Impuls oktober/november Symposium CO2-neutrale Stad

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Impuls oktober/november 2009. Symposium CO2-neutrale Stad"

Transcriptie

1 Impuls oktober/november 2009 Symposium CO2-neutrale Stad Donderdag 26 november wordt bijzonder. Groenlinks is groen, maar hoe duurzaam kan een CDA-er of VVD-er zijn? Welke Noord-Hollandse gemeente zet zich collectief het meeste in en welke gemeente zorgt voor de beste resultaten? Hoe kunnen gemeenten, provincie en marktpartijen nog beter samenwerken? Beleef het mee op het congres CO 2 -neutrale Stad op 26 november in de RAI Elicium. Tijdens dit congres zal gedeputeerde Bart Heller de duurzaam bouwen nota introduceren. Leren door doen, wordt het motto van de provincie. De provincie wil hierbij graag een partner zijn voor gemeenten en bouwers. Tijdens de parallelsessie om wil de gedeputeerde met gemeenten en marktpartijen in gesprek over samenwerking. De afgelopen jaren heeft de provincie circa 850 duurzame projecten geregistreerd. Bart Heller zal drie awards uitreiken aan gemeenten met een grote inzet of het beste resultaat. De award is een wisseltrofee die jaarlijks wordt uitgereikt. Verder wordt een boeiend debat voorbereid door de dagvoorzitter Karel de Graaf. Visionairs vanuit verschillende politieke stromingen gaan in discussie met verschillende experts vanuit het werkveld. Knelpunten tussen visie en praktijk worden hierdoor zichtbaar. Het programma omvat met interessante hoofdsprekers en workshops nog veel meer. Heeft u zich nog niet aangemeld? Mensen die een brief met een toegangscode hebben ontvangen kunnen zich direct via de website aanmelden. Als het aanmelden met toegangscode niet lukt kunt u contact opnemen met Reny Juta. Bestel Menukaarten Duurzaam Bouwen De afgelopen weken is er hard gewerkt aan het opnieuw vormgeven en inhoudelijk bijschaven van de Menukaarten Duurzaam Bouwen. De kaarten voor nieuwbouwwoningen en bestaande bouw zijn vernieuwd en kunnen weer besteld worden. De menukaarten kunnen de website worden gedownload. Gedrukte exemplaren kunnen besteld worden bij Reny Juta. Innovatieprogramma Klimaatneutrale Steden Het Innovatieprogramma Klimaatneutrale Steden van SenterNovem wil de transitie naar klimaatneutrale steden versnellen. Samen met koplopergemeenten wordt ingezet op het voorbereiden en uitvoeren van proefprojecten, kennisontwikkeling en leren. Doelgroep van deze regeling zijn gemeenten die versneld voor hun gehele grondgebied de status klimaatneutraal willen bereiken, uiterlijk in Tot 15 december 2009 kunnen gemeenten financiële ondersteuning aanvragen voor het doen van een planstudie Klimaatneutrale Steden. Het Innovatieprogramma Klimaatneutrale Steden (IKS) richt zich op het versnellen van de transitie richting klimaatneutrale steden. Zonder aanvullend beleid zullen de Nederlandse steden naar verwachting pas in 2080 klimaatneutraal zijn.

2 Het programma beoogt handvatten te ontwikkelen die de weg naar klimaatneutrale steden ondersteunen én versnellen, en de opgedane kennis en ervaring op te schalen, zodat in 2012 ongeveer honderd gemeenten serieus de weg naar klimaatneutraliteit zijn ingeslagen en beleids- en uitvoeringsplannen hebben aangenomen. Innovatieve gemeenten Voor dit programma zoekt SenterNovem naar gemeenten die voor zichzelf een koploperspositie zien weggelegd en mee willen doen in een gezamenlijk kennistraject. Wat houdt het programma in? Het programma leunt op leerervaringen in de praktijk. Op dit moment kunnen gemeenten zich aanmelden voor het uitvoeren van een planstudie ter voorbereiding van een praktijkproef. Voor een beperkt aantal van deze planstudies is op grond van het IKS financiële ondersteuning mogelijk. Op basis van deze planstudies en de eerste praktische ervaringen wordt vervolgens in de eerste helft van 2010 het kennisontwikkelings- en leertraject verder vormgegeven. Voor meer informatie zie de website van Senternovem EC keurt nieuwe Regeling Groenprojecten goed De Europese Commissie heeft de nieuwe Regeling Groenprojecten goedgekeurd. Onder deze regeling vallen de Groenfinanciering voor duurzame en energiebesparende bedrijfsmiddelen en de regeling Groen Hypotheek voor duurzame woningen en utiliteitsgebouwen. Hoofddoel van de regeling is het stimuleren van duurzame projecten door middel van een rentekorting op de financiering. Omdat de nieuwe regeling nog niet gepubliceerd is, is nog niet bekend wat er gewijzigd is ten opzichte van de vorige regeling. De wijzigingen zijn onder andere gebaseerd op de ervaringen uit de achterliggende jaren. Verwacht worden wijzigingen ten aanzien van de eisen en normen voor utiliteitsbouw en woningbouw en een aanscherping op een aantal specifieke maatregelen voor energiebesparing en duurzame energie. Voor meer info: zie website VROM en Europa Nu Symposium: Investeren in Besparen Het nemen van energiebesparende maatregelen kan een kostbare aangelegenheid zijn. Toch lonen dit soort investeringen de moeite omdat ze de energierekening aanzienlijk verlagen. Hoe kunt u als facilitymanager, gebouw- of vastgoedbeheerders slim investeren in energiebesparing? Hoe onder-bouwt u het rendement van de maatregelen richting de financiële afdeling en de beslissers in uw organisatie? Het symposium Investeren in Besparen geeft antwoord op deze vragen. SenterNovem, de organisator van dit symposium, nodigt u van harte uit om deel te nemen! Investeren in Besparen vindt plaats op 9 februari 2010 in Cinemec te Ede. Slimme Energie, in nauwe samenwerking met zeven brancheorganisaties. Dankzij deze bundeling van specifieke kennis en ervaring kunnen zij u een uniek en hoogstaand programma bieden. Aan het eind van de dag gaat u dan ook naar huis met voldoende kennis om de juiste energiebesparende maatregelen te nemen, het financiële rendement van de maatregelen te onderbouwen en kunt u investeringen gefundeerd voorleggen aan de beslissers en de financiële afdeling van uw organisatie. Niets staat u nog in de weg om aan de slag te gaan! Het symposium start rond het middaguur met een inlooplunch, gevolgd door een prikkelende, plenaire opening. In de middag kunt u diverse workshops volgen, waarin verdieping en interactie centraal staan. Daarnaast is er een informatiemarkt. Aan het eind van de dag volgt een inspirerende gezamenlijke afsluiting. De dag wordt afgesloten met een borrel. Investeren in Besparen is bedoeld voor facility managers, gebouw- en vastgoedbeheerders uit alle

