Bijlage bij: Economisch offensief Almere. Collegebesluit. Klik op titelbijlage om de link te activeren

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bijlage bij: Economisch offensief Almere. Collegebesluit. Klik op titelbijlage om de link te activeren"

Transcriptie

1

2 Bijlage bij: offensief Almere Collegebesluit Klik op titelbijlage om de link te activeren

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13 ECONOMISCH

14 voorwoord 025

15 e Visie 026 In zal Almere één van de vijf grootste steden van Nederland zijn. Ambities van rijk, regio en Almere komen samen in de schaalsprong Almere. Onderdeel hiervan is een groei met arbeidsplaatsen. Hiermee willen kabinet en de regio de Randstad en metropoolregio Amsterdam laten uitgroeien tot een duurzame en concurrerende Europese topregio. Dit kan middels een extra impuls in de kenniseconomie en Almere biedt hiertoe interessante mogelijkheden. Gelijktijdig is het economische programma van belang voor de doorontwikkeling van Almere tot een complete en evenwichtige stad. In het Randstadurgent contract Almere staat: De groei van Almere omvat een dubbele uitdaging. Enerzijds groeit Almere uit tot een integraal onderdeel van de Noordvleugel. De stad draagt bij aan de economische structuurversterking van het gehele gebied. Amsterdam en Almere vormen sociaal-economisch een dubbelstad. Anderzijds ontwikkelt Almere binnen die context een eigen herkenbare identiteit met volwaardige economische en maatschappelijke voorzieningen. In vervolg op dit advies zal met de ondernemers, opleidingsinstituten en onderzoeksinstituten in gesprek worden gegaan op welke wijze en onder welke voorwaarden de economische dynamiek in de clusters met kracht en snelheid op gang gebracht kan worden. Hierbij gaat het om de kansen, die de hoofdrolspelers in het economische veld zelf zien, de bereidheid om hierin zelf te willen investeren en de wijze waarop de overheden dit proces kunnen faciliteren. Alleen als de inspanningen van ondernemingen, onderzoeksinstituten, onderwijsinstellingen en alle betrokken overheden in synergetische samenhang worden gebracht is er kans op succes. Dan is het mogelijk om mede met de schaalsprong Almere op (inter)nationaal niveau het verschil te gaan maken als duurzame en concurrerende Europese topregio. Bestuurlijk duo Randstadurgent project schaalsprong Almere Echter de overheid realiseert niet eigenstandig een duurzame economie. Zij kan wel gunstige condities creëren en initiërende activiteiten ondernemen. De echte hoofdrolspelers voor de kenniseconomie zijn hoogwaardige ondernemingen en onderzoeks- en opleidingsinstituten. Zij zullen interessante ontwikkelkansen moeten zien en vervolgens de bereidheid hebben om hierin te investeren. Gezien het belang van de arbeidsplaatsen op nationaal, regionaal en lokaal niveau en de complexiteit van het entameren van economische dynamiek, hebben wij als bestuurlijk duo voor het Randstadurgent project schaalsprong Almere op 24 september 2008 aan de ambassadeur van het project Wim Meijer om advies gevraagd. Deze publicatie bevat zijn advies. De centrale vraag is de wijze waarop een economische dynamiek kan worden geïnitieerd die is gericht op kennisintensieve clusterontwikkeling in de regio in kader van de schaalsprong Almere. Het is een uitgebalanceerd en doordacht advies, waar we als bestuurlijk duo een duidelijke en hanteerbare richting mee krijgen aangereikt. De kansen en kwetsbaarheden van de prille economie in Almere zijn geanalyseerd. Eveneens zijn de cruciale relaties met de omliggende economie van de metropoolregio Amsterdam en de NV Utrecht onderzocht. Zij behoren tot de krachtigste economie van het land. Samen met Utrecht en Amsterdam kan Almere tot interessante agglomeratievoordelen komen. Op basis van deze inzichten heeft ambassadeur Wim Meijer een vijftal onderscheidende clusters binnen de Almeerse economie met interessante verbindingen naar de economie van de Noordelijke Randstad in beeld gebracht. Deze onderscheiden zich op dit moment als het meest kansrijk om zich op termijn (inter)nationaal te kunnen profileren. Jacqueline Cramer Minister VROM Adri Duivesteijn Wethouder Almere

16 Inhoudsopgave 029

17 030 Voorwoord 025 Management-samenvatting en leeswijzer Inleiding Visie op het economisch offensief Swot-analyse economisch offensief Almere Naar een offensieve strategie Eerste opzet investeringsagenda Uitvoerings-organisatie 075 Bijlagen 081 Colofon

18 MANAGEMENT- SAMENVATTING EN LEESWIJZER 033

19 034 Managementsamenvatting 1. Op 24 september 2008 de heer W. Meijer, als ambassadeur van de Schaalsprong Almere, het verzoek van minister J. Cramer en wethouder A. Duivesteijn om advies uit te brengen over de wijze waarop nieuwe banen gerealiseerd kunnen worden in Almere. Dit verzoek ligt in het verlengde van het afgesloten UPR contract schaalsprong Almere (d.d. 29 oktober 2007) en de economische visie Almere, en gaat uit van de ontwikkeling van stuwende economische clusters. Voorliggende notitie is de rapportage over de eerste fase van dit advies. 2. De opdracht is uitdagend. De helft van het aantal benodigde nieuwe banen kan gerealiseerd worden door de groei van de bestaande bedrijven en de komst van bevolkingsvolgende bedrijvigheid. Dit gaat echter niet vanzelf. Het realiseren van dit aantal vraagt van Almere excellent gastgeverschap. Het reguliere economisch beleid moet zeer goed functioneren: ruimte voor bedrijvigheid, goede ontsluiting, aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt, en optimale dienstverlening aan bedrijven. 3. Voor de andere banen moeten nieuwe, stuwende, economische clusters ontstaan in Almere. Het realiseren van deze opgave wordt aangeduid als het economisch offensief. Op basis van een SWOT analyse is een strategie ontwikkeld met een inhoudelijke en een procesmatige component. 4. Een eerste inhoudelijke keuze betreft de selectie van vijf economische clusters die moeten uitgroeien tot de aanjagers van de economie van Almere. Hierbij is niet alleen gekeken naar de actuele situatie. Op het nieuwe land bieden historische posities immers maar beperkte aanknopingspunten. Er is daarom ook gekeken naar ontwikkelingen in de markt en de kansen op overloop vanuit het oude land. Het gaat om: a. Duurzaam bouwen & gebiedsontwikkeling. b. ICT & Media. c. Commerce & Logistics. d. Health, Wellness & Life Sciences. e. Luchthaven Lelystad. 5. De clusters vormen geen eilanden. Het succes van de clusterbenadering schuilt ook in de dwarsverbindingen en de regionale benadering. Clusters kunnen wisselend in een enabling-rol en in een applicatie-rol zitten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de verbinding tussen ICT en zorg zodat zorg in de thuissituatie kan worden gegeven, de toepassing van sensortechnologie in de logistiek om vervoersstromen te optimalisering, of nieuwe logistieke benaderingen van de bouw (modulaire bouwsystemen met een industriële fabricage) zodat zuiniger met grondstoffen kan worden omgesprongen. 6. Naast deze keuze voor vijf economische clusters wordt geconstateerd dat er drie meer randvoorwaardelijke ontwikkelingslijnen opgepakt moeten worden. Het gaat dan om: a. Versterken van de kennispositie. b. Beter benutten van het ondernemerschap. c. Branding en marketing van de economische identiteit van Almere. 7. Naast deze inhoudelijke keuzes bestaat de strategie uit een specifieke procesvoering die zich laat kenschetsen als new-governance. Concreet gaat het daarbij om: a. De vijf economische clusters en de randvoorwaardelijke ontwikkelingslijnen kunnen worden uitgewerkt door tafels die worden samengesteld uit belanghebbenden uit bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid. Zij krijgen de opdracht om een investeringsagenda uit te werken. b. Het voorstel is om een Economic Development Board (EDB) in te stellen. Deze EDB bestaat bij de start uit de voorzitters van bovengenoemde tafels en een dagelijks bestuur bestaande uit een vertegenwoordiger van het bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid. De EDB wordt belast met de overall coördinatie en afstemming. De EDB is aanspreekbaar op het tot stand komen en realiseren van het economisch offensief en de uitwerking van de investeringsagenda. Deze investeringsagenda bestaat uit businesscases waarbij investeringen van de overheid mogelijk een revolving karakter dragen. c. Zet een kleine uitvoeringsorganisatie op die rapporteert aan het (dagelijks bestuur) van de EDB. Deze makelende en schakelende organisatie zet alle beschikbare uitvoeringscapaciteit van bestaande organisaties in voor de realisatie van het economisch offensief. Hierdoor wordt een bundelingsdiscussie op voorhand voorkomen. 8. Het advies is verder om het bovenstaande gefaseerd in te voeren. Voor de zomer van 2009 kan er een kerngroep worden geformeerd dat de voorloper vormt van de Economic Development Board. Deze kerngroep richt zich in eerste instantie op het Integraal Afspraken Kader en de onderwerpen die daarbinnen randvoorwaardelijk zijn voor het welslagen van het Offensief. Het gaat hierbij in ieder geval om de economische noodzaak van investeringen in de infrastructuur ten behoeve van de ontsluiting van Almere. Na de zomer kan deze groep de uitwerking van de investeringsagenda ter hand nemen. 035

20 036 Leeswijzer Dit rapport is als volgt opgebouwd. Hoofdstuk één betreft de inleiding en de plaatsbepaling van voorliggend advies. In hoofdstuk twee wordt een visie gegeven op de schaalsprong als kans voor versterking van de identiteit van Almere en motor voor economische groei. In hoofdstuk drie wordt een SWOT analyse van Almere vanuit economisch perspectief gepresenteerd. Confrontatie van de opgave voor het economisch offensief met deze SWOT geeft de ingrediënten voor de te volgen strategie. Deze strategie is in hoofdstuk vier uitgewerkt. De strategie omvat enerzijds een voorstel voor inhoudelijke keuzes en anderzijds een voorstel voor de procesvoering van het economisch offensief. Hoofdstuk vijf beschrijft de uitwerking van de investeringsagenda en bevat een samenvattend overzicht van deze investeringsagenda. Het slothoofdstuk zes beschrijft de uitvoeringsorganisatie. Het voorstel is om te gaan werken vanuit het new-governance principe. Zowel de governancestructuur als de projectorganisatie wordt uitgewerkt. In bijlage één worden de inhoudelijke ontwikkelingslijnen van het economisch offensief nader uitgewerkt. Voorliggend advies is gebaseerd op gesprekken met een groot aantal betrokkenen. Een lijst van gesprekspartners is opgenomen als bijlage twee. Het advies is begeleid door een projectgroep waarvan de samenstelling is opgenomen als bijlage drie. 037

21 038 1 Inleiding 039

22 Aanleiding Almere is, met inwoners, naar Nederlandse maatstaven gemeten een grote stad. Teneinde de woningbehoefte in de Noordvleugel van de Randstad op te vangen is het voornemen geuit om het inwoneraantal tot te verdubbelen naar circa inwoners. Hiervoor is een dubbele doelstelling van kracht: het versterken van de internationale concurrentiepositie van de Noordvleugel. het doorontwikkelen van Almere tot een complete stad met een eigen identiteit. Hiervoor moeten in deze periode o.m nieuwe woningen worden gebouwd en arbeidsplaatsen worden gecreëerd onder gelijktijdige aanpassing en toevoeging van infrastructuur om de bijbehorende vervoerstromen te accommoderen. Deze operatie wordt aangeduid als de Schaalsprong van Almere. De dagelijkse files s ochtends vanuit Almere en s avonds naar Almere toe, vormen het steeds terugkerende bewijs: Almere is op dit moment een woonstad en in veel mindere mate een werkstad. De stad heeft bovendien nog weinig economisch profiel. Gezien deze onbalans in wonen en werken is het noodzakelijk om het aantal arbeidsplaatsen in Almere fors te laten groeien. In het Upr contract zijn de arbeidsplaatsen als onlosmakelijk onderdeel verbonden aan de schaalsprong. In de bouwsteen Almere inc., de economische visie van Almere, is aangegeven op welke wijze in de periode tot nieuwe banen gerealiseerd kunnen worden om zowel de internationale concurrentiepositie van de Noordvleugel te versterken als Almere te ontwikkelen tot een complete stad met een eigen economische identiteit. Circa de helft hiervan komt tot stand door de autonome groei van de bestaande bedrijvigheid alsmede de bevolkingsvolgende werkgelegenheidsgroei. De andere helft moet het resultaat zijn van een economisch offensief, waarbij de vorming van een eigen economisch profiel en de doorontwikkeling (overloop) van regionale economische clusters centraal staan. De Schaalsprong is dus zowel een (woning)bouwopgave als een sociale en economische opgave. De Schaalsprong is een project in het kader van het Urgentie Programma Randstad. De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor dit project berust bij minister J. Cramer van VROM en wethouder A. Duivesteijn van Almere. Zij hebben in het 24 september 2008 aan de heer W. Meijer, ambassadeur van de Schaalsprong, gevraagd om een advies uit te brengen over een aanpak die moet leiden tot de noodzakelijke werkgelegenheidsimpuls. Voorliggende notitie is de rapportage over de eerste fase van deze adviesaanvraag. 1.2 De opdracht De opdracht vindt zijn oorsprong in het Upr contract schaalsprong Almere en ligt in het verlengde van de opgestelde economische visie Almere en luidt: In het Randstadurgent contract Almere + (d.d. oktober 2007) staat de ambitie aangegeven dat Almere in de periode 2010 zal groeien met arbeidsplaatsen. Deze ambitie wordt ingegeven vanuit een tweeledig doel. Het kabinet heeft de ambitie om de Randstad (inclusief de Noordvleugel) uit te laten groeien tot een Europese topregio. Hiervoor zal de kenniseconomie een stimulans moeten krijgen. Gelijktijdig is de ambitie met betrekking tot de arbeidsplaatsen van groot belang voor de doorontwikkeling van Almere tot een complete en evenwichtige stad. Gezien het belang van de realisatie van de arbeidsplaatsen in Almere op nationaal, regionaal en lokaal niveau en de complexiteit van het realiseren van deze arbeidsplaatsen op basis van de ervaringen met de Nederlandse new towns en de huidige performance van Almere verzoeken minister J. Cramer en wethouder A. Duivesteijn aan de ambassadeur Almere + W. Meijer een voorstel te creëren voor de aanpak van dit vraagstuk. De volgende aspecten zijn voor de aanpak relevant: De aanpak zal met name gericht moeten zijn op duurzame economische dynamiek in relatie tot de schaalsprong Almere + en de internationale concurrentiepositie van de Noordvleugel. Dit impliceert een keuze voor hoogwaardige arbeid die aansluit bij op de kenniseconomie; De economische dynamiek zal gelijktijdig moeten aansluiten bij de identiteit c.q. fysieke en culturele kernkwaliteiten van Almere en kunnen zo mogelijk de synergetische voordelen met de andere onderdelen van de schaalsprong Almere + (kansen voor nieuwe woon- en werkmilieus, aanleg nieuwe infrastructuur, impulsen in de blauwgroene structuur, impulsen in het culturele maatschappelijke voorzieningenpakket) worden benut; De betrokkenheid van het maatschappelijk veld is cruciaal om tot een onderscheidende visie te komen met toekomstwaarde, waaraan partijen zich willen committeren. Het maatschappelijk veld voor deze opgave met een oriëntatie op de stimulering van de kenniseconomie heeft betrekking op ondernemers, overheden, onderzoeksinstituten en onderwijs; Er is divers basismateriaal van recente datum beschikbaar. Hiertoe behoren onder andere het TNO onderzoek Benchmark Randstad voor het project Randstad 2040 en het onderzoek van Buck Consultants International voor Almere. 041

23 042 Vanuit de gemeente Almere wordt parallel gewerkt aan de realisatie van een economische visie. Deze is onder meer gericht op optimalisatie van bevolkingsvolgende werkgelegenheid en de ontwikkeling van een aantal clusters binnen Almere. Hiernaast worden diverse activiteiten ondernomen in het veld van onderwijs. Vanzelfsprekend zal een goede afstemming moeten plaats vinden met deze activiteiten middels een actieve deelname van zowel onderwijs als economie in het traject. Het advies zal in drie fasen worden opgesteld. Voorliggende notitie betreft de rapportage over de eerste fase. De totale planning ziet er als volgt uit. Fase 1 (november maart 2009) Identificatie kansen i.r.t. economische opgave. Benoemen acties en randvoorwaarden. Aanpak voor vervolg (2e fase). Document voor bestuurlijke vaststelling. Fase 2 (tot zomer 2009) onder voorbehoud van de uitkomsten van fase 1 Samenstellen kerngroep economische offensief. Uitwerking randvoorwaarden economisch offensief t.b.v. IAK. Opzetten projectorganisatie t.b.v. uitvoering. Input IAK. Bestuurlijke vaststelling. 1.3 Verantwoording De heer Meijer heeft een projectteam gevormd met vertegenwoordigers van de gemeente Almere, het ministerie van VROM, de provincie Flevoland en B&A Groep. De samenstelling van dit projectteam is opgenomen als bijlage drie. Er wordt gerapporteerd aan een bestuurlijke klankbordgroep die onder leiding staat van de wethouder van economische zaken van Almere, mevrouw M.K. Visser. Daarnaast maken burgemeester A. Jorritsma, wethouder A.T. Duivesteijn en gedeputeerde A.L. Greiner van de provincie Flevoland deel uit van de bestuurlijke klankbordgroep. Het projectteam onder leiding van de heer Meijer heeft zich voor haar advies gebaseerd op de relevante documenten. Het belangrijkste document is de actuele economische visie van Almere : Almere inc. Er is daarnaast een groot aantal gesprekken gevoerd met mensen die direct of indirect betrokken zijn bij de ontwikkeling van de economie in Almere. Een lijst van gesprekspartners is opgenomen in de bijlagen. Verder zijn op verschillende momenten bijeenkomsten belegd met medewerkers van de afdelingen economische zaken van de gemeente Almere en de provincie Flevoland. Fase 3 (najaar 2009 e.v.) onder voorbehoud van het IAK en de uitkomsten van fase 2 Inrichten tafels t.b.v. clusterontwikkeling. Inrichten Economic Development Board. Opstellen investeringsagenda. Financieringsregime. Planning en verantwoordingscyclus uitvoering. In de tweede fase zal de kerngroep economisch offensief worden samengesteld met deelnemers vanuit de vier O s. Deze kerngroep zal zich in eerste instantie richten op de (infrastructurele) randvoorwaarden ten behoeve van het hier voorgestelde economisch offensief. 043

24 2 VISIE OP HET ECONOMISCH 045

25 Inleiding In dit hoofdstuk wordt de visie op het economisch offensief beschreven. Hierbij wordt allereerst de Schaalsprong als zodanig gepositioneerd. De aard en omvang van de Schaalsprong is dusdanig dat deze als motor voor innovatie en economische dynamiek kan gaan functioneren. Vervolgens wordt een aantal uitgangspunten bij de aanpak van het economisch offensief beschreven. 2.2 De schaalsprong als economische kans Hiervoor is al geconstateerd dat de Schaalsprong van Almere zowel een woningbouwopgave als een sociale en economische opgave vormen. Het is een geweldige kans om Almere, binnen de metropoolregio Amsterdam, een eigen complementair economisch profiel te geven. De potentie is er in ruime mate. Een unieke locatie, nergens is er binnen de Randstad een tweede plek te vinden met zoveel kwaliteiten in termen van ruimte, groene en blauwe kwaliteit, ondernemerschap, jonge bevolkingsopbouw en arbeidsmarkt. Een prachtige kans ook om als innovatiemotor te gaan dienen. De metropoolregio Amsterdam heeft de potentie om als trekpaard van de Nederlandse economie te functioneren. Amsterdam en Utrecht zijn de snelst groeiende delen van de Nederlandse economie. Het gaat er om dat Almere zich binnen deze regio eigenstandig en complementair ontwikkelt en in termen van woon- en werkmilieus kwaliteit toevoegt, waardoor de regio als geheel, internationaal gezien, een meer concurrerende positie inneemt. De regio zal zich ook in termen van de visie Randstad 2040 ontwikkelen tot één grote metropolitane regio met verschillende stedelijke kernen die met elkaar, op termijn, één agglomeratie gaan vormen. Aan de randen van deze regio liggen twee luchthavens: Schiphol in het zuidwesten en Lelystad in het noordoosten. De regio is ook verbonden met een snelle verbinding naar Eindhoven, een ander trekpaard van de economie en regio s in het Noorden (Zwolle-Lelystad) en het Oosten (Utrecht- Amersfoort). De Schaalsprong Almere kan de hefboom vormen van deze ontwikkeling, waarbij een IJmeerlijn wordt aangelegd. Deze lijn verbindt Almere met belangrijke economische centra. Het vormt de ontbrekende schakel in het economisch netwerk waardoor in luttele tijd gereisd kan worden van Amsterdam naar Almere en van Almere naar Schiphol. Amsterdam en Almere gaan dan een dubbelstad vormen. Het is daarbij van belang dat de twee steden zich complementair ontwikkelen. Voor wat betreft Almere bevatten de Almere Principles hiervoor aangrijpingspunten. In de Principles wordt nadrukkelijk gekozen voor mens, natuur, ecologie en een economische ontwikkeling die in overeenstemming met de omgeving plaatsvindt. Meer dan de andere steden heeft Almere nu ook de kansen om dit ook waar te maken. Almere zou binnen de metropoolregio kunnen uitgroeien tot een innovatieve stad op het terrein van duurzaamheid en gezondheid, waarbij zowel het leefmilieu als de bewoners centraal staan. De stad kan het voorbeeld gaan vormen van een unieke verbinding tussen ecologie en economie. 047

26 048 Kiezen voor een dergelijke benadering betekent dat Almere een economische identiteit gaat ontlenen aan de Schaalsprong en de wijze waarop deze (conform Almere Principles) concreet wordt ingevuld. Branding en marketing van deze visie moeten op een hoogwaardige wijze ingevuld gaan worden. Mogelijke elementen in deze branding zijn energieneutraliteit, diensteninnovatie, unieke woon- en werkmilieus in het groen en het blauw en het realiseren van de gezonde stad. Dubbelsteden De ontwikkeling van dubbelsteden vindt op meer plaatsen in de wereld plaats. Zo vormen Minneapolis en St. Paul een dubbelstad. In deze dubbelstad wonen zo n 3,5 miljoen mensen. Daarmee neemt deze stedelijke agglomeratie plaats vijftien in op de lijst van metropolitane regio s in de VS. De beide steden zijn voor de bezoeker zeker onderscheidend. Minneapolis heeft brede boulevards, een modern centrum en toegankelijk stratenplan. St. Paul wordt juist gekenmerkt door kleine straatjes. De Scandinavische erfenis is nadrukkelijk aanwezig in Minneapolis, terwijl St. Paul juist getekend is door Frans-Iers- katholieke invloeden. Animositeit bestond er aanvankelijk wel tussen de beide steden, zowel op sportief terrein als in de bouwkunst. Sinds de jaren zestig van de vorige eeuw zijn daar de scherpe kanten wel af. Hoewel Minneapolis in de bouwkunst kiest voor avant-garde architectuur, terwijl St. Paul nieuwe gebouwen juist integreert in de klassieke Victoriaanse stijl. gezien worden de steden vooral als één sterke regio beschouwd, wat onder meer blijkt uit de aanwezigheid van bedrijven als 3M, Pepsi en General Mills. Hoewel de dubbelstad Minneapolis en St. Paul al veel langer bestaat dan de dubbelstad Amsterdam en Almere, laat deze korte beschrijving zien hoe deze steden zich gescheiden en gezamenlijk hebben ontwikkeld tot een krachtige economische regio met een afwisselend woon- en leefklimaat. 2.3 Uitgangspunten bij de aanpak De ontwikkeling van de economie van Almere is niet vrijblijvend. Zoals het UPR-contract Schaalsprong Almere aangeeft zijn er tot maar liefst nieuwe banen nodig in Almere. Circa de helft hiervan komt tot stand door de groei van het bestaande bedrijfsleven en de bevolkingsvolgende werkgelegenheid. Voor de andere helft is een offensief nodig. Voorliggende rapportage beschrijft de richting en aanpak van dit offensief voor banen. Toch is het belangrijk dat alle betrokkenen zich realiseren dat dit offensief alleen effectief is wanneer het regulier economisch beleid op orde is. Dit regulier economisch beleid is ook noodzakelijk om de banen die moeten voortvloeien uit de groei van de bestaande werkgelegenheid en het accomoderen van de bevolkingsvolgende werkgelegenheid ook daadwerkelijk te realiseren. Bij dit regulier economisch beleid gaat het om het vestigingsklimaat in ruime betekenis van het woord: ruimte voor bedrijvigheid, bereikbaarheid van de stad en de specifieke bedrijfslocaties, goede aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt, optimale dienstverlening aan bedrijven (zoals accountmanagement, omgevingsvergunningen, etc.). Een en ander laat zich samenvatten als excellent gastgeverschap. Als het gaat om het offensief is het goed om enkele vertrekpunten voor de uitwerking te expliciteren. Deze zijn voor een belangrijk deel gebaseerd op de lessen uit economische stimuleringsprogramma s in andere regio s. Op de eerste plaats trekt de economie zich niets aan van administratieve gemeentegrenzen. De economische afwegingen vinden op een bovenlokale schaal plaats. Internationale bedrijven, op zoek naar Europese vestigingslocaties, kiezen voor een land en zomen vervolgens in tot het regionale niveau. Binnen die regio wordt naar de optimale vestigingsplaats gezocht. Binnen Europa zien we in dit verband een concurrentie tussen regio s ontstaan. Almere maakt in dit verband onderdeel uit van de Noordvleugel van de Randstad, de metropoolregio Amsterdam. Dit is een, in potentie, zeer sterke regio die ook nationaal als een van de belangrijkste trekpaarden van onze economie kan gelden. De toekomst van Almere moet dan ook geborgd worden in een complementair profiel aan deze regio. Het realiseren van een dergelijk complementair profiel vereist selectiviteit, heldere keuzes en volharding in de realisatie daarvan. Tot slot zien we dat de kenniseconomie vraagt om een bijzonder samenspel tussen ondernemingen, onderwijsinstellingen, onderzoeksinstellingen en overheid. Vanuit verrassende verbindingen tussen deze vier O s ontstaat innovatie en competitief vermogen. Regio s die er in slagen om dit samenspel op gang te brengen ontwikkelen een voorsprong in de kenniseconomie en creëren concurrerende vestigingsvoorwaarden. 049

27 3 SWOT-ANALYSE ECONOMISCH 051

28 Inleiding Om de strategie van het economisch offensief vast te stellen is een analyse van de huidige situatie en de voornaamste ontwikkelingen onontbeerlijk. Onderstaand worden de sterke en zwakke punten van Almere gepresenteerd in relatie tot het economisch offensief. Tevens worden punten geïdentificeerd die het offensief kansrijk maken dan wel een bedreiging voor verdere ontwikkeling vormen. Het overzicht is zeker niet limitatief. Paragraaf 3.2 beschrijft een samenvattend overzicht van de belangrijkste issues. In paragraaf 3.3. worden, vanuit de SWOT analyse, de ingrediënten voor de strategie afgeleid. 3.2 Swot analyse Sterk Voldoende ruimte voor economische activiteiten. Binnen de Noordvleugel van de Randstad is ruimte een bijzonder schaars goed. Almere beschikt over voldoende ontwikkelingsruimte om economische activiteiten binnen de Noordvleugel te accommoderen en bijzondere woon- en werkmilieus te realiseren. Almere is een stad met een grote mate van ondernemingszin. De stad telt relatief veel startende bedrijven en een groot deel van de economische groei wordt binnen de bestaande bedrijven gegenereerd. De beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerd personeel wordt in toenemende mate een doorslaggevende vestigingsplaatsfactor voor bedrijven. Almere beschikt over een relatief ruime, jonge en bovendien groeiende arbeidsmarkt. De realisatie van de Schaalsprong zal hier nog eens een positieve impuls aan geven. In het verlengde hiervan is het relevant dat Almere over de hoogste arbeidsparticipatie van Nederland beschikt. Almere is een aantrekkelijke woongemeente met een goed uitgebalanceerde mix van rode, groene en blauwe kwaliteiten. De ligging van Almere in het groen, met de nabijheid van de Oostvaardersplassen en de ligging aan het Markermeer/IJmeer bieden mogelijkheden voor het creëren van een onderscheidend woon- en leefklimaat. Zwak Keuzes maken. Tot op heden zijn er in Almere geen echte economische keuzes gemaakt. Er is sprake van een gezond opportunisme ten aanzien van alle kansen die zich voordoen. Van een gezamenlijke lange termijn visie op de economie van Almere was tot voor kort geen sprake. Flets economisch profiel. Nauw samenhangend met het vorige punt is het gebrek aan economisch profiel. Er zijn geen grote beeldbepalende spelers, dominante sectoren of in het oog springende concepten als dragers voor de economische identiteit van de stad, waarmee Almere zich kan profileren. Dominantie van de overheid. Door de jonge historie heeft de gemeente tot nu toe het voortouw gehad in de ontwikkeling van de stad. De economische opgaven voor de komende jaren zijn echter te groot en te complex en moeten door een coalitie van bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid worden opgepakt. Het samenspel tussen de vier O s geeft immers een voorsprong in de kenniseconomie. Kennisinstellingen zijn echter onvoldoende aanwezig en het leiderschap binnen het bedrijfsleven moet zich nog ontwikkelen. Onderontwikkelde kennisinfrastructuur. Voor een stad als Almere, zeker met het oog op de groeiambities, is de kennisinfrastructuur onvoldoende ontwikkeld. Het ontbreekt de stad aan substantieel hoger onderwijs en andere kennisinstellingen. Gering aantal hoger opgeleiden. De arbeidsmarkt is weliswaar ruim, maar het aandeel hoger opgeleiden ligt beneden het landelijke gemiddelde. Almere telt veel lager en vooral middelbaar opgeleiden. Met het oog op de eisen die vanuit de kenniseconomie aan de arbeidsmarkt worden gesteld, is het zaak dat Almere meer hoger opgeleiden aan zich gaat binden. Het vakgebied van de ruimtelijke ordening is in een New-Town als Almere sterk ontwikkeld. Deze kracht kan optimaal benut worden wanneer zij wordt gevoed door sociale en economische doelstellingen die ruimtelijk geaccommodeerd moeten worden. Deze wisselwerking is nog niet sterk genoeg. Almere moet met de middelen en competenties van gisteren ( achter de groei aanlopen ) de uitdagingen van morgen tegemoet treden. Zowel binnen (semi-)publieke als binnen de private partijen in de stad is er sprake van een zogenaamde T-2 problematiek. In reactie hierop wordt vaak samengewerkt of zelfs gefuseerd met instellingen van het oude land (onderwijs, zorg, luchthaven). Dit heeft dan weer als risico dat de autonome belangen van het nieuwe land niet altijd voldoende prioriteit krijgen. 053

DE ECONOMISCHE KRACHT VAN ALMERE

DE ECONOMISCHE KRACHT VAN ALMERE DE ECONOMISCHE KRACHT VAN ALMERE Hoofdlijnen van de strategische economische agenda 11 november 2014 2 ONDERNEMERS ZIJN DE ECONOMISCHE MOTOR VAN EEN STAD. OOK IN ALMERE. VOORWOORD Als getogen Almeerder

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid LEEUWARDEN SÚDWEST-FRYSLÂN SMALLINGERLAND HEERENVEEN Versterk Economie en Werkgelegenheid Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord SAMEN WERKEN AAN EEN SLAGVAARDIG FRYSLÂN 2 3

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 11 Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Voorstel: 1. de foto van de sociaal-economische situatie in Doetinchem voor kennisgeving aannemen; 2. het beleidskader

Nadere informatie

Introductie Metropoolregio Rotterdam Den Haag

Introductie Metropoolregio Rotterdam Den Haag Introductie Metropoolregio Rotterdam Den Haag Aanleiding voor Metropoolregio RDH [1] Randstad 2040 (Structuurvisie Rijk, 2008/09) Herwaardering belang steden voor economie Randstad geen samenhangende metropool

Nadere informatie

F4: Investeren in trekkracht. Samenvatting. Verkenning economische samenwerking F4

F4: Investeren in trekkracht. Samenvatting. Verkenning economische samenwerking F4 Samenvatting Verkenning economische samenwerking F4 1 Samenvatting Aanleiding voor de verkenning De vier grootste gemeenten van Fryslân - Leeuwarden, Súdwest-Fryslân, Smallingerland en Heerenveen, kortweg

Nadere informatie

Samenstelling bestuur

Samenstelling bestuur Presentatie KvO 2.0 Samenstelling bestuur Krachtteam Peter Beckers : voorzitter Jan van Loon : initiatiefnemer Theo Vinken : initiatiefnemer Paul Jansen : aanvoerder werkorganisatie 2a Karel Jan van Kesteren

Nadere informatie

brief van Kamer van Koophandel, 7 dec. 04. (N.B. De rubrieken 1 t/m 4 altijd in deze volgorde uitwerken)

brief van Kamer van Koophandel, 7 dec. 04. (N.B. De rubrieken 1 t/m 4 altijd in deze volgorde uitwerken) Nota PS-commissie Vergaderdatum : 24 januari 2005 Commissie voor : ELE Agendapunt nr. : 9 Commissienr. : 2005-166 Onderwerp : Pieken in de Noordvleugel; OPERA; Gaan voor Goud. Opsteller/telefoon/e-mail-adres

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Rikkert de Kort Senior adviseur goederenvervoer 13 juni 2012 Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Telnr : 024 379

Nadere informatie

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Een toekomstvisie voor Leidschendam-Voorburg De voormalige gemeenten Leidschendam en Voorburg kennen elk een eeuwenlange historie. Als gefuseerde gemeente gaat Leidschendam-Voorburg

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics Nota Ruimte budget Klavertje 25,9 miljoen euro (waarvan 3 miljoen euro voor glastuinbouwgebied Deurne) Planoppervlak 908 hectare (waarvan 150 hectare voor glastuinbouwgebied Deurne) (Greenport Trekker

Nadere informatie

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

Woon- en leefklimaat Zuid-Holland vanuit bedrijfsoptiek

Woon- en leefklimaat Zuid-Holland vanuit bedrijfsoptiek Woon- en leefklimaat Zuid-Holland vanuit bedrijfsoptiek Den Haag, 1 juni 2015 Agenda 1 Kader: relatie wonen-werken 2 Opzet onderzoek 3 Werkgelegenheid 4 Waardering woon- en leefklimaat 5 Rol woon- en leefklimaat

Nadere informatie

Programmalijnen. Stichting izovator:

Programmalijnen. Stichting izovator: Programmalijnen Stichting izovator 2014 Stichting izovator, 27 november Stichting izovator: Oude Amersfoortseweg 121 1212 AA Hilversum E-mailadres: info@izovator.nl Website: www.izovator.nl 1 1. Context

Nadere informatie

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue)

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Nota Ruimte budget 75 miljoen euro voor Brainport Eindhoven en 6,8 miljoen voor ontwikkeling A2-zone Planoppervlak 3250 hectare (Brainport Eindhoven) Trekker

Nadere informatie

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven De economische route voor de regio Stedendriehoek 1In de regio Stedendriehoek is het prima wonen, recreëren en werken. De regionale economie is veelzijdig van aard.

Nadere informatie

VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 9 januari 2012 AGENDA NR. 10. VOORSTEL tot oprichting NV Greenport Venlo Innovation Center. Aan de Gemeenteraad

VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 9 januari 2012 AGENDA NR. 10. VOORSTEL tot oprichting NV Greenport Venlo Innovation Center. Aan de Gemeenteraad VOORSTEL tot oprichting NV Greenport Venlo Innovation Center. Aan de Gemeenteraad VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 9 januari 2012 AGENDA NR. 10 Geachte raad, Het college van burgemeester en wethouders vraagt

Nadere informatie

Toeristische visie Regio Alkmaar

Toeristische visie Regio Alkmaar Toeristische visie Regio Alkmaar Conceptvisie en uitvoeringsagenda Proces Toeristische visie Wat Wanneer 1. Start met de Regio Alkmaar Februari 2. Eerste Regioavond 5 maart 3. Stakeholderbijeenkomst 1

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijk Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 3 december 2002 Nummer voorstel: 2002/197

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijk Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 3 december 2002 Nummer voorstel: 2002/197 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijk Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 3 december 2002 Nummer voorstel: 2002/197 Voor raadsvergadering d.d.: 17-12-2002 Agendapunt: 17 Onderwerp:

Nadere informatie

Almere Weerwaterzone 45

Almere Weerwaterzone 45 Almere Weerwaterzone 45 Nota Ruimte budget 88,6 miljoen euro Planoppervlak hectare Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Schaalsprong Almere, waar Almere Weerwaterzone

Nadere informatie

Factsheet Almeerse arbeidsmarkt Juni 2013

Factsheet Almeerse arbeidsmarkt Juni 2013 Factsheet Almeerse arbeidsmarkt Juni 2013 Snel een beeld van de Almeerse arbeidsmarkt Werkgevers krijgen de komende jaren in toenemende mate te maken met een tekort aan gekwalificeerde medewerkers. Zij

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

Kwaliteit en duurzaamheid. Sleutelinvesteringen in Overijssel zijn nodig voor de toekomst van Nederland

Kwaliteit en duurzaamheid. Sleutelinvesteringen in Overijssel zijn nodig voor de toekomst van Nederland Kwaliteit en duurzaamheid Sleutelinvesteringen in Overijssel zijn nodig voor de toekomst van Nederland Kwaliteit en duurzaamheid Het realiseren van een innovatieve en concurrerende economie en een duurzame

Nadere informatie

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Onderwerp: Zienswijze op Regionale Agenda 2015-2018 MRE Registratienummer: 00529485 Op voorstel B&W d.d.: 18 november 2014 Datum vergadering: 9 december 2014 Portefeuillehouder:

Nadere informatie

NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP

NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP A. Inleiding en doelstelling In de regiocommissie van 24 oktober jl. is toegezegd dat het college de raad een voorstel doet ten aanzien van de

Nadere informatie

Presentatie Actieplan FoodValley

Presentatie Actieplan FoodValley Presentatie Actieplan FoodValley Doorontwikkeling FoodValley Ambitie 26 oktober 2012 FoodValley: kristallisatiepunt voor innovaties in agrofoodsector (1) Sense of urgency: wereldvoedselproblematiek en

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg Auditrapportage 2014 Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel Dynamiek onderweg De vier geïdentificeerde typologieën van de Centra co-creator; incubator; transformator; facilitator - zijn hieronder kort

Nadere informatie

Onderzoeksflits. Utrecht.nl/onderzoek

Onderzoeksflits. Utrecht.nl/onderzoek Onderzoeksflits Platform31 De concurrentiepositie van Nederlandse steden. Nieuwe inzichten voor de Utrechtse economie en voor intergemeentelijke samenwerking Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling

Nadere informatie

Gevraagd besluit. Besluit. Partijen:

Gevraagd besluit. Besluit. Partijen: Beslisdocument Voortzetting samenwerking komende periode en beëindiging huidig Convenant ontwikkeling luchthaven Lelystad tussen Provincie Flevoland, Gemeente Lelystad, Schiphol Group en Lelystad Airport.

Nadere informatie

BOUWNETWERK. Kiezen en uitblinken. Bouwnetwerk is hét netwerk voor vrouwen die werken aan de gebouwde omgeving

BOUWNETWERK. Kiezen en uitblinken. Bouwnetwerk is hét netwerk voor vrouwen die werken aan de gebouwde omgeving BOUWNETWERK Kiezen en uitblinken Bouwnetwerk is hét netwerk voor vrouwen die werken aan de gebouwde omgeving Kiezen en uitblinken Aan mevrouw Schultz van Haegen, minister van infrastructuur en milieu,

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

Noord-Nederland en OP EFRO

Noord-Nederland en OP EFRO N o o r d - N e d e r l a n d Noord-Nederland en OP EFRO versterking van de noordelijke economie O P E F R O De afgelopen jaren heeft Noord-Nederland hard gewerkt aan de versterking van haar sociaal economische

Nadere informatie

Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven. Plaats voor een heading

Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven. Plaats voor een heading Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven Plaats voor een heading Jean Paul Kroese 26 april 2012 Opbouw presentatie 1. Kenmerken Regio Eindhoven 2. Regionale ambitie en inhoudelijke opgave 3. Governance

Nadere informatie

Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District. De VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam verzoeken het college daarom:

Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District. De VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam verzoeken het college daarom: Verzoek VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District De A16 is voor de Metropoolregio en de Randstad een belangrijke verbinding met Antwerpen,

Nadere informatie

Mode Maastricht verbindt, ontwikkelt en etaleert.

Mode Maastricht verbindt, ontwikkelt en etaleert. Mode Maastricht verbindt, ontwikkelt en etaleert. Onze missie Waar wij voor staan Door het versterken van de signatuur van de Maastrichtse mode- en designsector in combinatie met de sterke reputatie

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

Het Bedrijfslevenbeleid

Het Bedrijfslevenbeleid Het Bedrijfslevenbeleid NAAR DE TOP! Sjoerd Visser Programmadirectie Topsectoren i.o. Inhoud Regeerakkoord Bedrijfslevenbeleid - ambitie - topsectoren - ruimtelijke aspecten - financiering - Proces fasering

Nadere informatie

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid?

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Een onderzoek onder werkgevers in de topsectoren en de overheid. Onderzoeksrapport Samenvatting 1-11-2013 1 7 Facts & figures.

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland 2 Europees stimuleringsprogramma versterkt positie Oost-Nederland Let s GO Gelderland en Overijssel toonaangevend in innovatie Oost-Nederland is een

Nadere informatie

, 5 FEB 2009. Ministerie van Verkeer en Waterstaat

, 5 FEB 2009. Ministerie van Verkeer en Waterstaat Ministerie van Verkeer en Waterstaat > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De heer J.G.M. Alders Ubbo Emmiussingel 41 9711 BC GRONINGEN Plesmanweg 1-6 2597 )G Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den

Nadere informatie

STRATEGISCHE AGENDA 2011-2015. Verbinden, inspireren en activeren

STRATEGISCHE AGENDA 2011-2015. Verbinden, inspireren en activeren STRATEGISCHE AGENDA 2011-2015 Verbinden, inspireren en activeren Radboud Vorage, juli 2010 ACHTERGROND Netwerkprogramma loopt af Rol GAN continueren, vanuit het bedrijfsleven Aansluiten bij behoefte deelnemers/participanten

Nadere informatie

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen De maatschappij van morgen is fundamenteel anders dan die van gisteren. De wereld wordt kleiner door

Nadere informatie

HU GERICHT IN BEWEGING

HU GERICHT IN BEWEGING HU GERICHT IN BEWEGING Organisatieontwikkeling HU het verhaal - versie maart 2016 - Agenda Waar komen we vandaan? Waarom gaan we veranderen? Wie willen we zijn? Hoe gaan we dit bereiken? Wat verandert

Nadere informatie

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof)

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof) RSA Speerpunten V oor u ligt een samenvatting van de Regionale Samenwerkingsagenda (RSA) voor Gooi en Vechtstreek. Deze agenda voor intergemeentelijke samenwerking kent een bijzondere geschiedenis, want

Nadere informatie

Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G.

Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G. S T A T E N V O O R S T E L Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G. Mik Titel : Inzet middelen

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL DIRECTEUR

FUNCTIEPROFIEL DIRECTEUR FUNCTIEPROFIEL DIRECTEUR PublicSpirit Aarnt Lantinga senior consultant November 2014 Organisatie & context SADC ontwikkelt binnen de Metropool Regio Amsterdam een samenhangende portfolio van hoogwaardige

Nadere informatie

Economisch Manifest. Noord-Limburg

Economisch Manifest. Noord-Limburg Noord-Limburg Inleiding In de vorm van een Plan van aanpak programma Greenport Venlo heeft de Provincie najaar 2014 haar visie gegeven op de koers die men voor Noord-Limburg van belang acht: het komen

Nadere informatie

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad van (internationale) kennis en collecties

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad van (internationale) kennis en collecties Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad van (internationale) kennis en collecties Erfgoed is in de nieuwe erfgoednota een breed begrip; de cultuurhistorie

Nadere informatie

Onderwerp Concentratie Rijksvastgoed MIRT-onderzoek (Rijks)vastgoedstrategie Lelystad

Onderwerp Concentratie Rijksvastgoed MIRT-onderzoek (Rijks)vastgoedstrategie Lelystad ** Aan Provinciale Staten Onderwerp Concentratie Rijksvastgoed MIRT-onderzoek (Rijks)vastgoedstrategie Lelystad Provinciale Staten 2 juli 2014 Agendapunt 1. Beslispunten 1. Kennis te nemen van de ontwikkelingen

Nadere informatie

Een aantrekkelijk businesspark Een inspirerende werkomgeving

Een aantrekkelijk businesspark Een inspirerende werkomgeving 2 A 3 B 4 5 6 7 C 8 9 1 11 10 2 A 3 Een aantrekkelijk businesspark Een inspirerende werkomgeving Met behoud van de parkachtige omgeving wordt een goed geoutilleerd businesspark ontwikkeld, dat zich verder

Nadere informatie

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN Projectleider Afdeling Iris van Gils Kerngroep Visie/Missie Datum 28 november 2014 Planstatus Vastgesteld in de Fusieraad 24 november 2014 Opdrachtgever Stuurgroep

Nadere informatie

De stad als onderneming?

De stad als onderneming? IkZitopZuidZ id De stad als onderneming? Willem Sulsters & Hidde van der Veer Conferentie Kansrijk ondernemen in de krachtwijken Rotterdam, 14 oktober 2009 IkZitopZuid Wie zijn wij? IZoZ is een privaat

Nadere informatie

De (on)zichtbare kracht van het landelijk gebied in Zuid-Holland - samenvatting onderzoeksresultaten

De (on)zichtbare kracht van het landelijk gebied in Zuid-Holland - samenvatting onderzoeksresultaten De (on)zichtbare kracht van het landelijk gebied in Zuid-Holland - samenvatting onderzoeksresultaten 1 Voor wat betreft de relatie economie-wonen in de landelijke gebieden in Zuid-Holland spelen op dit

Nadere informatie

Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Marion Stein secretaris/algemeen directeur Stadsgewest Haaglanden m.stein@haaglanden.nl

Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Marion Stein secretaris/algemeen directeur Stadsgewest Haaglanden m.stein@haaglanden.nl Metropoolregio Rotterdam Den Haag Marion Stein secretaris/algemeen directeur Stadsgewest Haaglanden m.stein@haaglanden.nl 2 3 Metropoolregio by night feb 2012 4 Aanleiding voor Metropoolregio RDH [1] Randstad

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

GEMEENTE HOOGEVEEN. Voorstel voor burgemeester en wethouders. Onderwerp: Start HBO Hoogeveen

GEMEENTE HOOGEVEEN. Voorstel voor burgemeester en wethouders. Onderwerp: Start HBO Hoogeveen Onderwerp: Start HBO Hoogeveen Voorgesteld besluit: 1. t.b.v. voorbereiding opleiding CE Cultuurmanagement (start: studiejaar 2007-2008) 20.000,- beschikbaar stellen aan Hogeschool Drenthe. Genomen besluit

Nadere informatie

Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland

Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland Jan Dirk Gardenier 17 april 2015 Lokale verschillen in leefbaarheid veel gesloten platteland Economie is afhankelijk van ruimtelijke gebiedsontwikkeling en de

Nadere informatie

Strategie De Vaandel De gebruiker is aan zet!

Strategie De Vaandel De gebruiker is aan zet! Strategie De Vaandel De gebruiker is aan zet! Commissie Stadsontwikkeling agenda context en aanleiding gebiedsontwikkeling nieuwe stijl Strategie De Vaandel kaderstelling raad 1 context Buck Consultants

Nadere informatie

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Brainport Development ontwikkelingsmaatschappij nieuwe stijl Bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid Strategie-ontwikkeling-uitvoering

Nadere informatie

1. Aanpak beoordeling Regionale en Innovatieve Projecten door RGA

1. Aanpak beoordeling Regionale en Innovatieve Projecten door RGA BEOORDELINGSKADER REGIONALE EN INNOVATIEVE PROJECTEN 1. Aanpak beoordeling Regionale en Innovatieve Projecten door RGA De regionale samenwerking Groningen-Assen is ontstaan om economische kansen te benutten

Nadere informatie

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0 Criteria Naam en nummer Soort Instellingsdatum Besluitvorming Nut en noodzaak Functie Doel Ambtelijk beheerder Voeding Toelichting B0442003 Reserve Cofinancieringsfonds Kennis en innovatie Bestemmingsreserve

Nadere informatie

Advies Lelystad Airport

Advies Lelystad Airport Advies Lelystad Airport Toelichting op uitwerking en resultaat van opdracht aan Alderstafel Lelystad door Hans Alders 1 Context Alderstafel Advies Alderstafel Schiphol (2008) en reactie kabinet en Kamer

Nadere informatie

Koers voor de toekomst

Koers voor de toekomst Koers voor de toekomst Er verandert veel in de wereld om ons heen. Neem alleen al de toenemende mobiliteit, of de economie die sterker lijkt dan ooit tevoren, en overal wordt gebouwd, en - om dichter in

Nadere informatie

Mogelijkheden voor partnerschap

Mogelijkheden voor partnerschap Mogelijkheden voor partnerschap Wat doet Kennispoort Regio Zwolle Kennispoort helpt innovaties realiseren. Ondernemers in de Regio Zwolle krijgen concreet onafhankelijk advies om innovaties in de praktijk

Nadere informatie

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte.

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte. Het speelveld De wereld om ons heen verandert razend snel. De richting is duidelijk, de sociale zekerheid wordt geprivatiseerd. Samen bouwen we aan een vernieuwende structuur om de arbeidsmarkt essentieel

Nadere informatie

Enkele succesvolle voorbeelden

Enkele succesvolle voorbeelden Enkele succesvolle voorbeelden OP ZOEK NAAR HET DNA VAN MOERDIJK Bevorderen van behouden een voorkeur voor de zorgen dat product en communicatie op orde zijn om relevante doelgroepen aan te spreken

Nadere informatie

Corporate story businessplan VisitBrabant ConnectBrabant: meer bezoekers, meer banen

Corporate story businessplan VisitBrabant ConnectBrabant: meer bezoekers, meer banen Corporate story businessplan VisitBrabant ConnectBrabant: meer bezoekers, meer banen 1. Waar komen we vandaan Brabant is een bruisende regio met vele interessante plaatsen en mensen. In Brabant komen innovatie,

Nadere informatie

DT d.d. OR d.d. B&W d.d. OR d.d. Raad Raadsdocumenten. Cradle to Cradle Event New York

DT d.d. OR d.d. B&W d.d. OR d.d. Raad Raadsdocumenten. Cradle to Cradle Event New York zaak_id bericht_nummer bericht_id Collegevoorstel zaak_zaaknummer RUIMTE EN ECONOMIE Reg.nr. B&W d.d. 17-09-2013 Openbaar Programma Ja, zonder beperkingen Innovatieve en excellente stad DT d.d. OR d.d.

Nadere informatie

Haven Amsterdam NV Toekomst in vogelvlucht

Haven Amsterdam NV Toekomst in vogelvlucht Haven Amsterdam NV Toekomst in vogelvlucht Janine van Oosten, directeur CNB en rijkshavenmeester Februari 2013 Havenclub Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam De havens van

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Agribusiness Economie & Logistiek Recreatie & Toerisme maandag 15 juni 2015, bijeenkomst voor raadsleden Naar een nieuw Programma Jaar 2011-2014 2015 2015 2015

Nadere informatie

portefeuillehouder ak e i e \* Secretaris akkoord

portefeuillehouder ak e i e \* Secretaris akkoord Gemeente Zandvoort B&W-ADVIES Verordening Nadere regels Beleidsnota Overig Na besluit (B&W/Raad): Uitgaande brief verzenden Stukken retour Publicatie Afdeling / werkeenheid: MD/BA Auteur : P. Haker Datum

Nadere informatie

HERONTWIKKELING MOLENWAL

HERONTWIKKELING MOLENWAL STARTNOTITIE HERONTWIKKELING MOLENWAL (VOORMALIGE BUSREMISE) Maart 2011 Gemeente Oudewater Sector REV 1 Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 2 1 INLEIDING... 3 2 PLANGEBIED... 4 2.1 HET PLANGEBIED... 4 2.2 PROGRAMMA...

Nadere informatie

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Om in aanmerking te komen voor een subsidie tussen 25.000 en 65.000 euro moet een project aan de volgende criteria voldoen: 1. het project

Nadere informatie

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 E-mail bestuur@snn.eu Briefnummer UP-15-15096 Bijlage

Nadere informatie

Dynamische en bruisende Spoorzone dromen realiseren achter het spoor, we gaan ervoor

Dynamische en bruisende Spoorzone dromen realiseren achter het spoor, we gaan ervoor Dynamische en bruisende Spoorzone dromen realiseren achter het spoor, we gaan ervoor Ambitie en Aanleiding Activiteiten Te realiseren waarden Onze werkwijze Ambitie Spoorzone met allure * Kwaliteitsverbetering

Nadere informatie

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland BIObased logistiek maintenance hightech systems agrofood overheden RIS3 innovatiebevordering duurzaamheid schone energie welzijn samenwerking gezondheid

Nadere informatie

Intentieverklaring. Ontwikkeling innovatiecluster met composieten in de bouw

Intentieverklaring. Ontwikkeling innovatiecluster met composieten in de bouw Intentieverklaring Ontwikkeling innovatiecluster met composieten in de bouw 19 november 2014 1 Partijen: 1. Royal HaskoningDHV Nederland B.V., vertegenwoordigd door mevrouw I. Siebrand-Oosterhuis, Business

Nadere informatie

Gebiedsfinanciering op andere leest. Vera van Vuuren, programma manager plattelandsontwikkeling en duurzame energie

Gebiedsfinanciering op andere leest. Vera van Vuuren, programma manager plattelandsontwikkeling en duurzame energie Gebiedsfinanciering op andere leest Vera van Vuuren, programma manager plattelandsontwikkeling en duurzame energie Ontwikkelingsbedrijf NHN Doel: Ontwikkelen van economisch potentieel NHN Aandeelhouders

Nadere informatie

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio.

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio. Flanders Smart Hub 1. Waarom dit project? 2. Wie maakt deel uit van dit project? 3. Vanwaar komt de naam? 4. Het vertrekpunt van het project 5. Actiedomeinen 6. Wat zijn onze doelstellingen? 7. Logistiek

Nadere informatie

Ontwikkeling Rivierenland tot logistieke hotspot. Gemeente Neerijnen

Ontwikkeling Rivierenland tot logistieke hotspot. Gemeente Neerijnen Ontwikkeling Rivierenland tot logistieke hotspot Gemeente Neerijnen Opbouw presentatie Aanleiding Logistiek, waar gaat het om? Waarom Rivierenland? Hoe pakken we het aan? Organisatie hotspot Aanleiding

Nadere informatie

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018 Hoort bij raadsvoorstel 27-2012 BIJLAGE 2 APPENDIX 1. CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018 1. Doel van de opdracht Winnen van de titel Culturele Hoofdstad van Europa voor het project 2018Brabant

Nadere informatie

Op zoek naar de juiste professional? Smart Recruitment

Op zoek naar de juiste professional? Smart Recruitment Op zoek naar de juiste professional? Smart Recruitment hebbes! Herkenbaar? Het moment dat u met absolute zekerheid weet dat u de juiste kandidaat voor uw bedrijf heeft gevonden? Of dat u gewoon weet dit

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

Topsectoren, regio s en vestigingsplaatsfactoren: een multivariate regressieanalyse

Topsectoren, regio s en vestigingsplaatsfactoren: een multivariate regressieanalyse Topsectoren, regio s en vestigingsplaatsfactoren: een multivariate regressieanalyse RSAN voorjaarsmiddag Antwerpen 24/04/2014 Frank van Dongen, Olaf Jonkeren & Otto Raspe 1 Agenda Motivatie Onderzoeksvraag

Nadere informatie

VOORSTEL KADERSTELLING ECONOMISCHE AGENDA WEST-FRIESLAND

VOORSTEL KADERSTELLING ECONOMISCHE AGENDA WEST-FRIESLAND - 1 - VOORSTEL KADERSTELLING ECONOMISCHE AGENDA WEST-FRIESLAND Kaderstelling door de gemeenteraad gaat over drie elementen: 1. De inhoud van beleid. Uitspraken over de te volgen koers, c.q. visie en de

Nadere informatie

Geen woorden maar daden

Geen woorden maar daden Hans van Rossum Geen woorden maar daden 12-11- 2014 Rotterdam doet het goed Momentum is daar: iconen ontwikkeld Momentum is daar: iconen ontwikkeld Momentum is daar: hippe architectuurstad Stadsvisie 2030

Nadere informatie

Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal

Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Berg en Dal Buck Consultants International Nijmegen, 25 maart 2016 1 Economisch DNA

Nadere informatie

Hoe het begon.. Start, op initiatief van de provincie. Stuurgroep stelt visie vast

Hoe het begon.. Start, op initiatief van de provincie. Stuurgroep stelt visie vast Dinsdag 20 september 2011 Presentatie aan gemeenteraad Coevorden Geert Roeles, wethouder EZ & lid Stuurgroep Dr Zuidas Henk Oortmann Team Economie & lid Regiegroep Dr Zuidas De Drentse Zuidas. = Economische

Nadere informatie

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Gemeenteraden Ambitiebepaling, kaderstelling en controle op hoofdlijnen van beleid Besluiten over meerjarenprogramma s speerpunten Besluiten over

Nadere informatie

Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting

Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting Aart de Koning, april 2010 De aanleiding: de concurrentiepositie van de haven van Rotterdam staat onder druk De haven van Rotterdam is altijd sterk verankerd geweest

Nadere informatie

Almere en Amsterdam Hyperbereikbaar via de Hollandse Brug. Samenvatting van een onderzoek naar de regionale OV-bereikbaarheid van Almere

Almere en Amsterdam Hyperbereikbaar via de Hollandse Brug. Samenvatting van een onderzoek naar de regionale OV-bereikbaarheid van Almere Pagina 1 Almere en Amsterdam Hyperbereikbaar via de Hollandse Brug Samenvatting van een onderzoek naar de regionale OV-bereikbaarheid van Almere Milieufederatie Flevoland Milieufederatie Noord- Holland

Nadere informatie