nr.31 juni wordt living lab

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "nr.31 juni 2010 www.hollandsewaterlinie.nl wordt living lab"

Transcriptie

1 nr.31 juni 2010 WaterLIJN 4 Fort bij de Nieuwe Steeg wordt living lab 6 Kritische vragen op informatieavond Rijksmonument 7 Wat gebeurt er met het uitzicht van Fort Steurgat? Stijn Rademaker Projectbureau levert kwaliteitsbijdrage Een brede blik op de Ring Utrecht Het zijn ingrijpende plannen, die Rijkswaterstaat ontwikkelt voor het wegennet rond Utrecht. De A27 ten oosten van de stad wordt verbreed en de noordelijke ringweg, nu nog deels een stadweg met stoplichten, wordt een snelweg. Dat alles in een gebied met een groot aantal gezichtbepalende objecten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, waaronder de forten t Hemeltje, Voordorp, Blauwkapel, de Gagel en Ruigenhoek. De nieuwe Ring rond Utrecht is een project met een bovenregionale uitstraling dat grote gevolgen heeft voor de Waterlinie, vat Paul Berends van het Projectbureau Nieuwe Hollandse Waterlinie samen. En daar willen wij dus een belangrijke rol in spelen. Wij kennen het gebied niet alleen heel goed, maar we hebben ook een integrale aanpak voor ogen. Terwijl veel andere partijen vooral nog de deelbelangen zien. Samen met Dimitra Hierck, de secretaris van het Kwaliteitsteam, vertegenwoordigt Paul Berends het Projectbureau in de besprekingen met betrokken partijen, waaronder de gemeenten, de provincie Utrecht en Rijkswaterstaat. Daarbij gaat het niet alleen om regulier overleg aan de vergadertafel, maar ook om door het Projectbureau georganiseerde workshops waarin we alle ins en outs van een bepaald deelgebied onder de loep nemen. Neem de overkapping van de vervolg op pag. 2 Roze Plofsluis voor Giro d Italia Begin mei was de Plofsluis in Nieuwegein geheel in het roze gehuld. Op 7 mei werd het ingepakte verdedigingwerk van de Nieuwe Hollandse Waterlinie gepresenteerd door oud-wielrenner Johan van der Velde. Op 9 mei passeerde de tweede etappe van de 93e Giro d Italia van Amsterdam naar Utrecht de Plofsluis. De route voerde voor een belangrijk deel door de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het inpakken van de Plofsluis was bedoeld om het passeren van de Giro op te luisteren en de Waterlinie als recreatief gebied onder de aandacht te brengen. Ook werd zo gevierd dat de aanwijzing van de Nieuwe Hollandse Waterlinie tot grootste monument van Nederland daadwerkelijk is gestart. Zie ook het artikel op pagina 6 van deze editie van Waterlijn.

2 A G E N D A A C T U E E L Vervolg pag. 1 Ik ga fietsen en ik neem mee... A27 bij landgoed Amelisweerd. Die is bedoeld om de verbinding tussen de stad en het landgoed te verbeteren. Op zich een goede zaak, maar de keuze voor die ene overkapping van 250 meter die nu wordt uitgewerkt, hoeft niet de beste te zijn. Misschien is het wel een veel beter idee als je de snelweg op twee plaatsen kunt oversteken, en dan wat smaller. Het is toch maar een oversteek, niemand gaat picknicken boven de snelweg, ook niet als het er 250 meter breed is. Bovendien zijn twee smalle overkappingen goedkoper dan één brede. Dat geld kun je elders gebruiken, bijvoorbeeld voor een slimmer ontwerp van de kruising met de Kromme Rijn. Of aan de noordkant van de stad, waar de bereikbaarheid van de forten Ruigenhoek en De Gagel in het geding is. Afslagen Voor die noordkant zijn ook de nodige wijzigingsvoorstellen in ontwikkeling, vult Dimitra Hierck aan. Rijkswaterstaat heeft drie afslagen in gedachten, terwijl dat er best twee kunnen zijn, of onder bepaalde omstandigheden misschien zelfs wel één. Ook dat bespaart geld, dat je kunt gebruiken om de forten ter plekke beter bereikbaar te maken, over de weg heen of er onderdoor. En omgekeerd kun je in de wijk Overvecht, die aan het Waterliniegebied grenst, landschappelijke elementen van de Linie opnemen. Bijvoorbeeld door een of twee flats te slopen en dat gebied opnieuw in te richten met veel groen. Dan krijgen de stad en de Linie, die op die plek nu nog volkomen langs elkaar heen leven, veel meer met elkaar te maken. Het zijn allemaal maar ideeën. Maar juist in deze eerste fase van de plannen, nu de vrijheid nog groot is, is het van belang om al die ideeën te onderzoeken, aldus Paul Berends. Een brede blik op de landschappelijke ontwikkeling, daar gaat het om. De Waterlinie kan daar als regionale structuur en drager van het gebied een grote rol in spelen. Onze expertise kan dus een onverwachte kwaliteitsbijdrage zijn. Dat hebben we de afgelopen periode onder de aandacht weten te brengen, en dat blijven we doen. Ons motto is: die weg komt er toch, dus geef hem de ruimte. Maar zorg er dan wel voor dat het landschap en de Waterlinie daar zoveel mogelijk van profiteren. DNKTNK OP FORT ASPEREN KunstFort Asperen presenteert tot en met 29 september 2010 de expositie DNKTNK (denktank). Deze expositie is de eerste aflevering in de tweejaarlijkse serie Design Biënnales met spraakmakende gastcuratoren. Het spits wordt afgebeten door Tuttobene, het design platform dat duurzaam design en Nederlands talent in het buitenland presenteert. VAREN DOOR DE TIJD Onder de naam Varen door de tijd bieden het Vestingmuseum in Naarden en het Muiderslot een mogelijkheid om te kennis te maken met beide musea. De dag begint om 10 uur met een bezoek aan een van de musea naar keuze, inclusief een rondleiding. Rond het middaguur vaart u via de Naardertrekvaart de andere kant op. s Middags brengt u een bezoek aan het andere museum. De data zijn 24 juni en 3 augustus en FIETSEND DE LINIE PROEVEN Het nieuwe initiatief fietsmandje.nl biedt de mogelijkheid om de Nieuwe Hollandse Waterlinie op een speciale manier te beleven. U gaat op weg met een fietsmandje, bingokaart en routeboekje met kortingsbonnen en vouchers voor de lunch. Al fietsend verzamelt u de inhoud van een picknickmand met streekproducten. KAAP 2010 OP FORT RUIGENHOEK Op Fort Ruigenhoek in Groenekan zijn tien kunstwerken te zien voor kinderen en volwassenen. De kunstwerken zijn onderdeel van de vijfde editie van Kaap, een avontuurlijke ontdekkingstocht in en rond het fort. De kunstenaars zijn onder meer afkomstig uit Hawaï, Italië, Togo en Tasmanië. De tentoonstelling is te zien t/m 4 juli 2010, op zaterdag en zondag. ELFDUIZEND BEZOEKERS BIJ SEIZOENSOPENING Op zaterdag 17 en zondag 18 april 2010 vond voor de tweede keer de seizoensopening plaats van de forten, kastelen en vestingsteden in de Nieuwe Hollandse Waterlinie. In totaal deden 21 Linielocaties mee met rondleidingen, voorstellingen of activiteiten voor kinderen. Er was onder meer een fietstocht tussen Naarden en Fort Werk IV in Bussum. Op Fort Maarsseveen waren workshops circusacrobatiek en theater en op Fort aan de Klop was een circusvoorstelling te zien. Fort Rijnauwen bleek zeer populair tijdens de vroege vogelwandeling, terwijl de kinderen kozen voor het Kinderfort op Fort Vechten. Er was veel regionale en lokale aandacht voor het evenement via de krant, radio en websites. Daarnaast droeg een landelijk tv-spotje bij de publieke omroep bij aan de bekendheid. Al met al resulteerde dit in ruim bezoekers, 1500 meer dan vorig jaar. Zie ook het artikel op de achterpagina van deze editie van Waterlijn. DE WATERLINIE IN HET GORCUMS MUSEUM In het Gorcums Museum is de komende maanden een tentoonstelling te zien over het zuidelijk deel van de Waterlinie, vanaf de Linge tot in het Land van Heusden en Altena. Centraal staat de garnizoensstad Gorinchem. Het verleden komt tot leven in een presentatie met maquettes, kaarten, tekeningen en foto s. Ook wordt naar de toekomst gekeken; de tentoonstelling maakt duidelijk wat er met de forten gedaan kan worden. Enkele hedendaagse beeldend kunstenaars geven daarnaast een persoonlijke visie op de Waterlinie. Er is werk te zien van onder anderen Armando en Atelier Van Lieshout. De tentoonstelling is te zien van 19 juni t/m 29 augustus Voor meer informatie: Wethouder Jan Luteijn en gedeputeerde Brigitte van Haaften slaan symbolisch een muurtje kapot. RESTAURATIE FORT BAKKERSKIL BEGONNEN Op 11 maart 2010 is de officiële starthandeling verricht voor de restauratie en herbestemming van Fort Bakkerskil. De starthandeling werd verricht door gedeputeerde Brigitte van Haaften van Noord-Brabant, wethouder Jan Luteijn van Werkendam en de directeur van het Brabants Landschap Jan Baan. De afgelopen jaren zijn al enkele voorbereidende werkzaamheden getroffen. In 2009 is gestart met het herstellen van de wal rondom het fort en een betere toegang. Onder meer zijn drie van de vier loodsen gesloopt en is de gracht uitgebaggerd. Inmiddels is de voorbereiding voor de aanbesteding van de restauratie van het fort zelf gestart. Naar verwachting wordt er in dit najaar van dit jaar gestart met het werk. Fort Bakkerskil, dat in eigendom is van het Brabants Landschap, zal daarna een logiesfunctie krijgen voor recreanten die het Land van Heusden en Altena en de Biesbosch beter willen leren kennen. Door de ontwikkeling van recreatieve paden, zoals het Liniepad van Bakkerskil via Fort Altena naar de vesting Woudrichem, wordt ook een nieuwe recreatieve impuls aan het gebied gegeven. GEZOCHT: SLOTBEWAKER VOOR SLOT LOEVESTEIN Slot Loevestein is op zoek naar ondernemende kandidaten voor het televisieprogramma Slag om Loevestein. In dit programma gaan vier koppels uit Utrecht, Brabant, Gelderland en Zuid-Holland zes weken lang met elkaar de strijd aan. De winnaars worden beheerder van het Slot, en gaan ook de op het terrein gevestigde bed & breakfast runnen. Kandidaten voor de Slag om Loevestein kunnen zich opgeven via Het televisieprogramma wordt in de zomer van 2010 uitgezonden op vier regionale omroepen. Het programma is een samenwerkingsproject van de regionale omroepen Omroep Gelderland, Omroep Brabant, RTV Rijnmond en RTV Utrecht. 2 3

3 R E P O R T A G E Fort bij de Nieuwe Steeg wordt living lab Serious gaming op het GeoFort Nu is het nog stil op Fort bij de Nieuwe Steeg in Herwijnen, maar de komende twee jaar verrijst hier een GeoFort. Bezoekers kunnen interactief kennis maken met de wereld van cartografie en navigatie, en managers krijgen trainingen in crisisbeheersing. Het fort heeft een opmerkelijke geschiedenis. Jarenlang was het in bezit van het ministerie van Defensie, dat er allerlei valproeven deed, met materialen waarvan werd onderzocht of ze tegen een stootje konden. Er gingen zelfs geruchten van experimenten met nucleair materiaal. Toen kwam het vestingwerk in handen van Staatsbosbeheer, dat het weer verpachtte aan een gewerenmaker, die dure wapens maakte voor prins Bernhard, versierd met diamanten. Ondanks zijn koninklijke klantenkring ging de gewerenmaker failliet, waarop Staatsbosbeheer de spullen in beslag nam en van het fort verwijderde. Bij het laatste transport stortte de ophaalbrug in, waardoor het fort onbereikbaar werd binnen zijn vestinggracht. Daarna werd het stil op het Fort bij de Nieuwe Steeg. Crematorium Daar moest een einde aan komen, meenden uiteindelijk steeds meer betrokkenen, waaronder de eigenaar. Er werd een tender uitgeschreven, waarbij twee mogelijke exploitanten overbleven. Een crematorium, dat exclusieve crematies wilde gaan verzorgen, en Willemijn Simon van Leeuwen en haar partner Bart Bennis, die er toen nog een cartografisch museum wilden vestigen. Uiteindelijk gaf Staatsbosbeheer de voorkeur aan ons omdat men deze bestemming het beste bij het geheel vond passen, herinnert Willemijn zich in het kleine wachtershuisje aan de herstelde ophaalbrug. We kregen een jaar de tijd en hebben ons tot het uiterste ingezet. Na dat jaar hadden we twintig sponsors, en konden we verder. Inmiddels hebben we ook een flink bedrag gekregen uit de gelden voor de Nota Ruimte, dus ook de restauratie kan voortvarend worden aangepakt. Fort bij de Nieuwe Steeg is een prachtig fort. Het ligt op een van de mooiste plekken in het rivierengebied, met uitzicht op weilanden, boomgaarden, Fort Asperen, de Linge en heel in de verte het dorpje Herwijnen waartoe het formeel behoort. Vanaf eind 2011 als alles volgens plan verloopt is hier een GeoFort gevestigd. Volgens de initiatiefnemers Willemijn en Bart, die hun werk bij de ANWB er voor opgaven, wordt het een living lab, waar je op speelse wijze kennis kunt maken met een wereld van cartografie en navigatie. Je krijgt zelf de macht in handen. Je kunt een schip navigeren, de brandweer voorzien van de snelste route, nieuwe spoorwegen plannen, overstromingen voorkomen, gebieden in een 3D-omgeving virtueel verkennen en op het buitenterrein verborgen schatten opsporen met GPS, belooft de website. Maar zover is het nog niet, al wordt er hard aan gewerkt. Wel is het zakelijke gedeelte van het fort al open, waar seminars en vergaderingen worden gehouden, inclusief de benodigde catering. Straks verrijst hier een vergaderruimte voor 150 mensen, aldus Willemijn. Ook besteden we veel aandacht aan serious gaming voor managers. Wij maken daarvoor games op maat. Een thema is bijvoorbeeld crisisbeheersing. Gamers blijken daar beter in te zijn dan niet-gamers. Zij nemen sneller beslissingen, en kunnen beter hoofd- en bijzaken onderscheiden. Heel belangrijk voor bestuurders dus. Plank voor plank Een rondleiding over het 3,5 hectare grote terrein maakt duidelijk hoeveel werk er nog moet worden verzet. We wandelen langs de plek van de toekomstige zintuigendoolhof en het Geoplein, waar de buitenactiviteiten zijn gepland maar waar nu nog schapen grazen. Ook komen we langs een houten artillerieloods uit 1880 die met gelden uit de Nota Ruimte plank voor plank wordt opgeknapt. We willen een goed evenwicht bewaren tussen het behoud van het cultureel erfgoed en de nieuwe bestemming die wij eraan gaan geven, zegt Willemijn. En ik wil benadrukken dat we dat laatste niet moeten vergeten. Wij zorgen ervoor dat het fort publiek toegankelijk wordt en onze exploitatie maakt het mogelijk dat het fort kan worden onderhouden. We hebben daarbij veel te danken aan het Kwaliteitsteam van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, dat in dezelfde lijn denkt als wij. Behoud door ontwikkeling, dat is ons uitgangspunt. Natuurlijk is het belangrijk om het verleden niet uit het oog te verliezen, maar het moet wel een levend verleden zijn. De blik op de toekomst staat toch eigenlijk wel voorop. Voor meer informatie: Aan een bocht in de Linge Willemijn Simon van Leeuwen Fort bij de Nieuwe Steeg is gebouwd op een forteiland in 1878, ten oosten van het dorpje Asperen en ten zuiden van de Linge. Het diende ter afsluiting van een onoverzichtelijke bocht in de rivier, en van de Lingedijk en de hoger gelegen stroomrug. Bovendien steunde het fort het oudere Fort Asperen, dat nu een kunstfort is. Het fort heeft een bijzondere bomvrije kazerne, bestaande uit twee gebouwen waarvan de gevelmuren recht tegenover elkaar staan met een tussenruimte van ongeveer vier meter. Aan de oostzijde zijn de gebouwen met elkaar verbonden. Voor deze afwijkende oplossing werd gekozen, omdat het vrij liggende fort van twee zijden door belegeringsgeschut onder vuur kon worden genomen. Alle gebouwen op het forteiland krijgen straks in het nieuwe GeoFort een bestemming. Foto s Geofort 4 5

4 A C H T E R G R O N D V O O R T E G E N Informatieavond Rijksmonument goed bezocht Er waren veel kritische vragen Uiteindelijk kwamen er zo n veertig man, onder wie veel boeren. Maar ook de eigenaar van het theehuis bij Fort Rijnauwen en de directeur van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed waren present. De opkomst was dus goed, zegt Rob Zakee. Namens het Projectbureau Nieuwe Hollandse Waterlinie organiseerde hij samen met de RCE de eerste informatiebijeenkomst over de aanwijzing van de Waterlinie tot Rijksmonument. Alle eigenaren van onderdelen van de Waterlinie, zoals bunkers, sluizen en dijken, waren uitgenodigd. Er waren veel kritische vragen, maar daarvoor waren we juist gekomen. Dat was dus prima. Op zo n avond zie je natuurlijk vooral de mensen die vraagtekens plaatsen, om wat voor reden dan ook. De voorstanders blijven sneller thuis. Ik moet zeggen dat het ondanks dat toch erg gezellig was, zeker ook tijdens de borrel na afloop. Zo n avond werkt veel beter dan wanneer er alleen maar een brief op de mat ploft, wat meestal gebeurt bij een aanwijzing tot monument. Tankgracht De procedure waarmee de Waterlinie het grootste monument van Nederland wordt, neemt meer dan een jaar in beslag. In september 2009 werd de aanwijzing officieel in gang gezet door de toenmalige minister Plasterk. En als alles volgens plan verloopt, vindt de definitieve erkenning als monument plaats in november van dit jaar. Luchtfoto van de tankgracht (in zigzagvorm) Impressies van de informatieavond Voor die tijd moet er echter heel wat gebeuren. Zo is er de afgelopen maanden op het Projectbureau en bij de RCE hard gewerkt om de inventarisatie van alle objecten op orde te krijgen en ze van een goede beschrijving te voorzien. Daarbij was het voor iedereen vernieuwend om te werken in clusters, zegt Rob Zakee. Die clusters worden bepaald door de militair-functionele samenhang, en ook de clusters moesten worden beschreven. Dat ging ook om niet-alledaagse zaken, zoals de tankgracht van vlak voor de Tweede Wereldoorlog, aan de oostkant van het Liniegebied. Daarover was op de voorlichtingsavond veel te doen. Want de tankgracht, zo bleek, is een verhaal apart. Hij bestaat voor een groot deel uit sloten in het boerenland die er in 1940 al lagen. Die zijn destijds verbreed en beschoeid, en maken nu onderdeel uit van het waterbeheer door het waterschap. De beperkingen die de Monumentenwet oplegt, kunnen daarmee van directe invloed zijn op de agrarische bedrijfsvoering. Bezwaar Uiteraard is het mogelijk om bezwaar te maken tegen de monumentenstatus. Iedere belanghebbende kan dat doen. Om onze visie goed te delen, en om iedereen de gelegenheid te geven zich optimaal uit te spreken, organiseren we in totaal zeven informatiebijeenkomsten, vervolgt Rob Zakee. De eerste was dus een succes. Niemand heeft overigens nog bezwaar gemaakt tegen de status, maar er waren wel veel vragen. Zo vroeg een aantal eigenaren of het mogelijk was een financiële vergoeding te krijgen voor onderhoud van een deel van het monument. In sommige gevallen is dat inderdaad mogelijk. Ook wilde men weten of er alleen bouwwerken worden beschermd, of dat ook de landbouwgrond onder de monumentenstatus valt. Het antwoord luidt: vrijwel alleen bouwwerken. Met als enige uitzondering die historische tankgracht aan de oostkant van het Liniegebied. Tot slot waren er vragen over mogelijke planschade en de vergoeding daarvan. Ook die hebben we naar tevredenheid kunnen beantwoorden. De komende periode vinden er diverse informatieavonden plaats, in alle delen van het Liniegebied. Voor meer informatie: of Ontwerptekening van de nieuwe dijk (donkergroen). De bruingrijze vlakken zijn traditionele wilgengrienden. Het uitzicht van Fort Steurgat Ten zuiden van Fort Steurgat in Werkendam komt een dijk te liggen, die het vestingwerk moet beschermen tegen hoge waterstanden als er straks wordt ontpolderd. Dit project is onderdeel van het programma Ruimte voor de Rivier en is bedoeld om de Boven Merwede bij Gorinchem bij hoge waterstanden met dertig centimeter te verlagen. De natuur krijgt weer ruimte in dit deel van de Biesbosch, waarbij veel oude kreken in hun oude staat worden hersteld. De bewoners van Fort Steurgat krijgen echter te maken met een dijk niet ver van hun huis. Zij hebben zich sterk gemaakt voor een verandering van de plannen. Dat heeft er in elk geval toe geleid dat de dijk, die aanvankelijk hoger zou worden, nu beperkt blijft tot 3,5 meter en beter in het landschap wordt ingepast. Wat vinden direct betrokkenen er nu van? Henk van de Raadt Bewoner van een van de appartementen De bewoners wisten van niets toen zij hier kwamen wonen, maar ons uitzicht is straks in één klap weg. Wij zijn hier komen wonen vanwege het unieke karakter van het fort, de rust en het weidse uitzicht. En dat willen we graag behouden. Met het streven om de schootsvelden in het landschap zichtbaar en herkenbaar te houden wordt in de plannen geen rekening gehouden. Door een mogelijke toegankelijkheid van de dijk is er ook sprake van een verlies aan privacy en rust. Tot slot vrezen we door het water meer last te krijgen van muggen. We hopen via de laatste inspraakmogelijkheid toch nog iets aan de plannen te kunnen wijzigen. Fred Snijders Bewoner van een van de appartementen Het is jammer van het uitzicht, maar we krijgen er straks wel een mooier gebied voor terug, want de akkers die er nu liggen zijn wat saai. Er komt meer plas en dras. Dat is fijn voor de dieren de planten, en dus wat mij betreft ook voor ons. Johan van der Meulen Beleidsmedewerker Waterschap Rivierenland Wij zijn als toekomstig beheerder nauw betrokken bij dit plan. Aanvankelijk zou er een traditionele hoge dijk komen. Om het cultuurlandschap en de bewoners maximaal tegemoet te komen, vonden we een andere oplossing. We kozen voor het planten van wilgen op een berm tegen de buitenzijde van de dijk. Dit breekt de golven, en dat scheelt bij dezelfde bescherming tachtig centimeter in hoogte. Het is nog ongebruikelijk om opgaande beplanting op te nemen in het dijkontwerp, maar we kunnen ons goed vinden in dit plan. Een oude traditie van griendcultuur komt zo weer tot leven. Arnold van Vuuren Projectdirecteur Nieuwe Hollandse Waterlinie Een nieuwe dijk in het schootsveld van een fort, dat is een forse ingreep ook in de historische structuur van de Waterlinie. Een vrij schootsveld is in dit geval echter niet mogelijk, vanwege het maatschappelijke belang van deze ingreep en het gebrek aan betere alternatieven. Dan gaat het erom een zo groot mogelijke bijdrage te leveren aan het zichtbaar en toegankelijk maken van de Linie. Daarom heeft het Kwaliteitsteam ervoor gepleit dat de dijk dicht bij het fort komt te liggen en aan de fortzijde een heel flauwe helling krijgt. Dat maakt duidelijk dat de dijk niet bij het fort hoort en leidt het blikveld vanuit het fort erlangs omhoog. Wandelaars op de dijk blijven naar onze mening op behoorlijke afstand van de woningen in het fort. Wij vinden het dan ook een mooi streven om de dijk recreatief toegankelijk te maken. Project Noordwaard 6 7

5 E E N B I J Z O N D E R E P L E K Roofvogels op het Muiderslot Matthijs Floris De uil heet Ollie. Hij is lui en hij zit het liefste de hele dag voor zich uit te staren met zijn oranje ogen, zegt zijn verzorgster. Daarom vond ik die naam zo goed bij hem passen. Het is een mooie voorjaarsdag op een veldje bij het Muiderslot. Bij een tent staat een valkenier. Er zijn meer mensen bij het kasteel dan op andere zaterdagen, want het is de eerste dag van de seizoensopening van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Bij de kassa staat regelmatig een lange rij. Op het veldje bij de roofvogels is het rustiger. De dieren staan voor hun hok en kijken geduldig om zich heen. Een Europese oehoe met een spanwijdte van anderhalve meter, een slechtvalk die in duikvlucht een snelheid kan bereiken van bijna vierhonderd kilometer per uur, en nog een paar andere bijzondere vogels. Ze zitten vast aan een ketting. Anders maken ze elkaar onmiddellijk af, waarschuwt de valkenier. Floris (9) en Matthijs (10) uit Utrecht mogen de vogels op hun hand houden, uiteraard nadat ze een leren valkhandschoen hebben aangetrokken. Eerst kijkt Matthijs wat angstig, maar gaandeweg raakt hij gewend aan de oehoe en de slechtvalk. Cool, vindt hij het. En stoer. Misschien wil hij de foto s gebruiken voor de uitnodiging voor zijn verjaardagsfeestje, later dit jaar. Roofvogels horen bij het kasteel, vertelt de valkenier. De val- Bert Bukman Stichting Rijksmuseum Muiderslot Herengracht AA Muiden tel ( uur) kenjacht is al drieduizend jaar oud, maar bereikte zijn hoogtepunt in de Middeleeuwen. De graven van het Muiderslot joegen vaak op reigers, om indruk te maken op hun bezoek of gewoon voor de lol. Twee slechtvalken dwongen een reiger naar beneden te vliegen, waarna er een veer uit zijn kop werd getrokken als trofee. De reiger werd geringd en weer vrijgelaten. Heel diervriendelijk dus allemaal. Matthijs is onder de indruk. Een roofvogel als huisdier, dat lijkt hem wel wat. Hoewel... ze zijn wat groot. Hoewel... hij zou er indruk mee maken op zijn vrienden. Dus toch maar wel? Of toch niet? Hij schudt zijn hoofd en gaat naar het terras bij het kasteel. Een Fanta drinken. Muiderslaot WaterLIJN is een uitgave van het Nationaal Project Nieuwe Hollandse Waterlinie. Oplage Postbus 406, 3500 AK Utrecht Bezoekadres: Muntstraat 7, Utrecht Redactie: Titia de Zeeuw-Blom, Irene Visser en Chris Will Tekstverzorging: Bert Bukman Vormgeving: SOK Visueel Management Druk: Calff&Meischke, Amsterdam

Nieuwe Hollandse Waterlinie

Nieuwe Hollandse Waterlinie Nota Ruimte budget 35 miljoen euro Planoppervlak 300 hectare Trekker Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Nieuwe Hollandse Waterlinie Stevige nieuwe ruggengraat voor de Linie De Nieuwe Hollandse

Nadere informatie

GPS wandeling over landgoed Rhijnauwen, lengte ongeveer 4 kilometer.

GPS wandeling over landgoed Rhijnauwen, lengte ongeveer 4 kilometer. GPS wandeling over landgoed Rhijnauwen, lengte ongeveer 4 kilometer. 1. Start bij de Veldkeuken, Koningslaan 1, 3981 HD Bunnik Coördinaten: N 52.04.052 E 005.10.224 De Veldkeuken: Puur, ambachtelijk &

Nadere informatie

OOSTWAARDPAD. mooi in alle seizoenen!

OOSTWAARDPAD. mooi in alle seizoenen! OOSTWAARDPAD mooi in alle seizoenen! n de Oostwaard van de Biesbosch is een grotendeels onverhard wandelpad uitgezet, langs boerenakkers en dwars door karakteristieke grienden. Boeren hebben enthousiast

Nadere informatie

Waterlinies in Nederland

Waterlinies in Nederland Waterlinies in Nederland Cultuurhistorisch erfgoed Mysterieuze verhalen en beleving Schitterende natuur Economische bedrijvigheid en werkgelegenheid Culturele, zakelijke en sportieve activiteiten Een betere

Nadere informatie

JURYRAPPORT PRIJSVRAAG WATERLINIECENTRUM NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE FORT VECHTEN

JURYRAPPORT PRIJSVRAAG WATERLINIECENTRUM NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE FORT VECHTEN JURYRAPPORT PRIJSVRAAG WATERLINIECENTRUM NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE FORT VECHTEN Opdrachtgever: Provincie Utrecht Oktober 2011 2 Aanle id ing: Voor het ontwerp van het nieuw te bouwen Waterliniecentrum

Nadere informatie

Iedereen is van harte welkom Zie hieronder

Iedereen is van harte welkom Zie hieronder NIEUWSBRIEF Secr. Cor Knoop Fresiastraat 24 4921 HC Made Tel 062-683642 e.mail: caknoop@hetnet.nl jaargang 15 nummer 4, augustus 2012 Uitnodiging 1 Hierbij nodigen wij U uit voor de dagexcursie naar de

Nadere informatie

zaterdag 12 juni van 10.00 tot 16.00 uur, bos Nieuw Wulven (via Binnenweg)

zaterdag 12 juni van 10.00 tot 16.00 uur, bos Nieuw Wulven (via Binnenweg) Persuitnodiging Houten, 7 juni 2010 zaterdag 12 juni van 10.00 tot 16.00 uur, bos Nieuw Wulven (via Binnenweg) FEEST IN SPEELBOS NIEUW WULVEN Op zaterdag 12 juni van 10.00 tot 16.00 uur wordt Speelbos

Nadere informatie

Gagelbos. Spelen. Wandelen. Het buurtbos van Overvecht

Gagelbos. Spelen. Wandelen. Het buurtbos van Overvecht Staatsbosbeheer - landelijk informatiecentrum Postbus 1300, 3970 BH Driebergen T 030-6926213 www.staatsbosbeheer.nl Welkom buiten. Buiten is voor iedereen en er is elke dag wat te beleven. Daarom willen

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven Moerenburg- Inhoud: Zichtbare resultaten Kavelruil Heukelom 6 Kavelruil belangrijk voor realisatie doelstellingen Toekomstige plannen Deelname aan de Nationale Natuurwerkdag Procesmanager Nellie Raedts

Nadere informatie

VERBODEN KRINGEN. Docentenhandleiding

VERBODEN KRINGEN. Docentenhandleiding DE LINIE? ME WA W Docentenhandleiding Lesdoelen - Leerlingen kunnen omschrijven wat Verboden kringen zijn en weten dat een vrij schootsveld belangrijk was om het fort te verdedigen. - Leerlingen weten

Nadere informatie

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht Voorbeeld Ondernemers van gezocht, een titel over die programma s twee regels en activiteiten Voorbeeld willen van leveren een subtitel voor een levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum

Nadere informatie

CentreNL. = uitzichtpunt over de Viaanse oversteek = draaiend restaurant en inspiratielocatie

CentreNL. = uitzichtpunt over de Viaanse oversteek = draaiend restaurant en inspiratielocatie CentreNL entre NL 3 CentreNL = uitzichtpunt over de Viaanse oversteek = draaiend restaurant en inspiratielocatie spectaculair uitzicht op de Viaanse oversteek en de plaatsen Vianen, Vreeswijk en IJsselstein

Nadere informatie

6.1 MOLENROUTE LANGS VECHT, ANGSTEL EN GEIN Een fietsroute van A = 34 kilometer, B en C ieder 10 kilometer

6.1 MOLENROUTE LANGS VECHT, ANGSTEL EN GEIN Een fietsroute van A = 34 kilometer, B en C ieder 10 kilometer Utrecht 6.1 MOLENROUTE LANGS VECHT, ANGSTEL EN GEIN Een fietsroute van A = 34 kilometer, B en C ieder 10 kilometer Deze route is gebaseerd op de ANWB/VVV toeristenkaart, schaal 1:100.000 Route A: Deze

Nadere informatie

NBKS Noord-Brabantse Kunst Stichting. De NBKS =

NBKS Noord-Brabantse Kunst Stichting. De NBKS = NBKS Noord-Brabantse Kunst Stichting De NBKS = NBKS Noord-Brabantse Kunst Stichting Beroepsgroep Kunstenaars / vormgevers Rijk NBKS Kunstinstellingen Provincie Gemeenten Bedrijven Instellingen NBKS Noord-Brabantse

Nadere informatie

Te koop wegens vrede

Te koop wegens vrede Te koop wegens vrede Ondernemers gezocht Fort Everdingen staat te koop. De huidige eigenaar, de Dienst Landelijk Gebied van het ministerie van Economische Zaken, daagt (een groep van) ondernemers uit om

Nadere informatie

Aanleg Maas en Waalweg (N322) langs Puiflijk en Leeuwen

Aanleg Maas en Waalweg (N322) langs Puiflijk en Leeuwen Aanleg Maas en Waalweg (N322) langs Puiflijk en Leeuwen Het Land van Maas en Waal is echt rivierenlandschap. Het is open, vlak en kent een rationele verkavelingsstructuur. Het is ook een waardevol weidevogelgebied.

Nadere informatie

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk De kust is (niet) veilig! De dijk aan de kust van Petten ziet er zo sterk en krachtig uit, maar toch is hij niet

Nadere informatie

Omschrijving. Bezienswaardigheden. Activiteiten in deze route. Beeldenroute in Hoorn / wandelroute (5 km)

Omschrijving. Bezienswaardigheden. Activiteiten in deze route. Beeldenroute in Hoorn / wandelroute (5 km) Omschrijving Langs de kust van Hoorn staan zo n dertig beelden van verschillende Nederlandse kunstenaars/beeldhouwers. De wandeling langs de beelden start bij schouwburg Het Park en eindigt bij de oostelijke

Nadere informatie

Masterplan. Landschapspark aan de Hoofddijk - De Uithof

Masterplan. Landschapspark aan de Hoofddijk - De Uithof Masterplan Landschapspark aan de Hoofddijk - De Uithof Masterplan Landschapspark aan de Hoofddijk Opdrachtgever Universiteit Utrecht Directie Vastgoed en Campus Auteur Overtoom 197 1054 ht Amsterdam telefoon

Nadere informatie

Dienstwoning met bedrijfsruimte Stichting GeoFort

Dienstwoning met bedrijfsruimte Stichting GeoFort Dienstwoning met bedrijfsruimte heeft een aanvraag ingediend voor het wijzigen van het bestemmingsplan. In deze aanvraag zit onder andere het plan voor het bouwen van een dienstwoning met bedrijfsruimte

Nadere informatie

De Peel-Raamstelling in stelling

De Peel-Raamstelling in stelling De Peel-Raamstelling in stelling In het oostelijk deel van Noord-Brabant en deels in Limburg ligt een 20ste eeuwse verdedigingslinie: de Peel-Raamstelling. Verdedigingslinies maken deel uit van ons cultuurlandschap

Nadere informatie

Inventaris van luchtfoto's van het Oost- en Westfront van de Vesting Holland, ca. 1918-1932

Inventaris van luchtfoto's van het Oost- en Westfront van de Vesting Holland, ca. 1918-1932 Nummer archiefinventaris: 4.LOWH Inventaris van luchtfoto's van het Oost- en Westfront van de Vesting Holland, ca. 1918-1932 Auteur: R.M. Haubourdin Nationaal Archief, Den Haag 1989 Copyright: cc0 This

Nadere informatie

Ben jij klaar voor Sprokkelenburg?

Ben jij klaar voor Sprokkelenburg? Ben jij klaar voor Sprokkelenburg? 1 Inhoud 3 Waarom bouwen op Sprokkelenburg? 4 Ligging van Sprokkelenburg 6 Het plan Sprokkelenburg 8 Kies uw kavel 8 Zelf bouwen op Sprokkelenburg 9 Stappenplan 11 Kavelpaspoort

Nadere informatie

Projectblad Regionaal Groenprogramma. 1. Naam project: Regionaal archeologisch park/ groene schakel Matilo. 2. Gegevens aanvrager

Projectblad Regionaal Groenprogramma. 1. Naam project: Regionaal archeologisch park/ groene schakel Matilo. 2. Gegevens aanvrager 1. Naam project: Regionaal archeologisch park/ groene schakel Matilo 2. Gegevens aanvrager Gemeente Leiden Postbus 9100 2300 PC Leiden Inhoudelijk contactpersoon: Joyce Langenacker (projectleider) Projectmanager

Nadere informatie

Militair landschap Hoe werkt de Waterlinie De linie gemobiliseerd. Wandelen, fietsen, varen Lekker uit eten of overnachten Forten bezoeken

Militair landschap Hoe werkt de Waterlinie De linie gemobiliseerd. Wandelen, fietsen, varen Lekker uit eten of overnachten Forten bezoeken Militair landschap Hoe werkt de Waterlinie De linie gemobiliseerd Wandelen, fietsen, varen Lekker uit eten of overnachten Forten bezoeken Tot de knieën in het water Nederland is beroemd om zijn eeuwenlange

Nadere informatie

GeoFort: dé ideale locatie voor uw zakelijke evenement, vergadering of workshop!

GeoFort: dé ideale locatie voor uw zakelijke evenement, vergadering of workshop! GeoFort: dé ideale locatie voor uw zakelijke evenement, vergadering of workshop! Het 3,5 hectare grote forteiland is een bijzonder inspirerende omgeving met een groot contrast tussen het oude forteiland

Nadere informatie

Meerstad. Meer water, meer natuur, meer vrijheid.

Meerstad. Meer water, meer natuur, meer vrijheid. Meerstad. Meer water, meer natuur, meer vrijheid. Natuur, wonen & meer Meerstad staat voor de opvatting over hoe mensen vandaag de dag willen wonen, leven én recreëren: vrij en ongebonden in de ruimtelijkheid

Nadere informatie

Ambitiedocument MOB-complex

Ambitiedocument MOB-complex Ambitiedocument MOB-complex september 2013 Voorwoord Herontwikkeling MOB bijzonder project met unieke mogelijkheden Het Mobilisatiecomplex (MOB-complex) is een militair terrein gelegen aan de Nieuwe s-gravelandseweg

Nadere informatie

Meedenkbijeenkomsten Ring Utrecht A27/A12: Opbrengstnotitie oktober 2013

Meedenkbijeenkomsten Ring Utrecht A27/A12: Opbrengstnotitie oktober 2013 Meedenkbijeenkomsten Ring Utrecht A27/A12: Opbrengstnotitie oktober 2013 Op 14 en 15 oktober hebben er meedenkbijeenkomsten plaatsgevonden van het project Ring Utrecht A27/A12 met omwonenden en belanghebbenden.

Nadere informatie

Toerisme en Recreatie

Toerisme en Recreatie Toerisme en Recreatie Wat speelt er? De vraagstukken over toerisme en recreatie zijn divers. Er zijn vraagstukken met betrekking tot de routestructuur, de kwaliteiten in het gebied en nieuwe functies.

Nadere informatie

Routing Delft - Delftse Hout Delft

Routing Delft - Delftse Hout Delft Routing Delft - Delftse Hout Delft Drie routes verbinden centrum en buitengebied A13 stedelijke as 1:10.000 natuuras Delftse Hout educatieve as Werkboek Buro Lubbers 1304 Delftse Hout Drie assen tussen

Nadere informatie

Ringweg Oost 3.0, Leiden. Goed ingepast, betere verkeersafwikkeling, sneller te bouwen, tientallen miljoenen goedkoper

Ringweg Oost 3.0, Leiden. Goed ingepast, betere verkeersafwikkeling, sneller te bouwen, tientallen miljoenen goedkoper Ringweg Oost 3.0, Leiden Goed ingepast, betere verkeersafwikkeling, sneller te bouwen, tientallen miljoenen goedkoper Een weg met een geschiedenis De Ringweg Oost is één van de grootste investeringen ooit

Nadere informatie

Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden. Datum 2 mei 2011

Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden. Datum 2 mei 2011 Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden Datum 2 mei 2011 Colofon Projectnaam Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden Auteur Willem de Bruin Datum 2 mei 2011 1. Inleiding 1.1

Nadere informatie

FORT KIJKUIT. Een nieuwe blik op de toekomst van het fort. Plan: Tony de Haan Natuurmonumenten juli 2009

FORT KIJKUIT. Een nieuwe blik op de toekomst van het fort. Plan: Tony de Haan Natuurmonumenten juli 2009 FORT KIJKUIT Een nieuwe blik op de toekomst van het fort Plan: Tony de Haan Natuurmonumenten juli 2009 De Nieuwe Hollandse Waterlinie Fort kijkuit is een fort dat deel uitmaakt van de Nieuwe Hollandse

Nadere informatie

WaterLIJN. nr.28 september 2009. Voor de 16e keer openen in september weer een groot aantal

WaterLIJN. nr.28 september 2009. Voor de 16e keer openen in september weer een groot aantal WaterLIJN nr.28 september 2009 Nieuwsbrief van het Nationaal Project Nieuwe Hollandse Waterlinie 4 BIJZONDERE TENTOONSTELLING WATERLINIE 6 NIEUWE FIETSBRUG BIJ DE PLOFSLUIS 7 ER KOMT GEEN GELD VAN HET

Nadere informatie

De Nieuwe Hollandse Waterlinie

De Nieuwe Hollandse Waterlinie De Nieuwe Hollandse Waterlinie Van ontwikkeling naar gebruik 1 Samenvatting Kader NHW tot 2020 2 INHOUDSOPGAVE 3 Colofon Voorwoord... 3 1 Inleiding... 4 2 Resultaten... 7 3 Kader tot 2020... 10 Vermaatschappelijking

Nadere informatie

Staatsbosbeheer, gemeente Lingewaard, Beheerstichting en vrijwilligers, samen voor het fort

Staatsbosbeheer, gemeente Lingewaard, Beheerstichting en vrijwilligers, samen voor het fort Stand van zaken Fort Pannerden Oktober 2012 Inleiding Op 3 september 2011 is met een grootse happening in De Klompenwaard de restauratie van Fort Pannerden afgesloten. Deze afronding van de restauratie

Nadere informatie

REDUIT FORT BIJ VECHTEN (FOTO LUUC JONKER).

REDUIT FORT BIJ VECHTEN (FOTO LUUC JONKER). REDUIT FORT BIJ VECHTEN (FOTO LUUC JONKER). 28 MONUMENTAAL NR.5 2015 Museum Fort bij Vechten maakt culturele schat inzichtelijk Icoon voor Nieuwe Hollandse Waterlinie Eindelijk heeft Nederland zijn museum

Nadere informatie

4f 0431/13 TER INZAGE BIJLAGE(N) 19 december 2013 Commissie RZ OZ David Moolenburgh N.N.C. Plug 0297-29 18 31

4f 0431/13 TER INZAGE BIJLAGE(N) 19 december 2013 Commissie RZ OZ David Moolenburgh N.N.C. Plug 0297-29 18 31 Raadsvoorstel [ bijlage] AAN AGENDAPUNT NUMMER RAADSVERGADERING COMMISSIE ORGANISATIEONDERDEEL PORTEFEUILLEHOUDER BEHANDELEND AMBTENAAR TOESTELNUMMER de gemeenteraad 4f 0431/13 TER INZAGE BIJLAGE(N) ja

Nadere informatie

Oude Glorie. Evenementen. Nieuwsbrief jaargang 1, nummer 7. Onregelmatig (als er iets te melden valt) 10 september 2015. Website Oude Glorie

Oude Glorie. Evenementen. Nieuwsbrief jaargang 1, nummer 7. Onregelmatig (als er iets te melden valt) 10 september 2015. Website Oude Glorie Oude Glorie Nieuwsbrief jaargang 1, nummer 7 Onregelmatig (als er iets te melden valt) 10 september 2015 Website Oude Glorie De een is op weg naar het volgende evenement, de ander ligt al weer in de thuishaven.

Nadere informatie

Nieuwsbrief de XXXste, december 2013 Stichting Eendenkooi Maaspoort

Nieuwsbrief de XXXste, december 2013 Stichting Eendenkooi Maaspoort Nieuwsbrief de XXXste, december 2013 Stichting Eendenkooi Maaspoort Voor U ligt de laatste nieuwsbrief van het 8 ste jaargang. Waarin U kunt zien wat er in de maanden oktober, november en december gebeurd

Nadere informatie

Vraag 1a. Wat is de hoofdstad van Gelderland? ... Vraag 1b. Wat is de grootste stad in Gelderland? Vraag 1c. Wat is de Veluwe?

Vraag 1a. Wat is de hoofdstad van Gelderland? ... Vraag 1b. Wat is de grootste stad in Gelderland? Vraag 1c. Wat is de Veluwe? Naam: _ GELDERLAND BOS EN WATER Gelderland is een provincie in Midden-Nederland en is de grootste provincie van Nederland. Arnhem is de hoofdstad van de provincie. Nijmegen is de grootste stad. Gelderland

Nadere informatie

WaterLIJN. nr.42 maart 2013. 4 Muiden en Weesp: Je ziet de. 6 Mensen in de Linie: 7 Te koop wegens vrede:

WaterLIJN. nr.42 maart 2013. 4 Muiden en Weesp: Je ziet de. 6 Mensen in de Linie: 7 Te koop wegens vrede: nr.42 maart 2013 WaterLIJN 4 Muiden en Weesp: Je ziet de vesting weer liggen 6 Mensen in de Linie: vrijwilliger Dirk de Groot 7 Te koop wegens vrede: Honswijk en Everdingen De Linie Viert Vrede Driehonderd

Nadere informatie

Aanleiding: Met deze brief brengen wij u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op het gebied van toerisme en recreatie in de gemeente Drimmelen.

Aanleiding: Met deze brief brengen wij u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op het gebied van toerisme en recreatie in de gemeente Drimmelen. Raadsbrief Made, 18 april 2011 Registratienr.: Onderwerp: Evaluatie Toerisme 2010 Portefeuillehouder: Ambtelijke coördinatie: Steller: M. Vos-Kroeze Grondgebied S. van Dijk Aanleiding: Met deze brief brengen

Nadere informatie

Stelling van Amsterdam en Nieuwe Hollandse Waterlinie samen sterker!

Stelling van Amsterdam en Nieuwe Hollandse Waterlinie samen sterker! Stelling van Amsterdam en Nieuwe Hollandse Waterlinie samen sterker Nieuwsbrief Roadshows UNESCO & Bescherming Stelling van Amsterdam en Nieuwe Hollandse Waterlinie samen sterker Datum: JULI 2015 Versie:

Nadere informatie

A&O ERFGOED PROVINCIE UTRECHT. 10 december 2015 Roland Blijdenstijn

A&O ERFGOED PROVINCIE UTRECHT. 10 december 2015 Roland Blijdenstijn A&O ERFGOED PROVINCIE UTRECHT 10 december 2015 Roland Blijdenstijn A&O ERFGOED PROVINCIE UTRECHT ONDERWERPEN Herijking Provinciale Ruimtelijke Verordening 2013-2028 (PRV) UNESCO-nominatie NHW Cultuurnota

Nadere informatie

Informatie Brochure. Pulchri Studio. Monumentaal, modern en verrassend. Lange Voorhout 15, 2514 EA Den Haag

Informatie Brochure. Pulchri Studio. Monumentaal, modern en verrassend. Lange Voorhout 15, 2514 EA Den Haag Informatie Brochure Pulchri Studio Monumentaal, modern en verrassend Lange Voorhout 15, 2514 EA Den Haag Hartelijk dank voor u interesse in Pulchri Studio! Museum Catering biedt diverse culinaire mogelijkheden

Nadere informatie

Nieuwe Hollandse Waterlinie. Streekcommissie Rivierengebied West. Bas Nijenhuis, 13 jan 2011, KvK, Tiel. Wat was de Nieuwe Hollandse Waterlinie?

Nieuwe Hollandse Waterlinie. Streekcommissie Rivierengebied West. Bas Nijenhuis, 13 jan 2011, KvK, Tiel. Wat was de Nieuwe Hollandse Waterlinie? Streekcommissie Rivierengebied West Bas Nijenhuis, 13 jan 2011, KvK, Tiel Nieuwe Hollandse Waterlinie Wat was de NHW en wat is het nu? Actualisering programma Project Diefdijkverbetering Vragen en opmerkingen

Nadere informatie

Professioneel behoud van monumenten

Professioneel behoud van monumenten Professioneel behoud van monumenten Heijmans Restauratiewerken 1 De waarde van monumenten Monumentale bruggen, sluizen en stuwen, kade-, stads- en vestingmuren, fortificaties en andere verdedigingswerken

Nadere informatie

Dijktraject Hoedekenskerke "restant" in relatie tot het voormalige wachthuisje voor het veer Hoedekenskerke- Terneuzen

Dijktraject Hoedekenskerke restant in relatie tot het voormalige wachthuisje voor het veer Hoedekenskerke- Terneuzen Rijkswaterstaat Ministerie van Verkeer en Waterstaat Leden PPZ-overleq memo Dijktraject Hoedekenskerke "restant" in relatie tot het voormalige wachthuisje voor het veer Hoedekenskerke- Terneuzen PIa Waterschap

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Lelystad, juli 2014 Het plan Het Federatieplan Windenergie bestaat uit onderlinge afspraken tussen bewoners, grondeigenaren en windmoleneigenaren in

Nadere informatie

VERBODEN. KRINGEN Opdrachtbladen

VERBODEN. KRINGEN Opdrachtbladen DE LINIE? ME WA W Opdrachtbladen Naam Groep Datum Opdrachtblad Verboden Kringen Opdracht 1 In 1853 trad de Kringenwet in werking. Deze wet regelde welke gebouwen rond een fort van de Nieuwe Hollandse Waterlinie

Nadere informatie

Datum : 26 april 2005 Nummer PS 2005ZCW04 Dienst/sector : R&G/RLU Commissie ZCW. Bijlage(n): diversen (zie blz. 7)

Datum : 26 april 2005 Nummer PS 2005ZCW04 Dienst/sector : R&G/RLU Commissie ZCW. Bijlage(n): diversen (zie blz. 7) S T A T E N V O O R S T E L Datum : 26 april 2005 Nummer PS 2005ZCW04 Dienst/sector : R&G/RLU Commissie ZCW Registratienummer : 2005REG001129i Portefeuillehouder J. van Bergen Titel : Bestuursovereenkomst

Nadere informatie

Structuurvisie Eiland van Schalkwijk + beoordelingskader en -protocol

Structuurvisie Eiland van Schalkwijk + beoordelingskader en -protocol Structuurvisie Eiland van Schalkwijk + beoordelingskader en -protocol Behoud en ontwikkeling van het landelijk karakter en de openheid van het gebied met ruimte voor landbouw, natuur, water, recreatie,

Nadere informatie

voor vaartoeristen, fietsers en wandelaars Tekst:??????

voor vaartoeristen, fietsers en wandelaars Tekst:?????? Koning Willem Alexanderkanaal Een beleefroute voor vaartoeristen, fietsers en wandelaars Tekst:?????? Tekst: Bert Dijenborgh - Foto s: Dianne Dijenborgh 12 Drenthe MagazinE 1216-DM31_ ALEXANDERKANAAL.indd

Nadere informatie

AANLEIDING / PROBLEEMSTELLING

AANLEIDING / PROBLEEMSTELLING Raadsvoorstel Voor de gemeenteraadsvergadering d.d. 28 september 2015 Documentnummer : 2015.0.072.749 Zaaknummer: 2015-03-01380 Onderwerp: Vaststellen bestemmingsplan 'Stadsblokken - Meinerswijk 2015'

Nadere informatie

Wat wordt de toekomst van de Zuidelijke Ringweg Groningen

Wat wordt de toekomst van de Zuidelijke Ringweg Groningen Wat wordt de toekomst van de Zuidelijke Ringweg Groningen 1 INHOUD Inleiding 3 Vijf oplossingen 4 Beoordelingskader 5 Vervolg 10 INFORMATIE EN CONTACT Voor informatie over de zuidelijke ringweg kunt u

Nadere informatie

Route.nl - Meer dan 1900 gratis fietsroutes

Route.nl - Meer dan 1900 gratis fietsroutes 1 van 8 Nederland Utrecht Stichtse Vecht 56 (ongeveer 3:18 u.) Fietsroute 138565 1km 2015 Falkplan BV 2 van 8 Nederland Utrecht Stichtse Vecht 56 (ongeveer 3:18 u.) Fietsroute 138565 Falk-VVV fietskaarten,

Nadere informatie

Wordt vervolgd. Een reis van verwondering, humor en transformatie

Wordt vervolgd. Een reis van verwondering, humor en transformatie Belcrum Liniekwartier Faam Braakliggend terrein Station Breda Wanneer reizigers met de trein door Breda trekken, worden verschillende indrukken van de stad opgedaan. Eén van die indrukken zijn de braakliggende

Nadere informatie

HET WATERSCHILD. De geschiedenis van het Muiderslot en het water

HET WATERSCHILD. De geschiedenis van het Muiderslot en het water HET WATERSCHILD LESBRIEF BASISONDERWIJS De geschiedenis van het Muiderslot en het water nieuwe, ondergrondse ruimte op het terrein achter het kasteel te bezoeken zonder rondleiding geschikt voor leerlingen

Nadere informatie

Stuurgroep Nieuw Hydepark

Stuurgroep Nieuw Hydepark Voortgangsrapportage 1 Stuurgroep Nieuw Hydepark Periode januari t/m mei 2013 4 juni 2013 Kleine Synode 21 juni 2013 OZ 13-06 Bestuur Dienstenorganisatie Pagina 3 van 7 Inhoud 1. Inleiding 5 2. Projectkaders

Nadere informatie

Brandveiligheid voor rijksmonumenten: niet alleen voor mensen! 8-10-2014. Inhoud. VBE seminar 8 oktober 2014 Herbestemmen en brandveiligheid

Brandveiligheid voor rijksmonumenten: niet alleen voor mensen! 8-10-2014. Inhoud. VBE seminar 8 oktober 2014 Herbestemmen en brandveiligheid Brandveiligheid voor rijksmonumenten: niet alleen voor mensen! Hanneke Nuijten Veilig Erfgoed Seminar VBE 8 oktober 2014 Inhoud Introductiefilmpje RCE en Veilig Erfgoed Wat zijn (rijks)monumenten? Ingrepen

Nadere informatie

Leonarduskerk. Onderzoeksresultaten TIPMooiLaarbeek.nl

Leonarduskerk. Onderzoeksresultaten TIPMooiLaarbeek.nl Leonarduskerk Onderzoeksresultaten TIPMooiLaarbeek.nl Leonarduskerk De Leonarduskerk staat al ruim één jaar leeg. In welke mate ben je het (on)eens met de volgende stelling. 50% 45% 40% 35% 30% 25% 20%

Nadere informatie

creatieve oplossing voor tijdelijke leegstand

creatieve oplossing voor tijdelijke leegstand creatieve oplossing voor tijdelijke leegstand Korte Voorhout 20 Postbus 216, 2501 ce Den Haag 070 785 4903 06 430 54 372 info@annavastgoedencultuur.nl Heeft u een leegstaand pand waarvoor u nog geen bestemming

Nadere informatie

Wandelingen Casa Careel

Wandelingen Casa Careel Wandelingen Casa Careel Ervaar één dag bij de herder Om de boerderij te bereiken sla je rechtsaf en je gaat linksaf voor de brug als je het pad inslaat aan de zuid oostzijde van Casa Careel. De herder

Nadere informatie

Maken dat natuur tegen een stootje kan Natuur combineren met

Maken dat natuur tegen een stootje kan Natuur combineren met Vooruit met natuur Stelt u zich voor een sterke, fitte, sprankelende natuur, waarvan je volop kunt genieten. Natuur dichtbij, die ontspant en die maakt dat je je prettig voelt op de plek waar je woont.

Nadere informatie

Bij de aanvraag om vrijstelling heeft het MFB een ruimtelijke onderbouwing gevoegd. In aanvulling hierop melden wij u het volgende:

Bij de aanvraag om vrijstelling heeft het MFB een ruimtelijke onderbouwing gevoegd. In aanvulling hierop melden wij u het volgende: Inleiding: Het Monumenten Fonds Brabant NV (MFB) is eigenaar van de monumentale boerderij aan de. Voor het behoud op langere termijn is een economisch verantwoorde vorm van hergebruik van de boerderij

Nadere informatie

NAGELE. programmaboekje

NAGELE. programmaboekje NAGELE programmaboekje Januari 2013 GROEN Uit het ontwerp van Nagele en de beplantingsplannen valt af te leiden dat de groenstructuur van Nagele is opgebouwd uit verschillende typen beplantingen die elk

Nadere informatie

Noorderland JUNI/JULI 2012. onen. als een prins(es)

Noorderland JUNI/JULI 2012. onen. als een prins(es) Noorderland JUNI/JULI 2012 onen als een prins(es) Woonland Aan een kilometer lange oprijlaan in Vledder staat een landhuis uit 1860. Erik en Ineke Hoetjes wonen in dit paleisje en laten graag anderen beleven

Nadere informatie

De Vuursche. Scootmobiel. Door de bossen met de scootmobiel

De Vuursche. Scootmobiel. Door de bossen met de scootmobiel Staatsbosbeheer Regio West Naritaweg 221, 1043 CB Amsterdam T 020-7073700 www.staatsbosbeheer.nl Scootmobiel De Vuursche Door de bossen met de scootmobiel Scootmobielroute in De Vuursche In deze folder

Nadere informatie

RWZI. Utrecht. 26 juni 2010 dag van de architectuur Utrecht

RWZI. Utrecht. 26 juni 2010 dag van de architectuur Utrecht RWZI Utrecht 26 juni 2010 dag van de architectuur Utrecht Inhoud even voorstellen pag. 4 intro - aanpak pag. 6 ontwerpsessies pag. 16 thema s pag. 30 conclusie pag. 38 2 3 SCHALEN INTRO stad dagindeling

Nadere informatie

Rhenen binnenstad. Een wederopbouwgebied van nationaal belang 04 / 30

Rhenen binnenstad. Een wederopbouwgebied van nationaal belang 04 / 30 Rhenen binnenstad Een wederopbouwgebied van nationaal belang 04 / 30 In de verdeling van de [ ] architecten werd in theorie het uiterste gedaan om te zorgen dat het straatbeeld, in overeenstemming met

Nadere informatie

n.v.t. Hollandse Delta - Kostenverdeling niet aan

n.v.t. Hollandse Delta - Kostenverdeling niet aan Bijlage 2 Tabel met vaarwegen Waterschap Hollandse Delta Wateren Lijst A Categorie Handreiking Vaarwegbeheer(der) -- Categorie Handreiking Vaarwegbeheer(der) Voedingskanaal (1.127) - BZM n.v.t. Hollandse

Nadere informatie

Vestingstad Hulst. De omwalling en de poorten

Vestingstad Hulst. De omwalling en de poorten WSV Zelden Rust ( Aktivia nr 261) organiseert: Zaterdag mei 20?? Omloop Vestingstad Hulst Start: Reynaertcollege Gildenstraat 1 Hulst ( Zeeuws-Vlaanderen) Afstanden: 7,15,21 en 28 km. Starturen: 07.30

Nadere informatie

Nieuwsbrief Lekkanaal/3e kolk Beatrixsluis

Nieuwsbrief Lekkanaal/3e kolk Beatrixsluis Nieuwsbrief Lekkanaal/3e kolk Beatrixsluis September 2014 In deze nieuwsbrief vindt u meer informatie over de voorbereidingen en de uiteindelijke aanleg van de 3 e kolk Beatrixsluis en de verbreding van

Nadere informatie

De historische beplanting van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: resultaten van een veldinventarisatie op zeven forten. Martijn Boosten & Patrick Jansen

De historische beplanting van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: resultaten van een veldinventarisatie op zeven forten. Martijn Boosten & Patrick Jansen De historische beplanting van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: resultaten van een veldinventarisatie op zeven forten Martijn Boosten & Patrick Jansen Wageningen, mei 009 Boosten, M., Jansen, P. De historische

Nadere informatie

Midden-Delflandroute. Route. 47.1 km

Midden-Delflandroute. Route. 47.1 km Route 6 47.1 km Midden-Delflandroute Midden-Delfland is een mini-groen Hart, dat ingeklemd ligt tussen Den Haag, Rotterdam en Delft. Het is nog steeds verrassend rustig en landelijk in dit mooie polderland.

Nadere informatie

Beheerplan bijzondere natuurwaarden Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein Samenvatting

Beheerplan bijzondere natuurwaarden Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein Samenvatting Beheerplan bijzondere natuurwaarden Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein Samenvatting Samenvatting van het beheerplan 2012-2017 een bijdrage aan het Europese programma Natura 2000 Het beheerplan is

Nadere informatie

Nota van B&W. Kennisname Masterplan Nationaal Poldermuseum en uitstel realisatie. mr. A.Th.H. van Dijk E. Feij 11 januari 2011

Nota van B&W. Kennisname Masterplan Nationaal Poldermuseum en uitstel realisatie. mr. A.Th.H. van Dijk E. Feij 11 januari 2011 7 gemeente Haarlemmermeer Nota van B&W onderwerp Kennisname Masterplan Nationaal Poldermuseum en uitstel realisatie Portefeuillehouder Steller Collegevergadering mr. A.Th.H. van Dijk E. Feij 11 januari

Nadere informatie

Kerkepaden in de Achterhoek

Kerkepaden in de Achterhoek voorbeeldproject Kerkepaden in de Achterhoek Historische verbindingen hersteld Nederland heeft waarschijnlijk het best onderhouden en meest fijnmazige net van verharde wegen dat er op de wereld te vinden

Nadere informatie

WaterLIJN. nr.44 september 2013. 4 Collabor8 was springplank. 7 Het geluk van de Waterlinie

WaterLIJN. nr.44 september 2013. 4 Collabor8 was springplank. 7 Het geluk van de Waterlinie nr.44 september 2013 WaterLIJN 4 Collabor8 was springplank voor ondernemers 7 Het geluk van de Waterlinie volgens Paul Berends 8 Op bezoek bij de schietvereniging in de Plofsluis Onderzoeker Koen Raats:

Nadere informatie

HOSPITALITY & SPONSORING

HOSPITALITY & SPONSORING HOSPITALITY & SPONSORING >5 T/M 8 MEI 26 girogelderland.nl 1 WELKOM BIJ DE GIRO GELDERLAND PROGRAMMA 26 GIRO GELDERLAND In mei 26 kleurt Gelderland een week lang roze. Met de start van de Giro d Italia

Nadere informatie

Spelen met Vuur. Vuur bij koud water 2007. Kunstenaars Vereniging Flevoland

Spelen met Vuur. Vuur bij koud water 2007. Kunstenaars Vereniging Flevoland Spelen met Vuur Vuur bij koud water 2007 Kunstenaars Vereniging Flevoland Spelen met Vuur Vuur bij koud water 2007 Kunstenaars Vereniging Flevoland Inhoudelijke rapportage Vuur bij Koud Water 2007 De manifestatie

Nadere informatie

Vind de mooiste fietsroutes op www.route.nl. Fietsroute 121570 Badhoevedorp, Spaarndam en Haarlem

Vind de mooiste fietsroutes op www.route.nl. Fietsroute 121570 Badhoevedorp, Spaarndam en Haarlem Fietsroute 121570 Badhoevedorp, Spaarndam en Haarlem Praktische informatie Dichtstbijzijnde parkeerplaats winkelpolder De Ronde Venen Dichtstbijzijnde parkeerplaats vanaf eindpunt winkelpolder De Ronde

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Onderwerp : uitvoeringsprogramma Groen Blauwe Diensten

Raadsvoorstel. Onderwerp : uitvoeringsprogramma Groen Blauwe Diensten Raadsvoorstel Vergadering: : 28 april 2008 Agendanummer : 7 Opiniërende vergadering : 14 april 2008 Portefeuillehouder : L.C.J. Lijmbach Onderwerp : uitvoeringsprogramma Groen Blauwe Diensten Aan de raad,

Nadere informatie

II Nil IIIIIIIIII III IIIII I0.1440720 28/08/2014

II Nil IIIIIIIIII III IIIII I0.1440720 28/08/2014 II Nil IIIIIIIIII III IIIII I0.1440720 28/08/2014 Ministerie van Economische Zaken > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag Gemeente Oosterhout T.a.v. het College van Burgemeester en Wethouders SLOTJESVELD

Nadere informatie

Schaapskudde 't Schaap van Staete

Schaapskudde 't Schaap van Staete Schaapskudde 't Schaap van Staete Bezoekadres: Vossemeerdijk 6 8251 PN Dronten Telefoon: 06 14543464 of 06 41423664 E-mail: schaapvans@gmail.com Website: www.schaapvanstaete.nl Facebook: www.facebook.com/schaapvanstaete

Nadere informatie

Reizen in de tijd Leren van de plek waar je opgroeit. Leeswijzer bij www.reizenindetijd.nl KUNSTHUIS

Reizen in de tijd Leren van de plek waar je opgroeit. Leeswijzer bij www.reizenindetijd.nl KUNSTHUIS Leeswijzer bij www.reizenindetijd.nl Reizen in de tijd Leren van de plek waar je opgroeit Reizen in de Tijd is een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs. De activiteiten gaan over de leerlingen en de plek

Nadere informatie

Vuren, Lindelaan 2. Ruime 2/1-kapwoning met garage en oprit. Aantrekkelijk wonen op een rustige locatie!

Vuren, Lindelaan 2. Ruime 2/1-kapwoning met garage en oprit. Aantrekkelijk wonen op een rustige locatie! Vuren, Lindelaan 2 Ruime 2/1-kapwoning met garage en oprit Aantrekkelijk wonen op een rustige locatie! In een rustige woonomgeving nabij de dorpskern staat deze royale 2/1- kapwoning met vrijstaande garage,

Nadere informatie

Groene kaart Utrecht. Start Sluiten Vorige Volgende Zoek Print. Informatie

Groene kaart Utrecht. Start Sluiten Vorige Volgende Zoek Print. Informatie - Utrecht is met recht trots op haar parken en groengebieden die de stad omlijsten. Het oude Wilhelminapark of het moderne Maximapark. De hoogste (en oudste) bomen van Nederland vind je op slechts 10 minuten

Nadere informatie

1. Nieuwe Hollandse Waterlinie

1. Nieuwe Hollandse Waterlinie 1. Nieuwe Hollandse Waterlinie Nieuwe Hollandse Waterlinie Niet locatie gebonden projecten: 1.2 estauratie waterbeheersingswerken 1.5 Monitoren autonome ontwikkelingen in relatie tot de NHW 2.4 Accentueren

Nadere informatie

BUITENGEWONE WERKZAAMHEDEN diverse sluizen en kraanbruggen Nieuwe Hollandse Waterlinie Noord-Holland, Utrecht, Gelderland en Brabant

BUITENGEWONE WERKZAAMHEDEN diverse sluizen en kraanbruggen Nieuwe Hollandse Waterlinie Noord-Holland, Utrecht, Gelderland en Brabant BUITENGEWONE WERKZAAMHEDEN diverse sluizen en kraanbruggen Nieuwe Hollandse Waterlinie Noord-Holland, Utrecht, Gelderland en Brabant Monumentenwacht Utrecht Postbus 10058 3505 AB Utrecht tel. 030-2343880

Nadere informatie

De avond zal voorbij vliegen

De avond zal voorbij vliegen Lizzy van Pelt schreef liefdesdrama van de Poortwachter van Fort Altena De avond zal voorbij vliegen Een klassiek liefdesdrama, zo laat het verhaal van de Poortwachter van Fort Altena zich het beste omschrijven.

Nadere informatie

Handreiking transformatieplan herbestemming

Handreiking transformatieplan herbestemming Handreiking transformatieplan herbestemming We zijn zuinig op ons culturele erfgoed. Voor het behoud daarvan is het belangrijk dat dat erfgoed ook daadwerkelijk gebruikt wordt. Immer: leegstand is achteruitgang.

Nadere informatie

Gangmakers voor Bussum!

Gangmakers voor Bussum! Met de fusie tussen Bussum, Naarden en Muiden in het vizier en de op handen zijnde Raadsverkiezingen in maart 2014 geeft de Bussumse Ondernemers Vereniging (BOV) met dit pamflet haar visie op de economische

Nadere informatie

ADVIES OUDE HOLLANDSE WATERLINIE Unie van Vestingsteden van de OHWL

ADVIES OUDE HOLLANDSE WATERLINIE Unie van Vestingsteden van de OHWL KWALITEITSTEAM GROENE HART ADVIES OUDE HOLLANDSE WATERLINIE Unie van Vestingsteden van de OHWL 1. Vraag Aanleiding en probleemstelling Vestingsteden in combinatie met een waterlinie zijn een uniek Nederlands

Nadere informatie

TOVERSTRALEN werken aan een duurzaam ontspannen samenleving Stedenbouw - Landschap - Architectuur

TOVERSTRALEN werken aan een duurzaam ontspannen samenleving Stedenbouw - Landschap - Architectuur Studiereis Oosterheem TOVERSTRALEN werken aan een duurzaam ontspannen samenleving Stedenbouw - Landschap - Architectuur NAWOORD 11.10.2013 Nawoord bij Zoetermeer excursie De belangrijkste vraag is nu of

Nadere informatie