3 sectoren. Speciale aandacht is er voor de sectoren zorg, kantoren en hoger en beroepsonderwijs. Aan deelname zijn geen kosten verbonden. Inschrijven Vanaf 23 november 2009 kunt u zich bij Senternovem inschrijven voor het symposium. Vóór die tijd ontvangt u, in een , de officiële uitnodiging waarin het definitieve programma wordt gepresenteerd. Bekijk ook de website: Kijk voor aanmelding op de agenda of op de website van SenterNovem Garantieregeling geothermie De ministeries van Economische Zaken en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit hebben een garantiefonds ingesteld voor geothermieboringen dieper dan 500 meter. Het fonds keert 85 procent van de boorkosten uit als boringen ondanks positief geologisch vooronderzoek toch niet succesvol zijn. Met een budget van 35,7 miljoen euro kan het risico van zes projecten worden afgedekt. Deelnemers betalen 7 procent premie. Meer informatie is te vinden op de website van SenterNovem. LNV-subsidies 2010 gepubliceerd Het ministerie van LNV heeft het openstellingsbesluit voor 2010 van haar subsidieinstrumentarium gepubliceerd. Wat betreft de regelingen in relatie tot energie gaat het om de volgende regelingen: Marktintroductie Energie Innovaties, Innovatieprojecten en InvesteringsRegeling Energiebesparing. Marktintroductie Energie Innovaties Met deze regeling worden grootschalige energieprojecten gestimuleerd die worden uitgevoerd door glastuinbouwbedrijven of samenwerkingsverbanden van glastuinbouwbedrijven en eventueel andere landbouwbedrijven. Per project is maximaal ,- euro beschikbaar, voor 2010 is voor semigesloten kassen en voor de overige projecten in twee tenders in totaal 26 miljoen euro beschikbaar. De eerste tender sluit op 12 maart Innovatieprojecten Deze regeling stimuleert innovatieprojecten waarin landbouwondernemingen en agro-mkbondernemers samenwerken aan innovatie. De regeling kent twee doelgroepen samenwerkingsverbanden met landbouwondernemingen gericht op veeteelt en samenwerkingsverbanden met landbouwonderneming gericht op bepaalde gewassen en bijen. Het budget van deze regeling is ,- euro, per project is de subsidie 35% met een maximum ,- euro. De deadline voor het indienen van aanvragen is 26 februari InvesteringsRegeling Energiebesparing Deze regeling stimuleert de toepassing van energiebesparende maatregelen, zoals verschillende vormen van isolatie, regeltechniek en de uitwisseling van energie tussen landbouwondernemingen. In totaal is een bedrag van ,- euro beschikbaar. Aanvragen kunnen worden ingediend van 1 april tot en met 14 mei Voor meer informatie, zie de websites van energiegids en overheid EZ-brochure subsidies voor ondernemers Als ondernemer wilt u snel en onbelemmerd zaken kunnen doen, in alle fasen die uw bedrijf doormaakt. Eenvoudige toegang tot kennis en kapitaal is daarbij erg belangrijk. Om u op dat gebied te ondersteunen, biedt het ministerie van Economische Zaken (EZ) een uitgebalanceerd aanbod aan van regelingen en subsidies.

4 Hiermee zorgt EZ ervoor dat bedrijven meer kansen krijgen om succesvol te ondernemen en te vernieuwen. Dit boekje biedt u een overzicht van regelingen en subsidies die op dit moment beschikbaar zijn, aangevuld met enkele (tijdelijk) verruimde regelingen in verband met de economische crisis. Bron: Ministerie van Economische Zaken. Download hier het bestand. Start Innovatiesnelweg: versnellen innovaties in de bouwkolom Haarlem 2 november 2009 Tijdens het congres De CO 2 -neutrale stad op 26 november 2009 vindt de officiële start van het project Innovatiesnelweg plaats. Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord, Provincie Noord- Holland en het CO2-Servicepunt willen in samenwerking met marktpartijen en kennisinstellingen een platform creëren. Hier kunnen lokale en landelijke partijen gezamenlijk werken aan versnelling van de marktontwikkelingen: Innovatiesnelweg. Eenderde van het jaarlijkse energiegebruik en de jaarlijkse landelijke CO 2 -emissie wordt gevormd door de fossiele energie die in de bebouwde omgeving wordt gebruikt voor het verwarmen, koelen, ventileren, verlichten en gebruik van gebouwen. Juist in de bouw blijken veel bedrijven erg terughoudend te zijn om duurzame en vernieuwende technieken te gebruiken. Innovatie van nieuwe technieken versnellen Het project Innovatiesnelweg wil partijen bij elkaar brengen, belangen bundelen, synergievoordelen halen uit activiteiten van verschillende partijen en waar nodig ondersteuning geven. Zo kan de maatschappelijke vraag, mede ingegeven door de overheid, en het aanbod vanuit de markt beter op elkaar worden afgestemd. Hierbij wordt samenwerking gezocht met ondernemers in Noord-Holland waarmee duurzame projecten gerealiseerd kunnen worden. Innovatiesnelweg wil de succesvolle toepassing van duurzame energietechnieken en de innovatie van nieuwe technieken versnellen door: 1. Het creëren van de vraag naar en aanbod van duurzame energieproducten en innovatieve concepten; 2. Het ontwikkelen en introduceren van nieuwe duurzame energieproducten; 3. Het opzetten van een kennis- en ervaringsnetwerk voor de ondernemers in de bouwketen en de hieraan gerelateerde onderwijsinstellingen; 4. Het integreren van duurzaam bouwen in de bestaande opleidingen (hbo, mbo, lto); 5. Het ontwikkelen van een kwaliteitslabel van innovatieve producten en concepten. Toepassen van duurzame technieken Omdat de bouw vooral een doe -sector is, ligt het accent van Innovatiesnelweg op de toepassing van bestaande en de ontwikkeling van nieuwe duurzame energietechnieken binnen bouwprojecten van de deelnemende organisaties in Noord-Holland. Bij de toepassing van de technieken worden de bedrijven begeleid door kennisinstellingen en experts. De kennis die hierbij wordt opgedaan wordt via het op te richten bedrijvennetwerk gedeeld. Omdat voor bedrijven vaak niet duidelijk is wat de kwaliteit van een product is, lopen zij liever geen risico en passen zij uitsluitend producten toe waar zij goede ervaring mee hebben. Dit belemmert de introductie van nieuwe duurzame energietechnieken. Daarom zal samen met de bedrijven een kwaliteitslabel voor duurzame energieproducten worden opgezet. Kennis en ervaring met duurzame technieken Het integreren van duurzaam bouwen in de bestaande opleidingen is ook een van de versnellingen die Innovatiesnelweg voor ogen heeft. Stages en afstudeeropdrachten vormen voor studenten een belangrijke route om kennis en ervaring op te doen met nieuwe duurzame energietechnieken, maar ook door aansluiting met het vakonderwijs te zoeken, wordt voorzien in het actueel houden van kennis direct op de bouwplaats. Daarnaast kunnen afstudeerprojecten een rol spelen bij het onderzoek naar de toepassing van nieuwe technologieën in de bouw, zodat ook concreet voorschot genomen kan worden op de nabije toekomst en de bouw zich bewust wordt van duurzaam bouwen door het in de praktijk te doen. Voor meer informatie over Innovatiesnelweg neem contact op met Marie-Anne van den Dool

5 Kom ook naar congres CO2-neutrale stad Haarlem 8 oktober 2009 Op donderdag 26 november 2009 organiseert het CO2-Servicepunt in samenwerking met DuurzaamGebouwd een congres met als thema De CO 2 -neutrale stad. Van papier naar praktijk. Het congres is een vervolg op het Bestuurlijk Ervarium van 17 april in Het congres is praktijkgericht en wil markt en bestuurders met elkaar verbinden. Centraal op dit congres staat de vraag: hoe krijgen we duurzaam bouwen van papier naar praktijk? Wat betekent energieneutraal bouwen eigenlijk? Diverse lezingen van topsprekers (o.a. Marcel Bullinga, Anne - Marie Rakhorst, Bart Heller, Marijke Vos en Robbert Jan Piet) worden afgewisseld met interessante workshops. Het congres is bedoeld voor professionals in de bouw, vastgoed en overheid en staat onder leiding van dagvoorzitter Karel van de Graaf. Presentatie van Duurzaam bouwen-nota Bart Heller zal de Duurzaam bouwen-nota presenteren en kenbaar maken hoe de provincie de komende jaren gemeenten en marktpartijen wil ondersteunen. Ook worden deelnemers op de hoogte gebracht van de Noord-Hollandse kroonprojecten en resultaten uit de CO2-monitor. Aanmelden Meer informatie en aanmelden kan via de website Voor de co-financiers van Innovatiesnelweg zijn 10 gratis toegangskaarten (à 595,- per persoon) beschikbaar. Als je hier gebruik van wilt maken, kun je contact opnemen met Linda Louws ( ). Graag aanmelden voor 14 november Installatiesector te conservatief voor innovaties Rotterdam 27 oktober 2009 Communicatie en promotie belangrijk om innovaties geaccepteerd te krijgen Volgens installateurs vinden fabrikanten voldoende nieuwe installatiematerialen uit. Dezelfde installateurs vinden echter ook dat de eigen sector deze innovaties niet vaak genoeg toepast. Vooral het conservatieve karakter van de sector en de grote rol die de prijs nog altijd speelt, worden hiervoor als reden genoemd. De oplossing schuilt volgens installateurs met name in betere communicatie en promotie. Dit blijkt uit onderzoek voor de BouwKennis Score Card Trends & Ontwikkelingen Installatie. Driekwart van de installateurs is het ermee eens dat fabrikanten voldoende innovaties in de markt zetten. De helft van de installateurs die vinden dat innovaties onvoldoende worden toegepast, zegt dat de sector te conservatief is. Installateurs noemen communicatie en promotie het vaakst als manieren om innovaties geaccepteerd te krijgen door de installatiesector. Uit het onderzoek blijkt dat er voor de installatiesector geen gebrek aan innovaties is. Aan installateurs is gevraagd of fabrikanten voldoende innovaties in de markt zetten. Driekwart van de installateurs is het hiermee eens, slechts 13% is het hiermee oneens. Terwijl fabrikanten hun rol als innovatiemotor goed oppakken, worden deze inspanningen niet altijd door de installatiesector overgenomen. Van de E-installateurs zegt 36% dat innovaties vanuit de fabrikant door de installatiesector niet voldoende worden toegepast. Vier op de tien denkt van wel. W-installateurs zijn iets positiever. Zes op de tien ziet voldoende toepassing van innovaties, 29% ziet deze niet. Sector conservatief en prijsbewust De helft van de installateurs die vinden dat innovaties onvoldoende worden toegepast zegt dat de sector te conservatief is. Daarnaast worden innovaties te duur gevonden in de toepassing. Door de forse prijsconcurrentie kiezen installateurs blijkbaar vaak nog sterker voor bestaande, goedkopere oplossingen. W-installateurs wijzen op een gebrek aan vraag vanuit de opdrachtgever (43%) of zeggen dat de sector niet op de hoogte is van het bestaan van sommige innovaties (42%). In een op de vijf gevallen vinden installateurs innovaties simpelweg niet beter dan bestaande materialen.

6 Innovaties geaccepteerd krijgen Wat moeten fabrikanten doen om hun innovaties geaccepteerd te krijgen door de installatiesector? Installateurs noemen communicatie en promotie het vaakst als oplossing voor dit probleem. Het overtuigen van de opdrachtgever en het gebruiken van voorbeeldprojecten wordt door ongeveer drie op de tien installateurs genoemd. Opvallend is ook het hoge percentage partijen dat vindt dat de sector eerder bij het innovatieproces betrokken moet worden. Eerder bleek echter ook dat een flinke groep installateurs vindt dat innovaties vaak geen verbetering zijn of niet aansluiten op de praktijk. Het merendeel van de installateurs vindt dat er voldoende geïnnoveerd wordt door de fabrikant. Innovaties worden echter minder vaak daadwerkelijk toegepast. Dit komt volgens installateurs vooral doordat de sector te conservatief is. Veel innovaties zijn daarnaast te duur of worden door opdrachtgevers niet gevraagd. De noodzaak voor innovatie groeit echter fors. De sector moet immers transparanter worden, meer klantgericht en bouwprocessen moeten beter, onder andere om faalkosten te verlagen. Daarnaast kunnen innovatieve bedrijven zichzelf van de concurrentie onderscheiden dankzij vernieuwingen. Voor fabrikanten is het belangrijk hun innovaties geaccepteerd te krijgen. Volgens hun doelgroep, de installateur, zijn veelgehoorde manieren om dit te doen communicatie en promotie, het overtuigen van de opdrachtgever en het eerder betrekken van de installatiesector in het innovatieproces. Hierin zal het vooral belangrijk zijn de bezwaren die aan innovaties kleven weg te nemen: de vaak hoge prijs, de complexiteit en de risico's die er bij de uitvoering komen kijken. Daarnaast moet een van de grootste struikelblokken worden weggenomen: de onbekendheid van bestaande innovaties. Bron: Installatietechniek/bouwkolom heeft sleutel duurzame energie Den Haag 15 oktober 2009 De transitie naar een duurzame leefomgeving is één van de speerpunten van Uneto-VNI. In het visiedocument 'Goede raad is duurzaam' geeft Uneto-VNI aan hoe de overheidsdoelen - in % energiebesparing en 20% duurzame energieopwekking - kunnen worden gehaald. Helaas lopen we nog fors achter bij het realiseren ervan. Een belangrijk deel van het gebruik van fossiele brandstoffen vindt plaats in de gebouwde omgeving. Inmiddels beschikken we over de technieken om energie duurzaam op te wekken. Warmte-koude opslag, warmte-pompen, pv en zonthermische zonne-energie en windenergie zijn er de sprekende voorbeelden van. Waarom wil het dan, zowel in de woningbouw als in de utiliteit, niet vlotten met 'duurzaam'? Eén van de redenen is ongetwijfeld de prijsconcurrentie. Het inpassen van duurzame energie sneuvelt in het offertestadium te vaak om bedrijfseconomische redenen. Installaties zijn, hoe onterecht ook, nog vaak een sluitpost op de begroting. Door te 'snijden' in de installaties, wordt een vermeend prijsvoordeel gehaald. Gekeken wordt vooral naar de initiële bouwkosten en niet naar de kosten over de gehele levensduur (Total Cost of Ownership). Als daarmee rekening wordt gehouden, valt het kostenplaatje vaak heel anders uit. Dat is zeker het geval als we zien hoe China in snel tempo langetermijn energiecontracten afsluit, wat onvermijdelijk een opwaartse druk op de prijs van fossiele brandstoffen tot gevolg heeft. Die prijsstijgingen zullen ertoe leiden dat duurzame energie, eerder dan velen verwachten, een zeer rendabele optie wordt. Toepassing van duurzame energie is écht een optie: zowel in de woningbouw als in de utiliteit, zowel in nieuwbouw als renovatie. Uneto-VNI bracht de duurzame installatieconcepten die in deze marktsegmenten praktisch toepasbaar zijn, in kaart. Het scala van toepassingsmogelijkheden is groot en een inspiratie voor iedereen die in de bouwkolom actief is en met duurzame energie aan de slag wil. Duurzaam installeren ligt binnen handbereik. De technieken zijn er, een groeiend aantal installateurs heeft de kennis en kunde om ze toe te passen, de overheid ondersteunt deze ontwikkeling met regelgeving: de epn en epc-verlaging voor de nieuwbouw en het Energielabel en subsidies voor de bestaande bouw. Nu is het woord aan de bouwkolom. Gezamenlijk - architecten, projectontwikkelaars, adviseurs, bouwers, installateurs - hebben we de sleutel in handen om ons land blijvend te verduurzamen. Om die stap te maken, moeten we wel anders met elkaar omgaan. De traditionele bouwkolom is niet toereikend om de steeds complexere installaties goed in te passen binnen het gebouwontwerp. Door

7 installateurs eerder in het bouwproces te betrekken en integraal te ontwerpen, kunnen we een totaalproduct realiseren dat voldoet aan de wensen van vandaag, maar zeker ook van morgen. Bron: Uneto-VNI, voorzitter ir. Marcel Engels Bedrijfsleven schakelt door naar hogere versnelling Heerhugowaard 24 september 2009 Op 24 september is de eerste bijeenkomst van de Innovatiesnelweg bij Espeq te Heerhugowaard gehouden. De opkomst was hoog en verschillende disciplines uit de bouwkolom waren vertegenwoordigd. De kruisbestuiving tussen deze verschillende disciplines werd als zeer positief ervaren. Een veelbelovende start! Een groot aantal aannemers en installateurs gaan zich door middel van het project Innovatiesnelweg intensief inzetten om de gebouwde omgeving nog meer te verduurzamen, waardoor de Provincie Noord Holland in vele opzichten een aantrekkelijke regio blijft, nu en in de toekomst. Naarmate de vraag naar duurzame oplossingen groeit door het actieve klimaatbeleid van de Noord-Hollandse gemeenten, zal de markt met een goed antwoord moeten komen. Energieneutrale woningen, passief huizen, CO 2 -neutrale woningen: ze komen er niet vanzelf! Ze moeten bedacht, ontworpen en ook nog gebouwd worden. Om dat allemaal te kunnen doen moeten projecten integraal benaderd worden, is er innovatiekracht nodig, maar ook het vakmanschap van de aannemer, de installateur en de toeleverancier is onontbeerlijk. Het vakmanschap van de aannemer, de installateur en toeleverancier is onontbeerlijk Met het project 'Innovatiesnelweg' wordt er een kennisinfrastructuur neergelegd waardoor het voor zowel het bedrijfsleven, maar ook voor onderwijsinstellingen en gemeenten makkelijker wordt om kennis over duurzame technieken te ontsluiten en concreet toe te passen. De Innovatiesnelweg stelt kennis beschikbaar aan marktpartijen, zodat zij in staat worden gesteld hun innovatieve duurzame concepten verder te brengen. Daarnaast zorgt de Innovatiesnelweg voor een platform waar de opgedane kennis kan worden gedeeld zodat anderen de kennis weer kunnen gebruiken voor het oplossen van vraagstukken in de gebouwde omgeving. Enige tijd geleden zijn het ontwikkelingsbedrijf Noord Holland Noord en het CO2-Servicepunt begonnen met de weg vrij te maken om het project te kunnen starten. Naast het verkrijgen van het noodzakelijke draagvlak bij ondernemers, onderwijsinstellingen en kennisinstituten die op allerlei manieren concreet hun medewerking verlenen, is er ook een gezamenlijke Europese subsidieaanvraag gedaan. Nu in grote lijnen de infrastructuur voor het project is neergelegd, is het tijd om te beginnen. Heb je vragen of belangstelling om mee te doen aan de Innovatiesnelweg, vul het aanmeldformulier in of neem contact op met Marie-Anne van den Dool ( ). PROVINCIENIEUWS Boek: Stad van de Zon, Reflecties 23 september ligt al weer even achter ons. Dit was de dag dat er ter gelegenheid van de opening van Stad van de Zon het symposium Klimaatbestendig Ontwikkelen is georganiseerd. Gezien de reacties van bezoekers van het symposium en de Expo was dit een zeer geslaagd evenement Wellicht was u zelf een van de bezoekers, wellicht kon u helaas op het laatste moment niet deelnemen. U wordt attent gemaakt op het boek Stad van de Zon-reflecties, waarvan het eerste exemplaar officieel door de burgemeester is overhandigd aan Prins Willem-Alexander. In dit boek vindt u twintig verhalen van mensen die dit project hebben meegemaakt en van mensen die er zijn gaan wonen. Zij reflecteren op hun ervaringen en delen hun bezieling en hun inzichten. De verhalen worden

8 weerspiegeld in prachtige foto s, die tonen hoe verrassend zonne-energie is toegepast. Het is een inspirerend boek voor eenieder die een duurzame toekomst wil meemaken, waarin zonne-energie, zoals de bewoners hier dagelijks ervaren, een vanzelfsprekendheid is. Ook gaat dit boek in op al die verschillende toepassingen van zonnepanelen op de woningen en utiliteitsgebouwen. Meer informatie over het boek Stad van de Zon-reflecties kunt u vinden op HVC als de 'centrale verwarming' van Alkmaar De aanleg van een warmtenet voor Alkmaar en omgeving is gestart. Simon Binnendijk, wethouder milieu gemeente Alkmaar en Wim van Lieshout, algemeen directeur HVC legden op symbolische wijze, de eerste buis van het uitgebreide warmtenet. Dit gebeurde op maandag 2 november in het park Oosterhout in Alkmaar. Tijdens deze feestelijke bijeenkomst ontving HVC van de Milieufederatie Noord-Holland een parel voor haar verdiensten op het gebied van duurzaamheid en milieu. Warmtenet HVC gaat het warmtenet aanleggen, met medewerking van de gemeente Alkmaar en woningcorporatie Woonwaard. In het Park Oosterhout in Alkmaar-Zuid is nu daadwerkelijk gestart met de aanleg van de hoofdleidingen van het nieuwe warmtenet voor de wijken Overdie en Schelphoek. Dit net levert straks duurzame warmte die HVC opwekt bij het verbranden van afval en biomassa. Het eerste deel van het warmtenet loopt van de HVC centrale tot en met het ontwikkelingsgebied Schelphoek. Dit leidingentracé is 3,2 km lang en rond 1 oktober 2010 gereed. Op dit deel van het warmtenet zal HVC op termijn rond 2500 woningen en andere gebouwen aansluiten. Bedoeling is het warmtenet verder door te trekken tot de gemeente Langedijk. Het warmtenet loopt dan langs de ontwikkelingen aan de kanaaloevers, Overstad en Vroonermeer, zodat uiteindelijk ongeveer woningen en bedrijven in Alkmaar en Langedijk een aansluiting krijgen op het warmtenet. 75 procent minder CO 2 -uitstoot Bij het verbranden van afval in de installatie van de HVC komt veel warmte vrij. HVC wil deze warmte zo nuttig mogelijk inzetten. Om deze reden levert HVC al jaren warmte aan bedrijven op industrieterrein Boekelermeer en aan het AZ Stadion. Omdat er veel meer warmte beschikbaar is, gaat HVC nu ook warmte leveren aan woningen in onder andere Overdie en de nieuwe wijk Schelphoek. Een aansluiting op het warmtenet betekent een vermindering van de CO 2 -uitstoot van 1240 kilo per woning per jaar. Dit is 75 procent minder CO 2 -uitstoot dan bij verwarming met aardgas. HVC streeft ernaar om samen met de 55 aandeelhoudende gemeenten in 2020 minimaal 20 procent van het energieverbruik in het totale verzorgingsgebied duurzaam op te wekken. Amsterdam in 2020 Wat zijn de kansen en uitdagingen op het gebied van duurzaamheid voor Amsterdam rond 2020? De brochure 'Amsterdam in Duurzame kansen, duurzame toekomst' zet ze op een rij. Deze website biedt links naar meer informatie over de drie speerpunten, en daagt u uit om mee te denken. Download hier de brochure Een schonere lucht begint in de provincie Noord-Holland Gedeputeerde Staten van Noord-Holland hebben de uitvoeringsregeling Stimulering verbetering luchtkwaliteit Noord-Holland 2010 vastgesteld. De provincie wil hiermee de luchtkwaliteit verbeteren door lokale overheden en marktpartijen te stimuleren tot het nemen van maatregelen. In totaal is maximaal , - subsidie beschikbaar. Gedeputeerde Bart Heller van milieu: De provincie Noord-Holland zet zich in voor een beter milieu in de provincie. Daarom werken wij aan het verbeteren van de luchtkwaliteit. Denk aan schoon openbaar vervoer, schone wagenparken en

9 milieuzonering. Schone lucht is belangrijk. Het bepaalt voor een groot deel de gezondheid van mensen en de kwaliteit van de natuur. Voor de periode heeft de provincie Noord-Holland in totaal , - voor maatregelen voor schonere lucht gereserveerd. De subsidieregeling staat open voor initiatieven die bijdragen aan een betere luchtkwaliteit. Eerdere subsidies in dit kader zijn bijvoorbeeld toegekend aan een project waarbij werd overgestapt van dieselauto s naar biogas en aardgas of aan de ontwikkeling van elektrische tuktuks. Ook zijn projecten gesubsidieerd waarbij goederentransport mogelijk werd met schonere grachtenschepen, evenals rondvaartboten waarbij werd overgestapt op aardgas. Subsidie aanvragen? De subsidieaanvragen worden beoordeeld op een zestal criteria, waaronder economisch perspectief, de mate van innovatie en reductie van de vervuilende stoffen fijnstof en stikstofoxiden. Subsidieaanvragen kunnen worden ingediend tussen 1 december 2009 en 14 februari Meer informatie over de regeling en de wijze van aanvragen van de subsidie is te vinden bij het digitaal loket van deze website. Samenwerking De uitvoeringsregeling is een aanvulling op de subsidieverordening Lokale maatregelen luchtkwaliteit NH Dit is onderdeel van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit, samen met andere regionale programma s en een landelijk beleidsdeel. Het ministerie van VROM heeft hiervoor al ruim 14 miljoen euro beschikbaar gesteld. In de periode 2009 tot 2012 stelt het Rijk nog eens ruim 26 miljoen euro beschikbaar voor lokale maatregelen in Noord-Holland om de luchtkwaliteit te verbeteren. GS van Noord-Holland verdelen dit bedrag onder zes gemeenten in Noord-Holland die kampen met luchtkwaliteitsproblemen. Lokale overheden die hiervan gebruik willen maken, zetten hier minimaal eenzelfde bedrag als cofinanciering tegenover. Wooncompagnie pakt energieverbruik aan Woningbouwvereniging Wooncompagnie gaat het energieverbruik van 108 huurwoningen in Schagen drastisch verminderen. Dit gebeurt door de huizen beter te isoleren. Zo wordt isolerende beglazing (HR++) aangebracht ter vervanging van het bestaande isolatieglas en worden de gevels nagesoleerd. Ook krijgen de woningen HR-ketels. Volgens opzichter Menno de Rooij van Wooncompagnie zitten de huizen uit 1967 momenteel in een hoog energielabel. Dat willen we verbeteren. Hij benadrukt dat het streven naar lagere woonlasten en een beter wooncomfort hoog op de agenda staat. Toch gebeurt er meer dan alleen dat met de 108 woningen. Zo worden ook alle draaiende delen vervangen, komt de schilder langs en wordt het complete bergingskozijn vervangen. SUBSIDIENIEUWS Budget beschikbaar voor vulpunten aardgas en bio-ethanol Tankstationhouders in de provincie Noord-Holland kunnen binnenkort subsidie aanvragen waarmee zij ongeveer 25% van de aanlegkosten van vulpunten voor alternatieve brandstoffen kunnen bekostigen. Er wordt ,- voor aardgasvulpunten beschikbaar gesteld en voor bio-ethanolvulpunten ,-. De provincie wil daarmee vraag en aanbod stimuleren van alternatieve brandstoffen (aardgas, groengas en bio-ethanol) om de luchtkwaliteit te verbeteren en de uitstoot van CO 2 te beperken, vanwege de klimaatverandering en om het schaarser worden van fossiele brandstoffen op te vangen. Vraag en aanbod van alternatieve brandstoffen komen nu nauwelijks van de grond, omdat er weinig aardgasvoertuigen aangeschaft worden vanwege het kleine aantal vulpunten en tankstationhouders investeren onvoldoende in vulpunten omdat er geen afnemers zijn. Met deze subsidieregeling neemt Noord-Holland deel aan de vulpuntenregeling van het ministerie van Verkeer & Waterstaat. Naar verwachting kan er in de loop van november 2009 subsidie bij SenterNovem worden aangevraagd.

10 Contact CO2-Servicepunt Noord-Holland Postbus DA HAARLEM T (023) E I

130 gebouwen voorzien van label. Impuls augustus/september 2009. Kom ook naar congres CO2-neutrale stad

130 gebouwen voorzien van label. Impuls augustus/september 2009. Kom ook naar congres CO2-neutrale stad Impuls augustus/september 2009 Kom ook naar congres CO2-neutrale stad Op donderdag 26 november 2009 organiseert het CO2-Servicepunt in samenwerking met DuurzaamGebouwd een congres met als thema De CO 2

Nadere informatie

Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie

Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie januari 2011 Alle tuinders in Gelderland kunnen besparen Wilt u uw energiekosten verlagen? Door energie te

Nadere informatie

Workshop 1: Kostenbesparing door energiezuinig gebouwbeheer door Bas Ambachtsheer, algemeen-directeur Cofely GDF-Suez

Workshop 1: Kostenbesparing door energiezuinig gebouwbeheer door Bas Ambachtsheer, algemeen-directeur Cofely GDF-Suez Gevraagd: Duurzaam commitment Klimaattop Amstelveen Donderdag 14 oktober 2010 Ambitie: Duurzaam in Amstelveen Tijdens de klimaattop staan inspiratie, matchmaking en commitment centraal. Amstelveense voorlopers

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Welkom! Gemeente. Provincie

Welkom! Gemeente. Provincie Welkom! De Meer met Minder aanpak richt zich op het verduurzamen van de gebouwde omgeving door een structurele energiebesparing in bestaande gebouwen te bewerkstelligen. Met behulp van dit draaiboek wordt

Nadere informatie

Volledige uitleg oproep Tools voor EnergielinQ

Volledige uitleg oproep Tools voor EnergielinQ Volledige uitleg oproep Tools voor EnergielinQ Inleiding Energiesprong is een programma dat de Stichting Experimenten Volkshuisvesting (SEV) uitvoert in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Besluit van gedeputeerde staten van Noord-Holland van, nr., tot vaststelling van de Uitvoeringsregeling

Nadere informatie

Samen energie besparen! Convenant Energiebesparing 2009-2011 - Gemeente Kerkrade

Samen energie besparen! Convenant Energiebesparing 2009-2011 - Gemeente Kerkrade Samen energie besparen! Convenant Energiebesparing 2009-2011 - Gemeente Kerkrade 2 Voorwoord Beste mensen, voor u ligt de folder over het convenant energiebesparing 2009 2011. Dit is een samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

Workshop Bouwlogistiek in de Stadsregio

Workshop Bouwlogistiek in de Stadsregio Workshop Bouwlogistiek in de Stadsregio Bijeenkomst @ Stadregio, d.d. 30-10-2013 Marcel Ludema Lector Logistics Hogeschool Rotterdam RDM Sustainable Solutions Platform Logistiek in de Bouw Onderzoek naar

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Bouw met lef, bouw voor het leven

Bouw met lef, bouw voor het leven Bouw met lef, bouw voor het leven De nieuwe aanpak Energie-efficiënt en duurzaam. Dat is de toekomst van de bouw en installatietechniek. De nieuwe aanpak is intelligent bouwen. Kennis en techniek zijn

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy.. regjw. /3. 00 0 60 3 5 proowverartw.: 'So ~- INQEKDMEN Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013 GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..si Zon Op School Initiatiefvoorstel aan de Raad Jos Reinhoudt, GroenLinl

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 22 januari 2013 Agendanummer : 15 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : Schutten Voorstel aan de raad Onderwerp : Nota Langedijk

Nadere informatie

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen.

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. Inhoud De warmtemarkt Warmtevraag woningen Warmtemarkt voor woningen Gasdistributie en CV ketel Elektriciteitsdistributie

Nadere informatie

Domotica, ICT en Beveiligingsinstallaties

Domotica, ICT en Beveiligingsinstallaties bepaald door een gemiddelde te berekenen over de afgelopen drie jaar, tenzij de innovatie nieuw in de lijst is. Voor dit onderzoek wordt jaarlijks een netwerk van deskundigen geraadpleegd. De resultaten

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

Subsidieregeling Energiezuinige Woning Zaanstad 2014

Subsidieregeling Energiezuinige Woning Zaanstad 2014 GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Zaanstad. Nr. 43867 5 augustus 2014 Subsidieregeling Energiezuinige Woning Zaanstad 2014 Vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente

Nadere informatie

Subsidieregeling energiezuinige woningen. Besparen op uw energiekosten?

Subsidieregeling energiezuinige woningen. Besparen op uw energiekosten? Subsidieregeling energiezuinige woningen Besparen op uw energiekosten? voorjaar 2011 2 Wilt u geld besparen op uw energiekosten? Dat kan door energie te besparen of zelf duurzame energie op te wekken.

Nadere informatie

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord.

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Deelname Gelders Energieakkoord Programma Duurzaamheid Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Het Klimaatverbond, Alliander en Gelderse Natuur en Milieufederatie

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove Lindenhove Renovatie & Transformatie Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove ' Duurzaam & Comfortabel Met slimme combinaties van energiebesparende maatregelen en opwekking van duurzame energie komen

Nadere informatie

Een 10 puntenplan gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen

Een 10 puntenplan gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen Een 10 puntenplan voor gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen Doet uw gemeente voldoende aan het klimaatprobleem? Iedere aanpak van het klimaatprobleem begint lokaal. Internationaal

Nadere informatie

5.2 Energiebesparing in de bestaande bouw: Op zoek naar een business case voor lokale initiatieven

5.2 Energiebesparing in de bestaande bouw: Op zoek naar een business case voor lokale initiatieven 5.2 Energiebesparing in de bestaande bouw: Op zoek naar een business case voor lokale initiatieven Alfons Ramb Energiek Leiden Rolf Steenwinkel Amsterdam Energie Ron de Graaf Hoom Renske den Exter - Hoom

Nadere informatie

Tips, handvatten en financieringsmogelijkheden

Tips, handvatten en financieringsmogelijkheden Tips, handvatten en financieringsmogelijkheden 26 Hans november Scherpenzeel 2009 Hans Scherpenzeel Introductie Adviseur in Utiliteitsbouw-team SenterNovem Innovatie, Agentschap energie, van het klimaat,

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

Duurzame. warmte in uw bedrijf. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam

Duurzame. warmte in uw bedrijf. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Duurzame warmte in uw bedrijf Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Warmte van HVC: slim, schoon en zorgeloos Als ondernemer moet

Nadere informatie

Doelstelling en doelgroep

Doelstelling en doelgroep klimaat op maat Klimaat op maat Het klimaat verandert en de olievoorraden raken langzaamaan op. Dat laatste betekent concreet dat de energieprijzen naar verwachting flink stijgen in de komende decennia.

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE 1 PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE BIJEENKOMST 3 DECEMBER 2015 Programma Duurzaam Landgraaf TON ANCION WETHOUDER GEMEENTE LANDGRAAF RONALD BOUWERS PROJECTLEIDER DUURZAAMHEID WIE ZIJN WIJ? PROJECTTEAM

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

ENERGIE ENQUÊTE VOORJAAR 2012

ENERGIE ENQUÊTE VOORJAAR 2012 ENERGIE ENQUÊTE VOORJAAR 2012 2 INHOUD Management samenvatting... 3 Respondenten... 3 Conclusies... 4 1. Inleiding... 6 2. Uitkomsten per vraag... 6 2.1 Energie en energiebesparing binnen de organisatie...

Nadere informatie

Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018

Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018 Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018 2 Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018 pakjeruimte.nl zelfbouw@rotterdam.nl facebook.com/zb010 pinterest.com/pakjeruimte Programma zelfbouw rotterdam 2015-2018

Nadere informatie

WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl

WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl WKO in duurzame gebiedsontwikkeling case Westland Ir. Marion Bakker SenterNovem 030 2393677 m.m.c.bakker@senternovem.nl 12-11-2007Sheet nummer 1 Ontwikkelingen wereldwijd Heeft de Al Gore film impact?

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

VISIEdocument. Innovatie in de bouw. April 2009

VISIEdocument. Innovatie in de bouw. April 2009 VISIEdocument April 2009 Innovatie in de bouw Innovatie in de bouw steeds belangrijker Innovatie is voor bouwbedrijven van steeds groter belang om zich in een snel veranderende samenleving te profileren

Nadere informatie

Energiek Gelderland. Gelders debat. 12 februari 2014, 18.00-20.00 uur Hotel de Wageningsche Berg Wageningen. www.gelderland.

Energiek Gelderland. Gelders debat. 12 februari 2014, 18.00-20.00 uur Hotel de Wageningsche Berg Wageningen. www.gelderland. Uitnodiging Energiek Gelderland Gelders debat 12 februari 2014, 18.00-20.00 uur Hotel de Wageningsche Berg Wageningen www.gelderland.nl/geldersdebat Provinciale Staten van Gelderland gaan graag met u in

Nadere informatie

Nummer 12 - Uitgave week 28-2007. Beste lezer,

Nummer 12 - Uitgave week 28-2007. Beste lezer, Nummer 12 - Uitgave week 28-2007 Beste lezer, Het is mooi om te zien hoe de provincie Noord-Holland zich ontwikkelt. Keiharde feiten wijzen het uit. Eind 2006 en begin 2007 hebben heel veel projecten subsidie

Nadere informatie

ENERGY INNOVATION PARK Alkmaar - Nederland

ENERGY INNOVATION PARK Alkmaar - Nederland Alkmaar - Nederland Alkmaar - Nederland ENERGY INNOVATION PARK Ruimte voor innovatie en groei Uw bedrijf tussen internationale spelers in de energie branche. Kavels te koop tussen 2.000 en 27.000 vierkante

Nadere informatie

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s.

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s. RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4562162 Aan : Gemeenteraad Datum : 17 december 2013 Portefeuillehouder : Wethouder J.C. Buijtelaar Wethouder C. van Eijk Agendapunt : B&W-vergadering

Nadere informatie

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN ENERGIEAKKOORD Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN 2 - Wie zijn wij? - Visie Ekwadraat - Beleid - Doelstellingen - Middelen - Financiering Inhoud - Conclusies en aanbevelingen 3 INLEIDING

Nadere informatie

Alleen organisaties met een culturele doelstelling en zonder winstoogmerk kunnen een aanvraag indienen.

Alleen organisaties met een culturele doelstelling en zonder winstoogmerk kunnen een aanvraag indienen. KUNSTPARTICIPATIE: OVER DEZE SUBSIDIE Met de programmalijn Kunstparticipatie wil het Fonds de vernieuwing van het aanbod van kunstbeoefening in de vrije tijd realiseren. Daarnaast wil het bijdragen aan

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 Milieu - Aandacht in de tijd 2/31

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Jaarprogramma 2011. Laat zien dat uw bedrijf een competente bouwpartner is als het gaat om innovatieve duurzame oplossingen!

Jaarprogramma 2011. Laat zien dat uw bedrijf een competente bouwpartner is als het gaat om innovatieve duurzame oplossingen! Jaarprogramma 2011 Laat zien dat uw bedrijf een competente bouwpartner is als het gaat om innovatieve duurzame oplossingen! Meer dan wordt u aangeboden door het Centrum voor Innovatie van de Bouwkolom

Nadere informatie

Geothermie en Glastuinbouw Partners voor een duurzame toekomst? Nico van Ruiten Amsterdam, 31 maart

Geothermie en Glastuinbouw Partners voor een duurzame toekomst? Nico van Ruiten Amsterdam, 31 maart Programma Kas als Energiebron Geothermie en Glastuinbouw Partners voor een duurzame toekomst? Nico van Ruiten Amsterdam, 31 maart Inhoud Kenmerken glastuinbouw Introductie Programma Kas als Energiebron

Nadere informatie

SUBSIDIEREGELING DAK- EN/OF VLOERISOLATIE DEN HAAG 2015

SUBSIDIEREGELING DAK- EN/OF VLOERISOLATIE DEN HAAG 2015 Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSO/2015.113 RIS 281442 SUBSIDIEREGELING DAK- EN/OF VLOERISOLATIE DEN HAAG 2015 HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS, Overwegende dat: - het gewenst is ter invulling

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Hierin wil GroenLinks in ieder geval de volgende vragen beantwoord hebben.

gemeente Eindhoven Hierin wil GroenLinks in ieder geval de volgende vragen beantwoord hebben. gemeente Eindhoven Inboeknummer 15bst00959 Beslisdatum B&W 14 juli 2015 Dossiernummer 15.29.103 (2.3.1) Raadsvragen Van het raadslid dhr. R. Thijs (GroenLinks) over klimaatambities Eindhoven na gerechtelijke

Nadere informatie

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis INHOUD 1. Inleiding 2. Pilot laadinfrastructuur Brabant 3. Overwegingen 4. Doelstellingen 5. Gefaseerde

Nadere informatie

Bouwen is Vooruitzien

Bouwen is Vooruitzien Bouwen is Vooruitzien Energie van visie tot projecten Peter Op t Veld Inhoud Waar staan we? Europees energie en klimaatbeleid Tegenstelling collectief belang individueel belang Waar gaan we naar toe?

