MONITOR MAATSCHAPPELIJKE OPVANG, OGGZ EN VERSLAVINGSZORG ZUID-HOLLAND NOORD 2006

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MONITOR MAATSCHAPPELIJKE OPVANG, OGGZ EN VERSLAVINGSZORG ZUID-HOLLAND NOORD 2006"

Transcriptie

1 MONITOR MAATSCHAPPELIJKE OPVANG, OGGZ EN VERSLAVINGSZORG ZUID-HOLLAND NOORD 2006

2 Monitor Maatschappelijke Opvang, OGGZ en Verslavingszorg Zuid-Holland Noord

3 Colofon Opdrachtgever: gemeente Leiden Auteur: Hanneke Tielen GGD Hollands Midden Foto omslag: St. De Schuilplaats Leiden Publicatienummer: Rapport downloaden: Rapport bestellen: April

4 INHOUDSOPGAVE Samenvatting... 7 DEEL 1 INLEIDING, BELEIDSDOELEN, OPZET MONITOR Inleiding Beleidsdoelen Inhoud van de monitor Indicatoren preventie en signalering Indicatoren zorg en opvang Indicatoren activering en reïntegratie Thematische verdieping: huurschulden en huisuitzettingen DEEL 2 RESULTATEN Preventie Risicofactoren in de bevolking Alcoholgebruik Angststoornis en/of depressie Schulden Huiselijk geweld Eenzaamheid bij ouderen Omvang kwetsbare groepen Aanbod verslavingspreventie Signalering Politie Regionaal Meldpunt Zorg en Overlast/ Zorgoverleg Katwijk Crisishulp Open spreekuur verslavingszorg Zorg en opvang Maatschappelijke opvang Omvang en kenmerken daklozen in Leiden Dag- en nachtopvang regio Zuid-Holland Noord Ambulante verslavingszorg Case management en outreachende zorg Activering en begeleid wonen Dagbesteding Begeleid wonen

5 DEEL 3 TRENDS EN CONCLUSIES Belangrijkste trends en conclusies Risicogroepen in de bevolking Signalering Zorg en opvang Activering en begeleid wonen BIJLAGE Geraadpleegde literatuur

6 Samenvatting De GGD Hollands Midden heeft in opdracht van de gemeente Leiden in 2006 de monitor Maatschappelijke Opvang, OGGZ en Verslavingszorg voor de tweede keer uitgevoerd. De eerste keer was in De monitor verzamelt elke twee jaar gegevens over kwetsbare groepen in de samenleving. Beleidskader, beleidsdoelen en doelgroepen De monitor is ontwikkeld vanuit de informatiebehoefte aan cijfers over vraag en aanbod van de maatschappelijke opvang en verslavingszorg. Met de komst van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning zijn alle taken op het gebied van de maatschappelijke opvang, openbare geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg in één beleidskader samengebracht. Het beleid is gericht op personen die op één of meer maatschappelijke terreinen (participatie, eerste levensbehoeften, onderdak, werk, school, zorg) zijn uitgesloten of waarvoor uitsluiting dreigt. Bijvoorbeeld verslaafden, psychiatrische patiënten en daklozen. Een belangrijk beleidsdoel is de instroom in de maatschappelijke opvang te beperken en de uitstroom te bevorderen. Het belangrijkste doel van de nieuwe Wet Maatschappelijke Ondersteuning is bevorderen van participatie. De monitor verzamelt gegevens over de hele zorgketen: preventie, signalering, zorg en opvang en reactivering. De nadruk ligt op gegevens over personen vanaf achttien jaar. Gegevensbronnen en methode Gegevens uit de gezondheidspeiling van de GGD onder volwassenen en ouderen in 2005 en de scholierenpeiling onder jongeren in 2003 leveren omvangschattingen van risicogroepen. Voor gegevens over signalering en crisishulpverlening, zorg en opvang, reïntegratie en woonbegeleiding, zijn registratiegegevens opgevraagd bij een groot aantal instellingen in de regio Zuid-Holland Noord. Preventie Risicofactoren voor sociale uitsluiting zijn onder andere overmatig alcoholgebruik, hoog risico op angststoornis en depressie, problematische schulden, huiselijk geweld en eenzaamheid (bij ouderen). Het alcoholgebruik is toegenomen. Meer jongeren drinken alcohol en zij drinken meer glazen per gelegenheid. Bijna tweederde van de kinderen maakt op de basisschool al kennis met alcohol. De toename in alcoholgebruik is ook duidelijk te zien bij de volwassenen (tabel A). In 2005 behoort ongeveer 4% van de volwassen bevolking tot de hoog risicogroep voor angststoornis en depressie. Op elke leeftijd is dit risico ongeveer even groot. Op hoge leeftijd neemt het risico toe. Tabel A Alcoholgebruik peiljaar Ooit gedronken jaar 58% 38% Aantal glazen jaar 3,7 2, jaar 6,0 5,0 peiljaar >20 glazen/week jaar 18% 12% jaar 8% - De groep mensen die moeite heeft met rondkomen is sterk toegenomen, van 2,5% in 2000 naar 7% in 2005; 6,5% heeft risicovolle of problematische schulden. Dit percentage is het hoogst onder jongvolwassenen (9%) en neemt af met de leeftijd. In 2005 is 2,4% van de volwassen bevolking tot 65 jaar slachtoffer geweest van huiselijk geweld. De dader is in de helft van de gevallen de (ex)partner. Eenderde van de slachtoffers heeft contact gehad met de geestelijke gezondheidszorg, 12% is bij de huisarts geweest en 9% bij de politie. In 2005 is 6% van de jarigen ernstig eenzaam en één van de tien jarigen. Risicofactoren voor eenzaamheid zijn het verlies van de partner, het verlies van mobiliteit en moeite hebben met rondkomen. Omvang risicogroepen In 2005 wonen in Zuid-Holland Noord bijna volwassenen van jaar en ruim zelfstandig wonende ouderen van jaar. Het aantal volwassen inwoners tot 65 jaar met een hoog risico op een angststoornis en/of depressie wordt geschat op Een even grote groep drinkt meer dan 30 glazen alcohol per week. Ongeveer mensen hebben problematische schulden en tenminste mensen zijn in 2005 slachtoffer geweest van huiselijk geweld. Veertig procent van de uitkeringsgerechtigden (werkloos, arbeidsongeschikt of bijstand) is óf ernstig depressief en/of drinkt excessief alcohol en/of heeft problematische schulden. Het gaat om ongeveer mensen. 7

7 Van de zelfstandig wonende ouderen hebben mensen een hoog risico op een angststoornis en/of depressie, ouderen drinken meer dan 20 glazen alcohol per week, 450 ouderen hebben problematische schulden en ouderen zijn ernstig eenzaam. Ongeveer ouderen zijn èn ernstig eenzaam èn hebben een hoog risico op een angststoornis/depressie. Aanbod verslavingspreventie De GGD Hollands Midden en Parnassia Verslavingszorg verzorgen samen een regionaal aanbod verslavingspreventie gericht op het onderwijs, jeugd- en jongerenwerk, eerstelijnsgezondheidszorg, horeca, sportverenigingen en gemeenten. De preventie is de laatste jaren steeds meer gericht op alcoholmisbruik. Ouders en verzorgers vormen steeds vaker een doelgroep voor alcoholpreventie. Signalering Politie: overlastmeldingen en aangiften huiselijk geweld Het aantal overlastmeldingen bij de politie Hollands Midden neemt in Zuid-Holland Noord al een aantal jaren gestaag af (tabel B). Alleen overlastmeldingen voor dronkenschap nemen elk jaar toe. Dit geldt voor Leiden en omstreken, Duin- en Bollenstreek en Rijnstreek. Het aantal aangiften voor huiselijk Tabel B Cijfers politie en meldpunten Zorg en Overlast geweld lijkt in 2005 meer dan te zijn verdubbeld ten opzichte van Dit Overlastmeldingen politie komt omdat de registratie in 2005 waarvan dronkenschap sterk is verbeterd. De aangiften van 2005 geven dus een betere weergave Aangiften huiselijk geweld van de werkelijkheid dan Een Meldpunt Zorg en Overlast kwart van alle aangiften over geweld Zorgoverleg Katwijk gaat over huiselijk geweld. In Leiden Breed bemoeizorg Leiden en omstreken worden de meeste aangiften huiselijk geweld gedaan (25/ inwoners; Zuid-Holland Noord 20/10.000). Regionaal Meldpunt Zorg en Overlast en Zorgoverleg Katwijk Het aantal zaken dat wordt gemeld bij het Meldpunt Zorg en Overlast neemt elk jaar toe. Bij het Zorgoverleg Katwijk is het aantal stabiel (tabel B). Voor meer dan de helft van de zaken is psychiatrie, alcoholverslaving of een combinatie van deze twee de belangrijkste problematiek. Als de zaken uit Leiden komen en het gaat om complexe problematiek, dan worden zij in het Breed Bemoeizorgproject (BBP) ingebracht. Door een actievere benadering neemt het aantal zaken dat in het BBP wordt besproken toe. Bijna de helft van hen heeft niet eerder contact gehad met de hulpverlening. Ongeveer 80% van deze zaken wordt succesvol afgehandeld. Crisishulp De spoedhulp van het Tabel C Cijfers crisishulp maatschappelijk werk is een telefonische hulpdienst voor crisishulp buiten kantooruren. Het Spoedhulp maatschappelijk werk aantal zaken schommelt per jaar Crisisopvang De Binnenvest rond de 200 (tabel C). De Crisisinterventie Rivierduinen crisisopvang van De Binnenvest is voor mensen die acuut dakloos worden. De capaciteit is 21 bedden. Per jaar neemt het aantal cliënten af. Dit komt omdat cliënten steeds langer in de opvang blijven vanwege onvoldoende beschikbare reguliere huisvesting waardoor de doorstroom stagneert. De crisisinterventie van GGZ Rivierduinen is bedoeld voor de eigen (ex)cliënten. Het aantal cliënten dat hierop een beroep doet neemt elk jaar toe, vooral van cliënten die niet meer staan ingeschreven. Open spreekuur verslavingszorg In Leiden, Alphen aan den Rijn en Lisse houdt Parnassia open spreekuren. Hier kan iedereen terecht met vragen over alcohol- en druggebruik voor zichzelf of anderen. In 2005 zijn in Leiden 354 bellers of bezoekers geweest, in Alphen aan den Rijn 179. De grootste groep bestaat uit partners, ouders of hulpverleners. De meeste vragen gaan over behandelmogelijkheden en alcohol. In Lisse zijn 32 8

