Buiten gebaande paden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Buiten gebaande paden"

Transcriptie

1 Buiten gebaande paden

2

3 Buiten gebaande paden De werkingskracht van presentie bij zwerfjongeren

4 1 Colofon Kwintes, Zeist, 2011 Alle rechten voorbehouden ISBN/EAN: Samenstelling en redactie Jan Willem van Zuthem, Kitty van Elst en Karin Runia Tekst onderzoek Karin Runia Interviews Suzanne Torenvliet Projectbegeleiding en eindredactie TOET Communicatie, Amersfoort Fotografie Rosalie Mijnheer, Almere Ontwerp, vormgeving en illustraties Biervliet Drukwerk Drukkerij Elhapé, IJzendijke Dit boek is tot stand gekomen naar aanleiding van het evaluatierapport naar de werkingskracht van presentie bij de opvang en begeleiding van zwerfjongeren in Almere. Met dank aan alle betrokkenen met in het bijzonder de jongeren die hun verhaal hebben willen delen. Met uitzondering van de geïnterviewde jongeren zijn de namen van jongeren genoemd in dit boek gefingeerd.

5 Inhoud 1 Voorwoord Ineke Smit, wethouder gemeente Almere 6 1 Inleiding Iedereen moet meebewegen Zwerfwerken - begeleiding van zwerfjongeren bij Kwintes in Almere 9 1 Om wie gaat het? 11 Nathalie, jongere Ze luisteren hier in elk geval naar je 15 2 Hoe ziet het project eruit? 18 Richard van Haasen, wijkagent Almere Investeren in de relatie; daar gaat het om 23 Hans Feddema, strategisch beleidsadviseur gemeente Almere De investering meer dan waard 27 Case-Based Learning en Moreel Beraad 32 Sherlon, jongere Het is soms fijn om onzeker te zijn 35 3 Wat is presentie? 40 Kitty van Elst, hoofd begeleiden en wonen Kwintes Wij geven ze tijd en ruimte 43 4 Wat zijn de uitgangspunten? 50 Karin Runia, onderzoeker LESI Doorlopende begeleiding is één van de succesfactoren 53 5 Wat is er bereikt? 58 Tineke, jongere Anja laat me mijn eigen keuzes maken 61 Gedurfde resultaten 66 6 Hoe doe je het? 68 Sigmund Razab-Sekh, persoonlijk begeleider Kwintes Ik ben niet bang dat ik mijn grens overga 73 De aanstelling 80 7 Met wie wordt er samengewerkt? 82 Marije van Halderen, beleidsadviseur gemeente Almere Ieder mens heeft een verhaal 85 Berry van der Scheer, sociaal-psychiatrisch verpleegkundige Meregaard Met een kaartje zeg je: ik zie je 91

6 6! 7, Voorwoord Het project voor de opvang van zwerfjongeren van Kwintes in Almere is uniek. Het doel van deze opvang is namelijk niet alleen het hebben van een geregelde dagbesteding, een psychiatrische behandeling, een huis of een zelfstandig leven. Het gaat er vooral om eigen kracht en talenten weer optimaal te benutten. Het doel van deze opvang is dan ook dat het leidt tot zelfvertrouwen waardoor deze jongeren weer verder komen in hun leven. En duurzaam uit de hulpverlening stromen. In dit project van Kwintes wordt gestreefd naar stabilisatie, hechting en zelfvertrouwen voor deze jongeren. De gemeente Almere werkt vanuit de participatie - gedachte waarbij iedereen deel uitmaakt van de maatschappij binnen zijn of haar mogelijkheden. Als je dat wilt bereiken ga je anders werken, dan kijk je met een bredere blik. Wil je bij deze jongeren aansluiten, dan moet je als begeleiding, als management, als keten en als instantie meebewegen. We zijn daarbij afgestapt van de gebaande paden bijvoorbeeld als het gaat om financiering en de methode. Maar het gaat vooral om wat we hebben weten te bereiken: jongeren weer hun kracht te laten gebruiken. Dat is in Almere gelukt. Ineke Smidt, wethouder participatie, zorg en inkomen gemeente Almere

7 Een plek waar je niet alleen woont, maar met een goed gevoel naartoe gaat

8 8! 22, Zwerfwerken Het Landelijk Expertisecentrum Sociale Interventie (LESI) volgde het zwerfjongerenproject in Almere om te zien wat werkt en waar de kracht van presentie zit. En: wat betekent deze manier van begeleiden voor de organisatie en de zorgketen? Duidelijk werd dat als je bij deze jongeren aansluiting wil blijven houden, iedereen moet meebewegen. Het uitgebreide eindrapport is gepubliceerd in het boek Zwerfwerken. Een evaluatieonderzoek naar de werkingskracht van presentie bij de opvang en begeleiding van zwerfjongeren. (Karin Runia, Roelof Hortulanus, LESI, 2010)

9 Zwerfwerken - begeleiding van zwerfjongeren bij Kwintes in Almere Iedereen moet meebewegen De reguliere hulp aan zwerfjongeren slaagt er niet in om zwerfjongeren binnen de poort te houden. Dit komt omdat deze opvang andere doelen stelt dan de jongeren zelf. Daarom is Kwintes in 2007 gestart met het opvangen van zwerfjongeren volgens een specifieke begeleidingsaanpak: de presentiebenadering. Het LESI is gevraagd het project te onderzoeken en te evalueren. Hoe verloopt de begeleiding, wat is de rol van presentie en wat levert het de jongeren uiteindelijk op?

10 10! 11, 1 Algemene Rekenkamer, 2009: Opvang zwerfjongeren. 2 Planije, M., t Land, H. van, Wolf, J. 2003: Hulpverlening aan zwerfjongeren, Trimbosinstituut, Utrecht. 3 Leeuw, H. van der, namens het voormalig Platform Gebruikers GGZ, 2006: Projectplan Kangoeroewonen. Woonzorgcomplex voor 24-uursopvang en huisvesting van jongeren met complexe problematiek, Almere. 4 Runia, C.B., Hortulanus R.P. juni 2010: Zwerfwerken. Een evaluatieonderzoek naar de werkingskracht van presentie bij de opvang en begeleiding van zwerfjongeren. LESI, Utrecht. De provincie Flevoland kent enkele honderden zwerfjongeren. Geschat wordt dat er in ons land jongeren dak- of thuisloos zijn 1. Mensen in de maatschappelijke opvang denken dat het om nog veel meer jongeren gaat. Als je dat hoort bekruipt je een ongemakkelijk gevoel: hoe kan het dat in een land als Nederland, met zijn uitgebreide sociale voorzieningen, jongeren een zwervend bestaan leiden? Wie zijn zij en waarom hebben ze geen eigen woonplek? Uit ervaringen in de opvang van zwerfjongeren is wel iets bekend, namelijk dat het niet zo goed lukt om hen structurele en passende hulp te bieden. De opvang van dakloze jongeren, met een kwetsbaarheid waar psychosociale en psychiatrische problemen uit voort kunnen komen, is geen eenvoudige opgave. De jongeren lopen snel weer weg uit de opvang of worden er uitgezet en vervallen in het eerdere gedrag. Behalve dat de opvang niet lukt is de kans groot dat deze jongeren (verder) vervreemd raken van de samenleving. Onderzoek wijst uit dat de hulp ook niet slaagt omdat de opvang andere doelen stelt dan de jongeren. Daarnaast is er onvoldoende communicatie en vertrouwen. De noodzakelijke samenwerking in de keten verloopt vaak ook niet zo best 2. Presentie Daarom is Kwintes, mede op verzoek van een lokale cliëntenorganisatie 3, in 2007 van start gegaan met het opvangen van zwerfjongeren volgens een specifieke begeleidingsaanpak: de presentiebenadering van Andries Baart. In dit project gaat het niet om crisisopvang of om tijdelijk ontspoorde jongeren, maar om jongeren die in langere tijd naar meer zelfstandigheid worden begeleid. Deze jongeren hebben allemaal meervoudige psychosociale problemen en vermoedelijk ook ernstige psychiatrische problemen. Een groot deel van hen is verslaafd aan drugs of alcohol. Het belangrijkste uitgangspunt van de presentiebenadering is dat de jongeren niet meer op straat verblijven en dat zij in een relatie worden opgenomen. Kwintes vond het belangrijk om met onderzoek vast te stellen hoe het de zwerfjongeren zou vergaan, hoe de begeleiding verliep en wat er met behulp van de presentie tot stand kon worden gebracht. Het LESI (Landelijk Expertisecentrum Sociale Interventie) heeft dit evaluatieonderzoek van 2007 tot 2010 uitgevoerd. De onderzoekers liepen mee, interviewden betrokkenen en keken nauwkeurig naar de opvang en de begeleiding: hoe komen de jongeren binnen en wat gebeurt er dan met hen? Wat doen de begeleiders en hoe ervaren de jongeren dit? Wat is de uitwerking van presentie op alle betrokkenen, ook in de zorgketen? En - als we dat weten - wat betekent deze opvang dan voor de organisatie van het zorgproces? Het eindrapport beschrijft hoe in de afgelopen jaren 33 jongeren zijn opgevangen en wat de resultaten zijn 4.