Nadere informatie

Nieuwe Energie Aanboren. PvdA Aanvalsplan Aardwarmte 17 februari 2011

Nieuwe Energie Aanboren. PvdA Aanvalsplan Aardwarmte 17 februari 2011 Nieuwe Energie Aanboren PvdA Aanvalsplan Aardwarmte 17 februari 2011 Verduurzaming van onze energievoorziening hapert De zekerstelling van onze energievoorziening is één van de grootste uitdagingen voor

Nadere informatie

Een goede jas: schoon, gezond en zuinig. Frank te Poel 10 oktober 2007

Een goede jas: schoon, gezond en zuinig. Frank te Poel 10 oktober 2007 Een goede jas: schoon, gezond en zuinig Frank te Poel 10 oktober 2007 Inhoud 1. Klimaatverandering is een urgent probleem 2. Er zijn drastische maatregelen nodig 3. Waar staat Nederland nu? 4. Spaar Het

Nadere informatie

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres Samen op weg naar een klimaatneutraal Den Haag Rabin Baldewsingh wethouder duurzaamheid gemeente Den Haag 27 juni SBR congres Den Haag Ambitie Den Haag klimaatneutraal in 2040 CO 2 -emissie reduceren door:

Nadere informatie

De Energiezuinige Wijk - De opdracht

De Energiezuinige Wijk - De opdracht De Energiezuinige Wijk De Energiezuinige Wijk De opdracht In deze opdracht ga je van alles leren over energie en energiegebruik in de wijk. Je gaat nadenken over hoe jouw wijk of een wijk er uit kan zien

Nadere informatie

Kansen voor warmtenetten in Noord-Holland

Kansen voor warmtenetten in Noord-Holland Kansen voor warmtenetten in Noord-Holland Parallelsessie Ambtelijk Café 2013 Roelof Potters (Alliander) en Eloi Burdorf (SDE) Agenda Welkom en introductie Presentatie: Aanpak verduurzaming gebouwde omgeving

Nadere informatie

Spreektekst wethouder Hans Haring Werkconferentie Energiek Zoetermeer 11 juni 2013

Spreektekst wethouder Hans Haring Werkconferentie Energiek Zoetermeer 11 juni 2013 Spreektekst wethouder Hans Haring Werkconferentie Energiek Zoetermeer 11 juni 2013 Welkom allemaal! Om te beginnen fantastisch dat we met zo n grote groep en uit diverse geledingen hier bij elkaar zijn

Nadere informatie

Raadsvoorstel. categorie/agendanr. stuknr. B. en W RA B 3 12/167. jaar stuknr. Raad. Onderwerp: Energienota gemeente Emmen

Raadsvoorstel. categorie/agendanr. stuknr. B. en W RA B 3 12/167. jaar stuknr. Raad. Onderwerp: Energienota gemeente Emmen svoorstel Onderwerp: Energienota gemeente Emmen Portefeuillehouder: T. Houwing-Haisma Afdeling Beleid en Regie Team Ruimtelijk Beleid Rudi Gengler, telefoon ((0591)68 54 39) Aan de gemeenteraad Voorgesteld

Nadere informatie

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Industrie Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 1% besparing op gas en elektra per jaar. Totaal is dat 8 % besparing in 2020. Opbrengst: 100 kiloton.

Nadere informatie

Klimaatbestendige steden

Klimaatbestendige steden Klimaatbestendige steden Klimaatbeleid en praktijk in Nederland Inspiratie voor Amersfoort Michaël Meijer Introductie Michaël Meijer Tuin- en Landschapsinrichting @ IAH Larenstein Planologie @ Radboud

Nadere informatie

Energieambities in strategisch voorraadbeleid

Energieambities in strategisch voorraadbeleid TEN KROODE & VAN ZEE ORGANISATIE-ADVISEURS Energieambities in strategisch voorraadbeleid Artikel 090.003 12 februari 2008 In opdracht van SenterNovem Ten Kroode & Van Zee, organisatie-adviseurs www.tkvz.nl

Nadere informatie

Advies en projectrealisatie in energiebesparing en verduurzaming

Advies en projectrealisatie in energiebesparing en verduurzaming ! Advies en projectrealisatie in energiebesparing en verduurzaming Elemental Generation is Partner in de verduurzaming van bestaande bouw en in de realisatie van energie-neutrale nieuwbouw Expert in de

Nadere informatie

Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV

Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV inhoud. Voorstelrondje Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV UKR en UKP- NESK prijs Hart van Oijen Onze gedachte over biogas Zijn wij op de goede weg? Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV Bewust en

Nadere informatie

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Kees Kwant Inhoud Doelstellingen duurzaam energiebeleid Energiesituatie in Nederland Ondersteuning vanuit SenterNovem (SDE, EOS, EIA, DEN-B)

Nadere informatie

Raadscommissievoorstel

Raadscommissievoorstel Raadscommissievoorstel Status: Voorbereidend besluitvormend Agendapunt: 7 Onderwerp: Meerjarenprogramma Duurzaamheid 2014-2015 Datum: 12 november 2013 Portefeuillehouder: dhr. N.L. Agricola Decosnummer:

Nadere informatie

Evaluatie Uitvoeringsprogramma 2009-2012 versie: 29-jan Doelen Doelstelling bereikt? reductie

Evaluatie Uitvoeringsprogramma 2009-2012 versie: 29-jan Doelen Doelstelling bereikt? reductie Evaluatie Uitvoeringsprogramma 2009-2012 versie: 29-jan Doelen Doelstelling bereikt? reductie Project Doelstelling wel deels niet anders ingevuld CO2- uitstoot verlaging woon- /bdrf.lasten creatie nieuw

Nadere informatie

Werkgroep Techniek & Innovatie. Aansluiten bestaande bouw op warmtenetten. Maurice Verhulst - Weijers Waalwijk Peter Heijboer DWA DREAM

Werkgroep Techniek & Innovatie. Aansluiten bestaande bouw op warmtenetten. Maurice Verhulst - Weijers Waalwijk Peter Heijboer DWA DREAM Werkgroep Techniek & Innovatie Aansluiten bestaande bouw op warmtenetten Maurice Verhulst - Weijers Waalwijk Peter Heijboer DWA DREAM Introductie! Werkgroep Techniek & Innovatie! Doelstellingen werkgroep

Nadere informatie

Nadere onderbouwing bij afweging van energievarianten in Bronkhorst I

Nadere onderbouwing bij afweging van energievarianten in Bronkhorst I Bijlage 3 Nadere onderbouwing bij afweging van energievarianten in Bronkhorst I In deze bijlage worden de volgende onderdelen uit de toelichting bij het raadsvoorstel toegelicht: bijdrage aan energie en

Nadere informatie

Warmte in Nederland. Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk

Warmte in Nederland. Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk Nationaal Expertisecentrum Warmte maakt duurzame warmte en koude mogelijk Warmte in Nederland Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk In opdracht van 1 Warmte kost veel energie

Nadere informatie

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020 UITVOERINGSPROGRAMMA Het Uitvoeringsprogramma van het Milieubeleidsplan omvat negentien projecten waarin de verschillende milieurelevante thema s en de vier benoemde doelgroepen (inwoners, bedrijven, samenkomen.