8 bezoekers geweest. In Lisse wordt ook lichte hulpverlening gegeven. De belangstelling voor de open spreekuren groeit. Zorg en opvang Omvang daklozen in Leiden Het aantal daklozen in Leiden wordt geschat op Het gaat om een groep van wisselende samenstelling, merendeel mannen. Eenderde van hen brengt de nachten meestal niet in Leiden door. Driekwart gebruikt meerdere drugs en de helft is een zware drinker. Driekwart is al langer dan een jaar dakloos. De meeste hulpbehoefte is voor huisvesting, financiën, gebitsproblemen, werk en gezondheidsklachten. Dag- en nachtopvang Het Dienstencentrum in Leiden is een dagopvangvoorziening voor daklozen in de regio Zuid-Holland Noord. Het aantal ingeschrevenen schommelt rond de 450. De Schuilplaats is ontstaan uit particulier initiatief en biedt tweemaal per week een avondmaaltijd en diverse vormen van persoonlijke (ver)zorg(ing), zoals tandartszorg, pedicure, kapper. Het Open Venster is voor daklozen in Alphen aan den Rijn. Het Inloophuis De Brug in Katwijk is voor verslaafden uit Katwijk. Zij zijn niet allemaal dakloos. Het Slaaphuis is een nachtopvangvoorziening voor de regio Zuid-Holland Noord. De omvang van het gebruik van deze voorzieningen staat in tabel D. Het aantal daklozen dat gebruik maakt van deze voorzieningen is vrij constant over de jaren. Alleen De Brug ziet het aantal dagelijkse bezoekers toenemen. Tabel D Gebruik dag- en nachtopvang Dienstencentrum Leiden totaal aantal ingeschreven gemiddeld aantal bezoekers per dag De Schuilplaats Leiden gemiddeld aantal bezoekers per keer Open Venster Alphen aan den Rijn gemiddeld aantal bezoekers per dag Inloophuis De Brug Katwijk totaal aantal bezoekers per jaar Slaaphuis Leiden (nachtopvang 17 bedden) bezettingspercentage 99% 70% 70% Verslavingszorg In tabel E staan aantallen cliënten uit Zuid-Holland Noord bij Parnassia of een andere instelling voor verslavingszorg buiten de regio. Voor de helft van de cliënten is alcohol het primaire middel. Deze groep is sterk gegroeid door de financiële prikkel vanuit de rijksoverheid in Maar ook het aantal cannabis- en cocaïneverslaafden is meer dan verdubbeld. Het aantal heroïneverslaafden in zorg neemt elk jaar af en is in 2005 nog een zesde deel van het totaal aantal cliënten. In de tien jaar voorafgaande aan 2005 is het Tabel E Verslavingszorg aantal cliënten in de verslavingszorg toegenomen met 44%. Parnassia en buiten regio De Brug biedt ambulante Toename ten opzichte van % verslavingszorg voor inwoners van De Brug Katwijk cliënten 82 g.g. 86 Katwijk. Het aantal cliënten ouders/partners schommelt tussen de Het g.g.= geen gegevens aantal ouders/partners dat wordt betrokken neemt toe. Case management GGZ en outreachende verslavingszorg Case management is een intensieve vorm van begeleiding voor mensen die langdurig afhankelijk zijn van zorg. De begeleiding is gericht op het zich kunnen handhaven in de samenleving. In 2004 zien we een toename in aantal cliënten voor case management (tabel F). GGZ Rivierduinen is de cliënt actiever gaan benaderen. Tabel F Case management en outreachende zorg 2005* Case management Rivierduinen Mobiele team Parnassia g.g.** 82 - * registratie Rivierduinen in Rijnstreek onvolledig ** g.g.=geen gegevens; 110 aanmeldingen in

9 Het Mobiele Team van Parnassia biedt gevraagde en ongevraagde zorg aan zogenaamde zorgwekkende zorgmijders waarbij verslavingsproblemen een belangrijke rol spelen. In negen van de tien gevallen gaat het om alcoholverslaving. Omdat het aantal aanmeldingen is toegenomen en de complexiteit van de problemen groot is, is het mobiele team uitgebreid van drie naar negen leden. Activering en begeleid wonen Dagbesteding Voorzieningen voor een zinvolle dagbesteding zijn gericht op verschillende doelgroepen. De Zaak is voor verslaafden, dagactiviteitencentra voor psychiatrische patiënten en De Veegploeg voor daklozen (tabel G). Het aantal deelnemers in De Zaak is in 2005 toegenomen. Echter niet zoveel als het lijkt in tabel G. In voorgaande jaren zijn alleen de actieve deelnemers geregistreerd die regelmatig aanwezig waren. Toch is er wel degelijk een toename, af te meten aan het aantal bezoekers per dag. In 2004 nog 26 bezoekers per dag, 33 bezoekers per dag in Het aantal cliënten in tabel G voor de dagactiviteitencentra is de som van vier locaties in de regio. De afname in 2005 is een registratie-effect. In 2005 is de registratie opgeschoond en zijn veel cliënten verwijderd die in feite niet meer kwamen en dus onterecht stonden ingeschreven. Het aantal in 2005 geeft een reëel beeld. Tabel G Dagbesteding De Veegploeg is een samenwerking tussen De Binnenvest en de milieudienst van de gemeente Leiden. De Veegploeg wordt samengesteld uit daklozen die staan ingeschreven bij De Binnenvest. Zij houden de straten van het centrum van Leiden schoon De Zaak Dagactiviteitencentra Rivierduinen* De Veegploeg Max * het aantal in 2005 is het meest realistisch, in voorgaande jaren werden cliënten niet tijdig uitgeschreven en krijgen daarvoor een vergoeding. De bezetting van de Veegploeg is in 2005 teruggelopen door capaciteitsproblemen bij De Binnenvest. Deze problemen zijn inmiddels verholpen. Begeleid wonen Begeleid wonen wordt in Zuid-Holland Noord aangeboden voor verschillende doelgroepen: daklozen, (ex)psychiatrische patiënten, verslaafden en ex-gedetineerden. Woonbegeleiding gaat steeds meer gepaard met activering (tabel H). Tabel H Begeleid wonen Het Sociaal Pension is een laagdrempelige De Binnenvest sociaal pension woonvorm voor begeleid wonen daklozen. De GGZ Rivierduinen beschermd wonen gemiddelde verblijfsduur is drie begeleid zelfstandig wonen jaar. In het Sociaal Parnassia verslavingszorg woonbegeleiding Pension verblijven Exodus aantal kamers voor ex-gedetineerden ruim 30 daklozen. Dit aantal is constant over de jaren. Het begeleid wonen door De Binnenvest is in 2005 uitgebreid omdat de AWBZ daarvoor mogelijkheden bood. GGZ Rivierduinen heeft een vast aantal van 185 cliënten die beschermd wonen. Het aantal cliënten dat begeleiding krijgen bij het zelfstandig wonen is toegenomen. De woonbegeleiding door Parnassia aan verslaafden is in 2005 afgenomen. Het Exodushuis biedt woonbegeleiding aan ruim 13 ex-gedetineerden per jaar. Bijna 60% stroomt succesvol uit. Zij hebben ongeveer tien maanden in het Exodushuis gewoond. Bereik van twee risicogroepen Met behulp van gegevens uit deze monitor is het mogelijk om het bereik in 2005 van twee risicogroepen in de bevolking te schatten. Ongeveer 5% van de zeer excessief alcohol drinkende volwassenen (meer dan 30 glazen alcohol per week, inclusief ouderen), is cliënt bij de verslavingszorg. Niet meer dat 9% van het aantal volwassen slachtoffers van huiselijk geweld (inclusief ouderen) heeft aangifte gedaan bij de politie. 10

10 Belangrijkste trends en conclusies Risicogroepen in de bevolking o het aantal personen dat excessief alcohol drinkt (20-30 glazen of meer per week) is sterk toegenomen, zowel onder jongeren als volwassenen. o Steeds meer mensen hebben moeite om rond te komen en steeds meer mensen hebben schulden. o Bijna de helft van de uitkeringsgerechtigden (WW, WAO of bijstand) kampt met problemen. Bijvoorbeeld: zij zijn óf ernstig depressief en/of drinken zeer excessief alcohol en/of hebben problematische schulden. Signalering o Het aantal overlastmeldingen bij de politie vanwege dronkenschap is toegenomen. o Er is meer aandacht voor meldingen en aangiften van huiselijk geweld bij de politie. Naar schatting is in 2005 van ongeveer 9% van alle huiselijk geweldincidenten in de regio aangifte gedaan. o Het aantal meldingen bij het regionale Meldpunt Zorg en Overlast neemt toe. Het gaat vaak om een combinatie van psychiatrie, verslaving en financiële problemen. o De belangstelling voor de open spreekuren van Parnassia in Leiden, Alphen aan den Rijn en Lisse groeit. o De vraag naar crisishulpverlening van GGZ Rivierduinen groeit. o De crisisopvang van acuut daklozen door De Binnenvest raakt verstopt. De verblijfsduur wordt langer en de uitstroom stagneert bij gebrek aan woonruimte voor deze groep. Zorg en opvang o Het aantal daklozen in Leiden wordt geschat tussen de 450 en 500. Driekwart van hen is langer dan een jaar dakloos. o Voorzieningen voor dagopvang zijn aanwezig in Leiden en Alphen aan den Rijn. In de Duinen Bollenstreek is geen dagopvang, met uitzondering van St. De Brug in Katwijk voor verslaafden. Alleen in Leiden is nachtopvang, het Slaaphuis. Het aantal bedden is beperkt. o In Leiden is De Schuilplaats een nieuwe particuliere voorziening voor daklozen. Tweemaal per week wordt een warme maaltijd geserveerd en zijn kapper, pedicure, huisarts en tandarts aanwezig. Ook wordt kleding uitgedeeld. Het voorziet duidelijk in een behoefte. Er komen bezoekers per keer. o Het aantal cliënten dat een intensieve vorm van zorg krijgt is toegenomen. Dit geldt voor het Breed Bemoeizorgproject van het regionale Meldpunt Zorg en Overlast, het case management van GGZ Rivierduinen en het Mobiele Team van Parnassia verslavingszorg. o Het aantal cliënten bij Parnassia verslavingszorg met als primair verslavend middel alcohol, cocaïne of cannabis is sterk toegenomen. Het bereik door de verslavingszorg van de zeer excessieve drinkers in de bevolking is ongeveer 5%. Activering en begeleid wonen o Er zijn vier locaties in de regio voor dagactiviteiten van GGZ Rivierduinen voor (ex)psychiatrische patiënten. In Leiden, Alphen aan den Rijn, Oegstgeest en Noordwijkerhout. Ongeveer 1500 mensen maken hier gebruik van. o De Zaak, een dagactiviteitenvoorziening voor verslaafden in Leiden, krijgt steeds meer bezoekers. o Het aantal personen dat zelfstandig woont met woonbegeleiding neemt toe. Zowel de woonbegeleiding vanuit De Binnenvest als GGZ Rivierduinen. o Het percentage bewoners van het Exodushuis voor ex-gedetineerden dat succesvol uitstroomt is iets toegenomen en is in 2005 bijna 60%. 11

11 DEEL 1 INLEIDING, BELEIDSDOELEN, OPZET MONITOR 13

12 1 Inleiding In Zuid-Holland Noord is Leiden als centrumgemeente verantwoordelijk voor het beleid ten aanzien van de maatschappelijke opvang en ambulante verslavingszorg. De Rijksoverheid stelt door nieuwe wetgeving en beleid 1 hogere eisen aan centrumgemeenten. De lokale/ regionale aansturing van het beleid moet resultaatgericht zijn en de centrumgemeente dient verantwoording af te leggen aan Den Haag. Daardoor is meer behoefte ontstaan aan lokale en regionale informatie over de omvang en samenstelling van sociaal kwetsbare groepen en het voorzieningenaanbod voor deze groepen. Het bureau OSPM en de GGD Zuid-Holland Noord hebben in opdracht van de gemeente Leiden in 2004 voor het eerst op systematische wijze gegevens verzameld over de hulpverlening aan en opvang van sociaal kwetsbare groepen. De resultaten staan in het rapport Monitor Maatschappelijke Opvang en Verslavingszorg; Regio Zuid-Holland Noord In opdracht van de gemeente Leiden wordt deze gegevensverzameling voortaan elke twee jaar door de GGD Hollands Midden herhaald, zodat de ontwikkeling en uitvoer van beleidsvoornemens kunnen worden gevolgd en geëvalueerd. Dit rapport beschrijft de resultaten van de gegevensverzameling in Met de overheveling van de openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) van de Wet collectieve preventie volksgezondheid (Wcpv) naar de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) wordt meer samenhang beoogd tussen maatschappelijke opvang, OGGZ en verslavingszorg. Alle gemeenten hebben taken op voorgenoemde beleidsterreinen. De WMO wordt 1 januari 2007 van kracht. De tweede ronde van de monitor zal gezien de bovenstaande ontwikkeling, meer nog dan in de eerste uitvoering in 2004, inzicht geven in de kwetsbare groepen in de regio, opdat gemeenten met kennis van zaken vorm kunnen geven aan de zogenoemde prestatievelden van de WMO die hiervoor relevant zijn, te weten: bevorderen van zelfredzaamheid van kwetsbare mensen, verlenen van voorzieningen voor zelfredzaamheid, beleid t.a.v. maatschappelijke opvang, inclusief huiselijk geweld, de openbare geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorgbeleid. 3 Maatschappelijke opvang is een verzamelnaam voor diverse vormen van opvang voor kwetsbare groepen in de samenleving, bijvoorbeeld dak- en thuislozen of ex-psychiatrische patiënten. De voorzieningen variëren van het bieden van simpel onderdak tot meer intensieve vormen van begeleiding en activering. De ambulante verslavingszorg helpt verslaafden omgaan met hun verslaving, waarbij zij zoveel mogelijk reïntegreren in de samenleving. Verslavingspreventie is ook inbegrepen. De OGGZ is een containerbegrip voor alle activiteiten op het terrein van de geestelijke gezondheidszorg die niet op geleide van een vrijwillige, individuele hulpvraag worden uitgevoerd. Het belangrijkste element hieruit is dat er geen vraag om zorg is van de personen op wie de hulp zich richt. Niet de persoon zelf, maar derden brengen de hulp op gang. Preventie van psychische problemen is inbegrepen, onder andere gericht op externe omstandigheden die de problematiek mede veroorzaken of in stand houden. De drie beleidsterreinen hebben gemeen dat zij zijn gericht op personen die op één of meer maatschappelijke terreinen (sociale participatie, sociale integratie, eerste levensbehoeften, toegang tot onderdak, werk, school, hulpverlening, diensten) zijn uitgesloten of waarvoor uitsluiting dreigt. 1 Wet Maatschappelijke Ondersteuning; Grotestedenbeleid III; Wettelijke Registratieregeling Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang 2 Detmar, B., Detmar, H. en Tielen, H, Monitor Maatschappelijke Opvang en Verslavingszorg, Regio Zuid-Holland Noord 2004, OSPm, GGD Zuid-Holland Noord, Leiden, oktober Bergen, A. van, Brochure OGGZ en WMO, NIZW, 2 mei

13 2 Beleidsdoelen De gemeente Leiden heeft voor de periode beleidsdoelen geformuleerd in de Beleidsvisie Verslavingsbeleid en Maatschappelijke Opvang Zuid-Holland Noord. De uitgangspunten voor beleid zijn sinds het verschijnen van de vorige nota s 4 niet wezenlijk veranderd. Deze uitgangspunten zijn: Dakloosheid en ernstige verslavingsproblemen zoveel mogelijk voorkomen. Ervoor zorgen dat mensen die dakloos of ernstig verslaafd zijn goed worden opgevangen. Waar en voor wie dit enigszins mogelijk is de weg vrij maken naar maatschappelijk herstel. De overlast die sommigen van deze mensen voor hun omgeving veroorzaken beperken. Het accent van het beleid dient de komende tijd te liggen op het beperken van de instroom in voorzieningen die bedoeld zijn als laatste vangnet en op het versnellen van de uitstroom uit deze voorzieningen door middel van een actieve begeleiding naar maatschappelijk herstel. Deze doelstelling sluit aan bij het project Stedelijk Kompas. Het project is ontwikkeld door de vier grote steden. Leiden wil dit project ook in Zuid-Holland Noord implementeren. De beleidsdoelen uit de beleidsvisie zijn gericht op de gehele zorgketen: preventie, signalering, zorg en opvang, activering en reïntegratie. Preventie en signalering het terugdringen van overmatig genotmiddelengebruik met het accent op alcoholmisbruik, vooral onder jongeren, gericht op jongeren en ouders/ opvoeders. uitbreiding van verslavingspreventieprogramma s in het speciaal onderwijs. preventie van dakloosheid door inzet op het voorkómen van huurschulden en huisuitzettingen. Verbeterde signalering en uitbreiding interventiemogelijkheden in een zo vroeg mogelijk stadium. versterking van de samenwerking tussen organisaties die zich bezig houden met inkomen en schulden en woningcorporaties. Zorg en opvang concentratie van dag- en nachtopvang in Leiden, Katwijk en Alphen aan den Rijn. mogelijkheden verkennen om diensten zoals uitkeringen, woonbegeleiding en budgetbeheer decentraal aan te bieden. uitbreiding opvangaanbod in Alphen aan den Rijn (Open Venster), onder andere douche- en wasruimte en uitbreiding maaltijdvoorziening. Activering en reïntegratie uitbreiding woonvormen en toeleiding naar werk of scholing. regionale aanpak uitbreiding huidige woningaanbod in aantal en diversiteit voor mensen die uitstromen uit zorginstellingen of detentie, inclusief actieve toeleiding naar scholing of werk. continuering en waar mogelijk uitbreiding van laagdrempelige initiatieven gericht op activering van daklozen en andere kwetsbare groepen voor wie reguliere arbeid niet haalbaar is (zoals Veegploeg en De Zaak). Met de komst van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning per 1 januari 2007 zijn de drie beleidsterreinen maatschappelijke opvang, OGGZ en verslavingszorg samen gevoegd en vormen de laatste drie prestatievelden. Hieronder de negen prestatievelden van de nieuwe wet. 1 Bevorderen sociale samenhang en leefbaarheid in dorpen, wijken, buurten 2 Op preventie gerichte ondersteuning van jeugdigen met problemen met opgroeien en van ouders met problemen met opvoeden 3 Geven van informatie, advies en cliëntondersteuning 4 Ondersteunen van mantelzorgers en vrijwilligers 4 Beleidsvisie Maatschappelijke Opvang in de Leidse regio , inclusief de in 2000 verschenen aanvulling en de Regionale visie ambulante verslavingszorg

14 5 Bevorderen van deelname aan maatschappelijk verkeer en bevorderen van zelfstandig functioneren van mensen met een beperking of chronisch psychisch of psychosociaal probleem 6 Verlenen van voorzieningen aan voornoemde mensen met beperkingen om die deelname en zelfstandig functioneren mogelijk te maken 7 Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang, advies- en steunpunten huiselijk geweld 8 OGGZ, de openbare geestelijke gezondheidszorg 9 Ambulante verslavingszorg Het Stedelijk Kompas kent de volgende prioriteiten: 1 Preventie huisuitzettingen 2 Persoonsgerichte aanpak, centrale toegang tot zorg 3 Uitbreiding van AWBZ-gefinancierde opname/woon/verblijfsvoorzieningen 4. Wijkgericht ambulant aanbod voor langdurig zorgafhankelijke cliënten organiseren. 5. Inkomen en arbeid bieden. Om alle doelen te bereiken is de medewerking van een groot aantal instellingen essentieel. De meeste instellingen zijn vertegenwoordigd in het Platform OGGZ Zuid-Holland Noord. 18

15 3 Inhoud van de monitor Het doel van de monitor is het volgen van ontwikkelingen in aard en omvang van diverse doelgroepen voor beleid. Zowel de omvang van risicogroepen in de bevolking als het gebruik van voorzieningen. Hiervoor zijn indicatoren opgesteld. Deze staan gerangschikt naar preventie/signalering, zorg/opvang en activering/reïntegratie. Uit de monitor 2004 komen cijfers uit de jaren In 2006 zijn cijfers over 2004 en 2005 verzameld. Voor de risicofactoren in de bevolking is geput uit de gezondheidspeiling onder jarigen in 2005 en de scholierenpeiling 2003 genotmiddelengebruik van de GGD Hollands Midden. Cliëntgegevens zijn opgevraagd bij diverse instellingen die hieronder bij de indicatoren staan genoemd. Afbakening van de monitor De keus van indicatoren is in eerste instantie ingegeven door het beleidskader van de maatschappelijke opvang en verslavingszorg. In de nieuwe Wet Maatschappelijke Ondersteuning is het kader verbreed met meer aandacht voor preventie en zelfredzaamheid. Daarom is deze monitor uitgebreid met gegevens over risicogroepen in de bevolking. Gegevens over jeugd en jongeren zijn maar zeer beperkt opgenomen. 3.1 Indicatoren preventie en signalering Risicofactoren in bevolking Alcoholgebruik Angst- en/of depressieve klachten Schulden Huiselijk geweld Eenzaamheid bij ouderen Werkloosheid, arbeidsongeschikt, bijstand Indicatoren Aantal jongeren dat alcohol drinkt en aantal glazen Aantal inwoners dat 20 glazen alcohol of meer drinkt per week Aantal inwoners met hoog risico angststoornis en/of depressie Aantal inwoners met risicovolle of problematische schulden Aantal slachtoffers huiselijk geweld Aantal 65-plussers die ernstig eenzaam zijn Aantal uitkeringsgerechtigden Signalering en toeleiding naar zorg Meldpunt Zorg en Overlast (GGD) Zorgoverleg Katwijk Politie Hollands Midden Spoedhulp AMW Crisisopvang De Binnenvest Crisisinterventie Rivierduinen Open spreekuren Parnassia Aantal gemelde zaken per kalenderjaar idem Aantal meldingen overlast per kalenderjaar Aantal aangiften huiselijk geweld per kalenderjaar Aantal cliënten per kalenderjaar idem idem idem 3.2 Indicatoren zorg en opvang Gebruik voorzieningen Indicatoren Aantal daklozen in Leiden Schatting aantal daklozen Dagopvang Dienstencentrum en Open Venster Aantal cliënten per kalenderjaar Dagopvang De Schuilplaats idem Nachtopvang Slaaphuis idem Verslavingszorg De Brug en Parnassia idem Case management Rivierduinen idem 19

16 3.3 Indicatoren activering en reïntegratie Gebruik voorzieningen Indicatoren Veegploeg De Binnenvest Aantal cliënten per kalenderjaar De Zaak Parnassia idem Dagactiviteitencentra Rivierduinen idem Sociaal Pension De Binnenvest idem Begeleid Wonen De Binnenvest idem Begeleid Zelfstandig Wonen Rivierduinen idem Woonbegeleiding Parnassia idem Reïntegratie ex-gedetineerden Exodus idem 3.4 Thematische verdieping: huurschulden en huisuitzettingen De gemeente Leiden heeft gekozen voor een thematische verdieping van de monitor met gegevens over huisuitzettingen en schuldhulpverlening. Bij de evaluatie van de monitor in 2004 is geconcludeerd dat bij de signalering van en zorg voor kwetsbare groepen de contacten tussen voorzieningen voor opvang, huisvesting en schuldhulpverlening niet optimaal waren. Het onderzoek past binnen het streven van de gemeente Leiden om de instroom naar de maatschappelijke opvang te beperken. Eén van de oorzaken van deze instroom is huisuitzetting. Alle drieëntwintig woningcorporaties hebben gegevens geleverd over huurschulden en huisuitzettingen. Twaalf 5 van de achttien gemeenten hebben cijfers geleverd over schuldhulpverlening. Tijdens twee discussiebijeenkomsten met een aantal woningcorporaties, schuldhulpverlening, maatschappelijk werk, reclassering, Meldpunt Zorg en Overlast, een deurwaarder en de gemeenten Leiden en Oegstgeest, zijn problemen geanalyseerd en oplossingen aangedragen. Dit heeft geleid tot een aantal aanbevelingen voor de gezamenlijke aanpak van huurschulden en het voorkomen van huisuitzettingen. De resultaten van deze verdieping zijn gepubliceerd in het rapport Huurschulden en huisuitzettingen in Zuid-Holland Noord, cijfers, trends, problemen, oplossingen. GGD Hollands Midden, december Alphen aan den Rijn, Hillegom, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Teylingen, Voorschoten, Zoeterwoude 20

17 DEEL 2 RESULTATEN 21

18 4 Preventie 4.1 Risicofactoren in de bevolking Opvang en zorg richten zich op mensen die om wat voor reden dan ook moeite hebben met toegang tot huisvesting, opleiding, werk of een ondersteunend sociaal netwerk. Een groot aantal factoren kunnen de neerwaartse spiraal in gang zetten of versnellen. We belichten het vóórkomen van een aantal risicofactoren in de bevolking. Alcoholverslaving kan het dagelijks leven ontwrichten op allerlei terreinen. Uiteindelijk kan het leiden tot het verlies van werk, huis en gezin. Psychiatrische problemen kunnen iemand belemmeren in het opbouwen en handhaven van stabiele sociale relaties waardoor opleiding, werk en zelfstandig wonen een moeilijke klus wordt. Hoge schulden zonder de mogelijkheid deze op eigen kracht af te lossen kunnen in het uiterste geval leiden tot huisuitzetting en daarmee dakloosheid. Slachtoffers van huiselijk geweld moeten soms noodgedwongen de woning (tijdelijk) verlaten. Kinderen kunnen uit huis worden geplaatst en voor vrouwen zijn er opvanghuizen in het hele land. Vooral ouderen zijn vaak eenzaam. Eenzaamheid is een risicofactor voor depressie en omgekeerd. Als dit gepaard gaat met lichamelijke beperkingen, psychische problemen, moeite met rondkomen en/of weinig sociale contacten, kan een situatie ontstaan waarbij professionele hulp nodig is. Bij mensen die langdurig werkloos zijn of van een uitkering moeten rondkomen, kunnen de problemen zich opstapelen waardoor zij in een neerwaartse spiraal terecht komen. De gezondheidspeiling 2005 onder volwassenen en ouderen in Zuid-Holland Noord levert gegevens over alcoholgebruik, schuldproblemen, huiselijk geweld en eenzaamheid. Gegevens over psychiatrische problemen in het algemeen ontbreken. Wel zijn er gegevens over het risico op een angststoornis of depressie. Hieronder staan de risicofactoren die in dit hoofdstuk worden beschreven. - alcoholgebruik - angststoornis en/of depressie - schulden - huiselijk geweld - eenzaamheid bij ouderen - uitkeringsgerechtigden met opeenstapeling van problemen Alcoholgebruik Alcoholgebruik kan een risicofactor worden als mensen veel glazen in korte tijd drinken of steeds vaker en steeds meer glazen per keer drinken. Jongeren doen vooral het eerste. Het laatste komt meer bij volwassenen voor. Tabel 1 toont het gemiddeld aantal glazen dat jongeren hebben gedronken bij de meest recente gelegenheid. Dit is meestal in het weekend. In 1996 dronken jarigen nog 2,5 glazen. In 2003 is dit aantal gestegen naar 3,7 glazen. Voor jarigen is de stijging gemiddeld één glas van 5 naar 6 glazen. De toename is zowel bij meisjes als jongens. Opvallend is dat meisjes van jaar niet veel minder drinken dan hun mannelijke leeftijdgenoten. Op jarige leeftijd lopen de jongens uit op de meisjes en drinken gemiddeld anderhalf maal zoveel glazen. Ook op de basisschool wordt al alcohol gedronken. Het percentage leerlingen uit groep 7 en 8 dat ooit alcohol heeft gedronken is tussen 1996 en 2003 gestegen van 38% naar 58%. Tabel 2 laat zien dat onder de volwassen bevolking tot 65 jaar in Zuid-Holland Noord het percentage excessieve drinkers in vijf jaar tijd is toegenomen van 12% naar 18%. Onder excessief drinken Tabel 1 Alcoholgebruik jongeren peiljaar laatste keer gedronken Aantal glazen Aantal glazen jaar 3,7 2,5 jongen 3,9 2,5 meisje 3,6 2, jaar 6,0 5,0 jongen 7,2 6,0 meisje 4,9 4,1 Tabel 2 Alcoholgebruik volwassenen peiljaar Excessief drinken % % Totaal jaar jaar jaar jaar man vrouw 7 5 Totaal jaar jaar jaar 4 - man 14 - vrouw 3-23

19 verstaan we glazen alcohol of meer drinken per week 6. De toename geldt voor alle leeftijdsgroepen en voor zowel mannen als vrouwen. De sterkste toename zien we bij jonge mannen van jaar (van 16% in 2000 naar 33% in 2005). Het excessieve alcoholgebruik neemt sterk af boven de 65 jaar, zowel onder mannen als vrouwen. Binnen de groep excessieve drinkers is de groep zeer excessieve drinkers (dertig glazen alcohol of meer per week) ongeveer 7% van de jarige mannen en 1% van de vrouwen. Dit percentage is nauwelijks gestegen, alleen onder mannen van jaar (van 7% in 2000 naar 10% in 2005). Vergeleken met Nederland wordt in Zuid- Holland Noord door meer basisschoolleerlingen (10-11 jarigen) en jongeren alcohol gedronken. In tabel 3 staat het percentage dat de afgelopen maand alcohol dronk. Onder volwassenen is de groep excessieve drinkers in Zuid-Holland Noord groter dan in de provincie Zuid-Holland. De percentages zeer excessieve drinkers zijn even hoog Angststoornis en/of depressie Angststoornis en depressie behoren tot de meest voorkomende psychische klachten en staan in de top-10 van aandoeningen met grootste ziektelast in de bevolking 7. De ernst van de klachten in de vier meest recente weken wordt vastgesteld met behulp van tien vragen 8. Respondenten worden aan de Tabel 4 Hoog risico angststoornis en/of depressie totaal man vrouw % % % jaar 4,5 3,8 4, jaar 4,0 1,8 5, jaar 4, jaar 4, jaar 4, jaar 3, jaar 5,5 - - Tabel 3 Alcoholgebruik Zuid-Holland Noord (ZHN) vergeleken met Nederland of Zuid-Holland ZHN Nederland Maandgebruik alcohol 2003 % % jaar jaar Zuid- ZHN Holland Excessief drinken 2005 % % jaar waarvan zeer excessief 4,1 3,9 hand van hun score ingedeeld in een laag, matig of hoog risicogroep voor een angst- en/of depressieve stoornis. De matig-risicogroep kan waarschijnlijk met adequate zelfhulp de problemen aan. Uit onderzoek blijkt dat voor de hoogrisicogroep professionele hulp geëigend is 9. In 2005 behoort ongeveer 4% van de volwassen bevolking tot de hoog risicogroep voor angststoornis en/of depressie (tabel 4). Tot 65 jaar is de kans op een angststoornis of depressie op elke leeftijd ongeveer even groot. Tussen 65 en 75 jaar is de hoog-risicogroep iets kleiner, maar onder 75-plussers komt angst en/of depressie het meeste voor. Bij vrouwen is het percentage in de hoog risicogroep iets groter dan bij mannen, vooral onder ouderen Schulden Schulden vormen geen probleem als men deze binnen de gestelde termijnen kan aflossen. Problemen ontstaan als de betalingsachterstanden oplopen. Volgens het NIBUD zijn de schulden risicovol als er meer dan drie schuldeisers zijn of als een betalingsachterstand twaalf maanden of langer heeft geduurd of als een betalingsachterstand groter is dan duizend euro of als men tenminste één van de betalingsachterstanden niet zelfstandig Tabel 5 Rondkomen en schulden jarigen peiljaar % % Grote moeite met rondkomen 6,9 2, jaar 8,3 2, jaar 6,5 3, jaar 5,7 2,3 man (19-64 jaar) 5,6 2,6 vrouw (19-64 jaar) 8,1 2, jaar 3, jaar 2,2 - Risicovolle of problematische schulden 6, jaar 8, jaar 5, jaar 4,9 - man (19-64 jaar) 6,7 - vrouw (19-64 jaar) 6, jaar 1, jaar 1,2-6 Excessief drinken is gedefinieerd als : in één week op vijf dagen ten minste vier glazen alcohol drinken of op drie dagen tenminste zes glazen; zeer excessief drinken is op vijf dagen per week ten minste zes glazen per dag (standaard Garretsen) 7 Brancherapporten VWS, Den Haag: VWS, <http//www.brancherapporten.minvws.nl> versie 2.1, 18 mei Kessler, 1994 Psychological Distress Scale (K10). 9 Saunders, D. & Daly, A Collaborative Health and Wellbeing Survey: Psychological distress in the Western Australian population. Health Department of Western Australia,

20 binnen twaalf maanden kan oplossen. De schulden worden problematisch als twee of meer van bovenstaande situaties gelden. Tussen 2000 en 2005 is het aantal mensen dat grote moeite heeft met rondkomen sterk toegenomen (tabel 5). Deze toename is zichtbaar bij alle leeftijden, mannen en vrouwen. Eenderde van deze groep heeft risicovolle of problematische schulden. Omgekeerd heeft de helft van de mensen met risicovolle of problematische schulden enige moeite met rondkomen, eenderde heeft grote moeite met rondkomen. Het percentage dat grote moeite heeft met rondkomen neemt af met de leeftijd. Van de volwassen bevolking tot 65 jaar heeft 2,8% risicovolle schulden en 3,7% problematische schulden, totaal 6,5%; 1,8% heeft hulp gezocht om de schuldproblemen op te lossen. Het percentage met risicovolle of problematische schulden neemt af met de leeftijd (tabel 5). Schuldproblemen komen meer voor bij alleenstaanden (vooral jarigen), mensen met een lagere opleiding, uitkeringsgerechtigden en niet-westerse allochtonen. Helaas zijn er geen gegevens over schulden uit Met de toename van het aantal inwoners dat grote moeite heeft met rondkomen is het aannemelijk dat ook het aantal met schuldproblemen is toegenomen Huiselijk geweld Huiselijk geweld is geweld dat door iemand uit de huiselijke kring wordt gepleegd (gezinsleden, familieleden, ex-partners, vrienden, buren). Slachtoffers en daders van geweld kunnen zowel vrouwen, mannen als kinderen zijn. Het kan gaan om psychisch of emotioneel geweld (treiteren, kleineren, uitschelden), lichamelijk geweld (mishandeling), ongewenste seksuele toenadering en seksueel misbruik. Tabel 6 Slachtoffer huiselijk geweld peiljaar 2005 % Totaal jaar 2,4 man 1,9 vrouw 2,9 Totaal jaar 0,8 man 0,8 vrouw 0,7 Van de zelfstandig wonende jarigen in Zuid-Holland Noord is 2,4% het afgelopen jaar slachtoffer geweest van huiselijk geweld (tabel 6). Iets meer vrouwen dan mannen. Bij vier van de vijf slachtoffers gaat het om psychisch geweld, bij één van de zes om lichamelijk en één van de tien seksueel geweld; 13% van de slachtoffers heeft te maken gehad met een combinatie van psychisch, lichamelijk en/of seksueel geweld. Voor een vijfde deel van de slachtoffers komt het geweld wekelijks voor, in 17% van de gevallen is het geweld het afgelopen jaar éénmalig geweest. In bijna de helft van de gevallen is de dader de (ex)partner. Onder zelfstandig wonende ouderen is huiselijk geweld minder voorgekomen. Minder dan 1% van de jarigen is in een periode van één jaar slachtoffer geweest van huiselijk geweld. Het is niet bekend hoeveel mensen dergelijke gevoelige vragen naar waarheid beantwoorden. Het grootste deel van de slachtoffers zoekt geen professionele hulp; 35% heeft contact gehad met de geestelijke gezondheidszorg, 12% heeft het geweld met de huisarts besproken en 9% is bij de politie geweest. In paragraaf staan cijfers uit de politieregistratie. Het percentage volwassenen dat in een periode van één jaar slachtoffer is geweest van huiselijk geweld in Zuid-Holland Noord is vergelijkbaar met percentages uit andere regio s. In Drenthe is drie procent van de jarigen slachtoffer geweest 10. In Haarlem is naar schatting tussen de twee en drie procent van de volwassen inwoners slachtoffer geweest van huiselijk geweld Eenzaamheid bij ouderen Eenzaamheid komt bij ouderen veel voor. De toename van het percentage eenzame ouderen met de leeftijd heeft ongetwijfeld te maken met het verlies van de partner. Maar ook het toenemende verlies van mobiliteit levert een bijdrage aan het gevoel van eenzaamheid. Ouderen die moeite hebben met rondkomen zijn ook vaker eenzaam (tabel 7). 10 Bos, C. en Zanden, N. van, Huiselijke geweld in Drenthe, GGD Drenthe, maart Oosterlee, A. en Vink, R.M., De omvang van huiselijk geweld in Haarlem, GGD Kennemerland, Haarlem, februari

Geestelijke Gezondheid (19 64 jaar)

Geestelijke Gezondheid (19 64 jaar) 3a Geestelijke Gezondheid (19 64 jaar) Deze factsheet beschrijft de resultaten van de gezondheidspeiling najaar 2005 van volwassenen tot 65 jaar in Zuid-Holland Noord met betrekking tot de geestelijke

Nadere informatie

Samenvatting en Beschouwing 65-94 jaar

Samenvatting en Beschouwing 65-94 jaar 7b GEZONDHEIDSPEILING 2005 Het doel van de gezondheidspeiling is het volgen van ontwikkelingen in gezondheid en gezond gedrag. Ruim 10.800 personen in de leeftijd van 19 t/m 94 jaar in de regio Zuid-Holland

Nadere informatie

Samenvatting en Beschouwing 19 64 jaar

Samenvatting en Beschouwing 19 64 jaar 7a GEZONDHEIDSPEILING 2005 Het doel van de gezondheidspeiling is het volgen van ontwikkelingen in gezondheid en gezond gedrag. Ruim 10.800 personen in de leeftijd van 19 t/m 94 jaar in de regio Zuid-Holland

Nadere informatie

Sociaal kwetsbare burgers in Eersel. Antje Eugster Onderzoeksfunctionaris

Sociaal kwetsbare burgers in Eersel. Antje Eugster Onderzoeksfunctionaris Sociaal kwetsbare burgers in Eersel Antje Eugster Onderzoeksfunctionaris Prestatievelden Wmo 1. Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid dorpen 2. Op preventie gerichte ondersteuning van jeugdigen

Nadere informatie

Monitor. Maatschappelijke Opvang, OGGZ en Verslavingszorg

Monitor. Maatschappelijke Opvang, OGGZ en Verslavingszorg Monitor Maatschappelijke Opvang, OGGZ en Verslavingszorg Zuid-Holland Noord 2008 INHOUDSOPGAVE 1 Achtergrond en beleidscontext...5 1.1 Inleiding...5 1.2 Landelijke en regionale ontwikkelingen...5 2 Doelgroepen

Nadere informatie

Hoofstuk 2 Kader. Bijlage bij Beleidskader Maatschappelijk zorg en Beschermd wonen

Hoofstuk 2 Kader. Bijlage bij Beleidskader Maatschappelijk zorg en Beschermd wonen Hoofstuk 2 Kader Het Regionaal Kompas Zuid-Holland Noord 2008-2013 Leiden, als centrumgemeente voor de maatschappelijke opvang en verslavingszorg, is nu nog verantwoordelijk voor de aanpak van dakloosheid

Nadere informatie

Monitor OGGZ 2008-2009 Zuid-Holland Noord

Monitor OGGZ 2008-2009 Zuid-Holland Noord ... Monitor OGGZ 2008-2009 Zuid-Holland Noord Omvang risicogroepen en cliëntgroepen ten aanzien van preventie, signalering, opvang, zorg en rehabilitatie in de Openbare Geestelijke GezondheidsZorg Colofon

Nadere informatie

Wmo beleidsplan Maatschappelijke Zorg 2012-2014. Centrumgemeenteregio Zuid-Holland Zuid

Wmo beleidsplan Maatschappelijke Zorg 2012-2014. Centrumgemeenteregio Zuid-Holland Zuid Wmo beleidsplan Maatschappelijke Zorg 2012-2014 Centrumgemeenteregio Zuid-Holland Zuid Raadscarrousel Drechtsteden 2 oktober 2012 Opbouw presentatie 1. Maatschappelijke Zorg (Wmo prestatievelden 7, 8 en

Nadere informatie

Tabak, cannabis en harddrugs

Tabak, cannabis en harddrugs JONGERENPEILING 0 ZUID-HOLLAND NOORD De jongerenpeiling heeft als doel om periodiek op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Dit is het eerste

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Doelen en uitgangpunten van het gemeentebestuur

1. Inleiding. 2. Doelen en uitgangpunten van het gemeentebestuur Programma van Eisen volgens TRILL voor Stichting Maatschappelijke Opvang (SMO) ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Welzijn en (gezondheids)zorg

Welzijn en (gezondheids)zorg Hoofdstuk 14 Welzijn en (gezondheids)zorg 14.1 Inleiding Een belangrijke doelgroep voor het welzijns- en zorgbeleid zijn de ouderen. Dit hoofdstuk begint daarom met het in kaart brengen van deze groep

Nadere informatie

Monitor OGGZ 2012-2013 Zuid-Holland Noord

Monitor OGGZ 2012-2013 Zuid-Holland Noord Monitor OGGZ 2012-2013 Zuid-Holland Noord Omvang risicogroepen en cliëntgroepen ten aanzien van preventie, signalering, zorg en opvang in de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg Colofon: Opdrachtgever:

Nadere informatie

Monitor begeleid wonen en bemoeizorg Twente 2013

Monitor begeleid wonen en bemoeizorg Twente 2013 metingen 2009-2012 Monitor begeleid wonen en bemoeizorg Twente 2013 A. Kruize B. Bieleman 1. Inleiding De wijze waarop de twee centrumgemeenten Almelo en Enschede, de maatschappelijke opvang willen vormgeven,

Nadere informatie

Dreigende Energieafsluitingen Holland Rijnland 2012 2013

Dreigende Energieafsluitingen Holland Rijnland 2012 2013 Dreigende Energieafsluitingen Holland Rijnland 2012 2013 Het aantal energie afsluitingen neemt de laatste jaren toe. Dreigende energie afsluitingen zijn een signaal van problematische schulden en multiproblematiek.