11 1 Om wie gaat het? Jongeren die gaan zwerven hebben bijna allemaal een jarenlange geschiedenis van een problematische gezinssituatie, met kinder- en jeugdzorg (OTS), pleegzorg, internaten en (crisis)opvang. Van de jongerengroep die opgevangen is door Kwintes heeft 30 procent een voorgeschiedenis van pleeggezinnen/internaten. De meeste zwerfjongeren zijn thuisloos en niet dakloos. Ze slapen niet letterlijk op straat, maar zwerven heen en weer tussen logeeradressen, wonen tijdelijk weer bij hun vader, moeder of oma. Uiteindelijk vallen zij terug op slaapplaatsen bij instanties als de crisisopvang en sociale pensions. Gemiddeld genomen verblijven de jongeren van dit project op zes woonplekken voordat ze instromen in het zwerfjongerenproject van Kwintes. Sommige jongeren woonden zelfs op twintig plekken door het hele land. In mijn vorige woonplaats zat ik nog op school. Maar ik had moeite om mijn woonplek te behouden. Voor straf moest ik steeds weg. Dat ging niet goed daar. Uiteindelijk ben ik op straat beland. Maar ik wou niet niks doen. Dus ik had nachtopvang en de volgende ochtend ging ik naar school. Dat ging eerst wel goed, ze zagen dat ik het kon. Maar omdat ik geen eigen plek had en steeds met verschillende mensen omging, voelde ik me toch anders. Alles was haastig. Ik ben met school gestopt. Maaike, 23 jaar Overleven Uit gesprekken met zwerfjongeren blijkt dat er bij zwerven een sneeuwbaleffect optreedt: als je geen thuis hebt heb je geen eigen woonplek. Dat maakt je extra kwetsbaar en beïnvloedbaar. Daardoor ga je met afspraken de mist in en doe je ervaringen op die je beschadigen. Drugsgebruik bijvoorbeeld is verleidelijk omdat je je daardoor tijdelijk beter voelt. Je houdt vervolgens school niet vol, maakt schulden, doet illegale dingen. En dan wordt leven overleven. Veel zwerfjongeren ogen sterk met hun straatmentaliteit: hard, manipulatief, asociaal. Zij hebben zich het

12 12! 13, vermogen eigen gemaakt om te overleven. Maar dat vermogen lijkt niet samen te gaan met een goede zelfsturing (dat je eruit haalt wat je voor jezelf nodig hebt). Veel jongeren zijn kwetsbaar door een psychiatrisch ziektebeeld. Een aantal heeft een licht verstandelijke handicap. Het gevolg is dat zij niet goed voor zichzelf zorgen. Ze trekken in relatie met anderen vaak aan het kortste eind en lijken dit gewend te zijn; ze tonen een soort gelatenheid over de ontstane situatie. Zij vertellen wel wat ze zelf verkeerd doen, maar lijken er weinig vat op te hebben. De jongeren die wij hebben leren kennen, hebben zonder uitzondering in hun (jonge) verleden teleurstellende ervaringen opgedaan. Helaas ook met hulpverlening. Zij voelen zich in de steek gelaten door volwassenen en zijn dat ook. Ze beschouwen zich daardoor als buitenstaander. Daarin worden ze bevestigd omdat ze de aansluiting bij maatschappelijke instituties (opleiding, werk, vriendenkring, hobby s) maar moeilijk maken. Zo heeft bijna geen van hen een afgeronde opleiding. De jongeren willen het er liever niet over hebben dat hun sociale netwerk beperkt is (zowel in omvang als in kwaliteit). Zij schamen zich voor het feit dat ze het niet op eigen kracht redden. Sommige jongeren overschreeuwen dat gevoel, anderen trekken zich terug in zichzelf en worden somber. De ervaring leert dat het een lange tijd duurt voordat de jongeren weer wat vertrouwen krijgen in hulpverleners en dan nog is het lijntje tussen beide dun.

13 1 Ryan Een van de eerste bewoners van het zwerfjongerenproject is Ryan, op dat moment 20 jaar oud. In de beginperiode van zijn verblijf in het zwerfjongerenproject zette Ryan alle krachten in die hij op straat (en waarschijnlijk thuis ook) nodig had om te overleven: liegen, bedriegen, stelen, manipuleren, uitspelen van jongeren en teamleden, agressiviteit, dealen. De begeleiding had de handen vol aan hem. Hij beloofde veel maar kwam weinig na. Na een paar maanden leek hij wat vertrouwen te krijgen in de begeleiders en meer open te staan voor ontwikkeling. Ervaring Ryan had de nodige ervaring opgedaan bij andere woonplekken. De basisdingen zijn er volgens hem ongeveer hetzelfde (onderdak, afspraken), maar in de omgang van het team met hem gaat het er in het zwerfjongerenproject van Kwintes anders aan toe. Eerst was een woonplek het belangrijkste voor Ryan. Toen hij zich er thuis ging voelen was dit voor hem een nieuwe ervaring. Ryan noemt dit: een plek waar je niet alleen woont, maar met een goed gevoel naartoe gaat. Loslaten In maart 2010 is Ryan zelfstandig gaan wonen. Hij krijgt nu begeleiding aan huis. Zijn vertrek van de locatie verloopt staps - gewijs. Hij lijkt zijn vertrek nog wat te willen rekken. Het team denkt dat hij bang is om hen los te laten. Het verbaast hen niet: hij is weer gestopt met blowen. Hij is er trots op maar hij is ook bang voor de zwakke momenten. Hij loopt hard en sport met verschillende begeleiders. Hij heeft daardoor elke dag iets om naar uit te kijken. Het gevolg is wel dat hij bijna dagelijks op de locatie komt. Hij heeft blijkbaar de nabijheid van de mensen op deze locatie nog nodig om het op zijn eigen plek vol te houden.

14

15 Nathalie, jongere Ze luisteren hier in elk geval naar je Nathalie (24) is gestopt met tellen. Sinds haar veertiende hopt ze van locatie naar locatie. Sinds anderhalf jaar deelt ze met twee andere bewoners een woonunit van Kwintes in Almere.

16 16! 17, Nathalie is geboren in Meppel. Tot aan haar tienerjaren verhuisde ze met haar moeder van plek naar plek, op de vlucht voor haar agressieve vader. Toen ze de gewelddadige situatie zat was, heeft ze haar moeder een keuze laten maken. De moeder van Nathalie koos voor haar vader. Nathalie pakte haar tas en vertrok. Het begin van een nomadenbestaan langs, naar eigen zeggen, tweehonderd verschillende locaties. Telkens werd ze weggestuurd. Ik was agressief, vernielde spullen en gebruikte alle soorten drugs. Ik hoorde stemmen in m n hoofd, raakte in een psychose en heb daarvoor een jaar in een gekkenhuis gezeten. Ik hoor nog steeds stemmen, maar het is niet meer zo erg als vroeger. Bovendien praat ik er nu ook veel meer over. Dat helpt. 1 Patroon De laatste keer dat Nathalie in de crisisopvang tussen de junks en alcoholisten belandde was twee jaar geleden in Zwolle. Een medewerker van het Leger des Heils heeft me geholpen en contact opgenomen met Perspectief in Almere, een noodopvang. Na een half jaar was er plek bij Kwintes. Ik kwam hier nadat ik mijn oude patroon weer had opgepakt en ook dus ook weer aan de coke was. Dat is verleden tijd. Ik rook nu alleen nog. Mijn sigaret geef ik ook echt niet op. Nathalie heeft in het verleden regelmatig pogingen gedaan om van haar drugsverslaving af te komen, maar ze maakte nergens een behandeling af. Tijdens mijn verblijf bij Kwintes heb ik voor het eerst een behandeling afgemaakt. Ik ben nu helemaal drugsvrij. Nathalie woont met twee andere jongeren in een woonunit van Kwintes aan de Engelse Mijl in Almere. Ze hebben ieder een eigen kamer en delen douche, keuken en woonkamer. Nathalie is begonnen met het begeleiden van activiteiten voor jongeren. Ik kom nu in elk geval m n bed uit. Zonder de antidepressiva zou ik de hele dag in m n bed liggen. 1 Luisteren Door haar zwervende bestaan heeft Nathalie veel van school gemist, heeft ze moeite met lezen en kan ze niet goed met geld omgaan. Alleen boodschappen doen was dan ook niet mogelijk. Inmiddels doe ik dat ook zelf. Gelukkig wel. Ik krijg een budget en daar moet ik het mee doen. De begeleidster van Nathalie komt elke dag langs om een praatje te maken en te zien hoe alles gaat. Een groot verschil met de andere opvanglocaties waar ze heeft gezeten. Ze luisteren hier in elk geval naar je en proberen ook echt iets voor je te betekenen. Het is natuurlijk ook wat je er zelf van maakt. Je moet er wel voor willen gaan. Nathalie zou heel graag een huisje met een tuintje willen zodat ze verder kan met haar leven. Helaas denkt de begeleiding daar nog anders over. Maar ik ben al van ver gekomen, dus dat stukje gaat ook vast wel lukken.

17 Inmiddels doe ik ook mijn boodschappen zelf

18 18! 19, 5 Korf, D.J. e.a. 2004: Je ziet het ze niet aan, Zwerfjongeren in Flevoland, Universiteit van Amsterdam 2 Hoe ziet het project eruit? Verschillende signalen vormden de aanleiding voor het zwerfjongerenproject. Ongeveer 10 jaar geleden bleek vanuit het veld dat zwerfjongeren in Flevoland een groeiende groep is waar geen gedegen opvang voor bestaat. Een onderzoek dat de gemeente Almere liet uitvoeren bevestigde dit beeld 5. Er werden meerdere redenen genoemd voor het tekortschieten van de opvang. Zo ontbreken voorzieningen die goed aansluiten bij de zwerfjongeren en vormen de regels en procedures om hulp te kunnen krijgen een barrière voor hen. Complicerend is het feit dat de doelgroep zich bevindt op het snijvlak van jeugd- en volwassenenzorg, maar ook valt binnen het domein van de oggz-keten (inclusief justitie) en de ggz. Ook is de hulp te kortdurend (gemiddeld 4 maanden tot 1½ jaar) en te weinig structureel van aard. Een andere reden voor het tekortschieten van de opvang hangt samen met de moeizame relatie tussen de zwerfjongeren en de professionele instanties. Veel jongeren hebben behoefte aan persoonlijke begeleiding, maar worden individueel onvoldoende geholpen. Indertijd stelde men ook dat er te weinig geluisterd wordt naar ervaringskennis van cliënten bij het inrichten van de begeleiding. Biathlonpark In september 2007 start Kwintes daarom een kleinschalige woonvorm voor negen zwerfjongeren. De jongeren hebben allemaal een meervoudige psychosociale kwetsbaarheid en vermoedelijk ook een ernstige psychiatrische achtergrond. Een groot deel van hen is verslaafd aan drugs of alcohol. Zij komen te wonen in een gewoon huis in een Almeerse wijk met 24-uurs begeleiding. In januari 2008 is het huis volledig bezet met negen jongeren (zes jongens en drie meisjes). In oktober verhuist men naar het Biathlonpark in Almere en wordt de opvang uitgebreid naar negentien plaatsen. Al snel is ook deze locatie volledig bezet. Het opvanghuis is dan een opvangterrein geworden, met eigen adressen voor kleine (twee- en driepersoons) units. Ondertussen wordt er gewerkt aan een nieuw plan: een locatie voor zwerfjongeren. Behalve een grotere capaciteit voor de opvang, zullen er voor de jongeren meer mogelijkheden ontstaan om fasegericht te wonen (een wooncarrière te doorlopen). Kwintes verhuist in de loop van 2011 naar deze nieuwe locatie. De plaatsingscriteria worden behoedzaam gehanteerd. Vaak is er namelijk een onvolledig en soms onjuist verhaal over de voorgeschiedenis van een jongere en ontbreekt er een diagnose. Wat wel bekend is, is verbrokkelde kennis (veel hulpverleners weten een beetje), omdat de routes die de jongeren in de zorgketen afleggen verbrokkeld zijn. In het project heeft men ook het idee laten varen dat het psychiatrisch ziektebeeld van de jongeren een alles bepalende rol moet hebben bij het beoordelen van de begeleidingsmogelijkheden. Ook een jongere met de diagnose antisociale persoonlijkheid bleek met behulp van de presentiebenadering een stap verder geholpen te kunnen worden. De zorg om en voor een jongere is daarom belangrijker dan de syste-

19 1 De plaatsingscriteria Minimaal drie maanden dak- en thuisloos Ernstige, langdurige en aantoonbare psychosociale problematiek- Vermoeden psychiatrisch onderliggend probleem of psychiatrische problematiek in ontwikkeling Eerder gebruik van maatschappelijke opvang-/behandelvoorzieningen (Nog) niet in staat zelfstandig te wonen met/zonder begeleiding Zicht op ontwikkelingsmogelijkheden in wonen, zelfzorg, dagbesteding Gemotiveerd om een beschermd woontraject te doorlopen Afkomstig uit de gemeente Almere Tussen de 15 en 23 jaar 1 Contra-indicaties Geen harddrugsverslaving of minder dan drie maanden in remissie Agressieregulatieproblematiek waarvoor eerst behandeling wenselijk/noodzakelijk is IQ < 80 Diagnose binnen het autistisch spectrum 1 Wat zwerfjongeren helpt onderdak hebben op één plek wonen en je thuis voelen geen haast persoonlijke begeleiding die langer dan een jaar duurt iemand die in je gelooft en je dat laat voelen vertrouwen complimenten voor wat je bereikt directe hulp als het fout gaat iets nieuws leren zonder af te gaan baas kunnen zijn over je eigen plek aandacht voor je familie, zodat die weet hoe het met jou gaat duidelijke afspraken en nieuwe kansen als het mislukt om je eraan te houden dagbesteding, die laat zien waar je goed in bent

20 20! 21, matiek, dat wil zeggen dat bij elke nieuwe aanmelding men een goede inschatting van de jongere wil kunnen maken, zodat de juiste plek voor hem of haar gevonden wordt. Want als een jongere voor opvang wordt afgewezen zijn er weinig alternatieven. Zolang er geen geschikte plek is gevonden wordt er doorgezocht. Gelukkig is er in samenwerking met de gemeente Almere bekostigingsruimte gevonden om het zo te kunnen doen. Het gewone leven Wat gebeurt er vervolgens als de jongeren onder dak zijn? Het belangrijkste is dat geprobeerd wordt om het gewone leven zijn keer te laten nemen. De zorg is er op gericht dat de jongeren leren om voor zichzelf te gaan zorgen en uiteindelijk een plekje vinden in de maatschappij. Vaak worden er in de opvang allerlei concrete resultaten nagestreefd, zoals een stabiele huisvesting of een dagactiviteit. Dit soort resultaten zijn natuurlijk belangrijk, maar de ervaringen in deze opvang van zwerfjongeren laten zien dat er meer of iets fundamentelers nodig is voordat de jongeren greep kunnen krijgen op hun leven. Men is op zoek gegaan naar een werkwijze die de begeleiders helpt om te zien wat de behoeftes en mogelijkheden van de jongeren zijn. Met de presentiebenadering wordt allereerst geïnvesteerd in de persoon van de zwerfjongere zelf.

21 Al red je maar een percentage, je ziet die jongens toch opknappen, zelf standig gaan wonen, misschien wel een baan krijgen

22

23 Richard van Haasen, wijkagent Almere Investeren in de relatie; daar gaat het om Je doet iets fout, dan ben je ook fout. Zo werkt het bij mij niet. Wat is er in het verleden van zo n jongen gebeurd? Waarom doet hij zo? Ik kijk altijd verder. Ik ga met ketenzorgpartners in gesprek, praat over mogelijkheden om die jongens te helpen. Mijn politiewerk houdt niet op bij het uitschrijven van een bon. Investeren in de relatie met mensen, daar gaat het om. Wijkagent Richard van Haasen was lange tijd betrokken bij het zwerfjongerenproject in Almere.

24 24! 25, Het contact tussen Richard en de jongeren van het project is goed geweest. Ik maakte altijd even een praatje, hoe gaat het? Daardoor krijg je een andere relatie met ze. Het is bij mij ook niet zwart/wit. Waarom gaat iemand in de fout? Daar ben ik wel mee bezig. Met één van de jongeren van het project heb ik regelmatig contact gehad. Deze jongen heeft een eigen indeling van het leven. Ik blijf politieagent, maar de deur stond altijd voor hem open. Als je duidelijk, eerlijk en rechtvaardig bent accepteren ze je. Kom je alleen om te oordelen, dan ben je zo afgeserveerd. Ze hebben een andere manier van denken over het leven. Ze hebben het ook niet gemakkelijk gehad, voor hen is het leven vaak een kwestie van overleven geweest. Als je je daarin kan verplaatsen kom je een heel eind. 1 Bijeenkomst Op de eerste locatie van het zwerfjongerenproject, de Willem Bontekoestraat in Almere, heeft Richard tijdens een bijeenkomst kunnen vertellen over zijn rol als wijkagent. Ik heb daar aangegeven dat de jongeren bij mij terecht kunnen voor vragen of hulp. Dat hoort bij de taken van een wijkagent. Alleen kan ik natuurlijk niet alles regelen. Ik blijf politieagent, maar ik heb wel een groot netwerk om mij heen. Ik kan daardoor doorverwijzen of onderzoeken welke mogelijkheden er zijn. Zo heb ik eens bemiddeld bij het betalen van boetes. Eén van de jongeren gaf bij mij aan dat hij heel graag wilde betalen, maar dat nu echt even niet kon. Na overleg op het bureau kon ik hem een oplossing bieden. Aan de ene kant help je hem en aan de andere kant win je daarmee weer wat van zijn vertrouwen. Op die manier laat je zien dat je als agent niet alleen maar rechtlijnig bonnetjes uitschrijft. Richard van Haasen is erg enthousiast over het zwerfjongerenproject van Kwintes. De samenwerking met Kitty (van Elst, red.) was ook heel goed. Kitty doet haar werk fantastisch, ze blijft altijd rustig petje af. Zij wist mij te vinden, ik haar. We hebben intensieve gesprekken gehad, daardoor leer je elkaar wel begrijpen. Ik zat soms wel een uur bij Kitty op kantoor om over de jongens en meiden te praten. Ik wilde alles van ze weten, dan wist ik ook hoe te handelen als ik ze ergens tegenkwam. Ik heb wel eens meegemaakt dat een jongen zo door het lint ging dat Kitty me belde. Bij de woonunit aangekomen ben ik naar binnen gegaan en zag dat hij een modelbouwauto had. Ik vind modelbouw zelf ook leuk, dus kon ik daar lekker met m over praten. Die jongen vond dat fantastisch. Na een half uur ben ik langzaam overgegaan op het onderwerp en vertelde hij me eerlijk wat hij had gedaan. Dat werkt. 1 Wijkagent Over de algemene rol van wijkagent heeft Richard ook een duidelijk idee. Ik vind dat je echt wijkagent moet kunnen zijn. Dat betekent dat je veelvuldig in de wijk bent, contact met buurtbewoners hebt, maar ook goed bereikbaar voor hen moet zijn. Hiermee houd je het veilig in de wijken. Maar je moet het wel met elkaar doen. Ook de buurtbewoners zelf zijn verantwoordelijk. Ik sprak bijvoorbeeld met buurtbewoners die een bepaald beeld hadden bij zwerfjongeren. Door mijn kennis en

25 ervaring kon ik bij hen de onrust wegnemen. Ik weet namelijk wat er allemaal speelt. Beetje bemiddelen tussen burgers onderling, de angel eruit trekken zodat de rust terugkeert in de buurt. Bij het normale politiewerk is er vaak maar weinig tijd om iets te bespreken. Beslissingen worden snel genomen. Oh, u heeft overlast van die jongeren? Oke, wegwezen! Zo gaat het vaak. Maar ik heb gelukkig de tijd om een gesprek aan te gaan. 1 Relaties Wat Kwintes aan de Engelse Mijl in het groot doet, doet Richard inmiddels op kleinere schaal met wat oudere Antilliaanse jongens. Met 30 jaar weer terug naar school, geweldig toch? Ook in dit hele traject is de relatie die je hebt met netwerkpartners belangrijk. Maar belangrijker is nog: hoe zijn die relaties? Ben je zelf ook betrouwbaar als je wat zegt? Ook hier is het weer puur investeren in de relatie. Eerlijk en oprecht, geen poppenkastverhaal. Gewoon zoals het is. Werken als persoonlijk begeleider lijkt me dan ook echt een baan met voldoening. Al red je maar een percentage, je ziet die jongens toch opknappen, zelfstandig gaan wonen, misschien wel een baan krijgen. Bijzonder. De gemeente Almere doet veel op het gebied van veiligheid. We hebben al straatcoaches, we hebben toezichthouders, de wijkagenten zijn meer op straat Maar het zou nog beter zijn als we de organisaties en hun taken en verantwoordelijkheden duidelijker in beeld zouden kunnen brengen. Op die manier is sneller te zien bij wie je met welk probleem terecht kunt. We hebben veel instanties en partners, maar omdat het zo groot en uitgebreid is, weten we soms niet meer waar we heen moeten. Bijvoorbeeld: je ziet een jongen nu al voor de derde keer onder de brug. Hij geeft aan dat hij niet meer thuis mag komen. Het gaat niet goed met hem, verslaafd aan alcohol en drugs, maar eigenlijk wil hij dit leven ook niet. De aanpak richting deze jongen zou van breed naar smal moeten lopen. Eerst lijken de problemen eindeloos, maar door de issues gestructureerd aan te pakken krijgt zo n jongen snel de zorg die hij nodig heeft. 1 Takken Organisaties als Kwintes helpen Richard om problemen die hij tegenkomt op straat structureel opgelost te krijgen. Samen kunnen we die jongeren op een spoor zetten en enigszins handvatten geven om hun leven weer vorm te geven. Een boom heeft vele takken, en voor de meesten is het recht omhoog de top makkelijk te bereiken, anderen hebben al die takken nodig om bovenin te komen. We hebben de mensen, de straatcoaches, de jongerenwerkers. Betrek ze erbij. Kitty vroeg mij ook wel eens iemand voor haar in de gaten te houden omdat ze bang was dat het weer mis zou gaan. Prima. Doen! Zorg ervoor dat de wijkagent deze jongeren ook leert kennen, zodat wanneer hij iets in politierapporten leest, ook direct weet over wie het gaat en wellicht iets kan betekenen. Omdat jij als wijkagent deze jongen kent en weet dat het niet goed is als hij met bepaalde groepen jongens omgaat en dus moet ingrijpen. Gebruik de wijkagent dus in dat hele systeem.

26

27 Hans Feddema, beleidsadviseur gemeente Almere De investering meer dan waard Wij hebben in Almere een goed project voor de opvang van zwerfjongeren met behoorlijk ingewikkelde problematiek, waarbij de relatie tussen de begeleider en de jongere de drager is van het succes. Het laat zien dat wanneer je op de juiste manier investeert in de relatie, je de zwerfjongere echt verder helpt. Dit project maakt dat waar. Anders dan alleen maar straffen en belonen waarbij de kans groot is dat je ze weer uit het oog verliest. Hans Feddema van de gemeente Almere is enthousiast over het zwerfjongerenproject. Bovendien lijkt deze aanpak zelfs geld op te leveren.

28 28! 29, Hans Feddema is strategisch beleidsadviseur bij de gemeente Almere. Hans staat achter de aanpak van Kwintes en deze zou volgens hem meer gepromoot mogen worden in de rest van Nederland. Ik heb het eindrapport met veel belangstelling gelezen. Het is mooi om te zien dat jongeren het een thuis noemen. De jongeren geven aan dat ze hier dingen kunnen zeggen die ergens anders zouden kunnen leiden tot verkeerde reacties, waardoor ze zelfs weggestuurd kunnen worden. De jongeren mogen er eerlijk zijn, kunnen hun verhaal doen. Het is goed te weten, dat de presentiebenadering zo goed aanslaat. Daar zou de rest van Nederland kennis van moeten nemen. 1 Investering De gemeente Almere investeert bijna euro per jaar in het zwerfjongerenproject. De rest wordt gefinancierd door de AWBZ. Eén van de overwegingen om bij te dragen aan het project was voor de gemeente Almere de koppeling van het onderzoek aan een nieuwe methode, de presentiebenadering. Wij vinden het goed dat hulporganisaties kritisch naar zichzelf kijken en aan methodiekontwikkeling en onderzoek doen. Dat geeft ons het vertrouwen dat een organisatie als Kwintes serieus met haar opdracht omgaat en de jongeren centraal stelt. Door de bijdrage van de gemeente Almere kunnen jongeren de eerste maanden even op adem komen. In die eerste paar maanden is er vaak nog geen indicatie voor de AWBZ en dus nog geen vergoeding. De gemeente Almere vult dat gat van de eerste maanden. Lukt het daarna niet een indicatie te krijgen, dan betaalt de gemeente ook de rest van de opvang en begeleiding Na alle goede reacties en de eindrapportage in het boek Zwerfwerken vind ik het project de investering waard. De investering is overigens niet alleen van grote waarde voor de jongeren zelf, maar levert de gemeente ook nog iets op, zo blijkt uit onderzoek door Seceur. Seceur deed onderzoek naar het social return on investment van projecten zoals deze in Almere. Hans: Uit de berekeningen blijkt dat van elke euro die je investeert in deze opvang van jongeren, het de maatschappij uiteindelijk 1,48 euro oplevert. In het andere geval gaan deze jongeren namelijk de criminaliteit in, de psychiatrie in of anderszins. Ontwikkelingen die maatschappelijk gezien tot meer kosten leiden. Nog een reden om deze presentiebenadering in de rest van Nederland te gaan toepassen. 1 Houvast Hans kan de toepassing van de presentiebenadering niet met andere locaties in Nederland vergelijken, maar ziet wel overeenkomsten met de Houvastmethodiek van Judith Wolff, onderzoeker aan de Radboud Universiteit. Houvast is ook wetenschappelijke theorie, net als de presentiebenadering. Kernwaarden bij de Houvast - methode zijn, uitgaan van eigen kracht van de cliënt en de werkrelatie tussen cliënt en hulpverlener. De jongeren verwachten van de hulpverlening hoop, zingeving

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Iedereen heeft een verhaal

Iedereen heeft een verhaal informatie voor jongeren Iedereen heeft een verhaal > Goed om te weten als je tijdelijk naar JJC gaat Iedereen heeft een eigen verhaal. Veel verhalen gaan over waarom het niet allemaal gelopen is zoals

Nadere informatie

Post-hbo opleiding bemoeizorg. Ik vond alle docenten top! Veel passie voor het werk, dit stralen ze uit naar de groep. evaluatie deelnemer

Post-hbo opleiding bemoeizorg. Ik vond alle docenten top! Veel passie voor het werk, dit stralen ze uit naar de groep. evaluatie deelnemer mensenkennis Post-hbo opleiding bemoeizorg Ik vond alle docenten top! Veel passie voor het werk, dit stralen ze uit naar de groep. evaluatie deelnemer Bemoeizorg Hulpverleners in de bemoeizorg hebben te

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk?

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Hulp, informatie en advies voor iedereen die het nodig heeft Bij NIM Maatschappelijk Werk kan iedereen die het nodig heeft (in Nijmegen en de regio) aankloppen voor gratis

Nadere informatie

De Budget Ster: omgaan met je schulden

De Budget Ster: omgaan met je schulden De Budget Ster: omgaan met je schulden Budget Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Budget Ster MOTIVATIE EN VERANTWOORDELIJKHEID STRESS DOOR SCHULDEN BASISVAARDIGHEDEN STABILITEIT FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE

Nadere informatie

24 uurshulp. Met Cardea kun je verder!

24 uurshulp. Met Cardea kun je verder! 24 uurshulp Met Cardea kun je verder! Met Cardea kun je verder! 24 UURSHULP De meeste kinderen en jongeren wonen thuis bij hun ouders totdat ze op zichzelf gaan wonen. Toch kunnen er omstandigheden zijn,

Nadere informatie

De Driestroom Begeleiding bij zelfstandig wonen

De Driestroom Begeleiding bij zelfstandig wonen De Driestroom voor mensen met een verstandelijke beperking Begeleiding bij zelfstandig wonen Begeleiding bij zelfstandig wonen Woont u zelfstandig of wilt u zelfstandig gaan wonen? Heeft u daar begeleiding

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Inleiding Voor u ligt het rapport met de uitkomst van de tevredenheidsmeting uitgevoerd door de afdeling BK&I van ZhgN onder deelnemers

Nadere informatie

De Winckelsteegh. voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap

De Winckelsteegh. voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap De Winckelsteegh voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap Maak kennis met De Winckelsteegh Wil je deze brochure lezen in eenvoudige taal? Zoek de plaatjes van het vergrootglas. Daaronder staan

Nadere informatie

MEE Nederland. Raad en daad voor iedereen met een beperking. Moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind

MEE Nederland. Raad en daad voor iedereen met een beperking. Moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind MEE Nederland Raad en daad voor iedereen met een beperking Moeilijk lerend Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind Moeilijk lerend Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind Inhoudsopgave

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Een goed leven voor.

Een goed leven voor. Een goed leven voor. Juultje Holla - Perspectief - maart 2013 Als onderdeel van het ZonMW project Zeggenschap en Inclusie Met dank aan Rob, die mij hierbij enorm geholpen heeft. Een goed leven voor. Een

Nadere informatie

Waarde-volle zorg is ook nog JONG!

Waarde-volle zorg is ook nog JONG! Waarde-volle zorg is ook nog JONG! LOC maakte een nieuwe visie op de zorg. Die heet Waarde-volle zorg. Allerlei mensen herkennen zich daar in. Dat komt doordat die gaat over dingen die voor ons allemaal

Nadere informatie

Veel gestelde vragen locatie Aalbersestraat

Veel gestelde vragen locatie Aalbersestraat Veel gestelde vragen locatie Aalbersestraat 1. Wanneer komen de eerste bewoners? De eerste bewoners wonen vanaf 4 april op de Aalbersestraat. Zij stromen geleidelijk in. Naar verwachting zijn in juni 2016

Nadere informatie

Informatie over zorgzwaartepakketten

Informatie over zorgzwaartepakketten Informatie over zorgzwaartepakketten voor cliënten, familie en andere betrokkenen Voor wie is deze folder? Deze informatie is voor mensen met psychiatrische problemen die voor langere tijd bij GGZ ingeest

Nadere informatie

Adviesrapport Decentralisatie Jeugdzorg Wageningen 2013

Adviesrapport Decentralisatie Jeugdzorg Wageningen 2013 Adviesrapport Decentralisatie Jeugdzorg Wageningen 2013 Jongerenraad Wageningen Adviesnr. : 1 Datum : 29-05-2013 Colofon De Jongerenraad, een adviesorgaan van de gemeente Wageningen, is geïnstalleerd in

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 2 Deel 1 Beïnvloeden van gedrag - Zeg wat je doet en doe wat je zegt - 3 Interactie Het gedrag van kinderen is grofweg in te delen in gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Gewenst gedrag is gedrag dat we

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP BEGELEIDING (voorheen ZZP 7)

BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP BEGELEIDING (voorheen ZZP 7) BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP BEGELEIDING (voorheen ZZP 7) GEBRUIKERSINFORMATIE ZORGPROFIELEN V&V PROTEION 1 2 Inleiding In de kleinschalige

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 [2]

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 [2] Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 [2] Voorwoord Voor je ligt het e-book: Praktisch en Positief Opvoeden met structuur van de PEPmethode. Op basis

Nadere informatie

Een stap verder in forensische en intensieve zorg

Een stap verder in forensische en intensieve zorg Een stap verder in forensische en intensieve zorg Palier bundelt intensieve en forensische zorg. Het is zorg die net een stapje verder gaat. Dat vraagt om een intensieve aanpak. Want onze doelgroep kampt

Nadere informatie

Mijn kind heeft een LVB

Mijn kind heeft een LVB Mijn kind heeft een LVB Wat betekent een licht verstandelijke beperking nu precies? Informatie voor ouders van kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking in de leeftijd van 6 tot 23 jaar

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren?

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Leven in een groep bij DHG Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Jij bent belangrijk! Als je thuis woont, is je opvoeding een taak van je ouders. Woon je bij De Hoenderloo Groep, dan zorgen de groepsleiders

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan ggz voor doven & slechthorenden Verslaving Als iemand niet meer zonder... kan Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving Herkent u dit? Veel mensen gebruiken soms

Nadere informatie

Peuters: lief maar ook wel eens lastig

Peuters: lief maar ook wel eens lastig Peuters: lief maar ook wel eens lastig Informatie voor ouders Het Centrum voor Jeugd en Gezin ondersteunt met deskundig advies, tips en begeleiding. Een centraal punt voor al je vragen over opvoeden en

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Veilig Thuis Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Een stukje uitleg Dat je samen met papa/mama, of een andere persoon in dit boekje gaat werken is niet zo maar. Dat komt omdat

Nadere informatie

Iedereen heeft een eigen verhaal

Iedereen heeft een eigen verhaal informatie voor ouders Iedereen heeft een eigen verhaal > Goed om te weten als uw kind tijdelijk bij JJC verblijft Uw zoon of dochter gaat tijdelijk naar JJC in Den Haag. Wij gaan uw kind intensief begeleiden

Nadere informatie

Jong en Ouder ontschotting in de opvang van jonge ouders

Jong en Ouder ontschotting in de opvang van jonge ouders YOUKÉ Jong en Ouder ontschotting in de opvang van jonge ouders Sprekers: Arieke van Andel: gemeente Amersfoort Mariette Rutjes: leidinggevende cluster vrouwenopvang en gezinnen Inleiding Ontschotting in

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN KATRIN

HET VERHAAL VAN KATRIN HET VERHAAL VAN KATRIN Katrin begon heroïne te gebruiken toen ze ongeveer 12 was. In het begin deed ze dat nog af en toe. We hadden er niet genoeg geld voor. Door een ingrijpende gebeurtenis ging ze steeds

Nadere informatie

KAMERTRAININGSCENTRUM DE OVERSTAP

KAMERTRAININGSCENTRUM DE OVERSTAP KAMERTRAININGSCENTRUM DE OVERSTAP Samen werken aan jouw toekomst Informatie voor jongeren, ouders en verwijzers Wat is Lijn5? Lijn5 biedt in de provincie Utrecht lichte tot intensieve vormen van hulpverlening

Nadere informatie

ANALYSIS van interviews met dak- en thuisloze jongeren NEDERLAND. Samenvatting van belangrijkste uitkomsten

ANALYSIS van interviews met dak- en thuisloze jongeren NEDERLAND. Samenvatting van belangrijkste uitkomsten ANALYSIS van interviews met dak- en thuisloze jongeren NEDERLAND 1. 17 interviews 2. Leeftijd van 16 tot 25 3. 59% was jongen en 41% meisje Samenvatting van belangrijkste uitkomsten 4. 41% noemen als etniciteit

Nadere informatie

voor jongeren Stap voor stap zelfstandig Wat betekent beschermd en begeleid wonen bij RIBW AVV voor jou?

voor jongeren Stap voor stap zelfstandig Wat betekent beschermd en begeleid wonen bij RIBW AVV voor jou? voor jongeren Stap voor stap zelfstandig Wat betekent beschermd en begeleid wonen bij RIBW AVV voor jou? WAT JE IN DEZE BROCHURE LEEST 1 RIBW AVV in het kort 2 Zo gaan we met jou aan de slag 3 Behandeling

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld Begeleid Wonen www.st-neos.nl Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld De stichting Neos is een organisatie voor maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld. De organisatie richt zich

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Mentrum SAMEN WERKEN AAN HERSTEL EN EEN WAARDEVOL LEVEN. Onderdeel van Arkin

Mentrum SAMEN WERKEN AAN HERSTEL EN EEN WAARDEVOL LEVEN. Onderdeel van Arkin Mentrum SAMEN WERKEN AAN HERSTEL EN EEN WAARDEVOL LEVEN Onderdeel van Arkin Ieder mens is waardevol. Mentrum behandelt mensen met langerdurende ernstige problemen op het gebied van psychiatrie en/of verslaving.

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

Centrum voor Psychotherapie

Centrum voor Psychotherapie Centrum voor Psychotherapie Je zit al een langere tijd niet goed in je vel. Op steeds dezelfde punten in je leven loop je vast. Je hebt al geprobeerd te veranderen. Waarschijnlijk heb je ook al behandelingen

Nadere informatie

Alleen als uw kind zich veilig voelt, kan het worden wie het is

Alleen als uw kind zich veilig voelt, kan het worden wie het is Beste ouders en verzorgers. Voor de vakantie zijn we begonnen met een aanpak om het op en rond onze school voor kinderen nog veiliger te maken. Nu, na de vakantie, pakken we de draad met veel élan weer

Nadere informatie

Op weg naar zelfstandigheid Beschermd en begeleid wonen voor jongeren

Op weg naar zelfstandigheid Beschermd en begeleid wonen voor jongeren Op weg naar zelfstandigheid Beschermd en begeleid wonen voor jongeren Brochure voor jongeren ribw arnhem & veluwe vallei 3 Voorwoord Voorwoord Werkwijze Wonen Stap voor stap naar zelfstandigheid Contactgegevens

Nadere informatie

gezinsvormen [ behandeling in een gezin ]

gezinsvormen [ behandeling in een gezin ] gezinsvormen [ behandeling in een gezin ] 03 Gezinshuis meestal een passend antwoord op een uithuisplaatsing voorwoord Ambiq biedt specialistische zorg aan kinderen, jongeren, hun ouders en volwassenen

Nadere informatie

De Rode en Blauwe Loper Utrecht

De Rode en Blauwe Loper Utrecht De Rode en Blauwe Loper Utrecht Korte karakteristiek De Rode en Blauwe Loper bieden laagdrempelige ontmoeting aan bewoners in Overvecht met verschillende achtergronden. Voor de groep mensen met een psychische

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Zelfstandig leven voor mensen met NAH én psychiatrische problematiek

Zelfstandig leven voor mensen met NAH én psychiatrische problematiek Brochure voor verwijzers Zelfstandig leven voor mensen met NAH én psychiatrische problematiek ribw arnhem & veluwe vallei 2 Meedoen in de maatschappij; voor veel mensen met langdurige psychiatrische problemen

Nadere informatie

jongeren Op WeG NaAr ZeLf - StAnDiG - heid. WoODbRoOkErS

jongeren Op WeG NaAr ZeLf - StAnDiG - heid. WoODbRoOkErS jongeren Op WeG NaAr ZeLf - StAnDiG - heid. WoODbRoOkErS Uitgave Behandelcentum Woodbrookers 2010 Jongens en meisjes die professionele hulp nodig hebben, kunnen terecht bij Behandelcentrum Woodbrookers.

Nadere informatie

Zicht op actuele veiligheidsproblemen en risico s. Historie; vooruitkijken begint met terugkijken

Zicht op actuele veiligheidsproblemen en risico s. Historie; vooruitkijken begint met terugkijken Toelichting checklist persoonsgerichte aanpak op maat 10 mei 2016 Basisgegeven Bij de basisgegevens van het dossier gaat het om gegevens als datum aanmelding - wie heeft aangemeld dossiernummer, aanmaakdatum

Nadere informatie

Onderwijs, zorg en dienstverlening voor mensen met een visuele en andere beperking

Onderwijs, zorg en dienstverlening voor mensen met een visuele en andere beperking Onderwijs, zorg en dienstverlening voor mensen met een visuele en andere beperking Gewoon als het kan, bijzonder waar nodig Onze dochter heeft een verstandelijke beperking. Wij denken dat zij ook slecht

Nadere informatie

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline ggz voor doven & slechthorenden Borderline Als gevoelens en gedrag snel veranderen Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline Herkent u dit? Bij iedereen gaat wel

Nadere informatie

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week onderbouw Les 1 Online Dit ben ik! Besef van jezelf Forming Ik kan mezelf voorstellen aan een ander. Ken je iemand nog niet? Vertel hoe je heet. Les 2 Online Hoe spreken we dit af? Keuzes maken Norming

Nadere informatie

AWBZ zorg bij Bureau Jeugdzorg (BJz)

AWBZ zorg bij Bureau Jeugdzorg (BJz) AWBZ zorg bij Bureau Jeugdzorg (BJz) Waar gaan we het over hebben? Wie ben ik en waarom deze presentatie? Algemeen: beleidsregels en doelgroep Welke zorg valt voor onze doelgroep onder de AWBZ? Hoe wordt

Nadere informatie

Bespreken van situaties

Bespreken van situaties Bespreken van situaties U heeft met de leerlingen de website over alcohol, roken en drugs doorlopen. Dit zijn onderwerpen die leerlingen bezighouden en waar ze onderling over praten. Toch is het goed om

Nadere informatie

1.1. Het creëren van een veilige en vertrouwde omgeving

1.1. Het creëren van een veilige en vertrouwde omgeving Pedagogisch Beleidsplan 1.1. Het creëren van een veilige en vertrouwde omgeving Een veilige en vertrouwde omgeving is de basis van waaruit een kind zich kan gaan ontwikkelen. Het is dus belangrijk dat

Nadere informatie

De spin in het web. Handreiking. voor werkers die direct. aan de slag willen met. de sociale netwerken van. mensen met verstandelijke

De spin in het web. Handreiking. voor werkers die direct. aan de slag willen met. de sociale netwerken van. mensen met verstandelijke De spin in het web Handreiking voor werkers die direct aan de slag willen met de sociale netwerken van mensen met verstandelijke beperkingen Anne Wibaut, Willy Calis Ad van Gennep Inleiding Wij hebben

Nadere informatie

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Dia 1: Hallo allemaal en welkom bij mijn presentatie. Ik heb onderzoek gedaan bij Moestuin d n Erpel in Someren.

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Grafisch ontwerp: Ontwerpstudio 2 MAAL EE Bij huiselijk geweld tussen (ex-)partners worden kinderen vaak over het hoofd gezien. Toch hebben

Nadere informatie

&Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN

&Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN &Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN & & VOLWASSENEN Ondersteuning voor mensen met een beperking Heb je een beperking of heeft je zoon of dochter een beperking? Dan is wat ondersteuning soms erg welkom. Ons Tweede

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

O&O-competentietest. Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum:

O&O-competentietest. Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum: O&O-competentietest Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum: Ontwikkeld door Expertisecentrum technasium Januari 007 Vormgeving

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

Thuis in de Hoeksche Waard

Thuis in de Hoeksche Waard 1 Thuis in de Hoeksche Waard 2 De rust en ruimte van de Hoeksche Waard is onze plek, ons thuis. Hier betekenen wij al bijna vijftig jaar met kleinschalige zorg iets groots in het persoonlijke leven van

Nadere informatie

Welkom bij IrisZorg. Informatie voor cliënten

Welkom bij IrisZorg. Informatie voor cliënten Welkom bij IrisZorg Informatie voor cliënten IrisZorg is er voor u Het kan zijn dat uw leven anders loopt dan u wilt. Bijvoorbeeld door een verslaving of problemen op het gebied van wonen, werken en financiën.

Nadere informatie

Passend Vertrouwd Dichtbij. Even voorstellen: Syndion

Passend Vertrouwd Dichtbij. Even voorstellen: Syndion Passend Vertrouwd Dichtbij Even voorstellen: Syndion Passend Vertrouwd Dichtbij Syndion ondersteunt mensen met een handicap; volwassenen en kinderen met een lichamelijke, verstandelijke, zintuiglijke of

Nadere informatie

Informatie en advies voor ouders

Informatie en advies voor ouders Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders 1 2 Wist u dat de gevolgen van het zien of horen van geweld in het gezin net zo groot zijn als zelf geslagen worden? Ook als het geweld gestopt

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Transitie in de zorg, transitie in haar leven

Transitie in de zorg, transitie in haar leven Transitie in de zorg, transitie in haar leven Op stap met onze Wandelcoach Tineke Franssen Transitie in de zorg Leonie (37) zwoegt en tobt. Ze hàd het naar haar zin, als psycholoog en casemanager in de

Nadere informatie

de Beste Studiekeuze Aanpak

de Beste Studiekeuze Aanpak de Beste Studiekeuze Aanpak Welk pad kies jij? Zelkennis is vaag pagina 3,4 Waar sta jij nu? Ontdek jouw volgende stap pagina 5,6 Hoe kom ik erachter wat ik wil? 3 bronnen voor zelfkennis pagina 7 Concreet

Nadere informatie

Rotterdam Rijnmond. Zorg voor jongeren en hun gezin. Begeleiding en (tijdelijk) wonen voor jongeren BEGELEID WONEN INDIVIDUELE BEGELEIDING

Rotterdam Rijnmond. Zorg voor jongeren en hun gezin. Begeleiding en (tijdelijk) wonen voor jongeren BEGELEID WONEN INDIVIDUELE BEGELEIDING BEGELEID WONEN INDIVIDUELE BEGELEIDING GEZINS- BEGELEIDING DAGBESTEDING Rotterdam Rijnmond Zorg voor jongeren en hun gezin Begeleiding en (tijdelijk) wonen voor jongeren Wie zijn wij? Stichting Prokino

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Daarvoor gaat u naar Minters

Daarvoor gaat u naar Minters Opvoeden & Opgroeien Eigen functioneren & Relaties Een leefbare buurt Daarvoor gaat u naar Minters U weet zelf vaak het beste wat goed is voor uzelf of uw gezin. En u gaat voor goede raad of praktische

Nadere informatie

Bemoeizorg Parkstad. Volwassenen

Bemoeizorg Parkstad. Volwassenen Bemoeizorg Parkstad Volwassenen Bemoeizorg Parkstad 7 1 2 3 4 8 5 9 10 6 Wat is bemoeizorg? Bemoeizorg is de ongevraagde bemoeienis van hulpverleners met mensen die hulp nodig hebben, maar daar zelf niet

Nadere informatie

Gedwongen opname met een IBS of RM *

Gedwongen opname met een IBS of RM * Gedwongen opname met een IBS of RM * Informatie voor cliënten Onderdeel van Arkin Inleiding In deze folder staat kort beschreven wat er gebeurt als u gedwongen wordt opgenomen. De folder bevat belangrijke

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie

Lesnummer 10 Titel van de les Gevoelens in en uit balans. Eén lesuur met mogelijkheden voor uitloop naar extra lesuren voor route B en C.

Lesnummer 10 Titel van de les Gevoelens in en uit balans. Eén lesuur met mogelijkheden voor uitloop naar extra lesuren voor route B en C. Lesbeschrijving Overzicht Leerjaar 1 Themanummer 3 Gezond leven en gezond blijven Praktijkkern letter b Omgaan met genotsmiddelen Lesnummer 10 Titel van de les Gevoelens in en uit balans. Tijd Eén lesuur

Nadere informatie

MEE Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind

MEE Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind MEE Utrecht, Gooi & Vecht Ondersteuning bij leven met een beperking Moeilijk lerend Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind Moeilijk lerend Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind

Nadere informatie

De Flatjes. Kom verder! www.ln5.nl SAMEN WERKEN AAN JOUW TOEKOMST. Informatie voor jongeren, ouders en verwijzers

De Flatjes. Kom verder! www.ln5.nl SAMEN WERKEN AAN JOUW TOEKOMST. Informatie voor jongeren, ouders en verwijzers De Flatjes SAMEN WERKEN AAN JOUW TOEKOMST Informatie voor jongeren, ouders en verwijzers Kom verder! www.ln5.nl in bruikleen hebben, zoals een box, commode of ledikantje. Ook is er een basisinventaris

Nadere informatie

Het beste uit jezelf

Het beste uit jezelf Het beste uit jezelf 2 3 Met elkaar bouwen aan het Huis van Philadelphia Philadelphia wil dat mensen met een beperking gelukkig kunnen zijn en het beste uit zichzelf kunnen halen. Daarom doen we ons werk

Nadere informatie

gewoon meedoen! Ketenzorg met toekomst

gewoon meedoen! Ketenzorg met toekomst gewoon meedoen! Ketenzorg met toekomst De basis van In voor zorg! Voor wie is JeugdzorgPlus? Door een gebrek aan aansluitende zorg vielen voorheen veel jongeren tussen wal en schip. Dit verkleinde hun

Nadere informatie

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Informatie over Thuisbegeleiding Thuisbegeleiding biedt hulp aan multiproblemgezinnen en risicogezinnen, en aan volwassenen met psychiatrische

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

BETREK JE KIND Een kind heeft het recht om te weten

BETREK JE KIND Een kind heeft het recht om te weten BETREK JE KIND Een kind heeft het recht om te weten - Over praten met kinderen met een verstandelijke beperking - Congres NJI 18-11-2013 Suzanne van den Bos MSc inhoudelijk manager / gedragswetenschapper

Nadere informatie

GEZINSKLINIEK DE BORCH

GEZINSKLINIEK DE BORCH Voor cliënten GEZINSKLINIEK DE BORCH WAT IS DE BORCH? De Borch is een gezinskliniek voor de behandeling van verslaafde zwangere vrouwen (met of zonder partner) en verslaafde ouders met kinderen. 2 GEZINSKLINIEK

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie