Werkblad 1 Vroeger en nu

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Werkblad 1 Vroeger en nu"

Transcriptie

1 Werken en school. Lees en vul in: Werkblad 1 Vroeger en nu Vroeger werkten de kinderen mee op het land of thuis (helpen met thuisweven of thuisspinnen bijvoorbeeld), de meisjes hielpen ook nog in het huishouden. In de 19 de eeuw veranderde dat. Er werden machines uitgevonden en er kwamen fabrieken. De kinderen bleven gewoon meehelpen met het werk, maar nu in de fabriek. In 1887 waren normale werkuren: maandag tot en met zaterdag in de zomer van 7 uur s ochtends en in de winter vanaf 8 uur, tot 10 uur s avonds. Dat is in de winter...uur per week en in de zomer...uur per week. Kinderen gingen soms de helft van de tijd naar school. Tegenwoordig gaat een kind zoals jij... uur per week naar school, en je werkt daarnaast nog... uur in de fabriek en... uur in het huishouden. Je moeder werkt...en je vader... uur per week. Hoeveel kinderen uit jouw klas gaan s zomers niet naar school omdat ze moeten helpen oogsten?... kinderen Vroeger ging iedereen lopend naar werk of school. En nu? - Mijn vader gaat met de... - Mijn moeder gaat met de... - Ik ga met de fiets / auto / lopend en doe daar... minuten over. Gemak a. Hoeveel apparaten in de klas hebben een stekker?... apparaten b. Is er een verwarming in de klas? ja / nee c. Is het veel werk om de klas warm te krijgen? ja / nee d. Hoeveel jongens dragen in de winter een korte broek?... jongens e. Loop jij s ochtends naar de pomp op het plein om water te halen? ja / nee Reizen a. Ben jij wel eens lopend naar Utrecht gegaan? ja / nee b. Welke vervoermiddelen hebben jullie thuis? Hoeveel van elk?

2 Werkblad 1 vervolg Uitvindingen a. Wat is het nieuwste apparaat dat er is uitgevonden?... b. Is het een nuttige uitvinding? Verandert de wereld door die uitvinding, denk jij? Stel je voor: Er is een ramp gebeurd in jullie woonplaats. Het is midden in de winter. Het gas en water zijn afgesloten en de elektriciteit is uitgevallen. Noem 10 apparaten en plekken in huis die dan onbruikbaar zijn, of dingen die je niet meer kunt doen

3 Werkblad 2 Reizen in 1866 Opdracht 1: Pak de kaart van de provincie Utrecht in 1866 a. Onderaan de kaart zie je een lijntje met links het getal 0, in het midden 1 en rechts 2. Erboven staat: Uren gaans. Dit lijntje stelt de afstand voor die je aflegt in 2 uur lopen. Vul in: Het lijntje is.. lang. b. Hoe lang was het in 1866 lopen van Leusden naar Utrecht? En hoe lang naar Amersfoort? Reken de tijd uit door een touwtje langs de weg op de kaart te leggen. Meet vervolgens de lengte van je touwtje met een liniaal. Naar Utrecht:...ca. cm, dus dat is uur en.. minuten gaans. Naar Amersfoort: ca... cm, dus dat is min gaans. c. De weg Leusden Utrecht is tegenwoordig 26 km lang. Hoe lang doe je daar ongeveer over met de auto?...plm... minuten. Als je het niet weet, zoek je het op op google maps: routebeschrijving. d. Er waren in 1866 ook al spoorwegen in Utrecht. Noem de drie spoorwegen die op de kaart staan Opdracht 2: De kaart van Leusden in 1867 Pak nu ook de kaart van Leusden in 1867 erbij a. Kijk naar de legenda. Er waren drie soorten wegen: b. Eén van deze soort wegen was bestraat. Welke?...

4 Werkblad 2 vervolg c. Teken hieronder hoe de spoorlijn, de straat- en kunstweg en de dijk worden weergegeven. Spoorlijn: Straat- en kunstweg: Dijk: d. Liep er dus een spoorlijn door Leusden?.... e. De meeste wegen waren bedekt met... f. Met welke vervoermiddelen reisde je over die wegen? Streep door wat niet klopt: fiets paard en wagen lopend auto bus paard skeelers g. Tegenwoordig zijn de meeste wegen bedekt met... h. Wat voor wegen en paden vind je tegenwoordig op een kaart? Noem er drie Opdracht 3 Ga op internet naar: Probeer de stoommachine uit.

5 Werkblad 3 Industriële Revolutie Opdracht 1 Pak je geschiedenisboek erbij. Daarin vind je de informatie die je nodig hebt. Vul op de open plekken in de gatentekst de volgende woorden in. kolen of turf - fabrieken - armoede - dieren - stad - school - stoomtrein kanalen - mensen - 7 tot en met 12 jaar - stoom - kinderen - het Kinderwetje van Van Houten - Engeland - landbouw en huisnijverheid Industrialisatie begon in Europa in... De eerste machine die op grote schaal aangedreven werd door middel van... was de... Als brandstof gebruikte men... Die machines namen het werk over van... en... Arbeiders verdienden hun geld door te werken in... en steeds minder in de Door de komst van de industrie trokken de mensen naar de... Maar het was geen vetpot. Ook... moesten meewerken om geld te verdienen. Er heerste grote... in de steden. Na de invoering van... mochten kinderen onder de 12 jaar niet meer werken in de fabrieken. In 1900 kwam de leerplichtwet. Kinderen van...jaar moesten naar... In Nederland kwam de industriële revolutie later op gang. Pas na 1890 en vooral na de Eerste Wereldoorlog werd Nederland geïndustrialiseerd. Opdracht 2 Noem 3 belangrijke uitvindingen uit de tijd van de industrialisatie: Opdracht 3 Sommige mensen in de 19 de eeuw waren tegen de veranderingen en de vernieuwingen. Ze waren bang dat de machine de mensen werkloos zou maken, de lucht vervuilen en de stilte en rust verstoren. Wat vind jij? Waren deze mensen voorspellers of zwartkijkers?

6 Werkblad 4 Leusden tussen 1866 en 1890 Hoe was het tussen 1866 en 1890 in Leusden en omstreken? Van die tijd zijn verslagen bewaard. Lees de verslagen, bekijk de kaarten en geef antwoorden op de vragen. Opdracht 1: pak het verslag over de fabrieken in de provincie Utrecht uit 1866 Let op: 1. alles wat binnen een accolade staat, hoort bij elkaar! 2. het leesteken betekent niet: idemdito, maar: 0 a. Hoeveel fabrieken waren er in Leusden?... b. Welke fabrieken waren er in Soest en hoeveel..... c. Hoeveel mensen werkten er totaal in deze fabrieken bij elkaar?... mannen en... vrouwen. d. Kijk naar de Bijzonderheden omtrent de werktuigen. Hoe werden de motoren aangedreven? Op e. Hoeveel soorten fabrieken waren er in Amersfoort en hoe werden de machines aangedreven?... soorten fabrieken, die werkten op.,..,. en. Er werkten in totaal..mannen,...vrouwen, jongens en.. meisjes. Waarom werken er zoveel minder meisjes? Zij moesten helpen in. f. Kijk naar de Haarspinnerij van Van den Heuvel. Wat verdienen de arbeiders (in guldens)? - Mannen verdienen... gulden per week - Vrouwen verdienen...gulden per week. - Jongens verdienen...gulden per week - Meisjes verdienen...gulden per week. Wat vind jij daarvan? Zelf invullen Opdracht 2: pak het verslag over de fabrieken in de provincie Utrecht uit 1901 a. Welke fabrieken waren er in Soest en hoeveel? (Kijk goed naar de accolade!)...

7 Werkblad 4 vervolg b. Hoeveel mensen werkten er totaal in deze fabrieken bij elkaar?... mannen en... vrouwen. c. Kijk naar de gebezigde beweegkracht. Hoe werden de motoren aangedreven? Op..,... en op d. Welke conclusie kun je hieruit trekken? Is er vooruitgang geweest in Soest in die 35 jaar op industrieel gebied? Ja/nee want e. Hoeveel soorten fabrieken waren er in Amersfoort in 1901?...soorten fabrieken f. Hoeveel mensen werkten er totaal in deze fabrieken bij elkaar?... mannen en... vrouwen. g. Kijk naar de Gebezigde beweegkracht. Hoe werden de meeste motoren aangedreven? Op...,... en op... h. Welke conclusie kun je hieruit trekken? Is er vooruitgang geweest in Amersfoort in die 35 jaar op industrieel gebied? Ja/nee want.. Opdracht 3: pak het verslag over de bevolking in de provincie Utrecht uit 1866 en a. Hoeveel mensen woonden in Leusden op 31 december 1866?... b. Hoeveel mensen woonden in Leusden op 1 januari 1891?... c. Dus de bevolking is in Leusden tussen met mensen gegroeid/afgenomen. d. Hoeveel mensen woonden in Soest op 31 december 1866?... e. Hoeveel mensen woonden in Soest op 1 januari 1891?... f. Dus de bevolking is in Soest tussen met.. mensen gegroeid/afgenomen. g. Hoeveel mensen woonden in Amersfoort op 31 december 1866?... h. Hoeveel mensen woonden in Amersfoort op 1 januari 1891?... i. De bevolking is in Amersfoort tussen met.mensen gegroeid/afgenomen. j. Waardoor groeit een bevolking? Een bevolking groeit. en als k. Bekijk de bevolkingscijfers uit Kies het juiste antwoord en kleur het cirkeltje blauw of zwart. In Leusden

8 Werkblad 4 vervolg O kwamen er meer mensen van buiten naar Leusden toe dan er weggingen. O gingen er meer mensen weg uit Leusden dan er naartoe kwamen. De bevolking is hier dus gegroeid door.... l. Bekijk de bevolkingscijfers uit Kies het juiste antwoord. In Soest O kwamen er meer mensen van buiten naar Soest toe dan er weggingen. O gingen er meer mensen weg uit Soest dan er naartoe kwamen. De bevolking is hier dus gegroeid door i. en in Amersfoort O kwamen er meer mensen van buiten naar Amersfoort toe dan er weggingen. O gingen er meer mensen weg uit Amersfoort dan er naartoe kwamen. j. Kun jij hier een verklaring voor bedenken? Vergelijk de aantallen arbeiders in de fabrieken.

9 Werkblad 5 Mijn fabriek Lees: Je hebt heel veel geld geërfd en je bent een rijk man/vrouw. Met dat geld wil jij een fabriek stichten. Met huizen voor de arbeiders er omheen. Dan kun je nog veel meer geld verdienen. Hoe kom je aan arbeiders in de fabriek? En hoe krijg je de spullen van de fabriek naar de afnemers? Over het water of over de weg? Moet er een spoor met een treinstation worden aangelegd of moeten er bruggen gebouwd worden? Moeten er wegen worden verbeterd? Leusden had in de 19 e eeuw veel boerderijen die zowel bouwland als weilanden/heidevelden/hooilanden. Op het bouwland werd onder andere boekweit, rogge, tarwe, haver en aardappelen verbouwd. In de weilanden graasde het vee. Daarmee verbonden was de veevoederhandel. Kies wat voor fabriek je in Leusden wil stichten in de 19 e eeuw. Je kunt bijvoorbeeld een maalderij en pakhuis stichten. Jouw graanmolen werkt natuurlijk niet op wind, maar op stoom. Dat kun je veel meer graan malen in veel kortere tijd! 1. Wat voor grondstoffen heeft de fabriek nodig? Waar haal je die? 2. Denk ook aan brandstof voor je stoommachines 3. Waar komt de fabriek te staan? 4. Waar zitten jouw afnemers? (de mensen die je spullen kopen): in de stad? Of ergens anders? Sticht met je groepje een fabriek in Leusden in 1867.Volg de aanwijzingen op dit werkblad. Gebruik alle knipvellen. Heb je meer onderdelen nodig? Vraag je leerkracht of je het knipvel mag kopiëren. Gebruik kleurpotloden. Je mag ook zelf onderdelen tekenen. Bekijk de kaart en antwoord de vragen. 1. Wat gaat jullie fabriek produceren? Onze fabriek maakt Onze fabriek gebruikt als grondstof Wij halen de grondstof En de brandstof... Pak je knipvel en zoek de fabriek. Knip de fabriek uit en plak deze op de kaart. Waar komen wegen bij jouw fabriek? Knip de wegen uit en plak ze op de kaart. - Leg een weg bij de ingang van de fabriek. Waar gaat die weg heen? - Bouw ook een plaats voor de aanvoer van grondstoffen. Is er genoeg ruimte voor karren en paarden? - Welke bestaande wegen in Leusden heb je nodig? Verhard die wegen met een zwart kleurpotlood. - Welke wegen verbreed je? Verbreed de wegen met een groen potlood.

