DIT DOSSIER WORDT GEPUBLICEERD DOOR MEDIAPLANET EN VALT NIET ONDER DE VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE REDACTIE VAN TRENDS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DIT DOSSIER WORDT GEPUBLICEERD DOOR MEDIAPLANET EN VALT NIET ONDER DE VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE REDACTIE VAN TRENDS"

Transcriptie

1 4TIPS DIT DOSSIER WORDT GEPUBLICEERD DOOR MEDIAPLANET EN VALT NIET ONDER DE VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE REDACTIE VAN TRENDS Recyclage batterij en Belg heeft gemiddeld 107 batterij en in huis Hooge Maey Een uniek project op wereldniveau UZ Gent Tegen 2020 volledig CO 2 -neutraal? WASTE MANAGEMENT COVERFOTO: BEBAT VOOR EEN BETER AFVALBEHEER AFVAL ALS STRATEGIE Joke Schauvliege Economie en ecologie gaan hand in hand Kurt Gutschoven Betrouwbare cij fers rond afvalstromen Bespaart u volgend jaar écht op energie of blijft het bij goede voornemens? Ess_wastem_259x50.indd 1 8/11/12 14:53

2 2 DECEMBER 2012 UITDAGING 74% van het huishoudelijk afval van de Vlaamse gezinnen wordt thuis op een correcte wijze gesorteerd. Ook grotere bedrijven kunnen mooie cijfers voorleggen, maar de Vlaamse kmo s blijven wat achter, zegt Werner Annaert, algemeen directeur van FEBEM. IN DE KIJKER Verplichtingen omzetten in een positief verhaal PAGINA 15 In 2011 kregen ton Belgische gebruikte autobanden een nieuw leven. In het belang van onze eigen economie moeten we ervoor zorgen dat we zoveel mogelijk materialen uit het afval kunnen recupereren zodat we deze kunnen gebruiken als nieuwe grondstof. Afvalbedrijven zullen de komende maanden hun klanten dan ook motiveren om meer afval vanaf bron apart te houden. Indien afvalstoffen aan de bron niet apart worden gehouden, kan dit door de afvalbedrijven wel nog worden nagesorteerd, maar soms kunnen afvalstoffen elkaar zo sterk vervuilen dat nasorteren geen zin meer heeft. Wettelijk kader De Vlaamse bedrijven zijn 1 trouwens wettelijk verplicht om hun afval aan de bron te sorteren, en dit voor maar liefst 17 stromen. Op 1 juli 2013 komt daar ook de verplichting bij voor de selectieve inzameling van PMD-afval. Maar eerder dan dit als een zoveelste verplichting van de overheid te zien, moeten bedrijven hier een positief verhaal van maken. Zij kunnen op deze manier namelijk meewerken aan de recuperatie van materialen. Wat ze vooral moeten doen, is advies vragen bij hun afvalophaler hoe ze dit het best aanpakken. Flexibele dienstverlening Bedrijven die met professionele private afvalophalers 2 werken, kunnen gebruikmaken van een specifieke en op maat gemaakte dienstverlening met heel wat flexibiliteit inzake ophaalwijzen, soorten containers en inzamelfrequentie. Kmo s die nog in het gemeentelijke circuit zitten - hetgeen voornamelijk is afgestemd op de inzameling bij particulieren - contacteren dan ook best eens een private ophaler als zij meer flexibiliteit wensen te bekomen. Bovendien stoten veel gemeenten de dienstverlening naar de bedrijven af omdat ze zich willen focussen op de inzameling van afval bij de gezinnen. Bedrijven beginnen op die manier ook steeds meer te begrijpen dat de inzameling van afval een dienstverlening is zoals elke andere en er dus ook voor betaald moet worden. Kmo s die nog in het gemeentelij k circuit zitten, contacteren best eens een private ophaler als ze meer fl exibiliteit wensen Werner Annaert Algemeen directeur FEBEM, Federatie van Bedrij ven voor Milieubeheer Contractopbouw In het contract voor de inzameling van het restafval moe- 3 ten bedrijven met hun afvalophaler een paragraaf opnemen waarin ze zich engageren om de afvalstromen apart te houden en niet meer in de restafvalcontainer te gooien. Er is hiervoor een standaardparagraaf ontwikkeld door de Vlaamse overheid en alle operatoren die zijn aangesloten bij FEBEM maken ervan gebruik. Bedrijven die dergelijke overeenkomst niet opnemen in hun contract, zullen naar alle waarschijnlijkheid geconfronteerd worden met een prijsstijging. Dit restafval moet door de afvalophaler immers eerst volledig worden uitgesorteerd vooraleer het niet-recupereerbare residu kan worden verbrand. Nood aan creativiteit Uiteraard heeft deze nasortering zijn kost en moet de opha- 4 ler dat doorrekenen aan de klant. Maar ook voor de afvalbedrijven is er een belangrijke uitdaging. In heel wat sectoren zoals de bouw en de horeca zullen er oplossingen moeten worden gezocht voor het plaatsen van verschillende recipiënten. Afvalophalers zullen dus de nodige creativiteit aan de dag moeten leggen opdat de klant een selectieve inzameling aan de bron kan doen. Toekomstige generaties Ook voor de overheid is er een 5 belangrijke taak weggelegd, namelijk deze van informeren en handhaven. Overheidsdiensten moeten tijdens controles nagaan of bedrijven wel degelijk hun afval aan de bron apart houden. Via gerichte acties kunnen bedrijven daarbij worden gestimuleerd. We moeten met zijn allen een draagvlak creëren en er samen voor gaan. In het belang van toekomstige generaties die ook nog nood zullen hebben aan grondstoffen en een in Vlaanderen verankerde kringloopeconomie. We make our readers succeed! WASTE MANAGEMENT, EERSTE EDITIE, DECEMBER 2012 Managing Director: Christophe Demir Editorial & Production Manager: Evi Vanparys Junior Production Manager: Daan De Becker Project Manager: Andries Lepoutre Tel: Business Developer: Thij s Dely Redactie: Sofi e Van Hyfte, Alexander Cornet, Roosje Lowette, Eva Keustermans, Daan De Becker Lay-out: I Graphic Print: Roularta Distributie: Trends Mediaplanet contactinformatie: Tel: Fax: /MediaplanetBelgium Mediaplanet ontwikkelt hoogwaardige bijlagen die zich richten op een specifi ek thema en de daarbij behorende doelgroep. Zo brengen wij lezer en adverteerder dichter bij elkaar. Deze bijlage wordt gepubliceerd door Mediaplanet en valt niet onder de verantwoordelijkheid van de redactie Trends. Uw gebruikte smeerolie laat zijn sporen na in het milieu! Breng de gebruikte smeerolie gratis naar het containerpark * voor recyclage! Wist u dat één kleine druppel gebruikte motorolie maar liefst liter water kan vervuilen? Afschrikwekkend, niet? Gebruikte smeerolie is inderdaad een afvalstof die niet alleen bedreigend is voor het water, maar ook voor de bodem en de fauna en flora. Gelukkig kan u daar, samen met Valorlub, wat aan doen: breng uw gebruikte smeerolie altijd naar het containerpark voor recyclage. Zorg er wel voor dat u ze niet mengt met andere afvalstoffen, want dat maakt het recycleren moeilijker. De afgifte op het containerpark is gratis voor huishoudens én onbetaalbaar voor het milieu. Zo laat u alvast geen sporen meer na! * Inwoners van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kunnen ook terecht bij de inzamelpunten van Q-Team en Speedy of bij een mobiel inzamelpunt van het Proxy Chimik netwerk van Net Brussel. Voor meer info EERST SMEREN, DAN RECYCLEREN Valorlub is een initiatief van het bedrijfsleven met de steun van de drie gewesten.

3 INSPIRATIE DECEMBER GASMOTOREN De Hooge Maey beschikt over vier gasmotoren. In 2011 konden deze voorzien in de elektriciteitsbehoefte van bijna gezinnen. FOTO: KOEN BROOS 3 INITIATIEVEN IN DE KIJKER Hooge Maey is een uniek project op wereldniveau Vraag: Hoe kan een stortplaats uitgroeien tot een duurzame en innovatieve site? Antwoord: De Hooge Maey, een site gelegen in de provincie Antwerpen, geeft het voorbeeld. CASE STUDY Het verhaal van de Hooge Maey start in Tot dan was dit een sterk vervuilde stortplaats die door de overheid als blackpoint omschreven werd. Het jaar voordien werd namelijk beslist dat storten van brandbaar afval in Vlaanderen voortaan verboden was. Het sein tot oprichting van de Intercommunale Vereniging Hooge Maey met als doel de site op een maatschappelijk verantwoorde manier te exploiteren. Directeur Daniël Dirickx vertelt: In de loop der jaren werden vele initiatieven gerealiseerd, eerst voor de sanering en de exploitatie van de site, later voor de valorisatie van energie en materialen. Storten van afval is nog steeds een belangrijke activiteit van de Hooge Maey, maar is zeker niet het Daniel Dirickx Directeur Intercommunale Vereniging Hooge Maey eindpunt. De Hooge Maey verwerkt vaste afvalstoffen, percolaat en afvalwater met zorg en aandacht voor het milieu. Tot op vandaag blijven we zoeken naar manieren om afvalstoffen en reststromen te verwerken tot bruikbare grondstoffen en energie. We nemen onze verantwoordelijkheid en starten tal van initiatieven op, maar niet vooraleer ze de toets van duurzaamheid doorstaan hebben. Economische en ecologische meerwaarde bieden, is een must. We bekijken hoe we onze expertise kunnen transfereren naar het buitenland. Een eerste project in China is al gestart Waterzuivering Bijvoorbeeld op het gebied van waterzuivering heeft de site een sterke evolutie doorgemaakt. Om te vermijden dat afvalwater zich zou vermengen met grondwater, wordt het via een drainagesysteem afgevoerd en in de waterzuivering gezuiverd. De laatste jaren heeft deze echter steeds minder afvalwater te verwerken gekregen, waardoor de vrije capaciteit sinds enkele jaren aangewend wordt voor de zuivering van extern afvalwater. Knowhow doorgeven Dirickx: Duurzaam ondernemen streeft naar harmonie tussen ecologische, sociale en economische aspecten. We beschikken in Vlaanderen over heel wat knowhow als het op stortplaatstechnologieën aankomt, maar door de regelgeving die storten van afval maximaal inperkt, zijn stortplaatsen in onze eigen regio een eindig verhaal. Daarom bekijken we ook hoe we onze expertise kunnen transfereren naar het buitenland. Het klimaat is een mondiaal gegeven, elke ton broeikasgas die je ergens ter wereld minder kan uitstoten, is een meerwaarde. In 2010 zijn we gestart met een eerste Clean Development Mechanism project, rond de ontgassing van een stortplaats in de Chinese stad Chaohu. Het rendement van projecten in dergelijke regio s is aanzienlijk: met relatief beperkte middelen kan een groot effect worden bereikt. Start begin 2013 We hebben hiervoor een heel strikte procedure moeten doorlopen onder toezicht van de Verenigde Naties, maar het ziet er nu naar uit dat we begin 2013 effectief kunnen starten met het project. En dat is nog maar een begin. Andere zullen zeker volgen, klinkt Dirickx hoopvol. DAAN DE BECKER Gesloten kringloop Voor afvalstoffen die niet 1 kunnen worden hergebruikt of gerecycleerd, verdient verbranding met energierecuperatie de voorkeur als verwerkingsmethode. Toch is storten bij een tekort aan verbrandingscapaciteit evenzeer een kwaliteitsvolle oplossing Energie in Mwh Energy from waste: elektriciteitsbehoefte voor gezinnen Gas dat wordt onttrokken aan 2 het gestorte afval, wordt omgezet in groene elektriciteit. Deze wordt gebruikt op de site zelf, maar ook teruggeleverd aan het net. Om de waarde van deze elektriciteit zo goed mogelijk te verzilveren, wordt een beroep gedaan op een energiepartner. Die geeft de mogelijkheid om het overschot aan geproduceerde energie gradueel te verkopen op Algenkweekproject Alchemis Algenkweek is voor een stortplaats een interessante piste 3 om restproducten te valoriseren. Net die elementen die algen nodig hebben om te groeien, zijn er beschikbaar: nutriënten (aanwezig in het te zuiveren water), CO 2, warmte en ruimte. Algen zijn een veelbelovende en duurzame grondstof. De biomassa kan dienen als grondstof voor chemische productieprocessen. Als het lukt om algen op grote schaal kostenefficiënt te produceren, dan wordt ook de chemische op voorwaarde dat het op een duurzame manier gebeurt. Daarom is het belangrijk om in kringprocessen te werken. Afval storten in combinatie met energierecuperatie en waterzuivering zoals de site Hooge Maey dat doet, is zo n voorbeeld van een kringproces. Jaar de energiemarkt. En dit per kwartaal. Vandaag beschikt de Hooge Maey over vier motoren met een gezamenlijk vermogen van 4,09 Mwe. In de loop van 2011 leverden die Mwh, voldoende voor de elektriciteitsbehoefte van bijna gezinnen. Ook de restwarmte (die vrijkomt ter hoogte van de gasmotoren) wordt nuttig ingezet. Zo worden de gebouwen en de waterzuivering hiermee verwarmd en is de warmte ook nuttig in het algenkweekproject. industrie veel minder afhankelijk van fossiele brandstoffen en oliederivaten. Daarom stapte de Hooge Maey in het project Alchemis, waarbij nagegaan wordt welke technieken en omstandigheden nodig zijn om het kweken van algen op basis van reststromen economisch en ecologisch verantwoord op te zetten. Het project is gestart in april 2010 en loopt nog tot eind 2012 met steun van MIP, het Milieu- en energietechnologie Innovatie Platform van de Vlaamse overheid. Het doel is om het project ook nadien verder te zetten.

