Christine Defever. Prof. dr. Dimitri Mortelmans. (SGKB - Universiteit Antwerpen) Promotor. Prof. dr. Dimitri Mortelmans (Universiteit Antwerpen)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Christine Defever. Prof. dr. Dimitri Mortelmans. (SGKB - Universiteit Antwerpen) Promotor. Prof. dr. Dimitri Mortelmans (Universiteit Antwerpen)"

Transcriptie

1 De socio-economische positie van vrouwen en mannen na de transities echtscheiding en verweduwing. Een longitudinale studie op de Kruispuntbank Sociale Zekerheid Christine Defever Prof. dr. Dimitri Mortelmans (SGKB - Universiteit Antwerpen) Promotor Prof. dr. Dimitri Mortelmans (Universiteit Antwerpen) Steunpunt Gelijkekansenbeleid

2

3

4 Steunpunt Gelijkekansenbeleid Consortium Universiteit Antwerpen en Universiteit Hasselt 2011 ISBN Wettelijk Depot: D/2011/3680/13 NUR 745 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, geluidsband of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Druk- en bindwerk: Drukkerij Lithos ii

5 De socio-economische positie van vrouwen en mannen na de transities echtscheiding en verweduwing. Een longitudinale studie op de Kruispuntbank Sociale Zekerheid Christine Defever Prof. dr. Dimitri Mortelmans (SGKB Universiteit Antwerpen) Promotor Prof. dr. Dimitri Mortelmans Steunpunt Gelijkekansenbeleid - Consortium Universiteit Antwerpen en Universiteit Hasselt iii

6

7 Inhoudstafel Inhoudstafel...5 Inleiding...11 DEEL I: LITERATUURSTUDIE i.s.m. Tinne Marynissen en Nico Steegmans 1. De socio-economische status van mannen en vrouwen Ongelijkheid in arbeidsmarktparticipatie Ongelijkheid in de loopbaan Ongelijkheid in functie en verloning Ongelijke verdeling huishoudelijke taken en zorg voor kinderen De gevolgen van een (gedeeltelijke) uittrede op de arbeidsmarkt De transitie scheiding Huwelijken en scheidingen: enkele cijfers Juridisch kader De echtscheidingswet van 2007: culminatie van een versoepeling Financiële regelingen Vereffening-verdeling Onderhoudsuitkering tussen de echtgenoten Onderhoudsbijdrage voor de kinderen Onrechtstreekse financiële gevolgen Ontbinding van samenwoningscontract De socio-economische gevolgen van een echtscheiding Een nieuwe woning? Een nieuwe partner? Transities in de loopbaan? Financieel-economische gevolgen van een echtscheiding Enkele cijfers Een gemengd verhaal De precaire situatie van alleenstaande ouders Een vergelijkend perspectief: impact van een beleid Besluit

8 3. De transitie verweduwing Vergrijzing, pensionering, verweduwing en armoede: enkele cijfers Het Belgisch pensioenenstelsel De pensioenpijlers Basisuitkeringen Gewaarborgd minimumpensioen Inkomensgarantie voor ouderen Overlevingspensioen Pensioenen naar tewerkstellingsstelsel De pensioensituatie van een werknemer in loondienst De pensioensituatie van de zelfstandige De pensioensituatie van een ambtenaar Ongelijke pensioenen Het pensioen in genderperspectief Eerste pijler pensioen voor vrouwen Tweede pijler pensioen voor vrouwen Derde pijler pensioen voor vrouwen De gevolgen van de transitie verweduwing Financiële gevolgen van de transitie Emotionele en praktische gevolgen van de transitie Veranderde leefsituatie na de transitie De precaire situatie van weduwen met pensioen Besluit DEEL II: EEN LONGITUDINALE STUDIE OP DE KRUISPUNTBANK SOCIALE ZEKERHEID 1. Methodologie Het datawarehouse arbeidsmarkt en sociale bescherming De steekproeftrekking De opgevraagde variabelen De persoon- en gezinskenmerken De arbeidsgegevens De Uitkeringen en leeflonen Pensioengegevens De aanvraagprocedure

9 1.5. De gendermonitoring-tool Voorbereiding van de datasets en aanmaken nieuwe variabelen Aantal huishoudleden, aantal steekproefkinderen en aantal nieuw-geborenen Berekening van de kinderbijslag Berekening van het leefloon Berekening van de huishoudinkomens Inflatie-correctie van inkomen-gegevens OECD-correctie van inkomen-gegevens Opbouw van de indicatoren Indicatoren voor de transitie scheiding De situatie in het jaar voor de transitie scheiding (T-1) Socio-demografische gegevens Gezinssituatie Arbeidspositie Financiële situatie De impact van scheiding op de gezinssituatie Type gezin Aantal en leeftijd van de inwonende kinderen De impact van scheiding op de positie op de arbeidsmarkt Veranderingen in de arbeidspositie Invloed van gezinssituatie na scheiding op veranderingen in de arbeidssituatie De impact van scheiding op de financiële situatie Invloed van scheiding op het individuele bruto jaarinkomen Inkomen uit arbeid Totaal individuele bruto-jaarinkomen Invloed van scheiding op het huishoudinkomen Invloed van de gezinssituatie na scheiding op de financiële situatie Invloed van de arbeidsmarktpositie na scheiding op de financiële situatie

10 4. Indicatoren voor de transitie verweduwing De situatie in het jaar voor verweduwing Socio-demografische gegevens Gezinssituatie Arbeidspositie Financiële situatie De impact van verweduwing op de gezinssituatie Type gezin De impact van verweduwing op de arbeidsmarkt en het pensioen De impact van verweduwing op de financiële situatie Invloed van verweduwing op het individuele brutojaarinkomen Inkomen uit arbeid Inkomen uit pensioen Totale individuele inkomen Invloed van verweduwing op het totale huishoudinkomen Conclusies De socio-economische gevolgen van een relatiebreuk De socio-economische gevolgen van verweduwing Referenties

11 9

12 10

13 Inleiding De Gendermonitor vormt sinds 2006 een vast onderdeel van het Genderjaarboek dat focust op gelijke loopbaankansen voor vrouwen en mannen. Bedoeling is de gelijkekansendoelstellingen voor mannen en vrouwen binnen alle Vlaamse beleidsdomeinen aan bod te laten komen. Zo werd er in 2007 (Steegmans & Motmans, 2007) een indicatorenset geconstrueerd om gegenderde studiekeuzes en horizontale en verticale segregatie bij het onderwijs- en wetenschappelijk personeel te monitoren. De tijdsbesteding van vrouwen en mannen aan betaalde arbeid, kinderzorg en huishoudelijke arbeid vormde de belangrijkste onderzoeksvraag van de gendermonitor van 2008 (Steegmans, De Bruyn, & Marynissen, 2008). In het huidige thematische onderzoek ligt de focus op het toenemend aantal mensen dat tijdens hun levensloop de transitie meemaken van samenlevend naar alleenstaand. Deze verandering in huishoudens- en gezinsrelaties worden niet enkel veroorzaakt door sterfte van de partner, maar in toenemende mate ook door (echt)scheiding. De transitie van samenwonend naar alleenstaand op zich heeft vaak een ernstige financiële achteruitgang als gevolg voor één of beide partners. Het is zo dat het beschikbare gezinsinkomen van eenoudergezinnen beduidend lager ligt dan dat van de andere gezinstypes (OECD, z.d.). Bovendien geniet een koppel schaalvoordelen omdat een aantal kosten - zoals van een gezamenlijke woonst - gedeeld kunnen worden (Kalmijn, 2002). Bij het bekijken van de verschillende soorten huishoudens, valt op dat bijna 14% van de personen die risico lopen op armoede, deel uitmaken van een eenoudergezin. Terwijl deze gezinnen minder dan 6% uitmaken van de totale bevolking. 21% van de armen zijn alleenstaanden, terwijl deze groep slechts 15% uitmaakt van de totale bevolking 1. Het zijn deze socioeconomische gevolgen van verweduwing en (echt)scheiding die we willen monitoren in relatie tot een aantal beïnvloedende factoren zoals leeftijd, arbeidsregime, arbeidsstatuut, beroep, aantal inwonende kinderen, leeftijd van de kinderen en natuurlijk geslacht. Uit eerder onderzoek is gebleken dat het vooral vrouwen zijn die een financiële terugval ondervinden na (echt)scheiding of verweduwing (Fokkema, 2001). Dit vindt vooral zijn oorzaak in het feit dat loonarbeid ongelijk verdeeld is tussen mannen en vrouwen. Mannen besteden meer tijd aan betaalde arbeid - ongeacht de gezinssituatie - en vrouwen nemen het grootste deel van de huishoudelijke taken op zich (Steegmans et al., 2008). Vrouwen onderbreken hun arbeidscarrière tijdens hun levensloop vaker dan mannen, bijvoorbeeld om de zorg voor de kinderen op zich te nemen. Hierdoor beschikken zij over minder kapitaal en minder pensioenrechten. Door hun vaak beperkte investering op de arbeidsmarkt door onderbrekingen en parttime werk zijn de pensioenrechten van vrouwen niet optimaal. Door echtscheiding kunnen zij later geen beroep doen op de opgebouwde pensioenrechten van hun ex-echtgenoot (De Bruyn, 2006). In een eerste theoretische hoofdstuk zullen we aan de hand van een literatuurstudie illustreren welke factoren er nu precies voor zorgen dat de situatie na de breuk of verweduwing vaak zo negatief uitvalt voor vrouwen. De situatie in België, en meer 1 11

14 specifiek in Vlaanderen, zal gekaderd worden in een ruimere vergelijking met andere OESO- en EU-landen. Omdat het pensioenbeleid een zeer belangrijke rol speelt in de socio-economische gevolgen na verweduwing zal er ook aandacht gegeven worden aan de Belgische wetgeving hieromtrent. Het huidige onderzoek tracht de financiële terugval na echtscheiding of verweduwing te onderzoeken aan de hand van een longitudinale reconstructie van het inkomen uit arbeid of vervangingsinkomen. Hiervoor werden gegevens aangevraagd van de Kruispuntbank Sociale Zekerheid. Naast inkomen (uit arbeid, vervangingsinkomen, uitkeringen) werden ook gegevens opgevraagd rond gezinssituatie (o.a. aantal en leeftijd van kinderen, gezinssamenstelling), de positie op de arbeidsmarkt (o.a. arbeidsstatuut, arbeidsregime, beroep) en andere persoonlijke gegevens (leeftijd, geslacht). De koppels die opgenomen worden in het onderzoek worden op een gestratificeerde at random manier getrokken uit vier steekproefjaren (2004, 2005, 2006 en 2007) en worden gevolgd tot en met Alle koppels die werden opgenomen ondergaan de transitie scheiding of verweduwing in het jaar nadat ze in het onderzoek worden opgenomen. Op die manier kunnen we de vergelijking maken tussen de financiële situatie in het jaar voor en de jaren na de scheiding of verweduwing. Naast de relevantie van de resultaten die uit dit onderzoek voortvloeien, kunnen de analyses ook opnieuw uitgedraaid worden met recentere cijfers, waardoor er een gendermonitor kan ontstaan. Op die manier ontstaat er een krachtig, snel en efficiënt instrument om evoluties na te gaan wat betreft de financiële situatie na echtscheiding of verweduwing. 12

15 13

16 14

17 DEEL I: LITERATUURSTUDIE I.s.m. Tinne Marynissen en Nico Steegmans 15

18 1. De socio-economische status van mannen en vrouwen Dit onderzoek heeft als belangrijkste doel de socio-economische status te bekijken van mannen en vrouwen na een (echt)scheiding of een verweduwing. De belangrijkste reden om een genderperspectief aan te houden is de ongelijkheid in arbeidsmarktparticipatie bij mannen en vrouwen die al bij niet-gescheiden of - verweduwde koppels voorkomt. Deze ongelijkheid is een belangrijke factor voor de financiële terugval die ontstaat wanneer de relaties ontbonden wordt of een van beide partners komt te overlijden. Daarom gaan we in dit eerste theoretische deel wat dieper in op de socio-economische status van mannen en vrouwen vóór scheiding of verweduwing Ongelijkheid in arbeidsmarktparticipatie De tewerkstellingssituatie verschilt in de meeste Europese landen tussen vrouwen en mannen. Vrouwen zijn minder frequent buitenshuis aan het werk en minder regelmatig tewerkgesteld in de formele economie dan mannen (Marin, 2010). Figuur 1 toont het percentage van tewerkgestelde personen binnen het geslacht in de landen van de EU25 voor Hoewel de tewerkstellingsgraad voor mannen in alle landen hoger ligt dan die voor vrouwen, blijkt dat de situatie enigszins verschilt tussen deze landen onderling. In Zweden is het verschil het kleinst tussen beide, bovendien ligt de tewerkstellingsgraad hier hoog voor beide geslachten. In Malta, Italië en Griekenland is het verschil tussen vrouwen en mannen het grootst, hier blijven vrouwen dus vaker thuis en zijn mannen veel vaker buitenshuis tewerkgesteld dan vrouwen (UNECE). 16

19 Figuur 1: Percentage tewerkstelling voor mannen en vrouwen in de landen van de EU Zweden Denemarken Nederland Cyprus Finland Verenigd Koninkrijk Estland Ierland Oostenrijk Letland Portugal Slovenië Duitsland Litouwen Frankrijk Tsjechië Slowakije Luxemburg Spanje België Polen Hongarije Griekenland Italië Malta Bron: Gender Statistics Database UNICE (http://www.unece.org/stats/gender/database.htm) vrouw man verschil 17

20 Vrouwen hebben niet alleen kortere arbeidsbiografieën die vaker onderbroken worden en onregelmatiger zijn, vrouwen die aan het werk zijn, werken veel vaker deeltijds dan mannen (Marin, 2010). Deze ongelijkheid naar tewerkstelling is in alle OESO landen een feit. Zoals Figuur 2 aantoont, komt deeltijdse tewerkstelling meer voor bij werkneemsters in Nederland en Zwitserland dan in de andere opgenomen landen. Dit zijn landen waar ook de genderkloof in deeltijdse tewerkstelling erg groot is. (OECD, 2009). 2 In Zweden, Denemarken en Finland is de kloof in de deeltijdse tewerkstelling minder groot tussen mannen en vrouwen. Toch werken vrouwen ook hier nog beduidend meer deeltijds dan mannen. De kloof tussen mannen en vrouwen voor deeltijdse tewerkstelling is het kleinst in Bulgarije, Letland, Litouwen en Roemenië maar in deze landen is het aandeel deeltijdse tewerkstellingen op zich erg laag, zowel voor mannen als voor vrouwen. 2 De definitie van deeltijds werk varieert aanzienlijk doorheen de OESO. De 3 voornaamste benaderingen die onderscheiden kunnen worden, zijn ten eerste een classificatie gebaseerd op de werknemer s perceptie op zijn of haar tewerkstellingssituatie. Ten tweede een grens (doorgaans 30 of 35 uur per week), gebaseerd op gebruikelijke werkuren, waarbij mensen die minder werken als part time tewerkgesteld worden beschouwd. Ten derde een vergelijkbare grens gebaseerd op feitelijk gepresteerde uren tijdens de referentieweek. Om de landen met elkaar te kunnen vergelijken werd een geharmoniseerde definitie van deeltijds werken gebruikt voor OESO landen. Deeltijdse tewerkstelling refereert naar personen die doorgaans minder dan 30 uur werken in hun hoofdberoep. Gegevens van niet-oeso landen zijn gebaseerd op zelfbepaling van de gebruikelijke gewerkte uren vis-à-vis de 30-uren drempel. 18

21 Figuur 2: Percentage mannen en vrouwen in een deeltijdse tewerkstelling in de OESO-landen Nederland Zwitserland Duitsland Verenigd Koningkrijk Australië Ierland Nieuw Zeeland België Japan Noorwegen Oostenrijk Italië Luxemburg Mexico Canada Malta IJsland Denemarken Frankrijk Spanje Zweden Turkije Verenigde Staten Finland Polen Portugal Griekenland Korea Cyprus Slovenië Roemenië Estland Litouwen Letland Tsjechië Slowakije Bulgarije Hongarije Vrouwen Mannen Verschil Bron: OECD (2009), bewerking door Steunpunt Gelijkekansenbeleid 19

22 Na analyse van de gegevens uit de Survey on IncomeandLivingConditions (SILC) bleek dat de situatie in België gelijkaardig is. Zoals blijkt uit Tabel 1 hebben 51,2% van de mannelijke respondenten een voltijdse betrekking, tegenover 25,6% van de vrouwen. Bijna een vijfde van de vrouwelijke respondenten werkt deeltijds. Bij de mannen gaat het hier slechts om 5%. Het percentage mannen dat zich wijdt aan het huishouden is verwaarloosbaar (0,4%), terwijl 13% van de vrouwen thuis blijft om in te staan voor huishoudelijke en zorgtaken. Tabel 1: Percentage zelf-gedefinieerde huidige economische status voor mannen en vrouwen (SILC-data) zelf gedefinieerde huidige economische status Man n=5811 Vrouw n=6238 Totaal n=12049 voltijds werkend 51,2% 25,6% 37,9% deeltijds werkend 5,0% 19,6% 12,6% werkloos 4,8% 6,4% 5,6% leerling, student, bijscholing, onbetaalde werkervaring 8,8% 8,2% 8,5% met pensioen, met vervroegd pensioen of gestopt met eigen zaak 25,7% 21,4% 23,5% permanent invalide en/of ongeschikt om te werken 1,3% 1,6% 1,4% huishoudelijke taken en zorgverantwoordelijkheden 0,4% 13,0% 6,9% andere inactieve persoon 2,8% 4,2% 3,5% De redenen die men aangeeft voor deeltijds werken, zijn ook overwegend van andere aard voor vrouwen en mannen (Tabel 2). Slechts een zeer klein deel (1,1%) van de mannen die minder dan 30 uur werkt per week, zegt dit te doen omwille van huishoudelijke en zorgtaken, terwijl dit percentage bij deeltijds werkende vrouwen beduidend hoger ligt (30,3%). Een opleiding of training is een reden die 8,3% van de deeltijds werkende mannen aangeeft als reden. Bij vrouwen gaat het hier slechts om 2,9%. Ten slotte blijkt dat 26,5% van de deeltijds werkende mannen aangeeft dat de uren van alle jobs samen als een voltijdse functie gezien worden, terwijl dit antwoord slechts door 11% van de vrouwelijke respondenten wordt gegeven. 20

23 Tabel 2: Percentage mannen en vrouwen die een bepaalde reden aangeven waarom men minder dan 30 uur werkt (SILC-data) reden waarom men minder dan dertig uur werkt Man n = 181 Vrouw n = 858 Totaal n = 1039 educatie of training 8,3% 2,9% 3,8% persoonlijke ziekte of handicap 7,7% 4,0% 4,6% wil wel meer uren werken, maar kan geen werk vinden van meer uren 17,1% 18,5% 18,3% wil niet meer werken dan dit 20,4% 24,8% 24,1% uren van alle jobs worden gezien als voltijds 26,5% 11,0% 13,7% huishouden, zorgen voor kinderen of andere personen 1,1% 30,3% 25,2% andere reden 18,8% 8,5% 10,3% Een verdere opdeling maakt duidelijk dat ook opleidingsgraad van belang is voor de verdeling van betaalde en onbetaalde arbeid binnen het gezin (Tabel 3). Slechts 5% van de mannen die hoger onderwijs volgden werkt deeltijds. Voor vrouwen bedraagt dit 24%. Het percentage mannen dat thuis is om huishoudelijke of zorgtaken op te nemen is verwaarloosbaar op alle niveaus van genoten onderwijs. Het percentage vrouwen dat thuis is om het huishouden te doen of iemand te verzorgen neemt af naarmate de scholingsgraad stijgt. Slechts 5% van de vrouwen die tertiair onderwijs genoten blijft thuis om deze taken op te nemen, terwijl dit percentage voor vrouwen die voorbereidend onderwijs of lager onderwijs volgden respectievelijk 26% en 20,3% bedraagt. 21

24 Tabel 3: Zelf-gedefinieerde huidige economische status voor mannen en vrouwen, opgedeeld naar opleidingsgraad (SILC-data) Mannen postsecundair van het eerste fase voorbereidend secundair secundair lager hoger lager onderwijs niet-tertiair tertiair onderwijs onderwijs onderwijs onderwijs onderwijs voltijds werkend 21,6% 16,8% 38,4% 58,2% 63,8% 69,1% deeltijds werkend 0,0% 4,0% 6,0% 4,9% 6,4% 5,0% werkloos 10,8% 7,3% 6,8% 4,6% 4,3% 2,3% leerling, student, bijscholing, onbetaalde 0,0% 9,8% 16,1% 9,7% 2,1% 2,7% werkervaring met pensioen, met vervroegd pensioen of 67,6% 53,9% 26,6% 18,9% 21,3% 19,3% gestopt met eigen zaak permanent invalide en/of ongeschikt om te werken 0,0% 2,9% 2,1% 0,7% 0,0% 0,6% huishoudelijke taken en zorgverantwoordelijkheden 0,0% 0,3% 0,4% 0,4% 0,0% 0,2% andere inactieve persoon 0,0% 5,0% 3,7% 2,7% 2,1% 0,8% Vrouwen Postsecundair van het eerste fase voorbereidend secundair secundair lager hoger lager onderwijs niet-tertiair tertiair onderwijs onderwijs onderwijs onderwijs onderwijs voltijds werkend 4,0% 3,8% 11,6% 24,7% 28,1% 48,7% deeltijds werkend 4,0% 7,6% 15,6% 25,4% 24,5% 24,0% werkloos 2,0% 9,4% 8,3% 7,2% 7,2% 2,8% leerling, student, bijscholing, onbetaalde 0,0% 4,8% 13,9% 12,7% 2,2% 1,7% werkervaring met pensioen, met vervroegd pensioen of 48,0% 48,4% 24,5% 13,3% 23,0% 13,3% gestopt met eigen zaak permanent invalide en/of ongeschikt om te werken 4,0% 1,5% 2,1% 1,5% 2,2% 1,1% huishoudelijke taken en zorgverantwoordelijkheden 26,0% 20,3% 18,4% 11,5% 10,8% 5,4% andere inactieve persoon 12,0% 4,4% 5,7% 3,6% 2,2% 3,0% 22

25 1.2. Ongelijkheid in de loopbaan Vrouwen werken niet alleen vaker deeltijds, ze maken ook vaker gebruik van allerhande regelingen voor loopbaanonderbreking, tijdskrediet en loopbaanvermindering. Ze verlaten bijvoorbeeld frequenter dan mannen da arbeidsmarkt voor een poosje om de zorg voor kinderen en huishoudelijke taken op te nemen. De genderkloof is groter voor wat betreft deeltijd arbeid dan voor loopbaanonderbreking, maar toch namen in 2004 nog 3,8 keer meer vrouwen dan mannen deel aan dit systeem (Peeters et al, 2005). Uit de SILC data werd onderstaande Tabel 4 gegenereerd. Hieruit blijkt dat er een duidelijke kloof waar te nemen is tussen vrouwen en mannen wat de lengte van de loopbaan betreft. Mannen in de oudere leeftijdsgroepen doorliepen veel meer dan vrouwen een volledige loopbaan. Vrouwen verlaten bijvoorbeeld frequenter de arbeidsmarkt voor een poosje om de zorg voor kinderen en huishoudelijke taken op te nemen. Een volledige beroepsloopbaan bedraagt 45 jaar. Vooral vrouwen die nu de pensioengerechtigde leeftijd bereikt hebben, hebben beduidend minder jaren gewerkt dan mannen uit hun leeftijdsklasse. In de leeftijdsklasse van 51 tot 60 jaar werkt(e) 64% van de mannen tussen de 31 en 40 jaar. Van de vrouwen in deze categorie werkte slechts 43,2% tussen de 31 en 40 jaren. Nog steeds in de klasse van de 51 tot 60-jarigen is af te lezen dat 10,6% van de vrouwen 5 tot 10 jaar werkten, tegenover 0,8% van de mannen uit deze groep. Bij de 61 tot 70 jarigen valt een zelfde tendens te bespeuren. Ook hier is het deel van de mannen die langer werk(t)en groter dan het aandeel dat minder jaren werkte, terwijl bij vrouwen het omgekeerde is waar te nemen. Zo werkte bijvoorbeeld 40,1% van de mannen tussen de 61 en 70 jaar tussen de 41 en 50 jaar. In deze leeftijdsgroep was slechts 14,9% van de vrouwen zo lang aan het werk. Ook voor de oudere leeftijdsgroepen gaat dit op. Van de mannen ouder dan 80 jaar werkte 60% 41 tot 50 jaar en van hen werkte niemand minder dan 10 jaar. Bij de vrouwen die ouder dan 80 jaar zijn, werkte maar 21% tussen de 41 en 50 jaar. 16,9% van hen werkte minder dan 5 jaar en 14,5% tussen 5 en 10 jaar. 23

26 Tabel 4: Percentage van het aantal gewerkte jaren voor mannen en vrouwen, per leeftijdscategorie (SILC-data) Mannen Leeftijd in klassen < > 80 Totaal < 5 jaar gewerkt 98,3% 48,4% 3,9% 1,7% 0,8% 0,0% 0,0% 0,0% 8,8% 5-10 jaar gewerkt 1,7% 47,0% 24,1% 2,4% 0,8% 0,6% 0,4% 0,0% 11,6% jaar gewerkt 0,0% 4,4% 67,0% 23,1% 4,3% 1,7% 0,9% 1,3% 19,4% jaar gewerkt 0,0% 0,2% 5,0% 64,8% 21,5% 8,5% 6,9% 1,9% 20,6% jaar gewerkt 0,0% 0,0% 0,0% 8,0% 64,0% 48,1% 40,0% 26,9% 25,2% jaar gewerkt 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 8,6% 40,1% 47,3% 60,0% 13,5% > 50 jaar gewerkt 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1,0% 4,5% 9,9% 0,9% Vrouwen Leeftijd in klassen < > 80 Totaal < 5 jaar gewerkt 100,0% 58,7% 8,0% 4,5% 5,9% 7,5% 7,8% 8,1% 14,3% 5-10 jaar gewerkt 0,0% 39,9% 30,6% 8,3% 10,6% 12,9% 20,0% 16,9% 19,0% jaar gewerkt 0,0% 1,4% 59,2% 29,8% 12,6% 13,1% 20,0% 14,5% 24,6% jaar gewerkt 0,0% 0,0% 2,1% 52,3% 24,6% 13,8% 15,4% 15,3% 20,6% jaar gewerkt 0,0% 0,0% 0,0% 5,1% 43,2% 37,7% 20,0% 19,4% 17,0% jaar gewerkt 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 3,2% 14,9% 14,6% 21,0% 4,2% > 50 jaar gewerkt 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 2,2% 4,8% 0,3% 1.3. Ongelijkheid in functie en verloning Uit de SILC-data (Tabel 5) komt naar voor dat zowel bij mannelijke als bij vrouwelijke respondenten het percentage leidinggevenden toeneemt naarmate de scholingsgraad hoger is, maar dat het percentage leidinggevenden ligt bij vrouwen echter een stuk lager ligt dan bij de mannen. 24

27 Tabel 5: Percentage mannen en vrouwen in leidinggevenden en niet-leidinggevende functies, opgedeeld naar opleidingsniveau (SILC-data) Mannen lager onderwijs lager secundair onderwijs hoger secundair onderwijs voorbereidend onderwijs postsecundair niet-tertiair onderwijs eerste fase van het tertiair onderwijs totaal leidinggevend 9,4% 16,6% 26,2% 33,2% 34,1% 52,6% 36,1% niet-leidinggevend 90,6% 83,4% 73,8% 66,8% 65,9% 47,4% 63,9% Vrouwen lager onderwijs lager secundair onderwijs hoger secundair onderwijs voorbereidend onderwijs postsecundair niet-tertiair onderwijs eerste fase van het tertiair onderwijs totaal leidinggevend 3,7% 4,4% 9,0% 12,1% 15,6% 23,0% 14,8% niet-leidinggevend 96,3% 95,6% 91,0% 87,9% 84,4% 77,0% 85,2% 52,6% van de mannelijke respondenten die een hogere opleiding genoten hebben, heeft een leidinggevende functie. Bij de vrouwelijke hooggeschoolde respondenten is dat slechts 23%. Van de mannen die een diploma van het lager secundair onderwijs behaalden, geeft 26,2% leiding aan andere werknemers terwijl slechts 9% van de vrouwen die geen diploma haalden na het lager secundair onderwijs een leidinggevende functie bekleedt. Zo zijn er in verhouding tot hun aandeel in de werkende bevolking in Vlaanderen minder vrouwen dan mannen terug te vinden in hogere functies (Van Woensel, 2007). In leidinggevende functies zijn vrouwen veel minder goed vertegenwoordigd dan mannen en er is zelfs een afname vast te stellen van het aandeel vrouwen naarmate het functieniveau stijgt. Baerts et al. (2008) stellen vast dat uit verschillende studies naar boven komt dat topfuncties en promoties minder weggelegd zijn voor vrouwen dan voor mannen, ze stoten hier tegen het glazen plafond. Op de arbeidsmarkt is een verschil waar te nemen tussen "vrouwelijke" en "mannelijke" beroepen en sectoren. Het blijkt dat deze "vrouwelijke" beroepen systematisch minder goed betalen dan de "mannelijke" beroepen en sectoren. Een van de oorzaken hiervan is de manier waarop naar deze beroepen gekeken wordt. Een bouwvakker bijvoorbeeld wordt gezien als iemand die een zwaar beroep heeft en daardoor dus veel moet verdienen. Bejaardenhulp daarentegen wordt over het algemeen niet als zwaar beroep gezien en daarom ook niet navenant beloond. Mannen werken dus eerder in sectoren waar de verloning hoger ligt. De opdeling tussen vrouwelijke en mannelijke beroepen begint al in de studiekeuze. 25

28 Uit de vergelijking van de NACEcodes 3 voor de vrouwelijke en mannelijke respondenten in dit onderzoek, blijkt dat algemeen genomen - mannen meer verspreid werken over de verschillende sectoren. Opvallende verschillen zijn terug te vinden in de bouwnijverheid, waar 11,6% van de mannelijke respondenten tewerkgesteld zijn tegenover 1,1% van de vrouwen. In het onderwijs zijn 15,6% van de vrouwen tewerkgesteld en 6,2% van de mannen. De grootste kloof ten slotte is terug te vinden in de gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening, waar 25,3% van de vrouwen werkt tegenover 5,8% van de mannen. Ook hier komt dus duidelijk naar voren dat mannen in beter betaalde sectoren werken dan vrouwen. Vrouwen kunnen ook in mindere mate aanspraak maken op extralegale voordelen, kosten- en dagvergoedingen, premies en dubbel vakantiegeld. Ook flexibele verloningsregelingen zijn eerder voor mannen weggelegd dan voor vrouwen, net als een stevigere uitbouw van ziekte- en hospitalisatieverzekeringen (Baerts et al., 2008) Ongelijke verdeling huishoudelijke taken en zorg voor kinderen De ongelijkheid in arbeidsmarktparticipatie en loopbanen vindt grotendeels zijn oorsprong in de traditionele rolverdelingen die bestaan binnen een gezin. Verschillende onderzoeken uit Scandinavië en de Verenigde Staten wijzen uit dat, indien vrouwen evenveel buitenshuis werken als mannen, ze nog steeds meer verantwoordelijkheden hebben in het huishouden (Kremer 2007). Ook bij ons blijft de grootste verantwoordelijkheid voor het huishouden in de meeste koppels op de vrouwelijke schouders terecht komen. Als beide partners voltijds werken worden de meeste huishoudelijke taken uitgevoerd door de vrouw. Deeltijds werkende vrouwen hebben bovendien een grotere kans om in te staan voor het volledige huishoudelijke takenpakket, terwijl dit voor deeltijdswerkenden mannen niet het geval is (Vanderweyden, 2002). De verdeling van het werk in gezinnen waar geen kinderen zijn is eerder traditioneel, maar wordt nog traditioneler wanneer er kinderen in het gezin komen (Glorieux & Minnen, 2004; Jansen & Liefbroer, 2002). Zo wijst een tijdsbestedingsonderzoek uit dat mannen gemiddeld 7u meer besteden aan betaalde arbeid per week dan vrouwen. Vrouwen besteden 8u35 meer aan huishoudelijk werk en daarbovenop nog eens ruim 1u35 meer aan opvoeding en zorg voor de kinderen. De totale werklast van vrouwen ligt zo 3 drie uur hoger per week dan die van mannen (Glorieux, Minnen, & Van Tienoven, 2008). Niet alleen in België blijkt zorgen voornamelijk een vrouwelijke aangelegenheid. Onderstaande grafieken (Figuur 3 en Figuur 4) tonen het verschil in 19 OESO landen naar tijd die aan zorg besteedt wordt door vrouwen en mannen tussen de 25 en 45 jaar 4. Het valt hierbij op dat overal vrouwen veel meer tijd gaan besteden aan zorg dan mannen, vanaf het moment dat er kinderen in het gezin komen. 3 Nacecodes geven de nomenclatuur weer van economische activiteiten 4 Behalve Japan, waar de data 15 jarigen en ouder betreffen 26

29 Figuur 3: Zorgtijd door vrouwen, OESO landen 5 naar aantal kinderen 25,0 20,0 Geen kinderen 1 kind 2 kinderen of meer 15,0 10,0 5,0 0,0 Mexico Verenigd Koninkrijk Duitsland Finland Slovenië Italië Polen Noorwegen Litouwen Estland Spanje Zweden Japan Bulgarije België Frankrijk Verenigde Staten Letland Canada Bron: OECD en Nationale tijdbestedingsenquêtes zoals gerapporteerd in de HETUS dataset Figuur 4: Zorgtijd door mannen, OESO landen naar aantal kinderen 25,0 20,0 Geen kinderen 1 kind 2 kinderen of meer 15,0 10,0 5,0 0,0 Mexico Verenigd Koninkrijk Duitsland Finland Slovenië Italië Polen Noorwegen Litouwen Estland Spanje Zweden Japan Bulgarije België Frankrijk Verenigde Staten Letland Canada Bron: OECD en Nationale tijdbestedingsenquêtes zoals gerapporteerd in de HETUS dataset Het is inderdaad zo dat het vooral vrouwen zijn die met het dilemma zitten over hoe ze gezin en werk met elkaar moeten combineren (Beets, 2004). Meestal zijn vrouwen meer dan mannen gebonden aan hun pasgeboren baby. Soms ligt dit aan de opvoeding of zelfs aan wettelijke bepalingen, in andere omstandigheden worden biologische kenmerken aangehaald als verklaring hiervoor. Dat wil echter niet zeggen dat vrouwen massaal thuisblijven tot op het moment dat de kinderen naar school gaan. Vaak blijven vrouwen aan het werk na de geboorte van hun baby, maar treedt 5 Het jaartal van de gegevensverzameling wisselt naargelang het land: Frankrijk (1999); Estland, Finland, Hongarije (2000); Noorwegen, Slovenië, Zweden, Verenigd Koninkrijk (2001); Duitsland (2002); Italië, Letland, Litouwen, Spanje (2003); Polen (2004); Canada (2005); België, Verenigde Staten (2006). 27

De arbeidsmarkt in april 2015

De arbeidsmarkt in april 2015 De arbeidsmarkt in april 2015 Datum: 12 mei 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche april 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in november 2015

De arbeidsmarkt in november 2015 De arbeidsmarkt in november 2015 Datum: 7 december 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche november 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

CIJFERS BELGIË OVERNIGHT STAYS

CIJFERS BELGIË OVERNIGHT STAYS OVERNACHTINGEN 2015-2016 - 9 maanden VOORLOPIGE CIJFERS BELGIË OVERNIGHT STAYS 2015-2016 - 9 months PRELIMINARY FIGURES BELGIUM België 15 668 923 15 878 478 +209 555 +1,3% Belgium Nederland 4 071 014 3

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in april 2016

De arbeidsmarkt in april 2016 De arbeidsmarkt in april 2016 Datum: 10 mei 2016 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche april 2016 In deze arbeidsmarktfiche zien we dat 1. Antwerpen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juni 2015

De arbeidsmarkt in juni 2015 De arbeidsmarkt in juni 2015 Datum: 15 juli 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche juni 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in januari 2016

De arbeidsmarkt in januari 2016 De arbeidsmarkt in januari 2016 Datum: 12 februari 2016 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche januari 2016 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in mei 2015

De arbeidsmarkt in mei 2015 De arbeidsmarkt in mei 2015 Datum: 11 juni 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche mei 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in augustus 2016

De arbeidsmarkt in augustus 2016 De arbeidsmarkt in augustus 2016 Datum: 8 september 2016 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche augustus 2016 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in maart 2016

De arbeidsmarkt in maart 2016 De arbeidsmarkt in maart 2016 Datum: 11 april 2016 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche maart 2016 In deze arbeidsmarktfiche zien we dat 1.

Nadere informatie

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 28 oktober 67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk Tegen 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 tot en met 64 jaar aan het werk zijn.

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in februari 2015

De arbeidsmarkt in februari 2015 De arbeidsmarkt in februari 2015 Datum: 24 maart 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche februari 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1.

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in februari 2016

De arbeidsmarkt in februari 2016 De arbeidsmarkt in februari 2016 Datum: 16 maart 2016 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche februari 2016 In deze arbeidsmarktfiche zien we dat

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juli 2014

De arbeidsmarkt in juli 2014 De arbeidsmarkt in juli 2014 Datum: 13 augustus 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche juli 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in december 2014

De arbeidsmarkt in december 2014 De arbeidsmarkt in december 2014 Datum: 14 januari 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche december 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in augustus 2015

De arbeidsmarkt in augustus 2015 De arbeidsmarkt in augustus 2015 Datum: 8 september 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche augustus 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

Vlaanderen kende in 2012 laagste aantal tienermoeders ooit

Vlaanderen kende in 2012 laagste aantal tienermoeders ooit Vlaanderen kende in 2012 laagste aantal tienermoeders ooit In 2012 bereikte het tienerouderschapscijfer in Vlaanderen een historisch laagterecord van 6 bevallingen per 1000 tieners (15-19 jaar). Ook in

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juni 2016

De arbeidsmarkt in juni 2016 De arbeidsmarkt in juni 2016 Datum: 8 juli 2016 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche juni 2016 In deze arbeidsmarktfiche zien we dat 1. Antwerpen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in mei 2014

De arbeidsmarkt in mei 2014 De arbeidsmarkt in mei 2014 Datum: 13 juni 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche mei 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen eind

Nadere informatie

2011/4 Ze leefden lang (en gelukkig) en scheidden dan Echtscheiding op latere leeftijd en na langere huwelijksduur

2011/4 Ze leefden lang (en gelukkig) en scheidden dan Echtscheiding op latere leeftijd en na langere huwelijksduur 2011/4 Ze leefden lang (en gelukkig) en scheidden dan Echtscheiding op latere leeftijd en na langere huwelijksduur Martine Corijn D/2011/3241/019 Inleiding FOD ADSEI-cijfers leidden tot de krantenkop Aantal

Nadere informatie

FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid,

FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid, FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid, @ FORUM, Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling, september 29 Samenvatting De werkloosheid onder de 1 tot 2 jarige Nederlanders is in het 2 e kwartaal van 29 met

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in augustus 2014

De arbeidsmarkt in augustus 2014 De arbeidsmarkt in augustus 2014 Datum: 17 september 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche augustus 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1.

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in september 2014

De arbeidsmarkt in september 2014 De arbeidsmarkt in september 2014 Datum: 13 oktober 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche september 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1.

Nadere informatie

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Organisation for Economic Coöperation and Development (2002), Education at a Glance. OECD Indicators 2002, OECD Publications, Paris, 382 p. Onderwijs speelt een

Nadere informatie

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN Wie: 2 ongehuwde personen die minstens 18 jaar zijn en geen dichte verwantschap hebben 2 ongehuwde personen die minimum 18 jaar zijn en bekwaam zijn om een contract af te sluiten contract ook enkel mogelijk

Nadere informatie

Kortcyclische arbeid, Op de teller!

Kortcyclische arbeid, Op de teller! Kortcyclische arbeid, Op de teller! 1 Doel Doel van dit instrument is inzicht bieden in de prevalentie (mate van voorkomen) en de effecten van kortcylische arbeid. Dit laat toe een duidelijke definiëring

Nadere informatie

Arbeidsmarkt allochtonen

Arbeidsmarkt allochtonen Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt allochtonen Samenvatting 1.176 werkzoekende allochtone Kempenaren (2012) vaak man meestal

Nadere informatie

toerisme in cijfers tourism in figures aantal overnachtingen naar logiesvorm 2011 number of overnight stays by type of accommodation 2011

toerisme in cijfers tourism in figures aantal overnachtingen naar logiesvorm 2011 number of overnight stays by type of accommodation 2011 in cijfers tourism in figures 2011 XL 01 aantal overnachtingen naar logiesvorm 2011 number of overnight stays by type of accommodation 2011 Kennisbeheer Juni 2012 2 AANTAL OVERNACHTINGEN NAAR LOGIESVORM,

Nadere informatie

Is echtscheiding werkelijk Win for life?

Is echtscheiding werkelijk Win for life? Is echtscheiding werkelijk Win for life? Verslagboek van het interdisciplinair symposium over de sociologische en juridische gevolgen van het echtscheidingsrecht voor risicogroepen 6 en 7 december 2007

Nadere informatie

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013 XL 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Ju i 2014 2 AANTAL OVERNACHTINGEN NAAR VERBLIJFSMOTIEF,

Nadere informatie

nr. 811 van TOM VAN GRIEKEN datum: 10 augustus 2015 aan JO VANDEURZEN Kinderbijslag - Kinderen die worden opgevoed in het buitenland

nr. 811 van TOM VAN GRIEKEN datum: 10 augustus 2015 aan JO VANDEURZEN Kinderbijslag - Kinderen die worden opgevoed in het buitenland SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 811 van TOM VAN GRIEKEN datum: 10 augustus 2015 aan JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Kinderbijslag - Kinderen die worden opgevoed in het buitenland

Nadere informatie

Statistieken 2012 96 ste Vierdaagse

Statistieken 2012 96 ste Vierdaagse Statistieken 2012 96 ste Vierdaagse De limiet voor het aantal inschrijvingen is in 2012 gesteld op 45.000. In totaal zijn 4.896 personen uitgeloot voor de Vierdaagse. Barometer 2012 alle lopers % uitval

Nadere informatie

Worden senioren onbetaalbaar? Demografische verkenningen. Gerard Langerhorst 7 maart 2013

Worden senioren onbetaalbaar? Demografische verkenningen. Gerard Langerhorst 7 maart 2013 Worden senioren onbetaalbaar? Demografische verkenningen. Gerard Langerhorst 7 maart 2013 1 2 Trap des ouderdoms in de Gouden Eeuw In de Gouden Eeuw lieten de rijken geïllustreerde voorstellingen maken

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in oktober 2014

De arbeidsmarkt in oktober 2014 De arbeidsmarkt in oktober 2014 Datum: 19 november 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche oktober 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

Internationale vergelijking kindregelingen

Internationale vergelijking kindregelingen Internationale vergelijking kindregelingen Nederland kent een uitgebreid en historisch gegroeid stelsel van kindregelingen dat aan ouders financiële ondersteuning geeft. In het regeerakkoord Bruggen Slaan

Nadere informatie

Trends op de arbeidsmarkt tussen 1986 en 2006

Trends op de arbeidsmarkt tussen 1986 en 2006 ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 26 april 2007 Trends op de arbeidsmarkt tussen 1986 en 2006 De laatste 20 jaar zijn er 740.000 werkende personen bijgekomen. Dat is een

Nadere informatie

Openbare raadpleging over de coördinatie van de sociale zekerheid in de EU

Openbare raadpleging over de coördinatie van de sociale zekerheid in de EU Openbare raadpleging over de coördinatie van de sociale zekerheid in de EU Velden met een zijn verplicht. I. Gezinsuitkeringen CONTEXT: Gezinsuitkeringen worden over het algemeen uit de belastingen gefinancierd

Nadere informatie

De loonkloof tussen vrouwen en mannen in België. Samenvatting rapport 2011

De loonkloof tussen vrouwen en mannen in België. Samenvatting rapport 2011 De loonkloof tussen vrouwen en mannen in België Samenvatting rapport 2011 Hoe groot is de loonkloof? Daalt de loonkloof? De totale loonkloof Deeltijds werk Segregatie op de arbeidsmarkt Leeftijd Opleidingsniveau

Nadere informatie

toerisme in cijfers tourism in figures 2010

toerisme in cijfers tourism in figures 2010 in cijfers tourism in figures 2010 XL 02 evolutie overnachtingen naar logiesvorm 2006-2010 trend in the number of overnight stays by type of accommodation 2006-2010 planning & onderzoek Juni 2011 (coverfoto:

Nadere informatie

Vrouwenraadinfofiche 2016

Vrouwenraadinfofiche 2016 Vrouwenraadinfofiche 2016 Drie decennia deeltijds werk en de gevolgen voor vrouwen Evolutie deeltijdse arbeid De overheid en de sociale partners zijn deeltijds werk (gebaseerd op een deeltijdse arbeidsovereenkomst)

Nadere informatie

Het overlevingspensioen voor jonge weduw(e)n(aars): naar een sociale bescherming zonder deactivering

Het overlevingspensioen voor jonge weduw(e)n(aars): naar een sociale bescherming zonder deactivering Het overlevingspensioen voor jonge weduw(e)n(aars): naar een sociale bescherming zonder deactivering Taelemans, A., Peeters, H., Curvers, G. & Berghman, J. 2007. Socio-economisch profiel van weduw(e)n(aars)

Nadere informatie

Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse

Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse De limiet voor het aantal inschrijvingen is in 2015 gesteld op 46.000. In totaal zijn 5.462 personen uitgeloot voor de Vierdaagse. Barometer 2015 alle lopers % uitval

Nadere informatie

Het egalitaire gezin: nog niet voor morgen

Het egalitaire gezin: nog niet voor morgen Het egalitaire gezin: nog niet voor morgen Bevindingen uit het Belgische tijdsbudgetonderzoek Glorieux, I. en J. Vandeweyer (2002), Tijdsbestedingsonderzoek 1999 Deel A: naar gewest, leeftijd, context

Nadere informatie

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin ruime zin in België, Duitsland, Frankrijk en Nederland in 2014 Directie Statistieken, Begroting en Studies stat@rva.be Inhoudstafel: 1

Nadere informatie

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Verschillende factoren bepalen het aantal arbeidsongevallen. Sommige van die factoren zijn meetbaar. Denken we daarbij

Nadere informatie

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Juli 2013 De evolutie van de werkende beroepsbevolking te Brussel van demografische invloeden tot structurele veranderingen van de tewerkstelling Het afgelopen

Nadere informatie

De EIRO over minimumlonen en arbeidstijden

De EIRO over minimumlonen en arbeidstijden De EIRO over minimumlonen en arbeidstijden EIRO (2004). Working time developments 2004. [www.eiro.eurofound.ie/2005/ 03/update/tn0503104u.html]. EIRO (2004). Minimum wages in Europe. [www.eiro.eurofound.ie/2005/07/study/

Nadere informatie

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen Arie de Graaf en Suzanne Loozen In 25 telde Nederland 4,2 miljoen personen van 18 jaar of ouder die zonder partner woonden. Eén op de drie volwassenen woont dus niet samen met een partner. Tussen 1995

Nadere informatie

2011/5 De (in)stabiliteit van huwelijken in België

2011/5 De (in)stabiliteit van huwelijken in België 2011/5 De (in)stabiliteit van huwelijken in België Martine Corijn D/2011/3241/020 Inleiding Het dalende aantal huwelijken en het stijgende aantal echtscheidingen maakt dat langdurende huwelijken soms minder

Nadere informatie

toerisme in cijfers tourism in figures 2011 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011

toerisme in cijfers tourism in figures 2011 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011 in cijfers tourism in figures 2011 XL 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011 Kennisbeheer Juni 2012 2 AANTAL AANKOMSTEN NAAR LOGIESVORM, 2011 Tabel P.

Nadere informatie

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES «WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES Brussel wordt gekenmerkt door een grote concentratie van armoede in de dichtbevolkte buurten van de arme sikkel in het centrum van de stad, met name

Nadere informatie

Belg wil stoppen met werken op 62 jaar

Belg wil stoppen met werken op 62 jaar ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 4 februari 2008 Belg wil stoppen met werken op 62 jaar - Resultaten unieke bevraging overgang van werk naar pensionering - Werkende 50-plussers

Nadere informatie

De helft van de 15 tot 64-jarigen met een langdurig gezondheidsprobleem of moeilijkheid bij het uitvoeren van dagelijkse handelingen is aan het werk

De helft van de 15 tot 64-jarigen met een langdurig gezondheidsprobleem of moeilijkheid bij het uitvoeren van dagelijkse handelingen is aan het werk 1 Arbeidsparticipatie en gezondheidsproblemen of handicap De helft van de 15 tot 64-jarigen met een langdurig gezondheidsprobleem of moeilijkheid bij het uitvoeren van dagelijkse handelingen is aan het

Nadere informatie

Op 31 december 2012 telde het arrondissement Turnhout inwoners. Hiermee vertegenwoordigen we 7% van de Vlaamse inwoners.

Op 31 december 2012 telde het arrondissement Turnhout inwoners. Hiermee vertegenwoordigen we 7% van de Vlaamse inwoners. Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Demografie Samenvatting Inwonersaantal: 442.508 (2012) 90% van de inwoners heeft de Belgische nationaliteit.

Nadere informatie

Meer vrouwen werken minder, minder mannen werken meer

Meer vrouwen werken minder, minder mannen werken meer Gezin en arbeid Meer vrouwen werken minder, minder mannen werken meer Veranderingen in de tijdsbesteding van mannen en vrouwen tussen 1999 en 2004 Het onderzoek Tijdsbesteding van de Vlamingen: een tijdsbudgetonderzoek

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZ/10/038 BERAADSLAGING NR 10/019 VAN 2 MAART 2010 MET BETREKKING TOT DE MEDEDELING VAN GECODEERDE PERSOONSGEGEVENS

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 11 Aloïs Van oevelen. Alimentatieovereenkomsten tussen (ex)-partners in de belangrijkste samenlevingsvormen 15

Inhoud. Woord vooraf 11 Aloïs Van oevelen. Alimentatieovereenkomsten tussen (ex)-partners in de belangrijkste samenlevingsvormen 15 Inhoud Woord vooraf 11 Aloïs Van oevelen Alimentatieovereenkomsten tussen (ex)-partners in de belangrijkste samenlevingsvormen 15 Steven Brouwers Inleiding 15 1. Algemene principes 17 1.1. Alimentatieovereenkomsten

Nadere informatie

Deuce: arbeidsmarktstatistieken vanuit een genderperspectief

Deuce: arbeidsmarktstatistieken vanuit een genderperspectief Arbeidsmarkt en onderwijs Deuce: arbeidsmarktstatistieken vanuit een genderperspectief In dit artikel schetsen we eerst een beeld van de arbeidsmarktsituatie van mannen en vrouwen in België, Nederland,

Nadere informatie

Migratie en de welvaartsstaat: is er sprake van aanzuigeffecten? Bart Meuleman (bart.meuleman@soc.kuleuven.be)

Migratie en de welvaartsstaat: is er sprake van aanzuigeffecten? Bart Meuleman (bart.meuleman@soc.kuleuven.be) Migratie en de welvaartsstaat: is er sprake van aanzuigeffecten? Bart Meuleman (bart.meuleman@soc.kuleuven.be) Inleiding Onderliggende assumptie gemaakt door aantal beleidsmakers: Sociaal beleid mag niet

Nadere informatie

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Suzanne Peek Gescheiden moeders stoppen twee keer zo vaak met werken dan niet gescheiden moeders. Ook beginnen ze vaker met werken. Wanneer er

Nadere informatie

Dienst Voogdij. Hoe zal deze dienst je helpen?

Dienst Voogdij. Hoe zal deze dienst je helpen? Dienst Voogdij Hoe zal deze dienst je helpen? Aankomst in België Je bent nog geen 18 en in België aangekomen zonder je vader of moeder. Je zoekt hulp of opvang, of je werd door de politie onderschept.

Nadere informatie

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie?

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? MEMO/11/406 Brussel, 16 juni 2011 Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? Vakantie verwacht het onverwachte. Gaat u binnenkort op reis in de EU of naar IJsland, Liechtenstein,

Nadere informatie

Expertisecentrum Europees Recht. De nieuwe QMVstemregels. uitgelegd. Liesbeth A Campo (BZ/DJZ-ER) Den Haag 20 november 2014

Expertisecentrum Europees Recht. De nieuwe QMVstemregels. uitgelegd. Liesbeth A Campo (BZ/DJZ-ER) Den Haag 20 november 2014 Expertisecentrum Europees Recht De nieuwe QMVstemregels uitgelegd Liesbeth A Campo (BZ/DJZ-ER) Den Haag 20 november 2014 Inhoud Basisregels volgens Lissabon Nieuw Ioannina-mechanisme Bijzondere situaties

Nadere informatie

Pensioenaanspraken in beeld

Pensioenaanspraken in beeld Pensioenaanspraken in beeld Deel 1: aanspraken naar geslacht en burgerlijke staat Elisabeth Eenkhoorn, Annelie Hakkenes-Tuinman en Marije vandegrift bouwen minder pensioen op via een werkgever dan mannen.

Nadere informatie

HET NIEUWS. 4 Klasse voor leraren

HET NIEUWS. 4 Klasse voor leraren HET NIEUWS Vanaf 1 juli wordt België gedurende zes maanden voorzitter van de Europese Unie (EU) *** Door de invoering van de Eur 4 Klasse voor leraren BEELD VAN DE MAAND [LITOUWEN] Kotelet Kraziai, een

Nadere informatie

Artikelen. Een terugblik op het ouderlijk gezin. Arie de Graaf

Artikelen. Een terugblik op het ouderlijk gezin. Arie de Graaf Artikelen Een terugblik op het ouderlijk gezin Arie de Graaf Driekwart van de kinderen die in de jaren zeventig zijn geboren, is opgegroeid bij twee ouders. Een op de zeven heeft een scheiding van de ouders

Nadere informatie

Uitgerust op rustpensioen

Uitgerust op rustpensioen Uitgerust op rustpensioen Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen Herremans, W. (2005). Uitgerust op rustpensioen. Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen. Steunpunt WAV, in opdracht van

Nadere informatie

Handelsstromen Rozenstruiken 2009 / 14. Zoetermeer, Maart 2009 Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Afdeling Markt en Innovatie

Handelsstromen Rozenstruiken 2009 / 14. Zoetermeer, Maart 2009 Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Afdeling Markt en Innovatie Handelsstromen Rozenstruiken 2009 / 14 Zoetermeer, Maart 2009 Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Afdeling Markt en Innovatie Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd

Nadere informatie

Gelijkgestelde periodes in de pensioenopbouw bij werknemers

Gelijkgestelde periodes in de pensioenopbouw bij werknemers Gelijkgestelde periodes in de pensioenopbouw bij werknemers Peeters, H. & Larmuseau, H. (2005). De solidariteit van de gelijkgestelde periodes. Een exploratie van de aard, het belang en de zin van de gelijkgestelde

Nadere informatie

Statistieken 2013 97 ste Vierdaagse

Statistieken 2013 97 ste Vierdaagse Statistieken 2013 97 ste Vierdaagse De limiet voor het aantal inschrijvingen is in 2013 gesteld op 46.000. In totaal zijn 4.314 personen uitgeloot voor de Vierdaagse. Barometer 2013 alle lopers % uitval

Nadere informatie

Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam

Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam Leen Heylen, CELLO, Universiteit Antwerpen Thomas More Kempen Het begrip eenzaamheid Eenzaamheid is een pijnlijke, negatieve ervaring die zijn oorsprong vindt in een

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen KORTRIJK. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen KORTRIJK. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen KORTRIJK HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Kortrijk Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

België in de Europese informatiemaatschappij. Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006

België in de Europese informatiemaatschappij. Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006 België in de Europese informatiemaatschappij Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006 Bezit en gebruik van ICT en Internet 1 Luxemburg 2 Litouwen 3

Nadere informatie

Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid

Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid Dr. Maurice de Greef Prof. dr. Mien Segers 06-2016 Maastricht University, Educational Research & Development (ERD) School

Nadere informatie

1. Welke doelgroepen waren afgelopen vijf jaren afnemers van de dienstencheques? Graag cijfers per doelgroep en jaar.

1. Welke doelgroepen waren afgelopen vijf jaren afnemers van de dienstencheques? Graag cijfers per doelgroep en jaar. SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 325 van PETER VAN ROMPUY datum: 5 februari 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Dienstencheques - Doelgroepenbeleid Door de zesde staatshervorming

Nadere informatie

Ouders, kinderen & scheiding. Mie Jacobs VCOK

Ouders, kinderen & scheiding. Mie Jacobs VCOK Ouders, kinderen & scheiding Mie Jacobs VCOK Deze workschop Juridische bril: ouders, kinderen & scheiding Hulp- en dienstverlening, informatie Conflictueuze scheiding: vaak voorkomende vragen Uw vragen

Nadere informatie

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013)

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1 Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder in 1983 en 2013 De Belgische bevolking van

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Oostende Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition. Kort overzicht pensioenen OECD: publiek beleid in OECD-landen editie 2005

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition. Kort overzicht pensioenen OECD: publiek beleid in OECD-landen editie 2005 Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Summary in Dutch Kort overzicht pensioenen OECD: publiek beleid in OECD-landen editie 2005 Samenvatting in Nederlands In de laatste

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers ja Neemt de inkomensongelijkheid tussen arm en rijk toe? Toelichting: Een vaak gehanteerde maatstaf voor

Nadere informatie

Onderwijs in Rusland. Jan Limbeek

Onderwijs in Rusland. Jan Limbeek Onderwijs in Rusland Een van de terreinen waar de Sovjet-Unie in uitblonk was onderwijs. Het onderwijs was toegankelijk, goed en gratis. Vergeleken met de Sovjet-Unie is de algemene indruk dat de situatie

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen ARDOOIE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen ARDOOIE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen ARDOOIE HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Tielt Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

inhoudstafel Hoofdstuk 1 Samenwonen 9 Hoofdstuk 2 Huwen 29 Hoofdstuk 3 Het samenlevingscontract 53 Voorwoord 3

inhoudstafel Hoofdstuk 1 Samenwonen 9 Hoofdstuk 2 Huwen 29 Hoofdstuk 3 Het samenlevingscontract 53 Voorwoord 3 voorwoord Samenleven met een partner, een broer, een beste vriend, de ouders... kan verschillende vormen aannemen. Het huwelijk is enkel mogelijk binnen een partnerrelatie, maar men kan ook opteren om

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen RUISELEDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen RUISELEDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen RUISELEDE HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Tielt Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

expertise binnen handbereik Ouderschapsverlof Opname Voorwaarde in hoofde van het kind Anciënniteit Juridische dienst

expertise binnen handbereik Ouderschapsverlof Opname Voorwaarde in hoofde van het kind Anciënniteit Juridische dienst Ouderschapsverlof 12.07.2016 Juridische dienst Info@salar.be Ouderschapsverlof is een thematisch verlof dat werknemers de mogelijkheid biedt de arbeidsprestaties tijdelijk te schorsen of te verminderen

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE Arrondissement Brugge HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen

Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen 7 Juli 2010 Stéphane THYS Coördinator Opzet van de presentatie Studenten in wetenschappelijke

Nadere informatie

RIJKSDIENST VOOR SOCIALE ZEKERHEID OPENBARE INSTELLING VAN SOCIALE ZEKERHEID ADMINISTRATIEVE INSTRUCTIES RSZ. R S Z Kwartaal:2012-01

RIJKSDIENST VOOR SOCIALE ZEKERHEID OPENBARE INSTELLING VAN SOCIALE ZEKERHEID ADMINISTRATIEVE INSTRUCTIES RSZ. R S Z Kwartaal:2012-01 RIJKSDIENST VOOR SOCIALE ZEKERHEID OPENBARE INSTELLING VAN SOCIALE ZEKERHEID ADMINISTRATIEVE INSTRUCTIES RSZ R S Z Kwartaal:2012-01 Grensoverschrijdende tewerkstelling Inhoudstafel Beginselen...5 Geen

Nadere informatie

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting De Welzijnsbarometer verzamelt jaarlijks een reeks indicatoren die verschillende aspecten van armoede in het Brussels Gewest belichten. De sociaaleconomische

Nadere informatie

Vrouwen op de arbeidsmarkt

Vrouwen op de arbeidsmarkt op de arbeidsmarkt Johan van der Valk Annemarie Boelens De arbeidsdeelname van vrouwen lag in 23 op 55 procent. De arbeidsdeelname van vrouwen stijgt al jaren. Deze toename komt de laatste jaren bijna

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Informatie voor grensarbeiders

Inhoudsopgave. Informatie voor grensarbeiders Inhoudsopgave WERKEN IN TWEE LANDEN 2 Wonen in Nederland en werken buiten Nederland Waar verzekerd bij werken in twee landen Voorkom dubbele premiebetaling Werkgevers- en werknemersverklaring DE PROCEDURE

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

www.share-project.nl Resultaten van het project 50+ In Europa

www.share-project.nl Resultaten van het project 50+ In Europa www.share-project.nl Resultaten van het project 50+ In Europa Wat gebeurt er nu? Published by Mannheim Research Institute for the Economics of Aging (MEA) L13,17 68131 Mannheim Phone: +49-621-181 1862

Nadere informatie

Werkloosheid in de Europese Unie

Werkloosheid in de Europese Unie in de Europese Unie Diana Janjetovic en Bart Nauta De werkloosheid in de Europese Unie vertoont sinds 2 als gevolg van de conjunctuur een wisselend verloop. Door de economische malaise in de jaren 21 23

Nadere informatie

Aanbevelingen die volledig ingewilligd zijn

Aanbevelingen die volledig ingewilligd zijn 1/07/2015 1 Aanbevelingen die volledig ingewilligd zijn 1. Aanbeveling 1999/1 Aanpassing van de reglementering betreffende de betaling per overschrijving van de uitkeringen betaald door de Rijksdienst

Nadere informatie

FOCUS Situatie vóór het leefloon

FOCUS Situatie vóór het leefloon FOCUS Situatie vóór het leefloon Nummer 15 - juni 2016 2 1. Inleiding In België beschikken een heel aantal mensen niet over voldoende bestaansmiddelen of hebben zij vaak geen vaste verblijfplaats. Deze

Nadere informatie

Uw pensioen Onze zorg Over de toekomst van uw pensioen. Een initiatief van sp.a Zandhoven 7 mei 2014 Greet van Gool

Uw pensioen Onze zorg Over de toekomst van uw pensioen. Een initiatief van sp.a Zandhoven 7 mei 2014 Greet van Gool Uw pensioen Onze zorg Over de toekomst van uw pensioen Een initiatief van sp.a Zandhoven 7 mei 2014 Greet van Gool Schema Pensioen Stand van zaken en Uitdagingen Soorten pensioenen Toekenningsvoorwaarden

Nadere informatie

Infoblad - werknemers Wat is uw gezinstoestand?

Infoblad - werknemers Wat is uw gezinstoestand? Infoblad - werknemers Wat is uw gezinstoestand? Waarover gaat dit infoblad? In dit infoblad leggen we uit wat uw gezinstoestand als werkloze is. Eerst bespreken we de mogelijke situaties. Aan de hand van

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

Nog steeds liever samen

Nog steeds liever samen Nog steeds liever samen Steeds meer alleenstaanden 20 procent van de bevolking van 15 jaar of ouder alleenstaand Momenteel zijn er 486 duizend eenoudergezinnen 16 Trouwen niet uit de gratie Ongeveer drie

Nadere informatie

FOCUS "Senioren en het OCMW"

FOCUS Senioren en het OCMW FOCUS "Senioren en het OCMW" Nummer 11 Mei 2015 1. Inleiding In België leeft 15,1% van de bevolking onder de armoededrempel. Dit percentage ligt nog hoger binnen de leeftijdsgroep ouder dan 65 jaar. 18,4

Nadere informatie