Binnen jaar kwaliteitskader seksueel misbruik

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Binnen jaar kwaliteitskader seksueel misbruik"

Transcriptie

1 jaargang 12 december 2012 nummer 5 KORT inhoud THEMA: Meer belangstelling Forensische Polikliniek Kindermishandeling De Forensische Polikliniek Kindermishandeling (FPKM) in Utrecht zal dit jaar naar verwachting 400 aanvragen voor onderzoek naar kindermishandeling behandelen. Dit tegen 270 aanvragen in De Forensische Zorgspecialisten, waaronder de FPKM valt, wijt deze groeiende belangstelling aan de toenemende aandacht voor kindermishandeling onder andere door de invloed van het rapport van Commissie Samson. De FPKM onderzoekt kindermishandeling in opdracht van het Openbaar Ministerie en de politie. Maar sinds januari 2010 kunnen ook de Advies- en Meldpunten Kindermishandeling, huisartsen en kinderartsen om een onderzoek vragen. De FPKM verricht letseldiagnostiek bij kinderen van nul tot achttien jaar. Op onafhankelijke en wetenschappelijk onderbouwde wijze objectiveren de forensisch artsen letsels bij een vermoeden van mishandeling. Kinderen worden bij de FPKM standaard begeleid door een forensisch verpleegkundige. Deze werkwijze is uniek in Nederland. De belangrijkste werkzaamheden van de FPKM zijn: letselonderzoek op de polikliniek, dossieronderzoek, advies en consultatie aan professionals en het geven van onderwijs. Meer informatie: Beter passend klas bij Altra College Vanaf september 2012 is in het gebouw van Altra College Bleichrodt / Bascule AMC de Beter passend klas te vinden. Deze klas is bedoeld voor leerlingen met een autisme spectrum stoornis (ASS), die langdurig thuiszitten of daar dreigen te belanden. Ze kunnen niet naar Altra College Bleichrodt omdat ze zijn uitbehandeld bij Bascule AMC of omdat ze door hun stoornis niet kunnen functioneren in een groep. Op dit moment volgen acht leerlingen s ochtends of s middags les, maar het komt ook voor dat een leerling maar een uurtje aankan. Het is puur maatwerk. Deze aanpak brengt met zich mee dat er maximaal vijf kinderen tegelijk in de klas aanwezig kunnen zijn, op drie leerkrachten. Door deze intensieve begeleiding kunnen veel leerlingen voor het eerst sinds tijden weer naar school. Meer informatie: of Stelselwijziging jeugdzorg Laagdrempelige hulp die uitgaat van de eigen kracht van de mensen. Dat is de kant waar het naartoe gaat. Zo omschrijft vice-premier Lodewijk Asscher het doel van de stelselwijziging in de jeugdzorg. Jong aan de Amstel bracht vorige maand een speciaal themanummer uit over de Transitie, zoals de stelselwijziging in het bestuurlijk jargon heet. In dit nummer worden alle aspecten van de stelselwijziging belicht aan de hand van interviews met bestuurders, politici en mensen uit de praktijk. Het themanummer is nog op te vragen bij Onlinehulpstempel geeft kwaliteit hulpsites aan Het Trimbos-instituut heeft samen met ggzinstellingen een Onlinehulpstempel ontwikkeld dat beoordeelt of onlinehulpaanbod voor geestelijke gezondheid voldoet aan technische en zorginhoudelijke standaarden. Het stempel is 1 november gepresenteerd tijdens het congres Online Hulp. Meer informatie: Wonderen in deeltijdopvang Ik ben nu wel trots op mezelf Traumacentrum helpt opnieuw saven André Rouvoet Binnen jaar kwaliteitskader seksueel misbruik Een Kwaliteitskader Voorkomen Seksueel Misbruik, dat mag de commissie Rouvoet maken met als doel het seksueel misbruik binnen de jeugdzorg zoveel mogelijk te voorkomen. De commissie komt binnenkort voor het eerst bij elkaar. Jong aan de Amstel sprak alvast met André Rouvoet over de plannen. at wij in elk geval niet gaan doen is de Wpennen trekken en een nieuw kwaliteitskader schrijven, zegt André Rouvoet. Er is namelijk al ontzettend veel op het gebied van kwaliteit in de jeugdzorg. We zullen daarom eerst moeten kijken wat er is en waar de gaten zitten. En dan nog is het geen kwestie van even een aanvullend protocol schrijven en het lek is boven. Spijkerhard De conclusies van de commissie Samson waren spijkerhard. De sector had geen notie van het fenomeen seksueel misbruik, zo stelde Riek Samson op 8 oktober tijdens de presentatie van haar rapport. Er was volgens Samson een gebrek aan durf en professionaliteit om de zaken aan te pakken. Brancheorganisatie Jeugdzorg Nederland maakte nog diezelfde dag bekend dat ze voormalig minister van Jeugd en Gezin, André Rouvoet, had gevraagd een onafhankelijke commissie te leiden die een Kwaliteitskader Voorkomen Seksueel Misbruik moest ontwikkelen en vaststellen. Vervolgens moet de commissie toezien op de implementatie, uitvoering en borging van dit kwaliteitskader door de leden van Jeugdzorg Nederland. Helder Rouvoet ging eerst op zoek naar vijf andere leden voor de commissie en toen hij deze op 13 november eenmaal had gevonden, kon hij de eerste vergadering bijeen roepen. De commissie is vooralsnog ingesteld voor drie jaar, zegt hij. We moeten eerst helder krijgen wat ons te doen staat. Dat zullen we doen aan de hand van gesprekken met onder andere de inspectie jeugdzorg, Jeugdzorg Nederland, de taskforce kindermishandeling en bewindslieden. Op dat moment kunnen we onze opdracht duidelijker formuleren. Zo willen we binnen een half jaar inventariseren waar de grootste gaten zitten en het half jaar daarop willen we het kwaliteitskader implementeren bij alle organisaties die aangesloten zijn bij Jeugdzorg Nederland. 1 FOTO: dreamstime Door: Martin Gerritsen Probleem Probleem bij het maken van een kwaliteitskader is dat volgens de commissie Samson 70 procent van het seksueel misbruik plaatsvindt tussen jongeren onderling of buiten het toezicht van de instelling. Rouvoet: Die cijfers zijn niet eenduidig omdat de commissie Samson geen nulmeting heeft gedaan. De commissie baseert haar rapport op 800 meldingen sinds 1945, waarvan eenderde buiten het opdrachtveld viel. Het is dus erg moeilijk om op basis van die cijfers conclusies te trekken over hoe omvangrijk het misbruik is in de jeugdzorg. Om die reden is ook het cijfer van 70 procent moeilijk hard te maken. Maar hoe groot en hoe omvangrijk het misbruik ook is, wij vinden dit misbruik ernstiger omdat deze kinderen onder de verantwoordelijkheid van de overheid vallen. Wapenen Hoe het kwaliteitskader er ongeveer uit gaat zien, kan Rouvoet nog niet zeggen. De commissie is immers nog niet bij elkaar geweest. Wel zal er volgens mij wat moeten gebeuren met de informatieoverdracht in en rond de instellingen. Belangrijk is verder dat seksualiteit een onderwerp wordt binnen de instellingen. Door er duidelijk Jongeren in de jeugdzorg vallen na hun achttiende jaar soms in een gat. Bij sommigen gaat het goed, maar voor een aantal jongeren is de stap naar volwassenheid nog te groot. Dat geldt zeker voor kwetsbare groepen, zoals jongeren met een licht verstandelijke beperking (lvb) die nog niet leeftijdsadequaat reageren, jongeren die geen stabiel netwerk hebben waar ze op terug kunnen vallen of jongeren die gevoelig zijn voor alcohol en drugs. Lees verder op blz. 5 over te spreken, haal je het uit de taboesfeer en zorg je ervoor dat jongeren zich beter kunnen wapenen tegen misbruik. Toch zal het seksueel misbruik niet geheel worden uitgebannen. Seksueel misbruik komt helaas overal voor; in sportclubs, in gezinnen, bij de scouting. Dat los je niet op met een kwaliteitskader, dat los je niet op met twintig protocollen. Waar we wel voor kunnen zorgen is dat het binnen de instellingen voor de jeugdzorg een onderwerp wordt. Rouvoet heeft wat dat betreft ook vertrouwen in de jeugdzorg. De commissie Samson stelde nog dat de sector onvoldoende in staat was om haar eigen verantwoordelijkheid gestalte te geven. Rouvoet ziet dat anders: Het is moedig dat ze een onafhankelijke commissie hebben ingesteld. Nog voor de zomer, dus nog voor de commissie Samson met haar rapport kwam, kwam Hans Kamps (voorzitter Jeugdzorg Nederland red.) naar me toe met de vraag of ik voorzitter wilde worden van deze commissie. Hij zei toen: We hebben het de afgelopen 25 jaar niet goed gedaan. Wij hebben nu iemand nodig die aangeeft hoe we het wel moeten doen. Als je dan ook nog bereid bent om ons kwaliteitskader door te voeren in de hele sector, getuigt dat van moed. André Rouvoet: Wij vinden dit misbruik ernstiger omdat deze kinderen onder verantwoordelijkheid van de overheid vallen. FOTO: werry crone/hh

2 COLOFON Jong aan de Amstel is een gezamenlijke uitgave van veertien instellingen voor de jeugdzorg, de kinder- en jeugdpsychiatrie, speciaal onderwijs en hulp voor licht verstandelijk beperkten in de stadsregio Amsterdam: Altra, Arkin, De Bascule, Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam, GGZ ingeest, HVO Querido, Leger des Heils, Lijn5, MEE Amstel en Zaan, MOC t Kabouterhuis, REC BovenAmstel, Spirit, De Waag en de William Schrikker Groep. Jong aan de Amstel verschijnt vier keer per jaar. De digitale nieuwsbrief Jong Digitaal verschijnt elf keer per jaar. De artikelen in dit blad vertegenwoordigen niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de organisaties. Evenmin kunnen aan de inhoud van dit blad rechten worden ontleend. Overname artikelen Overname van artikelen uit Jong aan de Amstel is alleen toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming van de redactie. Hoofdredactie Martin Gerritsen/TekstBeeld.Eu Kernredactie Sarah Zagt (Spirit), Maureen Veurman (Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam), Bertie van der Linden (Altra), Clara Vollaard (De Bascule) Redactie Annemarie Burgers (GGZ InGeest/Arkin), Iris Clarkson (MEE Amstel en Zaan), Elvira Draijer (William Schrikker Groep), Tom Pijpers (REC BovenAmstel), Paul Proost (Leger des Heils), Sylvia Roskam (HVO Querido), Daphne Wolthuis (Lijn5), Moniek Zijm (MOC t Kabouterhuis), Corinne Derksen (De Waag) Vaste medewerkers Tamara Franke, Anja Geldermans, Maartje Hagar Treep, Brigitte den Hartog, Suzan Hilhorst, Evelien Hoekstra, Sake Rijpkema, Adelheid van Rossum, Wim Stevenhagen en Florence Tonk. Redactieadres Jong aan de Amstel Postbus 38, 1540 AA Koog aan de Zaan. website: Ontwerp en DTP Marjolein Lensink Productie Heijnis & Schipper Drukkerij bv, Zaandijk Contactgegevens Altra Rode Kruisstraat 32, 1025 KN Amsterdam De Bascule Academisch centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie IJsbaanpad 6, 1076 CV Amsterdam Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam Overschiestraat 57, 1062 HN Amsterdam GGZ ingeest - Jeugd en Jongerenpsychiatrie Overschiestraat 57, 1062 HN Amsterdam HVO Querido Wibautstraat 133d, 1097 DN Amsterdam Jellinek Jeugd 2e Constantijn Huygensstraat 39,1054 CP Amsterdam Leger des Heils - Goodwillcentra Amsterdam Rode Kruisstraat 24, 1025 KN Amsterdam Lijn5 Postbus 43, 1970 AA IJmuiden MEE Amstel en Zaan Derkinderenstraat 10-18, 1062 DB Amsterdam MOC t Kabouterhuis Amsteldijk 136, 1079 LK Amsterdam PuntP Jeugd Domselaerstraat 128, 1093 MB Amsterdam REC BovenAmstel Stationsplein 63, 1012 AB Amsterdam Spirit Fred.Roeskestraat 73, 1076 EC Amsterdam De Waag - Amsterdam Zeeburgerpad 12-b,1018 AJ Amsterdam William Schrikker Groep Postbus 12685, 1100 AR Amsterdam t Kabouterhuis biedt dit jaar ook parttime behandelgroepen voor kinderen met ontwikkelingsproblemen. Een methode die over het algemeen goed werkt. Samar Haddad nam een kijkje. oor een groot van de kinderen is de Vdeeltijdbehandeling een passend aanbod, stelt Gabriëlle Frederiks, behandelcoördinator in West. Het voordeel is dat jonge kinderen zich over het algemeen snel ontwikkelen. In t Kabouterhuis komen kinderen met een ontwikkelingsachterstand normaal gesproken twee dagen per week naar de behandelgroep voor diagnostiek en behandeling. De overige dagen gaan ze naar de voorschool, kinderopvang, basisschool of intern onderwijs. Thuis en op de reguliere plek is er ook begeleiding voor ouders, leidsters en leerkrachten. Dit traject duurt maximaal een half jaar. De deeltijdvariant waarbij een kind één dag naar de behandelgroep komt, duurt maximaal een jaar. Christopher (3,5) is één van de kinderen voor wie t Kabouterhuis volgens zijn moeder Lisa Elden wonderen doet. De peuter ging vanaf zijn tweede naar een kinderdagverblijf waar hij zich anders gedroeg dan andere kinderen. Christopher liep continu op zijn tenen, herinnert Lisa zich. Hij stopte alles wat hij tegenkwam in zijn mond en luisterde niet. Van de tien keer dat je hem riep, reageerde hij misschien één keer. Als de leidsters de kinderen aan tafel riepen, schoof hij als allerlaatste aan. Okido Via begeleiders van Okido kwam Christopher bij t Kabouterhuis terecht. Daar stelden ze de diagnose autisme spectrum stoornis. Voor Lisa en haar man betekent de hulp van t Kabouterhuis een wereld van verschil. Ze leren hem structuren aan, zoals aan tafel zitten en spullen opruimen waarmee hij heeft gespeeld. Daardoor gedraagt Christopher zich heel anders dan een jaar geleden. Hij is rustiger en opener. Als ik zijn naam noem, reageert hij meteen. En, in tegenstelling tot vroeger, eet hij nu wel met ons aan tafel. Ook de kinderwagen, die verplichte kost was bij het winkelen, blijft nu thuis. Hij loopt niet meer weg en houdt mijn hand vast. Bij Christopher hebben de ouders nu meer de regie, concludeert Gabriëlle. We vragen wel wat van ouders van de kinderen die we behandelen. De meeste tienermoeders worden opgevangen in het eigen netwerk. Is dat niet mogelijk, dan biedt Altra opvang in het Rijtuigenhof. Alleen rekent Altra het bieden van huisvesting niet meer tot haar primaire taak. Vandaar dat met Gezinshuis.com een constructie is ontwikkeld waarbij Gezinshuis.com de tienermoeders en zwangere tieners opvang biedt en Altra hen begeleidt. Opvang in het eigen netwerk houdt de voorkeur, vertelt Ellen Wattimena, manager van de programma s voor jonge moeders. Volgens haar is hulp dan toekomstbestendiger: Door de jonge moeders in hun eigen netwerk te houden, laat je de gezonde factoren in hun leven in stand. Je gebruikt de kracht van de moeders en hun omgeving. Bovendien is de continuïteit van de hulpverlening beter gegarandeerd, ook al omdat we ernaar streven dat een moeder dezelfde hulpverlener houdt. 2 Samar Haddad Wonderen in deeltijdopvang Ze krijgen er in feite een opvoedingstaak bij omdat ze de adviezen van de begeleiders thuis moeten toepassen. Lisa vindt dat verre van vervelend. Op deze manier stimuleer ik mijn kind en bereid ik hem voor op de toekomst. Intensief Een ander voordeel van de deeltijdbehandeling is een intensievere samenwerking tussen t Kabouterhuis, ouders en scholen of kinderopvang. Elke partij realiseert zich dat het traject kort is en er een grote motivatie en Door: Evelien Hoekstra Zelfstandigheid, veiligheid, hechting en versterken van het netwerk. Die punten staan centraal in de hulp die Altra tienermoeders biedt. De huisvesting komt in handen van gezinshuisouders van de organisatie Gezinshuis.com. Zij nemen de verzorging op zich, zodat Altra zich volledig kan richten op haar primaire taak. Het wachten is alleen nog op een akkoord van de Stadsregio Amsterdam. Eigen kracht Over welke capaciteiten beschikt de tienermoeder? Welke begeleiding heeft ze nodig? Dat zijn de punten waar Altra naar kijkt als een tienermoeder wordt aangemeld. Volgens Wattimena speelt het mobiliseren van de eigen kracht hierbij een belangrijke rol. We starten bij veel nieuwe aanmeldingen een Eigen Kracht Conferentie. Zo zoeken we samen met de moeder en haar netwerk een oplossing. Met de Eigen Kracht Conferentie houdt de moeder de regie over de oplossing van haar problemen. Verder is het meestal ook beter voor het kind als de problemen in het eigen netwerk worden opgelost. Natuurlijk kan de veiligheid van het kind in het geding zijn. In dat geval werkt Altra met Signs of Safety. Wattimena: Met deze methodiek brengen we in kaart wanneer de situatie voor betrokkenheid vereist zijn om maximaal resultaat te behalen. Zonder deze samenwerking werkt het ook niet. Voor kinderen met zwaardere ontwikkelingsstoornissen is het helaas niet mogelijk om ze binnen een half jaar geheel terug te plaatsen op het kinderdagverblijf of de (voor-) school. Voor die groep is het belangrijk dat we in zes maanden uitzoeken wat er aan de hand is en welke behandeling er nodig is, zodat we een kind naar de juiste plek door kunnen verwijzen. Meer informatie: Gabriëlle Frederiks: Voor een groot deel van de kinderen is de deeltijdbehandeling een passend aanbod. Tienermoeder heeft meeste baat bij opvang in eigen netwerk kinderen in het gezin onveilig is. Vervolgens kijken we welke krachten in het netwerk deze onveiligheid kunnen opheffen. De hulpverlener, het gezin en het netwerk proberen op die manier alsnog een veilige situatie te creëren. Belast Uitgangspunt blijft dat Altra de hulp bij voorkeur ambulant verleent. Dat vergt de nodige inzet om deze jonge moeders zonder uitzondering een belaste voorgeschiedenis hebben en er vaak sprake is van meer problemen. De meisjes zijn vaak zelf getraumatiseerd, zijn slecht gehecht en hebben soms te maken met huiselijk geweld. Daarom is het van groot belang de juiste balans te vinden tussen ambulante hulp en opvang. Met de nieuwe constructie met Gezinshuis.com denkt Altra die juiste balans te bereiken. Meer informatie: De methodiek Sings of Safety staat uitgebreid beschreven in het oktobernummer van Jong aan de Amstel. FOTO: sake rijpkema

3 Een school van 8.00 tot uur specifiek voor jongeren (12 tot 17 jaar) die veel spijbelen en complex probleemgedrag vertonen. Dat is School2Care. De leerlingen volgen lessen in kleine groepen en een coach helpt hen de draad van hun leven weer op te pakken. Tamara Franke nam er een kijkje. Het is mooi om te zien dat we hier echt verschil maken! Aan het eind van een lange gang zijn de keuken en de lichte en ruime recreatieruimte. Daar wordt gegeten, maar zijn ook hoekjes om te chillen, te gamen, er staat een tafelvoetbalspel, een pooltafel en een muziekinstallatie. In een hoekje op de bank zit Rosa (15) met muziek op, te pingen met vriendinnen van buiten. Ik heb hier geen vriendinnen, dat wil ik ook niet. Ik kom hier alleen mijn ding doen en dan ga ik weer. Ik kom hier vanaf het begin en ben nu aan het afbouwen. Het gaat goed met me. Ik wil een opleiding doen en werken bij AH. Ik ben nu wel trots op mezelf. In het begin wilde ik hier niet heen. Ik was erg boos. Eigenlijk was ik op iedereen boos en maakte veel ruzie en was ook wel brutaal. En ik spijbelde erg veel. Soms weken achter elkaar. Het begin hier was erg moeilijk, elke dag de hele dag. En hele strenge regels. Mijn coach vind ik wel tof, die begrijpt veel. Hij heeft ook met mijn moeder gepraat. Nu ben ik blij dat ik het hier heb geprobeerd. Ik maak bijna geen ruzie meer. En ik weet wat ik wil en heb geleerd dat als ik me ervoor inzet ik het ook kan. Op de kaart De school bestaat nu anderhalf jaar, zegt Marjan Koopman, coördinator van School2Care. Het is keihard werken en we hopen dat we lang blijven bestaan. Juist omdat we hier zo duidelijk terug zien dat deze school echt een verschil in het leven van een jongere kan maken. Een bekroning is natuurlijk dat het project de vakprijs heeft gewonnen van de Nationale Jeugdzorg Prijs Dat helpt ons dit project beter op de kaart te zetten. Maar uiteindelijk gaat het om de jongeren, zij moeten hun leven weer op orde krijgen. Maar dat moeten ze wel zelf doen. Wij bieden hier de voorwaarden waarbinnen dat kan. De leerlingen blijven zo lang als nodig is, tot ze terug kunnen naar hun oude school, een andere school, of gaan werken. Elke leerling wordt ondersteund door een coach, die ook de ouders ondersteunt zodat de situatie thuis prettiger of rustiger wordt. Verder worden de leerlingen gestimuleerd om positieve bezigheden te vinden voor hun vrije tijd, zoals sporten of een baantje. En leren omgaan met dagelijkse activiteiten, zoals koken voor de groep, opruimen, nakomen van afspraken en een planning maken. Door: Tamara Franke School2Care Ik ben nu wel trots op mezelf Vier leerlingen en drie begeleiders zijn bezig met de warme lunch; couscous met kippenkluifjes en salade, voor veertig man. Koken Ondertussen is het in de keuken een drukte van belang. Vier leerlingen en drie begeleiders zijn bezig met de warme lunch; couscous met kippenkluifjes en salade, voor veertig man. Makkelijk, koken, ik kook thuis ook altijd, zegt Lilianne (15) terwijl ze de couscous in een grote schaal schept. Vera (13) is het met haar eens: Ik ook, maar hier is het wel gezelliger. En je hoeft niet alles alleen te doen. Ondertussen vult ze een aantal kannen met limonade en water. Ze maken veel lawaai, maar toch ziet de keuken er netjes uit. Dat komt door coach Chahida, die is heel erg streng, zegt Ryan (15) lachend. We moeten een haarnetje op, netjes werken en alles opruimen en schoonmaken. Ik vind koken wel leuk, maar de hele dag hier zijn vind ik vervelend. Ik ben hier een week geleden begonnen. Daarom moet ik nog tot uur blijven. Na drie maanden mag je eerder weg, als je tenminste iets nuttigs te doen hebt, zoals werken of sporten. Ze zijn hier wel erg streng. Je kunt niet zomaar spijbelen en ook niet zomaar ruzie maken of vechten. Dat doe ik wel altijd. Ik ben best agressief. Agressie De meeste jongeren die hier komen hebben problemen met concentratie en agressie, dat maakt het soms heftig. Ook voor de coaches is dit een nieuwe vorm van begeleiden, vertelt coach Richard. Er zijn op dit moment drie klassen en elke klas heeft vier coaches. Elke coach begeleidt vijf leerlingen, die verdeeld zijn over de drie klassen. De begeleiding richt zich op drie milieus: onderwijs, vrije tijd en jeugdzorg zonder bed. Koopman: Wij bieden een alternatief voor een internaat of gesloten jeugdzorg. Alles is gericht op het voorkomen van sociale uitsluiting. Dit zijn jongeren die echt nergens meer aan deelnemen en het grote 3 risico lopen van kwaad tot erger te vervallen. Wij bieden hen een alternatief. Maar dat is wel hard werken en vaak bijzonder confronterend. Het zijn jongeren met veelvoudige en complexe problematiek. Ze moeten dus aan heel veel punten werken. Dat lukt alleen als ze het zelf willen, als ze er zelf de noodzaak van inzien. Concentreren Raoul komt al een aantal maanden en vind het nu wel leuk. Vooral het avondprogramma, lekker gamen of met elkaar voetballen. En in de vakanties doen we altijd leuke dingen, bijvoorbeeld naar een pretpark. En in de herfstvakantie op kamp, dat was echt tof, had ik nog nooit gedaan. Maar ook wel zwaar want we moesten alles zelf doen. De schoollessen gaan nu ook wel goed, meestal. Als ik me goed concentreer kan ik best veel werk doen. Maar als ik me niet kan concentreren, ga ik anderen afleiden en rottigheid uithalen. Dat moet ik afleren, zeggen ze. Ik heb ook medicatie gekregen om minder boos te worden. Ik heb nu geen woedeaanvallen meer. Er werd thuis veel gevochten, maar daar woon ik nu niet meer. Wat ik hier stom vind, is dat we geen eigen eten en drinken mogen meenemen, dus geen energydrankjes, of snoep en chips. Er is hier alleen maar gewoon eten en fruit. En op vrijdag eten we altijd patat. Dat is natuurlijk wel lekker! School2Care is een initiatief van Altra, Spirit, Esprit Scholen en het Samenwerkingsverband Amsterdam. Kijk voor info: Vanaf 2013 wordt School2Care overgedragen aan Altra en zullen Spirit, Esprit en het samenwerkingsverband alleen nog als adviserende partijen betrokken blijven bij School2Care. Alles is gericht op het voorkomen van sociale uitsluiting. Dit zijn jongeren die echt nergens meer aan deelnemen en het grote risico lopen van kwaad tot erger te vervallen. FOTO: rob van der hout FOTO: rob van der hout KORT Inspectie Jeugdzorg positief over MOC t Kabouterhuis De Inspectie Jeugdzorg is zeer positief over het ambulante zorgaanbod van t Kabouterhuis in Hoofddorp. Dat staat in haar rapport dat in oktober verscheen. De Inspectie vindt het positief dat t Kabouterhuis de gezinsleden intensief betrekt bij de hulpverlening. Ook werkt t Kabouterhuis volgens de Inspectie goed samen met zowel de verwijzende instellingen als met de overige hulpverleners binnen een gezin. De Inspectie is ook positief over initiatieven tot samenwerking die passen in de stelselwijziging van de jeugdzorg. De Inspectie beschrijft verder de adequate manier van aandacht van t Kabouterhuis voor de veiligheid van kinderen. Verder waardeert de Inspectie de diverse vormen van inhoudelijke ondersteuning van de medewerkers binnen MOC t Kabouterhuis. Medewerkers krijgen ruimte voor scholing, trainingen en studiedagen, intervisie en tussentijdse besprekingen met elkaar. t Kabouterhuis heeft onlangs het zorgaanbod geïnventariseerd en geordend. Ook is de doelgroep uitgebreid omschreven. De ambitie om het hulpaanbod bindend voor alle disciplines te omschrijven is nog niet afgerond. Dit vindt de inspectie een aandachtspunt. Het volledige rapport is te lezen op: Interculturele Praatwijzer OpvoedingPlus Visuele ondersteuning van het gesprek met ouders en kinderen is in de jeugdzorg nog geen vanzelfsprekend onderdeel van de gebruikte methodiek en werkwijzen. De William Schrikker Groep maakt hiervan wel steeds vaker gebruik. Elkaar begrijpen is immers een eerste vereiste om drempels te slechten en een basis te leggen voor effectieve hulpverlening. Het Expertisecentrum William Schrikker ontwikkelde een nieuw pakket hulpmiddelen: de Interculturele Praatwijzer OpvoedingPlus. Het gaat om visuele en meertalige hulpmiddelen om de communicatie te ondersteunen tussen hulpverleners en ouders en kinderen met een niet-westerse culturele achtergrond. Het pakket biedt de hulpverlener handvatten in het contact en communicatie wanneer ouders de Nederlandse taal onvoldoende beheersen en/of een licht verstandelijke beperking hebben. De Interculturele Praatwijzer OpvoedingPlus is nadrukkelijk mede ontwikkeld voor ketenpartners in het veld, zoals de centra voor jeugd en gezin, MEE, de bureaus jeugdzorg en jeugdzorgaanbieders. Meer informatie: Spirit zoekt changemakers Spirit is voor de campagne WE CAN Young Amsterdam op zoek naar changemakers. Changemakers zijn mensen die in hun vriendenkring, hun buurt of op het werk kleine of grotere acties ondernemen om een positieve houding tegenover vrouwen te stimuleren. WE CAN Young is een campagne met een duidelijk doel: dat jongeren respectvol met elkaar omgaan en zich bewust zijn van grenzen als het gaat om seks en relaties. Het maakt deel uit van de wereldwijde campagne WE CAN end all violence against women. Vijftien Nederlandse gemeenten participeren in deze campagne. Zij hebben het Seksespecifiek Expertisecentrum van Spirit aangewezen als uitvoerder. WE CAN Young biedt jongeren de kans actie te voeren om iets te kunnen doen aan situaties die ze zelf ervaren als ongewenst. WE CAN Young wil jongeren deze maatschappelijke ontwikkelingen laten vertalen naar hun eigen leefwereld. Spirit zoekt voor deze campagne changemakers ; jongeren tussen de 12 en 23 jaar uit Amsterdam met verschillende culturele en religieuze achtergronden en opleidingsniveaus. Meer informatie: Candy Brooks en Myrna Cleef

4 KORT Dialectische Gedragstherapie voor Jongeren De behandelmethode Dialectische Gedragstherapie voor Jongeren (DGT-J) wordt in boekvorm uitgegeven. Deze behandelmethode voor jongeren met een borderline-persoonlijkheidsstoornis of andere emotieregulatiestoornissen, is ontwikkeld door drie instellingen voor kinder- en jeugdpsychiatrie: de Bascule (Rosanne de Bruin), Curium (Agaath Koudstaal) en de Jutters (Nicole Muller). De methode bestaat uit twee delen: een theorieboek: Dialectische gedragstherapie voor jongeren met een borderlinestoornis (met daarin ook de trainershandleiding voor de DGT-J vaardigheidstraining) en een werkboek Surfen op emoties voor de jongeren. Meer informatie: Stevan Kuhnen is Ambassadeur Speciaal Onderwijs De titel Leraar van het Jaar wordt jaarlijks uitgereikt in drie categorieën: basisonderwijs, voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs. De jury die de Leraar van het Jaar 2012 voor het voorgezet onderwijs koos, had het dit jaar erg moeilijk. De jury koos Jan Verweij van het Sint-Odulphuslyceum in Tilburg als winnaar in deze categorie. Maar één kandidaat overtuigde de jury ervan dat het speciaal onderwijs een eigen titel verdient: Stevan Kuhnen van Altra College Haarlemmermeer. Bij de nieuwe verkiezing in 2013 zal de verkiezing van de leraar speciaal onderwijs worden toegevoegd. De jury heeft Stevan Kuhnen tot Ambassadeur Speciaal Onderwijs benoemd. Meer informatie: THEMANUMMERS Jong aan de Amstel behandelt elk nummer een thema. Hierin belicht ze het onderwerp vanuit verschillende hoeken en geeft daarbij een overzicht van het hulpaanbod van de jeugdzorg op dit terrein. Tot nu toe kwamen de volgende thema s aan bod: 2003/4 Basisonderwijs december /1 Jeugdpsychiatrie* maart /2 Voortgezet onderwijs juni /3 Crisishulp* november /1 Huiselijk geweld maart /2 Jeugdgezondheidszorg juni /3 Lokaal jeugdbeleid oktober /4 Speciaal onderwijs (primair)* december /1 Armoede maart /2 Meidenhulpverlening juni /3 Licht verstandelijk gehandicapten oktober /4 Voortgezet speciaal onderwijs december /1 Hulp aan huis maart /2 Veiligheid juni /3 Autisme* oktober /4 Gezondheid en sport december /1 De harde kern* maart /2 Drang en dwang juni /3 Volwassenenpsychiatrie oktober /4 Preventie december /1 Multiprobleemgezinnen maart /2 Pleegzorg juni /3 Jonge moeders oktober /4 Vroegtijdige signalering* december /1 Licht verstandelijk beperkten maart /2 Passend basisonderwijs juni /3 Jeugdzorg in een strafrechtelijk kader oktober /4 Opvoedondersteuning december /1 Alcohol en drugs maart /2 Vrije tijd, sport en cultuur juni /3 Multiprobleemgezinnen oktober /4 Seksueel misbruik december /1 Samenwerken met ouders maart /2 Passend onderwijs juni /3 Netwerkondersteuning oktober /4 Transitie november /5 18-plus december 2012 Oude nummers van Jong aan de Amstel zijn op te vragen via: Alle nummers zijn als pdf te downloaden via * = niet meer voorradig, alleen nog digitaal Junior gezinsmanager als spin in het web Een frisse wind. Daarvoor zorgen de junior gezinsmanagers bij Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam. Sinds dit jaar werken daar zeven gezinsmanagers die eerst elders werkervaring opdeden. Hoe kijken zij tegen de jeugdzorg aan? Hokjesdenken. Dat ligt Frederieke Linckens niet zo. Ze was al eens eerder aangenomen in de jeugdzorg, maar die baan ging vanwege bezuinigingen op het laatste moment niet door. Dat was eigenlijk een hele opluchting, zegt ze. Ik moest werken met jongeren op één bepaalde manier. Ik kreeg het er benauwd van. Wat dat betreft spreekt het out of the box -denken me meer aan. Frederieke werkte na haar studies psychologie en recht eerst bij een recruitmentbureau en vervolgens het jongerenloket van de gemeente Nieuwegein, waar ze jongeren hielp die een baan of opleiding zochten. Leuk werk, maar ze wilde meer diepgang. En werk dat aansloot op haar opleiding. De skils die ze opdeed tijdens haar opleiding en haar werk past ze nu toe in haar Seksueel misbruik. Dat is in bijna 70 procent van de gevallen de oorzaak van de problemen waarmee kinderen worden aangemeld. Maar daarnaast kunnen ook geweld, pesten of ongelukken een trauma veroorzaken, vertelt Beer. Verder zien we soms dat kinderen dubbel getraumatiseerd zijn. Bijvoorbeeld wanneer een slachtoffer van seksueel misbruik hier thuis niet over kan praten, omdat ze daardoor wordt uitgestoten en wordt gezien als outcast. 4 Door: martin gerritsen nieuwe baan. Zo is psychologie enorm belangrijk in de communicatie met gezinnen. Ik werk ook graag met mensen, zegt ze. Anders had ik wel voor de onderzoekskant gekozen. Remco Fitskie, die nu ook drie maanden bij BJAA werkt, werkte in de horeca en vervolgens in het gevangeniswezen, onder andere als sociotherapeut in een tbs-kliniek. Door mijn ervaring daar praat ik makkelijker met mensen met psychiatrische problemen. Weliswaar gaat het om andere mensen en andere problemen, maar je gebruikt wel dezelfde tools. Aan de slag De werkervaring van Remco en Frederieke heeft een absolute meerwaarde voor hun werk als junior gezinsmanager, maar het is natuurlijk Door: martin gerritsen Traumacentrum helpt kinderen opnieuw saven Twee therapieën gebruikt het Traumacentrum van de Bascule om kinderen te helpen hun trauma te verwerken. Tot nu toe zette het Centrum deze therapieën at random in voor wetenschappelijk onderzoek naar de effecten. Binnenkort worden resultaten van dit onderzoek gepubliceerd. Jong aan de Amstel sprak alvast met psycholoog en psychotherapeut Renée Beer, programmamanager van het Traumacentrum. Nare dingen Het merendeel van de kinderen die we hier zien, is vier tot achttien jaar, gaat Beer verder. Het gemeenschappelijke is dat ze allemaal nare dingen hebben meegemaakt. Sommigen eenmalig, anderen langdurig. De meeste kinderen hebben meerdere trauma s, maar er zijn ook kinderen met één trauma. Het is heel verschillend. Niet elk trauma uit zich in een PTSS (Post Traumatisch Stress Stoornis). Soms komen kinderen bij de Bascule met gedragsproblemen, angststoornissen of somatische klachten. Ook daaraan kan een trauma ten grondslag liggen. Uit onderzoek blijkt dat dit het geval is bij 45 procent van de kinderen die worden behandeld in de kinderpsychiatrie. Een trauma is dus niet altijd even makkelijk vast te stellen, zeker niet als een kind de traumatische gebeurtenis heeft verdrongen. Het Traumacentrum heeft daarom een diagnostiekbatterij tot haar beschikking, waarbij met vragenlijsten en interviews met kinderen en ouders wordt gediagnosticeerd of er sprake is van traumagerelateerde problematiek. Overweldigend Beer omschrijft een trauma als een overweldigende gebeurtenis die je niet goed opslaat in je geheugen. Het Traumacentrum werkt met twee therapieën, die beide wetenschappelijk bewezen effectief zijn. De Bascule is nu eenmaal een academisch centrum voor kinderpsychiatrie. Dat is ten eerste EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing red.), vertelt Beer. Hierbij activeren we eerst de herinnering aan de traumatische gebeurtenis: de beelden, het gevoel en de gedachten die eraan gekoppeld zijn. Daarna laten we het kind iets doen wat afleidt, zoals het volgen van een vinger met de ogen, en tegelijkertijd zich concentreren op innerlijke veranderingen die het kind waarneemt. Het effect daarvan is dat je de negatieve en emotionele lading van de herinnering haalt. De gedachte dat je nog steeds in gevaar bent of een slecht mens bent, verandert. Je slaat de herinnering aan de gebeurtenis nu op een andere manier op in je geheugen. Even opnieuw saven heet dan ook onze cliëntenfolder. FOTO: ROB VAN DER HOUT onvoldoende om direct aan de slag te gaan. Toch zijn beiden inmiddels verantwoordelijk voor enkele gezinnen. Het wordt rustig opgebouwd, stelt Frederieke gerust. Bovendien heb ik een team aan wie ik van alles kan vragen en een senior gezinsmanager die me begeleidt. Remco vindt dit een prettige manier van inwerken. In de ggz krijg je eerst een hele opleiding en dan ga je voorzichtig de praktijk in. Hier krijg je direct verantwoordelijkheid. Ik heb wel een ervaren gezinsmanager naast me staan en eens per week is er een casuïstiekoverleg waar ik zaken kan inbrengen. Ik heb hier tijdens het inwerken dus erg veel vrijheid, maar dat past wel bij het werk als gezinsmanager. Dan moet je ook initiatief tonen. Spin Frederieke en Remco worden ook geschoold in het Generiek Gezinsgericht Werken en het Functional Family Parole Services, de methoden waarmee BJAA werkt. Het goede van dit werk is dat je je op het hele gezin richt en niet alleen op de kinderen, zegt Frederieke. Dat is ook de enige manier waarop je mensen kunt helpen. Remco: Je ondersteunt mensen, je bent een soort spin in het web die mensen helpt hun eigen leven weer op orde te brengen. Frederieke: Ik werk hier nu drie maanden en vind het fantastisch. Het is heel vrij. Je zit niet achter je bureau, maar gaat naar de mensen toe. Je werkt daardoor veel efficiënter. Je merkt dat je met aandacht, begrip en een beetje sturen veel kunt bereiken. Ik heb nu een gezin dat we moeilijk tot iets konden bewegen. De zoon had een bril nodig en moest meer bewegen vanwege zijn overgewicht. Door de moeder te stimuleren, zie je dat ze ineens allerlei zaken zelf onderneemt. Zo is ze net naar de opticien geweest en heeft contact opgenomen met een sportschool. Geweldig toch. Frederieke Linckens en Remco Fitskie: Vrijheid past bij het werk als gezinsmanager. Dan moet je ook initiatief tonen. De tweede therapie is de Trauma-Focused Cognitive Behavior Therapy (TF-CBT). Beer: Hierbij leren we kinderen eerst wat emoties en gedachten zijn en hoe ze daarmee om kunnen gaan. Vervolgens laten we ze over het trauma schrijven. Als het verhaal is opgeschreven, worden negatieve gevoelens en gedachten over wat het kind heeft meegemaakt met het kind bewerkt. Tenslotte delen ze het verhaal met andere gezinsleden. Op die manier geef je het trauma niet alleen een nieuwe plaats in het geheugen, maar ook in het gezin. At random De Bascule zet beide therapieën nu at random in, maar binnenkort komt ze met onderzoeksresultaten die aanwijzingen zullen geven welke therapie men wanneer het best kan inzetten. Beer: Het grote verschil tussen EMDR en TF- CBT is dat je bij het eerste de herinnering zelf verandert. Bij het tweede leer je beter omgaan met de herinnering. Dat lijkt een verschil tussen beide te zijn. De resultaten van het onderzoek zijn nog niet bekend. Wel dat beide effectief zijn, maar nog niet welke wanneer meer of minder. Naar mijn mening is het beter TF-CBT in te zetten als het belangrijk is dat er in het gezin over het trauma gesproken moet kunnen worden. EMDR is beter als het kind individueel zo veel last heeft van de herinnering(en) dat deze hem of haar echt kwelt. Meer informatie: Het Traumacentrum heeft op werkdagen van tot uur een spreekuur voor verwijzers:

5 THEMA: Hulp blijft soms nodig Jongeren in de jeugdzorg vallen na hun achttiende jaar soms in een gat. Bij sommigen gaat het goed, maar voor een aantal jongeren is de stap naar volwassenheid nog te groot. Dat geldt zeker voor kwetsbare groepen, zoals jongeren met een licht verstandelijke beperking (lvb) die nog niet leeftijdsadequaat reageren, jongeren die geen stabiel netwerk hebben waar ze op terug kunnen vallen of jongeren die gevoelig zijn voor alcohol en drugs. Op hun achttiende zijn jongeren voor de wet volwassen en kan de overheid hen niet verplichten een programma te volgen. Toch blijft hulp soms nodig. Extra probleem is dat jongeren rond hun achttiende jaar vaak zorgmoe zijn. De jeugdzorg, jeugd-ggz en de zorg voor lvb-jongeren proberen jongeren daarom aan de ene FOTO: dreamstime Door: anja geldermans Majone Steketee, onderzoeker bij het Verwey-Jonker Instituut kant voor te bereiden op het leven na hun achttiende en aan de andere kant hen te motiveren voor hulp. Brede aanpak nodig van wonen, onderwijs, werk en strafrecht Geen passend hulpaanbod, het vrijwillige karakter van de hulpverlening na het achttiende jaar en de slechte aansluiting tussen de jeugd- en volwassenenzorg. Al deze elementen zorgen ervoor dat veel jongeren tussen de achttien en drieëntwintig jaar geen of gebrekkige hulp krijgen. Met als gevolg dat ze ontsporen, gaan zwerven of jaren later met een hele vracht aan problemen weer aankloppen bij de zorg. e kregen enkele jaren geleden Wvanuit verschillende hoeken signalen dat de hulpverlening aan jongeren boven de achttien jaar tekortschiet, zegt Majone Steketee, onderzoeker bij het Verwey- Jonker Instituut. Voor de wet zijn deze jongeren meerderjarig, maar vaak zijn ze nog niet in staat om zelfstandig te functioneren. Het is een kwetsbare groep. Als ze niet de juiste hulp krijgen, lopen ze de kans te ontsporen. Op verzoek van het programmaministerie voor Jeugd en Gezin deed het instituut in 2008 een onderzoek naar de knelpunten in de zorg aan jongeren tussen de achttien en drieëntwintig jaar. Uit ons onderzoek bleek dat er inderdaad problemen zijn in de hulpverlening aan deze groep jongeren. Het gaat daarbij vooral om jongeren die nog niet in staat zijn om zelfstandig te functioneren, weinig steun vanuit het thuisfront krijgen en geen sociaal netwerk hebben. Het gaat daarbij meestal om jongeren die uit de residentiële jeugdzorg of een pleeggezin komen of jongeren met een psychiatrische achtergrond en/ of een licht verstandelijke beperking. Doordat adequate hulp ontbreekt, raken ze vaak uit beeld van de hulpverlening. Met als gevolg dat ze jaren later soms met veel zwaardere problemen opnieuw aankloppen bij de hulpverlening. Volgens Steketee kan iedere achttienjarige hulp gebruiken als hij of zij zelfstandig gaat wonen. De meeste jongeren krijgen steun van hun ouders bij het regelen van allerlei praktische zaken, zoals het aanvragen van huurtoeslag en het regelen van een zorgverzekering. Maar deze jongeren hebben geen sociaal netwerk en kunnen dus bij niemand terecht met vragen of problemen. Verlenging jeugdzorg Binnen de Wet op de jeugdzorg bestaan wel mogelijkheden om de hulpverlening aan jongeren boven de achttien te continueren, zegt Steketee. Maar daar zijn bepaalde voorwaarden aan verbonden. Zo moet de zorg al voor het achttiende jaar zijn begonnen. Jaarlijks maken ruim duizend jongeren gebruik van deze regeling. Maar volgens de medewerkers in de jeugdzorg zou het overgrote deel van de jongeren van zestien en zeventien jaar langer hulp moeten krijgen. Maar dat gebeurt niet. Waar ligt dat aan? Steketee: Het voornaamste knelpunt is dat er nauwelijks passend aanbod bestaat voor deze groep. Ook ontbreekt bij een deel van de hulpverleners de expertise om deze groep te begeleiden. Veel jongeren maken daarom gebruik van het aanbod van de volwassenenzorg, maar dat past vaak niet bij hen. De volwassenenzorg bestaat vaak uit de zwaardere trajecten en gaat uit van de goed gearticuleerde hulpvraag van de cliënt. Dat geldt niet voor deze jongeren. Een ander knelpunt is dat de overdracht tussen de jeugd- en volwassenenzorg niet goed verloopt. De vraag is wie er verantwoordelijk is voor de hulpverlening aan jongeren boven de achttien. Er zijn vaak meerdere organisaties betrokken bij de hulp aan jongeren, wie neemt dan het voortouw? En voor de hulp die er is, zoals zelfstandigheidstraining, bestaan vaak lange wachtlijsten. Daarbij komt dat hulpverlening na het achttiende jaar alleen mogelijk is op basis van vrijwilligheid. We kunnen de jongeren niet dwingen, zegt Steketee. Na zo veel jaren zorg zijn ze vaak zorgmoe en opgelucht dat ze ervanaf zijn. Betere basis Goede aansluiting en nazorg van de jeugdzorg naar de volwassenenzorg is volgens Steketee daarom essentieel. Het is belangrijk een zorgplicht in te voeren, waarbij een zorginstelling verantwoordelijk blijft voor een jongere totdat volledige overdracht heeft plaatsgevonden naar een volgende zorginstelling. En uiteraard moeten we zorgen voor passende hulp, die wordt aangeboden door medewerkers met de juiste expertise. Het aanbod moet uitgaan van een bredere aanpak, waarbij ook wonen, onderwijs, werk en strafrecht worden betrokken. Deze hulp moet echter niet door meerdere instanties worden gegeven, maar door een persoonlijke coach die de jongere op alle terreinen begeleidt, een vertrouwensband met hem of haar opbouwt en helpt met praktische zaken. Eigenlijk gaat het dus niet om nazorg, maar om voorzorg. Het onderzoek Jeugdzorg houdt niet op bij 18 jaar is als pdf te downloaden van Majone Steketee: We kunnen de jongeren niet dwingen. Na zo veel jaren zorg zijn ze vaak zorgmoe en blij dat ze ervanaf zijn. FOTO: sake rijpkema 5

6 THEMA: Door: Maartje Hagar Treep Schoonmaken is niet echt mijn ding FOTO: dreamstime De 24-jarige Alyssia wil graag zelfstandig wonen, ondanks haar licht verstandelijke beperking. MEE Amstel Zaan bereidt Alyssia, net als andere kwetsbare jongeren, zo goed mogelijk voor op de toekomst en maakt ze zelfstandiger en sterker. Voor een zeer moeilijk lerend iemand met een IQ van 65, is de stap naar zelfstandig wonen te groot. Daarom oefent Alyssia nu in een woongroep bij Phildelphia. Daar krijgt ze 24 uur per dag begeleiding. Ze hoopt binnenkort door te stromen naar begeleid zelfstandig kamerwonen. MEE ondersteunt haar in de weg hiernaartoe. Alyssia volgt daarom nu de cursus Op jezelf wonen, waarin ze leert haar huishouden te runnen en de post en administratie bij te houden. Ik kan al goed koken en afwassen, vertelt Alyssia trots. Alleen schoonmaken is niet echt mijn ding. Ook leer ik wat ik moet doen als er brand is of ingebroken wordt. Grip op je knip Naast praktisch georiënteerde cursussen als Op jezelf wonen en Grip op je knip, biedt MEE ook cursussen aan die zijn gericht op persoonlijke groei, zoals de Weerbaarheidstraining en de klassieker Sociale vaardigheden. Beide cursussen heeft Alyssia al afgerond. Wat heeft ze daarvan opgestoken? Dat ik nee mag zeggen en dat ik sterk voor mezelf moet zijn. En dat je een slechte situatie altijd kan oplossen en als dat niet lukt, je het aan iemand moet vragen. Seksualiteit Sinds kort doet Alyssia ook mee aan de cursus Vriendschap, relaties en seksualiteit, waar ze leert hoe ze vriendschap aangaat en onderhoudt. Ik weet nu beter wat ik in een gesprek kan zeggen. En dat je als vrienden elkaar steunt en opbelt. En dat je elkaar komt ophalen en met elkaar uitgaat. Ook krijgt ze voorlichting over verschillende soorten relaties en hoe je seks kan hebben op een veilige en prettige manier. Ik heb daar geleerd hoe je verkering moet krijgen, vertelt ze enthousiast. Je moet niet achter iemand aanlopen en geen dure cadeaus geven, vat ze bondig samen. Groei Gemotiveerd is Alyssia zonder meer. Is ze door deze cursussen persoonlijk gegroeid? Deze vraag is een beetje moeilijk. De moeder van Alyssia vindt dat in elk geval wel. Vroeger was Alyssia heel stilletjes, nu durft ze veel meer en knoopt praatjes aan. Ook kan ze beter haar grenzen aangeven en komt ze met eigen initiatieven. Alyssia hoopt uiteindelijk zelfstandig te wonen met ambulante begeleiding. Nu moet ik al voor tien uur s avonds binnen zijn, maar ik wil zelf bepalen hoe laat ik thuiskom. Ik wil al die dingen uit mijzelf doen en niet omdat iemand het zegt. Om privacyredenen is de naam van Alyssia gefingeerd. Door: florence tonk Verlengde begeleiding bij achttien-plussers Levenslange en levensbrede ondersteuning, dat is de visie van de William Schrikker Groep (WSG) voor licht verstandelijke beperkte jongeren die met justitie in aanraking zijn gekomen. Dat betekent ook dat de leeftijd van achttien jaar geen grens vormt waarop de begeleiding wordt gestaakt. Fridi Rojer, Jeugdreclasseringswerker bij de WSG legt uit waarom. et een licht verstandelijke Mbeperking word je geboren en je draagt dit je hele leven met je mee, aldus Rojer. Op hun achttiende zijn lvb-ers vaak nog erg jong en hebben ze een ontwikkelingsachterstand. Daarbij hebben onze jongeren vaak onvoldoende inkomen voor een woning. Ze hebben geen startkwalificatie, vaak nog geen schooldiploma of alleen ZMLK middelbaar onderwijs. De invloed van de beperking moet niet worden onderschat, zegt Rojer. Bij onze cliënten is er sprake van delictgedrag, criminogene factoren: dubbele diagnose, middelengebruik, pedagogische verwaarlozing. Al die factoren dragen bij aan het risico op probleemgedrag. Daarom pleit de WSG voor levenslange, levensbrede ondersteuning. Ze kunnen het prima doen in bepaalde periodes van hun leven, maar als er iets tegen zit, raken deze jongeren sneller in de problemen. Een netwerk, zoals goede vrienden en familie kan dat soms opvangen, maar hulpverlening in lichte of sterke mate is vaak ook nodig. FOTO: dreamstime Pilot Daarom startte de WSG samen met de gemeente Amsterdam het pilotproject Verlengde begeleiding LVB achttien-plus. Zodra de reclasseringsmaatregel van een cliënt van de WSG-jeugdreclassering afloopt en de leeftijd van achttien jaar in zicht komt, komt de jongere in aanmerking voor dit traject. Jongeren worden dan in een vrijwillig kader nog een jaar verder begeleid. Dan werken we hard aan motivatie van de cliënt, ook omdat de hulp dan in het vrijwillige kader plaatsvindt. Van ons als reclasseringswerker is daarbij een bepaalde attitude vereist. Je moet heel goed met de jongere samenwerken, vraaggerichter werken, goed naar de jongere luisteren want je hebt geen sancties meer. Achttien jaar worden is een belangrijk schakelmoment in je leven, meent Rojer. Iedereen kent die schakelmomenten: van de basisschool naar het middelbaar onderwijs, uit huis gaan, trouwen of samenwonen. Voor iedereen is het goed als die overgangen soepel verlopen, maar voor een lvb-er is dat nog belangrijker. Hoe soepeler schakelmomenten verlopen, hoe meer vertrouwen je krijgt in jezelf en je omgeving. Daarom is die verlengde begeleiding bij achttienplussers zo belangrijk. Werken met deze doelgroep is interessant en een enorme uitdaging vindt Fridi Rojer. Hij ziet dezelfde drive bij zijn collega s. Veel mensen doen dit werk met passie. We zijn zelf ook jong geweest. Wij hebben kansen gehad maar onze cliënten niet. Dat is vaak een grote motivatie. Meer informatie: 6

7 THEMA: Door: florence tonk De laagdrempeligheid van Weer aan de Slag! Via Weer aan de slag! worden jonge moeders tussen de vijftien en zevenentwintig jaar begeleid om terug naar school of aan het werk te gaan. Ed Lekatompessy en Marjo Jacobsen van Altra vertellen er meer over. FOTO: sake rijpkema De problemen van jonge moeders van Weer aan de slag! zijn vaak erg complex aldus trajectbegeleiders Jacobsen en Lekatompessy. En dan gaat het niet alleen om tienermoeders maar ook om achttien-plussers tot zevenentwintig jaar: geen diploma of startkwalificatie, geen woning, geen inkomen, schulden, een afwezige partner, licht verstandelijke beperkingen, migratieproblematiek. Soms moeten ze eerst een tijdje hulpverlening krijgen voordat ze bij ons aan de slag kunnen, aldus Jacobsen. Maar vaak zitten de moeders van Weer aan de slag! al in een uitgebreid netwerk van hulpverlening door onder meer Bureau Jeugdzorg, schuldhulpverlening en de GGZ. De indicatie voor Bureau Jeugdzorg loopt voor moeders boven de achttien via hun kind. De moeders die Ed Lekatompessy begeleidt zijn door conflicten in de thuissituatie terechtgekomen in een maatschappelijk of residentiële opvang. De meiden komen vaak uit achterstandsgezinnen, multiprobleemgezinnen. Vaak hebben ze helemaal geen netwerk om op terug te vallen. Laagdrempelig Weer aan de slag! is een vorm van niet-geïndiceerde begeleiding en wordt gesubsidieerd door de DMO (Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling). Iedereen kan zwangere meisjes of jonge moeders aanmelden, soms melden ze zich zelf aan, vertelt Jacobsen. Die laagdrempeligheid is belangrijk voor onze doelgroep, vult Lekatompessy aan. In de praktijk gaat minimaal 60 procent van de ingestroomde moeders na een jaar training en ambulante begeleiding óf weer naar school, óf ze hebben een baan. Jacobsen: Ze zijn zich bewuster geworden van hun situatie en meer in staat hier invloed op uit te oefenen. Dat komt door de trainingen, door individuele begeleiding, maar ook omdat ze elkaar stimuleren in de groep. Trainingen In de trainingen komen thema s aan bod, zoals opvoeden, sociale vaardigheden, omgaan met internet, solliciteren, voeding & beweging. Daarnaast Ed Lekatompessy en Marjo Jacobsen: Laagdrempeligheid is belangrijk voor onze doelgroep. wordt er aandacht besteed aan schoolvakken, zoals Nederlands en rekenen. Een deel van het traject wordt voor iedere deelneemster op maat gemaakt. Iedere deelneemster stelt met de trajectbegeleider aan het begin eigen doelen op: waar wil ze aan werken? aldus Jacobsen. Ook werken de trajectbegeleiders met empowerment en een positieve groepsdynamiek. Lekatompessy: Met kleine complimentjes werken en heel pragmatisch bezig zijn, dat werkt het beste. De trajectbegeleiders vertellen met geestdrift over de succesverhalen van moeders die dankzij Weer aan de slag! goed terecht zijn gekomen. Iemand een zet in de goede richting kunnen geven, daar doe je het voor, aldus Lekatompessy. Helaas is dit traject van Altra alleen toegankelijk voor moeders die in Amsterdam staan ingeschreven. Jacobsen: Wij zouden heel graag moeders uit Purmerend, Zaanstad en Diemen willen helpen. Daar moeten die gemeenten dan wel voor betalen. Uiteindelijk zou het verstandig zijn want als deze moeders zelfredzaam worden, bespaar je als gemeente veel geld. Meer informatie: Marjo Jacobsen of ) en Ed Lekatompessy of ) Door: suzan hilhorst Als alles goed gaat, starten Spirit en HVO Querido binnenkort het project Housing First. De naam zegt het al: eerst de basis, dan de rest. De uit Amerika overgewaaide methodiek richt zich op jongeren met een lang verleden in de jeugdzorg en die oud genoeg zijn om op zichzelf te gaan wonen. Het idee: als je iemand een thuis geeft, dan komt de rest vanzelf. Initiatiefnemers van het project zijn beleidsmedewerkers Marc Onnen van HVO Querido en Gerard Kosters van Spirit. Kosters: In 2009 deden wij onderzoek naar het aanbod voor bepaalde groepen in de jeugdzorg. Het bleek dat er voor één groep geen passend aanbod was, namelijk voor jongeren die niet goed functioneren binnen een groep en verschillende problemen tegelijk hebben. Op dit moment komen die jongeren vaak op straat terecht, legt Onnen uit. Ze gaan zwerven en komen dieper in de problemen. Er is vaak een geschiedenis in de psychiatrie of de verslavingszorg. Ook zijn er enorme schulden en de meeste jongeren zijn Eerst een huis, dan de rest laag opgeleid of hebben niet eens een opleiding afgemaakt. Allemaal hebben ze één ding gemeen: hulp krijgen in groepsverband werkt niet, dus is er een intensieve en individuele benadering nodig. Basis Housing First legt niet de focus op iemands problematiek, maar biedt eerst een huis. Eerst moet er een basis zijn, een thuis, een baan, een sociaal netwerk, kortom: een toekomstperspectief. Als dat er is, kan je gaan werken aan iemands verslaving of gedragsproblemen, vertelt Kosters. Onnen voegt toe: De jongeren krijgen hun eigen huis en hebben dus niets te maken met een groep. Natuurlijk is het goed te leren samenwerken met anderen. Maar als dat zo vaak is mislukt, moet je misschien accepteren dat het gewoon niet gaat gebeuren. Gepasseerd Voor de meeste jongeren is de reguliere hulpverlening een gepasseerd station. Het is dus belangrijk dat we ervaren hulpverleners inzetten om ze te begeleiden, vertelt Onnen. Kosters: We vragen veel van de begeleiders. Het is de bedoeling dat ze straks dag en nacht bereikbaar zijn. We moeten proberen weer contact met deze jongeren te krijgen om het vertrouwen in de hulpverlening te herstellen. De begeleiders gaan langs bij de jongeren, maar er zal ook een kantoor zijn waar ze altijd even binnen kunnen lopen. HVO Querido runt al een soortgelijk project voor volwassenen: Discus. Onnen: Dat is een bewezen succes. We hopen met dit project hetzelfde te bereiken. Het wordt wel spannend; tot nu toe heeft niets gewerkt voor deze groep. Kosters: Het is geslaagd als we jongeren stabiliteit en rust kunnen bieden, zodat ze straks zelfstandig kunnen functioneren in de samenleving met een solide netwerk om op terug te vallen. Meer informatie: hvoquerido.nl of 7

8 THEMA: Door: suzan hilhorst Margherita Piroddi, maatschappelijk werker bij HVO Querido DE CLIENT Door: Florence Tonk Salim, 26 jaar, cliënt van HVO Querido Ik zakte weg, helemaal tot the bottom Gisteren deed ik examen voor mijn opleiding tot administratief medewerker. Dat ging goed, echt goed. De begeleider bood me zelfs al een baan aan. Als assistent-makelaar. Ik weet niet precies wat een assistent-makelaar doet, maar het lijkt me wel wat. En als alles goed gaat, mag ik straks zelf mijn woning huren. Wie had dat drie jaar terug kunnen denken? Toen kwam ik net uit de gevangenis. Terug naar mijn wereldje wilde ik niet meer, maar ik kon nergens naar toe. Ik had geen huis en bij mijn ouders ging het ook niet meer. Zo kwam ik bij HVO Querido. Eerst zat ik nog acht weken in Alkmaar, maar daarna kreeg ik een plaats in Slotervaart, in een project waar je met een andere cliënt woont. Martijn werd mijn begeleider. Dat is hij nu nog. Hij hielp me in het begin met van alles. Hij zorgde ervoor dat ik het financiële plaatje rond kreeg. Ik maakte een overzicht van mijn schulden en probeerde een afbetaling te regelen. Martijn keek ook wat ik kon doen om een vast inkomen te krijgen. Ik volgde daarvoor eerst een opleiding tot timmerman en kon vervolgens aan de slag bij een groot bouwbedrijf. Het ging goed, echt goed. Ik ging met stappen vooruit. Het ging zo goed dat ik naar begeleid wonen mocht. Klappen Maar ineens ging alles mis. Mijn broer overleed, ik raakte mijn baan kwijt en de woning die mij was toegezegd ging ook niet door. Zo veel klappen in een paar weken. Dat trok ik niet. Alleen met de drank. En later met de drugs. Cocaïne. Alles ging fout. Mijn vrienden zag ik steeds minder. Ik dronk en gebruikte thuis, als ik alleen was. Nooit met anderen. Daarvoor schaamde ik me te veel. Samen met Martijn ging ik naar de Jellinek. Daar hebben we eerst gepraat, want ik moest wel willen afkicken. Ik wilde ook wel, maar niet genoeg. Dus na die eerste keer, ging ik nog een tweede keer naar de Detox. Maar ook dat hielp niet. Ik bleef drinken en gebruiken. Telkens weer. Ik maakte mijn rekeningen niet meer open en at niets meer. Al mijn geld ging naar drank en drugs. Ik zakte weg, steeds verder, helemaal tot the bottom. Ik zat zo diep. Dieper kon niet. Pas toen kon ik de knop omzetten. Dat is nu een half jaar geleden. Ik belde Martijn, de enige die ik nog kon vertrouwen. Maar eigenlijk durfde ik niet. Ik schaamde me. Hij was ook enorm teleurgesteld, maar veroordeelde me niet. Hij keek gelijk hoe we verder konden. Zo kwam ik voor de derde keer in de Jellinek, maar nu hielp het wel. Diep Het gaat nu goed. Ik hoop dat ik zo mijn diploma heb en aan de slag kan. En als alles goed gaat, mag ik straks zelf mijn woning huren. Ik ben ook niet bang dat ik terugval. Die tijd heb ik gehad. Ik praat er nu met andere mensen over. Ze weten wat er is gebeurd. Het was geen leuke tijd, maar ik hoop dat iemand wat aan mijn verhaal heeft. Daarom vertel ik dit. Hoe diep je ook zit, je kunt er altijd uitkomen. FOTO: sake rijpkema Jongeren waarderen het als je eerlijk bent De toon maakt de muziek, zegt Margherita Piroddi over de manier waarop zij de jongeren benadert met wie zij werkt. Margherita begeleidt als maatschappelijk werker bij HVO Querido acht tot tien jongeren. oonvaardigheden. Dat is de hoofdlijn van ons Wwerk, zegt Margherita. De jongeren op wie HVO Querido zich richt zijn maximaal 23 jaar. Daarna vallen ze onder de hulp voor volwassenen. Soms zijn de jongeren ouder omdat HVO Querido zich tot voor kort nog richtte op jongeren tot 27 jaar. We proberen voor deze jongeren in een tijdsbestek van maximaal anderhalf jaar een stabiele woonomgeving te creëren, vertelt Margherita. Een stabiele woonomgeving betekent meer dan alleen zorgen voor huisvesting. Deze jongeren hebben vaak hulp nodig op allerlei leefgebieden. We kijken daarom ook naar de financiën, de dagbesteding, de gezondheid en het sociaal netwerk. Op al die gebieden gaan we samen met de jongeren aan de slag. Samen proberen we de problemen op te lossen en soms is er hulp van anderen nodig. Als er twee schuldeisers zijn, kunnen we vaak zelf nog wel wat regelen, maar als het er meer zijn gaan we samen naar de schuldhulpverlening. Uiteindelijk streven we ernaar dat de jongeren een inkomen, een vaste dagbesteding en een sociaal netwerk hebben. Klik We bezoeken de jongeren ongeveer eens per week, gaat Margherita verder. Als het slecht gaat, komen we vaker. Als het goed gaat, komen we minder. Basis van ons werk is dat we een vertrouwenspositie hebben, dat de jongere ons vertrouwt. Er moet een klik zijn. Dat gaat niet altijd vanzelf. Soms is het zoeken en als het echt niet lukt, kan een collega de cliënt overnemen. Dat vertrouwen is nodig omdat je als maatschappelijk werker de jongere soms duidelijk moet aanspreken op zijn of haar verantwoordelijkheden. Vertrouwen wil niet zeggen dat je niet hard kunt zijn, zegt Margherita. Jongeren waarderen het juist als je eerlijk bent. Je moet ze alleen wel op een respectvolle manier aanspreken. Je moet ze niet veroordelen, maar kijken hoe je samen een oplossing kunt vinden. De toon maakt de muziek. Uitstroom Margherita: De jongeren blijven maximaal anderhalf jaar bij ons. Aan de ene kant vind ik dat niet lang genoeg. Je gunt deze jongeren zo graag voor langere tijd een stabiele plek. En dat is niet altijd makkelijk, want de uitstroom naar vervolghuisvesting is in Amsterdam een enorm probleem. Aan de andere kant is het goed dat ze na anderhalf jaar weer op hun eigen benen moeten staan. Je kunt jongeren niet eindeloos in een traject houden en die anderhalf jaar werkt als stok achter de deur. Ze moeten daadwerkelijk aan de bak om hun leven op orde te krijgen. Natuurlijk is het werk niet altijd makkelijk en natuurlijk lukt het niet altijd om het leven van een jongere weer op orde te krijgen, maar je ziet ook zo vaak een succesverhaal, zoals dat van Salim. Het is geweldig om een jongere zo te zien groeien. Dat maakt dit werk nog steeds enorm leuk. De naam van Salim is om redenen van privacy gefingeerd. 8

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Inspectie Jeugdzorg Utrecht, april 2013 Samenvatting Eind december 2012 heeft de Inspectie Jeugdzorg via een digitale vragenlijst een inventariserend onderzoek

Nadere informatie

vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik

vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik OUDERS & OPVOEDERS Als er binnen uw gezin sprake is van seksueel misbruik, heeft dat grote invloed. Er is veel verdriet, boosheid, wantrouwen en schuldgevoel.

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Diagnostisch centrum

Diagnostisch centrum REINAERDE Diagnostisch Centrum Als uw kind zich anders ontwikkelt De ontwikkeling van kinderen verloopt niet altijd vanzelfsprekend. Bijvoorbeeld als uw kind een ontwikkelingsachterstand of beperking heeft

Nadere informatie

even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder!

even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder! even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder! Als we over cliënten praten, bedoelen we kinderen, jongeren en hun ouders. Als we over ouders praten, bedoelen we ook eenoudergezinnen, verzorgers, voogden en/of

Nadere informatie

24 uurshulp. Met Cardea kun je verder!

24 uurshulp. Met Cardea kun je verder! 24 uurshulp Met Cardea kun je verder! Met Cardea kun je verder! 24 UURSHULP De meeste kinderen en jongeren wonen thuis bij hun ouders totdat ze op zichzelf gaan wonen. Toch kunnen er omstandigheden zijn,

Nadere informatie

Zorg op maat voor het jonge kind en zijn ouders

Zorg op maat voor het jonge kind en zijn ouders Zorg op maat voor het jonge kind en zijn ouders Wie zijn wij? Iedere ouder maakt zich wel eens zorgen om zijn kind. Eet mijn kind goed? Speelt hij genoeg met andere kinderen? Zijn die woedeaanvallen normaal?

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 4 > Maakt u zich zorgen over een kind? 5 > Opvoedingsproblemen 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen

Nadere informatie

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp Ons Team Ons team is zeer divers. We bestaan uit het secretariaat, psychologen, maatschappelijk werkers, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, cognitief gedragstherapeutisch werkers, ervaringsdeskundigen,

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 4 > Maakt u zich zorgen over een kind? 5 > Opvoedingsproblemen 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen

Nadere informatie

Maashorst helpt kinderen verder!

Maashorst helpt kinderen verder! Maashorst helpt kinderen verder! Inhoud Met goede hulp van buitenaf kunnen problemen worden opgelost. Maashorst is een betrouwbare partner met veel ervaring die u die hulp kan bieden. 5 Maashorst helpt

Nadere informatie

Sociale kaart met Liefde

Sociale kaart met Liefde Sociale kaart met Liefde Landelijke telefoonnummers: Advies en Meldpunt Kindermishandeling (tel. 0900-1231230) Kindertelefoon (0800-0432) Landelijk Bureau Slachtofferhulp (0900-0101) NIZW Jeugd / Expertisecentrum

Nadere informatie

de jeugd is onze toekomst

de jeugd is onze toekomst de jeugd is onze toekomst vereniging van groninger gemeenten Bestuursakkoord Jeugd 2008-2012 In veel Groninger gemeenten zijn er kinderen met problemen. En daarvan krijgen er te veel op dit moment niet

Nadere informatie

Een stap verder in forensische en intensieve zorg

Een stap verder in forensische en intensieve zorg Een stap verder in forensische en intensieve zorg Palier bundelt intensieve en forensische zorg. Het is zorg die net een stapje verder gaat. Dat vraagt om een intensieve aanpak. Want onze doelgroep kampt

Nadere informatie

volwassenen en ouderen

volwassenen en ouderen volwassenen en ouderen Inhoudsopgave 1. Aanmelding... 1 2. Eerste gesprek... 1 3. De verdere behandeling... 2 4. Privacy en kwaliteit... 2 5. Kosten... 3 6. Eigen risico... 3 7. Tot slot... 4 AmaCura is

Nadere informatie

Zorgprogramma. Emergis, kinder- en jeugdpsychiatrie. Amares

Zorgprogramma. Emergis, kinder- en jeugdpsychiatrie. Amares Zorgprogramma Amares Emergis, kinder- en jeugdpsychiatrie Deze folder is bedoeld voor kinderen en jongeren die behandeling krijgen bij Amares. De folder is ook bedoeld voor ouder(s)/verzorger(s) die binnenkort

Nadere informatie

Informatie voor professionals

Informatie voor professionals Informatie voor professionals Inhoudsopgave 1. Wat is de Koppeling? - Problematiek van de doelgroep - Doelstellingen 2. Behandeling en methodiek - Behandeling - Methodiek - Geïndiceerde behandeling van

Nadere informatie

Letseldiagnostiek bij kinderen

Letseldiagnostiek bij kinderen Letseldiagnostiek bij kinderen Informatie voor verwijzers Letseldiagnostiek bij kinderen De Forensische Polikliniek Kindermishandeling (FPKM) verricht letseldiagnostiek bij 0- tot 18-jarigen. Dit gebeurt

Nadere informatie

THERAPIE. Samen werken aan jouw toekomst. Introductiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers

THERAPIE. Samen werken aan jouw toekomst. Introductiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers THERAPIE Samen werken aan jouw toekomst Introductiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers Soms gebeurt er iets naars. Je wilt er wel over praten, maar je weet niet met wie. Of misschien kun je er niet

Nadere informatie

Hulp voor jonge ouders. Informatie voor professionals

Hulp voor jonge ouders. Informatie voor professionals Hulp voor jonge ouders Informatie voor professionals Zorg voor kwetsbare meiden Meiden tussen de 16 en 27 jaar die zwanger zijn, of een kind hebben gekregen, kunnen terecht bij Vitree. Het gaat om kwetsbare

Nadere informatie

Iedereen heeft een eigen verhaal

Iedereen heeft een eigen verhaal informatie voor ouders Iedereen heeft een eigen verhaal > Goed om te weten als uw kind tijdelijk bij JJC verblijft Uw zoon of dochter gaat tijdelijk naar JJC in Den Haag. Wij gaan uw kind intensief begeleiden

Nadere informatie

Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar

Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar Hans Lomans Bestuurder BJzG 8 april 2011 2 U vindt ons Overal in Gelderland In alle regio s Zorg-en Adviesteams Centra voor Jeugd en Gezin Veiligheidshuizen

Nadere informatie

GGzE centrum psychotrauma

GGzE centrum psychotrauma GGzE centrum psychotrauma GGzE centrum psychotrauma Mensen helpen met complexe traumaproblematiek en het (her)vinden van hun weg in de samenleving. Algemene informatie >> COMPLEXE TRAUMA S KUNNEN GROTE

Nadere informatie

Met welke vragen. 2 Diagnostisch Centrum

Met welke vragen. 2 Diagnostisch Centrum REINAERDE Diagnostisch Centrum Onderzoek, advies en behandeling Iedereen wordt in het dagelijks leven wel eens geconfronteerd met zijn eigen mogelijkheden én onmogelijkheden. Als die onmogelijkheden uw

Nadere informatie

GGzE centrum psychotrauma

GGzE centrum psychotrauma GGzE centrum psychotrauma GGzE centrum psychotrauma Mensen helpen met complexe traumaproblematiek en het (her)vinden van hun weg in de samenleving. Algemene informatie >> Complexe trauma s kunnen grote

Nadere informatie

Meer weten? Kijk op www.schoolloopbaanteam.nl

Meer weten? Kijk op www.schoolloopbaanteam.nl Schoolloopbaanteam Rijnmond geeft begeleiding en advies Sommige jongeren hebben behoefte aan langdurige ondersteuning om hun schoolloopbaan met succes te doorlopen. De coaches van Schoolloopbaanteam Rijnmond

Nadere informatie

Hulpverlening Lijn5. Kom verder! www.ln5.nl LVB-ZORG PROVINCIE UTRECHT. Algemene informatiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers

Hulpverlening Lijn5. Kom verder! www.ln5.nl LVB-ZORG PROVINCIE UTRECHT. Algemene informatiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers Hulpverlening Lijn5 LVB-ZORG PROVINCIE UTRECHT Algemene informatiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers Kom verder! www.ln5.nl Daarnaast geeft Lijn5 ook advies en consultatie aan bijvoorbeeld een

Nadere informatie

Meld. seksueel misbruik. aan de commissie-samson

Meld. seksueel misbruik. aan de commissie-samson Meld seksueel misbruik aan de commissie-samson Help ons Mijn naam is Rieke Samson en ik wil je vragen om ons te helpen bij het onderzoek naar seksueel misbruik van kinderen en jongeren. Zelf ben ik voorzitter

Nadere informatie

Iedereen heeft een verhaal

Iedereen heeft een verhaal informatie voor jongeren Iedereen heeft een verhaal > Goed om te weten als je tijdelijk naar JJC gaat Iedereen heeft een eigen verhaal. Veel verhalen gaan over waarom het niet allemaal gelopen is zoals

Nadere informatie

Er zijn als het moet. Visie van de William Schrikker Groep op gespecialiseerde jeugdzorg aan kinderen (van ouders) met een beperking

Er zijn als het moet. Visie van de William Schrikker Groep op gespecialiseerde jeugdzorg aan kinderen (van ouders) met een beperking Er zijn als het moet Visie van de William Schrikker Groep op gespecialiseerde jeugdzorg aan kinderen (van ouders) met een beperking Onze cliënten Jeugdzorg is er in soorten en maten. De William Schrikker

Nadere informatie

Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ. Vrijdag 13 juni 2014

Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ. Vrijdag 13 juni 2014 Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ Vrijdag 13 juni 2014 Wie zijn we? Ons Tweede thuis is een organisatie ten dienste van ongeveer 2000 mensen met een verstandelijke, meervoudige of lichamelijke

Nadere informatie

Als ouders uit elkaar gaan

Als ouders uit elkaar gaan Als ouders uit elkaar gaan Inhoud 3 > Als ouders uit elkaar gaan 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het ouderschap blijft bestaan 7 > Informatie en consultatie 9 > De rol van de Raad 11 > De rechter

Nadere informatie

Opvoeding & Ontwikkeling

Opvoeding & Ontwikkeling MEE Utrecht, Gooi & Vecht Ondersteuning bij leven met een beperking Opvoeding & Ontwikkeling Opvoeding & Ontwikkeling MEE is een organisatie voor iedereen met een beperking of chronische ziekte. MEE biedt

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 5 > Maakt u zich zorgen over een kind? 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen van Kinderbescherming

Nadere informatie

Letseldiagnostiek bij kinderen. Informatie voor verwijzers

Letseldiagnostiek bij kinderen. Informatie voor verwijzers Letseldiagnostiek bij kinderen Informatie voor verwijzers Letseldiagnostiek bij kinderen De Forensische Polikliniek Kindermishandeling (FPKM) is een expertisecentrum voor letselonderzoek bij kinderen en

Nadere informatie

Van individuele casuïstiek naar casusoverstijgende oplossing?!

Van individuele casuïstiek naar casusoverstijgende oplossing?! Van individuele casuïstiek naar casusoverstijgende oplossing?! Kort verslag van een OC+-initiatief rond thuiszittende leerlingen uit het primair onderwijs in de regio Eindhoven November 2012 Een publicatie

Nadere informatie

B e h a n d e l i n g j e u g d

B e h a n d e l i n g j e u g d Behandeling jeugd B e h a n d e l i n g j e u g d m e t e e n l i c h t e v e r s t a n d e l i j k e b e p e r k i n g Arnold (13 jaar) heeft een intelligentiequotiënt van 65 en ADHD. Vanaf zijn twaalfde

Nadere informatie

Postmaster opleiding veiligheid in gezinnen met risico s

Postmaster opleiding veiligheid in gezinnen met risico s me nse nkennis Postmaster opleiding veiligheid in gezinnen met risico s Veiligheid in gezinnen staat of valt met goede samenwerking in de keten, daarom hebben wij samenwerking tot de kern van deze opleiding

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING Samen maken wij meedoen voor jeugd mogelijk Kinderen en jongeren met een beperking moeten de kans krijgen zich optimaal te ontwikkelen, zodat zij zo zelfstandig mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij.

Nadere informatie

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ]

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] 24- uursbehandeling [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] In het noorden en oosten van Nederland behandelen en begeleiden wij kinderen, jongeren en volwassenen met een licht verstandelijke

Nadere informatie

De Bascule kijkt verder. Informatiefolder voor verwijzers naar de kinder- en jeugdpsychiatrie

De Bascule kijkt verder. Informatiefolder voor verwijzers naar de kinder- en jeugdpsychiatrie De Bascule kijkt verder Informatiefolder voor verwijzers naar de kinder- en jeugdpsychiatrie De Bascule kijkt verder De Bascule kijkt verder. Niet voor niets. Ingewikkelde psychiatrische problemen laten

Nadere informatie

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ]

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] 24- uursbehandeling [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] In het noorden en oosten van Nederland behandelen en begeleiden wij kinderen, jongeren en volwassenen met een licht verstandelijke

Nadere informatie

Als uw kind onder toezicht gesteld wordt

Als uw kind onder toezicht gesteld wordt Als uw kind onder toezicht gesteld wordt Inhoud 3 > Als uw kind onder toezicht gesteld wordt 4 > Maatregel van kinderbescherming 5 > De rol van de Raad 6 > De rechter 7 > De gezinsvoogd 8 > Wie doet wat

Nadere informatie

Psychologische zorg voor kinderen en jongeren. De Golfbreker Preventie en psychologische zorg voor kinderen en jongeren. Samen werken aan jezelf

Psychologische zorg voor kinderen en jongeren. De Golfbreker Preventie en psychologische zorg voor kinderen en jongeren. Samen werken aan jezelf Psychologische zorg voor kinderen en jongeren De Golfbreker Preventie en psychologische zorg voor kinderen en jongeren Samen werken aan jezelf Inhoud Belang psychologische zorg voor jeugd Psychologische

Nadere informatie

Advies en steun voor uw kind en uzelf

Advies en steun voor uw kind en uzelf Advies en steun voor uw kind en uzelf Voor advies en steun aan ouders en hun kinderen Informatie advies cursussen Als u of uw kind psychische klachten heeft of problemen ervaart met alcohol of drugs, heeft

Nadere informatie

Professionele hulp voor kinderen en jongeren

Professionele hulp voor kinderen en jongeren Professionele hulp voor kinderen en jongeren Ik heb het leuker en gezelliger met mama. Lijn5 is er voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen die hulp nodig hebben in moeilijke fases van hun leven. Door

Nadere informatie

Met therapie werken aan je problemen Sterker in de samenleving.

Met therapie werken aan je problemen Sterker in de samenleving. Met therapie werken aan je problemen Sterker in de samenleving. Powered by Pluryn Ik kreeg één keer per week therapie om beter in mijn vel te zitten. Ik leerde om te gaan met vervelende gebeurtenissen

Nadere informatie

Nieuwsbrief Centrum voor Jeugd en Gezin Roosendaal

Nieuwsbrief Centrum voor Jeugd en Gezin Roosendaal Nieuws voor professionals op het gebied van opvoeden en opgroeien 10 Nieuwsbrief Centrum voor Jeugd en Gezin Roosendaal In deze nieuwsbrief vindt u als professional, informatie over de ontwikkelingen van

Nadere informatie

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Informatie over Thuisbegeleiding Thuisbegeleiding biedt hulp aan multiproblemgezinnen en risicogezinnen, en aan volwassenen met psychiatrische

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 4 > Maakt u zich zorgen over een kind? 5 > Opvoedingsproblemen 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen

Nadere informatie

Informatie voor jongeren. Deeltijdbehandeling Radioweg

Informatie voor jongeren. Deeltijdbehandeling Radioweg Informatie voor jongeren Deeltijdbehandeling Radioweg Fornhese Almere, kinder- en jeugdpsychiatrie De deeltijdbehandeling Radioweg is een samenwerkingsproject tussen Fornhese, Nieuw Veldzicht en Eduvier.

Nadere informatie

Aanpak: Bijzondere Zorg Team. Beschrijving

Aanpak: Bijzondere Zorg Team. Beschrijving Aanpak: Bijzondere Zorg Team Namens de gemeente Deventer hebben drie netwerkpartners de vragenlijst gezamenlijk ingevuld. Dit zijn Dimence GGZ, Tactus verslavingszorg, en Iriszorg maatschappelijke opvang.

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Doelgroepanalyse Centrum voor Trauma en Gezin

Doelgroepanalyse Centrum voor Trauma en Gezin Doelgroepanalyse Centrum voor en Gezin Efua Campbell & Inez Berends December 2013 PI Research is gevraagd om voor het Centrum voor en Gezin van de Bascule een doelgroepanalyse uit te voeren. Aan de hand

Nadere informatie

therapieën [ therapie voor positieve gedragsverandering ]

therapieën [ therapie voor positieve gedragsverandering ] therapieën [ therapie voor positieve gedragsverandering ] In het noorden en oosten van Nederland behandelen en begeleiden wij kinderen, jongeren en volwassenen met een licht verstandelijke beperking. Therapieën

Nadere informatie

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG INHOUD 0. ALGEMEEN 3 Wat is de bedoeling van het beleid voor ongewenst gedrag? 3 Voor wie? 3 Hoe pak je het aan? 3 1. MAATREGELEN

Nadere informatie

professionals in ontwikkeling

professionals in ontwikkeling www.ambiq.nl professionals in ontwikkeling [ samen werken aan innovatie ] Door onze krachten te bundelen kunnen we de kwaliteit van de zorg verder ontwikkelen, versterken we onze strategische positie en

Nadere informatie

Veilig Thuis. Advies- en meldpunt voor Huiselijk geweld en Kindermishandeling

Veilig Thuis. Advies- en meldpunt voor Huiselijk geweld en Kindermishandeling Veilig Thuis Advies- en meldpunt voor Huiselijk geweld en Kindermishandeling Veilig Thuis Huiselijk geweld en kindermishandeling komen vaak voor, op alle leeftijden en in alle culturen. Vaak gaat het om

Nadere informatie

Stelselwijziging & Jeugdzorg

Stelselwijziging & Jeugdzorg Stelselwijziging & Jeugdzorg Summersymposium 9 juni 2016 Henrique Sachse Arts M&G, jeugdarts, vertrouwensarts 1 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk

Nadere informatie

Als uw kind onder toezicht gesteld wordt

Als uw kind onder toezicht gesteld wordt Als uw kind onder toezicht gesteld wordt Inhoud 3 > Als uw kind onder toezicht gesteld wordt 3 > Ondertoezichtstelling 4 > Maatregel van kinderbescherming 5 > De rol van de Raad 6 > De rechter 6 > De gezinsvoogd

Nadere informatie

Kindspoor Fier Fryslân

Kindspoor Fier Fryslân Kindspoor Fier Fryslân Het kind centraal stellen Denken vanuit het perspectief van het kind Fier Fryslân is een expertise- en behandelcentrum op het terrein van geweld in afhankelijkheids- relaties 1 Wij

Nadere informatie

Als uw kind onder toezicht gesteld wordt

Als uw kind onder toezicht gesteld wordt Als uw kind onder toezicht gesteld wordt Inhoud 3 > Als uw kind onder toezicht gesteld wordt 3 > Ondertoezichtstelling 4 > Maatregel van kinderbescherming 5 > De rol van de Raad 6 > De rechter 6 > De gezinsvoogd

Nadere informatie

Klinische behandeling

Klinische behandeling Klinische behandeling voor kinderen met ASS informatie voor cliënten, ouders en verwijzers september 2013 centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme Klinische behandeling voor kinderen

Nadere informatie

Trainingen, workshops en coaching

Trainingen, workshops en coaching Trainingen, workshops en coaching Aanbod 2015-2016 professionals en gemeenten Beschermen & Versterken Trainingen, workshops en coaching De Jeugd- & Gezinsbeschermers zet zich in voor de bescherming van

Nadere informatie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie Wier Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen Patiënten & familie 2 Voor wie is Wier? Wier is er voor mensen vanaf achttien jaar (en soms jonger)

Nadere informatie

Informatie voor gezinnen over Jeugdbescherming

Informatie voor gezinnen over Jeugdbescherming Informatie voor gezinnen over Jeugdbescherming Wat is Jeugdbescherming? Jeugdbescherming heette vroeger Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam. Wij dragen bij aan de bescherming van kinderen en daardoor

Nadere informatie

Jaarverslag Transferium Jeugdzorg 2013:

Jaarverslag Transferium Jeugdzorg 2013: Jaarverslag Transferium Jeugdzorg 2013: Van perspectief middels plan naar resultaat! Inleiding Eigenlijk is het feit dat ook 2013 een roerig jaar is geweest, normaler dan het zou zijn als het een rustig

Nadere informatie

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk?

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Hulp, informatie en advies voor iedereen die het nodig heeft Bij NIM Maatschappelijk Werk kan iedereen die het nodig heeft (in Nijmegen en de regio) aankloppen voor gratis

Nadere informatie

Informatie voor ouders

Informatie voor ouders Informatie voor ouders Zo gewoon mogelijk, speciaal waar het moet Entrea biedt specialistische hulp en opvoedingsondersteuning aan kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar en hun ouders of opvoeders. Voor

Nadere informatie

training van basis naar brug

training van basis naar brug training van basis naar brug een extra steuntje in de rug voor kinderen met autisme bij de overstap van de basisschool naar de brugklas een aanbod van de Polikliniek in Doorwerth informatie voor cliënten,

Nadere informatie

Meander Nijmegen. Samen groot worden. Zorg voor jeugdigen. Begeleiding en (tijdelijk) wonen voor kinderen, jongeren en gezinnen BEGELEID (KAMER) WONEN

Meander Nijmegen. Samen groot worden. Zorg voor jeugdigen. Begeleiding en (tijdelijk) wonen voor kinderen, jongeren en gezinnen BEGELEID (KAMER) WONEN BEGELEID (KAMER) WONEN OPVOEDINGS- ONDERSTEUNING HULP OP MAAT LOGEERHUIS Meander Nijmegen stgmeander.nl Zorg voor jeugdigen Begeleiding en (tijdelijk) wonen voor kinderen, jongeren en gezinnen Samen groot

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 015 Kindermishandeling Nr. 82 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

voor jongeren Stap voor stap zelfstandig Wat betekent beschermd en begeleid wonen bij RIBW AVV voor jou?

voor jongeren Stap voor stap zelfstandig Wat betekent beschermd en begeleid wonen bij RIBW AVV voor jou? voor jongeren Stap voor stap zelfstandig Wat betekent beschermd en begeleid wonen bij RIBW AVV voor jou? WAT JE IN DEZE BROCHURE LEEST 1 RIBW AVV in het kort 2 Zo gaan we met jou aan de slag 3 Behandeling

Nadere informatie

Aanpak: Reset Thuisbegeleiding. Beschrijving

Aanpak: Reset Thuisbegeleiding. Beschrijving Aanpak: Reset Thuisbegeleiding De gemeente heeft de vragenlijst betreffende deze aanpak ingevuld en relevante documentatie toegestuurd. Een beperktere vragenlijst over deze aanpak is ingevuld door: Careyn

Nadere informatie

Spirit biedt hulp waar nodig

Spirit biedt hulp waar nodig Spirit biedt hulp waar nodig 2 Spirit biedt hulp waar nodig Ouders zijn zelf verantwoordelijk voor de opvoeding van hun kinderen. Maar opvoeden is niet altijd makkelijk. Iedereen kan weleens hulp gebruiken.

Nadere informatie

Trainingsaanbod. Studiecentrum Bureau Jeugdzorg Utrecht Voor beroepskrachten die met ouders en kinderen werken

Trainingsaanbod. Studiecentrum Bureau Jeugdzorg Utrecht Voor beroepskrachten die met ouders en kinderen werken Trainingsaanbod Studiecentrum Bureau Jeugdzorg Utrecht Voor beroepskrachten die met ouders en kinderen werken 1 Trainingsaanbod Als beroepskracht hoort en ziet u veel en bent u vaak de eerste die mogelijke

Nadere informatie

Inleiding. Namens de werkgroep vroegsignalering Annemarieke Koops Gynaecoloog WZA Augustus 2011

Inleiding. Namens de werkgroep vroegsignalering Annemarieke Koops Gynaecoloog WZA Augustus 2011 Inleiding Voor u ligt het protocol vroegsignalering van het Wilhelmina Ziekenhuis Assen. De werkgroep vroegsignalering werkt aan verbetering van de ondersteuning die kwetsbare zwangeren in en rond Assen

Nadere informatie

Richtlijn / info voor ouders. Ernstige gedragsproblemen. Richtlijnen Jeugdzorg aanbevelingen voor de praktijk. NVO, NVMW en NIP

Richtlijn / info voor ouders. Ernstige gedragsproblemen. Richtlijnen Jeugdzorg aanbevelingen voor de praktijk. NVO, NVMW en NIP Richtlijn / info voor ouders Ernstige gedragsproblemen Richtlijnen Jeugdzorg aanbevelingen voor de praktijk NVO, NVMW en NIP 2013 Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers, Nederlands Instituut

Nadere informatie

jongeren Op WeG NaAr ZeLf - StAnDiG - heid. WoODbRoOkErS

jongeren Op WeG NaAr ZeLf - StAnDiG - heid. WoODbRoOkErS jongeren Op WeG NaAr ZeLf - StAnDiG - heid. WoODbRoOkErS Uitgave Behandelcentum Woodbrookers 2010 Jongens en meisjes die professionele hulp nodig hebben, kunnen terecht bij Behandelcentrum Woodbrookers.

Nadere informatie

Meer over ambulante zorg

Meer over ambulante zorg Meer over ambulante zorg Ambulante zorg U heeft contact met een medewerker van de ambulante zorg van Maashorst. Wat doet deze medewerker precies en wat kan hij voor u betekenen? Wat is ambulante zorg?

Nadere informatie

Kliniek Nijmegen. Informatie voor patiënten

Kliniek Nijmegen. Informatie voor patiënten Kliniek Nijmegen Informatie voor patiënten We spreken van een verslaving wanneer bepaald gedrag zoals middelengebruik of gokken uw leven gaat beheersen. Steeds meer tijd en energie gaan op aan de verslaving.

Nadere informatie

Gespecialiseerde thuisbegeleiding

Gespecialiseerde thuisbegeleiding Gespecialiseerde thuisbegeleiding Als u ondersteuning nodig heeft om uw leven weer in goede banen te leiden, kunt u rekenen op de gespecialiseerde thuisbegeleiding van Savant Zorg. Als problemen uw leven

Nadere informatie

Literatuur 145. Het Nederlands Jeugdinstituut: kennis over jeugd en opvoeding 173

Literatuur 145. Het Nederlands Jeugdinstituut: kennis over jeugd en opvoeding 173 Inhoud Inleiding 7 Deel 1: Theorie 1. Kindermishandeling in het kort 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Aard en omvang 13 1.3 Het ontstaan van mishandeling en verwaarlozing 18 1.4 Gevolgen van kindermishandeling

Nadere informatie

gezinsvormen [ behandeling in een gezin ]

gezinsvormen [ behandeling in een gezin ] gezinsvormen [ behandeling in een gezin ] 03 Gezinshuis meestal een passend antwoord op een uithuisplaatsing voorwoord Ambiq biedt specialistische zorg aan kinderen, jongeren, hun ouders en volwassenen

Nadere informatie

wijzer centrum voor ambulante behandeling van Amsta

wijzer centrum voor ambulante behandeling van Amsta wijzer centrum voor ambulante behandeling van Amsta Wie zijn we? Wijzer is het centrum voor ambulante behandeling van Amsta (voorheen DkJ). Wijzer biedt expertise op het gebied van ondersteuning en behandeling

Nadere informatie

Willem (59) Gerichte vraagverduidelijking, informatie en advies. Snel beeld van knelpunt, passende en gekantelde oplossing

Willem (59) Gerichte vraagverduidelijking, informatie en advies. Snel beeld van knelpunt, passende en gekantelde oplossing Willem (59) Willem heeft chronische rugklachten en kan niet meer werken. Hij is boos en neerslachtig omdat het hem niet lukt een hogere WAO-uitkering te krijgen. Hij vraagt MEE om hulp bij de aanvraag.

Nadere informatie

Heel het Kind Samenvatting van de concept kadernota

Heel het Kind Samenvatting van de concept kadernota Heel het Kind Samenvatting van de concept kadernota 2 Samenvatting van de concept kadernota - Heel het Kind Heel het Kind Op 18 februari 2014 heeft de Eerste Kamer de nieuwe Jeugdwet aangenomen. Daarmee

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 200 200 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 200 200 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 0 2 XP DEN HAAG T 070 40 79 F 070 40 7 4 www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Niet meer door het lint

Niet meer door het lint GGzE centrum volwassenenpsychiatrie en de forensische poli De omslag Niet meer door het lint Behandelprogramma voor mannen om agressief gedrag te leren beheersen Informatie voor cliënten >> 1 Niet meer

Nadere informatie

STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG

STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG ONZE MISSIE EN VISIE ONZE INZET Onze missie Wij beschermen in hun ontwikkeling bedreigde kinderen en zorgen ervoor dat zij de juiste zorg krijgen. Onze visie Wij komen in

Nadere informatie

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers Gebundelde krachten Brochure voor verwijzers 2 Schakenbosch Gebundelde krachten Schakenbosch, behandelcentrum Jeugdzorgplus LVB Voor jongeren van 12 tot 18 jaar met een lichte verstandelijke beperking

Nadere informatie

Ketenzorg bij een moeilijke groep in de praktijk Donderdag 22 april 2010 NVAG themamiddag Driever s Dale Evelien von Eije Driever s Dale Behandelinstelling voor kinderen en jeugdigen met een Lichtverstandelijke

Nadere informatie

Alleen als uw kind zich veilig voelt, kan het worden wie het is

Alleen als uw kind zich veilig voelt, kan het worden wie het is Beste ouders en verzorgers. Voor de vakantie zijn we begonnen met een aanpak om het op en rond onze school voor kinderen nog veiliger te maken. Nu, na de vakantie, pakken we de draad met veel élan weer

Nadere informatie

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers Gebundelde krachten Brochure voor verwijzers 2 Schakenbosch Gebundelde krachten Schakenbosch, behandelcentrum Jeugdzorgplus LVB Voor jongeren van 12 tot 18 jaar met een lichte verstandelijke beperking

Nadere informatie

Samen opvoeden in de buurt.

Samen opvoeden in de buurt. Samen opvoeden in de buurt. Praktische trainingen voor speeltuinvrijwilligers. 0035 NUSO A5 brochure Folder Opvoeden (3).indd 1 24-02-12 10:07 0035 NUSO A5 brochure Folder Opvoeden (3).indd 2 24-02-12

Nadere informatie

I m Ready! Jongeren over de weg naar zelfstandigheid

I m Ready! Jongeren over de weg naar zelfstandigheid Mogelijk gemaakt door: Jongeren over de weg naar zelfstandigheid Transformeren doe je samen 16 juni 2014 Welkom! Jongeren over de weg naar zelfstandigheid Project Doel van project Met wie werken we samen?

Nadere informatie

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ Inhoudsopgave Indigo Brabant 2 Wat is de Basis GGZ? 2 Wat kan Indigo mij bieden? 4 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ Specialistische GGZ 7 Heeft u vragen? 7 Contact

Nadere informatie

Hulp voor vluchtelingenkinderen en hun ouders. Wat kan Altra bieden?

Hulp voor vluchtelingenkinderen en hun ouders. Wat kan Altra bieden? Hulp voor vluchtelingenkinderen en hun ouders Wat kan Altra bieden? Problemen & Risico s Beschermende factoren Bouwstenen jeugdhulp van Altra Verlies familie en verlatingsangst Veilige basis, vertrouwen

Nadere informatie

UITNODIGING 17 NOVEMBER

UITNODIGING 17 NOVEMBER UITNODIGING 17 NOVEMBER Al onze behandelvormen voor kinderen met autisme onder één dak! Wij laten u graag op dinsdag 17 november van 15.00-17.00 uur zien en ervaren wat de werkwijze van ons Behandelcentrum

Nadere informatie