Ontgiften haalt niets uit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ontgiften haalt niets uit"

Transcriptie

1 uw leef- en eetwij(s)zer Ontgiften haalt niets uit volgens Prof. Dr. Nevens op tv één programma Granaatappel tegen Alzheimer Olijfolie tegen kanker Natuurlijke middelen om insecten op afstand te houden Baarmoederhalskanker - vaccin of niet? Belgisch voedingsmagazine Faché instituut Afgiftekantoor Lochristi V.U.: Walter, O. M. Faché Kerkstraat Laarne België e 7,8 Nederland e 8,5 jaargang 6 MEI/JUNI 2009 tweemaandelijks P

2 Vitality plus Voorbeelden zijn: PCB s, Pesticiden, Schimmels Ftalaten (terug te vinden in plastic flessen) Fijn stof, Dioxines, Asbest Zware metalen, Chloroform, Chlorine Gevolgen: Vermoeidheid Allergieën / Astma Immuniteitsproblemen Hoofdpijn / Migraine Depressie Hormonale problemen Etc. Resium is een alcoholvrij mengsel van 10 belangrijke ontgiftende kruiden. Eén kuur Resium heeft een onmiddellijk effect. Boordevol vitamines B Vitality plus is een krachtig middel te gebruiken bij vermoeidheden van allerlei aard. Vitality plus gaat ook het immuunsysteem verhogen dat kan aangetast zijn na ziekte of na zware fysieke en/of geestelijke inspanningen. Vitality plus gaat lege reserves aanvullen dankzij de aanwezigheid van allerlei vitamines B die aanwezig zijn in het hoofdingrediënt, koninginnebrij. Andere positieve effecten van Resium: Lever-en bloedreinigend Elimineert urinezuren Ondersteunt lever en nieren Ondersteunt de prostaat Helpt gewicht te verliezen Helpt bij opgeblazen gevoel Verbetert de huid Helpt de spijsvertering Geeft meer energie en verhoogt de concentratie. Succesvol gebruikt door miljoenen mensen sinds 1929! U Voor meer informatie: CVBA Urmale De pierpontstraat Herk-de-Stad Tel: Fax: KORTINGSBON 2,5 KORTING bij aankoop van 1 fles (600cc) Resium ( 24,74/fl) Naam: Straat: Postcode: Gemeente: Stuur deze bon terug naar: Postkantoor St-Niklaas 1 Postbus St-Niklaas Tel Gratis Fax

3 Inhoud Leefnu geeft belangrijke adviezen en info om onnodige medische kosten uit te sparen. Nog meer info geven wij op onze open en gesloten website en in al onze cursussen. Medisch Journalist Walter faché LeefNu, een neutraal vakblad Leefnu blijft het enige orthomoleculair vakblad op de Beneluxmarkt dat zich niet bindt aan een productlijn om voldoende inkomsten te genereren. Wij hebben geopteerd voor een orthoceutische firmaraad die los van de redactie en de artikels in het blad functioneert. Erkenning LeefNu Leefnu is sinds juni 2007, als enig neutraal Orthomoleculair Wetenschappelijk Tijdschrift erkend door de European Union of Science Journalists Associations en de European Research Advisory Board (EURAB). Wenst u nog meer info? i Bezoek onze gesloten website en vraag uw paswoord aan. n redactioneel De toxische tijdbom tikt voor iedereen! Ontmijn hem samen met het Faché instituut op 17 oktober n voedingsdossier Olijfolie in de strijd tegen kanker...8 Intensieve landbouw veroorzaakt massale vitamine B-tekorten!...10 n Recepten Zoete aardappel...14 n medisch Dossier Vijf risico s die tot suikerziekte kunnen leiden...18 Granaatappel beschermt tegen dementie, diabetes en prostaatkanker...20 n niet toxische kankertherapieën Moerman en de miskenning van gezonde voeding bij kanker...22 n Leefstijl Natuurlijke Insecticiden...26 n milieu Biobrandstof, verraderlijk groen voor de poen!...28 n achterkant van de waarheid Baarmoederhalskanker...32 Publiciteit Urmale...2 Energetica Natura: Resium...2 Consumer links...37 Ojibwa De Roeck Als vloeibaar beter is...40 n ACTUEEL Multivitaminen in genetisch gemanipuleerde maïs!...6 Haar vertelt veel over gezondheid...6 Hoogopgeleide mannen en vrouwen leven langer en gezonder...7 Eenzaamheid even gevaarlijk als overgewicht en roken...7 n Eetwij(s)zer Vis, noten en olijfolie tegen ouderdomsblindheid...16 Nattokinase breekt amyloïde plaques af...16 Geborgen gevaren van fructose...17 n Waarschuwingen Voedingssuppletie cruciaal voor veertigplussers!...24 Zwaarlijvigheid kan levensverwachting tien jaar verminderen...24 n Toxiciteit Ontgiften haalt niets uit is de conclusie van Ook getest op mensen op 27/05/ n orthotrends B-vitaminen verminderen migraine...34 Dopingvrije topprestaties: Acetyl-cysteïne vertraagt sportieve uitputting...34 Verband tussen vitamine K2 en prostaatkanker bevestigd...35 Leefstijl en kanker...35 Nieuws Faché Instituut Lustrumcongres FIOW 20 jaar... 5 Monografiën Faché Instituut...17 Gezondheidsboekje n 1 Jij kunt slank en gezond blijven...25 Faché Instituut online...36 Lustrumcongres stop 100 jaar toxiciteit, stop kanker...37 Volgend nummer...38 Agenda Faché Instituut...39 Start cursus 2 de jaar...39 Abonneer u nu op Leefnu en Orthofyto en ontvang een gratis ontbijtboekje!

4 Redactioneel De toxische tijdbom tikt voor iedereen! Ontmijn hem samen met het Faché Instituut op 17 oktober Het Faché Instituut organiseert op 17 oktober 2009, van 9 tot 17u, haar zesde Orthomoleculair Congres in het Auditorium P.-J. Triest van de Campus Guislain, in de Jozef Guislainstraat 43 in Gent. Gedurende dit jubileumcongres, het Faché Instituut viert haar twintigjarig bestaan, wordt er vooral aandacht geschonken hoe een aantal voedingssupplementen kunnen helpen om de toxische overlast, waarmee ieder mens bewust of onbewust wordt geconfronteerd, te verminderen of voor een zeer groot deel te elimineren. Walter OM Faché Lustrumcongres 20 jaar FIOW Stop 100 jaar toxiciteit... Een unieke gelegenheid om alle toxische dossiers gedurende de laatste 100 jaar kritisch te evalueren hoe deze leidde tot de enorme toename van kanker. Georganiseerd door: Het Faché Instituut Orthomoleculaire Wetenschappen (FIOW) De Belgian Society for Orthomolecular Medicine (BSOM) Met medewerking van de leden van de Orthoceutische Firmaraad...Stop kanker 6 de orthomoleculair congres Auditorium P.-J. Triest van de Campus Guislain Jozef Guislainstraat 43, 9000 Gent Zaterdag 17 oktober 2009 van 9u tot 17u Inlichtingen: Tel De mensen die dit unieke congres bijwonen zullen ontdekken, hoe ogenschijnlijk onschuldige factoren in hun leven bijdragen aan het ontstaan van kanker in hun familie en kennissenkring. Het Faché Instituut zal op 17 oktober echter ook oplossingen aangeven opdat toxiciteit niet tot kanker hoeft te leiden. Preventieve orthomoleculaire gezondheidszorg en geneeskunde kunnen op dit vlak immers veel verdriet en ellende voorkomen. Het zesde orthomoleculair Congres kreeg dan ook de titel mee Stop de 100 jaar toxiciteit.stop kanker. Het was de Amerikaanse professor David Pimentel, die in de maand mei verklaarde dat deze planeet een groene, niet toxische economie en levenssfeer nodig heeft. Hij gaf aan dat de astronauten, die in het internationaal ruimtestation (ISS) verblijven, het voorbeeld gaven hoe de niet-toxische aarde van morgen er zou moeten uitzien. Zelfs menselijke urine wordt er gerecycleerd tot gezond drinkbaar water. Planten aan boord van het ISS zorgen voor de zuivering van de lucht. Toxiciteit aan boord van het ruimtestation wordt met de modernste technologische snufjes geëlimineerd. Veel mensen vragen zich af wat voor nut het heeft, om gedurende zes maanden, zo n 420 kilometer in een baan rond de aarde te cirkelen. De astronauten leren ons, wat we op aarde moeten doen om op een gezonde wijze te overleven, schrijft Pimentel. Wat is er nodig om de toxiciteit op de blauwe planeet drastisch te verminderen? Op termijn moet de wereldbevolking beperkt worden tot vier miljard mensen. Een strenge geboortecontrole is een must. De uitgeademde lucht van de nu zeven miljard wereldburgers, die toxisch geladen is, zorgt in belangrijke mate mee voor de toxiciteit en het toenemend aantal kankergevallen, aldus de Amerikaanse professor. Het Faché Instituut volgt die redenering. Er is ook dringend behoefte aan massale bodemsanering. Iedere maand komt er immers wel een chemisch schandaal aan het licht, waaruit blijkt dat de bodem massaal vervuild is en bijdraagt tot een stijging van het aantal zieke mensen. Het meest concrete voorbeeld hiervan is de bodemsanering van de Balmatt site in Mol. Vlaams minister-president Kris 4

5 Redactioneel Peeters gaf einde mei het startschot voor de schoonmaakwerkzaamheden. De sanering verloopt in drie fasen en kost ongeveer 6 miljoen euro. Er zal ongeveer ton zwaar vervuilde asbestgrond opgeruimd worden. De sanering gebeurt in drie fasen. De eerste en tweede fase bestaat uit het verwijderen van de verhardingen en het afgraven van de bodem, zegt Kris Peeters. Daarna zal de bodem opnieuw worden aangevuld met propere grond. Een derde en laatste fase omvat de aanpak van de grondwaterverontreiniging. Die drie fasen duren vermoedelijk tot Volgens milieuverenigingen liggen er in België meer dan vierhonderd sterk vervuilde stukken grond die toxisch genoeg zijn om tot kanker te kunnen leiden. Ieder jaar sterven er in ons land alleen twaalfduizend mensen aan de rechtstreekse gevolgen van luchtverontreiniging. De toxische partikels, die afkomstig zijn van het wegverkeer en de industrie, zijn de hoofdoorzaak. Verder zorgen ook de meeste klassieke geneesmiddelen en bewaringtechnieken, smaakversterkers en kleurstoffen in de voeding voor een dagelijkse dosis extra toxiciteit in ons lichaam.en in ons drinkwater. Zuiveringsinstallaties zijn niet meer in staat resten van geneesmiddelen en voedingschemicaliën uit het water te filteren. Het jubileumcongres van 17 oktober wil de aanwezigen antwoorden geven hoe we al die toxiciteit uit ons lichaam kunnen verdrijven. Het Faché Instituut is al jaren een leidinggevend wetenschappelijk orgaan die mensen, via onze tijdschriften, boeken en monografieën, maar ook dank zij de cursussen, duidelijk maakt hoe een toxisch lichaam terug gezond kan gemaakt worden. De laatste jaren concentreert het Faché Instituut zich dan ook voor negentig procent op het sensibiliseren van iedere mens. Het is verheugend om vast te stellen dat steeds meer mannen en vrouwen opteren voor de niet toxische oplossingen die o.a. orthomoleculaire voeding en voedingssupplementen te bieden hebben. De niet orthomoleculaire wereld poneert altijd dat de aanwezige toxische stoffen in voeding, in de lucht, of in de landbouwgronden zo miniem zijn, dat men de gevolgen ervan kan verwaarlozen. De realiteit van het stijgend aantal kankergevallen om slechts een voorbeeld te noemen toont echter overduidelijk aan dat alle kleine hoeveelheden samen, dramatische gevolgen hebben voor de gezondheid van ieder van ons. Dit laatste zal nooit toegegeven worden door politici of multinationals, ook hier is de economische winst immers primordiaal. Bij de orthomoleculaire voedingsleer en geneeskunde blijft de mens centraal staan. Het bewijs ontdekt u andermaal op 17 oktober. U bent van harte welkom in onze niet-toxische en meer gezonde wereld. Met zijn allen ernaartoe... reserveer reeds je plaats want deze zijn helaas beperkt tot 250! Uw hoofdredacteur Walter O.M. Faché Directeur Faché Instituut Programma Congres 17 oktober 2009 Stop 100 jaar toxiciteit - Stop kanker u Ontvangst/ Firma-Shoppen Dagvoorzitter Eric Ost ondervoorzitter FIOW u Openingsrede Dr Frans Fermon, President BSOM Is onze voeding vergif of medicijn? Een korte schets van de evolutie in de voedingsindustrie u De Voedingsindustrie een ramp Bioch. Walter Faché Directeur FIOW Een overzicht van de voedselrevolutie van 1900 tot 2000 De gevolgen voor de gezondheid nemen toe: overgewicht De vijf toxische fasen van ons leven: toxinen in het foetus tot volwassenheid Hoe de dioxinen en andere toxines elimineren? u Straal u niet dood! Dr Mark Bottu, Erevoorzitter FIOW GSM Draadloos Internet Mammografie de achterkant van de waarheid Wat kan je eraan doen? u Koffie pauze/ Firma-Shoppen u De Farmaceutische Industrie faalt Bioch. Walter Faché, HEOS Naar een veilige Menopauze Pil Hoe de gevaarlijke Statines vervangen? Hoe de onveilige Vaccins vervangen? u Lunch/ Firma-Shoppen u Steeds meer toxinen in onze basisvoeding, er is nog hoop. Prof Dr Ir Jozef Poppe Drinkwaterpollutie, een wereldprobleem. De nieuwe aardappel, Solanum pesticidicum? Hoe gluten-darmlekken kanker kunnen verwekken u De Medische Industrie Bioch Walter Faché, HEOS Foliumzuur en open ruggetjes Griepepidemieën onder controle krijgen Ministers Europese Unie verontreinigd door synthetische chemicaliën Toxische synergieën gevaarlijker dan ooit u Koffie pauze/ Firma-Shoppen u Het Detoxificatie Systeem: de redding Bioch Walter Faché, HEOS Hoe moet het verder? Hoe kunnen wij ons beschermen tegen toxiciteit? Adviezen u Receptie met feestelijke afsluiting van 20 jaar orthomoleculaire geneeskunde in België

6 Actueel In deze rubriek worden thema s heet van de naald uit de verschillende media overgenomen en door de redactieraad kritisch geëvalueerd. Multivitaminen in genetisch gemanipuleerde maïs! Een Europese onderzoeksgroep zegt een transgene maïsvariëteit te hebben gemaakt die verrijkt is met drie soorten vitamines. De genetisch gemanipuleerde maïs bevat veel meer bètacaroteen (een voorloper van vitamine A), vitamine C en foliumzuur (vitamine B9) dan normale maïs. De Spaanse en Duitse wetenschappers schrijven dit in het Amerikaanse Wat vertelt haar over de gezondheid van een mens? Het is bekend dat sommige aandoeningen en medicijnen zowel op het lichaam als het haar invloed hebben. Mensen met vettige en gele schilfers in hun haar kunnen aan seborrheic dermatitis lijden. Dat is een ontsteking van de hoofdhuid. Deze aandoening wordt in verband gebracht met hormonen, schimmels en zelfs neurologische problemen. Het wordt op dezelfde manier behandeld als roos, kortom met een natuurlijke anti-roos shampoo. Haarspecialisten beweren dat we meer dan 100 haren per dag verliezen. Hoewel tijdschrift PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences). Volgens hen is niet eerder een transgene plant ontwikkeld die extra veel van meer dan één vitamine aanmaakt. Volgens de onderzoekers is het genetisch modificeren van gewassen een efficiënte manier om het vitaminegehalte van gewassen te verhogen. De helft van de wereldbevolking lijdt in haarverlies vaak erfelijk is, heeft de familie van de moeder meer invloed dan die van de vader. Mannelijk haarverlies begint vaak bij de haarlijn en dan op de kroon. Bij vrouwen wordt het haar dunner op het hele hoofd. Kaalheid bij vrouwen komt echter minder vaak voor dan bij mannen. Kan een crashdieet haar doen verliezen? In extreme gevallen is dit helaas wel zo. Menselijk haar heeft proteïne en ijzer nodig om gezond te blijven, daarnaast zijn omega-3, zink en vitamine A zeer belangrijk. Extreme diëten kunnen haar trager doen groeien of dof maken. Bij mannen en vrouwen die een heel meerdere of mindere mate aan vitaminetekorten. De wetenschappers veranderden het DNA van een Zuid-Afrikaans maïsras - witte maïs - door jonge kiemen (embryo s) te beschieten met metaaldeeltjes die waren bekleed met vijf genen vier die een rol spelen bij de synthese van de drie vitamines plus een merker gen. De gemodificeerde maïs bevat zes keer zoveel extreem dieet volgen of een eetstoornis hebben, kan haar zelfs massaal uitvallen. De leeftijd van een mens is niet altijd de oorzaak van grijze haren. Mannen en vrouwen, die een grijze haartooi krijgen voor hun veertigste levensjaar, kregen dit wijsheidsverschijnsel genetisch mee van de ouders. Aandoeningen als bloedarmoede, een tekort aan vitamine B12 en de huidziekte vitiligo kunnen ook vroegtijdig grijze haren veroorzaken. Ook sommige medicijnen hebben als bijwerking dat het haar uitvalt. Zo kunnen antidepressiva, bètablokkers, ontstekingsremmende middelen en pillen voor vitamine C, tweemaal zoveel foliumzuur en 169 keer zoveel bètacaroteen als de niet gemodificeerde variëteit. Het gehalte aan bètacaroteen is ook vijf keer hoger dan in Gouden Rijst, een ander genetisch verrijkt voedingsgewas. De vitamineproductie bleef ook na drie oogsten op peil, aldus de onderzoekers in PNAS. (DB) Bron: PNAS Haar vertelt veel over gezondheid artritis, anticonceptie en hoge bloeddruk haarverlies veroorzaken. Normaal gezien begint het haar weer te groeien indien men met de medicatie stopt, maar sommige middelen kunnen permanente kaalheid veroorzaken. Te veel zon kan het haar broos en droog maken. Daardoor breekt het sneller af of gaat het vlugger splitsen. Verzorgende producten met een beschermende zonnefactor helpen wel, maar mensen bereiken het beste resultaat met een hoed om het haar te beschermen tegen teveel zon. (WF) Bronnen: Universiteit van Wageningen en De Telegraaf 6

7 Actueel Hoogopgeleide mannen en vrouwen leven langer en gezonder Een cursus volgen aan het Faché Instituut heeft altijd positieve gevolgen voor de kwaliteit van je leven. Hoogopgeleide mensen leven immers langer dan laagopgeleiden. Het verschil in het aantal kwaliteitvolle levensjaren is indrukwekkend. Uit Nederlandse cijfers Belgische gegevens bestaan niet blijkt dat leergierige Het gevoel van eenzaamheid laat je je niet alleen ongelukkig voelen, het is ook nog eens slecht voor je gezondheid. Eenzaamheid is volgens Amerikaans onderzoek even slecht als overgewicht en roken. Deze studie werd uitgevoerd aan de Universiteit van Chicago. Het blijkt dat de meest eenzame mensen een bloeddruk hebben die gemiddeld dertig punten hoger ligt dan mannen en vrouwen met een zeer actief sociaal leven. Dit is een van de voornaamste redenen waarom eenzame mensen een grotere kans hebben om hartziekten te ontwikkelen en hieraan te sterven. mannen en vrouwen zestien tot negentien jaar langer volop kunnen genieten van dit aardse bestaan. De gegevens zijn afkomstig van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Mensen met een lage opleiding leven niet alleen minder lang, ze worden ook veel sneller ziek. Zo mogen mannen met alleen basisonderwijs (diploma van hoger Maar er zijn meer problemen waar eenzame mensen mee te kampen hebben. Zo hebben ze last van slapeloosheid en kunnen ze sneller de ziekte van Alzheimer krijgen. De Amerikaanse wetenschappers ontdekten tevens dat eenzame mensen meer cortisol in hun bloed hebben. Dit stresshormoon vormt een bedreiging voor het immuniteitssysteem en resulteert in de eerder aangehaalde hoge bloeddruk maar veroorzaakt op termijn ook zware depressies. Dit zou trouwens een van de redenen zijn waarom vereenzaamde personen soms euthanasie aanvragen. middelbaar onderwijs) er gemiddeld vijftig jaar op rekenen in goede gezondheid te leven. Voor mannen met hoger onderwijs is dat gemiddeld 69 jaar. Hoewel vrouwen gemiddeld ouder worden dan mannen, is het aantal jaren dat ze in goede gezondheid leven gelijk aan dat van de mannen. Vrouwen brengen dus gemiddeld een groter deel van Eenzaamheid even gevaarlijk als overgewicht en roken Volgens de Amerikaanse wetenschappers kun je tussen een eenzaam en een populair persoon op het vlak van gezondheid dezelfde vergelijking maken als tussen iemand die rookt en iemand die niet rookt. Mijn collega s en ik waren verbaasd over het resultaat van het onderzoek. Het laat zien dat eenzaamheid veel invloed heeft op je gezondheid, aldus Professor Giacotto, die verantwoordelijk is voor deze studie. Eenzame mannen en vrouwen hebben een slechtere gezondheid. Ze bewegen minder, geven sneller op, eten meer calorieën en zoeken meer troost in een vette hun leven in een minder goede gezondheid door. Op hogere leeftijd blijven de verschillen tussen hoog- en laagopgeleiden bestaan. Laagopgeleide 65-jarigen hebben naar verwachting gemiddeld nog negen jaar zonder lichamelijke beperkingen te leven. Bij hoogopgeleide mannen en vrouwen is gemiddeld veertien jaar. (DB) Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek (Nederland) hap en suiker. Eenzaamheid vermindert duidelijk de controle over jezelf, voegt de wetenschapper er nog aan toe. Volgens Professor Giacotto wordt de kans op eenzaamheid steeds groter nu er steeds minder grote gezinnen zijn. Mensen leven langer, hebben minder kinderen en zij reizen meer. Uit eerdere onderzoeken blijkt dat mensen steeds minder echte goede vrienden hebben dan een generatie geleden. (DB) Bron: The Daily Telegraph (Londen) 7

8 Voedingsdossier OLIJFOLIE in de strijd tegen kanker Hilde Maris Het orthotarisch dieet staat de laatste tijd veel in de belangstelling als het over gezondheid gaat. Terecht, zo blijkt, want het orthotarisch dieet wordt geassocieerd met een lager voorkomen van atherosclerose, hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker. Eén van de hoofdbestanddelen uit het orthotarisch dieet is ongeraffineerde extra vierge olijfolie. Van olijfolie is al langer bekend dat ze bescherming biedt tegen hart- en vaatziekten, maar de laatste tijd worden steeds meer bewijzen geleverd voor haar antikanker werking. Hoewel olijfolie voor 75% uit het enkelvoudig onverzadigde vetzuur oleïnezuur bestaat, zijn het vooral de bestanddelen die in minieme hoeveelheden aanwezig zijn, zoals antioxidanten, polyfenolen, squaleen en β-sitosterol die verantwoordelijk worden geacht voor de preventieve werking. Squaleen De belangrijkste koolwaterstof in olijfolie is squaleen, een triterpeen en een tussenproduct in de cholesterolbiosynthese. Extra vierge olijfolie bevat ongeveer mg squaleen per 100 g. In de mediterrane landen, waar men veel olijfolie consumeert, krijgt men gemiddeld mg squaleen per dag binnen. Epidemiologische studies uit verschillende landen tonen aan dat een hoog gebruik van olijfolie en squaleen het risico op borstkanker aanzienlijk verlaagt. Experimentele studies hebben aangetoond dat squaleen darmkanker, longkanker en huidkanker kan voorkomen bij knaagdieren. De preventieve werking tegen kanker zou onder meer toe te schrijven zijn aan de immuniteitsmodulerende, ontstekingsremmende en antioxidant eigenschappen van squaleen. Squaleen leidt ook tot apoptose of geprogrammeerde celdood van kankercellen, het voorkomt angiogenese (het ontstaan van nieuwe bloedvaten die de kankercel van voedingsstoffen en zuurstof voorzien) en versnelt de afvoer van kankerverwekkende stoffen. β-sitosterol Fytosterolen of plantensterolen zijn een groep cholesterolachtige stoffen die in de celmembranen van planten voorkomen. De totale hoeveelheid fytosterolen die in extra vierge olijfolie zijn aangetroffen varieert tussen mg/100g olie. β-sitosterol maakt daarvan 90-95% uit. Andere fytosterolen die in olijfolie voorkomen zijn campesterol (3%) en stigmasterol (1%). Van fytosterolen is vooral het cholesterolverlagende effect bekend. Echter duiden meer en meer studies op de anti-tumoreffecten van fytosterolen, met name van β-sitosterol. Zo werd gevonden dat de groei van prostaatkankercellen met 24% afneemt en de geprogrammeerde celdood met een factor vier stijgt. Ook bij goedaardige prostaatvergroting lijkt β-sitosterol effectief. Er werd een gunstige werking gevonden bij darmkanker en borstkanker en een hoge consumptie van fytosterolen blijkt het ontstaan van maagkanker te voorkomen. Het merendeel van de genoemde onder- 8

9 Voedingsdossier zoeken betreft dieronderzoek en in vitro studies, waarbij gebruik wordt gemaakt van celcultuurmodellen van specifieke kankersoorten. Desondanks zijn de bevindingen veelbelovend en wijzen zij erop dat fytosterolen, met name β-sitosterol, kunnen ingezet worden bij de preventie van verschillende soorten kanker, waaronder prostaat-, darm-, borst- en maagkanker. Polyfenolen Polyfenolen zijn een groep van chemische verbindingen die alleen in planten voorkomen. Voorbeelden van polyfenolen zijn de flavonoïden, tanninen, antocyanidinen enz. In olijfolie vindt men vooral tyrosol, hydroxytyrosol, oleuropeïne, secoiridoïden en lignanen. Polyfenolen werken ontstekingsremmend, maar hebben ook een antioxidant werking, ze beschermen de lichaamscellen tegen vrije radicalen. Vrije radicalen zijn verantwoordelijk voor de ontwikkeling van onder meer hart- en vaatziekten, neurodegeneratieve ziekten en kanker. Zo blijkt ook dat de polyfenolen uit olijfolie DNA beschermen tegen vrije radicalen schade. DNAschade kan tot kanker leiden. Studies tonen verder aan dat de polyfenolen uit olijfolie in staat zijn de verschillende stadia in het ontstaan van kanker, inclusief uitzaaiingen, te remmen. Ze stimuleren niet alleen de geprogrammeerde celdood, maar ook de differentiatie van kankercellen, waardoor deze zich weer tot normale cellen ontwikkelen. Dit effect werd onder andere gevonden bij darmkanker. Uit recent onderzoek blijkt ook dat de polyfenolen uit olijfolie de overexpressie van het borstkankergen HER2 voorkomen en zo het ontstaan van borstkanker tegengaan. Polyfenolen hebben ook een antibacteriële werking. Zo is in vitro aangetoond dat het de Helicobacter pylori, de bacterie die verantwoordelijk is voor het merendeel van de maagzweren en sommige vormen van maagkanker, kan doden. Omega 9 Hoewel uit voorgaande blijkt dat vooral de minieme bestanddelen uit olijfolie verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de antikanker werking, mag men zeker het belang van het basisbestanddeel, het enkelvoudig onverzadigde vetzuur, oleïnezuur, niet over het hoofd zien. Dit omega 9-vetzuur vormt ongeveer 75% van olijfolie en is verantwoordelijk voor een heel scala aan gezondheidseffecten, waaronder ook een krachtige antioxidant werking. Het is een stabiel vetzuur, dat in tegenstelling tot de meervoudig onverzadigde vetzuren (linolzuur en alfalinoleenzuur) niet zo snel oxideert en dus minder vrije radicalen pathologie geeft. Hoewel linolzuur een essentieel vetzuur is, is een overmaat aan linolzuur in de westerse voeding de oorzaak van een verhoogd voorkomen van onder meer hart- en vaatziekten, allergieën, ontstekingen, hormonale stoornissen, immuniteitsdaling en kanker. Olijfolie bevat slechts 10% linolzuur. De enkelvoudige onverzadigde vetzuren in olijfolie verbeteren de samenstelling van de celmembranen, wat gunstig is voor de hele stofwisseling. Dagelijks minstens twee eetlepels koudgeperste extra vierge olijfolie kunnen een belangrijk wapen zijn in de strijd tegen ziekte, niet in de laatste plaats tegen kanker. Het beschermend effect blijkt heel belangrijk in de eerste decennia van het leven. Olijfolie moet dus reeds voor de puberteit deel uitmaken van het dagelijks dieet en geconsumeerd worden voor de rest van het leven. Referenties 1. Perez-Jimenez F et al. International conference on the healthy effect of virgin olive oil. Eur J Clin Invest Jul;35(7): Sotiroudis TG et al. Anticarcinogenic compounds of olive oil and related biomarkers. Eur J Nutr May;47 Suppl 2: Faché O.M.W. Gezond ontbijten. Gezondheidsboekje n 2. Publi Media Faché Instituut Menendez JA en al. Extra-virgin olive oil polyphenols inhibit HER2 (erbb- 2)-induced malignant transformation in human breast epithelial cells: relationship between the chemical structures of extra-virgin olive oil secoiridoids and lignans and their inhibitory activities on the tyrosine kinase activity of HER2.. Int J Oncol Jan;34(1): Hashim YZ et al. Inhibitory effects of olive oil phenolics on invasion in human colon adenocarcinoma cells in vitro. Int J Cancer Feb 1;122(3): Escrich E et al.molecular mechanisms of the effects of olive oil and other dietary lipids on cancer. Mol Nutr Food Res Oct;51(10): Romero C et al.in vitro activity of olive oil polyphenols against Helicobacter pylori. J Agric Food Chem Feb 7;55(3): Machowetz A et al. Effect of olive oils on biomarkers of oxidative DNA stress in Northern and Southern Europeans. FASEB J Jan;21(1): Epub 2006 Nov García-Segovia P et al. Olive oil consumption and risk of breast cancer in the Canary Islands: a population-based case-control study. Public Health Nutr Feb;9(1A): Fabiani R. Virgin olive oil phenols inhibit proliferation of human promyelocytic leukemia cells (HL60) by inducing apoptosis and differentiation. J Nutr Mar;136(3): Smith TJ. Squalene: potential chemopreventive agent. Expert Opin Investig Drugs Aug;9(8): Moreno JJ. Effect of olive oil minor components on oxidative stress and arachidonic acid mobilization and metabolism by macrophages RAW Free Radic Biol Med Nov 1;35(9): Awad AB et al. beta-sitosterol activates Fas signaling in human breast cancer cells. Phytomedicine Nov;14(11): Epub 2007 Mar 12. 9

10 Voedingsdossier Intensieve landbouw veroorzaakt massale vitamine B-tekorten! Dirk Bogaert Het adagio van veel artsen en diëtisten dat een gezonde gevarieerde voeding de mens alle vitamines verschaft die hij nodig heeft om gezond te blijven werd reeds een halve eeuw geleden achterhaald. Het spijtige is dat geen enkele medische faculteit van om het even welke universiteit daar aandacht aan besteedt. Precies om die reden, en ook omdat het Faché Instituut zich de afgelopen twintig jaar heeft gespecialiseerd in de gevolgen van voedingstekorten op de gezondheid, leert u in dit overzichtartikel over vitamine B (de B kan ook voor Belangrijk staan), wat de gevolgen zijn indien u lezer, bewust of niet, te weinig vitamine B in uw bloedbaan zou hebben. Vitamine B is een verzamelnaam voor acht wateroplosbare vitamines. Vroeger werd gedacht dat vitamine B één verbinding was, maar uit later onderzoek bleek dat het verschillende stoffen waren die vaak samen voorkomen in voedsel. Dat zijn vitamine B1 (thiamine), vitamine B2 (riboflavine), vitamine B3 (niacine), vitamine B5 (pantotheenzuur), vitamine B6 (pyridoxine), biotine, vitamine B9 (foliumzuur) en vitamine B12 (cobalamine). De 8 vitamines worden samen het vitamine B-complex genoemd. Vitamine B speelt een belangrijke rol in de cellulaire stofwisseling. Verder is deze vitamine goed voor onder andere de huid, het haar, de ogen, de spijsvertering en het zenuwstelsel. Waar zit vitamine B in? Vitamine B zit voornamelijk in yoghurt, lever, noten, volkoren granen en groene groenten. Een tekort kan diverse klachten tot gevolg hebben, waaronder: vermoeidheid, huidontstekingen, bloedarmoede en een verstoorde stofwisseling. De verschillende B-vitaminen afzonderlijk bekeken Vitamine B1 ( thiamine) is een in water oplosbare vitamine. Deze vitamine is onder andere belangrijk voor de energievoorziening in het lichaam. Het zorgt voor de verbranding van koolhydraten uit ons voedsel, waardoor we energie 10

11 Voedingsdossier krijgen. Ook zorgt het voor een goede werking van het hart en het zenuwstelsel. Bronnen Vitamine B1 komt voor in: aardappelen, groente, vlees, vleeswaren, brood, graanproducten, peulvruchten, melk en melkproducten. Gevolgen van een tekort Mensen die langdurig slecht eten en/of mensen die overmatig gebruik maken van alcohol kunnen een tekort ontwikkelen. Een tekort aan vitamine B1 kan in het begin allerlei vage gevoelens van ogenschijnlijk onverklaarbare onrust veroorzaken, zoals chronische vermoeidheid en een gebrek aan eetlust. Een teveel aan vitamine B1 is niet schadelijk voor het lichaam. Dit omdat vitamine B1 tot de wateroplosbare vitamines behoort en gemakkelijk het lichaam verlaat via de urine. Vitamine B2 (riboflavine) is een in water oplosbare vitamine die betrokken is bij de energievoorziening in het menselijk lichaam en nodig is voor het behoud van een gezonde huid en haren. Verder is het onder andere van belang voor de vorming van rode bloedcellen die betrokken zijn bij het zuurstoftransport. Bronnen Vitamine B2 komt voor in melk en melkproducten, vlees en vleeswaren, brood en graanproducten, groente en fruit. ervoor zorgen dat er een tekort aan vitamine B2 ontstaat. Een tekort kan ervoor zorgen dat huidontstekingen ontstaan zoals kloofjes, voornamelijk in de mondhoeken. Een tekort kan ook leiden tot een verlaging van het hemoglobinegehalte. Er zijn geen schadelijke gevolgen bekend bij overmatig gebruik van vitamine B2. Een teveel aan deze vitamine verlaat het lichaam via de urine. Vitamine B3 (niacine) Speelt een belangrijke rol bij de werking van het zenuwstelsel en de energievoorziening voor het lichaam. Verder speelt het een rol bij de aanmaak van vetzuren. Bronnen Vitamine B3 komt voor in verschillende voedingsmiddelen zoals: vlees, vis, noten, graanproducten, groente en fruit. Gevolgen van een tekort Een eiwitrijke en gevarieerde voeding is nodig om geen vitamine B3 tekort te ontwikkelen. Bij een tekort aan vitamine B3 kunnen de volgende klachten optreden: huidontstekingen, slijmvliesontstekingen in de mond, tong en darmen. Deze verschijnselen worden aangeduid als de ziekte pellagra (ruwe huid). twee verschillende vormen voor, namelijk nicotinezuur en nicotinamide. Van nicotinezuur is bekend dat het bij grote hoeveelheden bloedvatverwijding (flushing) in de huid kan veroorzaken. Dit veroorzaakt jeuk en een rode huid. Dit heeft echter geen ernstige gevolgen. Van overmatig gebruik van nicotinamide zijn geen negatieve effecten bekend. Vitamine B5 (pantotheenzuur) is een in water oplosbare vitamine en speelt een rol bij de opbouw en afbraak van koolhydraten, vetten en eiwitten en bij de vorming van bepaalde hormonen. Verder speelt het een belangrijke rol bij de energievoorziening van het lichaam. Bronnen Vitamine B5 komt voor in bijna alle voedingsmiddelen, namelijk: Groente, fruit, melk (producten), volkerenproducten, peulvruchten, vlees (lever, nier) en eieren. Gevolgen van een tekort Een tekort aan vitamine B5 treedt alleen op wanneer men zeer slecht eet. Zitten er nog voldoende B-vitaminen in deze industriële pizza? Gevolgen van een tekort Geen of te weinig gebruik van melk, zuivelproducten en vlees kan Gevolgen van een teveel Vitamine B3 komt in 11

12 Voedingsdossier Er zijn geen specifieke verschijnselen bij de mens bekend van een tekort aan vitamine B5. Dieren bleken bij een tekort verschijnselen als huidontstekingen en bloedarmoede te ontwikkelen. Het ontstaan van het burning feet-syndroom, dat voorkomt bij bejaarden in slechte omstandigheden (slechte voeding, diarree en dergelijke), wordt wel toegeschreven aan een tekort aan vitamine B5. Bij zeer hoge doseringen (tientallen grammen per dag) van vitamine B5 kan diarree optreden. Andere nadelige effecten van een overmatig gebruik zijn niet bekend. Vitamine B6 (pyridoxine) is belangrijk voor de weerstand en de spijsvertering. Ook speelt het een rol bij de stofwisseling, de afbraak en opbouw van eiwitten en is nodig bij de afweer, de groei, de bloedaanmaak en het zenuwstelsel. Bronnen Goede voedingsbronnen van vitamine B6 zijn vlees, vis, eieren, graanproducten, aardappelen en peulvruchten, groenten, melk en melkproducten. Gevolgen van een tekort Bij een zeer eiwitrijke voeding kan een tekort aan vitamine B6 optreden. Verder kan het gehalte aan vitamine B6 in de voeding achteruit gaan waardoor er te weinig van het vitamine wordt opgenomen. Zo gaat er bijvoorbeeld bij het braden van vlees 50% van de vitamine verloren. Zeer duidelijke gevolgen van een vitamine B6 tekort zijn bij volwassenen nog niet vastgesteld. Men veronderstelt dat bij ernstige tekorten ontstekingen in en rondom de mond, bloedarmoede en veranderingen in het zenuwstelsel kunnen ontstaan. Gevolgen van een teveel aan vitamine B6 Als veilige bovengrens wordt 100 mg per dag aangehouden. Een teveel aan vitamine B6 kan afwijkingen in het lichaam veroorzaken, voornamelijk aan het zenuwstelsel. Mensen die hoge dosissen vitamine B6 innemen en tintelende vingers ervaren, doen er goed aan de dosis te verlagen tot 50 milligram per dag. Een te veel aan vitamine B6 kan in extreme gevallen zenuwschade veroorzaken. Biotine is een in water oplosbare vitamine en speelt een rol bij het vrijmaken van energie uit eten. Ook speelt deze vitamine een rol bij het gezond houden van het haar en de huid. Bronnen Belangrijke bronnen van biotine zijn pinda s, noten, gistextracten, eieren, lever, nier en melk. Gevolgen van een tekort Een tekort aan biotine treedt niet snel op. Mensen die langdurig per infuus gevoed worden met een voeding die geen biotine bevat of mensen die veel rauw kippeneiwit gebruiken kunnen mogelijk een tekort ontwikkelen. Bij een tekort aan deze vitamine kunnen de volgende verschijnselen zich voor doen: haaruitval, zwakke nagels, huidaandoeningen, bloedarmoede, depressie en spierpijn. Foliumzuur (vitamine B9) is een in water oplosbare vitamine en betrokken bij diverse processen in het menselijk lichaam. Zo is foliumzuur nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen die betrokken zijn bij het zuurstoftransport in het lichaam. Ook speelt foliumzuur een belangrijke rol bij de aanleg van de hersenen en het ruggenmerg (neurale buis) van een ongeboren kind. Zo kan extra gebruik van 400 tot 500 microgram foliumzuur, in de vorm van een supplement, bij vrouwen die zwanger willen worden tot acht weken na de bevruchting het risico op een kindje met een open ruggetje aanzienlijk verkleinen. Foliumzuur blijkt ook een positieve invloed te hebben op het verlagen van het risico op hart- en vaatziekten. Bronnen Foliumzuur komt voornamelijk voor in (groene) groenten, brood, aardappelen, zuivelproducten en (orgaan)vlees. Gevolgen van een foliumzuurtekort Een foliumzuurtekort kan ontstaan door het gebruik van een onevenwichtige voeding en door overmatig gebruik van alcohol. Verschijnselen die kunnen ontstaan zijn onder andere bloedarmoede, vermoeidheid, verstoorde opname van verschillende voedingsstoffen en afwijkingen aan rode en witte bloedcellen in het lichaam. In onze Lage Landen blijken tekorten regelmatig voor te komen, vooral bij mensen die leiden aan bepaalde darmaandoeningen, bij zwangere vrouwen, ouderen en alcoholisten. Te weinig vitamine B12 of vitamine C kan een negatieve invloed hebben op de opname van folium- 12

13 Voedingsdossier zuur uit de voeding. Verder gaat foliumzuur door koken, opwarmen en afgieten van kookvocht verloren. Ook kan het gebruik van bepaalde medicijnen een negatieve invloed uitoefenen op de absorptie van foliumzuur uit de voeding. Foliumzuur en zwangerschap Een tekort aan foliumzuur kan bij aanstaande moeders het risico verhogen op een kind met een open ruggetje (neuraalbuisdefect). Daarom wordt er tijdens de zwangerschap extra aanvulling van 400 microgram tot 500 microgram geadviseerd aan zwangere vrouwen (van vier weken voor de conceptie tot acht weken daarna). Gevolgen van teveel foliumzuur Een teveel aan foliumzuur heeft diverse bijwerkingen. Zo kan een te hoge inname van foliumzuur een vitamine B12- tekort verhullen. Hierdoor kan een vitamine B12-tekort niet meer eenvoudig vastgesteld worden met alle schadelijke gevolgen van dien. Verder kan foliumzuur de uitscheiding van zink bevorderen en kan het de werking van een aantal medicijnen beïnvloeden die epileptici gebruiken. Vitamine B12 (Cobalamine) is een in water oplosbare vitamine. Vitamine B12 is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen en voor een goede werking van het zenuwstelsel. Vitamine B12 is voor opname in het lichaam afhankelijk van een stof genaamd Intrinsieke Factor, die in de maag gemaakt wordt. Het menselijk lichaam is in staat vitamine B12 op te slaan in het lichaam. Bronnen Vitamine B12 zit uitsluitend in dierlijke producten zoals vlees en vleeswaren, vis, eieren, melk en melkproducten. Veganisten en vitamine B12 Omdat vitamine B12 uitsluitend voorkomt in dierlijke producten lopen veganisten een grotere kans op een tekort aan vitamine B12. Veganisten doen er daarom goed aan deze vitamine aan te vullen door middel van een supplement. Symptomen van een tekort aan vitamine B12 Mensen die geen of zeer weinig gebruik maken van dierlijke producten lopen de grootste kans op het ontwikkelen van vitamine B12-tekort. Verder hebben ouderen vaak een tekort aan vitamine B12. Dit komt omdat zij minder of geen Intrinsieke Factor aanmaken en omdat zij dikwijls een maagaandoening hebben (atrofische gastritis). Intrinsieke factor is nodig voor de opname van vitamine B12 en atrofische gastritis zorgt ervoor dat er minder maagzuur word geproduceerd waardoor B-vitamines minder goed worden opgenomen. Een tekort aan vitamine B12 wordt niet gelijk opgemerkt, omdat het lichaam eerst de voorraad moet opmaken. Een tekort aan vitamine B12 kan een vorm van bloedarmoede veroorzaken en verder kan de stofwisseling van foliumzuur verstoord raken. Bij een ernstig tekort kan schade aan de zenuwen ontstaan, coördinatie- en geheugenstoornissen. Een teveel aan vitamine B12 is niet mogelijk, omdat het lichaam de opname van deze vitamine uit de voeding kan verminderen. Besluit: Vanuit orthomoleculair standpunt bekeken is het vandaag zeer moeilijk om voldoende vitamine B via de voeding op te nemen. De intensieve landbouw die de grond uitput en volstopt met chemicaliën is hiervan de voornaamste oorzaak. Het is daarom te adviseren dagelijks gebruik te maken van een orthomoleculair vitamine B voedingssupplement, dit om tekorten en de gevolgen ervan te voorkomen. Alcohol drinken noodzaakt extra vitamine B! Info: Monografie nr. 5 Alcoholisme orthomoleculair benaderen Bestellen: Referenties: 1. Elmadfa I, Singer I. Vitamin B-12 and homocysteine status among vegetarians: a global perspective. Am J Clin Nutr May;89(5):1693S-1698S. 2. Vogiatzoglou A, Smith AD, Nurk E, Berstad P, Drevon CA, Ueland PM, Vollset SE, Tell GS, Refsum H. Dietary sources of vitamin B-12 and their association with plasma vitamin B-12 concentrations in the general population: the Hordaland Homocysteine Study. Am J Clin Nutr Apr;89(4): Bentley TG, Weinstein MC, Willett WC, Kuntz KM. A cost-effectiveness analysis of folic acid fortification policy in the United States. Public Health Nutr Apr;12(4): Mancinelli R, Ceccanti M. Biomarkers in alcohol misuse: their role in the prevention and detection of thiamine deficiency. Alcohol Alcohol Mar- Apr;44(2): Faché W, Alcoholisme orthomoleculair benaderen, Monografie 5 van het Faché Instituut. 6. Gordon N. Cerebral folate deficiency. Dev Med Child Neurol Mar;51(3): Kifle L, Ortiz D, Shea TB. Deprivation of folate and B12 increases neurodegeneration beyond that accompanying deprivation of either vitamin alone. J Alzheimers Dis Mar;16(3): Lin CC, Yin MC. Vitamins B depletion, lower iron status and decreased antioxidative defense in patients with chronic hepatitis C treated by pegylated interferon alfa and ribavirin. Clin Nutr Feb;28(1):

14 Orthotarische recepten Zoete aardappel Lies Helsloot Onze typische Belgische aardappelen kent iedereen al in 1001 recepten, maar wanneer ik tijdens mijn workshops pols naar de kennis over en het gebruik van de zoete aardappel dan besef ik dat er voor deze lekkere groente nog heel wat werk aan de winkel is. Wie deze delicatesse reeds klaarmaakte, beperkte zich vaak enkel tot het koken ervan in water. Vele anderen hebben het wel eens zien liggen in de winkel, maar nog nooit gekocht. Maar eens je weet hoe veelzijdig, lekker en gezond deze groente is, ben je verkocht. In dit artikel zet ik enkele receptideeën op een rijtje. Veel plezier en smakelijk. Geroosterde zoete aardappel uit de oven Heb jij ook een fantastisch recept met deze mooie groente of andere gezonde receptjes die je aan iedereen zou willen vertellen? Laat het me dan weten via lieskookt.be. Misschien komt jouw recept dan met je naam in mijn kookboek. Ik kijk alvast uit naar jullie ideeën! Ingrediënten. 1 à 1,5 kg zoete aardappelen 1 à 2 teentjes look, fijngeperst TIP: koop een goede lookpers, die gemakkelijk te reinigen is. Bij Brabantia zijn er met een uitneembaar gedeelte. Deze zijn absoluut niet duur. Een andere manier om makkelijk look fijn te persen is met een fijne rasp van bijvoorbeeld het merk Cuisipro of Microplane, verkrijgbaar bij de speciaalzaak voor keukenspullen. Deze raspen bestaan in verschillende formaten: voor kaas, voor look, gember, chocolade, citroenzeste (schil), Ze raspen met een absoluut minimum aan verspilling en zijn in een wip afgespoeld. Bereiding Wel vlijmscherp, dus oppassen! ½ theelepel zachte currypoeder (curry madras) ½ theelepel gemalen komijnzaad ½ theelepel gemalen koriander ½ theelepel nootmuskaat zeezout (bv Danival, Lima) naar smaak een flinke scheut olijfolie eerste persing of kokosvet zwarte peper (liefst vers gemalen) TIP: investeer in goede pepermolens van bijvoorbeeld het merk Peugeot. Ikzelf heb er vier staan: 1 voor zwarte peper, 1 voor witte peper, 1 voor korianderzaad, 1 voor groene peper of een mix van verschillende soorten. Verwarm de oven voor op 180 graden. Neem een grote ovenschaal en doe er alle kruiden, zout, look en olijfolie in. Was de zoete aardappelen onder de kraan en borstel ze met een groentenborsteltje. (bv van kokos, te vinden in de natuurvoedingswinkels) Snij de aardappelen in grote dobbelsteentjes van 3 op 3 cm of in lange partjes (soort dikke friet). De schil laten we eraan voor de smaak en de vitamientjes. 14

15 Orthotarische recepten Zoete aardappelen kunnen vrij groot zijn, dus een groot, scherp mes is dan wel het veiligste en handigste. Meng de blokjes goed met de kruiden in de ovenschaal en zet het geheel in de oven. Na ongeveer 40 minuutjes zijn de aardappeltjes klaar, maar vaak kunnen de baktijden verschillen door de soort aardappel en je oven. Controleer dus eens tussendoor of ze niet te bruin worden. Ze zijn gaar als je er met een mespuntje of vork gemakkelijk in kan prikken. Ze mogen gerust wat krokant zijn, zo eet ik ze het liefste. Variaties: Probeer ook eens een kruidenmengeling van: paprikapoeder (gewoon of gerookte), nootmuskaat verse rozemarijn, nootmuskaat en twee lepels lopende honing ras-el-hanout: een kruidenmengeling uit het Midden-Oosten, te vinden in Turkse en Marokkaanse winkeltjes en bij sommige winkelketens (bv. Delhaize) Garam Masala: een Indische specerijenmix, te vinden in de natuurwinkel, Delhaize of speciaalzaak Over de hoeveelheden gebruikte kruiden: in mijn recepten geef ik een aanduiding aan in lepelmaten, deze handige maatlepeltjes vind je in de betere keukenspullenzaak. Het gebruik van kruiden is zeer persoonlijk. Je kan de hoeveelheden dus aanpassen aan je eigen voorkeur. Ik geef hier gewoon een normale hoeveelheid aan, die door de meesten gesmaakt wordt. Zoete aardappeltorta Deze torta is eigenlijk een soort quiche, maar dan zonder bodem. Je maakt ze met als basis de puree van zoete aardappel. Ingrediënten. Bereiding 200 ml melk of sojamelk Verwarm de oven voor op 180 graden. 4 eieren Meng de melk met de maïzena en klop goed met de garde om alle 1 eetlepel maïzena (gewone, geen klontertjes te verwijderen. Voeg de kruiden, zout en eieren toe en express!!) meng goed. Voeg er dan de puree aan toe en meng. TIP: voor 100% glutenvrije versie Neem een groot stuk bakpapier en leg het in een taartvorm van kan je de maïzena vervangen door ± 28 cm. Zorg dat er geen gaatjes in het papier zijn en dat het na arrowroot aandrukken in de hoeken nog zo n 1 à 2 cm uitsteekt boven de zeezout vorm om lekken te voorkomen. zwarte peper Giet het mengsel in de vorm en doe er wat kaas op. Als afwerking nootmuskaat naar smaak kan je er ook maanzaadjes over strooien voor een mooi effect. Parmezaanse kaas of gruyèrekaas Plaats de torta voorzichtig in de oven en bak gedurende een half- 500 g zoete aardappelpuree uur. Om te controleren of hij gaar is, voel je best in het midden van de taart of het mengsel gestold is. Je eet deze torta het beste niet te warm en met een grote gemengde rauwkostsalade. Zoete aardappelgratin Ingrediënten 1,5 kg zoete aardappelen zeezout peper (vers gemalen) ½ theelepel nootmuskaat olijfolie 500 ml melk of sojamelk 1 teentje look, fijngeperst Bereiding Verwarm de oven op 180 graden. Was en borstel de aardap- pelen in fris water. Snij ze in fijne plakken van ¼ cm met een groot mes of beter met een mandoline of foodprocessor. Vet een ovenschaal in met olijfolie en leg er de schijfjes trapsgewijs in mooie rijtjes in. (net zoals een klassieke gratin dauphinois). Meng de melk met zout, peper, look en nootmuskaat en giet dit over de aardappeltjes. Werk af door het geheel te besprenkelen met een flinke scheut olijfolie. Dek de schaal af met een laagje bakpapier om verbranden te voorkomen. Zet het geheel in de oven gedurende 40 minuutjes, haal het bakpapier eraf en werk af met wat geraspte kaas en zet even onder de gril voor een goudbruin korstje. Variatie: Meng eens wat verse rozemarijn onder de aardappeltjes. Lekker bij wildvlees of lamsvlees. zesde jaargang n

16 Eetwij(s)zer Voeding is een filosofie. Deze rubriek spoort de lezer aan om verstandig met eten om te gaan. Met deze tips en trucs reiken we een leidraad aan om dag na dag tot een beter dieet te komen. Vis, noten en olijfolie tegen ouderdomsblindheid Ouderdomsblindheid, maculadegeneratie in het medisch jargon, is het verlies van zichtsvermogen door aftakeling van belangrijke netvliescellen. Uit twee rapporten blijkt dat gezonde voeding een belangrijke rol speelt in de preventie ervan. Via enquêtes die sinds 1992 werden afgenomen, heeft men de eetgewoonten van bijna 2500 Australiërs onderzocht. Deze enquêtes waren er vooral op gericht om de inname van vetzuren in te schatten. Vijf à 10 jaar later nam men foto s van de retina om eventuele maculadegeneratie vast te stellen. Het eten van vis, minstens éénmaal per week, was sterk geassocieerd met bescherming tegen maculadegeneratie, en deze bescherming kwam duidelijker naar voren bij mensen die minder linolzuur (een omega 6-vetzuur) innamen. Het eten van noten vertoonde eenzelfde associatie. De bescherming tegen maculadegeneratie zou vooral via de doorbloeding van de bloedvaten gebeuren. Omega 3-vetzuren verhindert immers de aanmaak van plaques in de bloedvaten, ook in die van de ogen waardoor er een zuurstofgebrek optreedt. In een ander rapport werd verslag gedaan van gelijkaardig onderzoek bij 6734 Australiërs. Dit vond dat het consumeren van trans-vetzuren die vind je terug in gebakken en sterke verwerkte voeding tot meer maculadegeneratie leidt. Olijfolie daarentegen bood wel bescherming, niet omwille van de vetzuren, zo staat in het rapport, maar eerder omwille van de antioxidanten die je mee krijgt. (PVM) Referentie: Chong EW, Robman et al. Fat consumption and its association with age-related macular degeneration. Arch Ophthalmol. 2009;127[5]: , Nattokinase breekt amyloïde (alzheimer) plaques af Verschillende supplementen zoals curcumine, ginkgo biloba, co-enzym Q10 en alfa-liponzuur kunnen het ontstaan van beta-amyloïde plaques remmen en wellicht het proces van de ziekte van Alzheimer vertragen. Nieuw in vitro-onderzoek laat zien dat nattokinase in staat is om reeds gevormde amyloïde plaques af te breken. Nattokinase is een enzym uit natto, een typisch Japans gerecht uit gefermenteerde soja. Dit enzym is in staat om de fibrinolyse (het proces waarbij een bloedstolsel langzaam wordt afgebroken) te activeren en het stollingsproces te remmen. Daarmee heeft het een gunstige invloed op het voorkomen van vorming van stolsels en harten vaatziekten. Taiwanese onderzoekers hebben het effect van nattokinase op drie verschillende fibrine-eiwitcomplexen onderzocht welke betrokken zijn bij alzheimer, amyloïdosis en prionziekten. Nattokinase was in staat om alle drie de typen fibrine-eiwitcomplexen in vitro af te breken. (DB) Referentie: Hsu, RL, Lee KT, Wang JH, et al., Amyloid-degrading ability of nattokinase from Bacillus subtilis natto. J Agric Food Chem

17 Monografieën van het Faché Instituut Geborgen gevaren van fructose Heeft het te maken met een zogenaamde lagere glycemische index, of omdat vruchtensuiker misschien minder ongezond klinkt als witte suiker? In ieder geval kom je van de regen in de drop door op fructose over te schakelen. Er bestaat namelijk een weinig erkende aandoening, fructose-intolerantie, waarbij fructose slecht verwerkt kan worden in het lichaam. De meest officiële versie van fructose-intolerantie is een erfelijke ziekte die voorkomt bij 1 op de pasgeborenen. Echter minder bekend is dat vele andere mensen een lichtere vorm hebben van fructose-intolerantie, wat maakt dat ze vage symptomen hebben waar de oorzaak naar te gissen is. Van fructose eet je bepaald niet weinig bijna 100 gram per dag voor een gemiddelde Europeaan. Fructose-intolerantie of fructose-overmaat, hoe je het ook bekijkt kan aanleiding geven tot reuma, jicht, misselijkheid, duizeligheid, lusteloosheid, geel zien, buikpijn, jeuk, krampen, nachtmerries, slaapproblemen, uitdroging, onverklaarbare koorts. Bij andere mensen ligt het probleem niet bij de verwerking van fructose in het lichaam, maar bij een slechte opname in de darmen. Hierdoor blijft fructose achter voor de darmflora, waarvan vooral de candida-gist kan profiteren. Dit geeft darm- en immuniteitsproblemen. Nr. 5 Hoe kunnen we alcoholisme ondersteunen met nutriceutica? In deze monografie komt men alles te weten over alcoholische dranken, alcoholdetoxificatie en alcoholverslaving. Een teveel aan alcohol kan het metabolisme danig in de war schoppen. Met de juiste nutriënten kan men zowel de ontgifting van alcohol ondersteunen als de drang naar alcohol verminderen. Prijs: 20 euro Nr. 67 De ziekte van Alzheimer Er bestaat nog altijd geen afdoend medicijn tegen alzheimer, hoewel massa s gelden geïnvesteerd worden in onderzoek ernaar. Hierbij worden natuurlijke oplossingen vergeten ondanks het feit dat voor vele aspecten van alzheimer orthomoleculaire oplossingen bestaan. Zowel in de preventie als de behandeling komen deze oplossingen in deze monografie uitgebreid aan bod. Prijs: 30 euro Probeer de dagelijkse hoeveelheid te beperken tot minder dan 75 gram per dag. Ook fruit kan grote hoeveelheden fructose bevatten, zo ook de vers geperste fruitsappen, waarmee je zeker rekening mee moet houden. Wat niet aanvaardbaar is in geval van fructose-intolerantie zijn cichorei-, tarwe- en agavestroop, honing, en alles wat gewone suiker bevat. Gewone suiker (sucrose) bestaat immers uit een glucose-fructoseverbinding, dus de helft van alle suiker die je eet, mag bij uw fructose-inname geteld worden. (WF) Referentie: Faché Walter OM. Gezond ontbijten. Gezondheidsboekjes Faché, VIOW Publi Media (2005) Nr. 7 Het lichaam optimaal draineren In een wereld vol toxische stoffen vanwaar ze ook afkomstig zijn heeft onze lever haar handen vol. Met de juiste inzichten omtrent toxiciteit en detoxificatie wijst deze monografie u de weg om het lichaam te helpen in de drainage van allerhande afval- en gifstoffen. Prijs: 20 euro 17

18 Medisch dossier Vijf risico s die tot suikerziekte kunnen leiden Walter OM Faché Televisie schadelijk voor diabetici Burn-out veroorzaakt diabetes Onvoldoende nachtrust veroorzaakt diabetes Televisie schadelijk voor diabetici Noorse wetenschappers hebben onderzocht welk verband er bestaat tussen een stijgende bloedsuikerspiegel en het aantal uren die jonge mensen voor een televisietoestel doorbrengen. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat televisie kijken de bloedglucose gemiddeld met 16 procent laat stijgen. De Noorse studie duurde drie maanden. Er namen 538 kinderen en adolescenten met diabetes type 1 aan deel. Voor ieder uur televisie nam de bloedglucose toe en dit onafhankelijk van de leeftijd, het chronische aspect van de aandoening en de body mass index (BMI). De schadelijkheid van televisie voor diabetici kan volgens de wetenschappers zeer eenvoudig worden verklaard. Televisie kijkende jongeren en volwassenen leven sedentair (geen beweging), eten ongezond en onregelmatig. De televisieprogramma s bepalen voor een deel wanneer en wat er geconsumeerd wordt. Televisie zet bijvoorbeeld aan om meer overbodige calorieën te verorberen. Al deze ogenschijnlijk onschuldige factoren zorgen voor een stijging van het bloedsuikergehalte. De Noorse wetenschappers analyseerden ook de uren die doorgebracht werden voor een computerscherm. Eigenaardig genoeg stelde men daar geen correlatie vast tussen het stijgen van de bloedglucose en het actief bezig zijn voor een computerscherm. Burn-out veroorzaakt diabetes Werknemers die aan beginnende burn-out lijden, hebben volgens wetenschappers bijna dubbel zoveel risico om suikerziekte te krijgen, dan mensen die er in slagen om rustig en kwaliteitsvol te blijven presteren. Het waren Israëlische onderzoekers die het verband tussen burn-out en diabetes voor het eerst vaststelden. Ze deden hiervoor een studie bij 677 mannen en vrouwen gedurende een periode van drie tot vijf jaar. Alle deelnemers, waarvan de gemiddelde leeftijd 42 jaar bedroeg, waren bij de start van dit onderzoek in goede gezondheid. Iedere vrijwillige proefpersoon moest tijdens het onderzoek een vragenlijst invullen om het niveau van zijn fitheid zowel op lichamelijk als op mentaal vlak te bepalen. Er werden ook vragen gesteld over het medisch verleden van iedere deelnemer en de gevoerde levensstijl. Op basis van deze gegevens konden de wetenschappers bepalen dat 348 van de 677 proefpersonen aan een vorm van chronische uitputting (burn-out) leden. Later bleek dat deze mensen meer kans hadden om diabeet te worden dan de deelnemers die effectief iets grondig aan hun professionele status hadden veranderd. Zeventien mensen die hetzelfde beroep bleven uitoefenen kregen gedurende de periode van het onderzoek suikerziekte. Burn-out is volgens de wetenschappers een even grote risicofactor om suikerpatiënt te worden dan de andere bekende symptomen als een te hoge body mass index (BMI), roken of totaal geen matige sportieve activiteit op de dagelijkse agenda plaatsen. Onvoldoende nachtrust veroorzaakt diabetes Jonge, gezonde volwassenen, die gedurende drie opeenvolgende nachten geen herstellende nachtrust krijgen zien hun glucosetolerantie met een kwart dalen. Dit is het resultaat van een studie die gepubliceerd werd in de Proceedings of the National Academy of Sciences. Het is ook zeer waarschijnlijk dat een verstoord slaappatroon tevens een cruciale rol speelt bij het ontstaan van ouderdomsdiabetes. Oudere mensen slapen meestal minder goed en hebben daardoor te 18

19 Medisch dossier lijden aan overgewicht, beweren wetenschappers. Drie studies die op 7 december 2008 in Nature genetics werden gepubliceerd tonen nu heel duidelijk aan dat deze eerder bekende visie correct is. Een gen dat verantwoordelijk is voor de aanmaak van een melatoninereceptor kan bij veel mensen niet goed functioneren. Daardoor maken die personen nog minder melatonine aan waardoor er ernstige slaapproblemen en diabetes kunnen ontstaan. Dit niet goed functionerend gen zorgt voor een 20 procent verhoogd risico op het ontstaan van suikerziekte omdat de bloedglucose sterk toeneemt. Meer dan mannen en vrouwen namen deel aan de drie vermelde studies. Uit een studie die in 2006 werd gepubliceerd blijkt dat een juiste combinatie melatonine en zink diabetici kan helpen om beter te slapen en een meer gezonde bloedsuikerspiegel te krijgen. Melatonine werkt niet verslavend. Stress kan suikerziekte veroorzaken Wetenschappers waren er tot voor kort altijd van overtuigd dat diabetes van het type 1 werd veroorzaakt door een auto-immuunziekte die de cellen van de pancreas vernietigt. Die cellen zijn verantwoordelijk voor de productie van insuline. Een slecht werkend immuunsysteem lag bijgevolg aan de basis van de ziekte. Volgens Canadese en Amerikaanse onderzoekers is een slecht werkend afweersysteem echter niet de enige oorzaak. Het zenuwstelsel en stress spelen ook een sleutelrol in het ontstaan van diabetes. Nieuwe, nu nog experimentele, behandelingsmethoden lieten toe de ziekte stop te zetten zonder enig toxisch neveneffect voor het immuunsysteem. De wetenschappers hebben immers een schakelaar ontdekt die zowel gebruikt wordt door de insulinecellen als door de cellen van het zenuwstelsel. Suikerziekte ontstaat wanneer deze cellulaire schakelaar niet optimaal functioneert, zegt Professor Dosch die de onderzoeken leidt. We hebben toevallig ontdekt dat het zenuwstelsel een veel grotere impact heeft op het afweersysteem. De zenuwen die pijn- en stresssignalen naar de hersenen sturen, zijn verbonden met de cellen van de pancreas. Besluit: Mensen die dagelijks onder druk werken lopen een groter risico om diabeticus te worden. Stress is mee verantwoordelijk voor de huidige diabetespandemie. Hoe ouder de moeder, hoe groter de kans op diabetes voor het kind Gedurende de laatste drie decennia wachten vrouwen langer om zwanger te worden. Uit een Britse millenniumstudie bleek al dat vrouwen, die op hun 25 ste levensjaar een kind krijgen, vijf procent kans hebben dat de baby aan diabetes van het type 1 zal lijden. De diabeteskans stijgt naarmate de biologische klok van de moeder verder tikt. Een zwangere vrouw van 45 jaar heeft meer dan dubbel zoveel kans om een kind te krijgen dat geconfronteerd wordt met diabetes. Toch is er ook goed nieuws. Omega 3 supplementen kunnen er voor zorgen dat kinderen geen suikerziekte van het type 1 krijgen. Dat blijkt uit een studie die uitgevoerd werd door wetenschappers van de universiteit van Colorado. Zij volgden 1770 jonge kinderen vanaf de leeftijd van 1 jaar die een verhoogd diabetesgevaar liepen door de leeftijd van de moeder. Omega 3-vetzuren, die dagelijks worden ingenomen, halveren de kans om op jonge leeftijd suikerpatiënt te worden. De visvetzuren beschikken over ontstekingswerende eigenschappen waardoor de onvolwassen pancreascellen van de kinderen veel beter beschermd worden. Stress kan suikerziekte veroorzaken Hoe ouder de moeder, hoe groter de kans op diabetes voor het kind Referenties 1. Margeirsdottir HD, Larsen JR et al. Strong association between time watching television and blood glucose control in children and adolescents with type 1 diabetes, Diabetes Care June;30(6): Melamed S, Shirom A et al. Burnout and risk of type 2 diabetes: a prospective study of apparently healthy employed persons, Psychosom Med Nov- Dec;68(6): Norris JM, Yin X et al. Omega-3 polyunsaturated fatty acid intake and islet autoimmunity in children at increased risk for type 1 diabetes. JAMA Sep 26;298(12): Amano M, Suemaru K et al. Effects of Physical and Psychological Stress on 5-HT2A Receptor-mediated Wet-dog Shake Responses in Streptozotocininduced Diabetic Rats. Acta Med Okayama Aug;61(4): Bingley PJ, Douek IF et al. Influence of maternal age at delivery and birth order on risk of type 1 diabetes in childhood: Prospective populationbased family study. Br Med J, August 2000;321:

20 Medisch dossier Granaatappel beschermt tegen dementie, diabetes en prostaatkanker Walter OM Faché De granaatappel levert een van de duidelijkste bewijzen dat alledaagse voeding nog steeds de beste preventieve medicijn is De populariteit van de granaatappel is in veel landen gestegen, dankzij de unieke eigenschappen. De vraag naar granaatappelen is gestegen, en stimuleert investeren in de teelt van het fruit. De granaatappel wordt meestal als versproduct gegeten, en wordt in Oekraïne als decoratie gebruikt voor desserts. In Georgië wordt de granaatappel gebruikt in salades, en in andere landen gebruikt men deze vrucht in sauzen. Granaatappelsap wordt ook steeds populairder in de preventieve gezondheidszorg. Orthomoleculaire biochemici en artsen zeggen dat er oneindig veel mogelijkheden zijn om granaatappel te gebruiken teneinde ziekten te voorkomen, of herstellende patiënten sneller terug gezond te maken (regeneratieve geneeskunde). Uit meer dan vierhonderd wetenschappelijke studies blijkt dat het fruit veel antioxidanten bevat, en o.a. preventief kan zijn tegen kanker, veroudering, hartkwalen, reuma, Alzheimer, en Parkinson. Hetzelfde kan trouwens gezegd worden van (biologisch) appelsapconcentraat. Regelmatige consumptie van appelsapconcentraat remt het ontstaan en de progressie van de ziekte van Alzheimer. Stoffen uit appelsap verminderen de productie van amyloïde plaques in de hersenen. Dat schrijven de Amerikaanse neurologen Thomas Shea en Amy Chan in het vakblad Journal of Alzheimer s Disease. Alzheimer is een ouderdomsziekte, waarbij cellen (neuronen) in de hersenen hun normale functie verliezen. De oorzaak is een overmatige productie van het eiwit amyloïd-beta. Daardoor ontstaan zogenaamde seniele plaques tussen de zenuwcellen. Deze cellen kunnen vanwege de plaques geen signalen meer naar elkaar doorsturen. De hersenfunctie gaat dan steeds verder achteruit. De overproductie van amyloïd-beta heeft zowel een genetische als een voedingscomponent. Dat blijkt uit vele wetenschappelijke studies. Uit deze onderzoeken op mensen en dieren blijkt dat het missen van een mutatie van het ApoE eiwit het ontstaan van Alzheimer in de hand werkt. Een tekort aan ApoE betekent niet alleen dat er meer amyloïd-beta wordt aangemaakt, ook het vermogen om dit lastige eiwit weer af te breken raakt beschadigd. Een tekort 20

S C H I J F V A N V I J F

S C H I J F V A N V I J F SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF, GOED VOOR JE LIJF! V o o r i e d e r e e n i s e e n v o e d i n g s k e u z e v a n b e l a n g w a a r a l l e b e n o d i g d e voedingsstoffen in zitten. Dit zijn

Nadere informatie

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Vitaminen en mineralen Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Vitaminen 3 Mineralen 4 Voeding 4 Dagelijkse behoefte 4 Wanneer extra vitaminen gebruiken

Nadere informatie

gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen

gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen

Nadere informatie

gezond zwanger met vitamines en mineralen

gezond zwanger met vitamines en mineralen gezond zwanger met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Verander je keuzes, verander je leven Deze presentatie heeft als doel om u betere beslissingen te laten nemen m.b.t. voeding om zo uw gezondheid te verbeteren. Belangrijke

Nadere informatie

Een handvol pompoenzaden per dag: goed op bijten. Pompoenpitten zijn lekker in yoghurt, slaatjes, brood of gebak, pastagerechten,...

Een handvol pompoenzaden per dag: goed op bijten. Pompoenpitten zijn lekker in yoghurt, slaatjes, brood of gebak, pastagerechten,... Toepassingen van pompoenpitten Werkt mee aan de instandhouding van normale testosterongehalten in het bloed door zink Dragen bij tot een normale vruchtbaarheid en voortplanting door zink Goed voor je blaas

Nadere informatie

gezond zwanger met vitamines en mineralen

gezond zwanger met vitamines en mineralen gezond zwanger met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2.

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2. Voeding en leefstijl bij en na kanker Malu van Geel Inhoud 1. Voeding van vroeger tot nu 2. Voeding en kanker 3. Aanbevelingen 4. Veel gestelde vragen 1. Voeding van vroeger tot nu 1 Hippocrates Laat voeding

Nadere informatie

Voedingsrichtlijnen zwangerschap

Voedingsrichtlijnen zwangerschap Voedingsrichtlijnen zwangerschap Hoera! Je bent zwanger. Een nieuwe tijd breekt aan. Wat gaat deze zwangerschap brengen? Hoe zorg je dat je baby goed groeit? Hoe blijf je zelf fit tijdens je zwangerschap?

Nadere informatie

Medicinale dranken - Chlorophyl

Medicinale dranken - Chlorophyl Medicinale dranken - Chlorophyl Chlorophyl (water) Een wonder van de natuur. Chlorophyl en de balans zuren en base Giffen, schadelijke stoffen en andere milieubelastende stoffen, zoals een onevenwichtige

Nadere informatie

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014 Leefregels voor Gezond blijven KBO Bernadette Helmond 23 april 2014 1 Senioren leven ongezonder dan 10 jaar geleden - Drinken meer - Roken (vrouwen) - Bewegen minder - Overgewicht - Eenzijdig eten 2 Leefregels

Nadere informatie

Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding

Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding Geneesmiddelen en zwangerschap Enige tientallen jaren geleden dacht men nog dat ongeboren kinderen in de baarmoeder goed beschermd waren tegen schadelijke

Nadere informatie

De 27 onmisbare vitaminen en mineralen

De 27 onmisbare vitaminen en mineralen Page 1 of 5 De 27 onmisbare vitaminen en mineralen zaterdag 05 september 2009 Wist je dat een kiwi in verhouding veel meer vitamine C bevat dan een sinaasappel? Week&nd start het nieuwe schooljaar gezond,

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

van baby naar peuter met vitamines en mineralen

van baby naar peuter met vitamines en mineralen van baby naar peuter met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon

Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon Noten, rozijnen, gedroogde pruimen en andere gedroogde zuidvruchten bevatten veel gezonde vetten, vezels, vitamines en mineralen. Uit

Nadere informatie

Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren

Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren Pagina 1 / 5 Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren Energie Energie De basaal stofwisseling neemt tijdens de zwangerschap geleidelijk toe. Aan het eind van de zwangerschap is de basaal

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

vitamines & mineralen onmisbaar voor een goede gezondheid

vitamines & mineralen onmisbaar voor een goede gezondheid vitamines & mineralen onmisbaar voor een goede gezondheid Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het eigenlijk? Vitamines en mineralen

Nadere informatie

Dieetadvies bij jicht

Dieetadvies bij jicht VOEDING & DIEET Dieetadvies bij jicht ADVIES Dieetadvies bij jicht Jicht ontstaat als urinezuur in het lichaam wordt opgehoopt, vooral in de gewrichten. De behandeling die u krijgt, heeft tot doel de hoeveelheid

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht Afdeling Diëtetiek Algemeen U heeft jicht. In deze folder vindt u een aantal algemene adviezen die eventuele klachten kunnen voorkomen of verminderen. Wat is jicht? Jicht is een aandoening die behoort

Nadere informatie

KOOK-OOK wenst jullie een hele fijne kerst & een gezond en gelukkig 2016!

KOOK-OOK wenst jullie een hele fijne kerst & een gezond en gelukkig 2016! KOOK-OOK wenst jullie een hele fijne kerst & een gezond en gelukkig 2016! ZwARte BoNeNSoEP Met PuLLeD PoRK Zoete aardappel is lekker en gezond. Een zoete aardappel is een knol en behoort, in tegenstelling

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Verhoogd cholesterolgehalte Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Cholesterolgehalte 3 Cholesterol 3 Cholesterol in voeding 4 Verhoogd cholesterolgehalte

Nadere informatie

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten Cholesterol Alles wat je ooit wilde weten Waar komt cholesterol vandaan? Het overgrote deel van de cholesterol in ons lichaam maakt ons lichaam zélf aan. Eén derde nemen we op via onze voeding. Cholesterol

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant,

Beste KOOK-OOK klant, Beste KOOK-OOK klant, Groenten zijn gezond, ze zitten namelijk boordevol voedingsstoffen, maar bevatten weinig calorieën. De enorme hoeveelheden mineralen en vitaminen geven je lichaam alle bouwstenen

Nadere informatie

V OEDING. De juiste keuzes. om de risico s te verminderen EN KANKER

V OEDING. De juiste keuzes. om de risico s te verminderen EN KANKER V OEDING EN KANKER De juiste keuzes om de risico s te verminderen Een studie van het Documentatie- en Informatiecentrum van de Tiense Suikerraffinaderij I N H O U D Waarom kanker? Wat is kanker eigenlijk?

Nadere informatie

EEN DAG UIT HET BIKINI BODY PROGRAMMA

EEN DAG UIT HET BIKINI BODY PROGRAMMA EEN DAG UIT HET BIKINI BODY PROGRAMMA De hoeveelheden in dit menu zijn voor 1 persoon ONTBIJT Roerei (zie recept) Kop koffie of thee Voedingssupplementen (zie toelichting) SNACK 1 roze grapefruit en 1

Nadere informatie

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition HERBALIFE FITCHECK WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition % LICHAAMSVET Wie wil je worden? Waar ben je nu? % LICHAAMSVET Vrouw 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Man 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Te laag

Nadere informatie

Gezonde Voeding Tips

Gezonde Voeding Tips Gezonde Voeding Tips Waarom is een gezond dieet zo belangrijk? A) Voorkom risico s op aandoeningen Weet je dat de meeste aandoeningen kunnen worden voorkomen? Voorbeelden hiervan zijn:» Hartaandoeningen»

Nadere informatie

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Wat zijn voedingsstoffen Voedingsstoffen zijn stoffen die je nodig hebt om te lopen, te denken enz. Er zijn 6 soorten voedingsstoffen. 1. eiwitten (vlees, peulvruchten.

Nadere informatie

Een leven lang vitaal. Kwestie van geluk of goede genen? Kun je er zelf iets aan doen?

Een leven lang vitaal. Kwestie van geluk of goede genen? Kun je er zelf iets aan doen? Een leven lang vitaal Kwestie van geluk of goede genen? Kun je er zelf iets aan doen? Oudste vrouw van de wereld Japanse Misao Okawa, 115 jaar Gemiddelde levensverwachting Mannen en vrouwen in de 20 ste

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

de voedingskundige samenstelling + onderbouwing

de voedingskundige samenstelling + onderbouwing de voedingskundige samenstelling + onderbouwing algemene informatie van de drinkvoeding, waarop de hoeveelheden van de ingrediënten zijn gebaseerd: Volledige voeding; drinkvoeding wordt zes keer op een

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.5

niveau 2, 3, 4 thema 5.5 niveau 2, 3, 4 thema 5.5 Gezonde voeding Inleiding Wanneer eet je gezond? Hoeveel moet ik dagelijks eten? Wat is een goed lichaamsgewicht? Onder- en overgewicht Inleiding Goede voeding levert de dagelijks

Nadere informatie

voor een gezond voedingspatroon met een gezonde leefstijl,

voor een gezond voedingspatroon met een gezonde leefstijl, Beste KOOK-OOK klant! Gezond eten en genoeg bewegen zorgen ervoor dat je lekker in je vel komt te zitten. Met deze tas vol gezond lekkers kom je dus al een heel eind. Iedereen kent wel iemand die met z

Nadere informatie

Glucophage 500 bijsluiter 21-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6

Glucophage 500 bijsluiter 21-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 500 bijsluiter 21-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 500, omhulde tabletten 500 mg Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter,

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek PATIËNTEN INFORMATIE Ondervoeding in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Ondervoeding door ziekte is in ziekenhuizen een veel voorkomend probleem. Ongeveer 1 op de 4 patiënten is

Nadere informatie

Hoe word je 100? (en willen we dat eigenlijk wel?)

Hoe word je 100? (en willen we dat eigenlijk wel?) Hoe word je 100? (en willen we dat eigenlijk wel?) Gezond zijn levert dus niet alleen meer Als voorbeeld vergelijken we twee jaren op, vijftigjarigen zonder en met diabetes maar ook veel betere en vitalere

Nadere informatie

Gynaecologie. Bloedarmoede. www.catharinaziekenhuis.nl

Gynaecologie. Bloedarmoede. www.catharinaziekenhuis.nl Gynaecologie Bloedarmoede www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is bloedarmoede?... 3 Hoe kunt u bloedarmoede herkennen?... 4 Behandeling bloedarmoede... 4 Aandachtspunten... 5 Vragen?... 6 Patiëntenvoorlichting:

Nadere informatie

Omega-3 vetzuren: wat... waarom... waar...

Omega-3 vetzuren: wat... waarom... waar... Omega-3 vetzuren: wat... waarom... waar... Op uw gezondheid! U bent baas over uw eigen lichaam. Gelukkig maar. Dat brengt natuurlijk een zekere verantwoordelijkheid met zich mee. Alles wat u eet en drinkt

Nadere informatie

Vetten, sojaproducten en gezondheid van het hart Wat zegt de wetenschap?

Vetten, sojaproducten en gezondheid van het hart Wat zegt de wetenschap? Vetten, sojaproducten en gezondheid van het hart Wat zegt de wetenschap? Standpuntnota van de ENSA Scientific Advisory Committee Inleiding Sinds vele jaren erkennen wetenschappers de belangrijke rol die

Nadere informatie

Glucophage 850 bijsluiter 12-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6

Glucophage 850 bijsluiter 12-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 850 bijsluiter 12-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 850, omhulde tabletten 850 mg Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter,

Nadere informatie

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels Hoofdstuk 2 Voedingsadviezen voor mensen met diabetes mellitus 2.1. Samenstelling van de voeding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn niet anders dan adviezen voor een goede voeding. De basis van een

Nadere informatie

Welkom bij Forte kinderopvang

Welkom bij Forte kinderopvang Welkom bij Forte kinderopvang Gezonde voeding van 0-12 jaar Voedingsbureau PUUR! Donderdag 5 maart 2015 Inhoud 1. Belang gezonde voeding 2. Duurzaam & puur 3. Interactief informeren 4. Vragen 1. Belang

Nadere informatie

Informatiefolder. Zwangerschap en kinderwens

Informatiefolder. Zwangerschap en kinderwens Informatiefolder en kinderwens Inhoudsopgave Algemeen 3 Kinderwens 3 Foliumzuur s- en ovulatietesten 5 Geneesmiddelen 6 Bostvoeding Medicatiebegeleiding Algemeen De vrouw maakt tijdens haar leven een aantal

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Waarom maakt KOOK-OOK gebruik van biologisch vlees? Naast dat het dier een beter leven heeft gehad, is de samenstelling van biologisch vlees veel beter voor onze gezondheid. Biologisch

Nadere informatie

Energie op je bord, voedsel tegen vermoeidheid In de herfst worden we sneller moe dan in het warme seizoen. Welke producten verlossen ons van de

Energie op je bord, voedsel tegen vermoeidheid In de herfst worden we sneller moe dan in het warme seizoen. Welke producten verlossen ons van de Energie op je bord, voedsel tegen vermoeidheid In de herfst worden we sneller moe dan in het warme seizoen. Welke producten verlossen ons van de vermoeidheid? Gezond eten, wil niet enkel zeggen voedsel

Nadere informatie

PERFECT BALANCE. supergezonde oliemelange met omega-3, omega-6 en omega-9

PERFECT BALANCE. supergezonde oliemelange met omega-3, omega-6 en omega-9 PERFECT BALANCE supergezonde oliemelange met omega-3, omega-6 en omega-9 Deze combinatie van bijzondere biologische oliën bevat precies de essentiële vetzuren die uw lichaam nodig heeft om goed te kunnen

Nadere informatie

"Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen."

Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen. Dagelijkse voeding Als je wat meer op je voeding wilt gaan letten, dan sta je vast stil bij wat je allemaal op een dag eet. En je vraagt je vast af wat heb je nu direct nodig en wat niet? Wat voor effect

Nadere informatie

Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Je bent wat je eet

Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Je bent wat je eet Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Is er een verband

Nadere informatie

Voeding bij kanker: fabels en feiten. Dr. Sandra Beijer, diëtist-epidemioloog Afdeling onderzoek Integraal Kankercentrum Nederland

Voeding bij kanker: fabels en feiten. Dr. Sandra Beijer, diëtist-epidemioloog Afdeling onderzoek Integraal Kankercentrum Nederland Voeding bij kanker: fabels en feiten Dr. Sandra Beijer, diëtist-epidemioloog Afdeling onderzoek Integraal Kankercentrum Nederland 11 juni 2015 Website www.voedingenkankerinfo.nl Superfoods Kurkuma is

Nadere informatie

Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes

Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Telefoonnummer: 0344 674285 Zwangerschapsdiabetes (= diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes mellitus die tijdens de zwangerschap ontstaat en meestal

Nadere informatie

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op?

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Jolande van Teeffelen, diëtist Van de mensen met OSAS heeft 90% overgewicht Vetafzetting door overgewicht kan obstructie van de luchtweg veroorzaken. Maar de apneu

Nadere informatie

Ontdek wat magnesium voor jou kan doen

Ontdek wat magnesium voor jou kan doen Ontdek wat magnesium voor jou kan doen Welk profiel past bij jou? Zwanger Vermoeid of stress Sporter Actief blijven Maag- en darmproblemen Informatiewijzer magnesium Magnesium; een veelzijdig mineraal

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

PRE-OPERATIEVE ADVIEZEN VOEDING EN BEWEGING

PRE-OPERATIEVE ADVIEZEN VOEDING EN BEWEGING PRE-OPERATIEVE ADVIEZEN VOEDING EN BEWEGING 563 Inleiding In deze folder wordt uitgelegd hoe u zich door goede voeding en beweging optimaal kunt voorbereiden op uw operatie en uw ziekte. Wanneer u, voorafgaand

Nadere informatie

Koolhydraten en de preventie van welvaartsziekten

Koolhydraten en de preventie van welvaartsziekten Koolhydraten en de preventie van welvaartsziekten Evidence-based richtlijn van de German Nutrition Society Van vezels tot suikers: koolhydraten omvatten een brede range van voedingsstoffen. Wat is er precies

Nadere informatie

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn?

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? 1 Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? De 20 fabels en feiten over afslanken Be-Slank Copyright 2011 Be-Slank.nl Alle rechten voorbehouden. 2 Feiten en Fabels: Frisdrank

Nadere informatie

Gezond zwanger... 2. Medicijnen... 4 Orgaanvlees... 4 Rauwemelkse producten... 4 Rauwe eieren... 4 Rauw vlees en kattenontlasting...

Gezond zwanger... 2. Medicijnen... 4 Orgaanvlees... 4 Rauwemelkse producten... 4 Rauwe eieren... 4 Rauw vlees en kattenontlasting... Contents Gezond zwanger... 2 DOEN!... 2 Drink veel vocht.... 2 Eet elke dag verse groenten en fruit.... 2 Slik dagelijks foliumzuur.... 2 Slik een multivitamine speciaal voor zwangeren.... 2 Zorg voor

Nadere informatie

Een bijdrage van: Fenny v.d. Bovenkamp van Vita-Health.

Een bijdrage van: Fenny v.d. Bovenkamp van Vita-Health. Nieuwsbrief, februari 2015 Een bijdrage van: Fenny v.d. Bovenkamp van Vita-Health. Als professioneel Vitaal Coach ondersteunt en begeleidt ze haar klanten bij het vinden van een gezondere levensstijl,

Nadere informatie

Paleo Brood. met 10 heerlijke Glutenvrije & Graanvrije BrooDrecepten

Paleo Brood. met 10 heerlijke Glutenvrije & Graanvrije BrooDrecepten Paleo Brood met 10 heerlijke Glutenvrije & Graanvrije BrooDrecepten 1 Inhoudsopgave Paleo Brood Appel Vinegar Brood 4 Rozemarijn Brood 7 Zoete Aardappel Brood 8 Paleo Knoflook Brood 11 Kaneel Banaan Brood

Nadere informatie

Diabetes, kanker en vaatziekten: de evolutie van welvaartsfenomenen Hanno Pijl LUMC, Afd Endocrinologie

Diabetes, kanker en vaatziekten: de evolutie van welvaartsfenomenen Hanno Pijl LUMC, Afd Endocrinologie Diabetes, kanker en vaatziekten: de evolutie van welvaartsfenomenen Hanno Pijl LUMC, Afd Endocrinologie Chronische ziekte prevalentie in Nederland Astma, diabetes, reuma, migraine, hoge bloeddruk, kanker,

Nadere informatie

Kanker. Inleiding. 1. Wat is kanker eigenlijk? 2. Verschillende soorten kanker

Kanker. Inleiding. 1. Wat is kanker eigenlijk? 2. Verschillende soorten kanker Kanker Inleiding Mijn spreekbeurt gaat over kanker patiënten. Ik hou mijn spreekbeurt hier over omdat er veel kinderen zijn die niet precies weten wat kanker nou eigenlijk is en omdat kanker heel veel

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Je bent wat je eet. Een gezegde wat veel wordt gebruikt in de volksmond. Maar waar komt dit eigenlijk vandaan? Het menselijk lichaam werkt op een fascinerende manier. Zonder dat je

Nadere informatie

Met medicijnen alléén bent u er niet

Met medicijnen alléén bent u er niet Cholesterolverlagers Met medicijnen alléén bent u er niet Steeds meer mensen gebruiken medicijnen tegen een te hoog cholesterol. Maar wie niet tegelijkertijd zijn leefstijl aanpast (stoppen met roken,

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Foliumzuur bij kinderwens en zwangerschap

Foliumzuur bij kinderwens en zwangerschap Gynaecologie Foliumzuur bij kinderwens en zwangerschap www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Waarom is foliumzuur belangrijk?... 3 Wat is foliumzuur?... 4 Is foliumzuur goed voor alle zwangere vrouwen?...

Nadere informatie

7 EASY TIPS TO BLOW OFF FAT FREE REPORT

7 EASY TIPS TO BLOW OFF FAT FREE REPORT 7 EASY TIPS TO BLOW OFF FAT FREE REPORT In dit gratis rapport praten we over zeven makkelijke voeding tips voor maximale vet vetbranding. De meeste vragen gaan altijd over wat ze niet mogen eten. Maar

Nadere informatie

Bijwerkingen van chemotherapie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Bijwerkingen van chemotherapie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Bijwerkingen van chemotherapie Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Mondverzorging 3 Huidverzorging 4 Voeding 5 Vermoeidheid 6 Haarverzorging 7 Diarree

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes Afdeling Diëtetiek Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes Inleiding Zwangerschapsdiabetes (diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes die tijdens de zwangerschap ontstaat en meestal na de bevalling

Nadere informatie

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten In Nederland hebben ongeveer 400.000 mensen last van ontstekingsreuma. Deze vorm van reuma kenmerkt zich door langdurige gewrichtsontstekingen.

Nadere informatie

Doe een flinke scheut olie in de pan en fruit de ui en wortel op laag vuur aan. Voeg ruim een halve liter water toe en zet het vuur hoger

Doe een flinke scheut olie in de pan en fruit de ui en wortel op laag vuur aan. Voeg ruim een halve liter water toe en zet het vuur hoger Italiaanse tomtatensoep Per 4 personen 1 liter 1 ui 2 teentjes knoflook 1 wortel 2 blikken gepelde tomaten Olijfolie Suiker Chilipoeder 50 ml slagroom Potje pesto Snij de uit en wortel heel klein Doe een

Nadere informatie

Voeding in de zwangerschap

Voeding in de zwangerschap Voeding in de zwangerschap Verloskunde Beter voor elkaar 1 2 Gezonde voeding Een gezonde leefstijl is belangrijk, vooral nu u in verwachting bent. Daarbij hoort gezonde voeding. Eten voor twee is niet

Nadere informatie

2 Hoe vaak eet u gefrituurd, gebakken, gegrild of gebarbecued voedsel? Vaak 4

2 Hoe vaak eet u gefrituurd, gebakken, gegrild of gebarbecued voedsel? Vaak 4 Sublijst A - Chronologische leeftijd wat is thans uw leeftijd (in jaren) Totale score (sublijst A) Sublijst B - Eetgewoonten Hoe vaak eet u gefrituurd, gebakken, gegrild of gebarbecued voedsel? Vaak keer

Nadere informatie

van... Greet Lybaert (Diëtiste) Polenstraat 169a 9940 Sleidinge Tel: 09/357.60.86 Rachel Hillaert Kegelstraat 3 9940 Sleidinge

van... Greet Lybaert (Diëtiste) Polenstraat 169a 9940 Sleidinge Tel: 09/357.60.86 Rachel Hillaert Kegelstraat 3 9940 Sleidinge en bordje Koken in gezond de wok ten & goedkoop huize van... Kook-& winkelvaardigheden voor sociaal zwakkeren Stap -voor-stap recept Quiche met winkeloefening, dagmenu & quiz over de voedingsdriehoek Greet

Nadere informatie

Vergeten recepten. Ideeën en inspiratie. www.weekvandesmaak.be

Vergeten recepten. Ideeën en inspiratie. www.weekvandesmaak.be Vergeten recepten Ideeën en inspiratie www.weekvandesmaak.be SOEP VAN PASTINAAK EN WORTEL MET GEKRUIDE YOGHURT Benodigdheden (voor 6 personen) 1 ui 625 g pastinaak 500 g wortelen kippenbouillon 90 g gewone

Nadere informatie

Kookdemonstratie Breda Deel 1 - vleesvervangers

Kookdemonstratie Breda Deel 1 - vleesvervangers Kookdemonstratie Breda Deel 1 - vleesvervangers Waarom vlees vervangen door onbewerkt plantaardig voedsel? Planten beschermen Plantaardig voedsel bevat beschermende stoffen voor het lichaam (o.a. fytochemische

Nadere informatie

Dogscare. Buys Ballotstraat 18 4462 AP Goes 0113-213455 info@dogscare.nl K.v.K. 22060497

Dogscare. Buys Ballotstraat 18 4462 AP Goes 0113-213455 info@dogscare.nl K.v.K. 22060497 Dogscare Buys Ballotstraat 18 4462 AP Goes 0113-213455 info@dogscare.nl K.v.K. 22060497 D a t a s h e e t DOG LOVERS GOLD Ingrediënten: Alle geselecteerde ingrediënten van de allerhoogste kwaliteit zijn.

Nadere informatie

Alles over VETTEN GOEDE ÉN SLECHTE. E-book

Alles over VETTEN GOEDE ÉN SLECHTE. E-book Alles over VETTEN GOEDE ÉN SLECHTE E-book WAT IS VET? VET IS EEN VOEDINGSSTOF DIE ZIT IN BIJVOORBEELD HALVARINE, OLIE, VLEES, KAAS EN IN KOEK, SNACKS EN SAUZEN. VET IS ALTIJD EEN MENGSEL VAN VETZUREN.

Nadere informatie

Voorkom Zwangerschapsdiabetes

Voorkom Zwangerschapsdiabetes Voorkom Zwangerschapsdiabetes Steeds meer zwangere vrouwen krijgen zwangerschapsdiabetes (zwangerschapssuiker). Deze folder geeft informatie over gezond eten en bewegen tijdens zwangerschap. Wat is zwangerschapsdiabetes?

Nadere informatie

11 EET in totaal minder 62 12 Let op uw gewicht 66 13 BEWEEG iedere dag 72

11 EET in totaal minder 62 12 Let op uw gewicht 66 13 BEWEEG iedere dag 72 INHOUD VEROUDERING TEGENGAAN 6 DEEL een 20 basisregels 12 1 EET MEER fruit 14 2 EET MEER groente 20 3 EET MEER bonen 24 4 EET MEER knoflook 30 5 EET MEER noten 34 6 EET MEER vette vis 40 7 GENIET VAN rode

Nadere informatie

LES 16C VOEDINGSSTOFFEN: Beschermende (Bouw)stoffen en Mini lasagne

LES 16C VOEDINGSSTOFFEN: Beschermende (Bouw)stoffen en Mini lasagne [1] VERWERKING van AGRARISCHE PRODUCTEN LES 16C VOEDINGSSTOFFEN: Beschermende (Bouw)stoffen en Mini lasagne INLEIDING Deze les gaat over beschermende stoffen. Brandstoffen, bouwstoffen en beschermende

Nadere informatie

Tortilla s met gerookte makreel

Tortilla s met gerookte makreel Beste KOOK-OOK klant! De recepten van KOOK-OOK worden samen gesteld met producten die zo min mogelijk bewerkt zijn. Een groot gedeelte van ons voedsel dat verkrijgbaar is in de supermarkt, komt uit een

Nadere informatie

Diab-eten. Voeding en hartchirurgie. Jacobien Hiemstra Diëtist, St Antonius Ziekenhuis 9 april 2013

Diab-eten. Voeding en hartchirurgie. Jacobien Hiemstra Diëtist, St Antonius Ziekenhuis 9 april 2013 Diab-eten Voeding en hartchirurgie Jacobien Hiemstra Diëtist, St Antonius Ziekenhuis 9 april 2013 Inhoud Belang goede voedingstoestand De voedingstoestand van diabeten Risico s intake bij diabeten Gevolgen

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! KOOK-OOK maakt zoveel mogelijk gebruik van biologische producten. Wat is biologisch? En waarom maakt KOOK-OOK zo graag gebruik van biologische producten? De term biologisch heeft

Nadere informatie

KOOK-OOK wenst u een gezond en smaakvol 2015!

KOOK-OOK wenst u een gezond en smaakvol 2015! KOOK-OOK wenst u een gezond en smaakvol 2015! KOOK-OOK helpt graag mee om 2015 gezond van start te laten gaan. Hierbij weer een tas vol lekkere en eerlijke groenten. Veel producten uit de KOOK-OOK tas

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant! Vanaf deze week zal KOOK-OOK meer gebruik gaan maken van groentes uit Zwolle.

Beste KOOK-OOK klant! Vanaf deze week zal KOOK-OOK meer gebruik gaan maken van groentes uit Zwolle. Beste KOOK-OOK klant! Vanaf deze week zal KOOK-OOK meer gebruik gaan maken van groentes uit Zwolle. KOOK-OOK zal namelijk groentes gaan gebruiken afkomstig van het biologisch-dynamisch tuinbouwbedrijf

Nadere informatie

De voedingsmiddelendriehoek.

De voedingsmiddelendriehoek. Hoofdstuk 8 De voedingsmiddelendriehoek. 1. De voedingsdriehoek invullen. 2. De drie maaltijden per dag opnoemen. 3. Zeggen wanneer we best drinken en hoeveel liter we drinken. 4. Tips opnoemen om gezond

Nadere informatie

Diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes

Diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes (= diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes mellitus die tijdens de zwangerschap ontstaat en meestal na de bevalling weer verdwijnt.

Nadere informatie

Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29

Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 Diverticulitis Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. Inhoud...2 Wat is diverticulitis?...3 Oorzaken

Nadere informatie

Woordenlijst. Aminozuurpreparaat Wordt in dit handboek ook preparaat genoemd. Zie preparaat. Arts metabole ziekten Zie metabool arts.

Woordenlijst. Aminozuurpreparaat Wordt in dit handboek ook preparaat genoemd. Zie preparaat. Arts metabole ziekten Zie metabool arts. Woordenlijst. Aminozuur Aminozuren zijn de bouwstenen van eiwitten. Het lichaam maakt zelf veel aminozuren aan, maar andere moeten uit de voeding worden opgenomen: de zogenoemde essentiële aminozuren.

Nadere informatie

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam 1 2 VOORKOMEN VAN ONDERVOEDING BIJ OUDEREN Bij het bezoek op de polikliniek is u een aantal vragen gesteld over gewichtsverlies en uw eetlust. Hiermee wordt

Nadere informatie

30 dagen een commitment met jezelf aangaan!

30 dagen een commitment met jezelf aangaan! 30 dagen een commitment met jezelf aangaan! 1. Training 2. Voeding 3. Rust 1. Training - Grote spieren trainen benen, borst en rug - Cardio training - Dagelijks middelmatig bewegen Grote spieren trainen:

Nadere informatie

47 Voeding en kanker. A. van Stijgeren-Luthart

47 Voeding en kanker. A. van Stijgeren-Luthart A. van Stijgeren-Luthart Inleiding Menigeen die kanker heeft (gehad), vraagt zich wel eens af of verandering van eetgewoonten nodig is. Ook kunnen vragen opkomen over het verband tussen voeding en het

Nadere informatie

Module Voeding & Gezondheid. Grip op je gezondheid met voeding

Module Voeding & Gezondheid. Grip op je gezondheid met voeding Module Voeding & Gezondheid Grip op je gezondheid met voeding Introductie Olivia Bijman, dietist i.o. aan Haagse Hogeschool, The Happy Green Lifestyle.com Holistische gezondheid, duurzame levensstijl en

Nadere informatie

JUNKFOOD HET OPTIMALEGEZONDHEIDS TRAININGSPROGRAMMA! WEEK 1, JUNKFOOD. Het OptimaleGezondheids trainingsprogramma!

JUNKFOOD HET OPTIMALEGEZONDHEIDS TRAININGSPROGRAMMA! WEEK 1, JUNKFOOD. Het OptimaleGezondheids trainingsprogramma! HET OPTIMALEGEZONDHEIDS TRAININGSPROGRAMMA! WEEK 1, JUNKFOOD 101 JUNKFOOD Het OptimaleGezondheids trainingsprogramma! Week 1, Junkfood Snel, pijnloos en effectief! klantenservice@optimalegezondheid.com

Nadere informatie