Team Psychosociaal Welzijn. Burn-out Hoe gaan we om met onze energie?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Team Psychosociaal Welzijn. Burn-out Hoe gaan we om met onze energie?"

Transcriptie

1 Team Psychosociaal Welzijn Burn-out Hoe gaan we om met onze energie?

2 2

3 Burn-out 3

4 Burn-out 1. Cijfers? 2. Redenen om hier mee om te gaan 3. Inzicht in het fenomeen stress/burn-out 4. Oorzaken van stress/burn-out 5. Preventiebeleid 6. Re-integratie op het werk 4

5 1. Cijfers 5

6 Stress en burn-out Een aantal cijfers (werkbaarheidsmonitor) 6

7 Stress en burn-out Een aantal cijfers 3 op de 10 werknemers (28%), in alle sectoren en alle beroepen, ondervinden vaak of altijd stress op het werk. 1 op de 10 werknemers kampt met een burnout Gemiddelde verzuim 2014 = 3,9%: 30-40% van de ziektedagen is stressgerelateerd Leeftijd, geen grote verschillen in cijfers, maar: In 2014: stressklachten = belangrijkste verzuimoorzaak onder jonge werknemers <25 jaar In 2014: daling aantal ziekteperiodes, stijging ziekteperiodeduur: 33% van het langdurig verzuim heeft te maken met stress, vooral onder jarigen Deze cijfers zijn identiek voor mannen en vrouwen. Sector: In 2015: Blijk van verhoogd risico bij contactuele beroepen (bv. onderwijs, zorgverstrekkers) Contract: minder dan 60% tewerkstelling = daling stressklachten 7

8 Actueel? Absenteïsme kortere duur daalt. Absenteïsme langere duur neemt toe: toename te wijten aan psychosociale factoren. Belangrijk: pre-fase herkennen om tijdig te kunnen ingrijpen, anders langere hersteltijd. Context creëren die vitaliteit ondersteunt: energiebronnen bewaken

9 2. Redenen om hier mee om te gaan 9

10 Stress en burn-out Redenen om hier mee om te gaan: Sociale redenen Visie van de organisatie Zorg en aandacht voor medewerkers gegeven de organisatorische context Economische redenen Stress op de werkvloer brengt directe en indirecte kosten met zich mee -> Werknemers die afwezig zijn omwille van stressklachten blijven gemiddeld 180 dagen thuis! Jaarlijkse kost van de gevolgen van stress en burn-out wordt geschat op ongeveer 4 miljard euro 10

11 Stress en burn-out Redenen om hier mee om te gaan: Wettelijke redenen Welzijnswet en bijhorende KB (28/02/ /03/014; KB 10/04/2014): o.a.: Maatregelen treffen om psychosociale risico s te vermijden Verplichtingen bepalen van de leidinggevenden in verband met de preventie van risico s Aan werknemers informatie en opleiding geven Aan CPBW noodzakelijke informatie meedelen en opleiding voorzien Procedures uitwerken CAO nr. 72 van 30/3/1999 voorkoming van stress via stressbeleid CAO nr.104 van 01/01/13 leeftijdsbewust personeelsbeleid 11

12 3. Inzicht in het fenomeen stress/burn-out 12

13 Stress en burn-out Wat is stress? Draaglast Persoon (manier van denken, eigen verwachtingen, persoonlijkheid, ) Omgeving (eisen/verwachtin gen werk/thuis) Draagkracht Persoon (geestelijke en lichamelijke sterkte) Omgeving (sociale steun) 13

14 Stress en burn-out Stress heeft geen nadelige gevolgen voor de gezondheid als Er voldoende draagkracht ervaren wordt Bv. Regelmogelijkheden/sociale steun (zie model karasek) Er voldoende recuperatiemogelijkheden zijn 14

15 Gezond spanningsverloop rust en actie - spanning en ontspanning. Kijk naar de natuur: daar vind je waarom zowel de dag als de nacht bestaan.

