agenda 2 Agile Testen in de praktijk Summerschool 13 Juli 2011 Introductie Agile de context van agile Testen2.0 de tester in een agile project Waarden en principes DoD, PRA en MTP Testen3.0 in een agile

Nadere informatie

Unified Process. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Unified Process. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Unified Process Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Unified Process... 4 3. Fasering... 5 3.1.

Nadere informatie

Agile systeemontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Agile systeemontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Agile systeemontwikkeling Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Terminologie... 4 3. Uitgangspunten...

Nadere informatie

Praktijkinstructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131)

Praktijkinstructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131) instructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131) pi.cin08.4.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen

Nadere informatie

Factsheet Enterprise Mobility

Factsheet Enterprise Mobility Factsheet Enterprise Mobility www.vxcompany.com Informatie willen we overal, altijd en op elk device beschikbaar hebben. Privé, maar zeker ook zakelijk. Met het gebruik van mobile devices zoals smartphones

Nadere informatie

Kwaliteit in Agile: een gegeven?

Kwaliteit in Agile: een gegeven? QA in Agile: waste? Kwaliteit in Agile: een gegeven? Een praktijkvoorbeeld Arno Balemans senior Quality Assurance consultant Bussum, 29 september 2015 Kwaliteit in Agile 2015 2 Werkzaamheden In mijn opdrachten:

Nadere informatie

WHITEPAPER IN 5 MINUTEN. 11. Scrum

WHITEPAPER IN 5 MINUTEN. 11. Scrum WHITEPAPER IN 5 MINUTEN A U G U S T U S 2 0 1 4 11. Scrum Deze whitepaper gaat over Scrum. Kort en bondig: Scrum is een software-ontwikkelmethode met vaste sprints van enkele weken waarin steeds een verbeterde

Nadere informatie

Agile werken: zó doen we dat

Agile werken: zó doen we dat Agile werken: zó doen we dat Bij Freshheads werken we graag volgens de Agile aanpak. De voordelen? Verhoogde efficiëntie en flexibiliteit, snellere resultaten en grotere betrokkenheid. Maar hoe gaat het

Nadere informatie

Medewerker administratieve processen en systemen

Medewerker administratieve processen en systemen processen en systemen Doel Voorbereiden, analyseren, ontwerpen, ontwikkelen, beheren en evalueren van procedures en inrichting van het administratieve proces en interne controles, rekening houdend met

Nadere informatie

Checklist basisontwerp SDM II

Checklist basisontwerp SDM II Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 5 Checklist basisontwerp SDM II Documentatie. Zijn de uitgangspunten voor het basisontwerp Is een plan van aanpak Zijn er wijzigingen op het Software Quality Assurance

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

voorbeeldexamen I-Tracks Project Participation Foundation (PPF) voorbeeldexamen PPF uitgave oktober 2007

voorbeeldexamen I-Tracks Project Participation Foundation (PPF) voorbeeldexamen PPF uitgave oktober 2007 voorbeeldexamen Project Participation Foundation (PPF) I-Tracks Project Participation Foundation (PPF) voorbeeldexamen PPF uitgave oktober 2007 Inhoud inleiding 2 voorbeeldexamen 3 antwoordindicatie 12

Nadere informatie

XP Extreme Programming. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

XP Extreme Programming. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. XP Extreme Programming Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. INLEIDING...3 2. EXTREME PROGRAMMING...4 3. FASERING...5

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

Testen. Presentatie. Open-i Software Services BV, Maarssen Datum : 06-07-2013 Versie : 1.2

Testen. Presentatie. Open-i Software Services BV, Maarssen Datum : 06-07-2013 Versie : 1.2 Testen Presentatie Open-i Software Services BV, Maarssen Datum : 06-07-2013 Versie : 1.2 Algemeen Tegenwoordig behoeft het belang van testen nauwelijks nog te worden uitgelegd. Binnen organisaties speelt

Nadere informatie

Webtesten onder schaarste

Webtesten onder schaarste Testnet najaarsevenement 2005 B e y o n d t h e o r d i n a r y Webtesten onder schaarste Vincent Staal ORDINA NV Ringwade 1 Postbus 7101 3430 JC Nieuwegein Tel: 030 6637000 Fax: 030 6637099 www.ordina.nl

Nadere informatie

Testgedreven ontwikkeling dat is pas veilig!

