KONINKLIJKE NEDERLANDSE BOSBOUWVERENIGING JAARVERSLAG 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KONINKLIJKE NEDERLANDSE BOSBOUWVERENIGING JAARVERSLAG 2012"

Transcriptie

1 KONINKLIJKE NEDERLANDSE BOSBOUWVERENIGING JAARVERSLAG 2012

2 DE KONINKLIJKE NEDERLANDSE BOSBOUWVERENIGING De KNBV, Koninklijke Nederlandse Bosbouw Vereniging, heeft als doel de bosbouw, het natuurbehoud en het landschapsbeheer in ruime zin te bevorderen. Het gaat ons dus om de bosbouw in al haar facetten, met het oog op de vele functies die bos en beplanting kunnen vervullen. Solitaire bomen, boomgroepen, houtwallen, laan- en rijbeplantingen en andere landschapselementen hebben ook onze warme belangstelling. Uitslepen met paard in Saarland (Duitsland) tijdens Pro Silva excursie over QD beheermethode. Foto Etiënne Thomassen Leden van de vereniging zijn mensen met een opleiding of functie in deze vakgebieden, maar ook eigenaren van bossen en natuurterreinen. De vereniging organiseert regelmatig studiedagen en excursies. Bovendien ontvangen leden 10x per jaar het Vakblad Natuur Bos Landschap. Daarnaast verzorgen we de website als bron van informatie over bos, natuur en landschap voor leden en andere belangstellenden. 1

3 BESTUUR ALGEMEEN Het bestuur van de KNBV bestond in 2011 uit de volgende personen: voorzitter Dr. Ir. H.H. (Hank) Bartelink secretaris C.J.G. (Kees) Sissingh penningmeester Ing. G.E. (Gerard) Koopmans ondervoorzitter Ing. A.F.M. (Ad) van Hees tot november 2012 leden E.G. (George) Borgman vanaf november 2012 Ir. M.H.A. (Marleen) van den Ham Ir. W.R.J. (Wout) Neutel vanaf november 2012 Ing. J. (Jacob) van Olst Dr. U.G.W. (Ute) Sass-Klaassen Ing. P.B. (Peter) P.B. Stouten tot november 2012 studentleden T.A. (Tjeerd) Broersma (Larenstein) tot april 2012 J. (Jasper) de Groot (Larenstein) vanaf april 2012 P. (Pim) van der Horst (WUR) vanaf april 2012 W. (Wilfrey) van der Linden (WUR) tot april 2012 BESTUURSVERGADERINGEN Het bestuur kwam in maal bijeen. Bovendien was er een bijeenkomst met de voorzitters of secretarissen van de KNBVcommissies. Naast algemene zaken zoals de voorbereiding van de halfjaarlijkse algemene ledenvergaderingen en overleg met de commissies stond een aantal actuele onderwerpen op de agenda. Aandacht was er ook voor de opzet van activiteiten van de verschillende commissies. In 2012 traden vier bestuursleden terug en er werden opvolgers gevonden. ALGEMENE LEDENVERGADERINGEN Op 13 april 2012 vond de 173 e Algemene Leden Vergadering van de KNBV plaats in Harderwijk. In deze vergadering was aandacht voor de ontwikkelingen rond de natuurwet en de drastische bezuinigingen die het kabinet had voorzien. Er werd een nieuwe kascommissie benoemd bestaande uit Leon Ruesen, Renske Terürne en Tjeerd Broersma. De studentenbestuursleden Tjeerd Broersma en Wilfrey van der Linden traden terug en Jasper de Groot en Pim van der Horst kwamen in hun plaats. Er werd een nieuwe website gepresenteerd. Derk de Groot bracht het werk voor Wikipedia-bos onder de aandacht. Leffert Oldenkamp stond in zijn column stil bij zijn loopbaan. Het middagprogramma stond in het teken van Hout als economische drager. Op 12 november 2012 werd de 174e Algemene Leden Vergadering van de KNBV gehouden te Delden. Tijdens deze vergadering werd Ad van Hees bedankt voor zes jaar bestuurslidmaatschap en zijn taak als ondervoorzitter. Peter Stouten vertrok uit het bestuur wegens verandering van werkplek. Wout Neutel en George Borgman traden toe tot het bestuur. Hank Bartelink en Gerard Koopmans werden herbenoemd als voorzitter en bestuurslid/penningmeester. Ook in deze vergadering was er aandacht voor Rijksbeleid ten aanzien van de natuur. Door de komst van een nieuw kabinet ontstaan er weer mogelijkheden voor de afwerking van de EHS. De KNBV ondersteunt de instelling van een scriptieprijs die s middags na een inleiding wordt uitgereikt aan Pascal Sauren. Ad van Olsthoorn vraagt en krijgt steun en medewerking aan de realisering van een praktijkboek voor het middenkader in de bosbouw. De mededeling dat het Bosschap zal worden opgeheven wordt met zorg ontvangen. Annemieke Winterink wijst in haar column op het nut van bruggen slaan tussen allerlei partijen. Uit de vergadering komt het verzoek om aandacht voor de problemen rond de Certificering van hout. 2

4 COMMISSIES ACTIVITEITENCOMMISSIE voorzitter Ir. A. (Annemieke) Winterink secretaris Ir. A. (Annemieke) Winterink tot april 2012 Ir. R. (Renske) Terhürne vanaf april 2012 leden Ir. I. (Irma) Corten Ing. W. (Wouter) Delforterie Ing. R.N. (Ralph) de Jong Ing. J.P.G. (Jop) de Klein MSc Ing. G.E. (Gerard) Koopmans Dr. Ir. J. (Jan) den Ouden De activiteitencommissie kiest ervoor om tijdens haar activiteiten zoveel mogelijk in te spelen op actuele thema s en beleidsontwikkelingen. AARDHUISSYMPOSIUM 2012: BOSOMVORMING: KAPITAALSVERNIETIGING OF NATUURLIJKE NOODZAAK? Op 8 maart 2012 vond het inmiddels welbekende Aardhuissymposium plaats. Het thema van dit jaar was bosomvorming, waarbij de vraag gesteld werd of het doel (behoud of creatie van open natuurtypen) de middelen heiligt. Hoewel het omvormen van bos naar andere natuurtypen geen nieuwe trend is, is het thema in het licht van de nieuwe Natuurwet wel degelijk actueel. Dat bleek ook uit de opkomst: voor het eerst in de geschiedenis van het Aardhuissymposium werd het maximaal toelaatbare aantal van honderd aanwezigen gehaald. De middag begon met een overzicht van de cijfers. Jan Oldenburger van Stichting Probos liet zien hoeveel er in Nederland daadwerkelijk ontbost, bebost en omgevormd wordt. Daarbij werd al snel duidelijk dat er maar weinig gegevens beschikbaar zijn. De cijfers die er wel zijn, spreken elkaar tegen of zijn niet volledige betrouwbaar. Op basis van wat er wel bekend is, kan worden geconcludeerd dat het wel meevalt met de bosomvorming in Nederland. Er wordt weliswaar zo"??n 700 ha bos per jaar omgevormd naar korte vegetaties, maar er wordt ook bijna net zoveel korte vegetatie weer bos. Moeten we ons dan wel zo druk maken om die bosomvorming? Qua oppervlakte dus niet, maar het ene bos is het andere natuurlijk niet. Soms verdwijnt er economisch rendabel bos, terwijl er elders een vliegdennenbos terug komt. Dit valt niet zomaar tegen elkaar weg te strepen. Het heeft dus wel degelijk zin om na te denken over nut en noodzaak van bosomvorming. De tweede spreker, Chris Bakker van Utrechts Landschap, benaderde het thema eerst vanuit biodiversiteitsoogpunt. Hij liet zien dat op Europees niveau de Nederlandse natuur vooral meetelt als het gaat om korte vegetaties. De bossen hebben veel minder waarde. Een snelle test in de zaal toonde echter aan dat boslandschappen qua beleving veel hoger scoren dan open landschappen. Het is geen probleem als er gewerkt wordt in het bos, maar complete omvorming is beduidend minder populair. Indien vooral gekeken wordt naar beleving, dan is er zeker iets te zeggen voor behoud van bossen. Wordt er toch omgevormd dan is goede communicatie essentieel. Even later werden de bosbouwers in de zaal door Bart Nyssen van Bosgroep Zuid Nederland met de neus op de feiten gedrukt: omvormingen blijven nodig zolang bosbouwers hun werk niet goed doen, zo luidde zijn stelling. Biodiversiteit heeft namelijk (ook) open plekken nodig. Volwassen natuurbos biedt die open ruimtes vanzelf. Maar voor natuurbos zijn er grote oppervlaktes bos nodig en voldoende tijd. Door goed bosbeheer kunnen we het bos en de biodiversiteit helpen. Doen we dit niet, dan resulteert dit "slechts" in gesloten bos en blijven grootschalige omvormingen nodig. Wat Bart Nyssen bovendien aanstipte, is dat omvorming ook politiek vaak goed scoort. Omvormingsprojecten bieden de mogelijkheid voor bestuurders om "lintjes te knippen", langdurige stabiliteit in het bos niet. Dat de politiek een belangrijke rol speelt bij bosomvorming liet ook Meino Lumkes van de Provincie Drenthe zien. In de jaren negentig werd het bosoppervlak in Drenthe aanzienlijk uitgebreid. Het provinciaal bestuur zag dat bos veel opleverde, zowel door houtproductie als door de bijdrage aan recreatie en toerisme. In 2007 kwam er een andere gedeputeerde. Er werd een ambitiekaart opgesteld voor natuur en de provincie ging de realisatie van deze ambitiekaart actief faciliteren. Dat betekende dat er ineens bosomvorming gestimuleerd werd, waar dit voorheen niet aan de orde was. 3

5 Nadat de vier sprekers hun licht op de zaak hadden geworpen, was het de beurt aan de zaal. Menig bosbouwer in de zaal miste de financiële benadering van de bosomvorming. In feite is er sprake van kapitaalsvernietiging. Het algemene gevoel was dat we ons dat in de huidige economische crisis niet kunnen permitteren. Weliswaar leveren de open landschappen ook veel op (bijvoorbeeld in de vorm van ecosysteemdiensten en hogere subsidies), maar het is niet duidelijk of deze baten hoger zijn dan bij bos en of dit dan de afnemende productiefunctie compenseert. Ook over het onderwerp communicatie werd nog verder doorgepraat. Er werd, terecht, opgemerkt dat het bij grootschalige omvorming niet voldoende is om er "even" een communicatieplan tegenaan te gooien. Burgers zijn namelijk heel lokaal gericht en staan vaak niet open voor argumenten die te maken hebben met een hoger schaalniveau. Je moet ze actief betrekken bij initiatieven en je plannen niet als vaststaand gegeven presenteren, maar ze gebruiken als aanleiding om in gesprek te raken met betrokkenen. Gedurende het symposium werd duidelijk bosomvorming vele kanten heeft en dat het ook na al die jaren dat we er al mee bezig zijn nog veel discussie oproept. Er is in elk geval nog werk aan de winkel. Niet alleen moeten bosbeheerders (nog) beter hun werk doen in het bos, aldus één van de sprekers, maar ook zouden ze zich sterker moeten maken voor de zorg voor de groene ruimte als geheel, zodat het bestaansrecht van bos versterkt wordt. Dit 8 e Aardhuissymposium leverde in elk geval weer de nodige inspiratie op om aan de slag te gaan! HOUT - EEN OUDE BEKENDE ALS ECONOMISCHE DRAGER Aansluitend aan de Algemene Ledenvergadering van de KNBV op vrijdag 13 april organiseerde de activiteitencommissie een middagprogramma rond het thema "Hout: een oude bekende als economische drager". Ruim 60 KNBV-leden waren voor deze middag afgereisd naar Harderwijk waar in Partycentrum de Slenkenhorst het programma begon met een viertal presentaties door (in dit geval) KNBV-leden. Ontwikkelingen in de staande voorraad Na een gezellige lunch werd de middag geopend door Henny Schoonderwoerd werkzaam bij Silve. Henny ging in zijn verhaal in op de ontwikkelingen in de staande voorraad in het Nederlandse bos. Op basis van een uitvoerige dataset, die verkregen is uit steekproefsgewijze bosmonitoring genaamd Syhi/Woodstock, illustreerde Henny dat de houtvoorraad in het Nederlandse bos toeneemt terwijl de bijgroei afneemt. Resultaat hiervan is dat het bijgroeipercentage ook afneemt. Het bijgroeiperentage is, zoals Henny het noemt, de rente die je hebt op de voorraad. Goede nieuws is dat dit bijgroeipercentage met 3,9% nog altijd vele malen beter is dan de rente die de bank ons geeft. De cijfers laten zien dat de "economische" boomsoorten (Douglas, lariks en fijnspar) afnemen. De grove den, eik en berk daarin tegen nemen toe. Dit is representatief voor het gevoerde bosbeheer van de afgelopen jaren. Door middel van de verschillende fasen in het bosecosysteem; open en jonge fase, dichte fase, staken fase en de boomfase illustreerde Henny dat de opbouw van het Nederlandse bos past in een omloop van 140 jaar. Kijkend naar de hoeveelheid bos in de staken fase dan zou men zelfs een omloop van 200 jaar verwachten. Uit deze cijfers kan geconcludeerd worden dat er een tijdlang te weinig is verjongd en dat er de laatste jaren weer meer aandacht komt voor verjonging. Henny concludeert op basis van zijn uitvoerige dataset dat er lange tijd te weinig aandacht is geweest voor eindkap en dat er op veel plaatsen te veel en te lang is doorgedund. We hebben relatief weinig bos in de open en jonge fase. Henny sluit af met de uitspraak dat houtoogst (weer) een aandachtpunt moet zijn. Ontwikkelingen in de rondhoutsector Annemieke Winterink werkzaam bij Probos ging in op de ontwikkelingen binnen de rondhoutsector. De cijfers laten duidelijk zien dat er steeds minder rondhout in Nederland verwerkt wordt. Het merendeel van het rondhout wordt verwerkt door zagerijen. De cijfers laten zien dat het aandeel verwerkt rondhout ( m3) in 2009 historisch laag was, de verwachting is echter dat deze daling verder door zal zetten. Het merendeel van het hout dat door de rondhoutverwerkers wordt verwerkt is afkomstig uit het Nederlandse bos (68% in 2009). Vervolgens ging Annemieke in op de betekenis van de cijfers voor het Nederlandse bos. Zo blijkt dat steeds meer inlands rondhout in het buitenland verwerkt wordt, maar nog steeds wordt het meeste hout door Nederlandse verwerkers verwerkt (52%). Er blijkt een discrepantie te zitten tussen de hoofdboomsoort verdeling van het Nederlandse bos en de houtsoorten die verwerkt wordt door de rondhoutsector. Grenen (27%), vuren (13%), douglas (17%) en lariks (15%) voeren de boventoon binnen het verwerkte hout. Echter, kijkend naar de boomsoortsamenstelling blijkt dat met de aandelen fijnspar (6%), Douglas (6%) en lariks (4%) van deze "gevraagde" houtsoorten ver achterblijft. Als laatste liet Annemieke de ontwikkelingen van de prijzen binnen de rondhoutsector zien. 4

6 Bosbedrijf gemeente Epe Na twee presentaties waarin cijfers van onderzoeken en monitoringen de leidraad waren was het de beurt aan Rob Philipsen, beheerder van de gemeentebossen in Epe. Op zeer bevlogen wijze nam Rob de aanwezigen mee om te vertellen op welke wijze ze binnen het bosbedrijf Epe door middel van het beheer een optimale houtoogst nastreven. Rob gaf aan dat er binnen de bossen van Epe natuurlijk ook veel aandacht is voor natuur, natuurbeleving en recreatie, maar de grondstofvoorziening is een belangrijke peiler. De inzet is om van een pioniersbos te komen tot een volwaardig stabiel en hoog productief bosecosysteem met een hoge houtkwaliteit. Rob schetste de ontstaansgeschiedenis van de bossen in Epe alvorens hij toekwam aan datgene waarbij bij de aanwezigen ongetwijfeld wat jaloerse gevoelens boven kwamen drijven; de gemiddelde bijgroei. Henny liet in zijn presentatie zien dat de gemiddelde bijgroei in Nederland 8m 3 /ha/per jaar bedraagt. Het (haalbare) streven voor Epe is een bijgroei van 12,7 m3/ha/jr. Met de bossen van landgoed Schovenhorst als toekomstvisie heeft Rob een zeer duidelijk beeld waar hij met "zijn" bossen heen wil. Het is dan ook niet verwonderingswaardig dat het bosbedrijf Epe rendabel is. Dit is o.a. te wijten aan de hoge bijgroei en goede houtkwaliteit. Rob sloot af met een stelling die van toepassing is op elk bos waarin men hout produceert; Bosbeheer vraagt om investeringen, een consequent beleid en veel geduld! Multifunctioneel met een grote P Als laatste spreker kwam Sander Wijdeven van Staatsbosbeheer aan het woord. Met zijn presentatie getiteld "Multifunctioneel met een grote P" introduceerde Sander de aanwezigen met het "nieuwe" beleid van Staatsbosbeheer. Via de drie vragen "willen we het, kan het en mag het" zette Sander uiteen wat de overwegingen binnen Staatsbosbeheer zijn om meer nadruk te gaan leggen op houtoogst. Gezien de recente bezuinigingen zijn er twee mogelijke opties; de kosten moeten omlaag of de inkomsten omhoog. Men was binnen Staatsbosbeheer al bezig met een herziening van het beleid maar met het huidige politieke klimaat is deze herziening in een stroomversnelling gekomen. Staatsbosbeheer heeft relatief veel dennen bossen op arme zandgronden. Het gevoerde beheer leidde er toe dat deze bossen steeds holler en ruimer kwamen te staan. De bossen zijn te vergelijken, zoals Sander illustreert, met "groene soep" (niet heel aantrekkelijk of buitengewoon lekker). Staatsbosbeheer wil van "groene soep" naar "soep met ballen". Het bos moet gevarieerder, met een hogere voorraad en dikkere diameters. Om te zorgen dat zowel de ecologische als economische functies geoptimaliseerd worden, trekt men deze doelstellingen iets uit elkaar. Staatsbosbeheer wil van grote arealen multifunctioneel bos en bos met natuurwaarden naar eenheden grote natuur, maar vooral een groot productieareaal maar daarin, op de plekken waar de ecologische functies waardevol zijn, bos met natuurfunctie en de ecologische infrastructuur. Aan het eind van zijn presentatie geeft Sander antwoord op de eerder gestelde drie vragen; Willen we het? Ja, men wil een beter bos met meer inkomsten. Kan het? Ja, door meer te oogsten voor verjongingskap in plaats van te blijven doordunnen en op de plekken waar het bos van dermate slechte kwaliteit is geheel opnieuw te beginnen bieden de bossen van SBB voldoende mogelijkheden. De laatste vraag mag het? lijkt ook geen probleem. De Nederlandse bevolking heeft volgens Sander helemaal geen problemen met meer oogst mits het goed wordt uitlegt. Hierbij lijkt de recessie zelf een positieve uitwerking te hebben aangezien iedereen weet dat de broekriem moet worden aangehaald dus het verhogen van de inkomsten uit hout is dan een logisch gevolg. Bezoek Houtwerf van Rondhout Handelsmaatschappij Speciaal Internationaal B.V. Als afsluiting van deze middag werd een bezoek gebracht aan de houtwerf van Rondhout Handelsmaatschappij Speciaal Internationaal B.V. uit Hierden. De KNBV-leden werden uitermate gastvrij ontvangen door Gijs van den Berg om vervolgens te worden rondgeleid over het bedrijf door Gijs en Dhr Roelfsema. De hoeveelheid langhout op de houtwerf, de geur van het verse hout en de efficiënte wijze waarop binnen RHS int. B.V producten worden gemaakt sprak bij alle aanwezigen tot de verbeelding. Als afsluiting was een gezellige borrel georganiseerd en de aanwezigen konden hun "hout" kennis inzetten middels de prijsvraag. De persoon die kon raden hoeveel langhout er op een oplegger lag won 2m3 gekloofd brandhout gratis thuis bezorgd. 5

7 De werf van Rondhout Handelsmaatschappij Speciaal Internationaal B.V. Foto Etiënne Thomassen Deze middag bood de aanwezigen nieuwe inzichten als het gaat om het inzetten van hout als economische drager binnen het beheer. Eén van de onderwerpen die hierbij alle bepalend is voor het slagen van een nieuw beleid, verjonging, kwam niet aan de orde. Gelukkig heeft de studiekring op 25 mei een studiedag over bosverjonging georganiseerd om dit gemis op te vullen. PLANTEN OF NATUURLIJKE VERJONGING: WAT IS WIJSHEID? Aansluitend op de Algemene ledenvergadering van de KNBV op vrijdag 9 november 2012 werd een bijeenkomst gehouden over bosverjonging. De nadruk lag vooral op de keuze tussen verjongen door middel van natuurlijke verjonging of door middel van aanplant. De middag bestond uit een drietal presentaties. Aansluitend werd door de KNBV leden een ronde over het Landgoed Twickel gemaakt. Natuurlijke verjonging vs. Aanplant De middag werd afgetrapt door Anne Oosterbaan werkzaam bij Landgoed Twickel. In zijn presentatie werden de resultaten en conclusies gepresenteerd van een onderzoek naar de vestiging en ontwikkeling van natuurlijke verjonging op grootschalige kapvlakten, in kleinschalige verjongingsgaten en onder een scherm van bomen op de hoge zandgronden over een periode van 14 jaar. Verjonging door middel van aanplant lijkt een voorspelbaarder resultaat op te leveren dan gebruik maken van natuurlijke verjonging. Een aanplant kan echter ook mislukken. Daarnaast is inmiddels veel kennis aanwezig hoe gestuurd kan worden op een bepaalde soortensamenstelling bij natuurlijke verjonging. De ontwikkeling van de soortensamenstelling is met aanplant goed te plannen door rekening te houden met het groeiritme van verschillende soorten. Ook bij natuurlijke verjonging is de ontwikkeling enigszins te reguleren door de keuze van het juiste bedrijfssysteem hoewel sommige soorten lastig te handhaven zijn. De kwaliteit van natuurlijke verjonging is veelal goed, hoewel in verjongingsgaten en onder een scherm de kwaliteit in 1 op de 4 gevallen onvoldoende was. Aanplant zal daarentegen veelal duurder zijn en het beeld minder natuurlijk. 6

8 De keuze voor natuurlijke verjonging dan wel aanplant lijkt afhankelijk van de locatie en van de doelstellingen binnen het bosbeheer. Daarnaast zijn ook mengvormen mogelijk waarbij in beperkte mate wordt aangeplant en deze aanplant wordt aangevuld met spontaan opkomende verjonging. Groep tijdens de excursie op Landgoed Twickel Foto Wouter Delforterie Randvoorwaarden rondom een succesvolle aanplant Theo Keizers van Bosgroep Noord-Oost Nederland vervolgt de middag met een uiteenzetting over de randvoorwaarden voor een succesvolle aanplant. Hierbij werd vooral aandacht besteed aan de prijs en kwaliteit van het plantmateriaal. Van belang voor de kwaliteit van het plantmateriaal is de genetische achtergrond van het materiaal en de uiterlijke kwaliteit. Over genetische kwaliteit is veel bekend, maar deze wordt weinig toegepast in het huidige bosbeheer meent Theo. De kennis over de genetische achtergrond is gebundeld in de rassenlijst bomen (http://www.rassenlijstbomen.nl)de soorten in de rassenlijst zijn geselecteerd op bewezen goede prestaties en/of autochtone afkomst. De uiterlijke kwaliteit kan sterk beïnvloedt worden door de kwaliteit van het transport, de aflevering van het plantsoen en de uiteindelijke uitvoering en begeleiding van de aanplant. De prijs voor het bosplantsoen moet volgens Theo nadrukkelijk op een derde plaats staan. In de toekomst zal een grote rol weggelegd zijn voor het gebruik van pluggen. Deze vorm van aanplant is goedkoper, slaat beter aan en is efficiënter in de uitvoering. Klimaat-proof aanplanten met Douglas Pascal Sauren, onlangs afgestudeerd aan de Wageningen Universiteit, presenteert zijn MSc Thesis over droogte resistentie bij Douglas. Om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen is het belangrijk een bomenbestand te hebben wat kan omgaan met de gevolgen van klimaatverandering zoals toenemende zomerdroogte. In het natuurlijke verspreidingsgebied van Douglas heerst een neerslaggradiënt van zuid naar noord. De verwachting is dat de herkomsten uit het zuidelijk, drogere, deel van het herkomstgebied een hogere droogteresistentie hebben dan de herkomsten uit het noordelijk deel. Dit is getest middels het nemen van boorkernen uit Douglas bomen in een proefveld uit de jaren 60 in de Boswachterij Sleenderzand. De jaarring opbouw van de verschillende herkomsten is gemeten en vergeleken met klimaatgegevens over de periode sinds aanplant. De herkomsten lopen uiteen wat betreft productiviteit en droogte resistentie 7

9 waarbij de noordelijke herkomsten productiever zijn en de zuidelijke een betere droogte resistentie. De verschillen zijn echter beperkt en waarschijnlijk hoofdzakelijk van belang in gebieden waar nu al regelmatig te droge omstandigheden heersen. Aansluitend op zijn presentatie ontving Pascal Sauren uit handen van Jan den Ouden de eerste editie van de scriptieprijs De Toekomstboom. Deze scriptieprijs is een initiatief van Stichting Toekomstboom, die als missie heeft het bevorderen van bosbeheer op wetenschappelijke grondslag. De winnaar van toekomstboom 2012 Pascal Sauren ontvangt de prijs van Jan den Ouden van Stichting Toekomstboom Foto Wouter Delforterie Bosverjonging op Landgoed Twickel Voorafgaand aan het veldbezoek op Landgoed Twickel houdt Hans Gierveld een inleiding over de geschiedenis van het bosbeheer en de aanpak bij verjonging van de verschillende bostypen op Landgoed Twickel. Tot 1975 werd weinig geoogst en was weinig tot geen aandacht voor verjonging in de bossen van Twickel. Tussen 1975 en 1990 werd de verjonging van het bos op het landgoed planmatig opgepakt waarbij met een kaalkapsysteem werd gewerkt met aanplant. Na 1990 is begonnen met het verhogen van de jaarlijks houtoogst. Bij huidige verjonging wordt uitgegaan van natuurlijke verjonging en waar dit wenselijk wordt geacht wordt deze aangevuld met aanplant. In het oude loofbos wordt kleinschalig verjongd waarbij veren van Inlandse eik zijn aangeplant. Lokaal is verzorging noodzakelijk, maar in veel gevallen blijkt niets doen uiteindelijk het beste resultaat op te leveren. In het grove dennenbos wordt grootschaliger gewerkt om voldoende verjonging te krijgen. Lanen worden verjongd door delen ineens te vellen en in te planten. 8

10 COMMISSIE BUITENLAND voorzitter ing. R.F. (Reijer) Knol secretaris J.A.H.C. (Hans) Schilders leden Ir. M. (Meine) Jacobi Ing. J.C. (Jeroen) Oorschot Ing. J.B. (Joris) Alblas Ing. J.C. (Casper) de Groot Het doel van de Commissie Buitenland is het leggen en onderhouden van contacten met buitenlandse relaties om zo kennis en ervaring op het gebied van bosbouw in brede zin uit te wisselen. De commissie wil daarbij in het bijzonder inspelen op actuele thema s. De kern van de strategie om het bovenstaande doel te bereiken ligt in het organiseren van buitenlandse excursie. Daarnaast verzorgt de commissie artikelen in het Vakblad Natuur Bos Landschap en informeert de leden over haar activiteiten via de website van de KNBV. In 2012 is de commissie regelmatig bij elkaar geweest voor overleg waarin naast de lopende zaken met name aandacht was voor de organisatie van de buitenland-excursie naar Engeland. Een groep van 11 personen nam deel aan deze excursie. De commissie buitenland wil in 2013 een korte meerdaagse excursie organiseren. De voorbereidingen hiervoor zijn inmiddels gestart. STUDIEKRING voorzitter Prof. Dr. Ir. G.M.J. (Frits) Mohren secretaris Ir. H.W. (Harrie) Schreppers leden dr. Ir. M.A. (Marjanke) Hoogstra Ing. L.A.S. (Simon) Klingen Ir. J. (John) Raggers Ing. E.P.J.M. (Erik) van der Staak Ir. S.M.J. (Sander) Wijdeven Ing. H. (Harm) van den Heuvel STUDIEDAG: BOSVERJONGING Op 25 mei 2012 hield de studiekringcommissie in het Forumgebouw van WUR een studiedag met als thema bosverjonging. De toegenomen belangstelling voor houtoogst en bosverjonging in Nederland was aanleiding om dit thema vanuit verschillende invalshoeken te bezien. Tijdens de studiedag waren ruim 50 deelnemers en sprekers aanwezig. Na het welkomstwoord door Frits Mohren, zorgde dagvoorzitter Arno Willems, Landschapsbeheer Nederland, voor een introductie en inkadering van het onderwerp. Henny Schoonderwoerd van bureau Silve ging in op getalsmatige aspecten van bosverjonging in Nederland. Jop de Klein van Landgoed Schovenhorst brak een lans voor het werken in bosbeheer met kap-en verjongingsregelingen. Frits Mohren van WUR gaf algemeen inzicht in financiële aspecten van bosfuncties in het algemeen en houtoogst door verjonging in het bijzonder. Simon Klingen van Klingen Bomen weidde uit over de keuzes in de praktijk van de bosverjonging, de benodigde investeringen, en de communicatie rond houtoogst. Na de lunch volgde de praktijkverhalen van Sander Wijdeven over bosverjonging bij Staatsbosbeheer, Jaap Kuper van het Loo over de aanpak op het Kroondomein, en Erik van der Staak van Staro met een beschouwing over de bosverjonging in de gemeentebossen van Boxmeer. Een kort verslag werd op de website van de KNBV geplaatst. In het verslag worden ook vragen besproken die open zijn blijven staan en nog nadere aandacht behoeven. 9

11 PRO SILVA voorzitter ing. S. (Susan) Bonekamp secretaris ir. M. (Martijn) Boosten leden +/- 30 actieve discussieleiders Pro Silva Nederland is een commissie van de Koninklijke Nederlandse Bosbouw Vereniging. Alle leden van de KNBV zijn automatisch lid van Pro Silva. De commissie Pro Silva streeft ernaar kennis over natuurvolgend bosbeheer te vergaren en ervaringen daarover uit te wisselen. De commissie Pro Silva organiseert jaarlijks een voorjaars- en een najaarsexcursie met een bepaald thema. De uitgangspunten van Pro Silva zijn de basis voor de discussies tijdens de excursies. Pro Silva excursie in het voorjaar van 2012 op Landgoed Schovenhorst Foto Etiënne Thomassen De voorjaarsexcursie 2012 ging over de nieuwe oogstvraag en vond plaats op landgoed Schovenhorst in Putten. Tijdens de excursies op 9, 10 en 11 mei werd er gediscussieerd over vragen als: Kan meer oogsten een strategie in bossen zijn? Hoeveel kan het bos dan hebben? Hoe bewaar je kwaliteit in de houtvoorraad en daarmee continuïteit in de houtinkomsten, ook voor de verre toekomst? Welke effecten heeft verhoging van de houtoogst op de andere functies van het bos. En accepteert het publiek het? Gedurende de drie excursiedagen namen er in totaal 65 personen deel aan de excursies. 10

12 Van 13 t/m 15 juni organiseerde Pro Silva Nederland samen met Pro Silva Vlaanderen, Bosgroep Zuid Nederland en ANB (Vlaanderen) een excursie naar Wallonië (B) en het Saarland (D) over het thema Kwaliteitshout d.m.v. de QDmethode - Met bijzondere aandacht voor berk.. Aan deze excursie namen 16 Nederlanders en 15 Vlamingen deel. In juni 2012 hebben Martijn Boosten en Susan Bonekamp namen Pro Silva Nederland deelgenomen aan de jaarlijkse Europese Pro Silva bijeenkomst in Frankrijk. De najaarsexcursie 2012 vond plaats op 10, 11 en 12 oktober in de omgeving van Vierhouten (Nunspeet). De excursie had als thema kwaliteit van natuurlijke verjonging. Tijdens de excursie werd er gediscussieerd over het vragen als: Wat zijn de ervaringen met natuurlijke verjonging en lessen voor de toekomst? Levert natuurlijke verjonging voldoende kwaliteit en kwantiteit om de productiefunctie in de toekomst te blijven vervullen? Hoe en in welke fase van de verjonging kun je de (hout)kwaliteit van de verjonging beoordelen? Wanneer moet je in de verjonging ingrijpen om de kwaliteit bij te sturen en wat zijn je instrumenten om dit te doen? Gedurende de drie excursiedagen namen er in totaal 94 personen deel aan de excursies. De verslagen van de activiteiten zijn te vinden (of worden binnenkort gepubliceerd) op: WEBCOMMISSIE voorzitter Ir. E.A.H. (Etiënne) Thomassen secretaris Ir. M.J.C. (Marieke) van der Maaten -Theunissen leden Ing. R. (Renee) van Wanrooij vanaf 9 november 2012 De Webcommissie is verantwoordelijk voor het beheer, de bouw en het ontwerp van de websites van de KNBV. Ook houdt de commissie zich bezig met de webpresentie van de KNBV in het algemeen. NIEUWE WEBSITE Naar aanleiding van de nieuwe huisstijl van de KNBV, heeft ook de website een geheel nieuwe uitstraling gekregen. Daarbij is gekozen voor een complete herziening van de site, waarbij zowel de opmaak, de structuur en het CMS (Content Management System) zijn gewijzigd. De nieuwe site is op 6 april gelanceerd en tijdens de voorjaars ALV op 15 april gepresenteerd. De site fungeert met name als informatieplatform voor de leden over aanstaande en afgelopen activiteiten en biedt informatie over de KNBV in het algemeen. Bezoekers Volgens Google Analytics zijn er 2012 er bijna bezoeken aan de site gebracht, met een gemiddelde van circa 36 bezoeken per dag. Er waren ruim unieke bezoekers (bron: Google Analytics). Ten opzichte van 2011 is dit een daling van 18%. Deze daling wordt veroorzaakt door de invoering van de Cookie-wet. Sinds halverwege 2012 is het daarom mogelijk de cookies te weigeren. In praktijk gaat het hierbij om de Tracking-cookie van Google Analytics. Bezoekers die de cookie afwijzen worden niet meegeteld in de statistieken. 11

13 Een eerlijkere vergelijking is mogelijk met de serverstatistieken van de webhost. Zie daarvoor onderstaande tabel. Hierin zijn het gemiddeld aantal bezoeken (visits) per dag opgenomen volgens Webalizer. Webalizer telt veel sneller een bezoek mee als bezoek en rekent bijvoorbeeld ook bezoeken van zoekmachines waarbij de pagina geïndexeerd wordt mee in de telling. Het gaat in onderstaande tabel ook niet om unieke bezoekers; herhaalde bezoeken worden ook meegeteld. Wat wel duidelijk te zien is, is dat er van een sterke daling in bezoeken geen sprake is, de bezoekersaantallen lijken stabiel. Gemiddeld aantal bezoeken per dag Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December OVERIGE WEBSITES Het sub-domein bevat het fotoarchief van de KNBV. Er zijn categorieën per commissie en er is inmiddels een aardig archief opgebouwd. In 2012 werden er meer dan bezoeken aan de site gebracht. Er waren 606 unieke bezoekers (bron: Google Analytics). De site ontworpen voor het honderdjarige jubileum van de KNBV, was ook in 2012 nog online. Er is geen nieuwe inhoud op geplaatst. Er waren bezoekers, waarvan uniek (bron: Google Analytics). TWITTER De is in 2012 weer actiever gebruikt. Vooral om aandacht te trekken voor nieuwe aankomende activiteiten of verslagen op de website. Daardoor is het aantal volgers gestegen naar 231. LINKEDIN De KNBV heeft een eigen groep op LinkedIn, die enkel open is voor leden van de vereniging. Er zijn 99 leden lid van de LinkedIn groep, dat zijn er 19 meer dan in De Webcommissie zorgt voor het onderhoud en controleert het lidmaatschap van mensen die zich willen aansluiten. FACEBOOK Het nieuwste lid van de Webcommissie, Renee van Wanrooij, heeft een Facebook-pagina voor de KNBV gemaakt, welke te vinden is op De pagina is opgestart om ook de jongere generatie te betrekken bij de KNBV. De leden van de pagina worden geattendeerd op actuele updates van de vereniging, bijvoorbeeld verslagen van excursies die op de site worden gezet. Daarnaast worden ook andere vakgerelateerde onderwerpen onder de aandacht gebracht via deze pagina. Sinds de oprichting op 15 oktober heeft de pagina al vele "likes" gekregen (de teller staat op 106). De verwachting is dat dit aantal nog zal groeien. LAYOUT JAARVERSLAG 2011 Naast de webwerkzaamheden heeft de Webcommissie in 2012 opnieuw de opmaak van het jaarverslag (2011) verzorgd. 12

14 COMMISSIE BOSGESCHIEDENIS voorzitter Ir. J.J. (Jochem) Zuiderveen Borgesius secretaris Ir. J.N. (Jim) van Laar leden Prof. Dr. K. (Klaas) Bouwer Ing. G.C.P. (Gijs) van de Sande Ir. P.R. (Peter) Schütz Ing. G. J. (Joanneke) Smalbraak De Commissie Bosgeschiedenis is voortgekomen uit de in 2008 opgeheven Stichting Boskaart Nederland 1832 en beoogt het bevorderen van de beoefening en beleving van bosgeschiedenis in Nederland door enerzijds kennis uit te wisselen en anderzijds boshistorische informatie veilig te stellen voor de toekomst. In 2012 heeft de commissie zevenmaal vergaderd(vergaderingen 21 t/m 27). De meeste vergadertijd werd besteed aan de organisatie van het beoogde symposium op 22 november Vanwege het symposium zijn er geen veldexcursies georganiseerd. Het op peil houden of zelfs uitbreiding van het aantal commissieleden heeft aandacht gehad, maar is nog niet geëffectueerd. De samenstelling is daarmee in 2012 hetzelfde gebleven. Het symposium is geheel georganiseerd door de Commissie Bosgeschiedenis, maar zij heeft daarbij facilitaire en/of financiële ondersteuning gehad van de Provincie Gelderland en enkele sponsoren. Doel van het symposium was het tonen van actuele ontwikkelingen op het gebied van boshistorisch onderzoek en het identificeren van uitdagingen voor de nabije toekomst. De titel luidde: Boshistorisch onderzoek anno 2012 Lessen uit het verleden en vragen voor de toekomst. De sprekers kwamen uit Nederland, Duitsland en Vlaanderen. Het symposium zelf is goed verlopen: er waren rond de tachtig aanwezigen inclusief de sprekers. Daarbij viel het op dat er veel deelnemers geen lid waren van de KNBV wat in financieel opzicht gunstig was vanwege de hogere deelnamebijdrage. Publicatie van de uitkomsten van het symposium is voorzien voor medio 2013 in het Historisch Geografisch Tijdschrift. COMMISSIE NATUURLIJKE VERJONGING voorzitter T. (Tjeerd) Broersma secretaris ing. W. (Wouter) Delforterie leden J. (Jasper) de Groot C. (Casper) de Groot ir. S. (Stehanie) Schuurman ir. W. (Wilfrey) Van der Linden ing. T. (Tim) Kreetz A. (Arjan) Mostert P. (Pim) van der Horst De commissie Natuurlijke verjonging bestaat uit een aantal enthousiaste jonge KNBV leden die activiteiten organiseren voor bosbouwers onder de 35 jaar of jong van lijf en leden. Op 26 april en 15 november organiseerde de commissie twee zeer geslaagde activiteiten waaraan diverse jongeren deelnamen. Op 26 april werd onder de titel Cultuurhistorie in bosbeheer: Tussen Kunst en Kitsch? Een bezoek gebracht aan de stuwwal van Doorwerth. De activiteit startte vanuit kasteel Doorwerth waar een kort bezoek aan de Bosbouwcollectie in het kasteel werd afgelegd. Daarna is onder leiding van Ciska van der Genugten (Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen) een ronde gemaakt over de stuwwal waarbij de rol en het belang van cultuurhistorie in het bosbeheer werd besproken. De activiteit werd afgesloten met een borrel op het Duno plateau. 13

15 15 november vond op Hogeschool Van Hall-Larenstein te Velp een mini-symposium plaats over nut en noodzaak van jacht en faunabeheer. In de oude kapel op van het Landgoed Larenstein gaven Gilbert Leistra (Natuurfilosoof Van Hall Larenstein), Teun Achterkamp en Rob Borst (Faunabeheereenheid GLD) en Chris Baat (Free Nature) hun visie weer op het thema jacht en faunabeheer. Na de inleidende sprekers was er ruimte voor discussie onder leiding van dagvoorzitter Rob Hoekstra (Gyrinus Advies). Met een opkomst van 75 geïnteresseerden was het een geslaagde middag waar niet zo zeer antwoord is gevonden op alle vragen, maar wel inzicht is geschapen in de totstandkoming van uiteenlopende visies op jacht en faunabeheer. KIJKEN BIJ COLLEGA S Gedurende 2012 werd door beperkte groepen een bezoek gebracht aan de collega s Hugo Vernhout van landgoed Vilsteren, Gerard Koopmans van landgoed Prattenburg, Mark Karsemeijer van gemeente Nunspeet, Willem Beaufort van landgoed Kolland en Co van Drie van landgoed t Zand. VERTEGENWOORDIGING KNBV IN ANDERE BESTUREN EN COMMISSIES VAKBLAD NATUUR BOS EN LANDSCHAP Bestuursvertegenwoordigers in het vakbladbestuur Dr. ir. H. (Hank) Bartelink Ing. H. (Hans) Gierveld Bestuursvertegenwoordiger in de redactie van het Vakblad NBL Ir. M.H.A. (Marleen) van den Ham Het Vakblad Natuur, Bos, Landschap wordt gebruikt als het verenigingsorgaan van de KNBV. De KNBV gebruikt het Vakblad zo goed mogelijk om activiteiten aan te kondigen en verslagen van georganiseerde activitieten terug te koppelen aan leden en andere geïnteresseerden. 14

16 OVERIGE ACTIVITEITEN EN ALGEMENE INFORMATIE OVER DE KNBV LEDEN Ereleden 1 Gewone leden 391 Student 17 Afgestudeerden 9 Gezinsleden 8 Seniorleden 38 Donateurs 38 Sponsors 6 Totaal aantal leden per is 508 CONTRIBUTIES IN 2012 Gewone leden 82,00 Afgestudeerden 52,00 Studentleden 22,00 Gezinsleden 20,00 Seniorleden 62,00 Donateurs 150,00 Sponsors 500,00 15

KONINKLIJKE NEDERLANDSE BOSBOUWVERENIGING JAARVERSLAG 2013

KONINKLIJKE NEDERLANDSE BOSBOUWVERENIGING JAARVERSLAG 2013 KONINKLIJKE NEDERLANDSE BOSBOUWVERENIGING JAARVERSLAG 2013 DE KONINKLIJKE NEDERLANDSE BOSBOUWVERENIGING De KNBV, Koninklijke Nederlandse Bosbouw Vereniging, heeft als doel de bosbouw, het natuurbehoud

Nadere informatie

PRAKTIJKNETWERK BOERENBOS NOORD-OOST NEDERLAND

PRAKTIJKNETWERK BOERENBOS NOORD-OOST NEDERLAND PRAKTIJKNETWERK BOERENBOS NOORD-OOST NEDERLAND Verslag vierde bijeenkomst, 11 juni 2014 Aanwezige deelnemers: F. Tolman, A.H. Luten, H. Holland met echtgenote, B. & A. Dunnewind, G. Nijhoving met echtgenote,

Nadere informatie

Nederlands bos. Nederlands bos: hoeveel bos is er?

Nederlands bos. Nederlands bos: hoeveel bos is er? Nederlands bos In het dichtbevolkte Nederland heeft bos meerdere functies. Naast de productie van hout zijn de natuur-, landschap- en recreatiefunctie van groot belang. Boswet, bosbeleid en regelgeving

Nadere informatie

5 Kansen en knelpunten voor de houtsector en boseigenaren

5 Kansen en knelpunten voor de houtsector en boseigenaren 5 Kansen en knelpunten voor de houtsector en boseigenaren In dit hoofdstuk wordt de vergelijking van vraag en aanbod samengevat en gekeken welke kansen en knelpunten er gesignaleerd kunnen worden voor

Nadere informatie

Op Kroondomein Het Loo

Op Kroondomein Het Loo N A T U U R V O L G E N D B O S B E H E E R Op Kroondomein Het Loo 1 Kroondomein Het Loo V R O E G E R, N U E N Een boom wordt pas geoogst als buurbomen Kroondomein Het Loo omvat uitgestrekte I N D E T

Nadere informatie

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media hebben in onze samenleving een belangrijke rol verworven. Het gebruik van sociale media is groot en dynamisch. Voor de vierde

Nadere informatie

KONINKLIJKE NEDERLANDSE BOSBOUWVERENIGNG. Strategienota. Koninklijke Nederlandse Bosbouwvereniging

KONINKLIJKE NEDERLANDSE BOSBOUWVERENIGNG. Strategienota. Koninklijke Nederlandse Bosbouwvereniging KONINKLIJKE NEDERLANDSE BOSBOUWVERENIGNG Strategienota Koninklijke Nederlandse Bosbouwvereniging Inleiding Deze strategienota van de KNBV bouwt voort op de vorige uit 2002. Na ruim 6 jaar is het tijd voor

Nadere informatie

Welcom Jaarverslag 2015

Welcom Jaarverslag 2015 Welcom Jaarverslag 2015 Voorwoord Het jaar voor ons jubileum is het jaar waarin we gewerkt hebben aan de verdere vernieuwing van Welcom Amsterdam. Een paar wapenfeiten om trots op te zijn: we ontwikkelden

Nadere informatie

Het Nederlandse bos in cijfers

Het Nederlandse bos in cijfers Het Nederlandse bos in cijfers Resultaten van de 6e Nederlandse Bosinventarisatie - Mart-Jan Schelhaas en Sandra Clerkx (Alterra) In 2012 is begonnen met de metingen van de 6e Nederlandse Bosinventarisatie.

Nadere informatie

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 Onderwijs Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 2011-2012 Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 1. Inleiding en samenvatting De Onderzoekschool Politieke Geschiedenis (OPG) biedt in het academisch

Nadere informatie

Begroting 2014-2015. Studievereniging PAP 13 e bestuur

Begroting 2014-2015. Studievereniging PAP 13 e bestuur Begroting 2014-2015 Studievereniging PAP 13 e bestuur Brenda Renes Hanneke Vingerling Anne Stevers Puck van den Bosch Myrthe Overbeek Laura Peters Roos Vandebriel Voorzitter Secretaris Penningmeester Vice-voorzitter

Nadere informatie

Bossen ingedeeld in zes bostypen. Centrum Hout. Centrum Hout Postbus 1380, 1300 BJ Almere Westeinde 8, 1334 BK Almere-Buiten 036 532 98 21

Bossen ingedeeld in zes bostypen. Centrum Hout. Centrum Hout Postbus 1380, 1300 BJ Almere Westeinde 8, 1334 BK Almere-Buiten 036 532 98 21 2013/12 Bossen Bossen Bossen zijn leefgemeenschappen van planten, mensen en dieren waarbij bomen beeldbepalend zijn. Tezamen vormen zij een gesloten keten. Alle onderdelen hebben een eigen plaats en functie

Nadere informatie

Agenda ALV Columni zaterdag 29 oktober, 16.00 uur, Hemingway s (Groningen)

Agenda ALV Columni zaterdag 29 oktober, 16.00 uur, Hemingway s (Groningen) Agenda ALV Columni zaterdag 29 oktober, 16.00 uur, Hemingway s (Groningen) 1. Opening 2. Verslag secretaris 3. Verslag penningmeester 4. Bevindingen kascommissie en goedkeuring 5. Voorstel samenstelling

Nadere informatie

Natuurkwaliteit en bosgebruik Natura 2000. Rienk-Jan Bijlsma

Natuurkwaliteit en bosgebruik Natura 2000. Rienk-Jan Bijlsma Natuurkwaliteit en bosgebruik Natura 2000 Rienk-Jan Bijlsma Onderwerpen Habitatkaart bossen Veluwe Kwaliteitsverbetering habitattypen bos Oppervlaktevergroting habitattypen bos Habitatkaart: typen en criteria

Nadere informatie

Kerngegevens Bos en Hout in Nederland

Kerngegevens Bos en Hout in Nederland Kerngegevens Bos en Hout in Nederland November 2004 STICHTING PROBOS Werkt aan een duurzame houtketen Stichting Probos zet zich in voor duurzaam bosbeheer en een duurzame houtsector. Deze zijn onlosmakelijk

Nadere informatie

Algemene Ledenvergadering 21 juni 2012, 17.30 18.30 Dutch Space Leiden

Algemene Ledenvergadering 21 juni 2012, 17.30 18.30 Dutch Space Leiden Aanwezig vanuit bestuur: Algemene Ledenvergadering 21 juni 2012, 17.30 18.30 Dutch Space Leiden Gerard Blaauw (voorzitter), Lex Meijer (Penningmeester), Rob Postema, Rob van den Berg, Peter Buist, Tanja

Nadere informatie

Vooruit. Laat weten wat je van de AV-OTT wil! Het Bestuur

Vooruit. Laat weten wat je van de AV-OTT wil! Het Bestuur Inleiding Uiterst rustig, zo kan dit jaar beschreven worden. Qua acitiviteiten dan, binnen het bestuur was het alles behalve rustig. Er vond een groot aantal wisselingen plaats. Dat kan dat eerste ook

Nadere informatie

Stichting Duurzame Stad

Stichting Duurzame Stad Stichting Duurzame Stad 2013 Bestuursplan van de stichting Duurzame Stad Zoetermeer, Januari 2013 1. Inleiding De Stichting Duurzame Stad is opgericht in november 2011. De oprichting van de stichting is

Nadere informatie

Kerngegevens Bos en Hout in Nederland

Kerngegevens Bos en Hout in Nederland Kerngegevens Bos en Hout in Nederland November 2005 STICHTING PROBOS Werkt aan een duurzame houtketen Stichting Probos zet zich in voor duurzaam bosbeheer en een duurzame houtsector. Deze zijn onlosmakelijk

Nadere informatie

Beleidsplan. stichting Hof van Nagele. beleidsplan - stichting Hof van Nagele - Revisie 2912_A12

Beleidsplan. stichting Hof van Nagele. beleidsplan - stichting Hof van Nagele - Revisie 2912_A12 Beleidsplan stichting Hof van Nagele beleidsplan - stichting Hof van Nagele - Revisie 2912_A12 Inhoudsopgave Voorwoord 1 Missie, Visie, Doelen 2 Doelen 2 Bestuur 3 Werkwijze 3 Beheer en besteding van gelden

Nadere informatie

Hoeveel houtige biomassa komt er (in potentie) uit bos, landschap en de bebouwde omgeving?

Hoeveel houtige biomassa komt er (in potentie) uit bos, landschap en de bebouwde omgeving? Hoeveel houtige biomassa komt er (in potentie) uit bos, landschap en de bebouwde omgeving? Martijn Boosten Demonstratie oogst en verwerking biomassa 3 juli 2014, Rosmalen Stichting Probos Kennisinstituut

Nadere informatie

Jaarverslag stichting Jabulani Kids Zimbabwe 2003

Jaarverslag stichting Jabulani Kids Zimbabwe 2003 Jaarverslag stichting Jabulani Kids Zimbabwe 2003 Inleiding Als bestuur van stichting Jabulani Kids Zimbabwe nodigen wij u graag uit dit jaarverslag te lezen. Wij hopen dat u na het lezen met ons van mening

Nadere informatie

Beleidsplan Nederlandse Vereniging voor Ruimtevaart (NVR) Positionering en profilering 2016-2018

Beleidsplan Nederlandse Vereniging voor Ruimtevaart (NVR) Positionering en profilering 2016-2018 Beleidsplan Nederlandse Vereniging voor Ruimtevaart (NVR) Positionering en profilering 2016-2018 Juni 2013 Pagina 2 Inhoudsopgave 1 Introduction... 3 1.1 Veranderende marktsituatie... 3 1.2 Gevolgen voor

Nadere informatie

Samen zorgen voor de toekomst van mooi Gelderland. Meerjarenvisie Geldersch Landschap & Kasteelen 2016-2025

Samen zorgen voor de toekomst van mooi Gelderland. Meerjarenvisie Geldersch Landschap & Kasteelen 2016-2025 Samen zorgen voor de toekomst van mooi Gelderland Meerjarenvisie Geldersch Landschap & Kasteelen 2016-2025 650 gebouwen 35 kastelen, landhuizen, kasteelruïnes ruim 150 terreinen 24.000 museumstukken ruim

Nadere informatie

Financieel Verslag 2014

Financieel Verslag 2014 Financieel Verslag 2014 IVN HELLENDOORN-NIJVERDAL INHOUD ALGEMEEN TOELICHTIING LASTEN EN BATEN 2014 TOELICHTING BALANS PER 31-12-2014 VASTSTELLING BIJLAGEN: - OVERZICHT LASTEN EN BATEN 2014 - BALANS PER

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Agenda algemene ledenvergadering VASTUS 13 november 2014

Agenda algemene ledenvergadering VASTUS 13 november 2014 Beste leden, Hierbij doen wij jullie de agenda van de algemene ledenvergadering 13 november 2014 toekomen. De ALV vindt plaats van 15.00 16.00 uur. Na de agenda vindt u alle documenten voor de vergadering.

Nadere informatie

Wijnimport Nederland naar regio

Wijnimport Nederland naar regio DO RESEARCH Wijnimport Nederland naar regio Sterke opmars wijn uit Chili Jeroen den Ouden 1-10-2011 Inleiding en inhoudsopgave Pagina I De invoer van wijn in Nederland 1 II De invoer van wijn naar herkomst

Nadere informatie

Pagina 1 Meer weten? Raffe, J.K. van & R.J.A.M. Wolf, 2000. Bedrijfsplanning geïntegreerd bosbeheer. Alterra, Wageningen. Rapport 051. [De beschrijving van de methode]. Beheervisie Beheerplan Werkplan

Nadere informatie

Rol van planning in bosbeheer

Rol van planning in bosbeheer Rol van planning in bosbeheer Jan den Ouden Leerstoelgroep bosecologie en bosbeheer Wageningen Universiteit Hoeveel orde is nodig om effectief te kunnen plannen? Normaal bos Normaalbos Kameraltaxe (Oostenrijk,

Nadere informatie

Uitslag enquête Vereniging Avifauna Groningen, oktober 2012

Uitslag enquête Vereniging Avifauna Groningen, oktober 2012 Uitslag enquête Vereniging Avifauna Groningen, oktober 2012 Hieronder volgen de resultaten van de enquête gehouden in oktober 2012 onder leden en volgers van de Vereniging Avifauna Groningen (VAG). Hoofddoelstellingen

Nadere informatie

Landschap levert energie!

Landschap levert energie! Landschap levert energie! Inspiratie en input: 1. MIP2 Limburgs groen voor een Groene Economie 2. Energiebos.nl 3. Groen Goud uit Landschapsonderhoud 4. Biomassalland Borgman Beheer Advies B.V. - Jeroen

Nadere informatie

13:28 Binnengekomen stukken de oprichtingsakte van Provero; een afschrift hiervan is beschikbaar op de website.

13:28 Binnengekomen stukken de oprichtingsakte van Provero; een afschrift hiervan is beschikbaar op de website. Verslag algemene ledenvergadering 9 november 2009 te Driebergen 13:19 Opening Voorzitter Jur v/d Velde opent de vergadering met het introduceren van de doelstellingen van Provero. Daarna stellen de oprichters

Nadere informatie

Beheerders aan het woord

Beheerders aan het woord Beheerders aan het woord Uitnodiging netwerkbijeenkomst natuur en landschap Maandag 11 april 2016 17.00-20.00 uur, Doorwerth Netwerkbijeenkomst natuur en landschap De provincie nodigt u als partner van

Nadere informatie

Praktijkvoorbeelden van bosbeheer in Vlaanderen en Nederland FOTO LEO GOUDZWAARD

Praktijkvoorbeelden van bosbeheer in Vlaanderen en Nederland FOTO LEO GOUDZWAARD 52 Praktijkvoorbeelden van bosbeheer in Vlaanderen en Nederland FOTO LEO GOUDZWAARD 591 52.6 Het Amerongsebos SIMON KLINGEN 52.6.1 Inleiding Het Amerongsebos ligt op de zuidwestflank van de Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Alumnitijden. 5 Juni 2013. Tijd voor een nieuwe koers PARSTEMPUS.NL. Bezoek voor actuele informatie onze website www. parstempus.nl.

Alumnitijden. 5 Juni 2013. Tijd voor een nieuwe koers PARSTEMPUS.NL. Bezoek voor actuele informatie onze website www. parstempus.nl. Nummer 5 Juni 2013 Alumnitijden Tijd voor een nieuwe koers Na een vliegende start van de vereniging met al snel veel leden, website, nieuwsbrief, goed bezochte alumnidag en workshops, zijn de activiteiten

Nadere informatie

Beleidsplan 2015-2018. Behoud de natuur en de recreatie. Vereniging De Oeverlanden Blijven!

Beleidsplan 2015-2018. Behoud de natuur en de recreatie. Vereniging De Oeverlanden Blijven! Beleidsplan 2015-2018 Behoud de natuur en de recreatie Vereniging De Oeverlanden Blijven! Maart 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Beschrijving van de vereniging...3 2.1 Historie...3 2.2 De vereniging

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2012. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986

JAARVERSLAG 2012. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 JAARVERSLAG 2012 Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 JAARVERSLAG STICHTING OPEN 2012 1 INHOUDSOPGAVE 1. VOORWOORD...

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Video Journaal Schoorl 2015-2020

Beleidsplan Stichting Video Journaal Schoorl 2015-2020 VOORWOORD In dit beleidsplan geven wij u graag een helder beeld van de activiteiten van Stichting Video Journaal Schoorl. Ook informeren wij u over onze plannen voor de toekomst. Dit beleidsplan is geschreven

Nadere informatie

B-107 Green Deal Icoonproject recreatiegebieden en natuur Veluwe

B-107 Green Deal Icoonproject recreatiegebieden en natuur Veluwe B-107 Green Deal Icoonproject recreatiegebieden en natuur Veluwe Ondergetekenden 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, de heer drs. M.J.M. Verhagen, handelend als bestuursorgaan,

Nadere informatie

...en word partner van SPORTNEXT!

...en word partner van SPORTNEXT! Maak deel uit van de innovatieve en betrokken sportmarketingcommunity... 1...en word partner van SPORTNEXT! SPORTNEXT is een initiatief van: SPORTNEXT De sportmarketing community 2 Lange tijd moesten de

Nadere informatie

Reglement Gebruikersraad Standaard Digitale Nota. Reglement Gebruikersraad Standaard Digitale Nota

Reglement Gebruikersraad Standaard Digitale Nota. Reglement Gebruikersraad Standaard Digitale Nota Reglement Gebruikersraad Standaard Digitale Nota Inleiding Sinds 2 juli 2007 viel het beheer van de Standaard Digitale Nota (hierna aangeduid als SDN of de Standaard) onder de verantwoordelijkheid van

Nadere informatie

LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat!

LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat! LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat! Social media en content marketing gaan tegenwoordig hand in hand. Waar Facebook veel gebruikt wordt voor B2C-marketing, is LinkedIn juist meer geschikt

Nadere informatie

Stukken/bijlagen Algemene Ledenvergadering Columni

Stukken/bijlagen Algemene Ledenvergadering Columni Algemene Ledenvergadering Columni 2009-2010 1 Stukken/bijlagen Algemene Ledenvergadering Columni 25 september 2010, locatie: De Harmonie, RuG (Groningen) Bijlage bij agendapunt 2: Verslag secretaris Samenstelling

Nadere informatie

(INTERESSANT) GEVONDEN WORDEN. [Titel document + datum] / Pagina 1

(INTERESSANT) GEVONDEN WORDEN. [Titel document + datum] / Pagina 1 Gemert-Bakel Toerisme & Recreatie Jan van Amstelstraat 45 5421 ER Gemert www.gemertbakeltoerisme.nl info@gemertbakeltoerisme.nl (INTERESSANT) GEVONDEN WORDEN [Titel document + datum] / Pagina 1 Gemert-Bakel,

Nadere informatie

Voorwoord. Voorzitter van stichting Blue Revolution Foundation. Karina Czapiewska 19-6-2014

Voorwoord. Voorzitter van stichting Blue Revolution Foundation. Karina Czapiewska 19-6-2014 Beleidsplan 2014 Voorwoord Dit beleidsplan voor de Blue Revolution Foundation geeft inzicht in de doelstellingen, activiteiten en verwachte besteding van gelden. Het plan is tevens opgesteld in het kader

Nadere informatie

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze.

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Rabobank Noord-Drenthe. Een bank met ideeen. www.rabobank.nl/noord-drenthe Triple P-onderzoek Rabobank

Nadere informatie

Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen

Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen 22 april 199797-000527 concept-nota Hoofdlijnen ruimtelijk beleid regio Gooi en Vechtstreek Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen Het bebouwde deel

Nadere informatie

Het College van B. en W. en leden van de Raad van de Gemeente Nederweert. Postbus 2728 6030 AA Nederweert.

Het College van B. en W. en leden van de Raad van de Gemeente Nederweert. Postbus 2728 6030 AA Nederweert. Aan: Het College van B. en W. en leden van de Raad van de Gemeente Nederweert. Postbus 2728 6030 AA Nederweert. Van: 1) J.H.G. Kunnen. Nobellaan 9 6006 NP Weert Contactpersoon van de Bomenstichting voor

Nadere informatie

Notulen van de Algemene Ledenvergadering 2012

Notulen van de Algemene Ledenvergadering 2012 Notulen van de Algemene Ledenvergadering 2012 Datum: woensdag 8 maart 2012, Utrecht Verslag: Karolina Wojciechowska Aanwezigen: Van het bestuur: Bert Knegtering (Voorzitter), Karolina Wojciechowska (Secretaris),

Nadere informatie

Door de bomen het bos zien

Door de bomen het bos zien Door de bomen het bos zien Zo beheert Staatsbosbeheer de bossen 2 3 MISSIE STAATSBOSBEHEER Wij, de medewerkers van Staatsbosbeheer, beschermen en ontwikkelen het kenmerkende groene erfgoed van Nederland.

Nadere informatie

WHITEPAPER IN 5 MINUTEN. 08. Content Design verdrijft CMS

WHITEPAPER IN 5 MINUTEN. 08. Content Design verdrijft CMS WHITEPAPER IN 5 MINUTEN M A A R T 2 0 1 4 08. Content Design verdrijft CMS Introductie Je komt steeds vaker op websites die er bijzonder uitzien, of die het verhaal in één pagina vertellen. Jij wil dit

Nadere informatie

Stichting Capricorn Beleidsplan Stichting Capricorn 2009-2011

Stichting Capricorn Beleidsplan Stichting Capricorn 2009-2011 Beleidsplan 2009-2011 1. Voorwoord Stelt u zich voor dat kinderen in Nederland met honger naar school gaan. Niet omdat hun ouders geen tijd nemen om ontbijt te verzorgen voor hun kinderen maar vanwege

Nadere informatie

Handboek snijmaïs. 1 Inleiding 1.1 Herkomst en introductie maïs... 7 1.2 Arealen... 7 1.3 Rasontwikkelingen... 8 1.4 Gebruiksvormen van maïs...

Handboek snijmaïs. 1 Inleiding 1.1 Herkomst en introductie maïs... 7 1.2 Arealen... 7 1.3 Rasontwikkelingen... 8 1.4 Gebruiksvormen van maïs... 1 Inleiding 1.1 Herkomst en introductie maïs... 7 1.2 Arealen... 7 1.3 Rasontwikkelingen... 8 1.4 Gebruiksvormen van maïs... 10 6 1 Inleiding Na gras is snijmaïs het belangrijkste gewas voor de melkveehouderij.

Nadere informatie

INHOUD: 1. Voorwoord. 2. Oprichting van Stichting Terima Kasih. 3. Stichting Terima Kasih. 4. Activiteiten. 5. Conclusies

INHOUD: 1. Voorwoord. 2. Oprichting van Stichting Terima Kasih. 3. Stichting Terima Kasih. 4. Activiteiten. 5. Conclusies JAARVERSLAG 2013 Stichting Terima Kasih Vier-Morgenweg 6 (postadres) 6721 MS Bennekom KvK Utrecht nr. 50028235 Bankrekeningnr. NL05RABO 010.84.45.771 W.www.stichtingterimakasih.nl E. info@stichtingterimakasih.nl

Nadere informatie

2. Notulen BLV d.d. 26 september 2014 De notulen van de BLV vergadering van 26 september 2014 worden goedgekeurd.

2. Notulen BLV d.d. 26 september 2014 De notulen van de BLV vergadering van 26 september 2014 worden goedgekeurd. NOTULEN van de Algemene Leden Vergadering van de NEDERLANDSE VERENIGING VOOR INVESTOR RELATIONS (NEVIR), gehouden op donderdag 11 juni 2015 te Double Three by Hilton, Oosterdokstraat 4 in Amsterdam. AANWEZIG

Nadere informatie

Quick-scan van enkele bosterreinen in de Gemeente Uden De waarde van begroeiingen met bomen en struiken

Quick-scan van enkele bosterreinen in de Gemeente Uden De waarde van begroeiingen met bomen en struiken Quick-scan van enkele bosterreinen in de Gemeente Uden De waarde van begroeiingen met bomen en struiken N.C.M. (Bert) Maes Ecologisch Adviesbureau Maes Utrecht In opdracht van Bosgroep Zuid is op 15 juli

Nadere informatie

Toeristen in Nederland

Toeristen in Nederland Toeristen in Nederland Het is bijna zomer. Veel Nederlanders gaan lekker op vakantie naar het buitenland. Maar er komen ook heel veel buitenlandse toeristen naar Nederland. Hoeveel zijn dat er eigenlijk?

Nadere informatie

November 2015. Beleidsplan Stichting UICF 2015-2018

November 2015. Beleidsplan Stichting UICF 2015-2018 November 2015 Beleidsplan Stichting UICF 2015-2018 Voorwoord Dit beleidsplan bevat de omschrijving van de activiteiten en doelstellingen van Stichting UICF. Dit beleidsplan is geschreven voor alle betrokkenen

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement

Huishoudelijk Reglement Huishoudelijk Reglement U.S.D.V. U Dance Huishoudelijk reglement van de Utrechtse StudentenDansVereniging U Dance, zoals bedoeld in artikel 12 van de statuten. Artikel 1 Algemene Bepalingen 1. De in dit

Nadere informatie

Vivarium 2015: Lucky #7

Vivarium 2015: Lucky #7 Nieuwsbrief nr.1 Maart 2015 Vivarium 2015: Lucky #7 Na de zeer succesvolle terugkeer van Vivarium in 2014, zijn de voorbereiding op de komende editie al weer in volle gang. Wie de gehele historie van Vivarium

Nadere informatie

Financieel jaarverslag 2013. Begroting 2014. Stichting de Vleugeltjes

Financieel jaarverslag 2013. Begroting 2014. Stichting de Vleugeltjes Financieel jaarverslag 2013 & Begroting 2014 Stichting de Vleugeltjes Stichting de Vleugeltjes Pagina 1 van 6 Algemeen Inleiding De Stichting draagt de naam Stichting de Vleugeltjes en is opgericht op

Nadere informatie

Heyendaalseweg 141, N -1.280 6525 AJ Nijmegen SOFv@student.ru.nl www.ru.nl/sofv. beleidsplan van het. XIXe bestuur der

Heyendaalseweg 141, N -1.280 6525 AJ Nijmegen SOFv@student.ru.nl www.ru.nl/sofv. beleidsplan van het. XIXe bestuur der beleidsplan van het XIXe bestuur der 2009-2010 I. Inleiding II. Beleidsvisie III. Beleidsuitwerking IV. Begroting Pagina 1 van 6 I. Inleiding Geachte leden, Binnenkort treden wij als negentiende bestuur

Nadere informatie

Analytics rapport: AmbiSphere

Analytics rapport: AmbiSphere www.vanhaelewyn.be/webdesign Industrieweg 3 marketing@vanhaelewyn.be B-3001 HAASRODE (op afspraak) +32 (0) 495 61 58 05 Analytics rapport: AmbiSphere 1 november 2008 30 november 2008 V = vaststelling V

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement van de Vereniging Sportraad Apeldoorn

Huishoudelijk Reglement van de Vereniging Sportraad Apeldoorn Huishoudelijk Reglement van de Vereniging Sportraad Apeldoorn Opgericht bij notariële acte d.d. 11 februari 1991 en ingeschreven in het verenigingsregister van de Kamer van koophandel en fabrieken voor

Nadere informatie

Bijgaand treft u de jaarrekening van 2013 en de begroting van 2014 aan. Een aantal onderdelen verdient een toelichting.

Bijgaand treft u de jaarrekening van 2013 en de begroting van 2014 aan. Een aantal onderdelen verdient een toelichting. [CONCEPT] Jaarrekening 2013 en begroting 2014 Aan: Leden van het Netwerk Land & Water Van: Rob Ruijtenberg (penningmeester) Datum: 14 april 2014 Betreft: Toelichting op de jaarrekening 2013 en begroting

Nadere informatie

Notulen algemene ledenvergadering ADCA vereniging 2014

Notulen algemene ledenvergadering ADCA vereniging 2014 Notulen algemene ledenvergadering ADCA vereniging 2014 Datum: 24 mei 2014 Locatie: Hotel Bergse Bossen in Driebergen Voorzitter: Ewout Brunt Notulist: Willemien Uijl 1. Opening door de voorzitter dhr.

Nadere informatie

Boswet en kapvergunningen

Boswet en kapvergunningen Boswet en kapvergunningen Veranderingen in de nieuwe wet Natuurbescherming Gerrit-Jan van Herwaarden en Eibert Jongsma Wat is LandschappenNL? Faciliteert provinciale Landschapsbeheer organisaties en provinciale

Nadere informatie

Notulen ALV 26-09-2015

Notulen ALV 26-09-2015 Notulen ALV 26-09-2015 1. Opening Voorzitter Wendy Tavenier doet het welkomstwoord. Er zijn nieuwe leden bij en daardoor stelt het bestuur zich nogmaals voor. Vervolgens wordt de ALV gepresenteerd aan

Nadere informatie

Jaarverslag 2012. Algemene Ledenvergadering

Jaarverslag 2012. Algemene Ledenvergadering Jaarverslag 2012 Algemene Ledenvergadering 21 maart 2013 Agenda 1. Goedkeuring verslag ALV 2012 2. Jaarverslag 2012 3. Financiën ië 2012 4. Begroting 2011 5. Planning 2013 6. Samenstelling bestuur 7. Stumico

Nadere informatie

Kerngegevens Bos en Hout in Nederland

Kerngegevens Bos en Hout in Nederland Kerngegevens Bos en Hout in Nederland December 2014 STICHTING PROBOS Werkt aan een duurzame houtketen Stichting Probos zet zich in voor duurzaam bosbeheer en een duurzame houtsector. Deze zijn onlosmakelijk

Nadere informatie

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Eén zwaluw maakt nog geen zomer. Nummer 5, mei - juni 2013. Ondernemend Paprika

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Eén zwaluw maakt nog geen zomer. Nummer 5, mei - juni 2013. Ondernemend Paprika Inhoud Ook deze keer hebben we weer een nieuwsbrief boordevol met nieuws. Zo kijken we terug op de paprikabijlage die vorige week bij het NRC verscheen. Daar hebben we veel leuke reacties op gehad! Verder

Nadere informatie

Duurzaam groeien en vernieuwen

Duurzaam groeien en vernieuwen Symposium Duurzaam groeien en vernieuwen 05 02 13 Wat leert de Monitor Duurzaam Nederland en hoe kan Nederland werken aan duurzame groei? Dinsdag 5 februari 2013, 13.30-18.00 uur Centraal Bureau voor de

Nadere informatie

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013 FRYSLÂN FOAR DE WYN Plan van aanpak Finale versie, 14 november 2013 Albert Koers, Comité Hou Friesland Mooi Hans van der Werf, Friese Milieu Federatie Johannes Houtsma, Platform Duurzaam Friesland FRYSLÂN

Nadere informatie

REGLEMENT LEIDSE AMATEUR FOTOGRAFEN VERENIGING

REGLEMENT LEIDSE AMATEUR FOTOGRAFEN VERENIGING REGLEMENT LEIDSE AMATEUR FOTOGRAFEN VERENIGING Artikel 1. Het verkrijgen van het lidmaatschap 1. Het lidmaatschap kan uitsluitend worden verkregen door invulling en ondertekening van een daartoe bestemd

Nadere informatie

ALGEMENE LEDENVERGADERING 10 APRIL 2008 VERSLAG 2007 VOORZITTER

ALGEMENE LEDENVERGADERING 10 APRIL 2008 VERSLAG 2007 VOORZITTER ALGEMENE LEDENVERGADERING 10 APRIL 2008 1. opening en vaststellen agenda 2. notulen van de Algemene Leden Vergadering 2006 van 15-3-2007 3. jaarverslag 2007 en plannen voor 2008 voorzitter secretaris websitecommissie

Nadere informatie

Beleidsplan 2013-2017

Beleidsplan 2013-2017 Voorwoord Deventer is trots op de veelkleurige, multiculturele samenstelling van haar inwoners. Al eeuwen lang onderhoudt Deventer, als Hanzestad contacten met vele landen en culturen over heel de wereld.

Nadere informatie

Vereniging voor Documentaire Informatievoorziening en Administratieve Organisatie S.O.D. Jaarrekening 2012. Aldus vastgesteld in de vergadering

Vereniging voor Documentaire Informatievoorziening en Administratieve Organisatie S.O.D. Jaarrekening 2012. Aldus vastgesteld in de vergadering Vereniging voor Documentaire Informatievoorziening en Administratieve Organisatie S.O.D. Jaarrekening 2012 Aldus vastgesteld in de vergadering de secretaris de voorzitter Vereniging voor Documentaire Informatievoorziening

Nadere informatie

ANBI GEGEVENS 2015 MAITREYA INSTITUUT. Opbouw van de Organisatie.

ANBI GEGEVENS 2015 MAITREYA INSTITUUT. Opbouw van de Organisatie. ANBI GEGEVENS 2015 MAITREYA INSTITUUT Opbouw van de Organisatie. Het Maitreya Instituut bestaat uit een Kerkgenootschap Maitreya Instituut en een Stichting Maitreya Instituut voor Wijsheidscultuur. Het

Nadere informatie

B.U.N. Boeddhistische Unie Nederland Vereniging van boeddhistische groeperingen in Nederland

B.U.N. Boeddhistische Unie Nederland Vereniging van boeddhistische groeperingen in Nederland Amsterdam, 24-11-2014 Boeddhisten in Nederland een inventarisatie Er zijn twee vragen die boeddhisten in Nederland al jaren bezig houden: 1. Wat is een boeddhist 2. Hoeveel boeddhisten zijn er in Nederland

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Time to Help Nederland

Beleidsplan Stichting Time to Help Nederland Beleidsplan Stichting Time to Help Nederland Stichting Time to Help Nederland Hang 4 3011 GG Rotterdam info@timetohelp.nl www.timetohelp.nl Inschrijvingsnummer KVK : 55404073 RSIN/Fiscaalnummer: 851692357

Nadere informatie

Alzheimer Nederland en sociale media

Alzheimer Nederland en sociale media Alzheimer Nederland en sociale media Het gebruik van sociale netwerksites heeft de afgelopen jaren een stevige vlucht genomen. Bijna iedere Nederlander die online actief is, is verbonden aan één of meer

Nadere informatie

NEDERLANDERS EN DE DECENTRALISATIES IN HET SOCIALE DOMEIN

NEDERLANDERS EN DE DECENTRALISATIES IN HET SOCIALE DOMEIN NEDERLANDERS EN DE DECENTRALISATIES IN HET SOCIALE DOMEIN Februari 2015 I&O Research volgt ontwikkelingen met longitudinaal onderzoek. Nulmeting in december 2014. Negen op de tien Nederlanders kregen iets

Nadere informatie

Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Reflectie op 2014 uitdagingen

Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Reflectie op 2014 uitdagingen Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Het jaarplan is opgebouwd aan de hand van een aantal onderdelen: Een reflectie op de activiteiten in 2014; De visie en doelstellingen binnen het jaarplan voor 2015;

Nadere informatie

DOCTORS FOR MOZAMBIQUE STICHTING JAARREKENING 2013

DOCTORS FOR MOZAMBIQUE STICHTING JAARREKENING 2013 DOCTORS FOR MOZAMBIQUE STICHTING JAARREKENING 2013 Vastgesteld door het bestuur op 26 februari 2014 INHOUDSOPGAVE JAARVERSLAG VAN HET BESTUUR 3 BALANS PER 31 DECEMBER 2013 5 STAAT VAN BATEN EN LASTEN 2013

Nadere informatie

Beleidsplan Randolph Fellowship

Beleidsplan Randolph Fellowship Beleidsplan Randolph Fellowship Inleiding Voor u ligt het beleidsplan van de stichting Randolph Fellowship, hierin kunt u alles lezen met betrekking tot de stichting en de plannen voor de komende jaren.

Nadere informatie

BELEIDSPLAN A.S.V.A. ALUMNIVERENIGING. Oud en Nieuw

BELEIDSPLAN A.S.V.A. ALUMNIVERENIGING. Oud en Nieuw BELEIDSPLAN A.S.V.A. ALUMNIVERENIGING Oud en Nieuw Datum: 6 mei 2016 VOORWOORD Beste leden, Vorig jaar is er voorzichtig begonnen met het opnieuw tot leven brengen van de ASVA Alumnivereniging. Veel mensen

Nadere informatie

Het einde van het jaar is in zicht. Wij blikken graag nog even met u terug op de Dag(en) van de Dialoog.

Het einde van het jaar is in zicht. Wij blikken graag nog even met u terug op de Dag(en) van de Dialoog. Nieuwsbrief Amersfoort in Dialoog Editie: december 2015 Terugblik Dag(en) van de Dialoog 2015 Het einde van het jaar is in zicht. Wij blikken graag nog even met u terug op de Dag(en) van de Dialoog. Het

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

Coördinatienoodzakelijkbijpopulatiebeheerreeën

Coördinatienoodzakelijkbijpopulatiebeheerreeën Coördinatienoodzakelijkbijpopulatiebeheerreeën Verslag workshopreeënbeheer25oktober2013 FBE Utrecht(De Klomp) Met de workshop Populatiebeheervanreeën. Doen wehetgoed? nam Vereniging Het Reewild(VHR)opvrijdag25oktoberhetinitiatiefvooreenlandelijkediscussieoverhet

Nadere informatie

Statuten- en reglementswijzigingen Organisatie

Statuten- en reglementswijzigingen Organisatie Statuten- en reglementswijzigingen Organisatie Bij deze het voorstel aan de Algemene Ledenvergadering van ijsclub Hard-gaat-ie om een nieuw Huishoudelijk Reglement in te voeren en de statuten daarop aan

Nadere informatie

BELEIDSDAG GOS-NME 18 DECEMBER 2006

BELEIDSDAG GOS-NME 18 DECEMBER 2006 Jansbuitensingel 13 6811 AB Arnhem tel. (026) 3512927 fax (026) 3519033 e-mail: cnme.gelderland@ivn.nl internet: www.nme-gelderland.nl BELEIDSDAG GOS-NME 18 DECEMBER 2006 Verslag IVN Consulentschap Gelderland

Nadere informatie

Jaarverslag z25 2010. Inhoudsopgave

Jaarverslag z25 2010. Inhoudsopgave Inhoudsopgave Voorwoord... 2 Activiteiten... 3 Publiciteit... 4 SETUP:... 4 CBKU Openingsexpositie Doors of Dissociation... 4 Digital Marbles... 4 The Respons(e)ible Project... 4 UNMA... 4 L â u N a y...

Nadere informatie

Toekomst van uw biologische boerderijwinkel.

Toekomst van uw biologische boerderijwinkel. Toekomst van uw biologische boerderijwinkel. Naam: William Ton (1604410) Docent: Rob van den Idsert Specialisatie: Concept Periode: 2015-D Datum: 27-05-2015 Toekomst van uw biologische boerderijwinkel.

Nadere informatie

Advies Bestuurlijke Vernieuwing VDH

Advies Bestuurlijke Vernieuwing VDH Advies Bestuurlijke Vernieuwing VDH Hoogland 26 juli 2012 1 Inleiding 3 2 Werkwijze 3 3 Bestuurlijke organisatie 3 4 Profiel bestuursleden 4 5 Commissie structuur 4 6 Vergroten draagvlak 5 7 Verdere procedure

Nadere informatie

MEERJARENBELEIDSPLAN 2013-2016

MEERJARENBELEIDSPLAN 2013-2016 MEERJARENBELEIDSPLAN 2013-2016 Verenigd bekwaam Vereniging van Ziekenhuisinstrumentatietechnici Beleidsplan VZI versie 1.0 1 Inhoudsopgave Voorwoord pagina 3 Inleiding pagina 4 Analyse pagina 4 Strategie

Nadere informatie

Romboutslaan 20 3312 KP Dordrecht 06-4421 5656 www.brugwachtershuisjes.nl info@brugwachtershuisjes.nl

Romboutslaan 20 3312 KP Dordrecht 06-4421 5656 www.brugwachtershuisjes.nl info@brugwachtershuisjes.nl Romboutslaan 20 3312 KP Dordrecht 06-4421 5656 www.brugwachtershuisjes.nl info@brugwachtershuisjes.nl Jaarverslag 2014 Stichting Brugwachtershuisjes 2 april 2015 Voorwoord De Stichting Brugwachtershuisjes,

Nadere informatie

Beleidsplan Manoukefonds

Beleidsplan Manoukefonds Inhoud Voorwoord... 3 Missie... 4 Visie... 4 Identiteit... 5 Organisatiestructuur... 6 Samenwerking en ondersteuning... 7 Financieel beleid... 8 Communicatiebeleid... 9 Slotwoord...10 2 Voorwoord Dit beleidsplan

Nadere informatie

Volgens Nederland. Analyse van de nieuwe corporate campagne van Achmea. 15 november 2012. Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen Sonja Utz

Volgens Nederland. Analyse van de nieuwe corporate campagne van Achmea. 15 november 2012. Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen Sonja Utz Volgens Nederland Analyse van de nieuwe corporate campagne van Achmea 15 november 2012 Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen Sonja Utz Achtergrond Volgens Nederland Nederland kent een aantal belangrijke maatschappelijke

Nadere informatie