Volatiliteit in Onze Markten: Een Uitdaging & Kans met Termijnmarkten. Verenigde Telers Akkerbouw Heerle, 14 januari 2015

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Volatiliteit in Onze Markten: Een Uitdaging & Kans met Termijnmarkten. Verenigde Telers Akkerbouw Heerle, 14 januari 2015"

Transcriptie

1 Volatiliteit in Onze Markten: Een Uitdaging & Kans met Termijnmarkten Prof. dr ir Joost M.E. Pennings Wageningen University Maastricht University University of Illinois at Urbana-Champaign Verenigde Telers Akkerbouw Heerle, 14 januari 2015

2 Inhoud Landbouwmarkten & Risico Marketing & Risicomanagement Goederentermijncontracten Werking van termijnmarkt BASIS & HEDGING Uitdagingen & Kansen Risicogedrag Marktrisico s: kans of bedreiging? Landbouwer = Producent? Nieuwe ontwikkelingen: LLTB / Pig Trading Company België / risico management verbetering van resultaat/cme/euronext

3 Landbouwmarkten Volatieler CV tarwe van 0.19 naar 0.48 in 10 jaar Veranderingen in CAP Globalisering Veranderingen in marktkanalen Macht Vertrouwen Risicoverlegging (aardappel)

4 Prijs Relaties Niet alleen de volatiliteit in prijsniveaus nam toe, ook prijsrelaties veranderen! Soya vs. Tarwe Suiker vs. Gas Gas vs. Olie

5 Risico Wat is risico? Fluctuaties in prijs Kans dat de prijs zakt onder bepaald niveau Fluctuaties van marge Kans dat een bepaald rendement niet wordt gehaald?

6 Type Risico s Prijsrisico (P) Oogstrisico (H) Opbrengstrisico (P*H) Winstrisico (P*H-kosten) Inkoop + kosten-verkoop Compenserende risico s Versterkende risico s Risico s geïntroduceerd door overheden

7 Welk Risico is nu Eigenlijk van Belang? We concentreren ons vaak op de prijs Maar is het wel het prijsniveau dat risico introduceert? Het gaat om relatieve prijzen Risico: onzekerheid in prijsrelaties (tussen inkoop en verkoop) en daarmee netto cash flow

8 Volatiliteit, Risico & Winst output prijzen input prijzen Marge time ->

9 Waarom Risicomanagement? Relatie (prijs)risicomanagement & financiële positie bedrijf Relatie tussen (prijs)risicomanagement & waarde van bedrijf Producent vs marketer risico manager

10 Risico Management Strategieën Diversificatie Meerdere producten & diensten produceren, verhandelen of verwerken Pool Vaak leveren /inkopen gemiddelde prijs Welke strategie past bij U? Doelstellingen Financiële structuur van uw bedrijf Risicoattitude & risicoperceptie: Afweging van risico tegen verwachte opbrengst

11 Risicoattitude & Risicoperceptie Risicoattitude: Mate waarin U bereid bent om risico te nemen tegen bepaalde beloning Risicoperceptie: Uw inschatting dat het risico zich daadwerkelijk zal voordoen De interactie tussen risicoattitude & risicoperceptie bepaalt Uw gedrag, en het gedrag van anderen!

12 Oorzaken van Financieel Risico Globalisering & Specialisatie Lagere natuurlijke hedge op prijs - hoeveelheid Lagere natuurlijke hedge op product-/inputniveau Grotere landbouwbedrijven Veranderingen in de financiële structuur Eigen versus vreemd vermogen Minder absorptiecapaciteit van prijsrisico Prijsrisico s financiële risico s

13 Marketing & risicomanagement Spot /fysieke markt Vaste-prijs- en termijncontracten Prijs vooraf vastzetten effectief risicomanagement of spijt achteraf? Opties: prijsplafond of -bodem elimineert downside risico Relatief duur

14 Risicomanagement Instrumenten Centraal verhandeld Termijncontracten Opties Decentraal verhandeld Vaste afzetcontracten

15 Vragen Wat is een aanvaardbaar niveau van risico? Hefboomwerking Bijvoorbeeld, hoge ratio schuld/eigen vermogen Gebruik termijncontracten Wanneer prijzen? Scheiden van het prijzen en productlevering Voor, gelijktijdig met, of na levering van product

16 Omgaan met Risico De vraag is niet of je risico neemt, maar hoe je omgaat met risico... Interactie (Trade-offs) tussen risico en rendement: Minimaal risico strategie laag winstpotentieel? Maximale winst strategie te risicovol?

17 Stappen in Decision-making Stappen in decision-making : 1) Ontwikkel doelen die specifiek en meetbaar zijn Overleven Bedrijfsgroei Goed gezinsinkomen Maximale hoogten van schuld en risico waarde

18 Stappen in Decision-Making 2)Identificeer alle alternatieve mogelijkheden Winstpotentieel Risico Instrumenten (termijncontracten, opties etc.) Strategieën (frequentie van marktbetreding) 3)Ontwikkel strategie coherent met doelen Termijncontracten, opties, productie diversificatie, etc.

19 Stappen in Decision-Making Laatste stap in het beslissingsproces: 4) Evaluatie en leren Evalueer resultaten in verhouding tot doelen Dat is wat we doen vandaag! Probabilistische aard van de uitkomsten Probabilistic nature of outcomes Verhoog de kansen op succes

20 Introduction to Futures Cash (spot) Markets vs. Futures markets Cash markets: Tangible Unlimited Sites Delivery Process

21 Introduction to Futures Cash (spot) Markets vs. Futures markets Futures markets: Intangible Limited Sites Risk Management

22 Wat is een Termijncontract? Een wettelijk bindende overeenkomst om levering te doen plaatsvinden of te aanvaarden van een gestandaardiseerde hoeveelheid en kwaliteit van een goed op een gestandaardiseerde plaats en tijd aan een prijs vandaag overeengekomen op een georganiseerde termijnbeurs

23 Introductie in Termijncontracten Uitbreiding markten sinds 1970 Meer volatiliteit (beweeglijkheid) in termijnmarkten / rente Meer nieuwe onderliggende producten: financiële instrumenten Nominale waarde [=Face value] van termijnhandel: Jaarlijks enkele triljoenen (10 12 ) dollars!

24 Functie van de Termijnmarkt 1. Risicomanagement Overheveling van risico s 2. Prijsontdekking Ontdekken van de prijs voor levering in de toekomst Informatiestroom

25 Waarom bestaan Termijnmarkten? Instrument voor risicomanagement Verminderen prijsrisico Elimineren verzuim (default) risico Marktpartijen zien positie in termijncontracten als tijdelijk Interesse in de cash flows van termijnhandel complementeren cash flows in de spot markt

26 Inleiding in Hedging Voorbeeld: Producent Spot Termijn t=1 $14.25 $14.50T t=t $14.00 S L $14.00T NPR = $ $ $14.00 $0.50 = $14.50

27 Kenmerken van Termijnmarkten Rol van speculanten Liquiditeit verschaffen Risicoverlegging Zero-sum spel Winst = verlies Termijncontracten zijn gestandaardiseerd Papieren markt

28 Goederentermijncontracten: Uitdagingen & Kansen Risico s van termijncontracten: Basisrisico Onvoorspelbaarheid van de basis (relatie spottermijncontract prijs) bij maturiteit Marktdiepterisico Executiekosten Margerisico Kosten

29 Prestatie van Termijncontracten

30 Effectiviteit van huidige termijncontracten Voor Nederlandse/Europese marktparticipanten Graan complex: HE van > 90% Vlees complex (slacht varkens): HE >85% Zuivel complex: nog laag (CME contract)

31 Functies van Termijnmarkten 1. Bieden een mogelijkheid om over aanvullend werkkapitaal te beschikken en dit veilig te stellen 2. Geldschieters zijn meer geneigd om geld uit te lenen 3. Bieden een bron van informatie voor het nemen van beslissingen Is de termijnmarktprijs de beste voorspeller?

32 Prestaties Marktdeelnemers zijn prijsnemers Geen voorwerp van manipulatie Homogeen product (behalve prijs & afloopdatum) Kopen en verkopen op basis van beschrijving Onpersoonlijk aspect van termijnmarkthandel

33 Dichte Benadering van Zuivere Concurrentie 1. Mobiliteit van Resources Vrije toe- en uittreding van bedrijven Marges Lage transactiekosten 2. Perfecte/Volledige kennis Perfect/volledige kennis zou de behoefte aan termijnhandel elimineren Heterogeniteit in verwachtingen

34 Waarom deelnemen aan Termijnmarkten? Landbouw Agrariërs Financieel Banken Graanpakhuizen Sparen & Lenen Verwerkers Verzekeraars Importeurs/exporteurs Portefeuillemanagers

35 Ontwikkeling van Beurzen & Contracten 1. In het begin georganiseerde spot/fysieke markten georganiseerde handel in forward contracten 3...uiteindelijk termijncontracten

36 Ontwikkeling van Derivaten Complex Spot (1) Cash forwards (OTC) (2) Termijncontracten (3) Opties (4)

37 Doel van de Beurs Beurzen zijn vrijwillige organisaties van mensen die een gemeenschappelijke interesse hebben in termijncontracten Bieden een marktplaats Leggen handelsregels & standaarden vast voor zakelijk verkeer Houden toezicht en leggen regels op

38 Wat maakt een termijncontract succesvol? De Goederenkenmerk-benadering Homogeniteit Prijsvolatiliteit De Contractspecificatie-benadering Hedge-effectiviteit Basisrisico Marktdiepterisico (Market-depth Risk)

39 Termijncontracten Er is geen vast aantal contracten in de markt Een contract is gecreëerd wanneer koper en verkoper de markt betreden Geen limiet in aantal contracten! Vergelijk dit met aandelen!

40 Termijncontracten Termijncontracten kunnen gemakkelijk worden geliquideerd Zelden is het doel daadwerkelijke levering Doel: risicomanagement of speculatie Aanhouden van termijncontracten is van tijdelijke aard Slechts 2% - 3% bereikt de afloopdatum (levering)

41 Termijncontracten Hedgers zien aanhouden van contracten als een tijdelijk iets Zij zijn geïnteresseerd in de kasstroom die de termijnhandel genereert, als aanvulling op de kasstroom van deelname aan de cashmarkt Voorbeeld: T-account

42 Termijncontracten Standaardisering: Omvang (komt overeen met standaardeenheden in de cashmarkt) Leveringsplaats (aanbod of vraag) Kwaliteit (als referentie) Afloopmaand (cycli)

43 Termijncontracten Soms zijn substituten en variaties toegestaan Premie of korting Het concept van cross hedging Eiwit complex

44 Cross Hedging Het indekken (hedgen) van een fysiek goed door gebruik te maken van een ander, gerelateerd termijncontract, indien er geen termijncontract bestaat voor het gehedgde goed en de fysieke- en termijnmarkt dezelfde prijstrend volgen (b.v. een sojameelcontract gebruiken om vismeel te hedgen)

45 Levering Leveringslocatie goederen Magazijn/veestal met vergunning Soms meer leveringslocaties (soms met korting) Leveringslocatie financials Grote steden Elektronische overboeking (via computer)

46 Levering Indien levering plaatsvindt: Eigendomsoverdracht!

47 Cash Vereffening vs. Fysieke Levering Kopers en verkopers handelen contracten af tegen een vereffeningsprijs (settlement price) die de beurs verstrekt vaak de spotprijs van dat moment Eerste introductie 1982 voor Eurodollar

48 Cash Vereffening Wanneer is cash vereffening een succes? Er moet een spotprijs beschikbaar zijn die iedereen aanvaardt: Beschikbaarheid van een betrouwbare spotprijs op reguliere basis

49 Cash Vereffening vs. Fysieke Levering Er zijn nieuwe contracten waarbij fysieke levering onmogelijk is: Indexproducten Uitbreiding van de goederenruimte Bestaande contracten Het mestveecontract ging van levering naar cash vereffening

50 Cash Settlement vs. Fysieke levering Waarom prefereren beurzen cash vereffening? Minder werk voor het clearinginstituut Geen inspectie van kwantiteit & kwaliteit nodig

51 Cash Vereffening vs. Fysieke Levering Waarom is de mogelijkheid van feitelijke levering zo belangrijk? Zij zorgt voor een gelijke beweging van de termijn- en de spotprijs Hoge hedge-effectiviteit Reductie in prijsvolatiliteit Voorbeeld: basisrisico

52 Basis Risk Example Spot t=1 $18.00 t=2 $17.00 Futures S $21.00T L $18.50T t=2 $17.00 $20.00T L Basis (-$2.00) -$3.00 L TP= $ $2.00 = $19.00 RP= $ ($21.00 $18.00) = $19.50 RR= $ ($21.00 $20.00) = $18.00 $0.50 $18.00 $19.00 To go long the basis is to short futures

53 Basis Storable commodities

54 Storable commodities To store (ww) opslaan De fysieke levering van de goederen kan doorgeschoven worden van de ene leveringsmaand naar een verder weg gelegen leveringsmaand De fysieke hoedanigheid van het goed verandert hierbij niet. Voorbeelden: Granen Aardappelen Metalen

55 Basisrelatie storable commodities Verschil tussen cash price en futures price wordt basis genoemd Basis wordt bepaald door: Ruimtelijke factoren Kwaliteit Opslagkosten

56 Ruimtelijke factoren Termijncontract tarwe Parijs Feitelijke levering in Rouen De termijnmarktprijs is bepaald aan de hand van feitelijke levering in Rouen volgens de overeen gekomen contractspecificaties Bij levering volgens contract in Rouen zou termijnprijs gelden mits aan overige specificaties voldaan wordt

57 Kwaliteit In hoeverre komen de feitelijke goederen overeen met de contractspecificaties Termijncontract maaltarwe: 50 ton Eiwit: minimaal 11% Vocht: 15% Hectoliter: 76 kg/hl Afwijkingen t.o.v. de contractspecificaties leiden tot een verschil in cash prijs t.o.v. de termijnmarktprijs

58 Opslagkosten Tijdsgebonden De basis wordt bepaald door de (resterende)looptijd van het contract en de opslagkosten carry charge Relatie tussen de basis en de cost of carry Opslagkosten worden bepaald door: Vaste/variabele kosten Risico premie -/- Convenience yield Convenience yield: De prijs die betaald wordt om de goederen beschikbaar te hebben. Ontstaat bij dringende tekorten in lokale cash markt

59 Verloop basis (1) Op de korte termijn: Opslagkosten wijzigen niet wezenlijk van dag tot dag Derhalve behouden termijnprijzen hun relatieve positie Basis blijft nagenoeg constant De termijnmarkt- en fysieke prijzen bewegen zich nagenoeg parallel op de korte termijn

60 Verloop basis (2) Op de lange termijn: Fysieke prijzen stijgen relatief aan de termijnmarktprijzen De basis wordt kleiner naarmate de looptijd van het contract vordert Resterende opslagkosten worden minder naarmate de looptijd van het contract vordert Termijnmarkt en fysieke prijzen bewegen zich minder parallel op de lange termijn, waardoor de basis verandert

61 Verloop basis (3) Ten tijde van fysieke levering wordt de basis kleiner Theoretisch is de basis 0 op het moment van leveren Indien niet arbitrage mogelijkheden (gelijktijdig kopen en verkopen op verschillende markten of beurzen, om uit prijs-of koersverschillen voordeel te trekken) In de praktijk kan de basis echter niet 0 zijn op het moment van leveren Verschil in prijs/afstand Vraag en aanbod overwegingen veroorzaakt door opslag en transport

62 Basis als indicator Basis geeft de beschikbaarheid van voorraden weer Grote positieve basis (S>F): overvloed aan voorraden stimulans om op de fysieke markt te verkopen Grote negatieve basis (S<F): tekort aan voorraden stimulans om op te slaan

63 Basis als indicator Normaliter is de basis negatief (S<F) Indien de basis positief (S>F) is: Negatieve bewaarvergoeding De convenience yield is groter dan de werkelijke opslagkosten Convenience yield: Pakhuizen en verwerkers zijn bereid goederen op te slaan tegen een negatieve vergoeding Opslag is ondergeschikt aan andere bedrijfsactiviteiten

64 Bodemniveau basis Hoeveel kan de termijnmarktprijs de fysieke prijs overstijgen? Bodemniveau basis De minimale werkelijke kosten om goederen op te slaan vanaf heden tot op het moment van levering Overstijgt de basis de minimale opslagkosten arbitrage mogelijkheden Kopen op de fysieke markt en verkopen op de termijnmarkt Herstelt balans Fysieke prijs kan wel oneindig hoger zijn dan Termijnprijs Door convenience

65 Basis tussen termijncontracten De prijs van een termijncontract met een einddatum in de verder weg gelegen toekomst dient hoger te zijn dan een termijncontract met een einddatum in de nabije toekomst als gevolg van de opslagkosten tussen de leveringsperioden

66 Hedging

67 Hedging Hedgen of Hedging (van het Engelse to hedge ) betreft het (geheel of gedeeltelijk) afdekken van een financieel risico van een investering door middel van een andere investering Het aannemen van een positie op de termijnmarkt tegenover gesteld aan de positie in de fysieke markt

68 Hedge ratio Verhouding van de fysieke markt en de termijnmarkt Het aantal contracten dat benodigd is om het risico optimaal af te dekken Wordt berekend door de prijsvariatie in de fysieke markt te delen door de prijsvariatie in de termijnmarkt

69 Voorbeeld Hedge Ratio Voertarwe hedgen: Volume ton Contractgrootte 50 ton NYSE Liffe London nov 2011 HR = 0,9063 HE = 0,8977 Aantal contracten: Op basis van volume en contractgrootte: 200 Rekening houdend met HR: 1000/50*0,9063=181,26 contracten

70 Hedge ratio Indien variatie in spotmarkt kleiner is dan variatie in termijnmarkt, dan HR<1 minder contracten nodig om risico optimaal af te dekken Indien variatie in spotmarkt groter is dan variatie in termijnmarkt, dan HR>1 meer contracten nodig om risico optimaal af te dekken

71 Hedging effectiveness Wordt bepaald door de vergelijking van de variantie in de winst bij een niet-gehedgede positie ten opzichte van de variantie in de winst bij een gehedgede positie % reductie van de prijsvolatiliteit % reductie van het risico

72 Voorbeeld Hedge Effectiveness Voertarwe hedgen: Volume ton Contractgrootte 50 ton NYSE Liffe London nov 2011 HR = 0,9063 HE = 0,8977 Aantal contracten: Op basis HR: 181,26 contracten Indien bovenstaande volume wordt afgedekt middels bovenstaand aantal contracten wordt de prijsvolatiliteit met ca. 90% gereduceerd.

73 Marktdiepte risico Een termijnmarkt wordt als liquide beschouwd indien participanten termijncontracten snel kunnen kopen en verkopen zonder dat deze transacties veel effect op de prijs hebben

74 Marktdiepte risico Liquiditeitsrisico is het risico dat een participant loopt wanneer een plotse stijging of daling in de prijs ontstaat als gevolg een onbalans in vraag en aanbod In relatief ondiepe markten kunnen transacties van individuele participanten een significant prijseffect hebben Dit effect heet het marktdiepte risico Beïnvloedt de hedging effectiviteit

75 Marktdiepte risico

76 Valuta risico Tarwe afdekken Termijncontract Hedging effectiveness Nyse Llife Paris 0,9210 CBOT Chicago 0,9460 Eurex Hannover 0,8950 NYSE Llife London 0,9380 Vraag: Met welk contract is het risico het beste af te dekken? Door af te dekken buiten Euro-zone wordt valuta-risico geïntroduceerd

77 Cross hedging Cross hedge: het aannemen van een positie in de termijnmarkt in een bepaald goed tegenover een fysieke positie in een ander goed Wordt toegepast indien een goed geen corresponderend termijncontract heeft Of wanneer voor een goed onvoldoende termijncontracten verhandeld worden Prijzen van het termijncontract en het fysieke goed dient een goede samenhang te kennen Voorbeelden: Sorghum maïs Rundvlees levend vee Uien??

78 Landbouwers en Termijncontracten Fase I Fase II Termijnpositie innemen

79 Fase I Wat drijft gebruik? Risico-attitude & Risico-perceptie Waargenomen prestaties Gebruiksgemak Rol van adviseurs Fase II Referentieprijs Risico-attitude

80 Marktrisico: kans of bedreiging? De rol van de producent De rol van derden Banken, Boerenbonden, Coöperaties, Beleidsmakers, Particuliere Marktinstituties, Regulerende Instanties

81 Landbouwer = Producent? De veranderende rol van de boer Producent en marketeer Risicomanager Kennis van marketing en risicomanagement bepalend voor succes landbouwer

82 Last op de schouder van de boer? Belangrijke rol voor: Coöperatieven Banken Boerenbonden Ministerie van Economische Zaken (Landbouw) Universiteiten: onderzoekers betrokken krijgen 1. Kennis vergaren Welke boerenbank weet wat hedgen echt betekent voor zijn klanten? IFRS-IAS Infrastructuur bieden

83 Marktrisico s: kans of bedreiging voor de Nederlandse Landbouw? Voorbeeld: Ontwikkeling van landbouwtermijncontracten Wie moet het voortouw nemen? Landbouwers/Coöperaties Idiosyncratische kennis van b.v. contractspecificaties verlagen basisrisico verhoogde hedge-effectiviteit

84 Kansen & Uitdagingen Risicomanagement en verbetering van bedrijfsresultaat! Rolling Hedge Ander gebruik van termijncontracten dan alleen maar vastzetten van prijs of marge: Bv. Kapitaliseren op opslag capaciteit

85 Risicomanagement als Kans: -- Risicomanagement: het nieuwe winstpunt -- Ken uw risicoprofiel Hoeveel financieel risico wil ik lopen? Financiële structuur risico attitude & perceptie Maak het meetbaar! Zelf risicomanagement strategie of uitbesteden? Gebruik ALTIJD informatie die verankerd zit in termijn en optie markten!

86 Kan Nederlandse Landbouwer Blijvend Internationale Leider zijn?! Infrastructuur Marktkanaal Dienstverleners Hoge kwaliteit van handel en verwerkers Kapitaliseer op Kennis & Infrastructuur Blijven investeren in Kennis en Nieuwe Tools door Landbouwers

87 Op maat gemaakt voor VTA door: Meldt u zich bij het Bestuur VTA

88 Opzet VTA Telers Masterclass: 16:00 tot 21:00 uur (incl. diner) ± 20 deelnemers In de training: Basiskennis Wanneer is voor u als ondernemer de termijnmarkt een relevant instrument? Voor inkoop en/of verkoop Hoe kan samenhang tussen de diverse grondstoffen en termijnmarkten als kennisinstrument worden gebruikt? Praktische voorbeelden en oefeningen

89 Opslagkosten (2) De basis van storable commodities wordt voornamelijk bepaald door de opslagkosten, gebaseerd op vraag- en aanbod van opslagcapaciteit In een evenwichtige markt representeert de basis de netto opslagkosten Het verschil tussen 2 termijncontracten van hetzelfde goed vertegenwoordigt de verwachte opslagkosten tussen de leveringsperioden

90 Opslagkosten (3) De basis wordt kleiner naarmate de looptijd van het termijncontract de einddatum nadert Theoretisch is de basis op de datum van het verlopen van het termijncontract 0 Opslagkosten bepalen niet langer de basis

Waarde Creatie in Volatiele Markten: De Rol van Termijnmarkten

Waarde Creatie in Volatiele Markten: De Rol van Termijnmarkten Waarde Creatie in Volatiele Markten: De Rol van Termijnmarkten Prof. dr ir Joost M.E. Pennings Wageningen University Maastricht University University of Illinois at Urbana-Champaign NIMA Food & Agrimarketing

Nadere informatie

AG8! Derivatentheorie Les2! Furtures & Forwards. 16 september 2010

AG8! Derivatentheorie Les2! Furtures & Forwards. 16 september 2010 AG8! Derivatentheorie Les2! Furtures & Forwards 16 september 2010 1 Agenda Duration & convexity (H4 8+ 9) Futures en Forwards (H2) Hedging met Futures en Forwards (H3) Waardering Futures en Forwards (H5)

Nadere informatie

Risicobeheersing in de aardappelteelt Werking termijnmarkten

Risicobeheersing in de aardappelteelt Werking termijnmarkten Risicobeheersing in de aardappelteelt Werking termijnmarkten Filip Meysmans DLV Jaarvergadering PCA 27/1/2015 400,00 Risico: volatiliteit! Volatiliteit aardappelmarkt 120% 350,00 300,00 110% 250,00 100%

Nadere informatie

Beursproducten op Futures

Beursproducten op Futures Beursproducten op Futures Inhoud Wat is een future? 05 Beursproducten op futures 06 Waar kan ik de koersen van futures terugvinden? 14 Meer informatie? 14 Disclaimer 15 3 Beursproducten op futures Commerzbank

Nadere informatie

LYNX Masterclass: Futures handelen

LYNX Masterclass: Futures handelen LYNX Masterclass: Futures handelen Tycho Schaaf 21 januari Introductie Tycho Schaaf, beleggingsspecialist bij online broker LYNX Werkzaam bij LYNX vanaf 2007 Handelservaring in aandelen, opties & futures

Nadere informatie

Kenmerken financiële instrumenten en risico s

Kenmerken financiële instrumenten en risico s Kenmerken financiële instrumenten en risico s Aan alle vormen van beleggen zijn risico s verbonden. De risico s zijn afhankelijk van de belegging. Een belegging kan in meer of mindere mate speculatief

Nadere informatie

High Risk. Equity Interest Other. ING Metal Index Note

High Risk. Equity Interest Other. ING Metal Index Note High Risk Equity Interest Other ING Metal Index Note 175% participatie in de mogelijke stijging van een metalen-index 60% garantie van de nominale waarde op einddatum Maximum aflossing: 187,50% van de

Nadere informatie

FSI Business Seminar. Commodity Market Outlook

FSI Business Seminar. Commodity Market Outlook FSI Business Seminar Commodity Market Outlook Inhoud presentatie 1. Over FS-Innovators B.V. Onze Werkwijze FSI Team FSI Services en Producten Klanten 2. 5 jaar FS-Innovators B.V. 3. Nieuw @ FS-Innovators

Nadere informatie

Risicomanagement in de Nederlandse landbouw noodzaak! Uw klant heeft geen idee

Risicomanagement in de Nederlandse landbouw noodzaak! Uw klant heeft geen idee Risicomanagement in de Nederlandse landbouw noodzaak! Uw klant heeft geen idee Achtergrond Liberalisatie van de agrarische markt Het vangnet in de EU wordt langzaam weggehaald Schaalvergroting in de landbouw

Nadere informatie

Verwerving, Beheer en Gebruik van ERU s/cer s

Verwerving, Beheer en Gebruik van ERU s/cer s Verwerving, Beheer en Gebruik van ERU s/cer s Datum : 13 oktober 2008 Presentatie : Luc Wittebolle Voor LNE-Voka Consulting 1 1 Situering Welke rol binnen mijn koolstofactivaportefeuille? 2 Communicerende

Nadere informatie

FINANCE & RISK MANAGEMENT DINSDAG 17 DECEMBER 2013 11.30 UUR 14.00 UUR

FINANCE & RISK MANAGEMENT DINSDAG 17 DECEMBER 2013 11.30 UUR 14.00 UUR SPD Bedrijfsadministratie Correctiemodel FINANCE & RISK MANAGEMENT DINSDAG 17 DECEMBER 2013 11.30 UUR 14.00 UUR Opmerking vooraf: Er zullen kandidaten zijn die balansbedragen en bedragen op de winst en

Nadere informatie

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group. Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext.

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group. Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Call en put opties 3 2. Koper en schrijver 4 3. Standaardisatie 5 Onderliggende

Nadere informatie

LONG/SHORT TRADING FUND

LONG/SHORT TRADING FUND LONG/SHORT TRADING FUND Frog Capital Management B.V. Van Weedestraat 3 3761 CA Soest +31 (0)35 6039201 info@frogfund.nl www.frogcapitalmanagement.com Frog Capital Management B.V. Opgericht maart 2002 Tot

Nadere informatie

Risicobijlage. 1. Specifieke kenmerken en risico s van effecten

Risicobijlage. 1. Specifieke kenmerken en risico s van effecten Risicobijlage Today s geeft in deze risicobijlage een omschrijving van een aantal financiële producten en manieren waarop gehandeld kan worden. Cliënt wordt er uitdrukkelijk op gewezen dat de informatie

Nadere informatie

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Member of the KBC group

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Member of the KBC group Hedging strategies Opties p. 2 Index 1. Hedging met opties 3 2. Hedging met put opties 4 3. Hedgen met valutaopties 6 Twee valutaoptiecontracten 6 p. 3 Hedging met opties Hedging komt van het Engelse to

Nadere informatie

Tussen kans en calamiteit

Tussen kans en calamiteit Tussen kans en calamiteit Risicomanagement in de varkenshouderij Door schaalvergroting, specialisering en liberalisering van de wereldhandel zullen opbrengsten sterker gaan fluctueren. ABN AMRO vindt het

Nadere informatie

EEN ANDERE KIJK OP INVESTERINGSPROJECTEN

EEN ANDERE KIJK OP INVESTERINGSPROJECTEN EEN ANDERE KIJK OP INVESTERINGSPROJECTEN Themadag van het stoomplatform Efficiency in stoomsystemen Duiven, 13 mei 2009 Franka Morssink PROGRAMMA Introductie Dynamiek Begrippen Investeringsvoorbeeld Gegevens

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 3 DEEL 1. Hoofdstuk 1 Vermogensvorming 17. Hoofdstuk 2 De beurs 45

Inhoudsopgave. Voorwoord 3 DEEL 1. Hoofdstuk 1 Vermogensvorming 17. Hoofdstuk 2 De beurs 45 Inhoudsopgave Voorwoord 3 DEEL 1 Beleggen 15 Hoofdstuk 1 Vermogensvorming 17 1.1 Sparen en beleggen 17 1.2 Beoordelingscriteria van beleggingsvormen 18 1.2.1 Veiligheid 18 1.2.1.1 Soorten risico s 19 1.2.1.2

Nadere informatie

Kenmerken van effecten en daaraan verbonden specifieke risico s

Kenmerken van effecten en daaraan verbonden specifieke risico s Kenmerken van effecten en daaraan verbonden specifieke risico s Hieronder worden de kenmerken van diverse vormen van effecten besproken en de daaraan verbonden specifieke risico s. Bij alle vormen van

Nadere informatie

Markt voor onderhandse derivaten in korte tijd sterk gekrompen

Markt voor onderhandse derivaten in korte tijd sterk gekrompen Markt voor onderhandse derivaten in korte tijd sterk gekrompen De mondiale markt voor onderhandse derivaten - niet gestandaardiseerd verhandeld op de beurs maar in maatwerk tussen grote partijen - is sinds

Nadere informatie

Workshop Sparen of beleggen? Karel Mercx en Hildo Laman Redacteuren Beleggers Belangen

Workshop Sparen of beleggen? Karel Mercx en Hildo Laman Redacteuren Beleggers Belangen Workshop Sparen of beleggen? Karel Mercx en Hildo Laman Redacteuren Beleggers Belangen Voorstellen Karel Mercx Hildo Laman Begonnen in de internetzeepbel Begonnen in de optiehandel Programma Voor & nadelen

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 11. Hoofdstuk 1 Treasury 13

Inhoud. Voorwoord 11. Hoofdstuk 1 Treasury 13 Inhoud Voorwoord 11 Hoofdstuk 1 Treasury 13 1.1 Treasurytaken 13 1.1.1 Cash & liquidity management / Financiering 14 1.1.2 Renterisicobeheer 14 1.1.3 Valutarisicobeheer 15 1.1.4 Beheer van prijsrisico

Nadere informatie

AG8! Derivatentheorie Les4! Aandelen options. 30 september 2010

AG8! Derivatentheorie Les4! Aandelen options. 30 september 2010 AG8! Derivatentheorie Les4! Aandelen options 30 september 2010 1 Agenda Huiswerk vorige keer Aandelen opties (H9) Optiestrategieën (H10) Vuistregels Volatility (H16) Binomiale boom (H11) 2 Optieprijs Welke

Nadere informatie

4/4/2009 SAXO BANK. Serieus Beleggen, Wereldwijd. Online, Realtime.

4/4/2009 SAXO BANK. Serieus Beleggen, Wereldwijd. Online, Realtime. SAXO BANK Serieus Beleggen, Wereldwijd. Online, Realtime. Beleggers Symposium HCC Beleggen in Commodities, Equities en FX/opties Agenda FX- Een vergeten asset class FX Opties CFD s Commodities Saxo Bank

Nadere informatie

TRANSSCHOOL COT - FUTURES

TRANSSCHOOL COT - FUTURES TRANSSCHOOL COT - FUTURES COT C.O.T. COMMITMENTS OF TRADERS www.cftc.gov CFTC : Congres USA heeft in 1974 dit onafhankelijk agentschap opgericht om futures en optie markten te reguleren -> fraude,manipulatie

Nadere informatie

ING Soft Commodities Coupon Note

ING Soft Commodities Coupon Note Limited Risk Equity Interest Other ING Soft Commodities Coupon Note Profiteer van een gelijkblijvende of (licht) stijgende prijs van landbouwgrondstoffen Mogelijk coupon per jaar 97% garantie van de nominale

Nadere informatie

EXAMENVRAGEN OPTIES. 1. Een short put is:

EXAMENVRAGEN OPTIES. 1. Een short put is: EXAMENVRAGEN OPTIES 1. Een short put is: A. een verplichting om een onderliggende waarde tegen een specifieke prijs in een bepaalde B. een verplichting om een onderliggende waarde tegen een specifieke

Nadere informatie

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Een onderneming van de KBC-groep

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Een onderneming van de KBC-groep Hedging strategies Opties p. 2 Index 1. Hedging met opties 3 2. Hedging met put opties 4 3. Hedgen met valutaopties 6 Drie valutaoptiecontracten 6 p. 3 Hedging met opties Hedging komt van het Engelse to

Nadere informatie

Exposure vanuit optieposities

Exposure vanuit optieposities Exposure vanuit optieposities ABN AMRO is continue bezig haar dienstverlening op het gebied van beleggen te verbeteren. Eén van die verbeteringen betreft de vaststelling van de zogenaamde exposure (blootstelling)

Nadere informatie

De voorspellende waarde van olie futures

De voorspellende waarde van olie futures Special De voorspellende waarde van olie futures Financial Markets Research Marketing Communicatie Emile Cardon Het afgelopen jaar is de olieprijs fors gedaald. Na een tijdelijke opleving wordt een vat

Nadere informatie

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën Euronext.liffe Inleiding Optiestrategieën Vooraf De inhoud van dit document is uitsluitend educatief van karakter. Voor advies dient u contact op te nemen met uw bank of broker. Het is verstandig alvorens

Nadere informatie

De markten voor decentrale elektriciteitsproducenten

De markten voor decentrale elektriciteitsproducenten De markten voor decentrale elektriciteitsproducenten Sjak Lomme SLEA Baarn, 19 mei 2006 Introductie Clustering De markten voor elektriciteit Missing link: intraday markt Risico s en mogelijkheden onbalansmarkt

Nadere informatie

Syllabus. Leerdoelen voor de European Business Competence* Licence, EBC*L Niveau A

Syllabus. Leerdoelen voor de European Business Competence* Licence, EBC*L Niveau A Syllabus en voor de European Business Competence* Licence, EBC*L Niveau A Modules: Bedrijfsdoelstellingen & kengetallen Financiële administratie Kosten & prijzen Bedrijfsvorm & wetgeving EBC*L International,

Nadere informatie

«De Morning Buy strategie op Europese en Amerikaanse indices»

«De Morning Buy strategie op Europese en Amerikaanse indices» Tradingstrategieën voor CFD's «De Morning Buy strategie op Europese en Amerikaanse indices» Spreker: Philippe Dassonville WH Selfinvest 1) Ons bedrijf en haar diensten 2) CFD op indices 3) Morning Buy

Nadere informatie

CFD s van TradersOnly zijn OTC contracten die het rendement van het onderliggende aandeel, inclusief dividenden en corporate actions opleveren.

CFD s van TradersOnly zijn OTC contracten die het rendement van het onderliggende aandeel, inclusief dividenden en corporate actions opleveren. Wat zijn CFD s? CFD s van TradersOnly zijn OTC contracten die het rendement van het onderliggende aandeel, inclusief dividenden en corporate actions opleveren. Anders omschreven is het een overeenkomst

Nadere informatie

OPTIES IN VOGELVLUCHT

OPTIES IN VOGELVLUCHT OPTIES IN VOGELVLUCHT Inleiding Deze brochure biedt een snelle, beknopte inleiding in de beginselen van opties. U leert wat een optie is, wat de kenmerken zijn van een optie en wat een belegger kan doen

Nadere informatie

Nooit meer verliezen is een op/e

Nooit meer verliezen is een op/e Nooit meer verliezen is een op/e 12 december 2014 André Brouwers beleggingsinstituut.nl André Brouwers Educa6e en Informa6e Start 2011 15.000 beleggers getrained Training, coaching en beleggersinforma6e

Nadere informatie

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group Optie strategieën Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Grafische voorstelling 4 2. Bull strategieën 5

Nadere informatie

Speeders, BEST Speeders en Limited Speeders

Speeders, BEST Speeders en Limited Speeders SPEEDERS, best spedeers EN limited speeders 2 Speeders, BEST Speeders en Limited Speeders Over Citi Citi is met haar aanwezigheid in meer dan 160 landen in alle werelddelen de grootste financiële instelling

Nadere informatie

In dit proefschrift staat het gebruik van financiële derivaten binnen het. risicomanagement van individuele ondernemingen centraal (corporate risk

In dit proefschrift staat het gebruik van financiële derivaten binnen het. risicomanagement van individuele ondernemingen centraal (corporate risk SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS In dit proefschrift staat het gebruik van financiële derivaten binnen het risicomanagement van individuele ondernemingen centraal (corporate risk management). In de afgelopen

Nadere informatie

Tarieven- en conditieoverzicht BinckBank

Tarieven- en conditieoverzicht BinckBank Tarieven- en conditieoverzicht BinckBank Noordam Vermogensbeheer B.V. Aandelen/obligaties/warrants Euronext (Nederland, België, Frankrijk, Portugal) Tarief 5.5 + 0.09 % (min 10) Obligaties, Structured

Nadere informatie

15 feb : Waarom puts kopen?

15 feb : Waarom puts kopen? Welkom bij de starters coachingclub! 15 feb : Waarom puts kopen? Vragen? Mail naar training@cashflowopties.com CBOE @ Chicago last week WM Waste Management Waste Management reports earnings on Feb. 14,

Nadere informatie

AG8! Derivatentheorie Les3! Swaps & options. 23 september 2010

AG8! Derivatentheorie Les3! Swaps & options. 23 september 2010 AG8! Derivatentheorie Les3! Swaps & options 23 september 2010 1 Agenda Huiswerk vorige keer Swaps (H7 1 t/m 4) Optie markt (H8) 2 Interest Rate Swaps Een interest rate swap (IRS) is een financieel contract

Nadere informatie

Profiteer van stijgende grondstofprijzen

Profiteer van stijgende grondstofprijzen Profiteer van stijgende grondstofprijzen Profiteer van stijgende grondstofprijzen De prijzen van grondstoffen zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Gedreven door de vraag vanuit China en India zijn met

Nadere informatie

ETF. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Een onderneming van de KBC-groep

ETF. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Een onderneming van de KBC-groep Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Inleiding 3 2. Fysieke ETF s 4 3. Synthetische ETF s 5 Voor- en nadelen 5 4. Inverse

Nadere informatie

Participantenvergaderingen AHPF

Participantenvergaderingen AHPF Welkom op de participantenvergadering van het Alpha High Performance Fund (AHPF); Datum: 30 mei 2014 1 Agenda: Opening door de voorzitter; Algemene ontwikkelingen Managed Futures-markten Ontwikkelingen

Nadere informatie

Schommelingen in de melkmarkt

Schommelingen in de melkmarkt Schommelingen in de melkmarkt Bent u over 5 à 10 jaar nog succesvol melkveehouder? Januari 2015 Flynth Paula Bulk Patrick Schrijver Rinus Wientjens Kennismaking thema Risicomanagement INTRODUCTIE Voorstellen

Nadere informatie

Het beleggingssysteem van Second Stage

Het beleggingssysteem van Second Stage Het beleggingssysteem van Second Stage Hoewel we regelmatig maar dan op zeer beperkte schaal (niet meer dan vijf procent van het kapitaal) - zeer kortlopende transacties doen, op geanticipeerde koersbewegingen

Nadere informatie

Binaire opties termen

Binaire opties termen Binaire opties termen Bij het handelen in binaire opties zijn er termen die bekend of onbekend in de oren klinken. Als voorbereiding is het dan ook handig om op de hoogte te zijn van de verschillende termen

Nadere informatie

Rapport hefboomproducten. Resultaten onderzoek

Rapport hefboomproducten. Resultaten onderzoek Rapport hefboomproducten Resultaten onderzoek Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder op de markten

Nadere informatie

Liquiditeitsrapport 2012 Groothandelsmarkten gas en elektriciteit

Liquiditeitsrapport 2012 Groothandelsmarkten gas en elektriciteit Liquiditeitsrapport 212 Groothandelsmarkten gas en elektriciteit Energiekamer Nederlandse Mededingingsautoriteit Den Haag, juli 212 Energiekamer juli 212 Voorwoord Het liquiditeitsrapport 212 geeft een

Nadere informatie

Tarieven- en conditieoverzicht BinckBank V.O.F. Sequoia Vermogensbeheer

Tarieven- en conditieoverzicht BinckBank V.O.F. Sequoia Vermogensbeheer Tarieven- en conditieoverzicht BinckBank V.O.F. Sequoia Vermogensbeheer Aandelen/obligaties/warrants Euronext (Nederland, België, Frankrijk, Portugal) Tarief 5.5 + 0.06 % (min 10) Obligaties, Structured

Nadere informatie

De Knab Participatie in het kort

De Knab Participatie in het kort De Knab Participatie in het kort De Knab Participatie in het kort Let op! De Knab Participatie in het kort geeft antwoord op vragen die je mogelijk hebt over de participatie. Als je overweegt om de Knab

Nadere informatie

Hedge accounting Actualiteitensessie controllers. 27 mei 2014

Hedge accounting Actualiteitensessie controllers. 27 mei 2014 Hedge accounting Actualiteitensessie controllers 27 mei 2014 Actueel De bomen en het bos... Wat zijn financiële instrumenten? Financieel instrument: Een overeenkomst die leidt tot een financieel actief

Nadere informatie

Financiële instrumenten

Financiële instrumenten 15 Financiële instrumenten 1501 a 1 191 Gekochte callopties d 250 991 Resultaat op callopties - 50 Aan 110 Bank d 300 2 191 Gekochte callopties d 280 d 530 d 250 Aan 991 Resultaat op callopties d 280 3

Nadere informatie

Koersrisico Het koersrisico is het risico dat uw beleggingen minder waard worden.

Koersrisico Het koersrisico is het risico dat uw beleggingen minder waard worden. KENMERKEN EN RISICO S VAN BELEGGINGEN INHOUDSOPGAVE 1. Kenmerken en risico s in het algemeen 2. Belangrijke risico s 3. Kenmerken en risico s per belegging 4. Overig 1. Kenmerken en risico s in het algemeen

Nadere informatie

Grondstofprijsrisico s, een nieuwe realiteit

Grondstofprijsrisico s, een nieuwe realiteit Grondstofprijsrisico s, een nieuwe realiteit Na de significante stijging en daling van grondstofprijzen in 2008 en 2009 zien ondernemingen zich geconfronteerd met een nieuwe realiteit: grondstofmarkten

Nadere informatie

Samengevat bieden aandelen over het algemeen een onzeker rendement terwijl u daarnaast het risico loopt uw inleg te verliezen.

Samengevat bieden aandelen over het algemeen een onzeker rendement terwijl u daarnaast het risico loopt uw inleg te verliezen. Bijlage 1, Kenmerken en risico's Hieronder worden de kenmerken van verschillende financiële instrumenten en enkele relevante begrippen besproken alsmede de daaraan verbonden beleggingsrisico s. Aan alle

Nadere informatie

Putoptie. 1Productinformatie!

Putoptie. 1Productinformatie! Putoptie 1Productinformatie! Een valutatransactie is een overeenkomst tussen twee partijen om een afgesproken hoeveelheid van één valuta te ruilen tegen een afgesproken hoeveelheid van één andere valuta.

Nadere informatie

BI CARMIGNAC PATRIMOINE

BI CARMIGNAC PATRIMOINE BI CARMIGNAC PATRIMOINE Beleggingsdoelstelling Het compartiment belegt in het fonds Carmignac Patrimoine A (acc) EUR (ISIN: FR0010135103). Dit fonds behoort tot de categorie gediversifieerd en heeft als

Nadere informatie

Gebruikers handleiding Andix Wizard Technische Analyse

Gebruikers handleiding Andix Wizard Technische Analyse Andix Wizard Gebruikers handleiding Andix Wizard Technische Analyse http://www.andixwizard.nl Varsseveld, 12 januari 2014 Gebruikershandleiding Andix Wizard technische analyse Andix Wizard helpt de gebruiker

Nadere informatie

Trade van de Week. Futures handelen. voor gevorderden

Trade van de Week. Futures handelen. voor gevorderden Trade van de Week Futures handelen voor gevorderden Het handelen van futures is een vak apart. Het maakt veel traders rijk, maar ook net zoveel traders arm. Wat is een future nu eigenlijk precies? Een

Nadere informatie

commerzbank Speeders PRODUCTINFORMATIE

commerzbank Speeders PRODUCTINFORMATIE commerzbank Speeders PRODUCTINFORMATIE Speeder long Speeder short / www.speeders.commerzbank.com / Waarom Speeders? Het type beleggingsproduct waar de Speeder in thuis hoort is recent in Nederland. In

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Strategie 2013. André Brouwers

Strategie 2013. André Brouwers André Brouwers Strategie 2013 André Brouwers Training en coaching Online abonnement VIP coaching Trading Week Strategie Weekend Disclaimer Disclaimer De disclaimer van onze website is van toepassing. Beleggen

Nadere informatie

Unlimited Speeders. Achieving more together

Unlimited Speeders. Achieving more together Unlimited Speeders Achieving more together Unlimited Speeders: Beleg met een hefboom 3 Unlimited Speeders: Beleg met een hefboom Snel en eenvoudig beleggen met een geringe investering? Inspelen op een

Nadere informatie

Bijlage Beleggen. 1. Algemene risico s van beleggen. 1.3.. Wat is valutarisico? 1.1. Wat is koersrisico? 1.4.. Wat is marktrisico?

Bijlage Beleggen. 1. Algemene risico s van beleggen. 1.3.. Wat is valutarisico? 1.1. Wat is koersrisico? 1.4.. Wat is marktrisico? Bijlage Beleggen In deze bijlage bij de Voorwaarden Beleggen ABN AMRO leest u over: de algemene risico s van beleggen (hoofdstuk 1); en de kenmerken en risico s van soorten beleggingsproducten (hoofdstuk

Nadere informatie

FINANCIËLE RAPPORTAGE FUNDEREND ONDERWIJS. Utrecht, november 2014

FINANCIËLE RAPPORTAGE FUNDEREND ONDERWIJS. Utrecht, november 2014 FINANCIËLE RAPPORTAGE FUNDEREND ONDERWIJS 2014 Utrecht, november 2014 INHOUD Inleiding 5 1 Basisonderwijs en speciaal basisonderwijs 7 2 Expertisecentra 10 3 Voortgezet onderwijs 12 4 Samenwerkingsverbanden

Nadere informatie

Limited Speeders. Achieving more together

Limited Speeders. Achieving more together Limited Speeders Achieving more together Limited Speeders: Beleg met een nog grotere hefboom! 3 Limited Speeders: Beleg met een nog grotere hefboom! Werking Limited Speeders Limited Speeders behoren,

Nadere informatie

Investeer nu in een duurzame toekomst.

Investeer nu in een duurzame toekomst. Investeer nu in een duurzame toekomst. Investeer in de groei van Bij werkt uw geld aan een duurzame samenleving waarin levenskwaliteit centraal staat. U kunt daaraan bijdragen door certificaten van aandelen

Nadere informatie

Rapport hefboomproducten. Resultaten onderzoek

Rapport hefboomproducten. Resultaten onderzoek Rapport hefboomproducten Resultaten onderzoek Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder op de markten

Nadere informatie

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Inleiding 3 2. Valutaopties 4 Twee valutaoptiecontracten 4 Waarom valutaopties

Nadere informatie

Aurington. Administratie en Advies

Aurington. Administratie en Advies Aurington Administratie en Advies Let op de houdbaarheidsdatum! Mei 5 Pincode 6 7 8 Boetes Dit jaar Deze maand De balans Tandorine B.V. Debet Activa Bezittingen Wat heb ik? Credit Passiva Vermogen Hoe

Nadere informatie

De Invloed van de methodiek op de effectiviteit van een fair value hedge bij hedge accounting

De Invloed van de methodiek op de effectiviteit van een fair value hedge bij hedge accounting De Invloed van de methodiek op de effectiviteit van een fair value hedge bij hedge accounting BWI werkstuk Bob Stroomer Inhoud 1 Introductie 3 2 Achtergrondinformatie 4 2.1 Derivaten 4 2.2 De marktwaarde

Nadere informatie

Tarieven- en conditieoverzicht BinckBank

Tarieven- en conditieoverzicht BinckBank Tarieven- en conditieoverzicht BinckBank Aandelen/obligaties/warrants Euronext (Nederland, België, Frankrijk, Portugal) Tarief 8 + 0.1 % (min 10) Obligaties, Structured products (OTC) Tarief 25 + 0.25

Nadere informatie

Samenhangende waardering van hedge posities

Samenhangende waardering van hedge posities Tilburg University Masterscriptie Fiscale Economie Augustus 2014 Samenhangende waardering van hedge posities Naam: M.A.M. van den Dungen ANR: 635433 Examencommissie: prof. dr. P.H.J. Essers mr. S.M.H.

Nadere informatie

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Een onderneming van de KBC-groep

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Een onderneming van de KBC-groep Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Inleiding 3 2. Valutaopties 4 Drie valutaoptiecontracten 4 Waarom valutaopties

Nadere informatie

MASTERCLASS LYNX Meer halen uit Turbo s

MASTERCLASS LYNX Meer halen uit Turbo s MASTERCLASS LYNX Meer halen uit Turbo s Tycho Schaaf, LYNX Christophe Cox, Commerzbank Beursproducten Turbo s & opties: de karakteristieken Handelsstrategieën: opties versus Turbo s Optie en Turbo combinaties

Nadere informatie

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Jaarvergadering DNP 25 maart 2015 Frans Dooren, directeur 1 Agenda - Even voorstellen - Terugblik 2014 - Organisatie, Dekkingsgraad, Rente, Verplichtingen,

Nadere informatie

Bericht opties en futures

Bericht opties en futures Bericht opties en futures Bericht opties en futures 1. Wat zijn opties en futures?...2 2. Beschrijving van opties...2 3. De contractspecificaties...3 4. Doelstellingen van de optiebelegger...4 5. Het kopen

Nadere informatie

FX Derivatives. Valutaoptie. ING Financial Markets

FX Derivatives. Valutaoptie. ING Financial Markets FX Derivatives Valutaoptie ING Financial Markets Inhoud Algemene Informatie... 1 Productbeschrijving... 1 Belangrijkste productkenmerken... 1 Voordelen... 2 Risico s... 2 Optiepremie... 2 Kosten... 3 Voorbeeld

Nadere informatie

Van Stuiver tot Miljardair

Van Stuiver tot Miljardair Van Stuiver tot Miljardair Slim beleggen met een hefboom Rob Stuiver 29 september Programma Het ver-1000 voudigen van uw vermogen in 20 jaar Bouwen van de portefeuille Bouwstenen: Aandelen, Alternatives,

Nadere informatie

ING Soft Commodities Clicker. Profiteer van de mogelijke stijging van de prijs van landbouwgrondstoffen. Ieder halfjaar uw rendement vastclicken

ING Soft Commodities Clicker. Profiteer van de mogelijke stijging van de prijs van landbouwgrondstoffen. Ieder halfjaar uw rendement vastclicken Protection Equity Interest Other Deze brochure is opgesteld voor de aanbieding van deze Note en is na sluiting van de inschrijvingsperiode niet meer geactualiseerd. Voor actuele informatie met betrekking

Nadere informatie

Tarieven- en conditieoverzicht BinckBank Duisenburgh Vermogensregie B.V.

Tarieven- en conditieoverzicht BinckBank Duisenburgh Vermogensregie B.V. Tarieven- en conditieoverzicht BinckBank Duisenburgh Vermogensregie B.V. Aandelen/obligaties/warrants Euronext (Nederland, België, Frankrijk, Portugal) Tarief 8 + 0.10 % (min 10) Obligaties, Structured

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012 Voor publicatie: 10 mei 2012 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012 Rotterdam, 10 mei 2012 - Hunter Douglas, wereldmarktleider op het gebied van raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand producent

Nadere informatie

4. Financieel risicobeheer

4. Financieel risicobeheer 4. Financieel risicobeheer De Groep onderkent financiële risicofactoren ten aanzien van valuta, rente, prijs, krediet en liquiditeit. Deze financiële risico s zijn niet bijzonder van aard of afwijkend

Nadere informatie

Turbo Thema: de basis van Turbo s

Turbo Thema: de basis van Turbo s februari 2012 Turbo Thema: de basis van Turbo s Beleg slim, beleg Turbo RBS, februari 2012 Introductie Seminars in 2012 Eerste maandag: seminar 'Ontmoet RBS' Webinars in 2012 Eerste dinsdag: de gouden

Nadere informatie

Tarieven- en conditieoverzicht BinckBank N.V. Aberfeld Asset Management B.V.

Tarieven- en conditieoverzicht BinckBank N.V. Aberfeld Asset Management B.V. Tarieven- en conditieoverzicht BinckBank N.V. Aberfeld Asset Management B.V. Aandelen/obligaties/warrants Euronext (Amsterdam, Brussel, Parijs, Lissabon) Provisie 5.50 + 0.09 % (minimum 10.00) Obligaties,

Nadere informatie

Uitgebreide samenvatting

Uitgebreide samenvatting Uitgebreide samenvatting Bereik van het onderzoek De Nederlandse minister van Economische Zaken heeft een voorstel gedaan om het huidig toegepaste systeem van juridische splitsing van energiedistributiebedrijven

Nadere informatie

Essentiële Beleggersinformatie 1 oktober 2013

Essentiële Beleggersinformatie 1 oktober 2013 Essentiële Beleggersinformatie 1 oktober 2013 Dit document verschaft u essentiële beleggersinformatie aangaande dit fonds. Het is geen marketingmateriaal. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven

Nadere informatie

Toelichting derivaten

Toelichting derivaten Toelichting derivaten 2 Inhoudsopgave Toelichting derivaten Wat zijn opties en futures? 4 Beschrijving van opties 5 De contractspecificaties 7 Doelstellingen van de optiebelegger 9 Het kopen van opties

Nadere informatie

Rente en Obligatie CFD s

Rente en Obligatie CFD s Rente en Obligatie CFD s Onze CFD's op rentetarieven en obligaties geven aan onze klanten de mogelijkheid om van de intrest- en de koersbewegingen te profiteren. Alle contracten vervallen op specifieke

Nadere informatie

Hoe profiteert u optimaal van hefboomproducten in de huidige volatiele markten? Neelie Verlinden Commerzbank AG

Hoe profiteert u optimaal van hefboomproducten in de huidige volatiele markten? Neelie Verlinden Commerzbank AG Hoe profiteert u optimaal van hefboomproducten in de huidige volatiele markten? Neelie Verlinden Commerzbank AG Overzicht - Hefboomeffect : definitie - Kies een product passend bij uw profiel - Speeders

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN 2011

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN 2011 Voor publicatie: 14 maart 2012 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN 2011 Rotterdam, 14 maart 2012 - Hunter Douglas, wereldmarktleider in raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand producent van bouwproducten,

Nadere informatie

HANDLEIDING RISICO BELEGGINGSPORTEFEUILLE

HANDLEIDING RISICO BELEGGINGSPORTEFEUILLE HANDLEIDING RISICO BELEGGINGSPORTEFEUILLE INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 3 2 PORTEFEUILLE OVERZICHT... 4 2.1 MARGIN OVERZICHT... 5 2.1.1 WAARDE PORTEFEUILLE... 5 2.1.2 KASSALDO... 5 2.1.3 NETTO LIQUIDITEITSWAARDE...

Nadere informatie

DCA en Risicomanagement in de Agrarische sector

DCA en Risicomanagement in de Agrarische sector DCA en Risicomanagement in de Agrarische sector DCA: korte introductie Opgericht in 2005 Doel: Agrarische ondernemers onafhankelijk begeleiden en ondersteunen bij marktbeslissingen en het toepassen van

Nadere informatie

NIBE-SVV, 2015 OEFENEXAMEN INLEIDING EFFECTENBEDRIJF

NIBE-SVV, 2015 OEFENEXAMEN INLEIDING EFFECTENBEDRIJF NIBE-SVV, 2015 OEFENEXAMEN INLEIDING EFFECTENBEDRIJF 1. Een belegger met een defensief risicoprofiel krijgt de keuze uit vier verschillende beleggingsportefeuilles. Welke van de onderstaande portefeuilles

Nadere informatie

ALM en het nieuwe pensioencontract. Theo Nijman 17 December 2010

ALM en het nieuwe pensioencontract. Theo Nijman 17 December 2010 ALM en het nieuwe pensioencontract Theo Nijman 17 December 2010 Agenda Schets structuur nieuwe pensioencontracten Mogelijke ontwikkeling toezichtsmodel ALM toepassingen voor nieuwe contract en uitdagingen

Nadere informatie

Gedachtewisseling. over de termijnmarkten voor de varkenshouderij. Verslag

Gedachtewisseling. over de termijnmarkten voor de varkenshouderij. Verslag stuk ingediend op 1981 (2012-2013) Nr. 1 10 april 2013 (2012-2013) Gedachtewisseling over de termijnmarkten voor de varkenshouderij Verslag namens de Commissie voor Landbouw, Visserij en Plattelandsbeleid

Nadere informatie