4 4 DECEMBER 2012 NIEUWS 1TIP BEGRIJP DE NOODZAAK RECUPERATIE Welke stof wordt waar gebruikt? Afhankelijk van de tijdens het sorteerproces bepaalde stroom, worden de bestanddelen gerecycleerd en gebruikt in een nieuw proces. Een overzicht. ENORM Jaarlijks worden 2,5 miljoen kilo batterijen ingezameld. FOTO: BEBAT Alle bestanddelen van een batterij worden opnieuw gebruikt Vraag: Wat gebeurt er met onze batterij en nadat we deze ingeleverd hebben? Antwoord: Ze worden opgehaald, gesorteerd, verwerkt en gerecycleerd, zodat de afzonderlij ke bestanddelen (stoffen) opnieuw kunnen worden gebruikt. Wist u dat we allemaal gemiddeld 107 batterijen in huis hebben, waarvan veertien volledig opgebruikte en dus nutteloze exemplaren? Dat is heel wat. Het positieve aan het hele verhaal is dat we onze batterijen dan wel vergeten binnen te brengen, maar niet fout sorteren. Een steekproef waarbij vuilniszakken gecontroleerd werden, leverde slechts één batterij per honderd kilogram huisvuil op. Omgerekend betekent dit dat 87% van de batterijen correct gerecylceerd wordt. De Belgen behoren hierdoor wereldwijd tot de beste leerlingen van de klas. Mindset bedrijven Positief is de grote wil die bij de bedrijven aanwezig is om op een milieubewuste manier tewerk te gaan. Zeker grootgebruikers hebben een actief sorteerbeleid, maar ook voor minder voor de hand liggende instanties zoals bijvoorbeeld banken is er een belangrijke rol weggelegd. Vaak beseffen zij niet hoeveel batterijen er circuleren in het bedrijf. Maak een som van elke laptop, gsm, radio, camera, en je komt uit op een hele hoop batterijen die gesorteerd en gerecycleerd dienen te worden. België is een pionier op wereldvlak dankzij onder meer de vooruitstrevende en strenge wetgeving Niet aarzelen Een primaire batterij heeft een gemiddelde levensduur van drie tot zeven jaar, maar toch houden we deze langer in huis. Zo werd er onlangs nog een batterij in een verzamelpunt ingeleverd die niet meer geproduceerd werd sinds de jaren 40. Let wel: de bestanddelen van een batterij hebben geen vervaldatum, maar de waarde van de materialen verschilt wel van periode tot periode. Zo was kwik enkele decennia geleden een zeer gegeerd en duur bestanddeel, maar vandaag de dag is de waarde hiervan heel wat minder. Als we dan kwikhoudende batterijen van toen pas vandaag inzamelen, begrijp je dat er heel wat potentieel verloren ging. Alles opnieuw gebruikt Vrijwel alle bestanddelen van een batterij kunnen worden gerecycleerd en dus ingezet in een nieuw productieproces. Er gaan dus vrijwel geen stoffen verloren. Nadat de batterijen ingezameld zijn, worden ze eerst manueel en later mechanisch gesorteerd. Ze worden gecontroleerd op afmetingen, gewicht en magnetisch veld. BELGEN EN HUN BATTERIJEN In België worden jaarlij ks 175 miljoen batterij en verkocht. Omgerekend zij n dat zestien batterij en per persoon. Hiervan worden er tien apart in de winkel gekocht en zes samen met een toestel. De Belg brengt zij n batterij en twee- tot driemaal per jaar terug. Jaarlijks worden 2,5 miljoen kilo batterij en ingezameld. Productieproces Een container batterijen komt op de productieband en wordt door mensenhanden gecontroleerd: nietbruikbare materialen zoals elektronica, gloeilampen en zelfs injectienaalden(!) worden samen met de inzamelzakjes of doosjes verwijderd. Nadien worden machinaal de magnetische van de niet-magnetische exemplaren gescheiden, waarna de batterijen gezeefd worden op basis van hun grootte. In een volgende fase worden ze gecontroleerd op afmetingen, gewicht en magnetisch veld en verdeeld over verschillende stromen, afhankelijk van hun chemische samenstelling. Hierna vertrekken ze naar gespecialiseerde recyclagecentra waarna de bestanddelen in een nieuw productieproces kunnen worden ingezet. Elektrische wagens Recyclage is nog een zeer jonge business. De scheidingstechnieken zijn nog volop aan het evolueren. Materialen die we pakweg tien jaar geleden niet konden recycleren, kunnen we nu wel de baas. België is een pionier op wereldvlak dankzij onder meer de vooruitstrevende en harde wetgeving. Het leverde ons een voorsprong op die we moeten proberen te behouden. Nieuwe uitdagingen op het vlak van elektrische wagens staan alvast voor de deur en vereisen een nieuwe benadering en aanpak. DAAN DE BECKER Alkaline & zinkkoolbatterijen worden gerecycleerd om er metaal, plastics, zink en mangaan uit te filteren. Afgewerkte producten zijn: brandstof (plastics) voor cementfabrieken, staal, zinkelementen (voor daken), pigmenten voor verf, chemische producten voor de galvanisatie-industrie, slakken (een residu uit hoogovens dat kan gebruikt worden als aanvulling bij het maken van asfalt of cement) voor de wegenbouw. Bij knoopcellen wordt het kwik gedistilleerd en de resterende fractie wordt ontdaan verder gerecycleerd en de metalen worden gerecupereerd. Metalen worden terug als grondstof gebruikt in de staalindustrie. NiCd & NiMH: cadmium en nikkel zijn de voornaamste grondstoffen die hier gerecupereerd worden. Het cadmium wordt voornamelijk gebruikt voor de productie van nieuwe nikkelcadmiumbatterijen. Het nikkel wordt gebruikt voor de productie van ferronikkel. Bij loodbatterijen wordt het accuzuur gescheiden in water en metalen. Het plastic van de loodbatterij wordt afgescheiden en hergebruikt. Het lood wordt verzameld en gesmolten. Er worden staven van gemaakt die worden gebruikt voor de productie van nieuwe loodbatterijen. Uit herlaadbaar Lithium worden kobalt en nikkel gerecupereerd. Het kobalt en nikkel worden hergebruikt als zuivere grondstoffen voor respectievelijk nieuwe lithium-ion en nikkelmetaalhydride batterijen, terwijl de slakken gebruikt worden in de bouwnijverheid of als grondstof voor beton. DAAN DE BECKER

5 Voor deze batterijen en zaklampen een nieuw leven. Voor de planeet minder afval. Breng je gebruikte batterijen en zaklampen vandaag nog binnen naar je supermarkt of containerpark! Bebat haalt ze gratis op en geeft hen vervolgens een nieuw leven. Recycleer met ons mee en help de natuur.

6 6 DECEMBER 2012 NIEUWS Vraag: Welke maatregelen worden genomen om het bedrijfsafval te beperken? Antwoord: Vanaf 1 juli 2013 gaat het VLAREMA van kracht en moeten bedrijven hun PMD-afval selectief inzamelen. Voor gemengd afval moeten ze een contract met een afvalinzamelaar afsluiten. Nieuwe wetgeving, meer recyclage WETTELIJK KADER Vlaanderen gebruikt heel wat materialen en energie. In 2010 verzamelde de regio meer dan 17 miljoen ton primair bedrijfsafval. Dat is het afval afkomstig van bedrijven in alle sectoren, uitgezonderd die van de afvalverwerkende industrie zelf. Het merendeel van dit afval kreeg een tweede leven via hergebruik, recyclage of compostering. Toch blijft in het overgebleven bedrijfsafval nog heel wat recycleerbaar materiaal onbenut. Met het nieuwe VLAREMA wil Vlaanderen dat verlies een halt toeroepen. AFVAL IN CIJFERS De gemiddelde Vlaming produceert minder huishoudelij k afval dan de doelstelling van maximum 560 kg per jaar. De totale hoeveelheid in 2011 bedroeg ton of 524 kg per inwoner. 71,4% van al het huishoudelij k afval wordt selectief ingezameld. Inhaalbeweging bedrijfsafval Vlaanderen scoort goed op vlak van afvalbeperking én -verwer- king. Zowel huishoudens als bedrijven verminderen jaar na jaar hun afvalhoop. De gemiddelde inwoner produceert minder huishoudelijk afval dan de opgelegde norm van 560 kg per jaar. Hiervan wordt 71,4% selec- tief ingezameld om te hergebruiken, recycleren en composteren. Het percentage bedrijfsafval dat een nieuw leven krijgt, ligt iets lager op 68%. Daarmee scoren we hoger dan het Europese gemiddelde van 50%, maar wel nog altijd 4% lager dan de score voor het Vlaamse huishoudelijk afval. Voor elke kilogram huishoudelijk afval produceert Vlaanderen trouwens zes kilogram primair bedrijfsafval. Minister van Leefmilieu Joke Schauvliege en de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij lanceerden daarom een inhaalbeweging voor het bedrijfsafval ton potentieel Op vraag van de minister onderzochten experten het gemengde bedrijfsafval. Dat gaat nu voor een groot deel naar verbranding met energierecuperatie, maar wordt niet ge- re- In 2010 verzamelde Vlaanderen ton primair bedrij fsafval. Dat is een lichte stij ging van ton ten opzichte van 2009, maar nog altij d 15% minder dan in % van al het bedrij fsafval of ton kreeg in 2010 een nieuw leven. Hoe meer bedrij ven sorteren aan de bron, hoe zuiverder de afvalfracties en hoe gemakkelij ker de recyclage en verwerking Preventie van afval is de eerste prioriteit in het Vlaamse afval- en materialenbeleid. Daarna volgt het sluiten van de materialenkringloop cycleerd. Toch bestaat het nog uit 20% of liefst ton recycleerbaar materiaal. De helft hiervan bestaat uit papier en karton, hout, metaal en zelfs KGA (klein gevaarlijk afval), een kwart van het afval zijn harde plastics en folies. Die moeten nu al selectief ingezameld worden, maar te vaak belanden ze nog in het restafval. Het laatste kwart behoort tot de groep van PMD plastic flessen en flacons, metalen verpakkingen en drankkartons. Preventie van afval is de eerste prioriteit in het Vlaamse afval- en materialenbeleid. Daarna volgt het sluiten van de materialenkringloop. Om hieraan vorm te geven, keurde de Vlaamse regering in februari 2012 het VLAREMA goed, het Vlaams reglement voor het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen. Een van de maatregelen uit het VLAREMA verplicht bedrijven om vanaf 1 juli 2013 hun PMD selectief in te zamelen naast de 17 al bestaande fracties met sorteerverplichting. Bovendien zullen bedrijven voor hun gemengd afval een contract moeten afsluiten met een erkend afvalstoffeninzamelaar. Efficiënt en doeltreffend Hoe meer bedrijven sorteren aan de bron, hoe zuiverder de afvalfracties. En natuurlijk hoe gemakkelijker de recyclage en de verwerking. In tijden van toenemende schaarste streeft Vlaanderen naar een zo efficiënt mogelijke productie en een doeltreffend evenwicht tussen gebruik en verbruik. Door ervoor te zorgen dat materialen iedere keer opnieuw inzetbaar zijn, houden we onze impact op het milieu zo laag mogelijk. ROOSJE LOWETTE MENTALITEITSWIJZIGING Het nieuwe VLAREMA beschouwt afvalstoffen als nieuwe grondstoffen die zo snel mogelijk weer gebruikt kunnen worden. FOTO: SHUTTERSTOCK NIEUW HOOFDSTUK Het nieuwe VLAREMA dwingt bedrijven om vanaf juni 2012 anders te werken. Dat vraagt onvermijdelijk om heel wat aanpassingen, weet milieudeskundige en consultant Geert Bogaert. Bogaert helpt bedrijven met de herbestemming van hun afvalstoffen tot nieuwe grondstoffen en bejubelt de nieuwe periode die voor de deur staat. Vroeger werkten we onder het afvalstoffende- Geert Bogaert Milieudeskundige en consultant Neem deel aan de Cradle to Cradle Community Wij begeleiden uw Innovatie naar Cradle to Cradle Binnenkort voor managers een Executive Program inzake Cradle to Cradle Wij werken samen met Cradle to Cradle Gecertifi ceerde Partners - TEL: 02/ RUE DE FIENNESSTRAAT 77, BE-1070 BRUSSEL

7 2TIP DECEMBER BENUT VLAREMA EVOLUTIE AFVALBEHEER Vlaanderen scoort goed op vlak van afvalbeheer. Zowel Europees als mondiaal prijken we aan de top. Maar hoe bereikten we die positie precies? Ons afvalbeheer in Vlaanderen ontstond in 1981 met een afvalstoffendecreet. Dat wilde orde brengen in de chaos die ons afvalbeleid toen was: vuilnis werd vaak illegaal in- en uitgevoerd en ongecontroleerd storten was schering en inslag. Het prille afvalstoffenbeleid voorzag in genoeg afvalverwerkingscapaciteit, veelal in de vorm van verbrandingsovens. Met de introductie van de zogenaamde ladder van Lansink schoof het beleid vervolgens nieuwe prioriteiten naar voren. Op de eerste trede van de hiërarchie om met afval om te gaan, staat preventie. Nadien vermeldt de ladder hergebruik, recyclage en verbranding. Pas als er geen enkele andere mogelijkheid overblijft, is storten een optie. VOOR BEDRIJVEN creet dat bepaalde wat een afvalstof is. De bijhorende uitvoeringsbepalingen werden in een VLAREA gegoten. Hier las je aan welke norm een afvalstof moest voldoen als je die nog wilde gebruiken als (secundaire) grondstof. Kwamen er nieuwe inzichten? Dan werd het reglement aangepast. Dat decreet plus VLAREA zijn nu vervangen door het Materialendecreet en het bijhorende VLAREMA. En dat is belangrijk. Vroeger produceerde je afval en wilde je daar zo snel mogelijk vanaf. Of dat nu om glas of een meer industriële afvalstof ging, beide materialen werden administratief en procedureel grotendeels over dezelfde kam geschoren en dus als afvalstof behandeld. Voor een industriële afvalstof klinkt dat aannemelijk, maar was glas niet eerder een grondstof in plaats van een afvalstof? Net hierop speelt het nieuwe materialendecreet in. Het beschouwt afvalstoffen als nieuwe grondstoffen die zo snel mogelijk hergebruikt kunnen worden. Ommezwaai Die mentaliteitswijziging betekent natuurlijk een grote ommezwaai voor bedrijven. Bogaert: Bedrijven zullen plots geen afvalstoffen meer produceren of verwerken, maar grondstoffen. Een aantal voorwaarden om de zogenaamde afvalstoffen te mogen transporteren, zullen versoepelen. Dat vergemakkelijkt het papierwerk, de procedures en de manier van werken. De minder strenge voorwaarden kunnen zelfs tot nieuwe concurrentievormen leiden. In het begin vraagt die overgang tijd en moeite. Dat geldt trouwens niet alleen voor de bedrijven, maar evengoed voor de wetgevende en uitvoerende milieuoverheden zelf. Die hebben tijd nodig om alle nieuwe bepalingen op punt te zetten en duidelijke instructies en richtlijnen te schrijven. De wetgevende bepalingen zijn er al, maar de concrete vertaling naar de praktijk gebeurt stap voor stap. Meer flexibiliteit De aanpassing zal lonen. Binnenkort volstaat voor heel wat bedrijven een milieuvergunning met minder zware voorwaarden. Vroeger werkten deze bedrijven met afvalstoffen, nu met nieuwe grondstoffen. En dat subtiele accent maakt een wereld van verschil. Samen met de minder strenge milieuvergunningsvoorwaarden, verminderen ook heel wat investerings- en werkingskosten en daalt de administratieve last enorm. Nog een voordeel: vroeger was het een huzarenwerk om afvalstoffen in of uit te voeren vanuit of naar een ander land of zelfs gewest. Maar als je plots werkt met grondstoffen in plaats van afvalstoffen, kun je deze stromen - milieuadministratief - plots een stuk gemakkelijker organiseren. Bedrijven kunnen op deze manier veel flexibeler ingaan op een opportuniteit om een stroom te vervoeren. ROOSJE LOWETTE Daarop volgde in Vlaanderen een uitgebreid systeem voor de verwerking van huishoudelijk afval: containerparken, selectieve inzamelverplichtingen en heffingen op het storten of verbranden van afval. Lokale besturen speelden een belangrijke rol bij de realisatie van dit afvalstoffenbeleid Ook bepaalde industrietakken kregen nieuwe verantwoordelijkheden onder de vorm van aanvaardings- of terugnameplichten. Ze stonden vanaf toen zélf in voor de verwerking van het afval van hun producten. De toekomst stapt af van de klassieke benadering dat afval een probleem is. Het recente materialendecreet focust op nieuwe mogelijkheden voor grondstoffen en energie die zoveel mogelijk in de materialencyclus blijven. ROOSJE LOWETTE BODEMONDERZOEKEN GRONDVERZETSTUDIES AFVALSTOFFENSTUDIES EN -BEHEER MILIEUEFFECTENRAPPORTEN BODEMSANERINGSPROJECTEN MILIEUVERGUNNING BOVA Environmental Consulting NV is een onafhankelijk milieustudiebureau dat zich toelegt op het verlenen van diverse adviezen inzake milieumanagement, bodem(sanerings)studies, afvalstoffenstudies, materialenbeheer en milieueffectrapporten. Zowel de private sector als overheidsbesturen behoren tot ons cliënteel. BODEMSTUDIES EXPERTISE EN BEMIDDELING STORTPLAATSBEHEER SECOND OPINIONS HAALBAARHEIDSSTUDIES AUTHORITY ENGINEERING MILIEUCOÖRDINATOR

8 8 DECEMBER 2012 PROFESSIONEEL INZICHT Onze boodschap is: sluit de materiaalkringlopen Vraag: Wat verstaat de overheid onder de term duurzaam materialenbeleid? Antwoord: Het afvalbeleid heeft zij n grenzen bereikt. Om de milieueffecten van materialen te verlagen, moet er in een bredere context gekeken worden naar beslissingen die worden genomen nog voor een materiaal afval wordt, zegt Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege. Joke Schauvliege Vlaams minister van Leefmilieu Bedrij ven beloond voor de moeite Plastic, kartonnen dozen en houten paletten. Uw verpakkingsafval sorteren kost misschien wat moeite, maar weet u dat u kunt genieten van tegemoetkomingen die uw inspanningen belonen en het grootste deel van uw kosten dekken? Er zijn vaak grote milieuwinsten te halen in de wijze waarop producten worden ontworpen, geproduceerd, verdeeld, geconsumeerd of gebruikt en terug ingezameld eens ze afval zijn geworden. Tegelijkertijd moet worden vermeden dat maatregelen die genomen worden in een bepaalde fase van de levenscyclus, de milieu- en gezondheidseffecten in een andere fase verhogen. Het streefdoel is de milieudruk zo klein mogelijk te hou- den over de hele levenscyclus van een product. Welke initiatieven moeten bedrijven hiervoor zeker ondernemen? We verwachten van de bedrijven dat ze oog hebben voor eco-efficiënte productieprocessen. Efficiënt betekent met een zo zuinig mogelijk gebruik of verbruik van materialen en minimale energie-input. Maar duurzaam materialenbeheer op bedrijfsniveau kan veel meer betekenen. Je kan als bedrijfsleider kiezen voor de aankoop van grondstoffen of producten die op een duurzame manier zijn geproduceerd. En als je dat zelf in de hand hebt, kan je de producten die je op de markt brengt Om de hoeveelheid verpakkingsafval te beperken en de recyclage te stimuleren, is sinds 1998 elk bedrijf dat verpakte goederen op de Belgische markt brengt wettelijk verplicht haar bedrijfsmatig verpakkingsafval te laten recycleren. In de praktijk is dit echter een vrij complex proces. Om aan de voorschriften van de wet te voldoen, worden bedrijven daarom bijgestaan door VAL-I-PAC, een vzw die in hun naam de bewijzen van recyclage en nuttige toepassing verzamelt en deze informatie vervolgens aan de Interregionale Verpakkingscommissie overmaakt. Om het systeem optimaal te laten renderen, krijgen bedrijven die hun verpakkingsafval selectief inzamelen en laten ophalen om gerecycleerd te worden financiële steun. zodanig ontwerpen dat ze makkelijk recycleerbaar zijn, lang meegaan, herstelbaar zijn,... Ecodesign dus. Ook kan je met je klanten een systeem opzetten waardoor de afgedankte producten terugkeren, zodat je ze een tweede leven kan geven of recycleren. Als je nog verder gaat, kan je in de plaats van producten te verkopen diensten verlenen. Zo minimaliseer je de milieu-impact van je producten. De sleutel tot succes daarbij is innovatie. Ecologie en economie hebben niet noodzakelij k tegengestelde belangen. Integendeel Hoe moeilijk is de evenwichtsoefening tussen het ecologische en economische aspect? Ecologie en economie hebben niet noodzakelijk tegengestelde belangen. Integendeel, naarmate de grondstofprijzen stijgen, wordt duurzaam materialenbeheer steeds meer een economische must. Bedrijven die erin slagen materialen efficiënter te beheren, besparen KOSTEN DEKKEN. Houten paletten sorteren vraagt een inspanning, maar als bedrijf kan je dan wel genieten van enkele financiële tegemoetkomingen. FOTO: PRIVÉ kosten en versterken hun concurrentiële positie. Vlaanderen is een regio die arm is aan grondstoffen. Door efficiënt om te springen met materialen beperken we de afhankelijkheid van onze industrie van de invoer van grondstoffen. Naarmate bepaalde grondstoffen uitgeput raken en grondstoffen steeds duurder worden, wordt het des te belangrijker materialen zo lang mogelijk te laten circuleren in onze economie in gesloten kringlopen. Welke uitdagingen zien jullie als de meest precaire? Vlaanderen gebruikt en verbruikt heel wat materialen en energie. In tijden van toenemende schaarste hieraan is onze grootste uitdaging hoe we ze zo efficiënt mogelijk kunnen produceren, gebruiken of verbruiken. Een sleutelbegrip hierbij is de materiaalkringloop. Hiermee bedoel ik het geheel van opeenvolgende handelingen doorheen de hele levenscyclus, vanaf het onttrekken van materialen aan de natuur tot en met het moment dat ze terugkeren naar de natuur onder de vorm van afvalstoffen. Onze kernboodschap is: sluit de materiaalkringlopen. DAAN DE BECKER Incentives Hiervoor wordt er een onderscheid gemaakt tussen twee soorten incentives. Enerzijds is er het recyclageforfait met als doel de recyclage van bepaalde materialen zoals plastic en hout te stimuleren. De ontpakkers ontvangen 35 euro per ton voor kunststof en 10 euro per ton voor hout. Daarnaast is er het containerforfait om de huurkosten van de containers te dekken (bv. 100 euro voor een grote rolcontainer of 60 euro voor kleinere types). Vorig jaar genoten meer dan bedrijven van dit systeem. Voor het sorteren van verpakkingsafval papier/ karton kan er sinds kort ook een premie tot 200 euro ontvangen worden. Mentaliteit Zoals bij vele aspecten rond milieubeheer, is vaak de mentaliteitsverandering belangrijk. Daarom werd het startforfait gelanceerd. De bedoeling is om het afvalbeheer binnen zoveel mogelijk (kleine) ondernemingen te verbeteren en hen te stimuleren om hun verpakkingsafval voortaan selectief in te zamelen. Bedrijven die in 2012 voor de eerste keer een rolcontainer laten plaatsen voor de ophaling van hun bedrijfsmatig papier/karton verpakkingsafval hebben recht op een tussenkomst van 100 euro per jaar in de huurkost van een rolcontainer en ontvangen daarbovenop een eenmalige startpremie van 100 euro. Correct sorteren loont dus. DAAN DE BECKER 5 BEST PRACTICES Om de toegang tot de voor onze industrie noodzakelijke materialen in de toekomst veilig te stellen, is het belangrijk dat bedrijven zich inschrijven in Duurzaam Materialenbeheer. Dit kan door productdesign en productieprocessen aan te passen zodat er meer materiaalefficiënt wordt geproduceerd, door meer ketengericht te denken en te werken en door opportuniteiten te zien in innovatieve businessmodellen die toelaten het materiaalverbruik te verminderen, bijvoorbeeld door producten te vervangen door diensten. Sommige Vlaamse bedrijven trekken nu al volop de kaart van een duurzaam materialenbeheer. Denk maar aan 3D-printing 1 dat toelaat producten te vervaardigen met een minimum aan materiaalinput. Ook is er hoogstaande technologie beschikbaar in 2 Vlaanderen voor de recuperatie van schaarse en waardevolle metalen afkomstig uit elektronisch afval. De chemische sector probeert chemical leasing uit 3 als nieuw businessmodel om efficiënter om te springen met chemische stoffen. Ook kan men via de uitwisseling van reststromen de 4 afvalstromen van het ene bedrijf inzetten als grondstof voor een ander bedrijf. Binnen de bouwsector wil 5 men dan weer gaan experimenteren met dynamisch bouwen met gemakkelijk herbruikbare modules om zo de hoeveelheid bouw- en sloopafval te beperken. DAAN DE BECKER

9 Samen duurzaam meerwaarde creëren, daar draait het om bij Colruyt Group En dat trekken we ook door naar ons materialenbeheer. Tony Debock, divisiemanager verse producten en diepvries, vertelt: Bij Colruyt Group doen we in de eerste plaats aan preventie. En dat begint al bij de keuze van onze producenten en leveranciers. Door te kiezen voor kwaliteitsvolle producten creëren we minder afval. Maar daar stopt het niet bij. Zo werken we met een automatisch herbevoor- radingssysteem. Dat is gebaseerd op jarenlange ervaring. We houden rekening met verschillende parameters. Voor AGF (Aardappelen, Groenten en Fruit) bijvoorbeeld kopen we de hoeveelheden aan die we denken te verkopen. Zo is er altijd een zo optimaal mogelijke stock aanwezig. Door onze verschillende inspanningen wordt nu al 99,1 % van alle food en non-food producten die Colruyt, Bio-Planet en OKay aankopen, ook effectief verkocht. Het afval dat we uiteindelijk toch nog produceren, verwerken we op een duurzame manier. We splitsen onze stromen zo veel mogelijk op. Daaraan geven we dan de meest nuttige toepassing. Stephan Windels, business unit manager WE-Power, licht dit verder toe: De laagste prijzen kan je alleen garanderen als je de laagste kosten hebt. In het kader van die filosofie zijn we al van in de jaren 70 bezig met het sorteren van ons bedrijfsafval. En dat doen we doorheen heel het bedrijf. We informeren elke medewerker hoe hij moet sorteren. Daardoor hebben we heel zuivere reststromen. Zo startten we in 2009 samen met FostPlus een proefproject rond de aparte inzameling van pmd in bedrijven. In 2011 zamelden we zo n 71 ton pmd in. Het project werd een succes en intussen is dit systeem verplicht volgens de Vlaamse wetgeving. En het blijft niet bij sorteren alleen. Ons organisch afval bijvoorbeeld vergisten we. Zo produceren we biogas en dat gas zetten we om tot elektriciteit. Het rest- product van dat proces, digestaat genoemd, dient als mest- stof voor de landbouw. Zo is de cirkel rond.

10 10 DECEMBER 2012 INSPIRATIE Ziekenhuis met een missie Vraag: Hoe slaagt het Hoeveel besparen jullie nu? Universitair Ziekenhuis van Gent Dat is een aanzienlijk deel We erin om fors te besparen op hebben een contract afgesloten haar energiefactuur? in 2005, toen de gasprijs nog relatief laag was. De prijsformule voor Antwoord: Door haar gebouwen te verwarmen met stoom omvat een stijgend kortingspercentage bij een stijgende gas- restwarmte uit afvalverbranding. prijs. Intussen kost gas méér dan toen, dus ons kortingspercentage is groter geworden. Tegen 2020 CO2-neutraal zijn: dat is de missie van het UZ in Gent. Het is een zeer ambitieus plan, maar het Gentse ziekenhuis wil absoluut een voortrekkersrol spelen. Nu al wordt volop getimmerd aan een groener imago. Dankzij een unieke samenwerking met de Gentse afvalverwerkingsmaatschappij gingen de kosten voor verwarming pijlsnel naar beneden. In de afvalverbrandingsoven werd in 2006 een vernieuwde stoomketel gebouwd, die de warmte van de verbranding omzet in stoom. Er lag al sinds de jaren zeventig een pijpleiding naar het ziekenhuis, maar het systeem had eigenlijk nooit naar behoren gefunctioneerd omdat de technologie nog niet op punt stond. Die leiding van anderhalve kilometer strak rechtdoor, onder de autostrade - werd volledig vernieuwd en mondt uit in twee stookplaatsen in het ziekenhuis. Ingenieur Lieven Deblaere, dienstverantwoordelijke verwarming, sanitair en medische gassen, licht toe: We wilden iets doen aan onze CO 2 - uitstoot en zochten tegelijk naar manieren om de gasrekening van het Lieven Deblaere Ingenieur UZ Gent ENERGIE UIT AFVAL. Een stoomketel zet verbrandingswarmte om in stoom. Die stoom wordt in verschillende domeinen benut. FOTO: KOEN VAN CAIMERE ziekenhuis wat naar beneden te halen. Daarom hebben we in 2000 voor het eerst contact opgenomen met de afvalverwerkingsmaatschappij. Toevallig waren ze ook net bezig met energierecuperatie uit afvalwarmte, ze zagen het dan ook zitten om met ons in zee te gaan. Het UZ was een ideale partner voor hen. Wij beschikken namelijk ook over mazout- en gasketels. De verbrandingsoven sluit sowieso een paar keer per jaar voor een uitgebreid onderhoud, maar op dat moment switchen wij gewoon naar de andere ketels. Voor ons is het dus geen enkel probleem als de voorziening een tijdje stopgezet wordt, terwijl andere bedrijven zonder back-up natuurlijk meteen zouden natuurlijk platliggen. Waren er grote aanpassingen nodig vooraleer jullie de switch konden maken? Nee, voor ons viel dat heel goed mee. Tot in onze stookkamers is de installatie dan ook de verantwoordelijkheid van de afvalverwerkingsmaatschappij. Zij namen dus het gros van de investering, zoals het leggen van de leidingen en het in orde brengen van alle vergunningen, voor hun rekening. Wordt die stoom alleen gebruikt om de gebouwen te verwarmen, of doet het ziekenhuis er meer mee? In één van de twee stookplaatsen wordt de stoom omgezet naar water van 120 à 130 C, dat gebruikt wordt voor de verwarming en het sanitair warm water. In de andere stookplaats wordt de stoom omgezet in huisstoom. Die stoom wordt gebruikt voor onder meer de keuken en het sanitair, maar ook voor de sterilisatieafdeling. Ook de luchtvochtigheid in de gebouwen houden we op peil dankzij deze stoom. Er komen dus heel wat andere aspecten bij kijken. Hoe ambitieus is het eigenlijk om tegen 2020 CO 2 -neutraal te willen zijn? Héél ambitieus. We willen ons verbruik nog meer doen dalen door energiezuiniger te werken, onder meer door beter te isoleren en hierdoor een groter percentage stoom af te nemen. Op het vlak van elektriciteit zal het moeilijker worden om CO 2 -neutraal te worden. We denken er nu aan om groene energie aan te kopen. Na 2020 kunnen we misschien zelf onze elektriciteit gaan produceren, door windmolens bijvoorbeeld, maar dat is voorlopig nog toekomstmuziek. BESPAREN EVA KEUSTERMANS Sinds het UZ in zee ging met de afvalverwerkingsmaatschappij, wordt elk jaar m 3 gas bespaard. Op jaarbasis betekent dat een besparing van 8000 ton CO 2. Dat komt neer op een daling van 70% wat verwarming betreft. De kosten voor verwarming liggen 40 à 45% lager dan wanneer er met gas verwarmd zou worden. EXPERTISE Betrouwbare cij fers rond afvalstromen De afval-en materialensector heeft lang te kampen gehad met een slecht imago. De laatste jaren is er onder impuls van de sector hard gewerkt aan een kwaliteitsvolle dienstverlening. Het nieuwe VLAREMA trekt deze lijn nu door. Milieuexpert Kurt Gutschoven: Vanaf vandaag wordt sterker ingezet op interne controlesystemen en bijkomende keuringen door een onafhankelijke instelling. Heel wat bedrijven die actief zijn in de afval- en materialenketen zijn op die manier verplicht om gedetailleerde cijfergegevens bij te houden. Niet enkel wordt hierdoor de kans op fraude vermeden, maar Vlaanderen beschikt zo ook over betrouwbare cijfers rond afval- en materiaalstromen. Kwaliteitsborging Verder is vereist dat inzamelaars, handelaars of makelaars die gevaarlijk afval behandelen over een kwaliteitsborgingssysteem moeten beschikken. Dat systeem is gebaseerd op het principe van risicoanalyse, integraal ketenbeheer, traceerbaarheid en zelfcontrole. Ook hier is een externe keuring van het kwaliteitssysteem verplicht. SOFIE VAN HYFTE STEEK GERUST AL JE ENERGIE IN JE ZAAK, WIJ DOEN DE REST Met onze stoom verwarmen we het UZ Gent, maar hier maken we u graag warm voor onze DIENSTVERLENING VOOR BEDRIJVEN. Naast het RESTAFVAL, zamelt IVAGO ook het PAPIER EN KARTON, GLAS, GFT, PMD PLASTIC FOLIES en GROFVUIL van uw zaak of bedrijf in. We stemmen de selectieve inzameling af op uw specifieke wensen en behoeften. Samen met u werken we de beste economische en ecologische oplossing uit. Zoveel bedrijven, zoveel oplossingen. Voorstel op maat? of surf naar KUNT U INVESTEREN IN MILIEU DOOR TE INVESTEREN IN UW BEDRIJF? Bij Vinçotte willen we mee instaan voor de reputatie van onze klanten op het gebied van duurzaamheid & materialenbeheer vanuit onze ervaring in advies, certificatie, inspectie, testing en opleidingen. Vinçotte staat in voor een omzet van 190 miljoen euro en heeft wereldwijd 14 vestigingen. YOUR REPUTATION IS MINE _Advertentie Trends Bedrijfsafval.indd 1 23/11/12 10:24

11 NIEUWS Olie wordt voor 85% gerecycleerd DECEMBER FASEN VAN HET VERWERKINGSPROCES De gebruikte smeerolie 1 wordt door de consument naar het containerpark of een gemeentelijk inzamelpunt gebracht. Van daaruit wordt de olie door erkende inzamelaars naar de verwerkingsbedrijven getransporteerd. In onze machinale samenleving is het gebruik van smeerolie niet weg te denken. Gebruikte smeerolie is echter moeilijk biologisch afbreekbaar en vormt een gevaar voor de ecosystemen wanneer ze in het milieu terechtkomt. Zo kan het toevoegen van een druppel olie in één klap duizend liter water vervuilen. Er wordt dan ook streng toegezien op de correcte verwerking van de vervuilde oliën. Sinds enkele jaren past de overheid het principe van de aanvaardingsplicht toe. Hiermee legt ze de financiering en organisatie van de inzameling en verwerking van gebruikte smeerolie bij de producenten. Dankzij de milieubeleidsovereenkomsten die de betrokken federaties met de regionale overheden hebben gesloten, moeten de eindverkopers, invoerders en producenten de gebruikte olie niet meer terugnemen van hun klanten. Zo kunnen particulieren gratis met hun gebruikte olie terecht op het containerpark. De in België opgehaalde gebruikte olie wordt vandaag de dag voor 85% gerecycleerd. Tweede leven Er zijn een vijftiental inzamelaars die bij de bedrijven en op containerparken olie ophalen en afvoeren naar verwerkingsinstallaties in binnen- en buitenland. België telt slechts één installatie in Hautrage (Henegouwen) die sinds 2004 operationeel is. De gebruikte olie wordt geregenereerd tot basisolie waar additieven aan worden toegevoegd. Verder wordt ze verwerkt tot allerhande brandstoffen zoals bijvoorbeeld brandstof in de cementindustrie. Omdat gebruikte olie ook water bevat, gebeurt er soms een voorbehandeling om de kwaliteit te optimaliseren. De olie vermindert zo in volume en dat vermindert eveneens de transportkosten. SOFIE VAN HYFTE Na de voorbehandeling, 2 waarbij het water weggefilterd wordt, volgt een thermisch kraakproces dat de koolwaterstofhoudende olie omzet in te commercialiseren basisolie. Typerend is dat de olie hierbij van zijn zwarte kleur ontdaan wordt. In het proces zelf worden de 3 vrijgekomen gassen als energiebron gebruikt. Daardoor kan het extern energieverbruik fors dalen. Na regeneratie kan 85% van 4 de olie opnieuw ingezet worden als steunbrandstof, stookolie of dieselolie. Dirk is goed bezig... of niet? Ontdek de nieuwe wetgeving inzake bedrijfsafval op Vanaf 1 juli 2013 wordt ook de inzameling van pmd-afval voor bedrijven verplicht, net zoals een contract met een afvalinzamelaar voor het gemengde bedrijfsafval.

12 12 DECEMBER 2012 INSPIRATIE GOUDMIJN AAN RECYCLEERBAAR 3TIP ONTDEK NIEUWE DOMEINEN METAAL Vraag: Wat is urban mining? Antwoord: Het proces waarbij in grootstedelij ke agglomeraties producten die metaal bevatten, ingezameld worden. Secundaire, recycleerbare grondstoffen hebben de toekomst. Niet alleen omdat de klassieke, primaire grondstoffen uitgeput geraken, maar ook omdat ze een duurzame oplossing bieden voor de gekende milieuproblemen met betrekking tot primaire activiteiten. Ook de recyclage van metalen is urgent. De vraag naar metalen neemt immers sterk toe, vooral dan vanuit de economieën in groeilanden. Deze landen hoeven zich voorlopig echter geen zorgen te maken, want momenteel bestaat er zelfs, mede vanwege de economische crisis die vooral het westen treft, een overcapaciteit aan metalen. Geen kwaliteitsverlies De grote troef van metalen is dat ze altijd opnieuw recycleerbaar zijn, zonder aan kwaliteit in te boeten. De in versleten producten verwerkte metalen zijn dus doorgaans niet aan hun laatste leven toe, en dat is belangrijk in tijden van grondstofschaarste. Nonferrometalen als zink, aluminium, koper, tin, nikkel, lood en titanium worden massaal gerecycleerd en hergebruikt door smelterijen, raffinaderijen, gieterijen en andere fabrikanten. Het volledige smelt- en raffinageproces is steeds gebaseerd op duurzame technologieën, waarbij zowel pyro- als hydrometallurgische routes worden gevolgd. Herwonnen metalen worden onder meer gebruikt voor afvoerpijpen en dakgoten in de huizenbouw of als elektrische geleiders in het geval van koper. Gerecycleerd tin kan men onder meer terugvinden in blik voor de voedingsindustrie. Gerecycleerd aluminium kan dan weer fungeren als bouwmateriaal voor vliegtuigen en hernieuwd zink kan dienen voor de carrosserieonderdelen van auto s. Het potentieel voor urban mining is enorm, omdat het merendeel van de mensen hun gebruikte materialen nog niet voor recyclage aanbiedt Urban mining Toch gaan nog vele metalen verloren. Dat is ironisch omdat ook andere duurzame inzetmiddelen zoals zonnepanelen of windmolens grotendeels uit metalen bestaan. Dat de gewone man in de straat ook zijn duit in het zakje kan doen wat de recyclage van metalen betreft, is onvoldoende bekend. In het dagelijkse leven zijn we immers voortdurend met toestellen in de weer die voor een groot deel uit metalen bestaan. Bijna alle technologie die we gebruiken, zoals gsm s of laptops, bevat diverse waardevolle metalen die eigenlijk niet verloren mogen gaan. Er zou dus nauwer moeten worden toegezien op de inzameling van versleten materialen. Dit inzamelen van dagdagelijkse producten die metaal bevatten in de grootstedelijke agglomeraties is wat men urban mining noemt. Het potentieel voor urban mining is enorm, omdat het merendeel van de mensen hun gebruikte materialen uit onwetendheid nog niet voor recyclage aanbiedt. In onze directe omgeving bevindt zich dus letterlijk een goudmijn aan herbruikbare, vaak zeldzame metalen zonder dat we dat goed en wel beseffen. ALEXANDER CORNET

13 DECEMBER GEPERST PLASTIC Het hergebruiken van materiaal is van toepassing op verschillende domeinen. FOTO: PLASTIC RECYCLING (DAVID PLAS) Duurzaam werken in een circulair model Terwijl de wereldbevolking blijft groeien en de toenemende welvaart op mondiaal niveau de energieconsumptie doet stijgen, geraken onze energie- en grondstofreserves uitgeput. De huidige manier van produceren en consumeren is dan ook onhoudbaar. De vraag naar energie moet afnemen en het gebruik van primaire grondstoffen moet dalen. Economie en duurzaamheid gaan hierbij hand in hand. Europa heeft zelf relatief weinig grondstoffen en moet nog steeds het merendeel van haar primaire grondstoffen uit andere delen van de wereld importeren. Dat de importprijzen blijven stijgen en we het risico lopen steeds afhankelijker te worden van andere economische machten, maakt de noodzaak om op afvalrecylage in te zetten en zo onze grondstoffen terug te winnen uit producten, steeds urgenter. Dit is evenwel een complexe materie, die de nodige expertise en ondersteuning vereist. Circulair model Producenten moeten met betrekking tot de verduurzaming van goederen een voortrekkersrol op zich nemen. Ze kunnen duurzaam werken in een circulair model waarbij gebruikte materialen na recyclage opnieuw ingezet kunnen worden in hetzelfde of een ander product, zonder kwaliteitsverlies te lijden. Wanneer alle restproducten hergebruikt kunnen worden en de producten milieu-neutraal zijn, is de duurzame kringloop compleet. De uitdaging ligt in het ontwerpen van producten volgens het cradleto-cradle-principe. Dit houdt in dat, dankzij een optimale samenwerking tussen leveranciers, producenten, gebruikers en verwerkers, producten ontworpen kunnen worden die van begin tot eind veilig en herbruikbaar zijn. Producenten kunnen hierop inspelen door bijvoorbeeld ecodesign te integreren. Hierbij wordt er van bij het ontwerp van een proces of product met alle stappen van de levensfase rekening gehouden, teneinde een optimale recyclage/recuperatie van grondstoffen te bewerkstelligen. De rol van een afvalbeheerder bestaat er dan in als logistieke/industriële partner advies te verlenen over de optimalisering van productie- en distributieprocessen. Streng Europa Gezien de snelheid waarmee de grondstofreserves slinken, is de Europese regelgeving hieromtrent de laatste jaren veel strenger geworden voor producenten. Zij worden aangemaand om de verantwoordelijkheid te nemen voor de opeenvolgende levensfases van hun producten, inclusief de afval- en recyclagefase. Om het bewustmakingsproces rond het milieuthema nog te bevorderen, lanceert de overheid ook voor bedrijven financiële stimuli om duurzaamheid te promoten en afval nauwgezet te sorteren. Rekening houdend met de huidige en toekomstige milieuvereisten, hoort duurzaam afvalbeheer hoger op het prioriteitenlijstje van bedrijven te staan. DAAN DE BECKER RECYCLAGE VAN GEVAARLIJK AFVAL Een van de meest opmerkelijke verwerkingsen recyclagelocaties voor gevaarlijk afval in België vinden we terug bij Recyfuel. Afval dat een specifiek gevaar vormt voor de mens of het milieu, omdat het is samengesteld uit een één of meerdere gevaarlijke bestanddelen met een bepaalde concentratie en/of één of meerdere gevaarlijke kenmerken bezit die als gevaarlijk worden beschouwd in de geldende wetgeving, wordt als gevaarlijk afval beschouwd. Cementindustrie Gelukkig kan ook dit gevaarlijk afval ingezet worden in het afvalverwerkingsproces. Zo maakt Recyfuel uit gevaarlijk afval nieuwe brandstoffen voor de cementindustrie. Deze vormen een volwaardig en milieuvriendelijk alternatief voor fossiele brandstoffen. Er worden drie soorten afgewerkte producten geproduceerd: Resofuel (geïmpregneerd 1 zaagsel), gevaloriseerd tot een vervangingsbrandstof die gebruikt kan worden in de ovens van cementfabrieken. Kunststof, gevaloriseerd tot 2 een vervangingsbrandstof die gebruikt kan worden in de ovens van cementfabrieken. Metaal, dat in de staalnijverheid wordt 3 gerecycleerd. WERKEN AAN EEN DUURZAME ECONOMIE SITA.BE

14 VAL-I-PAC MAAKT UW RECYCLAGEVERPLICHTING OVERZICHTELIJKER. EN DIE VAN GROEP COLRUYT. Mieke Vercaeren, Duurzaamheidscoördinator Groep Colruyt Groep Colruyt wil duurzaam meerwaarde creëren. Zowel met onze duurzame processen als ons energiebeleid maken we een verschil voor het milieu. Afval willen we in de eerste plaats vermijden door een doorgedreven afvalpreventie, daarna volgt hergebruik en recyclage. De wettelijke verplichtingen voor de recyclage van bedrijfsmatige verpakkingen zijn iets minder vanzelfsprekend. Daarom doen we een beroep op VAL-I-PAC. Zij nemen de administratie en logistieke opvolging van ons over. Ze verzamelen voor ons alle nodige data en rapporteren hierover aan de overheid. Bovendien stimuleren ze ook de recyclage via financiële incentives. Zo zijn wij in orde met de wet en besparen we heel wat tijd en energie. VAL-I-PAC maakt de recyclage verplichtingen, voor ons en voor meer dan andere bedrijven, een pak overzichtelijker. En daar staan we met Groep Colruyt volledig achter. U neemt toch ook uw verantwoordelijkheid als bedrijf op het vlak van milieu? Meer weten? Bel 02/ of kijk op valipac.be 2670_VIP_Ad_COLRUYT_Trends_365x259.indd 1 3/12/12 17:07

15 4TIP NIEUWS Geen enkele band AFVAL VERMIJDEN PRIMEERT belandt nog op het stort Jaarlijks produceert een huishouden heel wat afval. Om de verwerking van deze berg in goede banen te leiden, houdt Europa een oogje in het zeil. Europa legt de lidstaten normen op over afvalverwerking en bepaalt dat elk soort afval apart wordt ingezameld en op een milieuvriendelijke manier wordt verwerkt. In België leidde dit tot een aantal milieubeleidsovereenkomsten tussen de regionale overheden en de industrie. En tot de oprichting van beheersorganismen voor de diverse afvalstromen. Ook voor banden bestaan er wettelijke overeenkomsten. Na hun bewogen leven worden ze op verschillende manieren gerecycleerd. Ladder van Lansink Afval van banden verwerken? Dat betekent in de eerste plaats afval vermijden. Wat geen afval is, moet niet verwerkt worden. Deze preventieve maatregel staat op de eerste trede van de Ladder van Lansink. Die geeft een duidelijke hiërarchie over hoe je moet omgaan met afval. Maar hoe vermijd je dat je banden te snel verslijten? In de eerste plaats door te rijden met een correcte bandenspanning. Te platte banden verslijten sneller aan de buitenkant, te harde banden raken alleen een klein stuk van de weg en verslijten sneller in het midden. Geregeld de spanning controleren en bijsturen, kan in vrijwel elk tankstation en kost tijd noch moeite. BANDENSPANNING. Te platte banden verslijten sneller aan de buitenkant, te harde verslijten sneller in het midden. Ook het profiel van je banden vraagt daarom af en toe aandacht. De groeven van een nieuwe band zijn 0,8 cm diep, vanaf 0,3 cm is je band aan vervanging toe. Een slimme truc om te weten of je profiel nog voldoet: neem een muntstuk van 1 euro en plaats het in de groeven van je band. Zie je het gouden randje van je euro nog? Dan wordt het tijd voor een nieuwe band. VERPLICHT LABEL Sinds november heeft elke band een label. Dit vermeldt: de rolweerstand bij optimale bandenspanning. de grip op een nat wegdek met bij horende remprestaties. het geluid dat de band in kwestie produceert. Rijd je met goed onderhouden banden? Dan win je drie keer: je verbetert de remafstand en wegligging van je auto (en je vergroot dus je veiligheid), je verbruikt minder brandstof én je zorgt ervoor dat je wagen minder CO ² uitstoot een zegen voor het milieu. Elke band heeft een andere combinatie. Idealiter scoort elk element hoog, maar dan kost de band meer. Met het label krij gt de koper objectieve informatie, het is aan hem om een doordachte keuze te maken en de band te kiezen die hij nodig heeft. FOTO: PRIVÉ Nieuwe levens Na preventie vermeldt de Ladder van Lansink hergebruik. Sommige banden van afgeschreven auto s kunnen nog perfect van pas komen op de occasiemarkt. En banden met een versleten loopvlak maar intact karkas worden afgefreesd en krijgen een nieuw loopvlak. Vooral vrachtwagenbanden zijn hiervoor geschikt. Zijn de banden helemaal opgebruikt? Dan is recyclage de volgende trede. Verwerkte banden krijgen een nieuw leven op heel uiteenlopende plaatsen (zie kader). Pas in laatste instantie dienen afvalbanden als vervangbrandstof in cementovens of als bindmiddel in metaalfabrieken. Banden simpelweg dumpen is geen hoofdstuk in dit verhaal. ROOSJE LOWETTE DECEMBER MOGELIJKHEDEN Recyclage In 2011 versleten de Belgen 1 maar liefst ton banden. Stuk voor stuk kregen die een nieuw leven. 85% van de bandenhoop was bestemd voor materiaalvalorisatie, of met andere woorden recyclage. Een deel van de ingezamelde banden bleek nog perfect bruikbaar voor de occasiemarkt of kreeg een nieuw loopvlak. Het andere deel ging naar verwerkingsbedrijven. Die knippen of shredderen de banden in grove of heel fijne stukken, afhankelijk van de vraag van de markt. Soms eindigen banden zelfs als poedergranulaat. Dat komt goed van pas voor de aanmaak van bijvoorbeeld kunststofgras, atletiekpistes en tegels voor speelpleinen, maar ook voor ondergronden van maneges en voor straatmeubilair. Energievalorisatie De andere 15% onderging 2 energievalorisatie. Hier dienen banden in hun geheel of gedeeltelijk als brandstof voor cementovens. Ze vervangen de basisbrandstoffen en hebben vaak een hoger rendement. Een laatste deel van de banden dient als bindmiddel bij de metaalproductie. Al deze procedures gebeuren uiterst milieuvriendelijk en worden streng gecontroleerd. ROOSJE LOWETTE Bespaart u volgend jaar écht op energie of blijft het bij goede voornemens? Zet 2013 alvast goed in en herbekijk nu uw energiecontract. Wij maken graag een voorstel op maat van uw bedrijf. Bezoek onze website of contacteer ons op Ess_wastem_259x121.indd 1 8/11/12 14:53

16 Uw bijdrage tot een beter milieu Jaarlijks worden in België 7,5 miljoen afvalbanden ingezameld en milieuvriendelijk verwerkt. Deze banden of de grondstoffen waaruit ze zijn gemaakt krijgen allemaal een nieuw leven. Met 85% materiaalvalorisatie zijn we nr.1 in Europa! Dit allemaal dankzij uw milieubijdrage. Bedankt voor uw vertrouwen! twitter.com/recytyre

Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd

Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd Persmededeling JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Dinsdag 13 november 2012 Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd Vlaams minister van Leefmilieu

Nadere informatie

PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE?

PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE? PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE? WEET U DAT UW VERPAKKINGSAFVAL GELD WAARD IS? TE MOOI OM WAAR TE ZIJN? LEES SNEL VERDER! Afval is in vele sectoren een onvermijdelijk gevolg van de economische

Nadere informatie

HET STARTFORFAIT U SORTEERT UW KARTONAFVAL? WIJ STEUNEN U HIERIN!

HET STARTFORFAIT U SORTEERT UW KARTONAFVAL? WIJ STEUNEN U HIERIN! HET STARTFORFAIT U SORTEERT UW KARTONAFVAL? WIJ STEUNEN U HIERIN! Versie 2015 Afval is, zowel in uw sector als in een andere, een onvermijdelijk gevolg van de economische activiteit. Een gevolg dat echter

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

INZAMELING VAN BEDRIJFSAFVAL DAT VERGELIJKBAAR IS MET HUISHOUDELIJK AFVAL

INZAMELING VAN BEDRIJFSAFVAL DAT VERGELIJKBAAR IS MET HUISHOUDELIJK AFVAL INZAMELING VAN BEDRIJFSAFVAL DAT VERGELIJKBAAR IS MET HUISHOUDELIJK AFVAL GRATIS Infolijn: 0800 90 441 Geachte ondernemer De gemeente waar u gevestigd bent, heeft beslist om over te schakelen op een DIFTAR-inzameling

Nadere informatie

Onze VAL-I-PAC missie...

Onze VAL-I-PAC missie... Onze VAL-I-PAC missie... ... uw kopzorgen wegnemen. Waarom doet uw bedrijf een beroep op de diensten van VAL-I-PAC? Uw bedrijf is aangesloten bij VAL-I-PAC omdat u verpakkingsverantwoordelijke bent. Kortweg

Nadere informatie

Inzameling en verwerking van vlakglas

Inzameling en verwerking van vlakglas Inzameling en verwerking van vlakglas Vlaanderen gebruikt en verbruikt heel wat materialen, grondstoffen en energie. In tijden van toenemende schaarste dringt de vraag zich op hoe we ze zo efficiënt mogelijk

Nadere informatie

MBO. Briefadvies MBO. Datum

MBO. Briefadvies MBO. Datum Briefadvies MBO afgewerktee olie Briefadvies MBO afgewerkte olie Datum van goedkeuring Volgnummer Coördinator + e-mailadres 22 november 2012 2012 78 Francis Noyen, francis.noyen@minaraad.be Co-auteur +

Nadere informatie

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid Duurzaamheid is één van de belangrijke aandachtspunten van het bedrijfsleven. Deze brochure is een initiatief van EMPAC, de organisatie van de

Nadere informatie

Milieuverantwoord aankopen binnen je bedrijf. Kathelijne De Ridder

Milieuverantwoord aankopen binnen je bedrijf. Kathelijne De Ridder Milieuverantwoord aankopen binnen je bedrijf Kathelijne De Ridder Hoeveel kilo papier gebruikt de gemiddelde Belg per jaar? a) 265 kilo/jaar b) 354 kilo/jaar c) 358 kilo/jaar Hoeveel kilogram restafval

Nadere informatie

Selectieve afvalinzameling bij bedrijven: wat en hoe?

Selectieve afvalinzameling bij bedrijven: wat en hoe? Selectieve afvalinzameling bij bedrijven: wat en hoe? Beste ondernemer, Vlaanderen gebruikt en verbruikt heel wat materialen, grondstoffen en energie. In tijden van toenemende schaarste hieraan dringt

Nadere informatie

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam:

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam: Rotie maakt onderdeel uit van de Simadan Groep. De Simadan Groep is een wereldwijd uniek industrieel ecosysteem waarin bij het verwerken van organische reststromen en frituurvet geen bruikbare energie

Nadere informatie

Zeg ook JA tegen afval scheiden.

Zeg ook JA tegen afval scheiden. Zeg ook JA tegen afval scheiden. Elkaar iets beloven. Voor een betere toekomst. Zonder het onnodig verbruiken en weggooien van grondstoffen. Om dat te kunnen realiseren moeten we met elkaar JA zeggen tegen

Nadere informatie

Grondstof voor een beter milieu

Grondstof voor een beter milieu Afval is Grondstof voor een beter milieu ISO-14001 Haal meer uit afval Gescheiden inzameling De Gewestelijke Afvalstoffen Dienst (GAD) zorgt voor het inzamelen van het huishoudelijk afval in Gooi en Vechtstreek.

Nadere informatie

Waarom doen we het ook alweer?

Waarom doen we het ook alweer? Apart inzamelen van gft-afval Als Vereniging Afvalbedrijven stimuleren we dat al het afval in Nederland op de juiste manier wordt verwerkt. Hierbij houden we rekening met het milieu en de kosten. De meest

Nadere informatie

REGIONS FOR R4R RECYCLING. Janna Vandecruys OVAM 03/06/2014

REGIONS FOR R4R RECYCLING. Janna Vandecruys OVAM 03/06/2014 REGIONS FOR R4R RECYCLING Janna Vandecruys OVAM 03/06/2014 R4R = INTERREG IV C project Interregionale samenwerking binnen Europa Uitwisseling van ervaringen Doel: effectiviteit regionale beleid verbeteren

Nadere informatie

23 DECEMBER 2011. - Decreet betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen

23 DECEMBER 2011. - Decreet betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen 23 DECEMBER 2011. - Decreet betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen Afdeling 3. - Huishoudelijke afvalstoffen (in werking sinds 1 juni 2012) Art. 26. Elke gemeente draagt

Nadere informatie

MBO afgedankte batterijen en accu s

MBO afgedankte batterijen en accu s Briefadvies MBO afgedankte batterijen en accu s Advies over de startnota MBO afgedankte batterijen en accu s Datum van goedkeuring 11 maart 2015 Volgnummer 2015 005 Coördinator + e-mailadres Co-auteur

Nadere informatie

HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water

HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water 100%eco & NORTH RIVER ÉCHT DUURZAAM PRODUCEREN 100%eco 100% betrouwbaar - 100% transparant Ons doel is een kleurrijk voetspoor op

Nadere informatie

Sectorplan 19 Kunststofafval

Sectorplan 19 Kunststofafval Sectorplan 19 Kunststofafval 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Kunststofverpakkingen, land- en tuinbouwfolies, industrieel productieafval, (kunststof) autoafval, PVC 2. Belangrijkste

Nadere informatie

Gescheiden inzameling van papierafval, PMD-afval en huishoudelijk glasafval op de campus Jette

Gescheiden inzameling van papierafval, PMD-afval en huishoudelijk glasafval op de campus Jette Gescheiden inzameling van papierafval, PMD-afval en huishoudelijk glasafval op de campus Jette Dienst Milieucoördinatie, 19 januari 2009 Vanaf 2009 worden op campus Jette volgende afvalfracties gescheiden

Nadere informatie

Nascheiding kunststoffen. Het heldere alternatief van Attero

Nascheiding kunststoffen. Het heldere alternatief van Attero Nascheiding kunststoffen Het heldere alternatief van Attero Sinds 1 januari 2010 moet elke gemeente in Nederland een fors deel van het kunststof verpakkingsafval scheiden van de rest van het huishoudelijk

Nadere informatie

Ook bedrijven moeten sorteren

Ook bedrijven moeten sorteren Ook bedrijven moeten sorteren Ook bedrijven moeten sorteren Als inwoners hebben we het sorteren van afval- en materiaalstromen al goed onder de knie. Zo was de I.V.M.-regio de eerste in Vlaanderen waar

Nadere informatie

Voorstel 2: Creëer grondstoffenhubs en recycle bedrijfsafval

Voorstel 2: Creëer grondstoffenhubs en recycle bedrijfsafval Gemeenteblad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van.. Jaar 2015 Nummer Publicatiedatum Agendapunt initiatiefvoorstel Onderwerp Initiatiefvoorstel van het raadslid

Nadere informatie

Van afval naar grondstof. Informatieavond voor inwoners

Van afval naar grondstof. Informatieavond voor inwoners Van afval naar grondstof Informatieavond voor inwoners Agenda 2 1. Welkom en inleiding (wethouder Jan van t Zand) 2. Presentatie Afvalbeheer (Paul de Bruin, IPR Normag) 3. Vragen en dialoog 4. Afsluiting

Nadere informatie

Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid

Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 3. Omgekeerd inzamelen... 4 4. Voorscheiding plastics... 5 5. Oud papier en karton... 5 6. GFT... 6 7. Conclusie...

Nadere informatie

Net Brussel. Afval sorteren in de onderneming : Principes en sensibiliseringsmateriaal. Oktober 2010

Net Brussel. Afval sorteren in de onderneming : Principes en sensibiliseringsmateriaal. Oktober 2010 Net Brussel Afval sorteren in de onderneming : Principes en sensibiliseringsmateriaal Oktober 2010 Programma I. Het Agentschap Net Brussel II. Afval sorteren III. Sorteren in de onderneming IV. Het niet-gesorteerd

Nadere informatie

het groenste papier ter wereld spaart bomen spaart energie spaart water

het groenste papier ter wereld spaart bomen spaart energie spaart water het groenste papier ter wereld spaart bomen spaart energie spaart water 100%eco & north river écht duurzaam produceren 100%eco 100% betrouwbaar - 100% transparant Ons doel is een kleurrijk voetspoor op

Nadere informatie

Minder afval, minder CO2, minder kosten

Minder afval, minder CO2, minder kosten Minder afval, minder CO2, minder kosten Nog maar dertig jaar geleden kostte het storten van een ton ongesorteerd afval hooguit iets meer dan 4 euro. Nu is dat bijna vijftig keer zo veel: 200 euro. Het

Nadere informatie

Vlaams afval- en materialencongres 6 april

Vlaams afval- en materialencongres 6 april Vlaams afval- en materialencongres 6 april Erik de Baedts Directeur NVRD President MWE Board member ISWA Strategisch omgaan met grondstoffen Nederlandse vereniging van gemeenten ogv afvalbeheer & reiniging

Nadere informatie

Ophaling van organisch afval

Ophaling van organisch afval Ophaling van organisch afval Voor zijn klanten organiseert Net Brussel afvalophalingen in containers. Per afvaltype worden containers in eenzelfde kleur voorzien (blauw voor PMD - geel voor papier-karton

Nadere informatie

ThreeC - verpakkingen. Lessenserie

ThreeC - verpakkingen. Lessenserie ThreeC - verpakkingen Lessenserie Opzet van het project Lesblok1 Maandag 16 maart Lesblok 2 Donderdag 19 maart Lesblok 3 Vrijdag 20 maart Introduc>e op het onderwerp Uitwerken oplossing Posterpresenta>e

Nadere informatie

TL-buizen en -armaturen

TL-buizen en -armaturen TL-buizen en -armaturen Omschrijving Kwikdamp-verlichtingselementen kunnen opgesplitst worden in twee fracties: - Armaturen; - Lampen. De verwerking van kwikdamp-verlichtingselementen houdt risico s in

Nadere informatie

Campagneteksten glas en papier

Campagneteksten glas en papier Campagneteksten glas en papier Voor de glas-en-papier-campagne zijn twee uitgewerkte campagneteksten geschreven in de vorm van: DE MEEST GESTELDE VRAGEN OVER GLAS DE MEEST GESTELDE VRAGEN OVER PAPIER Deze

Nadere informatie

Duik eens in uw afval en ontdek de grond stoffen van de toekomst

Duik eens in uw afval en ontdek de grond stoffen van de toekomst Duik eens in uw afval en ontdek de grond stoffen van de toekomst Bedrijfsafval: een waardevolle grondstof Onze natuurlijke bronnen worden schaarser en duurder. Gelukkig groeit het besef dat we zuiniger

Nadere informatie

Een speciaal geval: elektro-afval! Afval sorteren is de boodschap

Een speciaal geval: elektro-afval! Afval sorteren is de boodschap Wat doe je met een kapotte laptop? Een mooiere wereld begint bij je thuis Recyclage: de cirkel is rond Afval sorteren is de boodschap Lege wijnflessen moeten naar de glasbak. Papier en karton worden apart

Nadere informatie

AFVALBANDEN ONZE OPLOSSING VOOR UW ZORG

AFVALBANDEN ONZE OPLOSSING VOOR UW ZORG AFVALBANDEN ONZE OPLOSSING VOOR UW ZORG DO S EN DON TS BIJ HET BEHEER VAN AFVALBANDEN Deze brochure is bestemd voor professioneel gebruik binnen de bandensector. Uitgave van vzw Recytyre, het beheersorganisme

Nadere informatie

zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie

zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie vergadering C214 WON20 zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie van 3 mei 2012 2 Commissievergadering nr. C214 WON20 (2011-2012) 3

Nadere informatie

Individueel afvalpreventie- en beheerplan voor afgedankte elektrische en elektronische apparaten

Individueel afvalpreventie- en beheerplan voor afgedankte elektrische en elektronische apparaten Individueel afvalpreventie- en beheerplan voor afgedankte elektrische en elektronische apparaten Het plan dient ingediend te worden in het Frans of in het Nederlands. De gegevens worden opgenomen in het

Nadere informatie

Kringloopbedrijf n Roondgaank Nijverheidsstraat 19 17a 7461 AD Rijssen

Kringloopbedrijf n Roondgaank Nijverheidsstraat 19 17a 7461 AD Rijssen Kringloopbedrijf n Roondgaank Nijverheidsstraat 19 17a 7461 AD Rijssen Maatschappelijke functie Inboedelservice Inleveren/ophalen goederen Ruim gevulde winkel Afvalbrengpunt Kringloopbedrijf n Roondgaank

Nadere informatie

Stadsenquête Leiden 2003

Stadsenquête Leiden 2003 Hoofdstuk 21. Milieu Samenvatting Zeven op de tien Leidenaren kent de Milieustraat, aan de J.C. de Rijpstraat, een voorziening waar inwoners van Leiden op vertoon van een legitimatie hun grof huishoudelijk

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen in Vlaanderen. Warmtenetten in Vlaanderen: welke business cases bieden potentieel?

Duurzaam ondernemen in Vlaanderen. Warmtenetten in Vlaanderen: welke business cases bieden potentieel? Duurzaam ondernemen in Vlaanderen Studienamiddag Roeselare Warmtenetten in Vlaanderen: welke business cases bieden potentieel? 18 juni Michel Davidts warmteontwikkelingen Kader Restwarmtegebruik maakt

Nadere informatie

- 3 - Datum vergadering: Nota openbaar: Ja,

- 3 - Datum vergadering: Nota openbaar: Ja, - 3 - Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 12INT01422 III IIIIIIIII III MilIIIII Datum vergadering: Nota openbaar: Ja, Gemeente Hellendoorn 3 0 OKT ZOU Onderwerp: Toekomstvisie Hellendoorns Afvalbeleid

Nadere informatie

Een toegevoegde waarde

Een toegevoegde waarde Een toegevoegde waarde vo o r B e lgische ondernemingen Inhoud 1. Onze missie De wettelijke context Een initiatief van de privésector 2. Onze werkwijze De verschillende partijen Waarden & principes 3.

Nadere informatie

Dag1.2 Inleiding en situatie in het BHG

Dag1.2 Inleiding en situatie in het BHG OPLEIDING DUURZAME GEBOUWEN: BOUWAFVAL Dag1.2 Inleiding en situatie in het BHG Koen Berghmans Lionel Billiet Rotor asbl berghmanskoen@gmail.com, billiet.lionel@gmail.com www.rotordb.org 3 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

NissewaardPanel over grondstoffenbeleid, november 2015. Figuur 1: Aandeel afval dat nu apart wordt gehouden van het restafval (Nmax=709)

NissewaardPanel over grondstoffenbeleid, november 2015. Figuur 1: Aandeel afval dat nu apart wordt gehouden van het restafval (Nmax=709) NissewaardPanel over grondstoffenbeleid, november 201 Deze nieuwsbrief beschrijft in het kort de resultaten van een peiling over grondstoffenbeleid. Uit de resultaten komt naar voren dat driekwart van

Nadere informatie

DOE MEE! Afval scheiden. Dat scheelt een hoop

DOE MEE! Afval scheiden. Dat scheelt een hoop DOE MEE! Afval scheiden. Dat scheelt een hoop Ook u kunt nog veel kilo s scheiden Veel Amsterdammers scheiden hun afval al. De een wat meer, de ander wat minder. Toch komt er nog steeds veel herbruikbaar

Nadere informatie

Stadsenquête Leiden 2004

Stadsenquête Leiden 2004 Hoofdstuk 16. Milieu Samenvatting Leiden heeft een Milieustraat aan de J.C. Rijpstraat. Vergeleken met voorgaande jaren zijn zowel de bekendheid als het gebruik verder toegenomen. In de Stadsenquête van

Nadere informatie

Stadsenquête Leiden 2001

Stadsenquête Leiden 2001 Hoofdstuk 9. Milieu Samenvatting De Milieustraat is een (vrij nieuwe) voorziening waar bewoners zich kunnen ontdoen van hun grof huishoudelijk afval. Ruim twee op de tien Leidenaren heeft hier al eens

Nadere informatie

Op weg naar een circulaire economie

Op weg naar een circulaire economie Op weg naar een circulaire economie Agenda Afvalstromen Cijfers De Haarlemse aanpak Naar een circulaire economie Afval = Grondstof Afvalstromen GFT Kunststof Papier Glas Textiel Restafval GFT-stroom Inzameling

Nadere informatie

Masterclass Afval en Grondstof. Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie

Masterclass Afval en Grondstof. Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie Masterclass Afval en Grondstof Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie Gemeentelijk Afvalcongres, 19 maart 2015 AGENDA 1. 2. 3. 4. 5. Afvalmanagement Ladder van

Nadere informatie

tijd voor een gezonde aanpak in de renovatieen onderhoudsbranche

tijd voor een gezonde aanpak in de renovatieen onderhoudsbranche tijd voor een gezonde aanpak in de renovatieen onderhoudsbranche wat te verwachten? delen van visie en droom van fareno inzicht in mogelijkheden en proces gezondere aanpak in onze branche u enthousiast

Nadere informatie

Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket.

Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket. Doelstelling(en) Vakgebonden eindtermen - De leerlingen bepalen zelfstandig hoe ze in welbepaalde bewegingssituaties eenvoudige leertaken individueel of in groep aanpakken en oplossen. Algemene doelen

Nadere informatie

Houten producten in de strijd tegen klimaatswijziging

Houten producten in de strijd tegen klimaatswijziging Houten producten in de strijd tegen klimaatswijziging Meer hout voor een betere planeet Beleidsmakers zoeken allerlei manieren om broeikasgasemissies te verminderen. De rol van bossen en bosbouw vormt

Nadere informatie

2013 MANAGEMENT SUMMARY

2013 MANAGEMENT SUMMARY JAARVERSLAG 2013 2013 MANAGEMENT SUMMARY De recyclagescore bereikte 83,9 %. Er werd 13.700 ton (2,1 %) meer bedrijfsmatig verpakkingsafval gerecycleerd. In een jaar waarin de Belgische economie opnieuw

Nadere informatie

Wie weet wat Avri doet?

Wie weet wat Avri doet? Opdracht 1 Welkom Wie weet wat Avri doet? Opdracht 1 antwoord Welkom Wie weet wat Avri doet? In Rivierenland zamelt Avri afval in. Opdracht 2 Woordweb Als je het woord afval hoort, waar denk je dan aan?

Nadere informatie

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw Hoe maak je biogas? Inhoud presentatie Wie en wat is Biogas Plus? Hoe werkt een biogasinstallatie? Voor wie is een biogasinstallatie interessant? Is een biogasinstallatie duurzaam? Zijn subsidies nodig?

Nadere informatie

VANG Van Afval Naar Grondstof

VANG Van Afval Naar Grondstof Afval is een keuze VANG Van Afval Naar Grondstof Regionaal Symposium Grondstoffen in Afvalland? Dinteloord, 15 april 2015 Maarten Goorhuis Senior beleidsmedewerker Koninklijke NVRD Koninklijke NVRD Vereniging

Nadere informatie

Wij maken uw houten verpakking op maat van uw bedrijf en op tijd voor uw klant.

Wij maken uw houten verpakking op maat van uw bedrijf en op tijd voor uw klant. Wij maken uw houten verpakking op maat van uw bedrijf en op tijd voor uw klant. MISSIE Rodanar is een Belgisch familiebedrijf dat sinds 1982 houten pallets produceert. Wij zijn echter meer dan een producent,

Nadere informatie

4 e Plan voor Preventie en Beheer van Afvalstoffen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

4 e Plan voor Preventie en Beheer van Afvalstoffen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest 4 e Plan voor Preventie en Beheer van Afvalstoffen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Goedgekeurd op 11 maart 2010 4e Afvalplan Nieuwe wettelijke context In Brussel : plan van onbepaalde duur, onderworpen

Nadere informatie

Gemeente Noordoostpolder

Gemeente Noordoostpolder Gemeente Noordoostpolder Meest gestelde vragen over nieuwe manier van afval inzamelen in Noordoostpolder extra container voor oud papier en karton extra container voor plastic, lege pakken en blik 1. Twee

Nadere informatie

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Algemene principes van WKK Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 COGEN Vlaanderen vzw Doelstelling:

Nadere informatie

Verslag van de consultatie over de startnota voor de milieubeleidsovereenkomst voor afgedankte fotovoltaïsche zonnepanelen

Verslag van de consultatie over de startnota voor de milieubeleidsovereenkomst voor afgedankte fotovoltaïsche zonnepanelen Verslag van de consultatie over de startnota voor de milieubeleidsovereenkomst voor afgedankte fotovoltaïsche zonnepanelen 1 Situering Voor afgedankte fotovoltaïsche zonnepanelen geldt een aanvaardingsplicht.

Nadere informatie

Kwaliteitsvolle gerecycleerde granulaten - Een stand van zaken

Kwaliteitsvolle gerecycleerde granulaten - Een stand van zaken Kwaliteitsvolle gerecycleerde granulaten - Een stand van zaken Trends en evoluties van het beleid Philippe Van de Velde, AMB, team EBO INHOUD 1. Kader verder in opbouw 2. Waarheen met het beleid? 3. En

Nadere informatie

Komst container aan huis voor plastic, pak en blik

Komst container aan huis voor plastic, pak en blik FAQ CAW-gemeenten Komst container aan huis voor plastic verpakkingen, lege pakken van sap, saus en zuivel en blik in de CAW-gemeenten Definitieve versie (4 februari 2016) -------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

HET NIEUWE INZAMELEN IN SLIEDRECHT

HET NIEUWE INZAMELEN IN SLIEDRECHT HET NIEUWE INZAMELEN IN SLIEDRECHT Afval? SAMEN HALEN WE ERUIT WAT ERIN ZIT! Gemeentelijk Afvalcongres 19 maart 2015 Ing. D.J.B. Sakko Beleidsadviseur Proef droog en herbruikbaar liep af Bij oud papier

Nadere informatie

Rapportering : Een efficiënt en doeltreffend systeem Versie 03 12.06.2014

Rapportering : Een efficiënt en doeltreffend systeem Versie 03 12.06.2014 Rapportering : Een efficiënt en doeltreffend systeem Versie 03 12.06.2014 1. CONTEXT 1.1. ALGEMENE CONTEXT Elk land zal aan Europa moeten bewijzen in 2016 dat ze het inzamelpercentage van 45% hebben bereikt

Nadere informatie

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET Meer dan 550.000 gezinnen hebben al een milieubewuste en verantwoorde kijk op energie. Omdat je energiebudget steeds belangrijker wordt, biedt Lampiris je verschillende

Nadere informatie

GFT-afval is een waardevolle bron voor nieuwe grondstoffen. Maar hoe ziet de toekomst eruit?

GFT-afval is een waardevolle bron voor nieuwe grondstoffen. Maar hoe ziet de toekomst eruit? GFT-afval is een waardevolle bron voor nieuwe grondstoffen. Maar hoe ziet de toekomst eruit? Spreker: Datum: Locatie: Joop Suurmeijer en Robert Jansen 19 maart 2015 VNG-congres Utrecht GFT-afval heeft

Nadere informatie

Hand-out digiboard presentatie

Hand-out digiboard presentatie Hand-out digiboard presentatie Bij werkboekje Groepen 6, 7 en 8 basisonderwijs Wie weet wat AVRI doet? Opdracht 1 In Rivierenland zamelt AVRI afval in. Wie weet wat AVRI doet? Opdracht 1 Opdracht 2 Woordweb

Nadere informatie

CO2 impact kringloopbedrijven

CO2 impact kringloopbedrijven CO2 impact kringloopbedrijven CO2 besparing gerealiseerd in 2014 door Stichting Aktief Dhr. G. Berndsen Gildenstraat 43 7005 bl Doetinchem Tel. 0314330980 g.berndsen@aktief-groep.nl Samenvatting Met 1

Nadere informatie

Burgerinitiatief inzameling plastic afvalstoffen.

Burgerinitiatief inzameling plastic afvalstoffen. Burgerinitiatief inzameling plastic afvalstoffen. Opsterland, februari 2011. Samenvatting : In februari/maart 2010 hebben Milieudefensie afdeling Opsterland en de Vereniging voor Natuurbescherming te Gorredijk

Nadere informatie

VAN AFVAL TOT GRONDSTOF! SAMEN MET U DE JUISTE RECYCLING KOMBINATIE

VAN AFVAL TOT GRONDSTOF! SAMEN MET U DE JUISTE RECYCLING KOMBINATIE Beleid Nederlandse Overheid Groene Groeistrategie 1 Energie: naar een duurzame, betaalbare en betrouwbare energievoorziening 2 Biobased economy: substitutie fossiele door groene grondstoffen (biomassa)

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Wat? Waarom? Dit zetten we even apart. Inrichten van een containerparkje op maat

Wat? Waarom? Dit zetten we even apart. Inrichten van een containerparkje op maat A1 Dit zetten we even apart Inrichten van een containerparkje op maat Wat? Waarom? Weet je binnen de eigen dienst ook geen blijf met verschillende soorten afval? Belandt alle afval bij gebrek aan oplossingen

Nadere informatie

2015-153. BIJLAGE 2: Scenario's afvalbeleidsplan Nieuwegein

2015-153. BIJLAGE 2: Scenario's afvalbeleidsplan Nieuwegein BIJLAGE 2: Scenario's afvalbeleidsplan Nieuwegein Behorend bij raadsinformatieavond 8 januari 2015 Toelichting op de gebruikte termen vindt u aan het einde van dit document 2015-153 Scenario 1: Geen nieuwe

Nadere informatie

Duurzaam door innovatieve materialen en processen

Duurzaam door innovatieve materialen en processen Adres Bergensesteenweg 32 B-1651 Lot Contactpersoon Website Dhr. Stefan Theunis Product Manager Europe www.derbigum.be DERBIPURE : plantaardige grondstoffen voor een wit dak Activiteiten De Belgische onderneming

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP. Milieubeleidsovereenkomst betreffende de uitvoering van de Vlareaaanvaardingsplicht

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP. Milieubeleidsovereenkomst betreffende de uitvoering van de Vlareaaanvaardingsplicht MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP Milieubeleidsovereenkomst betreffende de uitvoering van de Vlareaaanvaardingsplicht afvalbatterijen Gelet op het decreet van 15 juni 1994 betreffende de milieubeleidsovereenkomsten;

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Onderzoek Omgekeerd Inzamelen tweede fase

Onderzoek Omgekeerd Inzamelen tweede fase Onderzoek Omgekeerd Inzamelen tweede fase Duurzaam van Afval naar Grondstof Bewonersonderzoek De vragenlijst bestaat uit verschillende delen. Het eerste deel gaat in op de situatie vóór de proef, het laatste

Nadere informatie

Attero Holding N.V., bestaande uit: N.V. Afvalverbranding Zuid Nederland (A.Z.N.)

Attero Holding N.V., bestaande uit: N.V. Afvalverbranding Zuid Nederland (A.Z.N.) CERTIFICAAT, bestaande uit: Attero B.V. Attero Noord B.V. Attero Zuid B.V. AZN Holding B.V. Meander 861 6825 MH Arnhem Postbus 4114 6080 AC Haelen en de toepassing daarvan voldoen aan de voorwaarden gesteld

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Bouw- en sloopafval: van bouwafval tot bouwmateriaal

Bouw- en sloopafval: van bouwafval tot bouwmateriaal Bouw- en sloopafval: van bouwafval tot bouwmateriaal VVSG 19 juni 2012 Antwerpen Koen De Prins OVAM - afdeling Afvalstoffen- en Materialenbeheer - Eindverwerking en Bouw Overzicht: 1. Regelgeving 2. Gerecycleerde

Nadere informatie

Afval inzameling in Houten

Afval inzameling in Houten Afval inzameling in Houten Historie Rol gemeente Wat is het beleid / doelstellingen? Hoe doen wij het? Kringloopwinkel Tussendoortje: Afvalrace! Historie Foto van vuilophaal 100 jaar geleden Historie Overslag

Nadere informatie

Meer en Betere Recycling

Meer en Betere Recycling Meer en Betere Recycling als onderdeel van VANG Uw sprekers: Max de Vries Marco Kraakman Jacobine Meijer Emile Bruls Geert Cuperus Inhoud deelsessie Meer en Beter Recycling Inleiding Pitches projecten

Nadere informatie

De selectieve fracties bij ondergrondse inzameling

De selectieve fracties bij ondergrondse inzameling De selectieve fracties bij ondergrondse inzameling Studiedag VVSG 11.3.2014 - Afval gaat ondergronds Presentaties : http://tinyurl.com/po8purh Fost Plus Erkend organisme voor huishoudelijk verpakkingsafval

Nadere informatie

Hoofdstuk 23. Afval en milieu

Hoofdstuk 23. Afval en milieu Hoofdstuk 23. Afval en milieu Samenvatting De Milieustraat, aan de J.C. Rijpstraat, is een voorziening waar inwoners van Leiden op vertoon van een legitimatie hun grof huishoudelijk en ander afval kunnen

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Per wanneer komen de nieuwe containers voor kunststof en kunnen ze direct gebruikt worden?

Per wanneer komen de nieuwe containers voor kunststof en kunnen ze direct gebruikt worden? Q&A kunststof Rotterdam Waarom komen er in Rotterdam nu wel ineens containers voor kunststof te staan? Rotterdam wil de best presterende grote gemeente worden op het gebied van afvalscheiding, hierin hoort

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM WERKEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010.

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010. ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010 inzake het ontwerp van besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke

Nadere informatie

Circulaire economie kans voor de regio

Circulaire economie kans voor de regio Circulaire economie kans voor de regio 7 oktober 2015 Early Morning Toast Stichting kiemt Arnhem Michiel Westerhoff, Manager Strategie en Ontwikkeling Recentere geschiedenis van het afvalscheiden 7 maart

Nadere informatie

Verlaging van afvalstoffenheffing door uitvoering van de Raamovereenkomst verpakkingen

Verlaging van afvalstoffenheffing door uitvoering van de Raamovereenkomst verpakkingen Bijlage Verlaging van afvalstoffenheffing door uitvoering van de Raamovereenkomst verpakkingen mei 2009 Pagina 1 van 7 Samenvatting In deze bijlage wordt inzicht gegeven in de mate waarin als gevolg van

Nadere informatie

Huishoudelijk afval in Bunnik: Visie en Doelstellingen 2016-2020

Huishoudelijk afval in Bunnik: Visie en Doelstellingen 2016-2020 Huishoudelijk afval in Bunnik: Visie en Doelstellingen 2016-2020 November 2015 1 Visie op huishoudelijk afval: van Afval naar Grondstof 1. Inleiding De toenemende vraag naar grondstoffen, en de afnemende

Nadere informatie

Elektrische apparaten en frituurvet Scheiden van verschillende afvalstromen Onderzoek onder gemeentepanelleden Venlo 2011

Elektrische apparaten en frituurvet Scheiden van verschillende afvalstromen Onderzoek onder gemeentepanelleden Venlo 2011 Elektrische apparaten en frituurvet Scheiden van verschillende afvalstromen Onderzoek onder gemeentepanelleden Venlo 2011 Afdeling Bedrijfsvoering Team informatievoorziening Sectie Onderzoek en Statistiek

Nadere informatie

DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING

DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING INLEIDING Landustrie Sneek BV bezit een ruime hoeveelheid kennis en ervaring in het transporteren en behandelen van riool-

Nadere informatie

Toespraak ter gelegenheid van de opening van de afvalverbrandingsinstallatie ReEnergy 1 Roosendaal, 12/10/11.

Toespraak ter gelegenheid van de opening van de afvalverbrandingsinstallatie ReEnergy 1 Roosendaal, 12/10/11. Toespraak ter gelegenheid van de opening van de afvalverbrandingsinstallatie ReEnergy 1 Roosendaal, 12/10/11. Monsieur le Président Directeur-General de GdF Suez, Geachte Gouverneur, Geachte Burgemeester,

Nadere informatie

Memo. de leden van de gemeenteraad. het college. Datum: 5 mei 2015. scenario s het nieuwe inzamelen. Geachte leden van de raad,

Memo. de leden van de gemeenteraad. het college. Datum: 5 mei 2015. scenario s het nieuwe inzamelen. Geachte leden van de raad, Memo Aan: Van: de leden van de gemeenteraad het college Datum: 5 mei 2015 Betreft: scenario s het nieuwe inzamelen Geachte leden van de raad, Afval is grondstof. Ons afval is rijk aan grondstoffen die

Nadere informatie