Nadere informatie

Monitor en evaluatie Verslavingsbeleid Katwijk 2000-2007. Maart 2008

Monitor en evaluatie Verslavingsbeleid Katwijk 2000-2007. Maart 2008 Monitor en evaluatie Verslavingsbeleid Katwijk 2000-2007 Maart 2008 2 Inhoudsopgave Samenvatting... 5 1 Inleiding... 9 2 Onderzoeksvragen en methoden... 11 2.1 Genotmiddelengebruik en verslavingszorg...

Nadere informatie

Monitor OGGZ 2010-2011 Zuid-Holland Noord

Monitor OGGZ 2010-2011 Zuid-Holland Noord Monitor OGGZ 2010-2011 Zuid-Holland Noord Omvang risicogroepen en cliëntgroepen ten aanzien van preventie, signalering, zorg, opvang en rehabilitatie in de Openbare Geestelijke GezondheidsZorg Colofon:

Nadere informatie

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN WMO W A A I E R Obstakels - Voorwaarden en Aanbevelingen DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN 1 Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid van dorpen wijken en buurten Obstakels Isolement Vooroordelen

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Activiteitenaanbod van Verslavingszorg Noord Nederland t.b.v. CJG s Friesland 2012

Activiteitenaanbod van Verslavingszorg Noord Nederland t.b.v. CJG s Friesland 2012 enaanbod van Verslavingszorg Noord Nederland t.b.v. CJG s 2012 Activiteit KOPP/KVO Doepraatgroepen/jongerencursus (ism GGZ /Kinnik) n.veldhoen@vnn.nl Gezin Aan Bod (ism Jeugdhulp ) g.thomas@vnn.nl De Gezonde

Nadere informatie

OGGZ-monitor Midden-Holland 2008-2009 Aantallen geregistreerde cliënten in de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg

OGGZ-monitor Midden-Holland 2008-2009 Aantallen geregistreerde cliënten in de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg OGGZ-monitor Midden-Holland 2008-2009 Aantallen geregistreerde cliënten in de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg Opdrachtgever: gemeente Gouda Auteur: dr. Josina M. Rijkelijkhuizen, epidemioloog GGD

Nadere informatie

Daarvoor gaat u naar Minters

Daarvoor gaat u naar Minters Opvoeden & Opgroeien Eigen functioneren & Relaties Een leefbare buurt Daarvoor gaat u naar Minters U weet zelf vaak het beste wat goed is voor uzelf of uw gezin. En u gaat voor goede raad of praktische

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Wmo subsidiekader 2014. 1. Inleiding. Bijlage: Wmo subsidiekader 2014. Visie op maatschappelijke dienstverlening, outcome en indicatoren

Wmo subsidiekader 2014. 1. Inleiding. Bijlage: Wmo subsidiekader 2014. Visie op maatschappelijke dienstverlening, outcome en indicatoren Bijlage: Wmo subsidiekader 2014 Wmo subsidiekader 2014 Visie op maatschappelijke dienstverlening, outcome en indicatoren 1. Inleiding In onderstaande vindt u het Wmo subsidiekader 2014, op basis waarvan

Nadere informatie

Sociale omgeving. 1. Kindermishandeling

Sociale omgeving. 1. Kindermishandeling 1. Kindermishandeling Kindermishandeling is 'elke vorm van voor een minderjarige bedreigende of gewelddadige interactie van fysieke, psychische of seksuele aard, die de ouders of andere personen ten opzichte

Nadere informatie

Dakloos in Leiden 2013

Dakloos in Leiden 2013 Dakloos in Leiden 2013 Colofon: Opdrachtgever: Gemeente Leiden Uitvoering: GGD Hollands Midden Onderzoekers: M. van Veldhuizen, onderzoeker H. Tielen, epidemioloog Omvangschatting: Prof. Dr. PGM van der

Nadere informatie

Samenvatting Jong; dus gezond!?

Samenvatting Jong; dus gezond!? Samenvatting Jong; dus gezond!? Deel III Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Jong; dus gezond!? Gezondheidssituatie van de Jeugd (2004-2006) Regio Nieuwe Waterweg

Nadere informatie

VOLWASSENEN EN OUDERENPEILING 2012

VOLWASSENEN EN OUDERENPEILING 2012 VOLWASSENEN EN OUDERENPEILING De volwassenen en ouderenpeiling heeft als doel om op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en leefstijl van inwoners in kaart te brengen. Ongeveer.00 inwoners

Nadere informatie

IrisZorg. verslavingszorg. en maatschappelijke opvang. dicht bij mensen, ver in zorg

IrisZorg. verslavingszorg. en maatschappelijke opvang. dicht bij mensen, ver in zorg IrisZorg verslavingszorg en maatschappelijke opvang dicht bij mensen, ver in zorg > IrisZorg: dicht bij mensen, ver in zorg Bij IrisZorg kan iedereen rekenen op de deskundigheid en betrokkenheid van onze

Nadere informatie

tot 24 jaar Monitor jongeren 12

tot 24 jaar Monitor jongeren 12 Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Nota van B&W. Onderwerp Subsidieaanvragen Openbare geestelijke gezondheidszorg en Collectieve preventie geestelijke gezondheidszorg 2007

Nota van B&W. Onderwerp Subsidieaanvragen Openbare geestelijke gezondheidszorg en Collectieve preventie geestelijke gezondheidszorg 2007 Nota van B&W Onderwerp Subsidieaanvragen Openbare geestelijke gezondheidszorg en Collectieve preventie geestelijke gezondheidszorg 2007 Portefeuille: H. van der Molen Auteur: G. Spijker Telefoon 5115584

Nadere informatie

VERBETERPLAN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG, VERSLAVINGSZORG EN OPENBARE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG

VERBETERPLAN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG, VERSLAVINGSZORG EN OPENBARE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG VERBETERPLAN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG, VERSLAVINGSZORG EN OPENBARE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG Aanleiding Met het Verbeterplan Maatschappelijke Opvang, Verslavingszorg en Openbare Geestelijke Gezondheidszorg

Nadere informatie

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer IJsselland Wijkgezondheidsprofiel Deventer Januari 2015 Wijkgezondheidsprofiel Dit wijkgezondheidsprofiel bestaat uit gegevens afkomstig van diverse bronnen, registraties en (bewoners)onderzoeken. Voor

Nadere informatie

Kernpunten gezondheidsmonitors

Kernpunten gezondheidsmonitors Kernpunten gezondheidsmonitors als evaluatie en vertrekpunt voor het Wmo-beleid 2012 t/m 2015 van de gemeente Heeze-Leende 31 mei 2011 Mieke van Duijnhoven, Onderzoeksmedewerker Antje Eugster, Onderzoeksfunctionaris

Nadere informatie

Commissienotitie Reg. nr : 0810110 Comm. : MZ Datum : 07-04-08

Commissienotitie Reg. nr : 0810110 Comm. : MZ Datum : 07-04-08 Comm. : MZ Onderwerp Alcoholpreventie jongeren in Noord Brabant Status oordeelvormend Voorstel 1. Deel te nemen aan het project alcoholpreventie Jongeren Veiligheidsregio Brabant-Noord 2. Vanaf 2009 voor

Nadere informatie

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen Ouderenmonitor 2011 Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen De Ouderenmonitor is een onderzoek naar de lichamelijke, sociale en geestelijke

Nadere informatie

Samenvatting Twente. 2 van 6 Kernboodschappen Twente. Versie 2, oktober 2013

Samenvatting Twente. 2 van 6 Kernboodschappen Twente. Versie 2, oktober 2013 Samenvatting Twente Versie 2, oktober 2013 Twente varieert naar stad en platteland In Twente wonen 626.500 mensen waarvan de helft woont in één van de drie grote steden. Tot 2030 zal de Twentse bevolking

Nadere informatie

deelrapport Kwetsbare burgers

deelrapport Kwetsbare burgers deelrapport Kwetsbare burgers Regionale Volksgezondheid Toekomstverkenning Zeeland 212 Inhoud Kernboodschappen 3 Kwetsbare burgers 4 Literatuur en websites 8 Gegevensbronnen 8 Lijst met afkortingen 8 J.M.

Nadere informatie

Memorandum. Maatschappelijke Ontwikkeling Beleidsontwikkeling. Aan Regionaal beleidsteam. Datum 17 februari 2015

Memorandum. Maatschappelijke Ontwikkeling Beleidsontwikkeling. Aan Regionaal beleidsteam. Datum 17 februari 2015 Maatschappelijke Ontwikkeling Beleidsontwikkeling Aan Regionaal beleidsteam Datum 17 februari 2015 Opgesteld door, telefoonnummer Renée Veldkamp, 9534 Onderwerp Ondersteuning voor adreslozen De laatste

Nadere informatie

Lichamelijke gezondheid (19-64 jaar)

Lichamelijke gezondheid (19-64 jaar) 2a GEZONDHEIDSPEILING 2005 Het doel van de gezondheidspeiling is het volgen van ontwikkelingen in gezondheid en gezond gedrag. Ruim.0 personen in de leeftijd van t/m 94 in de regio Zuid-Holland Noord hebben

Nadere informatie

Ambitie: de doelgroep maatschappelijke zorg woont passend en zo zelfstandig mogelijk, heeft passende ondersteuning en participeert naar vermogen.

