Verslag Up&Go. 28 februari 2011 Auteurs: Tom de Haan, Sanne Tiekstra Kenniscentrum Papier & Karton

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verslag Up&Go. 28 februari 2011 Auteurs: Tom de Haan, Sanne Tiekstra Kenniscentrum Papier & Karton"

Transcriptie

1 Verslag Up&Go 28 februari 2011 Auteurs: Tom de Haan, Sanne Tiekstra Kenniscentrum Papier & Karton

2 Inhoud 1 Inleiding Leeswijzer Doelgroep Voorstudies FEFCO: European Database for Corrugated Board Life Cycle Studies VIGC: Benchmark Febelgra: Presti Gids Stimular: Milieubarometer Ekrem Karacali: Onderzoek, analyse en aanbevelingen ten aanzien van papierverlies Universiteit Utrecht: Energy transition in the paper chain EEEI: Europese studie CE Delft: Energietransitie papierketen Energiecentrum MKB M.M. Kaper en M.E. Regelink: Downtime - Up & Go Anouk Antheunisse: stage Wereld van Papier Renz Sietsma en Roy Poeze: What is the offset printers opinion on the contribution of collaboration factors on identified causes of waste? Overzicht Materiaal- en energie-efficiëntie Algemeen In- en verkoop Logistiek Prepress Press Postpress

3 1 Inleiding Up&Go richt zich op het inzichtelijk maken van het materiaalgebruik van papier en karton voor de belangrijkste productketens en de in die ketens optredende verliezen als basis voor de ontwikkeling van technologische, organisatorische en bedrijfseconomische verbeteropties. Uiteindelijk zal het doorvoeren van alle maatregelen bij de deelnemende bedrijven leiden tot minimaal 25% reductie van de verliezen aan papier en karton bij verwerking in de periode en een halvering per Het project richt zich op verschillende productketens en omvat het gehele traject van het moment dat het papier of karton in Nederland is geproduceerd tot aan de levering bij de eindgebruiker. Er wordt in eerste instantie gericht op de ketens van golfkarton, vouwkarton en de grafische en verpakkingsbedrukkingen (zowel off-set als flexo). 1.1 Leeswijzer In dit document worden een aantal studies besproken waarin materiaal- en energieverliezen beschreven zijn. Vaak zal er verwezen worden naar websites of documenten. Sommigen documenten zult u vinden in de bijlagen. Andere, vertrouwelijke, documenten niet. Een aantal van deze studies zijn uitgevoerd met betrekking tot Up&Go door het Kenniscentrum Papier en Karton (KCPK). 1.2 Doelgroep Onder de doelgroep van dit verslag vallen alle VNP-leden die zelf in-huis papier- en karton verwerken dan wel in samenwerking met afnemers willen werken aan het terugbrengen van ketenverliezen en de papier- en kartonverwerkende bedrijven van GTSC, GSOB en IPC. 3

4 2 Voorstudies Een aantal studies is reeds voor aanvang van het Up&Go project en buiten het KCPK ondernomen. Vanuit KCPK is daarnaast een aantal initiatieven gedaan ten behoeve van de reductie van materiaalen energieverlies in de grafische industrie. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste. 2.1 FEFCO: European Database for Corrugated Board Life Cycle Studies Deze studie van FEFCO in 2009 doet een Life Cycle Assessment voor de productie en het vervoer van golfkarton. Er is veel data verzameld, maar om vertrouwelijkheidredenen zijn alleen gemiddelde waarden voor energie en de uitstoot van chemische componenten opgenomen. Desalniettemin kunnen deze cijfers zeer waardevol zijn om te gebruiken als vergelijkingsmateriaal voor kartonfabrieken. Voor meer informatie, zie het rapport in bijlage A. 2.2 VIGC: Benchmark Het Vlaams Innovatiecentrum voor Grafische Communicatie (VIGC) heeft in 2009 een benchmark opgezet om drukkerijen te laten onderzoeken hoe zij het doen ten opzichte van hun collega s en om te onderzoeken waar de knelpunten liggen in het drukproces. Met behulp van een (online) tool waren ondernemers in staat in te vullen wat hun verbruiken waren. Deze gegevens zouden dan door VIGC verwerkt worden door een geanonimiseerde benchmark; tot op heden is hier nog niets van bekend gemaakt. Voor meer informatie, zie de presentatie in bijlage B. 2.3 Febelgra: Presti Gids De gids Papierafvalpreventie in de grafische sector (2007) van het Belgische Febelgra stelt een systematiek op om tot verbetering in de grafische industrie te komen. Hier wordt het bedrag dat papierverlies daadwerkelijk kost als uitgangspunt genomen. Om dit te onderzoeken worden 5 stappen voorgesteld die doorlopen moeten worden om besparingen te realiseren. Een onderdeel hiervan zijn concrete verbeterstappen die voor veel bedrijven gelden. Voor meer informatie, zie bijlage C. 2.4 Stimular: Milieubarometer De tool die Stimular tegen betaling aanbiedt op haar website, de Milieubarometer, geeft gebruikers de mogelijkheid om voor hun bedrijf alle milieubelasting, waaronder gebruikte energieen de materiaalstromen, in te vullen. Het behulpzame programma kan eenheden van reststromen omrekenen en kan reststromen uitsplitsen. Op basis van de ingevulde gegevens kan worden bepaald of er mogelijkheden voor verbetering zijn en kunnen voorafgaande jaren vergeleken worden. Voordeel van de Milieubarometer is dat hij voor praktisch alle MKB s bruikbaar is. Een nadeel is dat de resultaten ervan niet openbaar zijn. Wel biedt de website branchevoorbeelden en indien van toepassing resultaten van een benchmark. In de drukkerij-branche laat de website een gemiddelde barometer en kengetallen voor offsetdrukkerijen zien, afkomstig van leden van de Grafische Milieucirkel (http://www.milieucirkel.nl/) en een aantal bedrijven daarbuiten. In onderstaande tabellen staan enkele belangrijke kengetallen uit de benchmark van drukkerijen, waarbij onderscheid is gemaakt tussen grote en kleine drukkerijen. 4