10 Werkblad 5 vervolg Hoe lopen de waterwegen? Knip de waterwegen uit en plak ze op de kaart. Hoe vervoer je de producten het snelst naar Amersfoort? Met welk voertuig? Heb je spoorlijnen nodig? Plak ze op de kaart. Bouw huizen voor je arbeiders. Je bent een goede directeur, je sticht een school en op zaterdag mogen de kinderen daarheen. Waar bouw je de school?

11 Werkblad 6 Bezoek aan de fabriek Ga voor de fabriek staan (pas op dat je niet op de weg gaat staan; blijf aan deze kant van de weg). 1. Kijk goed naar de oude luchtfoto van de fabriek (foto 1). Geef op de foto aan waar de spoorlijn loopt. Zet een pijl bij de ingang van de fabriek. Kijk nu goed naar de fabriek voor je. Teken in het lege vak onder foto 1 de fabriek zoals hij er nu uitziet. Zet een cirkel om de delen die nieuw zijn. 2. Op de oude foto (foto 1) zie je dat de spoorlijn eindigt naast het gebouw van de Coöperatieve Handelsmaatschappij. Dat is nu niet meer zo. Ga links van de fabriek (als je met je gezicht naar de fabriek toe staat) het fietspad op en loop door totdat je de spoorlijn ziet. Wat valt er nog te zien van die spoorlijn? De fabriek werkt nog en er moeten nog steeds goederen vervoerd worden. Waarom is de spoorlijn eigenlijk opgeheven? Loop weer terug naar het fabrieksterrein. 4. Kijk goed naar foto 2 en 3 uit Wat zie je op de foto s?. Je bent net in de fabriek geweest en kunt nu de rest van het terrein bekijken. Noem een aantal materialen die nu gebruikt worden in en rond de fabriek Wat hoorde je en wat rook je toen je net in de fabriek was? Was dat in 1925 ook zo denk je? Ja/nee, want..

12 Werkblad 6 vervolg 5. Wat is er aan het gebouw nog hetzelfde als vroeger?: Loop over het terrein van de fabriek en kijk naar het gebouw. Wat vind je ervan? Omcirkel wat jij vindt: mooi netjes goed onderhouden indrukwekkend gevaarlijk te nieuw - te oud 7. Rechts achter de fabriek staat nog een ander gebouw, de grasdrogerij. Leg in je eigen woorden uit wat daar werd gedaan, hoe en waarom: Ga naar binnen. Wat gebeurt daar nu? Wat vind jij? Streep aan en maak af. Je mag meer antwoorden kiezen: 0 Als Arkervaart diervoeding hier weg zou gaan dan kan dit gebouw gesloopt worden, want 0 Als Arkervaart diervoeding hier weg zou gaan dan moet dit gebouw precies zo blijven als het is, want 0 Als Arkervaart diervoeding hier weg zou gaan dan moet dit gebouw blijven bestaan, maar mag het ook verbouwd worden tot...want...

13 Werkblad 6 vervolg Foto 1

14 Werkblad 6 vervolg Foto 2 Foto 3

15

Werkblad Mijn huis staat in...

Werkblad Mijn huis staat in... Werkblad Mijn huis staat in... Mijn huis staat in: Ga naar kaart.cc. Je ziet twee kaarten. In de menubalk bovenin vul je rechts je woonplaats in. Kies in het linkervak de Bonnebladen 1901-1925. Kies in

Nadere informatie

Staphorst op de kaart

Staphorst op de kaart Opdracht 1 Je krijgt een oude kaart van de. Deze kaart is in 1866 gemaakt. Dat is ongeveer 150 jaar geleden. Nodig: kleurpotloden 1. Onderstreep Rouveen, Staphorst en IJhorst met een rood potlood. 2. Zet

Nadere informatie

1. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Bekijk je plaatje goed. 3. Zoek samen nog vier klasgenoten met een ander plaatje.

1. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Bekijk je plaatje goed. 3. Zoek samen nog vier klasgenoten met een ander plaatje. Opdracht 1 Ongeveer 150 jaar geleden stonden er veel steenfabrieken langs de IJssel. De stenen werden van klei gemaakt. Dat kon je langs de IJssel vinden. Als de rivier overstroomde, bleef er een laagje

Nadere informatie

naam WERKBLAD in de buurt van de school Bekijk de buurt waar de school staat. Probeer de vragen te beantwoorden.

naam WERKBLAD in de buurt van de school Bekijk de buurt waar de school staat. Probeer de vragen te beantwoorden. WERKBLAD in de buurt van de school Bekijk de buurt waar de school staat. Probeer de vragen te beantwoorden. Ga het vragen. Zoek in boeken en op internet. Schrijf de antwoorden op. Zoek er plaatjes bij.

Nadere informatie

Wat weet jij over wonen? Dat ga je met je groepje opschrijven in een woordspin.

Wat weet jij over wonen? Dat ga je met je groepje opschrijven in een woordspin. Opdracht 1 Deze opdracht maak je in een groepje van vier. Nodig: 1 vel A3-papier, zwarte en een rode stift Wat weet jij over wonen? Dat ga je met je groepje opschrijven in een woordspin. Je doet het zo:

Nadere informatie

Les 1: Kinderarbeid. Bedelende jongen

Les 1: Kinderarbeid. Bedelende jongen Les 1: Kinderarbeid Les 1: Kinderarbeid Het fenomeen kinderarbeid Kinderarbeid bestaat al net zolang als de mensheid bestaat. In de prehistorie gingen kinderen vaak mee op jacht of hielpen ze bij het verzamelen

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM WERKEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen DOCENT In het thema architectuur gaan op onderzoek uit naar de oude huizen die vroeger in en rondom het gebied stonden dat nu is. Ze vergelijken de bouwstijl van verschillende oude huizen met hun eigen

Nadere informatie

5.1 De kaart van Nederland

5.1 De kaart van Nederland LB 0-5. De kaart van Nederland Wat betekent dit bord, denk je? Welke zin hoort bij welk woord? Trek lijnen. Een schaalstok...... geeft de vier windrichtingen op de kaart aan. Een legenda...... geeft aan

Nadere informatie

TRANSPORT 3.1 t/m 3.4

TRANSPORT 3.1 t/m 3.4 TRANSPORT 3.1 t/m 3.4 Schooljaar: 2015-2016 3.1. GESCHIEDENIS, BEHOEFTE, TRANSPORTMIDDELEN KLAS 2A 2B 2C 2D 2G Algemene Techniek Mnr. Baromeo 3.1.1. Geschiedenis De uitvinding van het wiel is rond 3500

Nadere informatie

Wat een vreemde bromfiets!

Wat een vreemde bromfiets! Wat een vreemde bromfiets! Waarom rijden er nu geen paarden meer met karren? Reed er vroeger een tram in ons dorp?! Met die bus zou ik ook wel eens willen rijden! 1. Voetgangers baas! Opdracht Lees het

Nadere informatie

WERKBLAD pingo. naam. Heel lang geleden was het hier erg koud. Dat noemen we de ijstijd. Er waren heuvels, heel bijzondere heuvels.

WERKBLAD pingo. naam. Heel lang geleden was het hier erg koud. Dat noemen we de ijstijd. Er waren heuvels, heel bijzondere heuvels. WERKBLAD pingo Heb je wel eens gehoord van een pingo? Pingo betekent heuvel die groeit. Het is een woord uit de taal van de Eskimo s of Inuït. Dat lijkt ver weg, maar pingo s zijn heel dichtbij geweest!

Nadere informatie

Tegenwoordig werken jonge kinderen niet. Tot 1874 is dat anders. Kinderen. Waarom vinden mensen het goed dat kinderen werken?

Tegenwoordig werken jonge kinderen niet. Tot 1874 is dat anders. Kinderen. Waarom vinden mensen het goed dat kinderen werken? Werkblad Ω Een halve eeuw vooruitgang Werkblad Ω Les : Kinderarbeid Tegenwoordig werken jonge kinderen niet. Tot 874 is dat anders. Kinderen Kinderarbeid moeten hun ouders helpen om geld te verdienen.

Nadere informatie

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron!

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Energie 5 en 6 3 Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Filmpjes werkblad Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: weten dat fossiele brandstoffen hele oude resten van planten zijn. kunnen een

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN Lesbrief Primair onderwijs - MIDDENBOUW DUURZAAM WERKEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per

Nadere informatie

Vollenhove Wonen op een havezate

Vollenhove Wonen op een havezate D S T R K C N T Opdracht 1 Nodig: foto van jezelf als klein kind, fotoblad opdracht 1 In Vollenhove staat de havezate Oldruitenborgh. De havezate is al heel oud. Bijna 250 jaar geleden, rond 1770, woonden

Nadere informatie

.22. Hoe ziet een centrum eruit?

.22. Hoe ziet een centrum eruit? Hoe ziet een centrum eruit? Hoofdstuk 2 les 1 Wat ga je leren? In deze les leer je hoe een centrum eruitziet. Je leert ook hoe het komt dat sommige steden of plekken een centrum zijn geworden. Begrippen

Nadere informatie

Tegenwoordig werken jonge kinderen niet. Tot 1874 is dat anders. Kinderen. Waarom vinden mensen het goed dat kinderen werken?

Tegenwoordig werken jonge kinderen niet. Tot 1874 is dat anders. Kinderen. Waarom vinden mensen het goed dat kinderen werken? Werkblad Ω Een halve eeuw vooruitgang Werkblad Ω Les : Kinderarbeid Tegenwoordig werken jonge kinderen niet. Tot 874 is dat anders. Kinderen Kinderarbeid moeten hun ouders helpen om geld te verdienen.

Nadere informatie

TASTBARE TIJD, LEIDSCHE RIJN

TASTBARE TIJD, LEIDSCHE RIJN TASTBARE TIJD, LEIDSCHE RIJN WERKBLAD Tijdlaag tot 1000 Thema: verdwenen rivieren en de Limes 1. Ligt landgoed De Haar binnen het projectgebied? o ja o nee 2. Wat is zavel? 3. Zet de woorden zand, zavel

Nadere informatie

STOOM, MACHINES EN ARBEIDERS

STOOM, MACHINES EN ARBEIDERS ERFGOEDEDUCATIE Het zinvol beleven van het erfgoed is een centraal begrip in de didactiek voor erfgoededucatie. Het werken met het erfgoed wordt gestuurd door het stellen van betekenisvolle vragen. De

Nadere informatie

ikburgermeester.be Birger De Burger OP onderzoek in Brugge!

ikburgermeester.be Birger De Burger OP onderzoek in Brugge! ikburgermeester.be Birger De Burger OP onderzoek in Brugge! BIRGER DE BURGER Hallo, ik ben Birger de Burger, EN WOON in mijn HAmburgerdoos in Brugge! Met mijn skateboard trek ik eropuit om nieuwe plaatsen

Nadere informatie

Een gedeelte van een stad of een groter dorp. Een wijk bestaat uit meerdere buurten.

Een gedeelte van een stad of een groter dorp. Een wijk bestaat uit meerdere buurten. Meander groep 5 Thema 1 Onderweg Aardrijkskunde Waarom is een nieuwe wijk hier gebouwd en niet daar? Wat voor gebouwen staan er? Waarom staan ze juist op die plek? Huizen, boerderijen, fabrieken en kantoren

Nadere informatie

Een deel van het onderzoek doe je met z n tweeën, het andere deel doe je zelfstandig. Dit onderzoek telt als repetitie A en B.

Een deel van het onderzoek doe je met z n tweeën, het andere deel doe je zelfstandig. Dit onderzoek telt als repetitie A en B. In jouw stad of dorp zijn er vast wel wijken waar mensen met wat hogere inkomens wonen en wijken waar mensen met wat lagere inkomens wonen. Er wordt beweerd dat mensen met een hoger inkomen meer en verder

Nadere informatie

id-o-matic fantasiekaarten wie woont hier? 1 Foto: Wikimedia Commons: Uberprutser

id-o-matic fantasiekaarten wie woont hier? 1 Foto: Wikimedia Commons: Uberprutser kinderboekenweek 2016 id-o-matic fantasiekaarten wie woont hier? 1 Foto: Wikimedia Commons: Uberprutser wie woont hier? 2 wat gebeurt hierna? 3 wat gebeurt hierna? 4 Wikimedia Commons: Karen Beate Nøsterud

Nadere informatie

Mobiliteit Naam: Klas: Nummer:

Mobiliteit Naam: Klas: Nummer: Mobiliteit Naam: Klas: Nummer: Bundel: Mobiliteit Inleiding: 1) Hoe kom jij naar school? Kleur het juiste bolletje. o Te voet o Met de auto o Met de trein o Met de fiets o Met de bus o Andere: 2) Waarom

Nadere informatie

1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed.

1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed. D S T R K C N T LS 1 Opdracht 1 Nodig: papier en lijm 1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed. 2. Zoek nu een klasgenoot met een ander plaatje. 3. Zoek nu samen nog vier

Nadere informatie

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3!

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3! Voor het welzijn van kind en school Klas 3! Wat is energie Energie heb je nodig om iets te doen. Je hebt het nodig om een auto mee te kunnen laten rijden, een huis mee te verwarmen of een fabriek mee te

Nadere informatie

Feest in de Boeskoolstad

Feest in de Boeskoolstad Opdracht 1 Nodig: vragenlijst voor jezelf Hoe beleef jij carnaval? In deze opdracht ga je jezelf interviewen over het carnaval. Van je juf of meester krijg je een vragenlijst. Vul deze lijst in. Bewaar

Nadere informatie

Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi.

Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi. Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi. Hoe ziet de woonkamer in jouw huis eruit? Hebben jullie behang met bloemen, zijn de muren in een mooie kleur geverfd of hebben jullie

Nadere informatie

De tijd die ik nooit meer

De tijd die ik nooit meer De tijd die ik nooit meer vergeet Jan Smit uit eigen pen deel 3 De Stiep Educatief De tijd die ik nooit meer vergeet De schrijver die blij is dat hij iets kan lezen en schrijven, vertelt over zijn jeugd.

Nadere informatie

werkboek groep 4 blok 7 en 8 naam

werkboek groep 4 blok 7 en 8 naam 1 2 3 4 5 6 werkboek groep 4 7 8 9 11 12 naam 10 blok 7 en 8 blok 8 x les xx 8 1 Hoeveel schroeven liggen hier? Vul in.... 2 34 Het konijnenhok x 4 schroeven is... schroeven. Reken uit. 2 groepjes van

Nadere informatie

De industriële samenleving in Nederland. Hoofdstuk 3. Van stoommachine tot robot. indus_samenleving_2007_2009_vragen.doc

De industriële samenleving in Nederland. Hoofdstuk 3. Van stoommachine tot robot. indus_samenleving_2007_2009_vragen.doc De industriële samenleving in Nederland Hoofdstuk 3 Van stoommachine tot robot De industriële samenleving in Nederland kerndeel vragen 1 1. Wat is de Industriële Revolutie? 2. Wat zijn drie belangrijke

Nadere informatie

Ontwerp je eigen prefabhuis

Ontwerp je eigen prefabhuis Ontwerp je eigen prefabhuis Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Wist jij dat er in Nederland iets meer dan 7 miljoen huizen staan? Tegenwoordig worden de meeste

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R HET DUIZELT VOOR JE OGEN Maar je hersenen maken er een mooie film van. Met een speciale ronddraaiende trommel met spleetjes: een zoötroop, kunnen jullie je eigen bioscoop maken. Maak allebei een aantal

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID?

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID? Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM BOUWEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

Sorteer netjes! 1. Knip de kaartjes van bijlage 1 uit. Sorteer

Sorteer netjes! 1. Knip de kaartjes van bijlage 1 uit. Sorteer Sorteer netjes! 1 Knip de kaartjes van bijlage 1 uit. Sorteer a de rozen (*1) b de kleine bloemen (*2) c de bloemen zonder bladeren (*3) d de bloemen, niet tulpen (*4) Omcirkel de dieren. Omcirkel de dieren

Nadere informatie

WERKBLAD mijn landschap

WERKBLAD mijn landschap WERKBLAD mijn landschap Hoe zie jij het landschap? Wat vind je mooi of belangrijk? Ga alleen of in groepjes aan de slag en maak - een presentatie op papier of digitaal - een gedicht, een verhaal of een

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R LEKKER BAKKEN IN DE ZON! Nee niet zonnebaden, maar barbecuen zonder hout of kolen! Dat kan ook met zonlicht. Het lijkt een beetje op een oude truc met een sterk vergrootglas. Als de zon goed schijnt, en

Nadere informatie

OPDRACHTEN bij de FIETSEXCURSIE van het project MOOI HOOGLAND-WEST!

OPDRACHTEN bij de FIETSEXCURSIE van het project MOOI HOOGLAND-WEST! ietsroute Hoogland West OPDRACHTEN bij de FIETSEXCURSIE van het project MOOI HOOGLAND-WEST! 5 4 6 3 2 1 Let op het verkeer en zet je fiets goed aan de kant! Mooi Hoogland-West! 1 Bolle akker locatie 1

Nadere informatie

Archeologen logboek Namen:....

Archeologen logboek Namen:.... Archeologen logboek Namen:... Bladzijde 1 De antwoorden op deze vragen kun je vinden bij de internetsites die bij opdracht 1 op de WebQuest staan. Vul de antwoorden in de piramide in. De letters in de

Nadere informatie

4 De industrialisatie van Nederland

4 De industrialisatie van Nederland 4 De industrialisatie van Nederland 50 000 lampen Philipsfabriek in Eindhoven bezocht, was hij diep onder de indruk van de mooie kaarsvormige gloeilampen. Hij bestelde er meteen maar 50 000 voor het Winterpaleis

Nadere informatie

Lesmateriaal bovenbouw

Lesmateriaal bovenbouw Lesmateriaal bovenbouw Workshopdag Satellieten 8 oktober 2008 Space Expo, Noordwijk Bouw je eigen telescoop Benieuwd naar het oppervlak van de maan? Of de ringen van Saturnus? Deze dingen staan te ver

Nadere informatie

Een nieuw boek van Ter Palen!

Een nieuw boek van Ter Palen! Een nieuw boek van Ter Palen! In bedrijf : Ter Palen beschrijft industrieel verleden Het is al een tijdje geleden, maar we hebben voor u weer een publicatie klaar: In bedrijf. Onze ondervoorzitter dompelde

Nadere informatie

GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT

GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT Wie zei: Het is mijn taak om dit land goed te besturen. Maar al die ministers moeten zich er niet mee bemoeien. 1. koning Willem I 2. koning Willem II 3. koning

Nadere informatie

Werkbladen Wereldoriëntatie

Werkbladen Wereldoriëntatie Werkbladen Wereldoriëntatie 12 opdrachten 1. Je eigen project 2. Je eigen les 3. Bloemen 4. Een project met meer vakken 5. Een veilige route 6. Een les verbeteren 7. Op kamp 8. Grafieken lezen 9. Grafieken

Nadere informatie

Werkblad: Vind me dan

Werkblad: Vind me dan Werkblad: Vind me dan Stap 1 Stap 2 Wat is het probleem? Vraag het de natuur! Hoe lost de natuur dit probleem op? Hoe zorgen planten en dieren ervoor dat ze niet opvallen? Kennen jullie voorbeelden? Schrijf

Nadere informatie

Naam van het project

Naam van het project Kijk Kaart Als je deze kaart maakt leer je: Uitleg opdracht: Klaar? Informatie: Benodigde materialen: : Naam van het project Samen Kaart Als je deze kaart maakt kom je meer te weten over de vlag van een

Nadere informatie

Lesbrief over Leerplicht

Lesbrief over Leerplicht Lesbrief over Leerplicht Donderdag 19 maart 2015: Dag van de Leerplicht! Leerplicht? Hoezo? Ik ga toch gewoon naar school!? Ja, voor de meeste kinderen in Nederland is het de gewoonste zaak van de wereld

Nadere informatie

Agricola Novus. (de nieuwe boer) een tentoonstelling van dertien hectare en Atelier Van Lieshout. Dit werkboek is van. ... School... Groep... Datum...

Agricola Novus. (de nieuwe boer) een tentoonstelling van dertien hectare en Atelier Van Lieshout. Dit werkboek is van. ... School... Groep... Datum... Agricola Novus (de nieuwe boer) een tentoonstelling van dertien hectare en Atelier Van Lieshout Dit werkboek is van... School... Groep... Datum... DEEL 1 Inleiding Leestekst Binnenkort ga je met de klas

Nadere informatie

Leerlijn erfgoededucatie Hengelo. Lesbladen groep 8

Leerlijn erfgoededucatie Hengelo. Lesbladen groep 8 Leerlijn erfgoededucatie Hengelo Lesbladen groep 8 Industrieel erfgoed en herbestemming in Hengelo Naam: School: Groep: Les 1: Fabrieken van vroeger 1. Oude foto s en wist jedat? De volgende foto s zijn

Nadere informatie

Enge mannen en. Je hebt nu al een tijdje aan je Bedtijdplan gewerkt.

Enge mannen en. Je hebt nu al een tijdje aan je Bedtijdplan gewerkt. niet durven slapen-bw-druk:bed 5/7/10 1:25 PM Pagina 60 HOOFDSTUK ZEVEN Enge mannen en monsters Je hebt nu al een tijdje aan je Bedtijdplan gewerkt. Waarschijnlijk val je al sneller in slaap, dichter bij

Nadere informatie

Opdrachtkaarten Herfst

Opdrachtkaarten Herfst Zandspoor Opdrachtkaarten Herfst Zandspoor Opdrachtkaarten Herfst Je gaat in het duingebied onderzoek doen naar allerlei dingen die met zand te maken hebben. De materialen die daarvoor nodig zijn, zitten

Nadere informatie

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen?

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen? Afval the Game Docentenhandleiding les 2 Duur Voor deze les hebt u ongeveer 80 minuten nodig. Leerdoelen De kinderen hebben in de vorige les geleerd dat het belangrijk is om plastic te scheiden, zodat

Nadere informatie

Informatie over Kinderarbeid.

Informatie over Kinderarbeid. Informatie over Kinderarbeid. (bron: lesbrief Per dag wijzer). Wat is kinderarbeid? Kinderen hebben recht op vrije tijd. Die kunnen ze gebruiken om te spelen, naar een museum of een popconcert te gaan,

Nadere informatie

o Heuvelachtig o Platteland o Boven zeeniveau o Plat o Stad o Onder zeeniveau

o Heuvelachtig o Platteland o Boven zeeniveau o Plat o Stad o Onder zeeniveau Vragenlijst overstromingen Deze vragen zijn niet bedoeld als een test. Je krijgt er geen cijfer voor. 0. Waar woon je?. In welke klas zit je?... 1. Hoe zou je het gebied waarin je woont omschrijven? (kies

Nadere informatie

Alles begint bij de vraag: Wat wil je meten? Dat heb je als het goed is al bedacht. Mooi! Dan kun je

Alles begint bij de vraag: Wat wil je meten? Dat heb je als het goed is al bedacht. Mooi! Dan kun je Hoe schoon is de lucht die je inademt? Is zwemwater hetzelfde als drinkwater? Zitten er veel of weinig microben in de grond? En wat betekent dat? Ontdek hoe gezond jouw buurt is en wat je zelf kan doen

Nadere informatie

Het onderzoek van de burgemeester 5/6

Het onderzoek van de burgemeester 5/6 Het onderzoek van de burgemeester De burgemeester hoorde dat kinderen ongerust zijn. Nee, ze zijn niet bang voor onweer of harde geluiden. Ze maken zich zorgen over de natuur. Dieren krijgen steeds minder

Nadere informatie

groep 8 blok 12 Malmberg s-hertogenbosch naam:

groep 8 blok 12 Malmberg s-hertogenbosch naam: blok 12 groep 8 naam: Malmberg s-hertogenbosch blok 12 les 1 1 Vul de enquête in. Hoe oud ben je precies? Welk schoolvak vind je het leukst? Hoe lang ben je? Hoeveel boterhammen eet je gemiddeld per dag?

Nadere informatie

Werkblad 1 / Maskers

Werkblad 1 / Maskers Werkblad 1 / Maskers Je draagt het masker op je voorhoofd, zodat je er net onderdoor kunt kijken. Plak hier en wegwerpbekertje of een bakje van een toetje zoals Danoontje. Biggetje: 1. Knip het masker

Nadere informatie

bijlagen groep 7 en 8

bijlagen groep 7 en 8 bijlagen groep 7 en 8 bijlage 1 werkkaart Overzicht klussen Hieronder vind je een overzicht van alle klussen en activiteiten. De klussen: 1. Snoephuisje op het plein 2. Schommeltijd meten 3. Naar beneden

Nadere informatie

VAN GOGH PROJECT GROEP 5 EN 6

VAN GOGH PROJECT GROEP 5 EN 6 VAN GOGH PROJECT GROEP 5 EN 6 Brieven schrijven Deze activiteit is gebaseerd op de briefwisseling tussen Vincent van Gogh en zijn broer Theo. Voorbereiding: Zorg voor een plaat/foto van een landschap.

Nadere informatie

Er is post! LES 1. gemeente Hengelo

Er is post! LES 1. gemeente Hengelo LS 1 Opdracht 1 Je juf of meester leest je een verhaal voor. Het gaat over reizen met de postkoets. Aan het einde van het verhaal stelt je juf of meester een aantal vragen over het verhaal. Foto uit 1870,

Nadere informatie

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1:

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1: lesbrieven leerlingen werkblad Lesbrief 1: water verzamelen Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Opdracht 4: Brainstorm over water Bouw een water-takel-kraan

Nadere informatie

Verzet tegen kinderarbeid hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Verzet tegen kinderarbeid hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 19 October 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/61327 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

De Romeinen. Wie waren de Romeinen?

De Romeinen. Wie waren de Romeinen? De Romeinen Wie waren de Romeinen? Lang voor de Romeinen naar ons land kwamen, woonden ze in een kleine staat rond de stad Rome. Vanaf 500 voor Christus begonnen de Romeinen met gebiedsuitbreiding. Als

Nadere informatie

Strategiekaarten. Deze strategiekaarten horen bij de ThiemeMeulenhoff-uitgave (ISBN 978 90 557 4642 2): Rekenen: een hele opgave, deel 2

Strategiekaarten. Deze strategiekaarten horen bij de ThiemeMeulenhoff-uitgave (ISBN 978 90 557 4642 2): Rekenen: een hele opgave, deel 2 Deze strategiekaarten horen bij de ThiemeMeulenhoff-uitgave (ISBN 978 90 557 4642 2): Joep van Vugt Anneke Wösten Handig optellen; tribunesom* Bij optellen van bijna ronde getallen zoals 39, 198, 2993,..

Nadere informatie

LEZEN. Terpentijd - 1500

LEZEN. Terpentijd - 1500 1 LEZEN Terpentijd - 1500 Friesland bestaat eigenlijk uit drie delen: de klei, het veen en het zand. De eerste boeren woonden op het zand (De Wouden en Gaasterland). Hun aardewerk in de vorm van trechters

Nadere informatie

Belang van water. Naam: Klas: Docent: Opdrachtenblad voor Leerlingen.

Belang van water. Naam: Klas: Docent: Opdrachtenblad voor Leerlingen. Belang van water Naam: Klas: Docent: Opdrachtenblad voor Leerlingen. Opdracht 1 A. Zoek uit welk wapen bij welke stad hoort. Noteer bij elk wapen de naam van de stad. B.Trek een lijn van elke naam naar

Nadere informatie

Project Context. Van Venster naar Poort Content Onderzoek. docent: Harald Warmelink auteur: Jesse van Vliet

Project Context. Van Venster naar Poort Content Onderzoek. docent: Harald Warmelink auteur: Jesse van Vliet Project Context Van Venster naar Poort Content Onderzoek docent: Harald Warmelink auteur: Jesse van Vliet Inhoudsopgave Onderwerp Pagina Voorblad... [1] Inhoudsopgave... [2] Inleiding... [3] Onderzoeks

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 1: WATER VERZAMELEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Opdracht 4: Brainstorm over water Bouw een water-takel-kraan

Nadere informatie

Zand en klei 1. Van veen tot weiland 2. Blad 1. Heide Een lage plant met paarse bloemen.

Zand en klei 1. Van veen tot weiland 2. Blad 1. Heide Een lage plant met paarse bloemen. 5 Lastige woorden Blad Zand en klei Heide Een lage plant met paarse bloemen. Voedingsstoffen Voedsel dat planten nodig hebben om te groeien. Boomgaard Een stuk land met fruitbomen. Greppel Een kleine droge

Nadere informatie

Lesbrief: Dagje uit Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen?

Lesbrief: Dagje uit Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen? Lesbrief: Dagje uit Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen? Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Je bent vast wel eens een dagje uit geweest. Met school of met je

Nadere informatie

100% romeins. opdrachtenboekje

100% romeins. opdrachtenboekje opdrachtenboekje schoonheid en gezondheid goden handel huis en haard leger Dit is de route van jullie groepje: Jullie beginnen bij LEGER. Ben je klaar, dan loop je door naar HUS EN HAARD. En zo verder.

Nadere informatie

Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol

Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol Voor groep 7 en 8 Inhoud van deze lesbrief Thema s in het boek Lesopzet Doel van de les Uitwerking Bijlage: opdrachtenblad Thema s in het boek

Nadere informatie

ONTDEKKINGSREIZIGERS en AVONTURIERS. Van:

ONTDEKKINGSREIZIGERS en AVONTURIERS. Van: ONTDEKKINGSREIZIGERS en AVONTURIERS Van: Ieder groepje gaat op ontdekkingsreis, deze gebieden worden verdeeld: heelal, de zee, een onderaards gebied, een vulkanisch gebied, een bergachtig gebied, een woestijn

Nadere informatie

Opdrachtkaarten Lente

Opdrachtkaarten Lente Zandspoor Opdrachtkaarten Lente Zandspoor Opdrachtkaarten Lente Je onderzoekt straks in het duingebied allerlei dingen die met zand te maken hebben. De materialen die daarvoor nodig zijn, zitten in de

Nadere informatie

2 VMBO-BK(G) DEEL A. geschiedenis voor de onderbouw

2 VMBO-BK(G) DEEL A. geschiedenis voor de onderbouw 2 VMBO-BK(G) DEEL A geschiedenis voor de onderbouw Inhoudsopgave Introductie 3 1 De tijd van pruiken en revoluties Opstand tegen onrecht 1 Oriëntatie 6 Basis 2 De Franse Revolutie 8 3 Nederland 14 4 Slaven

Nadere informatie

Leergebied: Zuid Nederland. Constructies

Leergebied: Zuid Nederland. Constructies Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: Zuid Nederland Constructies Toepassen Geschiedenis Mensen bouwen al duizenden jaren huizen om in te wonen. In de prehistorie woonden de mensen in Limburg al

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

LEVEN IN DE OORLOG LES 1. Het begin van de oorlog

LEVEN IN DE OORLOG LES 1. Het begin van de oorlog Wereldoorlogen en Holocaust LES 1 LEVEN IN DE OORLOG JE LEERT wat er in het begin van de Tweede Wereldoorlog gebeurt; wat er verandert in het dagelijks leven van de mensen; wat de mensen doen bij een luchtalarm.

Nadere informatie

Competentie: Leergebied: Zuid Nederland. Constructies

Competentie: Leergebied: Zuid Nederland. Constructies Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: Zuid Nederland Constructies Ontwerpen Natuur In Nederland vind je verschillende natuurgebieden. Een voorbeeld van een natuurgebied is De Biesbosch. Het gebied

Nadere informatie

1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed.

1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed. D S K C N L gemeente Olst-Wijhe Opdracht 1 Deze opdracht doe je in een groepje van vier. Nodig: papier, lijm. 1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed. 2. Zoek nu een klasgenoot

Nadere informatie

Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal

Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Verkiezingen in de provincie Op 18 maart 2015 zijn er verkiezingen in de provincie Utrecht. Iedereen die in Utrecht

Nadere informatie

Grafieken. 10-13 jaar. Rekenles over het maken van grafieken. Rekenen. 60 minuten. Weerstation, data, grafieken

Grafieken. 10-13 jaar. Rekenles over het maken van grafieken. Rekenen. 60 minuten. Weerstation, data, grafieken Grafieken Rekenles over het maken van grafieken 10-13 jaar Rekenen Weerstation, data, grafieken 60 minuten Op het digitale schoolbord bekijkt de leerkracht met de klas verschillende grafieken over het

Nadere informatie

Wild Beest. Opdrachtenboekje. Basisonderwijs groep 5 t/m 8

Wild Beest. Opdrachtenboekje. Basisonderwijs groep 5 t/m 8 Wild Beest Opdrachtenboekje Basisonderwijs groep 5 t/m 8 24 februari t/m 29 mei 2015 Wild Beest In dierentuin Dierenrijk zijn door een computerstoring bij een aantal kooien de elektronische sloten open

Nadere informatie

Mentor Datum Groep Aantal lln

Mentor Datum Groep Aantal lln Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder Student(e) Klas Stageschool Plaats Dilia Couwenberg P14EhvADT t Startblok Eindhoven Mentor

Nadere informatie

Spreekbeurtinformatie Stoomtreinen (algemeen)

Spreekbeurtinformatie Stoomtreinen (algemeen) Spreekbeurtinformatie Stoomtreinen (algemeen) Stoomtram Documentatie Centrum/Museumstoomtram Hoorn-Medemblik Geschiedenis Zowel de toepassing van rails als het gebruik van stoommachines vindt zijn oorsprong

Nadere informatie

Dries&Driss, Katja&Kadija

Dries&Driss, Katja&Kadija Dries&Driss, Katja&Kadija een tentoonstelling over Marokko en Nederland door kinderen en professionals Inleiding Waar liggen Marokko en Nederland op de wereldkaart? 1a. Omcirkel Nederland 1b. Geef Marokko

Nadere informatie

Treinramp. Je koopt wel een ticket. Mensen Wat een drama! De NMBS voor de treinen is wel een Deze keer liep het anders...

Treinramp. Je koopt wel een ticket. Mensen Wat een drama! De NMBS voor de treinen is wel een Deze keer liep het anders... Treinramp Auteur: Jeroen Defauw vervoer waar iedereen mee mag. Je koopt wel een ticket. Mensen Wat een drama! die geen eigen auto hebben, kunnen zo bijna overal naartoe! In België hebben we de bus, de

Nadere informatie

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp.

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp. Verblijf van Tautvydas Rindzevicius in Kabaya/RWANDA in het kader van het bezoek aan wezen en kwetsbare kinderen gesponsord door de Jyambere stichting. Inleiding Tijdens de periode van juli-augustus 2015,

Nadere informatie

Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk

Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk Aan het werk! Als je straks klaar bent met school ga je waarschijnlijk werken. Misschien wil je wel automonteur of metaalbewerker

Nadere informatie

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING STERREN DANSEN OP DE MUUR Als je op een onbewolkte avond naar de hemel kijkt zie je overal sterren. Net zoals je soms in wolken gekke figuren kunt ontdekken, kun je dat in sterren ook. Door lijnen te trekken

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.1 De Industriële Revolutie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.1 De Industriële Revolutie Onderzoeksvraag: Hoe droegen veranderingen in de productiemethoden bij aan het ontstaan van een industriële en verstedelijkte samenleving? Kenmerkend aspect: De Industriële Revolutie die in de westerse

Nadere informatie

lesbrieven avonturenpakket de uitvinders en het zonnewiel leerlingenbestand Lesbrief 1: Opdracht 1: Maak een energieweb

lesbrieven avonturenpakket de uitvinders en het zonnewiel leerlingenbestand Lesbrief 1: Opdracht 1: Maak een energieweb lesbrieven leerlingenbestand Lesbrief 1: Sunny Opdracht 1: Maak een energieweb Opdracht 2: Teken Sunny de elektrische auto Opdracht 3: De zonnetoren avonturenpakket de uitvinders en het zonnewiel Opdracht

Nadere informatie

Ik ben de Klomp. Europees landbouwbeleid groep 5-6. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent.

Ik ben de Klomp. Europees landbouwbeleid groep 5-6. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent Zo! Goedemorgen of goedemiddag, wat is t? Ik moet zo de koeien weer melken, dus... Excuus, dat ik wat stink. Ik heb het zo

Nadere informatie

blok 12 groep 8 Malmberg s-hertogenbosch

blok 12 groep 8 Malmberg s-hertogenbosch blok 12 groep 8 naam:... Malmberg s-hertogenbosch blok 12 les 1 1 Vul de enquête in. Hoe oud ben je precies? Welk schoolvak vind je het leukst? Hoe lang ben je? Hoeveel boterhammen eet je gemiddeld per

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN HET ZONNEWIEL

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN HET ZONNEWIEL LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 1: SUNNY Opdracht 1: Maak een energieweb Opdracht 2: Teken Sunny de elektrische auto Opdracht 3: De zonnetoren AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN HET ZONNEWIEL Copyright

Nadere informatie

Handleiding. Geschikte tijd uitvoering jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

Handleiding. Geschikte tijd uitvoering jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec Handleiding Naam opdracht De horizon in je eigen omgeving Geschikte tijd uitvoering jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec zeer geschikt ongeschikt Benodigde materialen Pen en papier Opdrachtbladen

Nadere informatie