Ambitie: de doelgroep maatschappelijke zorg woont passend en zo zelfstandig mogelijk, heeft passende ondersteuning en participeert naar vermogen. Ambitie: de doelgroep maatschappelijke zorg woont passend en zo zelfstandig mogelijk, heeft passende ondersteuning en participeert naar vermogen. Om deze ambitie te realiseren, zetten we in op maatregelen

Nadere informatie

Een stap verder in forensische en intensieve zorg

Een stap verder in forensische en intensieve zorg Een stap verder in forensische en intensieve zorg Palier bundelt intensieve en forensische zorg. Het is zorg die net een stapje verder gaat. Dat vraagt om een intensieve aanpak. Want onze doelgroep kampt

Nadere informatie

Preventie en voorlichting

Preventie en voorlichting Preventie Preventie en voorlichting Introductie De afdeling preventie geeft voorlichting en advies over genotmiddelen aan jongeren, ouders en professionals. Verslavingszorg verleent hulp aan volwassenen

Nadere informatie

Doelstelling Voortgang bestuurlijk monitoren van OGGZ en GGZ regeling aan de hand van: Verslagen 2012 Plannen 2014

Doelstelling Voortgang bestuurlijk monitoren van OGGZ en GGZ regeling aan de hand van: Verslagen 2012 Plannen 2014 Voortgang OGGZ en GGZ regeling Doelstelling Voortgang bestuurlijk monitoren van OGGZ en GGZ regeling aan de hand van: Verslagen 2012 Plannen 2014 Wat is OGGZ De Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ)

Nadere informatie

GGD Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling Epidemiologie. GGD Zuid-Holland West Sector Gezondheidsbevordering, Epidemiologie

GGD Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling Epidemiologie. GGD Zuid-Holland West Sector Gezondheidsbevordering, Epidemiologie SAMENVATTING 1 GGD Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling Epidemiologie GGD Zuid-Holland West Sector Gezondheidsbevordering, Epidemiologie Augustus 2011 2 OGGZ-Monitor Haaglanden Aard en

Nadere informatie

Uitvoeringsplan Lokaal Gezondheidsbeleid 2013 en 2014

Uitvoeringsplan Lokaal Gezondheidsbeleid 2013 en 2014 Uitvoeringsplan Lokaal Gezondheidsbeleid en 2014 Via de evaluatie Lokaal Gezondheidsbeleid 2010- hebben wij gemeld dat voor Lokaal Gezondheidsbeleid geen afzonderlijke nota meer verschijnt. Dit omdat gezondheid

Nadere informatie

Beleidsnotitie Dak- en Thuislozen CSA05.062. Aanleiding

Beleidsnotitie Dak- en Thuislozen CSA05.062. Aanleiding Onderwerp CSA05.062 Beleidsnotitie Dak- en Thuislozen Aanleiding In 2004 is al een begin gemaakt met de formulering van genoemd beleid rond dak- en thuislozen. Medio 2004 is in de Commissie Samenleving

Nadere informatie

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO)

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) Natuurlijk... NUTH NUTH... Natuurlijk Gemeente Nuth - Deweverplein 1 - Postbus 22000-6360 AA Nuth - 045-5659100 - www.nuth.nl VOORWOORD wethouder J.J.C van den

Nadere informatie

Profiel van daklozen in de vier grote. steden. Omz, UMC St Radboud Nijmegen. IVO, Rotterdam. Jorien van der Laan Sandra Boersma Judith Wolf

Profiel van daklozen in de vier grote. steden. Omz, UMC St Radboud Nijmegen. IVO, Rotterdam. Jorien van der Laan Sandra Boersma Judith Wolf Profiel van daklozen in de vier grote Omz, UMC St Radboud Nijmegen steden Resultaten uit de eerste meting van de Cohortstudie naar daklozen in de vier grote steden (Coda-G4) IVO, Rotterdam Jorien van der

Nadere informatie

B&W. Advies. Noodopvang en woningen bijzondere doelgroepen. Zoetermeer steeds ondernemend. \u,/.,;/ 9P..\9\.\ Zocx C?.3-.l.l.--2:c.

B&W. Advies. Noodopvang en woningen bijzondere doelgroepen. Zoetermeer steeds ondernemend. \u,/.,;/ 9P..\9\.\ Zocx C?.3-.l.l.--2:c. Zoefermeer VERGADERING B&W ó.d. IJ NOV 2009 B&W DM^nr. 2009/20150 Advies 090641 Datum: 03-11-2009 Versie: 1 Conform advies bésldtëh Noodopvang en woningen bijzondere doelgroepen Verantwoordelijk Portefeuille

Nadere informatie

Beweging, voeding en. (over)gewicht

Beweging, voeding en. (over)gewicht JONGERENPEILING 2008 ZUID-HOLLAND NOORD De jongerenpeiling heeft als doel om periodiek op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Dit is het eerste

Nadere informatie

Bijlage 1. Afwegingskader ZRM Wonen en zorg

Bijlage 1. Afwegingskader ZRM Wonen en zorg Bijlage 1. Afwegingskader ZRM Wonen en zorg De zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) (Bron: GGD Amsterdam) bevat onder andere het domein huisvesting. Het afwegingskader in deze bijlage is afgeleid van deze zelfredzaamheidsmatrix.

Nadere informatie

Aanpak huiselijk geweld centrumgemeentegebied Amersfoort

Aanpak huiselijk geweld centrumgemeentegebied Amersfoort Aanpak huiselijk geweld centrumgemeentegebied Amersfoort De bestrijding van huiselijk geweld is een van de taken van gemeenten op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO, nu nog prestatieveld

Nadere informatie

JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011

JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011 JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011 Inleiding Sinds 1 januari 2007 is de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) van kracht. Het doel van de wet is dat iedereen kan meedoen in de maatschappij,

Nadere informatie

Gezondheid en welzijn

Gezondheid en welzijn JONGERENPEILING 0 De jongerenpeiling heeft als doel om op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Ruim.00 jongeren in de leeftijd van t/m jaar in

Nadere informatie

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Het KTO is een wettelijke verplichting wat betreft de verantwoording naar de Gemeenteraad

Nadere informatie

Monitor Maatschappelijke Zorg 2012-2013 Midden-Holland

Monitor Maatschappelijke Zorg 2012-2013 Midden-Holland Monitor Maatschappelijke Zorg 2012-2013 Midden-Holland Omvang risicogroepen en cliëntgroepen ten aanzien van preventie, signalering, zorg en opvang in de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg Colofon: Opdrachtgever:

Nadere informatie

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld Begeleid Wonen www.st-neos.nl Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld De stichting Neos is een organisatie voor maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld. De organisatie richt zich

Nadere informatie

Actieplan alcohol en jeugd gemeente Teylingen 2008-2011 Definitieve versie: 10 juli 2008

Actieplan alcohol en jeugd gemeente Teylingen 2008-2011 Definitieve versie: 10 juli 2008 Bijlage II : Actieplan Alcohol en jeugd Teylingen Actieplan alcohol en jeugd gemeente Teylingen 20082011 Definitieve versie: 10 juli 2008 1. Inleiding Jongeren in ons land drinken te jong, te vaak en te

Nadere informatie

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Arosa biedt veiligheid en bescherming bij geweld in relaties. Vrouwen, mannen en hun kinderen kunnen bij Arosa terecht voor opvang en begeleiding. Arosa

Nadere informatie

Monitor Regionaal Kompas Oost-Veluwe

Monitor Regionaal Kompas Oost-Veluwe meting 2008 Monitor Regionaal Kompas Oost-Veluwe M. van Zwieten B. Bieleman Monitor Regionaal Kompas Oost-Veluwe November 2009 I NTRAVAL Groningen-Rotterdam COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781

Nadere informatie

Inwoners met een ernstig psychiatrische aandoening in de wijk

Inwoners met een ernstig psychiatrische aandoening in de wijk Inwoners met een ernstig psychiatrische aandoening in de wijk Vanuit Taskforce EPA Utrecht: Gerard de Valk, Leidinggevende Altrecht F-ACT Projectleider proeftuinen Taskforce EPA MWU Marga Vink, beleidsmedewerker

Nadere informatie

Samen Beter. Lokaal Gezondheidsbeleid gemeente Hardenberg 2008 2011

Samen Beter. Lokaal Gezondheidsbeleid gemeente Hardenberg 2008 2011 Samen Beter Lokaal Gezondheidsbeleid gemeente Hardenberg 2008 2011 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Algemeen Gezondheidsbeleid 3 2.1 GGD IJssel-Vecht 3 2.2 Financieel overzicht Algemeen Gezondheidsbeleid 3 2.3

Nadere informatie

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning Over de auteur: Wicher Pattje Wicher Pattje is oud-wethouder van de gemeente Groningen en beleidsadviseur in de sociale sector, gericht op overheden en non-profit instellingen. Voor meer informatie: www.conjunct.nl.

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

1. Onderwerp Regionale afspraken Anonieme hulp op afstand/ telefonische hulpdienst 2. Rol van het

1. Onderwerp Regionale afspraken Anonieme hulp op afstand/ telefonische hulpdienst 2. Rol van het In Holland Rijnland werken samen: Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Teylingen, Voorschoten en Zoeterwoude

Nadere informatie

Analyse Beschermd wonen regio Holland Rijnland 23 oktober 2014

Analyse Beschermd wonen regio Holland Rijnland 23 oktober 2014 Analyse Beschermd wonen regio Holland Rijnland 23 oktober 2014 1 Toelichting bij de analyse De centrumgemeente Leiden heeft op verschillende momenten in 2014 gegevens ontvangen over Beschermd wonen van

Nadere informatie

FLEVOMONITOR 2006 Kwetsbare Groepen en Huiselijk Geweld. Annemieke Benschop, Susan Place, Marije Wouters & Dirk J. Korf

FLEVOMONITOR 2006 Kwetsbare Groepen en Huiselijk Geweld. Annemieke Benschop, Susan Place, Marije Wouters & Dirk J. Korf FLEVOMONITOR 2006 Kwetsbare Groepen en Huiselijk Geweld Annemieke Benschop, Susan Place, Marije Wouters & Dirk J. Korf Dit onderzoek is uitgevoerd door het Bonger Instituut voor Criminologie van de Universiteit

Nadere informatie

Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7

Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7 20151020 NETQ verwarde personen/ggz Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7 i Beginpagina Beste heer, mevrouw, Aedes krijgt van leden regelmatig signalen over overlast en andere

Nadere informatie

Factsheet pedagogische hulp in Holland Rijnland 2013: welke plaats in het nieuwe jeugdbeleid?

Factsheet pedagogische hulp in Holland Rijnland 2013: welke plaats in het nieuwe jeugdbeleid? Factsheet pedagogische hulp in Holland Rijnland 2013: welke plaats in het nieuwe jeugdbeleid? Inleiding Met de invoering van de nieuwe Jeugdwet in 2015 is er veel veranderd in het jeugdbeleid van gemeenten.

Nadere informatie

Onderzoek bijzondere groepen. Meting 2010

Onderzoek bijzondere groepen. Meting 2010 Onderzoek bijzondere groepen Meting 2010 O&S Februari 2011 2 Samenvatting Aanleiding en achtergrond De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is er op gericht zoveel mogelijk mensen volledig deel te

Nadere informatie

De Sociaal Psychiatrische WMO. Mogelijkheden of valkuilen

De Sociaal Psychiatrische WMO. Mogelijkheden of valkuilen De Sociaal Psychiatrische WMO Mogelijkheden of valkuilen Top drie geluk over gehele wereld Autonomie sociale contacten zinvol werk/ dagbesteding Typen mens en veranderen 10 % betweters 80 % volgelingen

Nadere informatie

Perceelbeschrijving. Jeugd en gezinsteam

Perceelbeschrijving. Jeugd en gezinsteam Perceelbeschrijving Jeugd en gezinsteam Samenwerkende gemeenten Holland Rijnland: Alphen aan den Rijn Hillegom Kaag en Braassem Katwijk Leiden Leiderdorp Lisse Nieuwkoop Noordwijk Noordwijkerhout Oegstgeest

Nadere informatie

Waar bemoei je je mee?! Vrije samenleving. Waar bemoei je je mee?! Vrije samenleving. Ochtendrapport crisisdienst. De sociale psychiatrie is dood

Waar bemoei je je mee?! Vrije samenleving. Waar bemoei je je mee?! Vrije samenleving. Ochtendrapport crisisdienst. De sociale psychiatrie is dood Waar bemoei je je mee?! Vrije samenleving De sociale psychiatrie is dood Lang leve de sociale psychiatrie Prof dr. Bert van Hemert, psychiater Epidemiologie van de OGGZ Parnassia Bavo Groep Spoedeisende

Nadere informatie

Alcohol en ouderen in de verslavingszorg in Nederland (1998-2007)

Alcohol en ouderen in de verslavingszorg in Nederland (1998-2007) in Nederland (1998-2007) Juni 2009 In het kort Het aantal 55-plussers met een alcoholhulpvraag is sinds 1998 met 130% gestegen (89% gecorrigeerd voor vergrijzing). Het aandeel alcoholcliënten van 55 jaar

Nadere informatie

Memorandum. Maatschappelijke Ontwikkeling Beleidsontwikkeling. Aan Regionaal beleidsteam. Datum 17 februari 2015

Memorandum. Maatschappelijke Ontwikkeling Beleidsontwikkeling. Aan Regionaal beleidsteam. Datum 17 februari 2015 Maatschappelijke Ontwikkeling Beleidsontwikkeling Aan Regionaal beleidsteam Datum 17 februari 2015 Opgesteld door, telefoonnummer Renée Veldkamp, 9534 Onderwerp Ondersteuning voor adreslozen De laatste

Nadere informatie

2010D02442. Lijst van vragen totaal

2010D02442. Lijst van vragen totaal 2010D02442 Lijst van vragen totaal 1 In hoeverre heeft de staatssecretaris jongerenorganisaties betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van haar beleid? 2 Welke verband ligt er tussen de brief over

Nadere informatie

Hoe regelt Heerlen de toegang tot zorg?

Hoe regelt Heerlen de toegang tot zorg? Hoe regelt Heerlen de toegang tot zorg? Zo regelt Heerlen de toegang tot de Wmo, jeugdhulp en participatie Bent u professional in de zorg of heeft u in uw (vrijwilligers)werk met de zorg te maken? Wilt

Nadere informatie

Dakloos in Leiden. Telling en omvangschatting van de volwassen populatie

Dakloos in Leiden. Telling en omvangschatting van de volwassen populatie Dakloos in Leiden Telling en omvangschatting van de volwassen populatie 2011 Colofon: Opdrachtgever: Gemeente Leiden Uitvoering: GGD Hollands Midden Onderzoeker/ Auteur: dr. JM Rijkelijkhuizen, drs. JT

Nadere informatie

Opmerkingen en onderzoeksuggesties vanuit de discussiegroepen symposium 16/10/2013 nav de tabellen over huisuitzettingen

Opmerkingen en onderzoeksuggesties vanuit de discussiegroepen symposium 16/10/2013 nav de tabellen over huisuitzettingen Bijlage 2 Opmerkingen en onderzoeksuggesties vanuit de discussiegroepen symposium 16/10/2013 nav de tabellen over huisuitzettingen 1. Wat is het aandeel feitelijke huisuitzettingen? 0,8% 0,7% 0,6% 0,5%

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Ouderen met een verschillende etnische achtergrond verschillen niet of nauwelijks in hun bewegingspatroon.

Ouderen met een verschillende etnische achtergrond verschillen niet of nauwelijks in hun bewegingspatroon. Opleiding, gezin, etniciteit en gezondheid 6-plussers met een hogere opleiding voldoen vaker aan de norm Gezond Bewegen dan degenen met een lagere opleiding (HBO/academici 0; LO ). Ze wandelen en sporten

Nadere informatie

Cijfers gezondheidssituatie gemeente Leeuwarderadeel

Cijfers gezondheidssituatie gemeente Leeuwarderadeel Cijfers gezondheidssituatie gemeente Leeuwarderadeel In onderstaande tabellen zijn cijfers weergegeven met betrekking tot de gezondheid van Friezen in de gemeente Leeuwarderadeel. Daarnaast vindt u ook

Nadere informatie

Onderwerp: advies beleidsplan schuldhulp- Assen, 6 december 2012. verlening

Onderwerp: advies beleidsplan schuldhulp- Assen, 6 december 2012. verlening Cliëntenraad Assen WWB / WSW p/a Gemeente Assen Noordersingel 33 9401 JW ASSEN Het College van Burgemeester en Wethouders Postbus 30018 9400 RA Assen. Onderwerp: advies beleidsplan schuldhulp- Assen, 6

Nadere informatie

Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk

Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk Pamela van der Kruk Interim manager WijkInformatiePunt en Sociaal Wijkteam Wielwijk INDELING PRESENTATIE

Nadere informatie

Monitor. alcohol en middelen

Monitor. alcohol en middelen Gemeente Utrecht, Volksgezondheid Monitor www.utrecht.nl/gggd alcohol en middelen www.utrecht.nl/volksgezondheid Thema 3 Gebruik van de verslavingszorg in Utrecht - 2012 1 Colofon Uitgave Gemeente Utrecht,

Nadere informatie

Welzijn Nieuwe Stijl. preventie zorg en opvang. 27 juni 2011

Welzijn Nieuwe Stijl. preventie zorg en opvang. 27 juni 2011 Welzijn Nieuwe Stijl 27 juni 2011 Prestatieveld 7: het bieden van maatschappelijke opvang, waaronder vrouwenopvang Prestatieveld 8: het bevorderen van openbare geestelijke gezondheidszorg, met uitzondering

Nadere informatie

even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder!

even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder! even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder! Als we over cliënten praten, bedoelen we kinderen, jongeren en hun ouders. Als we over ouders praten, bedoelen we ook eenoudergezinnen, verzorgers, voogden en/of

Nadere informatie

Analyse Beschermd wonen regio Holland Rijnland 5 december 2014

Analyse Beschermd wonen regio Holland Rijnland 5 december 2014 Analyse Beschermd wonen regio Holland Rijnland 5 december 2014 1 Toelichting bij de analyse De centrumgemeente Leiden heeft op verschillende momenten in 2014 gegevens ontvangen over Beschermd wonen van

Nadere informatie

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos Bijlage 2 Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos A1 Uitbrengen jaarkrant A2 Advertentie huis aan huis bladen A3 Consultatie B1 Brochures

Nadere informatie

Regionaal Kompas Volle kracht vooruit

Regionaal Kompas Volle kracht vooruit Regionaal Kompas Volle kracht vooruit Zuid-Holland Noord 2008-2013 Mei 2008 Inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Inleiding 9 2. Stand van zaken regio Zuid-Holland Noord 13 2.1 Omvang en aard van de problematiek

Nadere informatie

Bemoeizorg Parkstad. Volwassenen

Bemoeizorg Parkstad. Volwassenen Bemoeizorg Parkstad Volwassenen Bemoeizorg Parkstad 7 1 2 3 4 8 5 9 10 6 Wat is bemoeizorg? Bemoeizorg is de ongevraagde bemoeienis van hulpverleners met mensen die hulp nodig hebben, maar daar zelf niet

Nadere informatie

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten?

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten? Ik heb een vraag...... over zorg, huiselijk geweld en kindermishandeling, hulp en ondersteuning, opvoeding en jeugdhulp, ziekenhuisopname, beschermd wonen, schulden, werkloosheid, mijn arbeidsbeperking

Nadere informatie

Vroegsignalering alcoholgebruik op de Spoedeisende hulp

Vroegsignalering alcoholgebruik op de Spoedeisende hulp Vroegsignalering alcoholgebruik op de Spoedeisende hulp Samenwerking tussen algemeen ziekenhuis en GGZ Roxanne Izendooren Projectleider Vroegsignalering alcoholgebruik 23 april 2012 Opdracht: Vragenlijst

Nadere informatie

postbusŵgemëeñfeňoořdëľnveldľnl- uèťheenïe NOORDENVELD

postbusŵgemëeñfeňoořdëľnveldľnl- uèťheenïe NOORDENVELD G E M E E N T E R15.00047 III N O O R D E N V E L D B E Z O E K A D R E S t Raadhuisstraat 1 9301 AA Roden P O S T A D R E S Ť Postbus 109 9300 AC Roden î W E B S I T E / E - M A I L t www.gemeentenoordenveld.nl

Nadere informatie

Welkom. Doel conferentie. Programma (O)GGZ. Programma. Regionale (O)GGZ werkconferentie

Welkom. Doel conferentie. Programma (O)GGZ. Programma. Regionale (O)GGZ werkconferentie Welkom Marion Suijker, voorzitter Bestuurlijk Overleg Zorg en Samenleving Regionale (O)GGZ werkconferentie Doel conferentie Programma Start ontwikkelen visie OGGZ en collectieve preventie GGZ Input leveren

Nadere informatie