5 Kengetallen voor grote drukkerijen (>10 mdw) 2003 (n=7) Milieuaspect Kengetal Eenheid Gemiddeld Beste Elektriciteit elektriciteit / kg papierdoorzet kwh/kg 0,66 0,34 Water water / kg papierdoorzet liter/kg 1,07 0,62 Afval gevaarlijk afval / medewerker kg/fte 320,3 162,2 percentage papierverlies % Grondstoffen IPA / ton papierdoorzet liter/ton 4,74 1,47 Kengetallen voor kleine drukkerijen (<10 mdw) 2003 (n=4) Milieuaspect Kengetal Eenheid Gemiddeld Beste Elektriciteit elektriciteit / kg papierdoorzet kwh/kg 1,0 0,34 Water water / kg papierdoorzet liter/kg 2,9 1,35 Afval gevaarlijk afval / medewerker kg/fte 208,2 88,5 percentage papierverlies % Grondstoffen IPA / ton papierdoorzet liter/ton 4,74 1,47 Voor meer informatie, zie 2.5 Ekrem Karacali: Onderzoek, analyse en aanbevelingen ten aanzien van papierverlies In 2007 heeft Ekrem Karacali een onderzoek gedaan naar papierverlies bij een producent van vruchtensappakken en heeft de oorzaken van het papierverlies in kaart gebracht. De belangrijkste conclusie was dat het grootste obstakel, naast storingen, leegdraaiingen en monsternames, de gebrekkige communicatie binnen het bedrijf was. Voor meer informatie, zie het rapport in bijlage D. 2.6 Universiteit Utrecht: Energy transition in the paper chain Deze uitgebreide studie uit 2005 van studenten van de Universiteit Utrecht had als doel te onderzoeken hoe er minder energie gebruikt zou kunnen worden bij de productie en verwerking van golfkarton. Om dit te doen is er eerst in kaart gebracht waar in de ketens energie gebruikt wordt. Dit heeft een plaatje opgeleverd waaruit bleek dat meer dan de helft van de totale energie die gebruikt wordt voor een verpakking, wordt gebruikt na het produceren van het karton zelf. Voor meer informatie, zie het rapport in bijlage E. 2.7 EEEI: Europese studie In 2007 is in het kader van het programma European Energy Efficiency Improvement (EEEI) een uitgebreide enquête gehouden onder MKB bedrijven in de grafische industrie in Tsjechië, Duitsland, Griekenland, Hongarije en Nederland. Hierin werden milieubescherming, energieverbruik en vermindering daarvan, alsmede maatregelen van het management in dit kader, onderzocht. Het EEEI biedt op haar website een tool aan waarmee bedrijven hun energieverbruik in kunnen vullen waarop de tool bekijkt hoe het bedrijf staat ten opzichte van haar concurrenten. Op de website is een aantal resultaten van benchmarks te vinden, maar deze worden per drukkerij gegeven en niet per product. Daarnaast geeft de website van EEEI ook een lijst met algemene punten waarop 5

6 partijen uit de grafische industrie energie kunnen besparen en staan er op de website landenrapporten in geanonimiseerde vorm. Voor meer informatie, zie 2.8 CE Delft: Energietransitie papierketen Het rapport Energietransitie Papierketen - Naar halvering in 2020 van CE Delft beschrijft een methodiek om energiestromen in de papierketen te monitoren. In hun rapport worden keuzes gemaakt met betrekking tot de te gebruiken methodiek en welke parameters onderzocht moeten worden om energiestromen in kaart te brengen. Omdat de studie zich heeft gebaseerd op bestaande literatuur en er bleek dat er voornamelijk aan het einde van de ketens weinig literatuur beschikbaar was, heeft deze studie niet het gewenste resultaat opgeleverd. Voor meer informatie, zie bijlage F. 2.9 Energiecentrum MKB Deze instantie adviseert het MKB over energiegebruik. Voor dit doel brengen zij het energiegebruik in kaart en spiegelen dit aan gemiddelden uit de sector. Ook zij geven tips over energieverbruik. De eenvoudige tool die het Energiecentrum MKB aanbiedt op haar website is gratis. Daarnaast biedt het Energiecentrum advies op maat aan over energiegebruik. Zie M.M. Kaper en M.E. Regelink: Downtime - Up & Go In 2005 is er een begin gemaakt met het Up&Go project vanuit KCPK. In dit eerste onderzoek is er door twee studenten van de Saxion Hogeschool een benchmark opgesteld voor papier- en kartonfabrieken waarmee de downtime (de tijd dat de machine geen producten aan het maken is) in kaart is te brengen. Zie bijlage G voor meer informatie Anouk Antheunisse: stage Wereld van Papier Anouk Antheunisse heeft als derdejaars student Bedrijfskunde aan de Erasmus Universiteit in 2010 een onderzoek gedaan naar afvalstromen in drukkerijen. Hiervoor heeft ze bij zeven drukkerijen afvalstromen in kaart gebracht en onderzocht wat hiervan de oorzaken waren. Ze heeft het drukproces hiervoor in zeven fases opgedeeld (inkoop, verkoop, interne logistiek, pre-press, press, post-press, externe logistiek) en per fase bekeken waar er verbeteringen mogelijk waren. Daarnaast heeft ze de gebruikte energie per bedrijf in kaart gebracht. Haar belangrijkste conclusies zijn dat voor ieder bedrijf geldt dat ze winst kan behalen door het efficiënter gebruik van machines en inkt, betere bewustwording van medewerkers en dat er bespaard kan worden op de hoeveelheid papier die verbruikt wordt voor zaken als inschiet. Voor gedetailleerdere info wordt verwezen naar bijlage H, waarin de conclusie is te vinden. De rest van het verslag is gezien de hoeveelheid specifieke en vertrouwelijke informatie niet inzichtelijk. De scriptie van Anouk Antheunisse heeft een aantal kwantitatieve uitkomsten opgeleverd. Ten eerste heeft zij onderzocht waar drukkers zelf denken het meeste materiaal te verliezen. Dat levert de verdeling op als weergegeven in onderstaande grafiek. De reden dat het drukproces wordt gezien als de grootste bron van papierverlies is dat inschiet wordt gerekend tot deze categorie. 6

7 Grafiek 1. Waar bevindt zich het meeste verlies Kopen van leverancier 1% 3% 2%1% Transport naar u Opslag Pre-press Press Post-press 31% 19% 6% Transport naar klant Retouren/misdrukken 37% Grafiek 2. Oorzaken verschil tussen input en output Inschiet Snij/stans-afval 21% 22% Uitval en fouten Onvermijbaar afval Onvermijdbaar afval 16% 19% Instellen drukmachine 22% Grafiek 3. Waar in het proces ondervindt u het meeste verlies Snij-afval 17% 19% Drukken Afwerking Instellen drukmachine 21% 26% Uitval en fouten 17% 7

8 2.12 Renz Sietsma en Roy Poeze: What is the offset printers opinion on the contribution of collaboration factors on identified causes of waste? Renz Sietsma en Roy Poeze zijn in 2010 op Universiteit Nyenrode afgestudeerd met hun scriptie waarin ze onderzoeken wat het effect van samenwerking tussen ketenpartners is op de reductie van materiaalverlies in de keten. Hiervoor onderzochten zij eerst wat de oorzaken zijn van verliezen. Dit zijn, in volgorde van belangrijkheid: bewustzijn, niet uitwisselbare grootte van leveringen, product variëteit en afkeer van het adopteren van nieuwe technieken. Renz en Roy concluderen dat samenwerking aan al deze factoren positief kan bijdragen. De volledige scriptie is opgenomen in bijlage I. Ook hebben zij een Excel tool ontwikkeld als Up&Go methodiek waarmee het materiaal- en energieverbruik per stap in het drukproces in kaart kan worden gebracht. De tool biedt de mogelijkheid besparingsdoelen op te stellen en uit te rekenen hoeveel deze besparingsdoelen opleveren. Op dit moment is de tool dus nog niet te gebruiken omdat deze nog verder uitontwikkeld zal moeten worden Overzicht In onderstaand overzicht is te zien op welke gebieden uit de keten (bron, productie, verwerking, distributie, consument, recycling) de bestaande voorstudies zich richten. Figuur 3.1 Overzicht studies geplaatst in papier en karton keten 8

9 3 Materiaal- en energie-efficiëntie Het identificeren van energie- en materiaalgebruik in het drukproces is belangrijk op twee manieren: ten eerste om te kijken waar zich verbruiken voordoen en ten tweede om verbeterdoelen op te stellen. Wanneer in kaart is gebracht waar de grootste verliezen plaatsvinden is het belangrijk te onderzoeken hoe deze verliezen beïnvloed kunnen worden. De beïnvloedbaarheid van processen kan vanuit verschillende richtingen benaderd worden. Sommige processen zijn technisch gezien eenvoudig te beïnvloeden, maar wanneer werknemers niet de macht wordt gegeven om er ook daadwerkelijk iets aan te doen, is de beïnvloedbaarheid laag. Andersom gaat hetzelfde op. Daarnaast is er de economische impact. Wanneer een ogenschijnlijk groot verlies alleen verminderd kan worden met behulp van een investering die zichzelf niet terugverdient, dan zullen bedrijven er weinig voor voelen om deze investering te doen. De driehoek tussen technische beïnvloedbaarheid, bedrijfskundige beïnvloedbaarheid en economische aantrekkelijkheid moet altijd in balans zijn om tot verandering te komen. Om erachter te komen wat uw positie is ten opzichte van uw collega s of de concurrentie, is het mogelijk een benchmark uit te laten voeren. In hoofdstuk is gewezen op een aantal partijen, als Stimular, die dit soort dingen regelen. Wanneer u inzichtelijk heeft gemaakt waar de grootste verliezen plaatsvinden en of deze te beïnvloeden zijn, dan kunt u per afdeling van het drukproces bekijken wat de verbeteropties zijn. Daar het doel van Up&Go het inzichtelijk maken en het aanpakken van materiaal- en energieverliezen in de grafische sector is, biedt dit hoofdstuk, bij wijze van conclusie, een overzicht van de belangrijkste aspecten uit de genoemde voorstudies die u kunt overwegen om uw efficiëntie te verhogen. 3.1 Algemeen Werknemers: - Zet de juiste drukker op de juiste plaats 1 - Drukker als procescontroller, niet als ambachtsman 1 - Train drukkers op het snel en efficiënt oplossen van problemen 1 - Leer medewerkers de waarde van papier kennen 1 - Zorg dat élke medewerker een basiskennis van het drukproces heeft 1 - Zorg voor een goede communicatie tussen verschillende afdelingen 1 - Bewustwordingsproces bij alle medewerkers in gang zetten 2 - Jobroulatie opstarten 2 - Communicatie binnen en tussen afdelingen uitbreiden 2 - Een bijeenkomst organiseren of een enquête houden onder werknemers om te discussiëren en te zien welke mogelijkheden zij zien voor verbetering 2 - Zet een cyclus van constante verbetering op met de medewerkers, benoem wat goed gaat en wat verbeterpunten zijn. Vraag hen ook op welke punten zij vinden dat het management nog kan verbeteren 2 9

10 - Het doel van het bedrijf en de strategie hoe u deze wil bereiken uiteenzetten en hierop blijvend attenderen om te voorkomen dat er projectmoeheid ontstaat. Nog breder opzetten van de strategie/missie/visie door de medewerkers mee te laten denken 2 - Verander de cultuur binnen het bedrijf, hierdoor kunt u ook de mentaliteit van werknemers bijstellen. Richt u naast kwaliteit, service en snelheid ook op reductie in elke vorm 2 - De mentaliteit van de medewerkers in hogere functies bijstellen 2 - Mogelijke gemakzucht bij werknemers wegnemen door hen verantwoordelijk te maken voor bepaalde delen in het proces 2 - Werknemers de klanten de goede kant op laten sturen 2 Machinepark: - Investeer tijdig in nieuwe persen en afwerkingsmachines 1 - Investeer in nieuwe machine(s) 2 - Weeg zelf uw papiercontainers 1 - Informeer bij machineleveranciers welke technologieën ook voor u financieel haalbaar zijn 1 - Maximaliseer de capaciteit van machines in uw machinepark 2 - Elk half jaar de machines grondig schoonmaken en hier rapportage van bijhouden 2 - Machines leasen 3 Besparing en optimalisatie: - De machines met ongebruikte capaciteit hebben helemaal uitzetten (niet op stand-by) 2 - Machines, licht en apparaten uitzetten als er geen gebruik van wordt gemaakt 2 - Bekijk de mogelijkheden binnen uw pand om een (vorm van) warmte te hergebruiken 2 - Tijdens pauzes in het proces (lunchpauze, omzetten van de pers) alles uitzetten. Argumenten die te maken met de opstarttijd, lijken een kwestie van betere planning 2 - Met een dimmer of bewegingssensor kunt u op eenvoudige wijze energie besparen op licht 2 - De luchtbehandeling optimaliseren (m.b.v. een arbeidsdeskundige). Bijvoorbeeld de temperatuur van het klimaatsysteem instellen op 19 i.p.v. 20 en ervoor zorgen dat niet iedereen de thermostaat kan bedienen 2 Monitoring: - Externe adviseurs kunnen helpen bij het detecteren en oplossen van probleemgebieden1 - Gezamenlijk een professional inhuren die bij elk van de bedrijven komt kijken hoe het zit 2 - Monitoring en verbeteringsvoorstellen vergelijken met wensen 2 - Monitoring van doelen 2 - In het gehele proces meer meten, op vaste punten of steekproefsgewijs 2 - Bedrijven samen laten werken door gezamenlijk materialen in te kopen 2 - Onderzoek of er voor papierstof een soort afzuigsysteem ontwikkelt kan worden, zodat machines niet stil hoeven te staan terwijl deze ontdaan wordt van papierstof waarbij ook materialen verloren gaan 2 - Op internet zou een vraag & aanbod site kunnen worden opgezet waar mensen hun (rest)partijen opzetten en deze aan elkaar kwijt kunnen 2 - Constant vragen stellen, waarom gebeurt het zo? en waarom kost dit mij tijd/geld/moeite? Probeer het eerst zelf op te lossen, lukt dit niet leg dan het probleem ergens anders neer door het uit te besteden. Als u niet wilt voorsnijden dan geeft u dit aan bij de papierleverancier. Als u geen mogelijkheid tot inbinden heeft, besteed dit uit aan partners 2 10

11 - Uitbestedingen kunnen worden opgevangen in heel de keten als er gespecialiseerd wordt 2 - Arbeidsspecialisatie is effectiever dan een uitgebreid takenpakket In- en verkoop Communicatie: - Geef duidelijke instructies over de aanlevering, ook op de website 1 - Gebruik hulpmiddelen 1 - Maak onderlevering bespreekbaar 1 - Voorzie een beloningssysteem voor klanten die meer tijd toelaten 1 - Verhoog de prijs voor spoedopdrachten 3 Materialen: - Intelligenter inkopen; alleen het aantal vellen dat nodig is en het formaat dat nodig is. Hierdoor hoeft u minder te snijden en heeft u minder afval 2 - Beperk het aantal types/merken inkt, papiersoort, vochtwater, 1 - Standaardiseren van papiersoorten, het aanbod verkleinen Logistiek - Regelmatig (bijvoorbeeld elk half jaar) het magazijn opschonen 2 - Materiaal dat door het magazijn uitgegeven wordt, (laten) bijhouden 2 - Bescherm de onderste en bovenste vellen op het palet Prepress Orderbegeleiding: - Communicatie met de klant: duidelijke instructies over de aanlevering, ook op de website 1 - Communicatie met de klant: gebruik hulpmiddelen 1 - Voorzie een beloningssysteem voor klanten die meer tijd toelaten 1 - Maak onderlevering bespreekbaar 1 - Communiceer tijdig met de afwerker 1 - Bespreek met de afwerker het aantal te leveren meerexemplaren 1 Werkvoorbereiding: - Duidelijke werkbonnen en mappen 1 - Probeer het meest gepaste formaat te gebruiken 1 - Hou rekening met de looprichting van het papier 1 - Beperk het snijwit 1 - Bestel het juiste aantal vel per drukorder 1 - Probeer kleine oplages te combineren 1 - Vermijd fouten in de bestanden/drukplaten 1 - Probeer het meest gepaste formaat te gebruiken 1 - Papier dat sowieso wordt weggegooid niet bedrukken (denk aan het wit dat noodzakelijk is om te stansen) 2 - Intelligenter inkopen; alleen het aantal vellen dat nodig is en het formaat dat nodig is. Hierdoor hoeft u minder te snijden en heeft u minder afval 2 - Registratie klantenwensen en opmerkingen (bv dat gramsgewicht niet uitmaakt) 2 - Werknemers de klanten de goede kant op laten sturen 2 11

12 3.5 Press Werkmethoden: - Implementeer CIP 3 / CIP Gebruik een spectrofotometer en minstens een densitometer 1 - Plan tijd in voor onderhoud van de persen 1 - Zet de juiste drukker op de juiste plaats 1 - Drukker als procescontroller, niet als ambachtsman 1 - Train drukkers op het snel en efficiënt oplossen van problemen 1 - Zorg voor printstandaardisatie 1 - Werk volgens de ISO standaard 1 - Beperk het aantal types/merken inkt, papiersoort, vochtwater, 1 - Leer medewerkers de waarde van papier kennen 1 - Zorg dat elke medewerker een basiskennis van het drukproces heeft 1 - Zorg voor een goede communicatie tussen verschillende afdelingen 1 - Meer processen en handelingen standaardiseren en uniformeren 2 - Meer automatiseren en registreren 2 Materialen: - Bescherm de onderste en bovenste vellen op het palet 1 - Gebruik inschiet dubbelzijdig 1 - Inschiet dubbelzijdig gaan gebruiken 2 - Hou rekening met de looprichting van het papier 1 - Minder kantoorpapier gebruiken. Bijvoorbeeld: dubbelzijdig printen, foute printjes gebruiken als kladblaadjes etc 2 - Ander soort papier ter vervanging van inschiet 2 - Reductie van reeds in gebruik zijnde inkt 2 - Reductie van inkt door ander soort inkt te gebruiken 2 - Regelmatig (bijvoorbeeld elk half jaar) het magazijn opschonen 2 - Materiaal dat door het magazijn uitgegeven wordt (laten) bijhouden 2 - Een automatische stop in de drukpers inbouwen die de pers even op pauze zet als de kleur wordt gecheckt Postpress - Zorg voor scherpe messen en een goede snijlat 1 - Probeer inschiet zolang mogelijk in de interne productieketen te houden 1 - Hergebruik inschiet als verpakkingsmateriaal 1 - Bezorg blanco papieroverschotten aan grafische scholen 1 - Maak tijd voor een goede nacalculatie 1 1 Febelgra Presti Gids 2 Anouk Antheunisse 3 Feedback drukker 12

Benchmark Milieubarometer Analyse milieugegevens a.d.h.v. Milieubarometer Stimular

Benchmark Milieubarometer Analyse milieugegevens a.d.h.v. Milieubarometer Stimular Benchmark Milieubarometer Analyse milieugegevens a.d.h.v. Milieubarometer Stimular Projectnaam en nummer: Energietransitie WPC; Ketenmonitoring Auteur(s): Publicatiedatum: Aantal pagina s: Marc Herberigs,

Nadere informatie

Energy Balance Assessment Tool

Energy Balance Assessment Tool Energy Balance Assessment Tool Energy Balance Assessment Tool (EBAT) Verbruik van verschillende soorten energie in de waterkringloop: een Excel tool Energy Balance Assessment Tool (EBAT) Waarom is EBAT

Nadere informatie

Energiebesparing koffieverpakkingen

Energiebesparing koffieverpakkingen Op CE Delft CE lossingen Delft voor Oplossingen milieu, econom voor ie milieu, en technolog economie ie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 2611 HH Delft 2611 HH Delft tel: tel: 015 015 2 150

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2015

Milieubarometerrapport 2015 Milieubarometerrapport 2015 Boom+Verweij Milieubarometer - 2015 Boom+Verweij Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar grafieken en tabellen die de

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand Learnshop EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand tel: 0416-543060 Fax: 0416-543098 email: Web: paul.van.wezel@nimaris.nl

Nadere informatie

Energiemanagementsysteem. Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV

Energiemanagementsysteem. Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV Nuth,20augustus 2015 Auteur(s): Tom Kitzen Theo Beckers Geaccordeerd door: Serge Vreuls Financieel Directeur C O L O F O N Het format voor dit

Nadere informatie

Een PRESTI 5-project gerealiseerd door de Milieudienst van Febelgra: David Caen, Assistent Milieuadviseur Gitte Heirman, Milieuadviseur

Een PRESTI 5-project gerealiseerd door de Milieudienst van Febelgra: David Caen, Assistent Milieuadviseur Gitte Heirman, Milieuadviseur Papierafvalpreventie in de grafische sector gids Een PRESTI 5-project gerealiseerd door de Milieudienst van Febelgra: David Caen, Assistent Milieuadviseur Gitte Heirman, Milieuadviseur In samenwerking

Nadere informatie

GIDS. Papierafvalpreventie in de grafische sector

GIDS. Papierafvalpreventie in de grafische sector GIDS Papierafvalpreventie in de grafische sector Betrokkenen: Ben Breeur (Febelgra) Jonathan Martens (Febelgra) David Caen (Febelgra)* Gitte Heirman (Febelgra)* Stijn Leën (Leën Offsetdruk)* Christophe

Nadere informatie

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Energietransitie Papierketen De ambities binnen Energietransitie Papierketen: Halvering van het energieverbruik per eindproduct in de keten per

Nadere informatie

Smart Power Networks. Energie Management. Bas de Koningh - HARTING B.V.

Smart Power Networks. Energie Management. Bas de Koningh - HARTING B.V. Smart Power Networks Energie Management Bas de Koningh - HARTING B.V. Motivatie Politieke doelen Reductie CO2-Uitstoot nucleare energie fase out Meer renewable energie duurzame energieefficiëntie in de

Nadere informatie

Web2Print 25 jaar. Herman Hartman. Herman Hartman 29 maart 2012 - Web2Print 25 jaar + Herman Hartman. Herman Hartman Grafisch Advies

Web2Print 25 jaar. Herman Hartman. Herman Hartman 29 maart 2012 - Web2Print 25 jaar + Herman Hartman. Herman Hartman Grafisch Advies Web2Print 25 jaar + Herman Hartman + Web2Print 25 jaar Meer dan 25 jaar geleden zetten we in de grafische sector al de bulletinboards in waarop klanten met een modem konden inloggen en zo bestanden aanleveren

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2014 Revisie:

Nadere informatie

Multi-Input-Multi-Output Papierfabriek

Multi-Input-Multi-Output Papierfabriek Multi-Input-Multi-Output Papierfabriek Platform Vezelgrondstoffen 12 maart 2013 Michiel Adriaanse sheet 1 w Doelstelling van de Dag - MIMO concept introduceren - Uitwisselen best practices - Inspiratie

Nadere informatie

Het SUSTAINGRAPH project resulteert in informatie en hulpmiddelen, die gratis kunnen worden gebruikt door de Europese Grafimediabedrijven:

Het SUSTAINGRAPH project resulteert in informatie en hulpmiddelen, die gratis kunnen worden gebruikt door de Europese Grafimediabedrijven: SUSTAINGRAPH PROJECT Geachte heer / mevrouw; we zijn blij dat u, door het invullen van deze enquête, wilt bijdragen aan het Europese project SustainGraph, dat is gericht op het in kaart brengen en verbeteren

Nadere informatie

Inhoud. Pagina 2 van 7

Inhoud. Pagina 2 van 7 Energie Audit 2014 Inhoud 1. Introductie... 3 2. Doelstelling... 3 3. Energie-aspecten... 3 Uitstoot door procesemissies... 3 Uitstoot door fabriek installaties... 3 Uitstoot vanuit de kantoorpanden...

Nadere informatie

cerm wat is JDF administratieve automatisering voor drukkerijen april 2007

cerm wat is JDF administratieve automatisering voor drukkerijen april 2007 wat is JDF april 2007 administratieve automatisering voor drukkerijen 1. wat is JDF de afkorting van Job Definition Format een standaard-beschrijving van een drukkerij-job beschrijft zowel het product

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2015 Revisie:

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2013-2014 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2013-2014 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2013-2014 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Februari 2014 Revisie:

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2016 Revisie:

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2015 Revisie:

Nadere informatie

Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 4.0

Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 4.0 Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder Versie 4.0 Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: oktober 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

S.A.M. Schagen BV. 3.B.1_1 CO2 reductiedoelstellingen 2016. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2

S.A.M. Schagen BV. 3.B.1_1 CO2 reductiedoelstellingen 2016. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2 S.A.M. Schagen BV 3.B.1_1 CO2 reductiedoelstellingen 2016 Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2 Halfjaarlijkse publicatie januari t/m juni 2013. Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Doelstellingen

Nadere informatie

Ketenanalyse Papier. Rapportage: KAP 2015 Datum: 21 augustus 2015 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1

Ketenanalyse Papier. Rapportage: KAP 2015 Datum: 21 augustus 2015 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1 2015 Ketenanalyse Papier Rapportage: KAP 2015 Datum: 21 augustus 2015 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Ketenanalyse papier... 4 1.1 Keten van papier... 4 2.2 Identificeren

Nadere informatie

Energiemanagement 2014-2015 CO 2 -prestatie

Energiemanagement 2014-2015 CO 2 -prestatie Energiemanagement 2014-2015 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2014 Revisie: 001 Opgesteld

Nadere informatie

Energie actie- en meetplan 2015

Energie actie- en meetplan 2015 Energie actie- en meetplan 2015 3.B.2 Opgesteld door: Energie actie- en meetplan 2014-2020 Cheryl de Vette Van Beek Infra Groep B.V. CO2 Prestatieladder, versie 2.2 Geaccordeerd door: Peter van Beek Directeur

Nadere informatie

Instructiedocument Beschrijving IST situatie

Instructiedocument Beschrijving IST situatie Instructiedocument Beschrijving IST situatie Samengesteld op basis van verkenningen binnen het programma Sggv, 2009-2012. Dit geanonimiseerde document is in licentie gegeven op basis van een Creative Commons

Nadere informatie

ideeën.doen.groeien W2P 2012 De Techniek Eddy Hagen

ideeën.doen.groeien W2P 2012 De Techniek Eddy Hagen ideeën.doen.groeien W2P 2012 De Techniek Eddy Hagen VIGC 29/03/2012 Introductie Inhoud Introductie De Perfecte Storm Vele antwoorden Na de click Topsport Het S-woord Conclusies Vlaams Innovatiecentrum

Nadere informatie

Presentatie onderzoek Richard van Hoorn. Nieuwegein 26 mei 2011

Presentatie onderzoek Richard van Hoorn. Nieuwegein 26 mei 2011 Presentatie onderzoek Richard van Hoorn Nieuwegein 26 mei 2011 Agenda Nieuwe Drukvormen, 2009 Actuele trends en ontwikkelingen Nieuwe structuur bedrijfstak 2009: Nieuwe Drukvormen Wat maakt drukkerijen

Nadere informatie

DUURZAAM DRUKWERK. Duurzaamheid in productieprocessen en grondstoffen.

DUURZAAM DRUKWERK. Duurzaamheid in productieprocessen en grondstoffen. DUURZAAM DRUKWERK Duurzaamheid in productieprocessen en grondstoffen. Situering Offsetdruk of vlakdruk is tegenwoordig de meest verspreide industriële druktechniek. Typisch is dat het te drukken beeld

Nadere informatie

Ketenanalyse Afval in project "Nobelweg te Amsterdam"

Ketenanalyse Afval in project Nobelweg te Amsterdam Ketenanalyse Afval in project "Nobelweg te Amsterdam" 4.A.1_2 Ketenanalyse afval in project "Nobelweg te Amsterdam" 1/16 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Wat is een ketenanalyse 3 1.2. Activiteiten Van

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2014 (2014 mei t/m dec)

Milieubarometerrapport 2014 (2014 mei t/m dec) Milieubarometerrapport 2014 (2014 mei t/m dec) DZyzzion Milieubarometer - 2014 (2014 mei t/m dec) DZyzzion Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Koninklijke Bammens

Energiemanagement actieplan. Koninklijke Bammens Maarssen, 16 februari 2015 Auteur(s): Niels Helmond Geaccordeerd door: Simon Kragtwijk Directievertegenwoordiger Milieu / Manager Productontwikkeling C O L O F O N Het format voor dit document is opgesteld

Nadere informatie

Kwantitatieve reductiedoelstelling

Kwantitatieve reductiedoelstelling CO 2 Prestatieladder Kwantitatieve reductiedoelstelling Auteur: Dhr. A.J. van Doornmalen Aspect(en): 3.B.1, 3.B.2, 4.B.1, 1.D.1 Vrijgegeven: Dhr. A.J. van der Heul Datum: 18 april 2014 Inhoudsopgave 1.0

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2014

Milieubarometerrapport 2014 Milieubarometerrapport 2014 SnelleVliet Touringcars BV Milieubarometer - 2014 SnelleVliet Touringcars BV Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar

Nadere informatie

De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie. Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009

De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie. Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009 De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009 FEVIA 450 leden-bedrijven + 26 ledengroepering 25 medewerkers Drie actie-domeinen

Nadere informatie

Ketenanalyse project Kluyverweg. Oranje BV. www.oranje-bv.nl. Conform de CO 2 -Prestatieladder 3.0. Versie : Versie 1.0 Datum : 10-11-2015

Ketenanalyse project Kluyverweg. Oranje BV. www.oranje-bv.nl. Conform de CO 2 -Prestatieladder 3.0. Versie : Versie 1.0 Datum : 10-11-2015 Ketenanalyse project Kluyverweg Oranje BV Conform de CO 2 -Prestatieladder 3.0 Versie : Versie 1.0 Datum : 10-11-2015 Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager Autorisatiedatum: 3-12-2015 Naam

Nadere informatie

Resultaten Ledenevaluatie van de. Energietransitie Papierketen. Juli 2012. Energietransitie Papierketen

Resultaten Ledenevaluatie van de. Energietransitie Papierketen. Juli 2012. Energietransitie Papierketen Resultaten Ledenevaluatie van de Energietransitie Papierketen 2004 2020 Juli 2012 Energietransitie Papierketen Inleiding Het is 2012. We zijn halverwege de Energietransitie Papierketen. Een mooi moment

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Green Order voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Green Order voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case 18 mei 2011 Inhoud Inhoud beschrijving Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving / best practice Toepassing

Nadere informatie

Sector en keteninitiatieven

Sector en keteninitiatieven Sector en keteninitiatieven Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2 Auteur(s) Marco Vermeulen Kenmerk 1.D.1_1, 3.D.1_1, 3.D.1_2 en 3.D.2_1 Sector en keteninitiatieven Datum 13 maart 2015 Versie

Nadere informatie

energiemonitoring Wat kan inzicht betekenen voor je energieverbruik.

energiemonitoring Wat kan inzicht betekenen voor je energieverbruik. energiemonitoring Wat kan inzicht betekenen voor je energieverbruik. energiecontroller iungo Wat kost een wasbeurt? Of hoeveel energie verbruikt je vriezer? Energie is een belangrijke, maar vaak onzichtbare

Nadere informatie

Helvar voor het milieu. P e o p l e I n n o v a t i o n s S o l u t i o n s

Helvar voor het milieu. P e o p l e I n n o v a t i o n s S o l u t i o n s Helvar voor het milieu P e o p l e I n n o v a t i o n s S o l u t i o n s Helvar voor het milieu Het milieu voor Helvar Betrouwbare energie efficiënte producten en lichtsystemen. Energie efficiëntie bij

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV BV Leusden, oktober 2013 Auteurs: G.J. van Schoonhoven D.J. van Boven Geaccordeerd door: D.J. van Boven Directeur eigenaar INLEIDING Ons bedrijf heeft een energiemanagement actieplan conform NEN-ISO 50001.

Nadere informatie

Van ontwikkeling tot plaatsing!

Van ontwikkeling tot plaatsing! Duplex Karton Non Food Industrie Food Industrie Van ontwikkeling tot plaatsing! Waar u op kunt vertrouwen Wat u als klant van A-Pak benelux kunt verwachten? Een breed spectrum aan dienstverlening: full-service.

Nadere informatie

Energieverzorging Nederland

Energieverzorging Nederland Energieverzorging Nederland Naar een Duurzame Samenleving (VROM) Vanuit een internationaal geaccordeerde basis voor 2050 Standpunt Nederlandse overheid : 100% CO2 -reductie Standpunt van de G8: 80 % CO2

Nadere informatie

Impressie Benchmark Financiële Functies voor Woningcorporaties 2012 Inzicht in prestaties van de financiële functies door benchmarking met andere

Impressie Benchmark Financiële Functies voor Woningcorporaties 2012 Inzicht in prestaties van de financiële functies door benchmarking met andere Impressie Benchmark Financiële Functies voor Woningcorporaties 2012 Inzicht in prestaties van de financiële functies door benchmarking met andere woningcorporaties Impressie Benchmark Financiële Functies

Nadere informatie

Het in kaart brengen van de Supply Chain. Customer Solutions

Het in kaart brengen van de Supply Chain. Customer Solutions Het in kaart brengen van de Supply Chain Customer Solutions Het in kaart brengen van de Supply Chain Werkt u aan het verbeteren van supply chain management in uw organisatie? Het in kaart brengen van uw

Nadere informatie

Verslag bezoek grafisch bedrijf Thema 1 groep 5 Kapsenberg van Waesberge Olivier van Dommele, M2A. Aankomst

Verslag bezoek grafisch bedrijf Thema 1 groep 5 Kapsenberg van Waesberge Olivier van Dommele, M2A. Aankomst Verslag bezoek grafisch bedrijf Thema 1 groep 5 Kapsenberg van Waesberge Olivier van Dommele, M2A Aankomst Wij kwamen keurig op tijd aan (09:25). Wij hadden de afspraak om 09:30. Wij stelden ons voor aan

Nadere informatie

Toelichting 03: Energiebeheermaatregelen

Toelichting 03: Energiebeheermaatregelen COMMISSIE ENERGIEBELEIDSOVEREENKOMST Toelichting 03: Energiebeheermaatregelen ISO50001 of energiebeheermaatregelen volgens bijlage 9 Volgens Art. 6(7) van de energiebeleidsovereenkomst (EBO) dient elke

Nadere informatie

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2013 Gebroeders van der Poel B.V.

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2013 Gebroeders van der Poel B.V. Gebroeders van der Poel B.V. 1 Inhoud: 1 Inleiding 3 1.1 Algemeen 3 1.2 Betrokkenen 3 1.3 Doelstelling 3 2 Inventarisatie sector- en keteninitiatieven 4 3 Rapportage management overleg 5 3.1. Algemeen

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2012

Milieubarometerrapport 2012 Milieubarometerrapport 2012 Cyber Adviseurs Milieubarometer - 2012 Cyber Adviseurs Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar grafieken en tabellen

Nadere informatie

EFTA-BENELUX FLEXO AWARDS 2015

EFTA-BENELUX FLEXO AWARDS 2015 EFTA-BENELUX FLEXO AWARDS 2015 - RICHTLIJNEN VOOR DE JURY - INLEIDING EFTA-Benelux (EFTA) heeft deze richtlijnen voor u samengesteld om door te nemen vóór het jureren zodat ze een hulpmiddel kunnen zijn

Nadere informatie

Beschrijving energiemanagement systeem Siemens Nederland N.V.

Beschrijving energiemanagement systeem Siemens Nederland N.V. Beschrijving energiemanagement systeem Siemens Nederland N.V. V1.2 / 17 juni 2013 Country Cross-sector SNL Management Office Deze handleiding beschrijft het energiemanagementsysteem en het actieplan voor

Nadere informatie

Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen

Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen Energie en exergie in de gebouwde omgeving Door Sabine Jansen (TU Delft) 7 April 2015 Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen Exergie voor de gebouwde omgeving Statements

Nadere informatie

het groenste papier ter wereld spaart bomen spaart energie spaart water

het groenste papier ter wereld spaart bomen spaart energie spaart water het groenste papier ter wereld spaart bomen spaart energie spaart water 100%eco & north river écht duurzaam produceren 100%eco 100% betrouwbaar - 100% transparant Ons doel is een kleurrijk voetspoor op

Nadere informatie

Halfjaarlijkse CO 2 rapportage 2015

Halfjaarlijkse CO 2 rapportage 2015 Halfjaarlijkse CO 2 rapportage 2015 Status: Definitief Datum van uitgifte: 16-08-2015 Datum van ingang: 07-09-2015 Versienummer: 1.0 Inhoud 1. INLEIDING... 3 2. CO 2 EMISSIES 1E HALFJAAR 2015... 4 2.1

Nadere informatie

HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water

HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water 100%eco & NORTH RIVER ÉCHT DUURZAAM PRODUCEREN 100%eco 100% betrouwbaar - 100% transparant Ons doel is een kleurrijk voetspoor op

Nadere informatie

Process Solutions Process Installations. The smart way forward in food and beverage. Find your optimum

Process Solutions Process Installations. The smart way forward in food and beverage. Find your optimum Process Solutions Process Installations The smart way forward in food and beverage Find your optimum Find your optimum The smart way forward in food and beverage. In de food & beverage-industrie bent u

Nadere informatie

Communicatieplan CO2-prestatieladder. Eis 3.C.2

Communicatieplan CO2-prestatieladder. Eis 3.C.2 Communicatieplan CO2-prestatieladder Eis 3.C.2 COLOFON Project : Communicatieplan CO2-prestatieladder Omvang rapport : 5 pagina's Auteur : Bijdrage : Reinder Disbergen Datum : 20 december 2013 DM-nummer

Nadere informatie

Milieudoelen Jan Kuipers Nunspeet 2015-2016

Milieudoelen Jan Kuipers Nunspeet 2015-2016 Toelichting bij Plan van Aanpak Milieu Het milieuzorgsysteem van Jan Kuipers Nunspeet is opgezet volgens de norm ISO 14001:2004 en is vastgelegd in het VKAM handboek. Het milieuzorgsysteem voldoet ook

Nadere informatie

Testomgevingen beheer

Testomgevingen beheer Testomgevingen beheer Testen brengt het verwachte resultaat en de huidige toestand bij elkaar. Het geeft aanknopingspunten om de planning te maken, het product te verbeteren en om zorgen bij belanghebbenden

Nadere informatie

(Energie) management-actieplan

(Energie) management-actieplan (Energie) management-actieplan Eis 3.B.2 Barendrecht, Oktober 2013 Auteur: Sabine Droog Geaccordeerd door: Leo Droog Directeur Edwin Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk Inhoud 1. Inleiding 3

Nadere informatie

Beschrijving Energie Management Systeem

Beschrijving Energie Management Systeem Beschrijving Energie Management Systeem 11 maart 2014 Dit document beschrijft het Energie Management Systeem en het reductieplan voor realisatie van de energiereductie doelstellingen van Bepacom B.V. StenVi

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan

Energiemanagement actieplan Energiemanagement actieplan Vandervalk+degroot-groep Waalwijk, 15 oktober 2013 Auteur(s): Arend-Jan Costermans Ed den Breejen Antoine Steentjes Joni Ann Hardenberg Geaccordeerd door: Leo van der Valk Algemeen

Nadere informatie

Research & development

Research & development Research & development Publishing on demand Workflow ondersteuning Typesetting Documentproductie Gespecialiseerd document ontwerp Web ontwerp en onderhoud Conversie Database publishing Advies Organisatie

Nadere informatie

Monitoring verpakkingen Preventie publicaties

Monitoring verpakkingen Preventie publicaties Monitoring verpakkingen Preventie publicaties 30 juli 2012 Postbus 8724 3009 AS Rotterdam 010 4206161 www.nedvang.nl info@nedvang.nl Deze monitoring rapportage is een uitgave van Nedvang. 3 INHOUD 1 Preventie

Nadere informatie

Energiemanagementsysteem

Energiemanagementsysteem Energiemanagementsysteem BVR Groep B.V. Roosendaal, 20-06-2014. Auteur(s): H. Schrauwen, Energie & Technisch adviseur. Geaccordeerd door: M. Soenessardien,Manager KAM, Personeel & Organisatie Pagina 1

Nadere informatie

Verslag Hanzelab sessie

Verslag Hanzelab sessie Verslag Hanzelab sessie Woensdag 18 maart 2015, Bij Hanz Zwolle Hoofdvraag sessie: Hoe kunnen we, in de regio Zwolle, de gehele keten van bedrijven die stickers gebruiken bewust maken van de voordelen

Nadere informatie

Er ligt geld in de afvalbak

Er ligt geld in de afvalbak Er ligt geld in de afvalbak Meer besparen op afvalkosten Platform Grondstoffenrotonde Noord Holland 1 Perspectief op Afval Geen omkijken naar afval en daarom kijkt men niet om naar afval. 2 Milieu Besparing

Nadere informatie

MKB- én milieuvriendelijk aanbesteden d.m.v. duurzaamheidscertificaten

MKB- én milieuvriendelijk aanbesteden d.m.v. duurzaamheidscertificaten MKB- én milieuvriendelijk aanbesteden d.m.v. duurzaamheidscertificaten Anouk Schrauwen & Marjon Olijdam Stimular, de werkplaats voor Duurzaam Ondernemen www.milieubarometer.nl mail@stimular.nl 010 238

Nadere informatie

Beschikbare modules iv- V Online

Beschikbare modules iv- V Online Beschikbare modules iv- V Online Inleiding Hoe belangrijk is het voor een organisatie om vanuit een visie een strategie te ontwikkelen, de benodigde bedrijfsonderdelen en of afdelingen goed in te richten

Nadere informatie

EINDELIJK AANDACHT VOOR HET MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF!

EINDELIJK AANDACHT VOOR HET MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF! EINDELIJK AANDACHT VOOR HET MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF! WIE WIJ ZIJN De Jong Verpakking B.V. is in 1995 ontstaan doordat de zelfstandige ondernemer Henk de Jong vanuit zijn eigen tuinbouwbedrijf in de Hoeksche

Nadere informatie

MJA-Sectorrapport 2012 Wetenschappelijk onderwijs

MJA-Sectorrapport 2012 Wetenschappelijk onderwijs MJA-Sectorrapport 2012 Wetenschappelijk onderwijs Colofon Projectnaam: MJA-monitoring Wetenschappelijk onderwijs Datum: 16 mei 2013 Status: Eindversie Kenmerk: 1235678/223/BHW/AB/157005 Contactpersoon:

Nadere informatie

VOEDSELVERLIES, EEN PROBLEEM VAN IEDEREEN

VOEDSELVERLIES, EEN PROBLEEM VAN IEDEREEN VOEDSELVERLIES, EEN PROBLEEM VAN IEDEREEN FEVIA - Federatie Voedingsindustrie vzw Kunstlaan 43 1040 Brussel VOEDSELVERLIES, EEN PROBLEEM VAN IEDEREEN We gooien met z n allen teveel voedsel weg. De cijfers

Nadere informatie

SMART GRID ALBERT MOLDERINK

SMART GRID ALBERT MOLDERINK SMART GRID ALBERT MOLDERINK WIE BEN IK Albert Molderink (http://www.utwente.nl/ctit/energy/people/molderink_a.php) www.utwente.nl www.ipsumenergy.com Computer Architectures for Embedded Systems Discrete

Nadere informatie

Meest materiële Scope 3 emissies en twee ketenanalyses

Meest materiële Scope 3 emissies en twee ketenanalyses Meest materiële Scope 3 emissies en twee ketenanalyses Inleiding Op 2 december 21 heeft Vialis het CO 2 -bewust certificaat op niveau 3 behaald. Niveau 3 van de CO 2 - prestatieladder is met name gericht

Nadere informatie

Tonerbased productieprintsystemen

Tonerbased productieprintsystemen DIGITAL PRINTING Tonerbased productieprintsystemen De huidige trend van kleine oplages, korte leveringstermijnen en bestellingen via internet vormt een hele uitdaging voor de klassieke offsetdrukkerij.

Nadere informatie

CO 2 -uitstoot 2008-2014 gemeente Delft

CO 2 -uitstoot 2008-2014 gemeente Delft CO 2 -uitstoot 28-214 gemeente Delft Notitie Delft, april 215 Opgesteld door: L.M.L. (Lonneke) Wielders C. (Cor) Leguijt 2 April 215 3.F78 CO 2-uitstoot 28-214 1 Woord vooraf In dit rapport worden de tabellen

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland Baggerbedrijf West Friesland Gebruikte handelsnamen: Baggerbedrijf West Friesland Grond & Cultuurtechniek West Friesland Andijk, februari-mei 2014 Auteurs: M. Komen C. Kiewiet Geaccordeerd door: K. Kiewiet

Nadere informatie

De genetwerkte drukkerij. Nieuwegein 22 september 2011

De genetwerkte drukkerij. Nieuwegein 22 september 2011 De genetwerkte drukkerij Nieuwegein 22 september 2011 Besloten of verbonden Computer (1990) Netwerk De besloten drukkerij Product machine fit: Beschikbare machines Kostprijs Planning Beperkingen Switchverschillen,

Nadere informatie

Ketenanalyse stalen buispalen 2013

Ketenanalyse stalen buispalen 2013 Ketenanalyse stalen buispalen Genemuiden Versie 1.0 definitief \1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Leeswijzer 3 De -prestatieladder 4.1 Scopes 4. Niveaus en invalshoeken 5 3 Beschrijving van de waardeketen

Nadere informatie

Handboek Energiemanagementsysteem

Handboek Energiemanagementsysteem Croon Elektrotechniek B.V. Facilitaire Diensten Hoofdkantoor Rotterdam Schiemond 20-22 3024 EE Rotterdam Postbus 6073 3002 AB Rotterdam Telefoon +31 10-448 33 44 www.croon.nl Handboek Energiemanagementsysteem

Nadere informatie

HET BOUWDEEL TUSSEN LEVENSDUUR EN KOSTEN VAN STICHTINGSKOSTEN NAAR EXPLOITATIEKOSTEN

HET BOUWDEEL TUSSEN LEVENSDUUR EN KOSTEN VAN STICHTINGSKOSTEN NAAR EXPLOITATIEKOSTEN HET BOUWDEEL TUSSEN LEVENSDUUR EN KOSTEN VAN STICHTINGSKOSTEN NAAR EXPLOITATIEKOSTEN Janssen REM Consulting INTRODUCTIE EN KENNISMAKING ONS AANBOD Uitvoeren van Levensduur analyses Het bieden van softwareoplossingen

Nadere informatie

4.A.2 en 3.B.2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma Prop Beplantingswerken v.o.f.

4.A.2 en 3.B.2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma Prop Beplantingswerken v.o.f. 4.A.2 en 3.B.2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma Prop Beplantingswerken v.o.f. 4 A 2 en 3 B 2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma v_1, 1/7 Inhoud Inhoud... 2

Nadere informatie

CO-2 Rapportage 2014. Aann. bedr. H. van Haarst B.V. Kanaalstraat 329 Enschede

CO-2 Rapportage 2014. Aann. bedr. H. van Haarst B.V. Kanaalstraat 329 Enschede CO-2 Rapportage 2014 Aann. bedr. H. van Haarst B.V. Kanaalstraat 329 Enschede Het vermenigvuldigen van deze documentatie en/of verstekken van gegevens aan derden in welke vorm dan ook is ten allen tijde

Nadere informatie

Lean and Green Award. Plan van Aanpak [NAAM BEDRIJF]

Lean and Green Award. Plan van Aanpak [NAAM BEDRIJF] Versie 30-05-2011 Voeg hier uw bedrijfslogo in Lean and Green Award Plan van Aanpak [NAAM BEDRIJF] Opgesteld door: Versie: Voorwoord Dit is het format voor het Plan van Aanpak dat nodig is voor het behalen

Nadere informatie

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam:

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam: Rotie maakt onderdeel uit van de Simadan Groep. De Simadan Groep is een wereldwijd uniek industrieel ecosysteem waarin bij het verwerken van organische reststromen en frituurvet geen bruikbare energie

Nadere informatie

Duurzaamheidsmetingen

Duurzaamheidsmetingen Duurzaamheidsmetingen 21 april SUSPRO³ werkgroep eco-innovatie Saskia Walraedt Projectleider Eco²Chem en Vlarip Agenda Inleiding Waarom duurzaamheid meten Types meetmethodes Wat meten Hoe meten Voorstelling

Nadere informatie

1 Inleiding. Buro Cleijsen Pagina 1 van 9

1 Inleiding. Buro Cleijsen Pagina 1 van 9 1 Inleiding In het kader van het behalen van niveau 4 op de CO2-Prestatieladder voert de KoningGroep twee analyses uit van een GHG (Green House Gas) genererende keten. De dominantie analyse en de keten

Nadere informatie

Product Markt Combinatie. Bruins en Kwast Meest materiële Scope 3 emissies

Product Markt Combinatie. Bruins en Kwast Meest materiële Scope 3 emissies 1 Product Markt Combinatie Bruins en Kwast Meest materiële Scope 3 emissies Versiebeheer Versie Datum aanmaak Gemaakt door 0.1 18-6-2015 Qonsultar, HvdV 1.0 19-6-2015 Qonsultar, HvdV Wijzigingen t.o.v.

Nadere informatie

Noort Organisatie Ontwikkeling

Noort Organisatie Ontwikkeling Ontwikkelt Groei & Efficiency Wie wij zijn: is een adviesdienst die actief is in de bloemenen plantensector. De sector is dynamisch en de ontwikkelingen gaan steeds sneller, mede door de opkomst van internet

Nadere informatie

Instructiedocument Casus Factsheet

Instructiedocument Casus Factsheet Instructiedocument Casus Factsheet Samengesteld op basis van verkenningen binnen het programma Sggv, 2009-2012. Dit geanonimiseerde document is in licentie gegeven op basis van een Creative Commons Licentie.

Nadere informatie

CO2 reductiedoelstellingen 2015. Conform niveau 3 op de CO 2 prestatieladder 2.2

CO2 reductiedoelstellingen 2015. Conform niveau 3 op de CO 2 prestatieladder 2.2 CO2 reductiedoelstellingen 2015 Conform niveau 3 op de CO 2 prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Doelstellingen 3 2 Subdoelstellingen 4 2.1. Subdoelstelling kantoren 4 2.2. Subdoelstelling

Nadere informatie

14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1

14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1 Energie Management Actieplan 2013 14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1 Inhoudsopgave 6.1 Reductiedoelstellingen 3 6.2 Plan van aanpak 3 6.3 Samenvatting 6 Energie Management Actieplan

Nadere informatie

Werkbladen Grafische Techniek Grafische theorie: Project 1

Werkbladen Grafische Techniek Grafische theorie: Project 1 Werkbladen Grafische Techniek Grafische theorie: Project 1 Beste GV2R-studenten Voor je ligt het eerste deel van het werkboek grafische theorie. Totaal krijg je 2 van deze werkboekjes, namelijk bij project

Nadere informatie

Scope van werkzaamheden: Aannemen en uitvoeren van loon-, grondverzet-, transport- en cultuurtechnische werkzaamheden.

Scope van werkzaamheden: Aannemen en uitvoeren van loon-, grondverzet-, transport- en cultuurtechnische werkzaamheden. Dit CO2 managementplan is een onderdeel van het bedrijfsmanagementsysteem. Daar de inhoud jaarlijks geactualiseerd wordt, is dit stuk onderdeel van de managementreview. De CO₂ audit en managementreview

Nadere informatie

4.A.1 Ketenanalyse Groenafval

4.A.1 Ketenanalyse Groenafval 4.A.1 Ketenanalyse Groenafval Prop Beplantingswerken v.o.f. Autorisatie Nummer/versie Datum Opsteller Goedgekeurd directie 01 22-01-2015 Naam: F. van Doorn Naam: A. Prop Datum: 22 januari 2015 Datum: 22

Nadere informatie

Energie management actieplan

Energie management actieplan Energie management actieplan Conform 3.B.2 Op basis van de internationale norm ISO 50001 4.4.3, 4.4.4, 4.4.5, 4.4.6, 4.6.1 en 4.6.4 A.N. van Impelen en Zonen Werkhoven B.V. Auteur(s): Dhr. A.E.N. van Impelen,

Nadere informatie