Testgedreven ontwikkeling dat is pas veilig! Testgedreven ontwikkeling dat is pas veilig! INTRODUCTIE ANKO TIJMAN 2 Software tester sinds 1997 (TMap, ISEB Practitioner) Eerste agile ervaring in 2001 Presentaties op (inter)nationale congressen Nov

Nadere informatie

Agile ervaring Ir.ing. Erik van Daalen

Agile ervaring Ir.ing. Erik van Daalen Agile ervaring Ir.ing. Erik van Daalen Eneco Rotterdam 3 december 2013 03-12-2013 Agile Erik van Daalen 1 Hoofdsponsor Sponsors IPMA-N Jaarsponsors 03-12-2013 Agile Erik van Daalen 2 Korte introductie

Nadere informatie

Functiebeschrijving Technische Architect

Functiebeschrijving Technische Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie

Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP

Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP De Spreker Richard Weber Directeur & oprichter Adviseur & coach Projectmanagement Profile Dynamics ICT & Bedrijfskundige achtergrond Trainer

Nadere informatie

Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling. Agile Methodiek en Technologie. Zest Application Professionals

Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling. Agile Methodiek en Technologie. Zest Application Professionals Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling Agile Methodiek en Technologie Zest Application Professionals Hoe is de aansluiting op ontwikkelmethoden voor Legacy-systemen? Out of the Box

Nadere informatie

SDM II - System Development Methodology II. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

SDM II - System Development Methodology II. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. SDM II - System Development Methodology II Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 12 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

IV SDM - FASE 2 BASISONTWERP

IV SDM - FASE 2 BASISONTWERP IV SDM - FASE 2 BASISONTWERP IV.1 Inleiding Zoals reeds besproken onderkent het in Nederland veel gebruikte SDM II (System Development Methodology, versie II), bij de bouw van informatiesystemen de volgende

Nadere informatie

Ontwikkelen en testen van e-business: beheerste dynamiek

Ontwikkelen en testen van e-business: beheerste dynamiek Ontwikkelen en testen van e-business: beheerste dynamiek Het ontwikkelen en gestructureerd testen van administratieve systemen is gebaseerd het watervalprincipe. Bij het ontwikkelen volgens het watervalprincipe

Nadere informatie

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Evo Evolutionary Project Management Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. EVO... 4 3. FASERING...

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

De Agile Analist. Henk Jan Huizer

De Agile Analist. Henk Jan Huizer De Agile Analist Henk Jan Huizer Software Ontwikkeling Dat is Software Ontwikkeling is Voor veel organisaties van steeds grote belang! Agile Software ontwikkeling Is een aanpak die past bij het type werk

Nadere informatie

Procesvisie op Maat. Op basis van het Master Test Plan wordt een gedetailleerd testplan voor elke fase opgesteld.

Procesvisie op Maat. Op basis van het Master Test Plan wordt een gedetailleerd testplan voor elke fase opgesteld. 1. 1.1. Inleiding Doel In de discipline vindt de validatie van datgene wat binnen het project is gerealiseerd plaats. Dit bestrijkt het gebied van unittest tot en met acceptatie door gebruikers en beheerorganisatie.

Nadere informatie

Responsive web applicaties op Oracle

Responsive web applicaties op Oracle APEX Responsive web applicaties op Oracle Spreker(s) : Datum : E-mail : Arian Macleane & Jacob Beeuwkes 06-06-2013 info@transfer-solutions.com WWW.TRANSFER-SOLUTIONS.COM Outline Trends APEX intro APEX

Nadere informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie Djoerd Hiemstra, Klaas Sikkel, Luís Ferreira Pires, Maurice van Keulen, en Jan Kamphuis 1 Inleiding Studenten hebben in modules 1 en 2 geleerd om moeilijke

Nadere informatie

Scrum. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Scrum. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Scrum Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 SCRUM... 4 3 FASERING... 5 4 KENMERKEN... 6 4.1 DE SCRUM-MEETING...

Nadere informatie

Cecile Davis & Leo van der Aalst cecile.davis@sogeti.nl & leo.vander.aalst@sogeti.nl

Cecile Davis & Leo van der Aalst cecile.davis@sogeti.nl & leo.vander.aalst@sogeti.nl (fr)agile Balance Cecile Davis & Leo van der Aalst cecile.davis@sogeti.nl & leo.vander.aalst@sogeti.nl Voorstelronde Naam Organisatie Ervaring met testen in agile omgevingen Verwachting 2 Agenda 09:30

Nadere informatie

RAD Rapid application development. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

RAD Rapid application development. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. RAD Rapid application development Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Functiebeschrijving Business Architect

Functiebeschrijving Business Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager architectuur van

Nadere informatie

Martin van Leeuwen Happy Testing

Martin van Leeuwen Happy Testing Titel, samenvatting en biografie Samenvatting: Deze presentatie beschrijft een aantal test maatregelen die in een RUP nieuwbouw project zijn genomen, om ervoor te zorgen dat het testen aan het eind van

Nadere informatie

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI getronicspinkroccade.nl Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI Machteld Meijer Zeist, 3 oktober 2006 Inhoud Domeinen en modellen Functioneel beheer en BiSL Rol van BiSL in SPI 1 Goed functioneel

Nadere informatie

Betere dienstverlening financiële organisaties met continuous delivery Flexibeler, efficiënter en in kort tijdsbestek software ontwikkelen

Betere dienstverlening financiële organisaties met continuous delivery Flexibeler, efficiënter en in kort tijdsbestek software ontwikkelen Betere dienstverlening financiële organisaties met continuous delivery Flexibeler, efficiënter en in kort tijdsbestek software ontwikkelen Sinds de kredietcrisis en door opkomende technologieën staan banken

Nadere informatie

Plan van aanpak. Website voor Bouwkundig Adviesbureau Punte. Hugo Nijhuis John Oelen Frank Hazekamp Cindy Roelofs Ben Wilbers Tim Regelink

Plan van aanpak. Website voor Bouwkundig Adviesbureau Punte. Hugo Nijhuis John Oelen Frank Hazekamp Cindy Roelofs Ben Wilbers Tim Regelink Plan van aanpak Website voor Bouwkundig Adviesbureau Punte 2009 Hugo Nijhuis John Oelen Frank Hazekamp Cindy Roelofs Ben Wilbers Tim Regelink Contents Product Backlog... 3 Documentatie... 4 Kwaliteitsbeheer...

Nadere informatie

Ontwikkelmethoden en technieken DSDM POMT HC3

Ontwikkelmethoden en technieken DSDM POMT HC3 DSDM Ontwikkelmethoden en technieken DSDM POMT HC3 HC WG rollenspel praktijktoets 1 praktijktoets 2 praktijktoets 3 Mei week 1 week 2 week 3 Week 4 vakantie Inleiding Ontwikkel methodiek DSDM Technieken

Nadere informatie

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces Software Processen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1 Het software proces Een gestructureerd set van activiteiten nodig om een software systeem te ontwikkelen Specificatie;

Nadere informatie

Aliens? http://www.youtube.com/watch?v=e5pqleh2hz8

Aliens? http://www.youtube.com/watch?v=e5pqleh2hz8 Aliens? http://www.youtube.com/watch?v=e5pqleh2hz8 Ontwikkelmethoden en technieken Kenmerken van ontwikkelmethoden POMT HC2 2 Vorige week 3 Rollenspel Klant is koning Communicatie en afspraken Documentatie

Nadere informatie

Portal Planning Process

Portal Planning Process BROCHURE Portal Planning Process SAMENWERKEN AAN EEN WAARDEVOL PORTAAL BROCHURE PORTAL PLANNING PROCESS 2 Axians PORTAL PLANNING PROCESS BROCHURE Inhoud Introductie 4 3 Portal Planning Process 5 4 Uitdagingen

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren Maart 2015 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 2 December 2014 Yannick Verschueren

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

De overstap naar Agile De overstap naar Agile

De overstap naar Agile De overstap naar Agile De overstap naar Agile De overstap naar Agile Wat als niet alleen de requirements veranderen, maar alles verandert? Inleiding Start project met waterval aanpak Overstap naar agile Hoe hebben we het gedaan?

Nadere informatie

WHITE PAPER. Agile/Scrum

WHITE PAPER. Agile/Scrum WHITE PAPER Agile/Scrum Belangrijkste kenmerk van Scrum is de ontwikkeling via een serie van korte - iteraties, in Scrum terminologie sprints genoemd. Introductie Heel in het kort gezegd is Scrum een Agile

Nadere informatie

Tmap Dag 2015. Ik test, jij test, wij testen. Testen binnen een Wendbare Belastingdienst. 29 september 2015. Laurens Kremer

Tmap Dag 2015. Ik test, jij test, wij testen. Testen binnen een Wendbare Belastingdienst. 29 september 2015. Laurens Kremer Tmap Dag 2015 Ik test, jij test, wij testen Testen binnen een Wendbare Belastingdienst 29 september 2015 Laurens Kremer Introductie Naam: Laurens Kremer, SPC, CISA Rol: Agile coach Informatie Management

Nadere informatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Auteur: Remy Stibbe Website: http://www.stibbe.org Datum: 01 mei 2010 Versie: 1.0 Whitepaper implementatie workflow in een organisatie 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren November 2014 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 1 Inhoudstafel 1 Introductie 3 1.1

Nadere informatie

Introductie. Hoofdstuk 1. 1.1 Over softwareontwikkeling

Introductie. Hoofdstuk 1. 1.1 Over softwareontwikkeling Hoofdstuk 1 Introductie 1.1 Over softwareontwikkeling In de meeste gevallen zijn er veel mensen betrokken bij de ontwikkeling van software: niet alleen de klant die de opdrachtgever is en de programmeurs

Nadere informatie

Marlin Family. Marlin

Marlin Family. Marlin PCA Mobile PCA Mobile Organisatie PCA Mobile BV maakt deel uit van de Mobile Solution Group en biedt met ruim 40 enthousiaste collega s een veelomvattend pakket van innovatieve en gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

Titel, samenvatting en biografie

Titel, samenvatting en biografie Titel, samenvatting en biografie \ Peter Wanders De Black Box Dialog methode Voorjaarsevent Testnet: 22 juni 2009 Samenvatting Nog nooit heb ik heb een klant horen zeggen: Enorm vervelend dat het IT project

Nadere informatie

Business Sprint LOOT-scholen en Zo.Leer.Ik in kader van project Leerling 2020. Door Madelief Keyser en Michael van Wetering

Business Sprint LOOT-scholen en Zo.Leer.Ik in kader van project Leerling 2020. Door Madelief Keyser en Michael van Wetering Business Sprint LOOT-scholen en Zo.Leer.Ik in kader van project Leerling 2020 Door Madelief Keyser en Michael van Wetering Aanleiding Business Sprints Inzicht krijgen in behoeftes van nieuwe onderwijsconcepten

Nadere informatie

Eigenschappen van moderne ontwikkelmodellen

Eigenschappen van moderne ontwikkelmodellen overdruk informatie september 00 Eigenschappen van moderne ontwikkelmodellen Vier modellen vergeleken Auteurs: Danny Greefhorst en Mark van Elswijk informatie overdruk1 1 Eigenschappen van moderne ontwikkelmodellen

Nadere informatie

WHITE PAPER. Business Solutions

WHITE PAPER. Business Solutions WHITE PAPER Business Solutions De keuze van de strategie/aanpak is be-palend voor de complexiteit en doorlooptijd van een implementatie. Introductie Uw organisatie staat op het punt om een standaard software

Nadere informatie

Inleiding ontwikkelmethoden

Inleiding ontwikkelmethoden Inleiding ontwikkelmethoden 1 Ontwikkelmethoden en Technieken POMT HC1 2 Ronald de Waal Opleiding TU Delft: industrieel ontwerpen Diverse softwarebedrijven, internet ontwerp vanaf 1994 Docent systeemontwikkeling

Nadere informatie

Adding value to test tooling Hoe en waarom DevOps de wereld van performance testen verandert

Adding value to test tooling Hoe en waarom DevOps de wereld van performance testen verandert Hoe en waarom DevOps de wereld van performance testen verandert Najaarsevenement 14 oktober 2015 Inleiding Wie zijn we Marc Koper: Specialist in performancetesten / testautomatisering HenkJaap van den

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

Informatica 2 Studiehandleiding

Informatica 2 Studiehandleiding Informatica 2 Studiehandleiding Embedded Systems Engineering Groep: ES1D ir drs E.J Boks 25-02-2010 Inhoud 1 Inleiding... 2 2 Doelstelling... 3 3 Beoordeling... 4 4 Eisen aan het verslag... 6 Voorbeeld

Nadere informatie

Plan van Aanpak. project Tetris Packing

Plan van Aanpak. project Tetris Packing Plan van Aanpak project Tetris Packing Inleiding! 4 Projectomschrijving! 5 Producten! 5 Testplan! 5 Ontwerprapport! 5 Implementatierapport! 5 Testrapport! 5 Systeemdocumentatie! 5 Aanpak! 6 Projectmethodiek!

Nadere informatie

Procesgerichte IT BPM de link tussen bedrijf en IT

Procesgerichte IT BPM de link tussen bedrijf en IT 24 november 2010 Procesgerichte IT BPM de link tussen bedrijf en IT ir. Martin R. Meijer senior BPM/EAI consultant Agenda Business Process Management, een historisch overzicht BPM als bindmiddel geschikte

Nadere informatie

BDD/Gherkin. Een introductie

BDD/Gherkin. Een introductie BDD/Gherkin Een introductie Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. BDD... 4 3. Gherkin... 5 4. BDD-Tools... 6 5. Voordelen... 7 6. Benodigde kennis en vaardigheden...

Nadere informatie

Business Sprint in kader van project Leerling 2020. Door Madelief Keyser

Business Sprint in kader van project Leerling 2020. Door Madelief Keyser Business Sprint in kader van project Leerling 2020 Door Madelief Keyser Generieke vraag initiatieven gepersonaliseerd leren CONTENT: Ontwikkeling van adaptief digitaal leermateriaal opgedeeld in kleine

Nadere informatie

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA)

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA) READ: de informatiestrategieaanpak van (SKA) INLEIDING HET SPANNINGSVELD TUSSEN KORTETERMIJNVERWACHTINGEN EN LANGETERMIJNBEHOEFTEN In veel bedrijven volgen businessgerelateerde veranderingen elkaar snel

Nadere informatie

14-9-2015. Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Systeemontwikkeling

14-9-2015. Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Systeemontwikkeling Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Systeemontwikkeling Je kunt hier (optioneel) ook een gratis tool downloaden

Nadere informatie

ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden

ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden Drechtsteden Technische Architectuur (DTA) ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden Status : Definitief 1.0 Redactie : DTA Datum : 29-08-2007 1 Versiebeheer

Nadere informatie

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Codeless White Paper Roland Worms, Directeur Wouter van der Ven, Lead Software Architect Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Het IT dilemma. Als standaard

Nadere informatie

Ontwikkelmethoden en technieken. Ontwikkelmethoden & Technieken HC 2

Ontwikkelmethoden en technieken. Ontwikkelmethoden & Technieken HC 2 Ontwikkelmethoden en technieken 1 Vandaag Een kleine geschiedenis (vervolg) Klein stukje XP Afbakening verwachtingen 2 Werkwijze theorie Lesstof Presentaties Boek Aantekeningen Introductie/overzicht Week

Nadere informatie

Business Analyse en User Experience

Business Analyse en User Experience Business Analyse en User Experience Een handreiking voor de Business Analyst Auteur: Marco Theunissen Versie: 1.0 Datum: Januari 2012 Copyright: Marco Theunissen, onder een licentie van Creative Commons

Nadere informatie

TFS als perfecte tool voor Scrum

TFS als perfecte tool voor Scrum TFS als perfecte tool voor Scrum René van Osnabrugge renevo@delta-n.nl About me René van Osnabrugge Communicate @renevo renevo@delta-n.nl http://osnabrugge.wordpress.com Agenda Wat is Scrum? Wat is ALM

Nadere informatie

Ontwikkelaar ICT. Context. Doel

Ontwikkelaar ICT. Context. Doel Ontwikkelaar ICT Doel Ontwikkelen en ontwerpen van ICT-producten, binnen overeen te komen dan wel in een projectplan vastgelegde afspraken ten aanzien van tijd, budget en kwaliteit, opdat overeenkomstig

Nadere informatie

EXIN Business Information Management Foundation

EXIN Business Information Management Foundation Voorbeeldexamen EXIN Business Information Management Foundation with reference to BiSL Editie mei 2012 Copyright 2012 EXIN Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt

Nadere informatie

Allévo. Op weg naar de ultieme BYOD organisatie met informatie op maat!

Allévo. Op weg naar de ultieme BYOD organisatie met informatie op maat! Op weg naar de ultieme BYOD organisatie met informatie op maat! In 2012 heeft Allévo met behulp van Involvit haar twee websites én het intranet vervangen. Daarnaast heeft Allévo ook de eerste verkennende

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol. Datum: dd-mm-jj

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol. Datum: dd-mm-jj BUSINESS CASE: Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum: LET OP: De bedragen in deze business case zijn schattingen op grond van de nu beschikbare kennis en feiten.

Nadere informatie

Project Portfolio Management Altijd en overal inzicht PMO

Project Portfolio Management Altijd en overal inzicht PMO Project Portfolio Management Altijd en overal inzicht PMO Een eenvoudige en toegankelijke oplossing Thinking Portfolio is een snel te implementeren software applicatie. Een krachtig web-based hulpmiddel

Nadere informatie

RUP Rational Unified Process. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

RUP Rational Unified Process. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. RUP Rational Unified Process Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 14 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Factsheet Crowd Testen

Factsheet Crowd Testen Factsheet Crowd Testen www.testbats.com Uw klanten eisen tegenwoordig hoge kwaliteit van uw desktop applicatie, webapplicatie of mobile app. Onder alle omstandigheden en op elk apparaat. Daarom eist u

Nadere informatie

Competenties van de Informatievoorzieningsarchitect. Roel Wieringa Universiteit Twente. 12 September 2007 NGI Werkgroep Architectuur 1

Competenties van de Informatievoorzieningsarchitect. Roel Wieringa Universiteit Twente. 12 September 2007 NGI Werkgroep Architectuur 1 Competenties van de Informatievoorzieningsarchitect Roel Wieringa Universiteit Twente 12 September 2007 NGI Werkgroep Architectuur 1 Twee onderwerpen 1. Informatievoorziening Informatievoorzieningsarchitectuur

Nadere informatie

Releases en change-management bij maatwerkapplicaties

Releases en change-management bij maatwerkapplicaties Releases en change-management bij maatwerkapplicaties door Wim - 01-26-2011 http://www.itpedia.nl/2011/01/26/releases-en-change-management-bij-maatwerk-applicaties/ Op grote maatwerk informatiesystemen

Nadere informatie

Doel. Context VSNU UFO/INDELINGSINSTRUMENT FUNCTIEFAMILIE ICT FUNCTIONEEL (INFORMATIE) BEHEERDER VERSIE 1 MEI 2012

Doel. Context VSNU UFO/INDELINGSINSTRUMENT FUNCTIEFAMILIE ICT FUNCTIONEEL (INFORMATIE) BEHEERDER VERSIE 1 MEI 2012 Functioneel (informatie) beheerder Doel Zorgdragen voor het inrichten, aanpassen, vernieuwen en onderhouden van de informatievoorziening (processen, procedures en/of systemen), passend binnen het informatiebeleid

Nadere informatie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu Beheerst naar beheer

Ministerie van Infrastructuur en Milieu Beheerst naar beheer Document D-2 Ministerie van Infrastructuur en Milieu Beheerst naar beheer Versie 1.0 Datum 15 juli 2014 Status Definitief Colofon Versie 1.0 Contactpersoon Paul Leunissen M 06-5250 6691 Paul.Leunissen@minienm.nl

Nadere informatie

15-6-2015. Eerste ontwerp Conferentie Software Development 2020. Programma 5 minuten Introductie. Netvlies Sedert 1997

15-6-2015. Eerste ontwerp Conferentie Software Development 2020. Programma 5 minuten Introductie. Netvlies Sedert 1997 Eerste ontwerp 1 - XX Programma 5 minuten Introductie 15 minuten Grip op je project met Scrum (theorie) 15 minuten Case: Zorgtrajectplanner 5 minuten Scrum in je dagelijkse werk 5-10 minuten Q&A Conferentie

Nadere informatie

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision Werkplekvisie Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision De essentie De gebruiker centraal Verschillende doelgroepen Verschillende toepassingen Verschillende locaties Het beschikbaar

Nadere informatie

Functies toegevoegd voor Process productie, productie en logistiek in Microsoft Dynamics AX 2012 R2

Functies toegevoegd voor Process productie, productie en logistiek in Microsoft Dynamics AX 2012 R2 Functies toegevoegd voor Process productie, productie en logistiek in Dynamics AX Dit document is vertaald door een vertaalmachine en is niet door een menselijke vertaler bewerkt. Het wordt als zodanig

Nadere informatie

Service Virtualization @RABOBANK

Service Virtualization @RABOBANK Service Virtualization @RABOBANK TMA Dag 2015 eter Claassen RABOBANK Marc van Lint - IBM Agenda 1. Rabobank Context 2. DevOps Vision 3. roof en Implementeren 4. Voorbeelden 5. Ervaringen & Best ractices

Nadere informatie

Procesmanagement. Hoe processen beschrijven. Algra Consult

Procesmanagement. Hoe processen beschrijven. Algra Consult Procesmanagement Hoe processen beschrijven Algra Consult Datum: juli 2009 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. ORGANISATIE VAN PROCESMANAGEMENT... 3 3. ASPECTEN BIJ HET INRICHTEN VAN PROCESMANAGEMENT...

Nadere informatie

Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device

Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device MOBILE BUSINESS APPS Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device YOUR VIEW ON BUSINESS Introductie Oplossingen Any2info is een innovatieve ICT-onderneming

Nadere informatie

Functionaliteitenbeheer

Functionaliteitenbeheer Organisatie Functionaliteit 1 Richtinggevend Sturend Uitvoerend Het gaat hier om het initiëren van en zorgdragen voor de uitwerking en verandering van de gewenste wijzigingen aan de informatievoorziening.

Nadere informatie

Zest Application Professionals Training &Workshops

Zest Application Professionals Training &Workshops De requirements trainingen van Zest Application Professionals geven u de handvatten die nodig zijn om uw requirementsproces te verbeteren. U doet hands-on ervaring op en leert omgaan met lastige praktijksituaties.

Nadere informatie

Offshoring & Testing. Verander een uitdaging in een kans. Door Ernst Labruyère. re Consultant ps_testware. 20 september 2007

Offshoring & Testing. Verander een uitdaging in een kans. Door Ernst Labruyère. re Consultant ps_testware. 20 september 2007 Offshoring & Testing Verander een uitdaging in een kans Door Ernst Labruyère re Consultant ps_testware 20 september 2007 Ernst Labruyere- Offshoring en Testing: : Verander een uitdaging in een kans - 1

Nadere informatie

Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens

Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens Copyright Datacon www.datacon.nl Wat is een intranetportal? Een intranet is een online gepersonaliseerde en geïntegreerde toegang tot

Nadere informatie

WebCit. kruip in de huid van uw doelgroep! ?WebCit

WebCit. kruip in de huid van uw doelgroep! ?WebCit ?WebCit kruip in de huid van uw doelgroep! Inleiding De zorg in Nederland verandert. Aan de ene kant wordt dit veranderingsproces gedreven door financiële prikkels voortkomende uit een veranderend zorgstelsel.

Nadere informatie

Sitecore Author Experience

Sitecore Author Experience Sitecore Author Experience In 3 stappen naar blijere CMS-gebruikers bij CZ Sitecore User Group Nederland, 8 december 2015 10-12-2015 Bas Evers (@everbass) Agenda Over (digitaal) CZ Contentstrategie bij

Nadere informatie