Nadere informatie

Regio Stedendriehoek

Regio Stedendriehoek Regio Stedendriehoek 1 Energieneutrale regio Energietransitie Stedendriehoek Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst,Zutphen Netbeheer en Duurzame Gebiedsontwikkeling Pieter van der Ploeg, Alliander

Nadere informatie

Samen op weg naar duurzaamheid! November 2013

Samen op weg naar duurzaamheid! November 2013 Samen op weg naar duurzaamheid! November 2013 AZ heeft een onderscheidende positie. Merkwaarden AZ (Wie zijn wij?) Ambitieus Uitdager van de Traditionals Professioneel Innovatie Inventief Toegankelijk

Nadere informatie

slimrenoveren Blik op de toekomst: De top 3 van Het Nieuwe Renoveren Door: Doris de Bruijn & Sean Vos, SlimRenoveren

slimrenoveren Blik op de toekomst: De top 3 van Het Nieuwe Renoveren Door: Doris de Bruijn & Sean Vos, SlimRenoveren slimrenoveren Blik op de toekomst: De top 3 van Het Nieuwe Renoveren Door: Doris de Bruijn & Sean Vos, SlimRenoveren Voor: Bouwlokalen Het Nieuwe Renoveren 11 oktober 2011 te Doetinchem http://www.slimrenoveren.nl

Nadere informatie

Energy-Floor haalt energie uit de bodem van uw woning

Energy-Floor haalt energie uit de bodem van uw woning Energy-Floor haalt energie uit de bodem van uw woning De laatste jaren is er qua energiebehoefte veel veranderd in de woningbouw. Voorheen waren de behoefte en kosten m.b.t. verwarming in nieuwbouw woningen

Nadere informatie

Wat is voor ons duurzaam bouwen? Hoe kunnen wij daaraan bijdragen? Wat kunnen wij daaraan bijdragen?

Wat is voor ons duurzaam bouwen? Hoe kunnen wij daaraan bijdragen? Wat kunnen wij daaraan bijdragen? Wat is voor ons duurzaam bouwen? Duurzaam bouwen is het op milieubewuste wijze ontwikkelen van de gebouwde omgeving, die de wensen van gebruikers en veranderingen in tijd kan verwerken. Hoe kunnen wij

Nadere informatie

Startnotitie samenwerking Land van Cuijk gemeenten op het gebied van energie, klimaat & duurzaamheid

Startnotitie samenwerking Land van Cuijk gemeenten op het gebied van energie, klimaat & duurzaamheid Wij gaan voor groen! Startnotitie samenwerking Land van Cuijk gemeenten op het gebied van energie, klimaat & duurzaamheid 1. Aanleiding Al vele jaren wordt in de regio Noordoost Brabant samengewerkt aan

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Uit ervaring blijkt ook dat met energieverbeterende maatregelen gemiddeld 30% energiebesparing gerealiseerd

Uit ervaring blijkt ook dat met energieverbeterende maatregelen gemiddeld 30% energiebesparing gerealiseerd RAADSVOORSTEL Onderwerp : Pilot energieaanpak woningen Raadsvergadering : 2 december 2009 Politieke markt d.d.: - Agendapunt : 6 Portef.houder : wethouder Berkelder Voorstelnummer : 236649 BenW-besluit

Nadere informatie

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Als facilitair manager bent u verantwoordelijk voor de huisvesting. Daarmee ook voor het energiegebruik van de huisvesting. In deze

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Stadjers over energie en energiebesparing. Een Stadspanelonderzoek

Stadjers over energie en energiebesparing. Een Stadspanelonderzoek B A S I S V O O R B E L E I D Stadjers over energie en energiebesparing Een Stadspanelonderzoek Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering van

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD. Gelet op de artikelen 32, onderdeel a en b, 4 en 6 van de Algemene subsidieverordening provincie Utrecht;

PROVINCIAAL BLAD. Gelet op de artikelen 32, onderdeel a en b, 4 en 6 van de Algemene subsidieverordening provincie Utrecht; PROVINCIAAL BLAD Officiële uitgave van provincie Utrecht. Nr. 4342 16 juli 2015 Besluit van gedeputeerde staten van Utrecht van 14 juli 2015, nr. 81581F5F tot wijziging van de Uitvoeringsverordening Economic

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

De weg naar vernieuwing in de bouw

De weg naar vernieuwing in de bouw De weg naar vernieuwing in de bouw De gebruiker centraal Ruimte voor innovatie Efficiënter bouwproces Toekomstbestendige gebouwen Flexibele huisvesting Bijdrage aan duurzame leefomgeving Meer rendement

Nadere informatie

Inhoudsopgave. www.sgphuizen.nl 2

Inhoudsopgave. www.sgphuizen.nl 2 februari 2010 Inhoudsopgave Inleiding...3 Besparen op straatverlichting...4 Energieplus huis...4 Garantiefonds Energie...4 Mobiliteit...5 Aardgas/groen gas is dé alternatieve brandstof...5 Elektrische

Nadere informatie

Heijmans Avans Minor 2010-2011. Infrastructuur: van knelpunt tot aanbesteding

Heijmans Avans Minor 2010-2011. Infrastructuur: van knelpunt tot aanbesteding Heijmans Avans Minor 2010-2011 Infrastructuur: van knelpunt tot aanbesteding Avans Hogeschool is een topinstituut dat toekomstige beroepsoefenaren opleidt tot excellente professionals, die zichzelf en

Nadere informatie

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede Wijk bij Duurstede, 16 september 2013 Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo Van: Wethouder Robbert Peek Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede behandeld door Jelger Takken toestelnummer 609 bijlagen

Nadere informatie

congres Studenten voor Morgen op 10 oktober 2013. Duurzaamheid in het hbo: tijd voor verdieping en verbreding

congres Studenten voor Morgen op 10 oktober 2013. Duurzaamheid in het hbo: tijd voor verdieping en verbreding Speech Thom de Graaf, voorzitter van de Vereniging Hogescholen op congres Studenten voor Morgen op 10 oktober 2013. Duurzaamheid in het hbo: tijd voor verdieping en verbreding Dames en heren, Graag wil

Nadere informatie

Steek Energie in je huis

Steek Energie in je huis Steek Energie in je huis 9 oktober 2012 Breda 1 Bouwbedrijf Boot B.V. Bouwbedrijf Boot is actief in de woningbouw (particulier, ontwikkeling), zorg huisvesting en utiliteit (scholen, kantoren, bedrijfsgebouwen).

Nadere informatie

Stadjers over energie en energiebesparing. Een Stadspanelonderzoek

Stadjers over energie en energiebesparing. Een Stadspanelonderzoek B A S I S V O O R B E L E I D Stadjers over energie en energiebesparing Een Stadspanelonderzoek Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering van

Nadere informatie

Bestaand Vastgoed. Hoe beweging krijgen in verduurzaming? Vincent Swinkels Mei 2011. DHV 2011 All rights reserved Openbaar

Bestaand Vastgoed. Hoe beweging krijgen in verduurzaming? Vincent Swinkels Mei 2011. DHV 2011 All rights reserved Openbaar Bestaand Vastgoed Hoe beweging krijgen in verduurzaming? Vincent Swinkels Mei 2011 DHV 2011 All rights reserved Openbaar Wat is er aan de hand? Circa 1/3 energiegebruik NL zit in gebouwde omgeving Focus

Nadere informatie

Subsidievoorwaarden Zon op je Dak 2009

Subsidievoorwaarden Zon op je Dak 2009 Subsidievoorwaarden Zon op je Dak 2009 Datum: 25 augustus 2009 Van: Projectbureau ARC Algemeen Projectbureau ARC (Amsterdam Reduceert CO 2 ) verstrekt namens de 14 stadsdelen van de gemeente Amsterdam

Nadere informatie

TOELICHTING SUBSIDIEREGELING CONSORTIA VOOR VERDUURZAMEN BESTAANDE WONINGVOORRAAD GRONINGEN, FRIESLAND EN DRENTHE

TOELICHTING SUBSIDIEREGELING CONSORTIA VOOR VERDUURZAMEN BESTAANDE WONINGVOORRAAD GRONINGEN, FRIESLAND EN DRENTHE TOELICHTING SUBSIDIEREGELING CONSORTIA VOOR VERDUURZAMEN BESTAANDE WONINGVOORRAAD GRONINGEN, FRIESLAND EN DRENTHE Datum: 24 mei 2011 1. Waarom subsidie voor consortia? De 3 noordelijke provincies willen

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014

2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014 2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014 Inleiding Het doel van het project Energie Besparen Gooi en Vecht is om in drie jaar tijd 2.500 tot 4.000 woningen te verduurzamen.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie