Resultaten landbouwenquête

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Resultaten landbouwenquête"

Transcriptie

1 Resultaten landbouwenquête September 2013 Een initiatief van: Friese Milieufederatie Natuur en Milieufederatie Drenthe Natuur en Milieufederatie Groningen LTO-Noord In samenwerking met het Dagblad van het Noorden en de Leeuwarder Courant 1 Landbouwenquête 2013

2 Inleiding In juni 2013 hebben de Natuur en Milieufederaties Groningen en Drenthe, de Friese Milieufederatie en LTO-Noord in samenwerking met het Dagblad van het Noorden en de Leeuwarder Courant een enquête uitgezet over de ontwikkelingen in de landbouw. De enquête verscheen in de kranten op 22 juni en kon zowel op papier als digitaal ingevuld worden. In totaal hebben bijna mensen de landbouwenquête ingevuld. In deze notitie staan de resultaten van de enquête en worden deze toegelicht. De resultaten zijn opdeeld in de volgende categoriën: - Algemene informatie - Landbouw in Noord-Nederland - Schaalvergroting en het boerenbedrijf - Schaalvergroting en het landschap - Intensieve veehouderij - Boer en consument 2 Landbouwenquête 2013

3 Voornaamste conclusies Ruim tweederde van de lezers staat negatief tegenover veranderingen van het landschap als gevolg van schaalvergroting in de akkerbouw en melkveehouderij, zoals het verdwijnen oude sloten en houtsingels en de afname van geschikte leefomgeving voor weidevogels. Ook is een ruime meerderheid negatief over de toename van licht uit stallen en kassen. Een ruime meerderheid vindt schaalvergroting in de akkerbouw en melkveehouderij aanvaardbaar, wanneer er voorwaarden aan de uitbreiding van bedrijven worden gesteld. Als voorwaarden worden gesteld, is men ook bereid meer voor voedselproducten te betalen. Men vindt het vooral van belang dat voorwaarden gesteld worden aan het behoud van landschapselementen en aan de landschappelijke inpassing van stallen en schuren. Ruim driekwart van de lezers vindt dat boeren hun verantwoordelijkheid moeten nemen voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer. Ook vinden zij dat boeren een rol horen te spelen in duurzame energieproductie. Als dat tenminste gebeurt met zonnepanelen. De lezers hebben een voorkeur voor een landbouwsector die zich richt op gezond en lokaal voedsel en minder voor een landbouw die zich richt op de wereldmarkt en bulkproductie. Veel deelnemers zijn negatief over intensieve veehouderij. Bijna de helft van de lezers vindt intensieve veehouderij ontoelaatbaar. Een belangrijke reden hiervoor is het antibioticagebruik. Ook is men negatief over het dierenwelzijn, de geuruitstoot en de efficiënte productie van goedkoop vlees. Ruim tweederde is bereid meer te betalen voor een gezond en duurzaam product. Bij de omschakeling naar een meer duurzame en gezonde vleesproductie ziet men ook een belangrijke rol weggelegd voor de consument. Deze zou moeten kiezen voor verantwoorde producten. Verder zou de supermarkt meer promotie moeten maken voor eerlijk vlees en het verhaal van de boer en geen kiloknallers meer moeten aanbieden. Er is een grote potentie voor de verkoop van streekproducten. Men koopt namelijk het liefst streekproducten, bij voorkeur in de supermarkt. 3 Landbouwenquête 2013

4 Een aantal opmerkingen van de deelnemers Zorg dat de Nederlandse boerenproducten in de schappen van de winkels staan. Geen buitenlands, als er Nederlands is. Geef Nederlandse boer kansen volop, zij houden de natuur wel bij. Is voor ons burger onbetaalbaar anders. Ik heb 25 jaar in de intensieve varkenshouderij gewerkt maar nu eigenaar van een succesvol natuurvleesbedrijf schotsehooglanders.nl Mijn suggestie is; Begin bij de jeugd! Het is bedroevend wat volwassenen weten over het voedsel wat ze eten. Laten we daar onmiddellijk wat aan doen en onze kinderen op school uitleggen waar ons vlees/graan en zuivel vandaan komt en wat de voors en tegens zijn. Ik hoop dat de achteruitgang van vlinders en bijen op het Groninger platteland gestopt kan worden. Gebruik als het toch noodzakelijk is een bestrijdingsmiddel in te zetten niet de bestrijdingsmiddelen die nu ter discussie staan wat betreft de schadelijkheid voor bijen. De boerderij moet in de omgeving passen. Landschap en natuur moeten gespaard worden. Een redelijke beloning is gepast, maar het hoeft geen rijke boer te worden. Ook de graanschuur (Oost Groningen) moet terugkomen. Nu te afhankelijk van succes van andere landen. Subsidie sturen op bredere aanbod voor interne consumptie. Een biologische 3 Provinciën-oase! Waarom niet!? Schaalvergroting is onontkoombaar, niet alleen in de landbouw. In alle sectoren vindt schaalvergroting plaats (bv. industrie) We leven niet meer in de tijd van Ot en Sien. De landbouw in Noord Nederland moet rendabel blijven: hoe groter de schuren hoe meer leef comfort voor de dieren! Handen af van ons gezamenlijke landschap. Boeren, houd op met de schaalvergroting en wordt weer boer: met hart voor dieren, de gemeenschap, ons landschap en het milieu! Er moet ruimte zijn voor schaalvergroting, anders verliezen wij het van het buitenland. stilstand is achteruitgang en de geschiedenis heeft geleerd dat dit verarming van een land is. Door verschillende diversiteitsbevorderende maatregelen een stabiel, robuust en weerbaar landbouwsysteem ontwikkelen, die minder gevoelig is voor ziekten, plagen en weersinvloeden. Voorop lopen in ontdekking van 'nieuwe' gewassen en (vee)rassen die (meer)voldoen aan de eisen van natuur, milieu en landschap zoals lupine, spelt en andere 'vergeten' producten. veestallen zonder naar buiten stralend licht! Behoud van de nacht in het landschap. Zonnepanelen op naar het zuiden gerichte daken. Geen windmolens als landschapvervuiling!!! We moeten onze boeren blijven steunen om hier in het noorden blijven boeren. Wij zijn in het noorden afhankelijk van de boeren bedrijven op het platteland. Ga samenwerken in de keten en produceer lokaal een eerlijk product. Gebruik een gesloten kringloop (kan met meerdere bedrijven). Produceer niet meer voor de (voedsel)industrie en handel, zij 'melken' alle boeren uit en gaan met de winst strijken. 4 Landbouwenquête 2013

5 Algemene informatie In totaal hebben bijna mensen de enquête ingevuld. Eén op de vier mensen vulde de enquête op papier in, meer dan mensen vulden de enquête digitaal in via het Dagblad van het Noorden en zo n mensen via de Leeuwarder Courant. Er zijn geen grote verschillen in de uitkomst van de enquêtes tussen deze groepen. Er hebben meer mannen (70%) dan vrouwen (30%) aan de enquête deel genomen. De overgrote meerderheid van de deelnemers woont op het platteland of in een dorp. Slechts 19% van de deelnemers wonen in de stad. Opvallend is dat maar 3% van de deelnemers jonger dan 30 jaar is en dat meer dan de helft van de deelnemers een opleidingsniveau van HBO of hoger genoten heeft. 5 Landbouwenquête 2013

6 Landbouw in Noord-Nederland De Noord-Nederlandse landbouw bestaat grotendeels uit kleine tot middelgrote familiebedrijven eens 68 % oneens 24 % weet niet / geen mening 9 % Er zijn vooral grote bedrijven eens 28 % oneens 61 % weet niet / geen mening 11 % De landbouw is een belangrijke economische pijler in Noord-Nederland eens 86 % oneens 9 % weet niet / geen mening 5 % De landbouwsector levert een positieve bijdrage aan natuur en landschap in Noord-Nederland eens 62 % oneens 30 % weet niet / geen mening 8 % Analyse van de resultaten Ruim tweederde van de lezers denkt dat de Noord-Nederlandse landbouw grotendeels bestaat uit kleine tot middelgrote bedrijven. Nog geen 30% denkt dat er vooral grote bedrijven zijn. In werkelijkheid is ongeveer 12% van de agrarische bedrijven in het Noorden groter dan 100 ha. 86% van de lezers vindt de landbouw een belangrijke economische pijler. Slechts 9% vindt dat niet. Als we dit vergelijken met de statistieken van bijvoorbeeld werkgelegenheid, blijkt dat de agrarische sector slechts 3,5 % van de banen in het Noorden levert. Het lijkt er op dat mensen het belang van de landbouw voor de noordelijke economie overschatten. Opvallend is dat ruim 60% van de lezers vindt dat de landbouwsector een positieve bijdrage aan natuur en landschap levert. 6 Landbouwenquête 2013

7 Schaalvergroting en het boerenbedrijf De afgelopen jaren is de schaalgrootte in de akkerbouw en in de melkveehouderij toegenomen. Hoe staat u tegenover de volgende effecten van deze schaalvergroting? Het teruglopen van het aantal boerenbedrijven negatief 44 % neutraal 44 % positief 11 % De opkomst van moderne stallen en schuren negatief 26 % neutraal 21 % positief 52 % Weet niet / geen mening 1 % Meer en grotere stallen en schuren per bedrijf negatief 45 % neutraal 25 % positief 30 % Vergroting van de percelen negatief 37 % neutraal 24 % positief 38 % Verandering van het landschap (zoals het verdwijnen van oude sloten en houtsingels) negatief 67 % neutraal 22 % positief 11 % Grotere landbouwvoertuigen op provinciale wegen negatief 51 % neutraal 36 % positief 13 % Toename van licht uit stallen en kassen negatief 61 % neutraal 31 % positief 7 % Afname van geschikte leefomgeving voor weidevogels negatief 68 % neutraal 26 % positief 3 % weet niet / geen mening 3% 7 Landbouwenquête 2013

8 Analyse van de resultaten Ruim tweederde van de lezers staat negatief tegenover veranderingen van het landschap als gevolg van schaalvergroting in de akkerbouw en melkveehouderij. Het verdwijnen van oude sloten en houtsingels de afname van geschikte leefomgeving voor weidevogels en de toename van licht uit stallen en kassen worden als de meest negatieve effecten van schaalvergroting gezien. Stelling: Zo lang de koeien maar buiten komen, mogen boeren meer koeien houden en hun stallen uitbreiden mee eens 31 % neutraal 20 % niet mee eens 47 % geen mening 2 % Boerenbedrijven richten zich vaak al lang niet meer alleen op melkveehouderij of akkerbouw. Vaak ontplooien ze ook andere activiteiten. Wat vindt u van de volgende ontwikkelingsrichtingen? De resultaten van de papieren enquêteversie zijn bij deze vraag niet meegenomen in verband met afwijkende antwoordcategorieën. Optimalisering van bestaande bedrijfsvoering door schaalvergroting, om aantrekkelijke voedselprijzen voor de consument in stand te houden heel belangrijk 23 % belangrijk 29 % minder belangrijk 27 % onbelangrijk 20 % Verbreding van bedrijfsactiviteiten door het starten van bijv. een boerencamping, of het openen van een boerderijwinkel heel belangrijk 17 % belangrijk 46 % minder belangrijk 27 % onbelangrijk 8 % Produceren voor de biologische markt heel belangrijk 37 % belangrijk 30 % minder belangrijk 22 % onbelangrijk 10 % Produceren van streekproducten voor de lokale afzetmarkt heel belangrijk 38 % belangrijk 38 % minder belangrijk 18 % onbelangrijk 5 % Produceren van duurzame energie met zonnepanelen heel belangrijk 43 % belangrijk 39 % minder belangrijk 13 % onbelangrijk 5 % 8 Landbouwenquête 2013

9 Produceren van duurzame energie met mestvergister Heel belangrijk 21 % Belangrijk 32 % Minder belangrijk 26 % Onbelangrijk 18 % weet niet / geen mening 3 % Produceren van duurzame energie met windmolen op het erf Heel belangrijk 18 % Belangrijk 28 % Minder belangrijk 27 % Onbelangrijk 25 % weet niet / geen mening 2 % Agrarisch natuur- en landschapsbeheer Heel belangrijk 45 % Belangrijk 36 % Minder belangrijk 12 % Onbelangrijk 6 % Analyse van de resultaten Er wordt feitelijk gevraagd hoe men vindt dat de landbouwsector zich naar de toekomst toe zou moeten ontwikkelen. Daar is een rangordening in aan te brengen, waarbij de categorieën belangrijk en minder belangrijk zijn samengenomen. Opvallend daarbij is dat 81% van de lezers het (in meer of mindere mate) belangrijk vindt dat boeren verantwoordelijkheid nemen voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer. Daarbij vindt 82% van de lezers dat boeren een rol horen te spelen in duurzame energieproductie. Als dat tenminste gebeurt met zonnepanelen. Over mestvergisting en windmolens op het boerenerf zijn aanmerkelijk minder lezers positief (respectievelijk 53% en 46% vindt dat in meer of mindere mate belangrijk). Voor wat betreft de toekomst van de landbouw in Noord-Nederland vinden de lezers het vooral belangrijk dat deze zich meer richt op streekproducten en lokale afzetmarkten (76%) en op de biologische markt (67%). 63% vindt verbreding van bedrijfsactiviteiten met een camping of winkel belangrijk. 52% van de lezers ziet vooral een toekomst met verdergaande schaalvergroting en massaproductie. 9 Landbouwenquête 2013

10 Schaalvergroting en het landschap Schaalvergroting is onder geen enkele voorwaarde mogelijk zeer mee eens 10 % mee eens 12 % neutraal 19 % oneens 33 % zeer mee oneens 26 % Perceelsvergroting is mogelijk als landschappelijke elementen als houtsingels, oude sloten en dijkjes behouden blijven zeer mee eens 22 % mee eens 42 % neutraal 14 % oneens 16 % zeer mee oneens 6 % Schaalvergroting is mogelijk als er voorwaarden worden gesteld aan materiaalgebruik, kleur, vorm en/of grootte van stallen en schuren zeer mee eens 13 % mee eens 40 % neutraal 20 % oneens 20 % zeer mee oneens 8 % Schaalvergroting is mogelijk als er voorwaarden worden gesteld aan de inpassing van stallen en schuren in het landschap zeer mee eens 16 % mee eens 43 % neutraal 18 % oneens 17 % zeer mee oneens 6 % Er moeten zo min mogelijk voorwaarden worden gesteld aan schaalvergroting zeer mee eens 10 % mee eens 13 % neutraal 12 % oneens 32 % zeer mee oneens 33 % Als er voorwaarden worden gesteld aan schaalvergroting, wil ik best wat meer betalen voor mijn voedselproducten zeer mee eens 19 % mee eens 39 % neutraal 22 % oneens 13 % zeer mee oneens 7 % Stelling: Ik wil graag betrokken worden bij plannen als een boer in mijn omgeving wil uitbreiden mee eens 51 % neutraal 26 % niet mee eens 19 % geen mening 4 % 10 Landbouwenquête 2013

11 Analyse van de resultaten Een ruime meerderheid (59%) vindt schaalvergroting in de akkerbouw en melkveehouderij aanvaardbaar, mits er voorwaarden aan de uitbreiding van bedrijven worden gesteld. Als deze voorwaarden worden gesteld, is men (60%) ook bereid meer voor voedselproducten te betalen. Men vindt het vooral van belang dat voorwaarden gesteld worden aan het behoud van landschapselementen. Verder vindt men het van belang dat er voorwaarden worden gesteld aan de landschappelijke inpassing van stallen en schuren (59%) en in iets mindere mate aan materiaalgebruik, kleur, vorm en grootte van gebouwen (53%). De meerderheid (51%) wil graag betrokken worden bij uitbreidingsplannen van boeren in de eigen omgeving Stallen en schuren Moet er een limiet worden gesteld aan de maximale grootte van stallen en schuren of maakt het niet uit? Er moeten geen maximale oppervlaktes gelden voor stallen en schuren 12 % Zolang er goed wordt gekeken of een stal of schuur in het landschap past, is elk formaat mogelijk 48 % De huidige schaalgrootte van stallen en schuren is groot genoeg 39 % Hoe denkt u over stallen en schuren in het landschap? Ouderwetse stallen en schuren lelijk 7 % neutraal 34 % mooi 56 % geen mening 2 % Moderne melkveestallen met open zijwanden lelijk 18 % neutraal 42 % mooi 36 % geen mening 4 % Grote en hoge akkerbouwschuren lelijk 41 % neutraal 36 % mooi 20 % geen mening 3 % Boogvormige melkveestallen lelijk 30 % neutraal 41 % mooi 19 % geen mening 11 % Analyse van de resultaten Bijna de helft van de lezers (48%) vindt elk formaat stal of schuur aanvaardbaar, zolang goed gekeken wordt of die in het landschap past. 39% vindt de huidige grootte genoeg. Niet geheel onverwacht prefereert een ruime meerderheid ouderwetse stallen en schuren (56% vindt deze mooi ) boven moderne melkveestallen (36% vindt deze 11 Landbouwenquête 2013

12 mooi). De meningen zijn verdeeld over de vraag welk formaat stallen en schuren moet worden toegestaan. Vooral grote en hoge akkerbouwschuren vindt men lelijk (41%) gevolgd door boogvormige melkveestallen (30%). Intensieve veehouderij Wat vindt u van intensieve veehouderij? Prima 21 % Noodzakelijk voor betaalbaar vlees 33 % Ontoelaatbaar 45 % Wat vindt u van de volgende aspecten van intensieve veehouderij? Efficiënte productie van goedkoop vlees Prima 28 % neutraal 19 % twijfelachtig 25 % niet acceptabel 28 % Dierenwelzijn prima 29 % neutraal 20 % twijfelachtig 26 % niet acceptabel 25 % Betrouwbare kwaliteit prima 41 % neutraal 18 % twijfelachtig 30 % niet acceptabel 11 % Antibioticagebruik prima 10 % neutraal 19 % twijfelachtig 25 % niet acceptabel 47 % Geuruitstoot prima 14 % neutraal 33 % twijfelachtig 28 % niet acceptabel 25 % Grote stallen prima 28 % neutraal 22 % twijfelachtig 19 % niet acceptabel 31 % Stel, een intensieve veehouderij wil uitbreiden. Welke voorwaarden vindt u daarbij van belang? Ik vind dat intensieve veehouderijen onder geen enkele voorwaarde mogen uitbreiden heel belangrijk 25 % belangrijk 17 % minder belangrijk 19 % onbelangrijk 34 % weet niet / geen mening 5 % 12 Landbouwenquête 2013

13 Vermindering van stoffen die natuur en milieu belasten heel belangrijk 42 % belangrijk 40 % minder belangrijk 12 % onbelangrijk 4 % Verbetering van dierenwelzijn heel belangrijk 46 % belangrijk 43 % minder belangrijk 8 % onbelangrijk 2 % Vermindering van stank heel belangrijk 28 % belangrijk 41 % minder belangrijk 24 % onbelangrijk 5 % Vermindering van gezondheidsrisico's als Q-koorts en antibioticaresistentie heel belangrijk 58 % belangrijk 33 % minder belangrijk 5 % onbelangrijk 2 % Ik vind dat intensieve veehouderijen onder de nu geldende eisen gewoon mogen uitbreiden als zij dat willen heel belangrijk 15 % belangrijk 24 % minder belangrijk 15 % onbelangrijk 35 % weet niet / geen mening 11 % Analyse van de resultaten De helft van de deelnemers (45%) vindt intensieve veehouderij ontoelaatbaar. Een derde vindt het toelaatbaar voor betaalbaar vlees. Met name het antibioticagebruik ligt moeilijk. 47% vindt dat niet acceptabel en 25% twijfelachtig. Ruim de helft (53%) is ook negatief over de efficiënte productie van goedkoop vlees, het dierenwelzijn, de geuruitstoot en de grotere stallen. 41% is positief over de betrouwbare kwaliteit. De meningen zijn verdeeld over de vraag of intensieve veehouderijbedrijven wel of niet mogen uitbreiden. Voor uitbreiding van intensieve veehouderijen zijn de volgende voorwaarden van belang: 91% vindt het belangrijk dat er voorwaarden gesteld worden gericht op vermindering van gezondheidsrisico s. 89% vindt verbetering van dierenwelzijn belangrijk 82% vindt voorwaarden gericht op vermindering van stoffen die natuur en milieu belasten belangrijk 69% vindt voorwaarden gericht op vermindering van stank belangrijk 13 Landbouwenquête 2013

14 Boer en consument Stelling: "Ik heb vertrouwen in de kwaliteit van vlees volgens de huidige vleesproductie" mee eens 42 % neutraal 21 % niet mee eens 36 % geen mening 1 % Wat voor rol spelen de boer en de supermarkt volgens u in de omschakeling naar een keten met voldoende aandacht voor dierenwelzijn, natuur, milieu en volksgezondheid? De boer, door over te schakelen naar scharrel- of biologisch vlees heel belangrijk 38 % belangrijk 32 % minder belangrijk 17 % onbelangrijk 12 % De supermarkt, door geen kiloknallers meer aan te bieden heel belangrijk 54 % belangrijk 25 % minder belangrijk 12 % onbelangrijk 8 % De supermarkt, door promotie te maken voor eerlijk vlees en het verhaal van de boer heel belangrijk 52 % belangrijk 36 % minder belangrijk 7 % onbelangrijk 4 % De overheid, door strengere regels te stellen en eerlijke vleesproductie gemakkelijker mogelijk te maken heel belangrijk 44 % belangrijk 31 % minder belangrijk 15 % onbelangrijk 9 % De natuur- en milieuorganisaties, door campagnes te voeren en aandacht te vragen heel belangrijk 29 % belangrijk 24 % minder belangrijk 21 % onbelangrijk 24 % 14 Landbouwenquête 2013

15 De consument, door verantwoordelijke producten te kiezen heel belangrijk 57 % belangrijk 33 % minder belangrijk 7 % onbelangrijk 2 % Koopt u wel eens streekproducten? Als ze in de reguliere supermarkt te verkrijgen zijn nooit 10 % soms 58 % vaak 27 % altijd 5 % Op speciale streekproducten markten nooit 33 % soms 51 % vaak 13 % altijd 3 % Via het internet nooit 90 % soms 8 % vaak 2 % altijd 1 % Bij een boer in mijn woonomgeving nooit 26 % soms 52 % vaak 17 % altijd 5 % 15 Landbouwenquête 2013

16 Hoe belangrijk vindt u de vermelding van productinformatie bij de aanschaf van groente en vlees? Herkomst van het product heel belangrijk 52 % belangrijk 39 % minder belangrijk 7 % onbelangrijk 2 % weet niet / geen mening 0 % Totstandkoming van de prijs heel belangrijk 23 % belangrijk 38 % minder belangrijk 29 % onbelangrijk 9 % Wel/niet biologisch heel belangrijk 38 % belangrijk 27 % minder belangrijk 19 % onbelangrijk 16 % weet niet / geen mening 0 % Keurmerk zoals bijv. beter leven sterren heel belangrijk 27 % belangrijk 31 % minder belangrijk 25 % onbelangrijk 15 % 16 Landbouwenquête 2013

17 CO 2-uitstoot heel belangrijk 23 % belangrijk 29 % minder belangrijk 29 % onbelangrijk 18 weet niet / geen mening 2 % Stelling: "Ik ben bereid om meer te betalen voor een gezond en duurzaam product uit de land- en tuinbouw" mee eens 68 % neutraal 21 % niet mee eens 10 % geen mening 1 % Stelling: "Ik ben bereid om meer te betalen voor een gezond en duurzaam product uit de land- en tuinbouw" mee eens neutraal niet mee eens geen mening Stelling: "Ik koop liever een product verbouwd door een boer in de mijn eigen woonomgeving dan het zelfde product verbouwd door een boer uit een ander land" mee eens 82 % neutraal 12 % niet mee eens 5% geen mening 1 % Analyse van de resultaten 42% heeft vertrouwen in de vleeskwaliteit volgens de huidige vleesproductie, maar 36% niet. Alle partijen spelen volgens de lezers een rol bij de omschakeling naar een keten met voldoende aandacht voor dierenwelzijn, natuur, milieu en volksgezondheid, maar de belangrijkste rol speelt de consument zelf (90%), gevolgd door de supermarkt (88% promotie en 79% geen kiloknallers meer aanbieden), overheid (71%) en de boer (70%). De minste rol wordt toegekend aan de natuur- en milieuorganisaties (53%). Bij de aanschaf van groente en vlees vindt men informatie over de herkomst van het product belangrijk (91%). Daarna volgen informatie over wel/niet biologisch (65%), de totstandkoming van de prijs (61%), keurmerk (58%) en CO 2 -uitstoot (52%). Ruim 80% koopt het liefst een product verbouwd door een boer in de eigen woonomgeving. 90% geeft aan wel eens streekproducten te kopen, bij voorkeur (85%) bij de supermarkt. Verkoop via internet komt nog niet van de grond: 90% koopt nooit streekproducten via internet. 17 Landbouwenquête 2013

18 Ruim tweederde (68%) is bereid meer te betalen voor een gezond en duurzaam product. 18 Landbouwenquête 2013

Resultaten landbouwenquête. September 2013

Resultaten landbouwenquête. September 2013 Resultaten landbouwenquête September 2013 1 Landbouwenquête 2013 Inleiding In juni 2013 hebben de noordelijke Natuur en Milieufederaties en LTO Noord in samenwerking met het Dagblad van het Noorden en

Nadere informatie

Maatschappelijke waardering van Nederlandse landbouw en visserij 2017

Maatschappelijke waardering van Nederlandse landbouw en visserij 2017 Nederlandse landbouw en visserij 2017 Inhoud 1 Inleiding 03 2 Samenvatting en conclusies landbouw en visserij 3 Maatschappelijke waardering landbouw 09 4 Associaties agrarische sector 14 5 Waardering en

Nadere informatie

Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen!

Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen! Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen! De samenleving stelt steeds hogere eisen aan de productie van vlees. Smaak en prijs zijn niet meer maatgevend.

Nadere informatie

Duurzame melk in supermarkten

Duurzame melk in supermarkten Onderzoekssamenvatting Stelt u zich voor dat er voortaan alleen nog maar duurzaam geproduceerde melk te verkrijgen is in de supermarkt. Alle niet duurzame soorten worden niet langer verkocht. Hoe zou de

Nadere informatie

Maatschappelijke waardering van Nederlandse landbouw en visserij

Maatschappelijke waardering van Nederlandse landbouw en visserij Nederlandse landbouw en visserij Inhoud 1 Inleiding 03 2 Samenvatting en conclusies landbouw en visserij 3 Maatschappelijke waardering landbouw 09 4 Associaties agrarische sector 13 5 Waardering en bekendheid

Nadere informatie

Directie Voedings- en Veterinaire Aangelegenheden LNV Consumentenplatform Consumentenonderzoek Natuurlijkheid, waarde voor beleid

Directie Voedings- en Veterinaire Aangelegenheden LNV Consumentenplatform Consumentenonderzoek Natuurlijkheid, waarde voor beleid Directie Voedings- en Veterinaire Aangelegenheden LNV Consumentenplatform Consumentenonderzoek Natuurlijkheid, waarde voor beleid 11 juni 2004 I Opinie-onderzoek 1. Inleiding 1 2. Associaties met natuurlijkheid

Nadere informatie

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij Nederlandse Landbouw en Visserij Inhoud 1 Inleiding 03 2 Samenvatting en conclusies landbouw en visserij 3 Maatschappelijke waardering landbouw 09 4 Associaties agrarische sector 13 5 Waardering en bekendheid

Nadere informatie

Opiniërende Raadsbijeenkomst

Opiniërende Raadsbijeenkomst Opiniërende Raadsbijeenkomst Thema: Kaders en randvoorwaarden omvang grondgebonden agrarische bedrijven Onderwerpen Inleiding Terugblik informatieavond september 2009 Provinciale beleidswijziging Gemeentelijk

Nadere informatie

eel multifunctionele bedrijven verkopen hun

eel multifunctionele bedrijven verkopen hun Vers voedsel Als je tussenhandel kunt voorkomen, blijft er meer voor de boer over. Dat is een argument voor korte ketens. Die vormen ook een antwoord op de toenemende vraag naar vers en ambachtelijke

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van. A.H.K. van Viegen (PvdD) d.d. 19 oktober Nummer 2730

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van. A.H.K. van Viegen (PvdD) d.d. 19 oktober Nummer 2730 van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (PvdD) d.d. 19 oktober 2012 Nummer 2730 Onderwerp Grotere bouwvlakken dan 2 ha veehouderij. Aan de leden van Provinciale Staten Toelichting In een

Nadere informatie

BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:...

BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:... BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:..................... INLEIDING Dit werkboek hoort bij de website Boer in de buurt (www.boerindebuurt.nl). Op deze website vind je filmpjes, illustraties en opdrachten

Nadere informatie

Wat doen we met het eten?

Wat doen we met het eten? Wat doen we met het eten? Hoe bewust gaan stadjers om met voedsel en voedselproductie in 2011 Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering van

Nadere informatie

ALV GROENLINKS BRONCKHORST Visie op moderne grootschalige

ALV GROENLINKS BRONCKHORST Visie op moderne grootschalige ALV GROENLINKS BRONCKHORST 24-11-2015 Visie op moderne grootschalige Willem beekman Geboren op Texel, zoon van veearts. - Wens: boer worden! 25 jaar boer geweest op Urtica de Vijfsprong Biologisch dynamische

Nadere informatie

Fries burgerpanel Fryslân inzicht

Fries burgerpanel Fryslân inzicht Fries burgerpanel Fryslân inzicht Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven. Fries Burgerpanel over landschap in Fryslân Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk

Nadere informatie

Landelijk EKO-Onderzoek Milieudefensie eind 2004

Landelijk EKO-Onderzoek Milieudefensie eind 2004 Landelijk EKO-Onderzoek Milieudefensie eind 2004 Resultaten van het Landelijk EKO-Onderzoek van Milieudefensie in het laatste kwartaal van 2004. Het onderzoek is gehouden onder lezers van de Licht op Groen

Nadere informatie

Naar een duurzame toekomst voor de Zuid-Hollandse landbouw

Naar een duurzame toekomst voor de Zuid-Hollandse landbouw Naar een duurzame toekomst voor de Zuid-Hollandse landbouw Inleiding De landbouw speelt in Zuid-Holland een belangrijke rol op het gebied van economie en als leverancier van voedsel. Maar daarnaast bestaan

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Handleiding docent Waar komt ons eten vandaan?

Handleiding docent Waar komt ons eten vandaan? Waar komt ons eten vandaan? Inleiding Via de lessen van Boerderijeducatie Gooi en Vechtstreek worden leerlingen uitgenodigd kennis te maken met een boerderij in de Gooi en Vechtstreek. Er zijn totaal 15

Nadere informatie

Toekomst van uw biologische boerderijwinkel.

Toekomst van uw biologische boerderijwinkel. Toekomst van uw biologische boerderijwinkel. Naam: William Ton (1604410) Docent: Rob van den Idsert Specialisatie: Concept Periode: 2015-D Datum: 27-05-2015 Toekomst van uw biologische boerderijwinkel.

Nadere informatie

Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland. Studiedag NVTL. Frits van der Schans. 11 maart 2014

Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland. Studiedag NVTL. Frits van der Schans. 11 maart 2014 Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland Studiedag NVTL Weidegang Frits van der Schans 11 maart 2014 Uitnodiging - Wat is weidegang precies? - Hoe belangrijk is het en hoe belangrijk vinden

Nadere informatie

"blijvend boeren voor iedereen"

blijvend boeren voor iedereen themabijeenkomst "blijvend boeren voor iedereen" landbouw, landschap en recreatie in het buitengebied van Weststellingwerf 11 juli 2017 boerderij familie Reuvekamp Sonnega 1 17-7-2017 opbrengst van de

Nadere informatie

Bezoekersenquête boerenmarkten in Den Haag, Delft en Schiedam

Bezoekersenquête boerenmarkten in Den Haag, Delft en Schiedam Bezoekersenquête boerenmarkten in Den Haag, Delft en Schiedam Martijn Epskamp Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) januari 2010 In opdracht van ds+v (gemeente Rotterdam) en provincie Zuid-Holland

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Mag ik u een paar vragen stellen? 6

Inhoud. Voorwoord 5. Mag ik u een paar vragen stellen? 6 Inhoud Voorwoord 5 Mag ik u een paar vragen stellen? 6 1 Het platteland 13 1.1 Veehouderij 13 1.2 Akkerbouw en (glas)tuinbouw 19 1.3 Samenwerking tussen boer en natuur 22 1.4 Welkom bij de boer en de boerin!

Nadere informatie

Voor een duurzame toekomst

Voor een duurzame toekomst Voor een duurzame toekomst Complete leverancier van bewezen kwaliteit Den Boer Beton is een flexibele en marktgerichte organisatie en decennia lang een begrip onder professionals in de agrarische sector.

Nadere informatie

Bouwen voor de consument

Bouwen voor de consument Bouwen voor de consument 27 september 2010 Bart Hooijer Inhoud Het kader van het consumentenonderzoek Wat wil de consument? Wat kunnen wij hieruit leren? Discussie 2 10 20 jaar Professional? 3 Doelstelling

Nadere informatie

Antibiotica gebruik in de veehouderij door de bril van consumenten

Antibiotica gebruik in de veehouderij door de bril van consumenten Antibiotica gebruik in de veehouderij door de bril van consumenten 2013 Marieke Meeusen, Isabelle van den Berg Jantine Voordouw en Mariët van Haaster de Winter Doel van het onderzoek Met consumenten verkennen

Nadere informatie

Grondgebonden landbouw in Zuid-Holland; Structuur en economische betekenis

Grondgebonden landbouw in Zuid-Holland; Structuur en economische betekenis Grondgebonden landbouw in Zuid-Holland; Structuur en economische betekenis Masterclass Provinciale Statenleden ZH Marc Ruijs, 8 oktober 2014 Inleiding Grondgebonden landbouw Structuuraspecten Economische

Nadere informatie

Streekproducten en eten uit de buurt

Streekproducten en eten uit de buurt Spreekbeurt of werkstuk Streekproducten en eten uit de buurt Inhoud Stap 1. Ga zelf op onderzoek uit Stap 2. Streekproducten of gewoon producten uit de buurt Stap 3. Waarom zijn streekproducten zo bijzonder?

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Globalisering Paragraaf 15 t/m 19

Hoofdstuk 1 Globalisering Paragraaf 15 t/m 19 Hoofdstuk 1 Globalisering Paragraaf 15 t/m 19 inhoud Patronen van de landbouw in de EU (par. 15) Veranderingsprocessen in de EU-landbouw (par. 16) Oostenrijk - Nederland: overeenkomsten en verschillen

Nadere informatie

De kritische consument

De kritische consument De kritische consument Inleiding Om producten te kunnen maken heb je grondstoffen nodig. Mensen werken met deze grondstoffen en maken er producten van die we consumeren. Een ondernemer is tevreden als

Nadere informatie

Burger. Voedselkwaliteit: Denk aan: smaak / vers / uit de regio ZW WW NN

Burger. Voedselkwaliteit: Denk aan: smaak / vers / uit de regio ZW WW NN Naam: Burger Voedselkwaliteit: Denk aan: smaak / vers / uit de regio Weet wat je eet! Kom in de stal. Laat mensen kijken en vertel je verhaal. Wat zijn de vragen van de burgers? Verantwoorden van herkomst

Nadere informatie

Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij

Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij Wageningen, 7 februari 2013 Wouter van der Weijden Stichting Centrum voor Landbouw en Milieu www.clm.nl Dijkhuizen-these 1. Hoge productie per ha

Nadere informatie

Regionale voedselketens. Koen Nouws Keij 3 juni 2014

Regionale voedselketens. Koen Nouws Keij 3 juni 2014 Regionale voedselketens Koen Nouws Keij 3 juni 2014 Koen Nouws Keij directeur Food Drink Experience en bestuurder stichting Diverzio Regionale voedselketens Kansen en uitdagingen? Wat is de theorie en

Nadere informatie

Twentse landbouw in nieuw krachtenveld. Gerko Hopster &JurgenNeimeijer

Twentse landbouw in nieuw krachtenveld. Gerko Hopster &JurgenNeimeijer Twentse landbouw in nieuw krachtenveld Gerko Hopster &JurgenNeimeijer Programma Voorstellen Stellingen Presentatie trends en ontwikkelingen Discussie Conclusies en afronding Pratensis Adviesbureau voor

Nadere informatie

BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:...

BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:... BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:..................... INLEIDING Dit werkboek hoort bij de website Boer in de buurt (www.boerindebuurt.nl). Op deze website vind je filmpjes, illustraties en opdrachten

Nadere informatie

DE KRACHT VAN HET BETER LEVEN KEURMERK 1-METING

DE KRACHT VAN HET BETER LEVEN KEURMERK 1-METING DE KRACHT VAN HET BETER LEVEN KEURMERK 1-METING Marcel Temminghoff en Niek Damen Presentatie door Monique van Holland Mei 2015, project 18016 1 Resultaten 1.1 Relevantie keurmerk en diervriendelijker 1.2

Nadere informatie

2014-2015 diverse locaties in het ommeland van de Peel en stedelijk gebied waaronder Helmond, Eindhoven en Veghel

2014-2015 diverse locaties in het ommeland van de Peel en stedelijk gebied waaronder Helmond, Eindhoven en Veghel FoodLabPeel Programma Stad op het land, land in de stad 2014-2015 diverse locaties in het ommeland van de Peel en stedelijk gebied waaronder Helmond, Eindhoven en Veghel FoodLabPeel is een meer jaren durend

Nadere informatie

Bekendheid en bereikbaarheid van boerderijwinkels

Bekendheid en bereikbaarheid van boerderijwinkels Bekendheid en bereikbaarheid van boerderijwinkels Resultaten, conclusie en aanbevelingen obv interviews april 2017 onderzoek in opdracht van Onderzoeksopzet Twee verschillende groepen geïnterviewd: Vaste

Nadere informatie

Bijlage 8 De enquêtes

Bijlage 8 De enquêtes Vragenlijst A Bijlage 8 De enquêtes De enquête voor verse groenten Graag wil ik u een paar vragen stellen over uw aankoopgedrag van verse producten. Ik ben een studente economie aan de Universiteit van

Nadere informatie

ZA4735. Flash Eurobarometer 219 (Biodiversity) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA4735. Flash Eurobarometer 219 (Biodiversity) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) ZA4735 Flash Eurobarometer 219 (Biodiversity) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) Flash Eurobarometer on biodiversity Flash 219 questionnaire Q1. Kent u de term biodiversiteit? [SLECHTS ÉÉN

Nadere informatie

Ondernemers zoeken nieuwe wegen in de hoogproductieve landbouwbouw

Ondernemers zoeken nieuwe wegen in de hoogproductieve landbouwbouw Ondernemers zoeken nieuwe wegen in de hoogproductieve landbouwbouw Krachtenveldanalyse Landelijk Gebied: Energie in de landbouw 21 mei 2013, Alwin Gerritsen, Annemarie Groot, Wim Nieuwenhuizen en Herman

Nadere informatie

Thema 4 Platteland. Samenvatting. Meander Samenvatting groep 7. Landbouw. Subsidies van de EU. Onder de loep. Noordwest-Europa.

Thema 4 Platteland. Samenvatting. Meander Samenvatting groep 7. Landbouw. Subsidies van de EU. Onder de loep. Noordwest-Europa. Meander Samenvatting groep 7 Thema 4 Platteland Samenvatting Landbouw Boeren zijn door het gebruik van kunstmest en machines meer gaan produceren. Ook zijn ze zich steeds meer gaan specialiseren in één

Nadere informatie

BOSATLAS VRAGENSET ANTWOORDMODEL VAN HET VOEDSEL NOORDHOFF ATLASPRODUCTIES

BOSATLAS VRAGENSET ANTWOORDMODEL VAN HET VOEDSEL NOORDHOFF ATLASPRODUCTIES DE BOSATLAS VAN HET VOEDSEL VRAGENSET ANTWOORDMODEL NOORDHOFF ATLASPRODUCTIES I. Voeding en welvaart 1. De Human Development Index (HDI) geeft aan hoe welvarend een land is. Vergelijk de HDI met de andere

Nadere informatie

Resultaat Windmolenenquête Wakker Emmen

Resultaat Windmolenenquête Wakker Emmen Resultaat Windmolenenquête Wakker Emmen Datum: 22 mei 2013 Plaats: Emmen 1. Inleiding Wakker Emmen vindt het belangrijk dat de mening van de burger wordt gehoord. Er is al een geruime tijd discussie binnen

Nadere informatie

Boeren hebben. oplossing! een. Meerjarenplan 2020 van ZLTO

Boeren hebben. oplossing! een. Meerjarenplan 2020 van ZLTO Boeren hebben een oplossing! Meerjarenplan 2020 van ZLTO Boerenkracht & financiering KLIMAAT VOEDSELZEKERHEID & GEZONDHEID VITAAL PLATTELAND Innovatie, data & kennis ZLTO (Zuidelijke Land- en Tuinbouw

Nadere informatie

FACTSHEET. Hoe denken Nederlanders over natuur van het boerenland, in de stad en natuurgebieden?

FACTSHEET. Hoe denken Nederlanders over natuur van het boerenland, in de stad en natuurgebieden? Onderzoeksresultaten Motivaction: FACTSHEET Hoe denken Nederlanders over natuur van het boerenland, in de stad en natuurgebieden? september 2015 Onderzoeksinstituut Motivaction heeft in opdracht van Vogelbescherming

Nadere informatie

Vooruit met de geit! Wensen van burger en consument ten aanzien van de geitenhouderij

Vooruit met de geit! Wensen van burger en consument ten aanzien van de geitenhouderij Vooruit met de geit! Wensen van burger en consument ten aanzien van de geitenhouderij 23 mei 2012 Isabelle van den Berg, Victor Immink, Siet Sijtsema LEI Agenda Achtergrond Methode en opzet van onderzoek

Nadere informatie

Peiling energie en milieu in het dagelijks leven 2017

Peiling energie en milieu in het dagelijks leven 2017 Peiling energie en milieu in het dagelijks leven 2017 In de Nijmeegse stadsmonitor laten we trends zien rond thema s als grondstoffen, energie, mobiliteit, klimaat(bestendigheid), leefomgeving en economie.

Nadere informatie

ZA5223. Flash Eurobarometer 290 (Attitudes of Europeans Towards the Issue of Biodiversity, wave 2) Country Specific Questionnaire Netherlands

ZA5223. Flash Eurobarometer 290 (Attitudes of Europeans Towards the Issue of Biodiversity, wave 2) Country Specific Questionnaire Netherlands ZA5223 Flash Eurobarometer 290 (Attitudes of Europeans Towards the Issue of Biodiversity, wave 2) Country Specific Questionnaire Netherlands FLASH 290 BIODIVERSITY Q1. Hebt u ooit gehoord van de term biodiversiteit?

Nadere informatie

Meer biologische en duurzame landbouw in Noord-Holland

Meer biologische en duurzame landbouw in Noord-Holland Meer biologische en duurzame landbouw in Noord-Holland PvdA Noord-Holland Werkplan voor 2019 PvdA Noord-Holland Werkplan biologische landbouwgrond 2019 Manifest voor meer biologische en duurzame landbouw

Nadere informatie

Bezoekboerderijen in de. Gooi & Vechtstreek WELKOM OP DE BOERDERIJ!

Bezoekboerderijen in de. Gooi & Vechtstreek WELKOM OP DE BOERDERIJ! Bezoekboerderijen in de Gooi & Vechtstreek WELKOM OP DE BOERDERIJ! WELKOM OP DE BOERDERIJ! De boeren en boerinnen in de Gooi & Vechtstreek zijn veelzijdige ondernemers. Ze produceren niet alleen ons dagelijks

Nadere informatie

Bezoekboerderijen in de. Gooi & Vechtstreek WELKOM OP DE BOERDERIJ!

Bezoekboerderijen in de. Gooi & Vechtstreek WELKOM OP DE BOERDERIJ! Bezoekboerderijen in de Gooi & Vechtstreek WELKOM OP DE BOERDERIJ! WELKOM OP DE BOERDERIJ! De boeren en boerinnen in de Gooi & Vechtstreek zijn veelzijdige ondernemers. Ze produceren niet alleen ons dagelijks

Nadere informatie

BURGERINITIATIEF BIO-INDUSTRIE NAAR BIO-INDUSTRIETERREIN. Ries Kock Stichting MOOIJ Land, namens 1500 burgers en meerdere organisaties

BURGERINITIATIEF BIO-INDUSTRIE NAAR BIO-INDUSTRIETERREIN. Ries Kock Stichting MOOIJ Land, namens 1500 burgers en meerdere organisaties BURGERINITIATIEF BIO-INDUSTRIE NAAR BIO-INDUSTRIETERREIN Ries Kock Stichting MOOIJ Land, namens 1500 burgers en meerdere organisaties De Log s in Gelderland, die hebben meegewerkt: Ruurlose Broek Halle

Nadere informatie

Veel Nederlanders weten maar weinig van de land bouw. De multifunctionele

Veel Nederlanders weten maar weinig van de land bouw. De multifunctionele Leren Veel Nederlanders weten maar weinig van de land bouw. De multifunctionele boerderij, die zijn deuren opstelt voor bezoekers, is dan een plek waar je veel kunt opsteken. Dat geldt in nog sterkere

Nadere informatie

Uitslag onderzoek Diervriendelijk vlees? EénVandaag Opiniepanel deelnemers Oktober 2009

Uitslag onderzoek Diervriendelijk vlees? EénVandaag Opiniepanel deelnemers Oktober 2009 Uitslag onderzoek Diervriendelijk vlees? EénVandaag Opiniepanel 24.000 deelnemers Oktober 2009 Hoe vaak eet u vlees bij de warme maaltijd? (Bijna) iedere dag 42,5 5-6 keer in de week 18,1 3-4 keer in de

Nadere informatie

Nederlanders en duurzaam voedsel: bijlage

Nederlanders en duurzaam voedsel: bijlage Nederlanders en duurzaam voedsel: bijlage De vragenlijst De enquête is digitaal afgenomen. De rode tekst betreft programmeeraanwijzingen. Intro. De vragen gaan over voeding. Het gaat hierbij om producten

Nadere informatie

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Conferentie Keuzes voor landbouw en veehouderij Huidige mondiale impact van veehouderij Biodiversiteit, aandeel 30% in mondiaal verlies

Nadere informatie

2. Landbouwlandschap

2. Landbouwlandschap 2. Landbouwlandschap 2.1 Landbouwlandschap omgeving koeien akkers gezaaid in rijen koeien akkers Aangezien ik in de Kempen woon, wordt er vooral aan akkerbouw en veeteelt gedaan in mijn leefomgeving. De

Nadere informatie

Passen kruidenrijke weiden in de moderne melkveehouderij?

Passen kruidenrijke weiden in de moderne melkveehouderij? Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland Passen kruidenrijke weiden in de moderne melkveehouderij? Weidetop - 11 juni 2014 Gijs Kuneman Directeur CLM Onderzoek en Advies Over CLM Onafhankelijk

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Circuitles. Thema: de biologische melkveehouderij Doelgroep: middenbouw Lesduur: maximaal een dagdeel Voorbereidingstijd: 1/2 uur

Circuitles. Thema: de biologische melkveehouderij Doelgroep: middenbouw Lesduur: maximaal een dagdeel Voorbereidingstijd: 1/2 uur ZO ZIT DAT! Handleiding voor de docent Het uitgangspunt van de biologische land- en tuinbouw is de zorg voor de gezondheid en het welzijn van dieren en de zorg voor de gewassen, de bodem en de leefomgeving.

Nadere informatie

WERELD. 5 havo 1 Globalisering 14-16

WERELD. 5 havo 1 Globalisering 14-16 WERELD 5 havo 1 Globalisering 14-16 Melkprijzen wereldwijde concurrentie Hoog: centrumlanden Middel, semi-periferie Laag, periferie Globalisering = concurrentie.. 3 factoren? 1. Opkomst MNO s, mondiale

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel. Van licht naar donker, reguleren van lichtemissie bij stallen en bewaken van donkerte in natuurgebieden.

Initiatiefvoorstel. Van licht naar donker, reguleren van lichtemissie bij stallen en bewaken van donkerte in natuurgebieden. Initiatiefvoorstel Van licht naar donker, reguleren van lichtemissie bij stallen en bewaken van donkerte in natuurgebieden Wietse Martens 20 juni 2014 (Foto gemeente Tytsjerksteradiel) Inleiding De nacht

Nadere informatie

oeren produceren voor anonieme markten,

oeren produceren voor anonieme markten, Verbinding Multifunctionele bedrijven krijgen vaak nogal wat mensen over de vloer. Als klant, recreant, cliënt of vrijwilliger. Dat is een opvallend verschil met de rest van de landbouw. Daar komen juist

Nadere informatie

Ons eten en het milieu

Ons eten en het milieu SPREEKBEURT OF WERKSTUK Ons eten en het milieu Hier vind je informatie voor een spreekbeurt of werkstuk over ons eten en het milieu. Het is handig om je spreekbeurt onder te verdelen in stappen. Dit zijn

Nadere informatie

Houding inwoners provincies ten opzichte van de veehouderij

Houding inwoners provincies ten opzichte van de veehouderij Houding inwoners provincies ten opzichte van de veehouderij 13 februari 2015 Inleiding Milieudefensie heeft TNS NIPO in aanloop naar de verkiezingen van de Provinciale Staten opdracht gegeven om een opinieonderzoek

Nadere informatie

Innovatieagenda Melkveehouderij

Innovatieagenda Melkveehouderij Innovatieagenda Melkveehouderij stappen naar een nieuwe melkweg samen met ketenpartijen in de melkveehouderij INLEIDING NL 20 Waarom een innovatieagenda? Innovatie is een belangrijke voorwaarde voor de

Nadere informatie

CALL#3 IMPULS VOOR NATUUR- INCLUSIEVE LANDBOUW

CALL#3 IMPULS VOOR NATUUR- INCLUSIEVE LANDBOUW CALL#3 IMPULS VOOR NATUUR- INCLUSIEVE LANDBOUW Circular Art Lab Limburg (CALL) legt duurzaamheidsopgaven via open oproepen ( calls ) voor aan geëngageerde makers en denkers. Zij worden uitgenodigd kansen

Nadere informatie

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012 Meer met minder Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI 6 juni 2012 Inhoud presentatie Mondiale trends die van invloed zijn op toekomstige watervraag Nationale

Nadere informatie

Welke perceptie heeft de Duitse consument van de melkveehouderij?

Welke perceptie heeft de Duitse consument van de melkveehouderij? bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 F +31 (0)20 589 83 00 W www.motivaction.nl Welke perceptie heeft de Duitse

Nadere informatie

Gevolgen van megabedrijven in de intensieve veehouderij voor milieu en landschap

Gevolgen van megabedrijven in de intensieve veehouderij voor milieu en landschap Gevolgen van megabedrijven in de intensieve veehouderij voor milieu en landschap Themabijeenkomst grootschaligheid in de veehouderij, 31 oktober 2008 Statencommissie voor het Fysieke Domein, provincie

Nadere informatie

Hoewel ook het laatste IPCC rapport wat minder stellig is over de menselijke invloed op de klimaatverandering zijn wij ervan overtuigd dat we iets

Hoewel ook het laatste IPCC rapport wat minder stellig is over de menselijke invloed op de klimaatverandering zijn wij ervan overtuigd dat we iets december 2011 1 Hoewel ook het laatste IPCC rapport wat minder stellig is over de menselijke invloed op de klimaatverandering zijn wij ervan overtuigd dat we iets aan de opwarming moeten doen. 2 Wij zijn

Nadere informatie

WAKKER DIER BIOLOGISCH BOERENGELUK

WAKKER DIER BIOLOGISCH BOERENGELUK Markt- en Opinieonderzoek. Zeker Meten. WAKKER DIER BIOLOGISCH BOERENGELUK 1 Project I1420 Rapportagedatum : 8 februari 2011 Opdrachtgever Contactpersonen bij opdrachtgever Contactpersonen bij Team Vier

Nadere informatie

Samenwerken aan natuurinclusieve. landbouw in Friesland

Samenwerken aan natuurinclusieve. landbouw in Friesland Samenwerken aan natuurinclusieve landbouw in Friesland OIM Werkconferentie 12 oktober 2017 Subtitel Weergave uitkomsten workshop Samenwerken aan natuurinclusieve landbouw in Friesland OIM Titel 2 Weergave

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Duurzaamheidkompas meting #17 beleid ten aanzien van voedsel januari 2017

Duurzaamheidk. Duurzaamheidkompas meting #17 beleid ten aanzien van voedsel januari 2017 Duurzaamheidk mpas Duurzaamheidkompas meting #17 beleid ten aanzien van voedsel januari 2017 Inleiding Duurzaamheidkompas #17 gezond en duurzaam voedsel Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van

Nadere informatie

Een buitengebied van en voor iedereen? Christien Gerrits Fred Jansen Stichting MOOIJ Land Stichting Leefbaar Buitengebied Gelderland

Een buitengebied van en voor iedereen? Christien Gerrits Fred Jansen Stichting MOOIJ Land Stichting Leefbaar Buitengebied Gelderland Een buitengebied van en voor iedereen? Christien Gerrits Fred Jansen Stichting MOOIJ Land Stichting Leefbaar Buitengebied Gelderland Uitgangspunt Niet wat wij vinden maar wat wij gevonden hebben Kern:

Nadere informatie

Uitkomsten ledenenquête toekomst Fryske Gea

Uitkomsten ledenenquête toekomst Fryske Gea Leeftijd respondenten Uitkomsten ledenenquête toekomst Fryske Gea Ter gelegenheid van haar 85 jarige jubileum vroeg It Fryske Gea haar leden naar hun mening over diverse actuele onderwerpen. In een enquête

Nadere informatie

drenthe rapportage september 2016 leefbaarheid

drenthe rapportage september 2016 leefbaarheid kennis. onderzoek. advies drenthe rapportage september 2016 Hoe tevreden is het Drents panel over leven in Drenthe en hoe ervaren zij de gevolgen van bevolkingskrimp op de? vooraf Drenthe heeft te maken

Nadere informatie

GRONINGER VERDIENMODEL. Provincie Groningen LTO Noord Natuur- en Milieufederatie Groningen

GRONINGER VERDIENMODEL. Provincie Groningen LTO Noord Natuur- en Milieufederatie Groningen GRONINGER VERDIENMODEL Provincie Groningen LTO Noord Natuur- en Milieufederatie Groningen AANLEIDING - motie PS 20 maart 2013 - ontwikkelen Groninger Verdienmodel - samen met landbouw en natuur- en milieu

Nadere informatie

People Product Packaging

People Product Packaging Duurzaamheid 2016 Voorwoord Als Nederlands leidende producent van bed- en badtextiel staat Beddinghouse op dit moment voor een uitdaging. De waarden die we hanteren voor onze producten kwaliteit, comfort

Nadere informatie

Bijlagen. Bijlage C Selectiecriteria bij de werving van de gespreksdeelnemers... 2 Bijlage E Draaiboek focusgroepen senioren... 4

Bijlagen. Bijlage C Selectiecriteria bij de werving van de gespreksdeelnemers... 2 Bijlage E Draaiboek focusgroepen senioren... 4 Carola Simon, Lotte Vermeij en Anja Steenbekkers, Het beste van twee werelden. Plattelanders over hun leven op het platteland. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau, oktober 2007. Bijlagen Bijlage

Nadere informatie

Notitie serre en boogstallen

Notitie serre en boogstallen Notitie serre en boogstallen Gemeente Littenseradiel Januari 2009 Serre- en boogstallen Er doen zich de laatste jaren ontwikkelingen voor op het punt van agrarische bebouwing die een nieuwe afweging vragen.

Nadere informatie

In Nederland zijn het klimaat en het landschap zeer geschikt voor veeteelt. Logisch dat we veel koeien houden en melkproducten maken.

In Nederland zijn het klimaat en het landschap zeer geschikt voor veeteelt. Logisch dat we veel koeien houden en melkproducten maken. DE ZUIVELSECTOR > Inleiding In Nederland zijn het klimaat en het landschap zeer geschikt voor veeteelt. Logisch dat we veel koeien houden en melkproducten maken. De zuivelsector is belangrijk voor de Nederlandse

Nadere informatie

LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES

LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES Inhoud In de introductieles gaat u met de leerlingen aan de slag met het thema duurzaam en eerlijk eten. Samen met de leerlingen bekijkt u drie filmpjes die uitleggen

Nadere informatie

Voedingssupplementen Consumentenonderzoek NPN

Voedingssupplementen Consumentenonderzoek NPN Voedingssupplementen Consumentenonderzoek NPN Management summary Schuttelaar & Partners 001-01.ppt december 00 Marieke Gaus Context en doel van het onderzoek Doel onderzoek Het onderzoek wordt uitgevoerd

Nadere informatie

Agri & Food: de kracht van Nederland!

Agri & Food: de kracht van Nederland! Agri & Food: de kracht van Nederland! Aalt Dijkhuizen FromFarmers Ledenbijeenkomst 22 april 2015 NL Agri & Food: oprecht een topsector! Tweede exporteur ter wereld Stevige pijler onder de economie 10%

Nadere informatie

Kennisfestival Menukaart FoodValley Regio d.d. 16 februari 2015. Workshop Menukaart voor ondernemers - 2. Workshop Menukaart voor ondernemers

Kennisfestival Menukaart FoodValley Regio d.d. 16 februari 2015. Workshop Menukaart voor ondernemers - 2. Workshop Menukaart voor ondernemers Workshop Menukaart voor ondernemers Wat betekent werken met de Menukaart voor ondernemers? Waar moet een aanvraag aan voldoen? Wat komt daar allemaal bij kijken? Hoe organiseer je de dialoog met de omgeving?

Nadere informatie

a o p[f DniCD /^ groningen 3 1 OKT. 2013 2013-46.607/44/A.9, ECP 486530 A. van Bolhuis, P. Abbink (050)316 4199 a.van.bolhuis@provinciegroningen.

a o p[f DniCD /^ groningen 3 1 OKT. 2013 2013-46.607/44/A.9, ECP 486530 A. van Bolhuis, P. Abbink (050)316 4199 a.van.bolhuis@provinciegroningen. p[f DniCD /^ groningen Martinikerkhof 12 Aan Provinciale Staten 050 316 49 II 050 316 49 33 Datum Briefnummer Zaaknummer Behandeld door Telefoonnummer E-mail Antwoord op Bijlage Onderwerp 3 1 OKT. 2013

Nadere informatie

Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw

Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn... Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw een visie over de hervormingen in de landbouw Oktober 2013 nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn... Inleiding Landbouwbeleid heeft grote invloed op

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014

Duurzaamheidk. Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014 Duurzaamheidk mpas Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014 Inleiding Het Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van milieu-, klimaat-, voedsel- en economische

Nadere informatie

Van de bijeenkomsten is een videocompilatie gemaakt. Deze wordt vertoond op 13 juni, tijdens de bijeenkomst van het Consumentenplatform.

Van de bijeenkomsten is een videocompilatie gemaakt. Deze wordt vertoond op 13 juni, tijdens de bijeenkomst van het Consumentenplatform. CONSUMENTENPLATFORM De prijs van duurzame voedselproductie IMPRESSIE CONSUMENTENPANELS 1. Werkwijze Adviesbureau Schuttelaar & Partners heeft in opdracht van het ministerie van LNV drie panelbijeenkomsten

Nadere informatie

Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om

Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om Windenergie als streekproduct: van dichtbij is beter. Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om de hoek, akkerbrood gebakken door bakker Wijnand van Loarnse tarwe: eerlijk en heerlijk!

Nadere informatie

Behoeftenpeiling Jaarbeurs duurzame energie voor de Agro en food sector

Behoeftenpeiling Jaarbeurs duurzame energie voor de Agro en food sector Behoeftenpeiling Jaarbeurs duurzame energie voor de Agro en food sector Duurzame energie biedt kansen, dat weten we allemaal. Momenteel bestaan er echter bij ondernemers nog steeds meer vragen dan antwoorden.

Nadere informatie

Opvattingen en meningen over het Nederlandse platteland

Opvattingen en meningen over het Nederlandse platteland nipo het marktonderzoekinstituut Postbus 247 1000 ae Amsterdam Grote Bickersstraat 74 Telefoon (020) 522 54 44 Fax (020) 522 53 33 E-mail info@nipo.nl Internet http://www.nipo.nl Rapport Opvattingen en

Nadere informatie

Werken aan duurzame landbouw en een aantrekkelijk platteland. Frits van der Schans

Werken aan duurzame landbouw en een aantrekkelijk platteland. Frits van der Schans Werken aan duurzame landbouw en een aantrekkelijk platteland Frits van der Schans Wat doen wij? Werken aan duurzame landbouw Oplossingen voor de lange termijn Integrale aanpak, alle thema s Problemen oplossen

Nadere informatie

provincie linnburg Statenvoorstel - 1 minuut versie No: G- Provincie Liniburg DOCnr. Incek. 2 3MAARI 2012 2012/14154 GRIF CASnr. ID.

provincie linnburg Statenvoorstel - 1 minuut versie No: G- Provincie Liniburg DOCnr. Incek. 2 3MAARI 2012 2012/14154 GRIF CASnr. ID. 2012/14154 GRIF 26-3-2012 provincie linnburg 18-5-2012 Statenvoorstel - 1 minuut versie No: G- Onderwerp Initiatiefvoorstel maximale stalgrootte en fonds bcerenlandbouw.. Aanleiding (aankruisen) O Uitvoering

Nadere informatie

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Naam: Milieu Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Slootrandenbeheer Baggeren Krabbescheer bevorderen

Nadere informatie

Landschappelijke inpassing nieuwbouw MTS Vroege te Dalen

Landschappelijke inpassing nieuwbouw MTS Vroege te Dalen Landschappelijke inpassing nieuwbouw MTS Vroege te Dalen Landschappelijke inpassing nieuwbouw mts Vroege te Dalen INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 2 Doel en intenties 3 Landschap 4 Huidige erf en zijn rol 5 De

Nadere informatie

Voedsel en Landbouw: tijd om te kiezen!

Voedsel en Landbouw: tijd om te kiezen! Voedsel en Landbouw: tijd om te kiezen! Friends of the Earth Europe Europese campagne voor duurzame landbouw en voedsel Milieudefensie, Friends of the Earth Netherlands Internationale campagne voor duurzame

Nadere informatie

Mega varkensstallen. 6860 vleesvarkens Kamperweg Vogelwaarde of 18.522 gespeende biggen

Mega varkensstallen. 6860 vleesvarkens Kamperweg Vogelwaarde of 18.522 gespeende biggen Mega varkensstallen 6860 vleesvarkens Kamperweg Vogelwaarde of 18.522 gespeende biggen 6860 vleesvarkens Rummersdijkstraat Hengstdijk of 18.522 gespeende biggen Agenda Met wie hebben we te doen? Voor-

Nadere informatie