16 Stress en burn-out Gevolgen onevenwicht balans Fase 1 Mentale belasting/ spanningsklachten Onevenwicht draaglast- en kracht Moe maar voldaan Stressklachten = normale reactie = waarschuwing Bv. deadline Fase 2 Overspanning Falende coping Psychosomatische klachten = storing sociaal functioneren Gevoelens van onmacht Piekeren Tijdelijk out (+/- 8 weken thuis) Fase 3 Burn-out Emotionele uitputting (EU) Depersonalisatie (DP) Persoonlijke bekwaamheid (PB) > 1 jaar 16

17 Stress en burn-out Eindstadium: Wat is burn-out? Letterlijk: burn-out = opgebrand Je moet in VUUR en VLAM gestaan hebben om opgebrand te raken! 17

18 Stress en burn-out Wat is burn-out? Emotionele uitputting Van energiek naar mentaal en fysiek moe Burnout Depersonalisatie Van betrokkenheid naar cynisme Persoonlijke bekwaamheid Gevoel van te falen, objectief meer fouten maken die men subjectief uitvergroot Kan ik deze job nog wel? 18

19 Stress en burn-out Burnout versus depressie Burn-out Werk gerelateerd Wel willen, maar niet (meer) kunnen Energiestoornis Depressie Alle levensdomeinen Wel kunnen, maar niet meer willen Stemmingsstoornis 19

20 4. Oorzaken van stress/burn-out 20

21 Stress en burn-out Mogelijke verklaringen? Maatschappelijke evolutie: Flexibilisering van de arbeidsmarkt = jobonzekerheid Verplichtingen werk en thuis bv. combinatie werk en mantelzorg Te hoge verwachtingen van werknemers? Te hoge verwachtingen van werkgevers? Samengaan van job-factoren en persoonlijkheidskenmerken Stijging emotionele belasting (vooral zorgsector) Bespreekbaarheid van stress op de werkvloer? Slechts 15% heeft beleidsplan rond stress en burn-out 21

22 Oorzaken Bij de meeste onder ons heeft stress meer dan één oorzaak. Vaak gaat het om een combinatie van elementen. Het is niet altijd even gemakkelijk uit te maken waarom sommige mensen in een bepaalde periode stress krijgen en andere niet.

23 Oorzaken A. Factoren in de persoon B. Factoren in de situatie Situatie op privévlak Situatie op werkvlak

24 A. Factoren in de persoon Manier van kijken Hanteringsmogelijkheden Persoonlijkheidskenmerken

25 Stress en burn-out Het burn-out profiel, bestaat dat? Er zijn kenmerken die ervoor kunnen zorgen dat je meer/minder vatbaar bent om in een burn-out terecht te komen: Het goed willen doen Groot verantwoordelijkheidsgevoel Perfectionisme Moeite om hulp te vragen Verbeten doorgaan Gemakkelijk hulp aanbieden Niet willen teleurstellen Graag ja zeggen (bv gevoel nuttig/nodig te zijn ) Moeite met opkomen voor het zelf Weinig aandacht voor de eigen noden 25

26 B. Factoren in situatie: privé Hebben een invloed op de stressweerbaarheidsgrens Maken dat de emmer bijna vol is als je vertrekt naar het werk Bij het opmaken van de balans: hou rekening met factoren uit het werk en de privé. Vb. puberende kinderen, conflict met partner, huishouden, verlies, gezondheid, mantelzorg,

27 B. Factoren in situatie: werk Risicoanalyse Risico s bepalen en evalueren rekening houdend met: Arbeidsorganisatie Arbeidsinhoud Arbeidsvoorwaarden Arbeidsomstandigheden De interpersoonlijke relaties op het werk Contact met derden en feitenregister (Elementen waarop de werkgever een impact heeft en die objectief een gevaar inhouden) Uitgevoerd door WG in samenwerking met de medewerkers PAPS betrekken wanneer complexiteit van de analyse het vereist WG treft de passende preventiemaatregelen om psychosociale risico s te voorkomen (voor zover impact op het gevaar)

28 Stress en burn-out Naast individuele factoren ook context! Gevoel van controle over situatie Voorspelbaarheid van situaties Feedback Experimenten van Weiss (1971) Risico s identificeren + afstemming organisatie / individu bewaken 28

29 Levensloop v/e medewerker binnen de context van een organisatie Ontwikkelen Aantrekken Motiveren Behouden

30 B. Factoren in situatie: werk Arbeidsorganisatie: Structuur Samenwerking tussen diensten Procedures Algemene beleid Communicatie Vb. Cultuur Procedurematig Creatief Actiegericht Zorgzaam Specifieke combinatie van elementen Vb. Generieke competenties Leergierig Stessbestendig

31 B. Factoren in situatie: werk Arbeidsinhoud: Vb. Taken: Aard van het werk Taakduidelijkheid Complexiteit Variatie Belasting (emotioneel, psychisch, fysiek) Voldoende kennis / ervaring? Autonomie: voldoende? Te veel, te weinig? Aard van de werkdruk: planning mogelijk, re-actieve modus, ) Betrokkenheid: rol binnen de context helder houden, begrenzen indien nodig

32 B. Factoren in situatie: werk Arbeidsinhoud Hoge taakeisen: - Emotioneel - Cognitief - Fysiek Ongunstige uitkomsten: -Burnout -Absenteïsme -Geïrriteerdheid -Overspanning -Frustratie - Regelmogelijkheden Sociale steun

33 B. Factoren in situatie: werk Arbeidsvoorwaarden Vb. voorwaarden Uurrooster en arbeidsduur Opleidingsmogelijkheden Verloning Loopbaanmogelijkheden Evaluatieprocedures Gevraagde beschikbaarheid? Flexibiliteit? Indien gap met functievereisten: opleiding voorzien? Verloningspakket ervaren als billijk? Evaluatieprocedure transparant? Coherent toegepast?

34 B. Factoren in situatie: werk Arbeidsomstandigheden Vb. omstandigheden Inrichting van de arbeidsplaatsen Arbeidsmiddelen Omgevingsfactoren Werkhoudingen Concentratieruimtes (bij landschapsburelen) Techno-evolutie: voldoende afstemming met individuele voorkennis? Ergonomische aanpassingen mogelijk?

35 B. Factoren in situatie: werk Interpersoonlijke relaties op het werk Relaties tussen collega s en leidinggevenden Relaties met derden Relaties tussen groepen Communicatie Ondersteuning Vb. horizontaal: Wijze van samenwerken Contactmogelijkheden Sociale steun Vb. verticaal Stijl van leidinggeven Terugkoppeling Tijd voor medewerkers Werken in een Matrixstructuur

36 5. Gevolgen van stress/burn-out 36

37 Stress en burn-out Gevolgen voor het individu (evenals signalen) Fysiek Slaapstoornissen Daling in energie Hartkloppingen Gastro-intestinale klachten Benauwdheid Emotioneel/cognitief Daling controlegevoel Daling bekwaamheidsgevoel Daling motivatie Frustratie Angst Prikkelbaarheid Concentratiestoornissen Daling zelfwaarde Daling geheugen Stemmingswisselingen Onzekerheid over werk: verlaten of blijven? Gedragsmatig Attitudeverandering t.o.v. anderen (cynisme, afstandelijkheid) Zich afzonderen Daling in performantie Frequenter en langer ziek Agressiever Bron: Onderzoek naar burnout bij de Belgische beroepsbevolking: samenvatting van het eindverslag (http://www.werk.belgie.be/moduledefault.aspx?id=33630, 2015) 37

38 Fase 1: Signalen detecteren Fase 2: Informatie & erkenning Fase 3: Doorverwijzen + coaching Fase 4: Gezonde medewerker Burnout Re-integratie op het werk Recuperatie Herstel 38

39 Vier fasen FASE 1: Signalen detecteren (1) Luisterend oor: Hoe voelt de persoon zich? Stel vragen ter inschatting van de problematiek Heb je er last van, zijn er klachten? Is het werk-gerelateerd? Is dit mentale belastng, overspannen, burn-out? Hoe lang is het bezig? Stel vragen ter inschatting van mogelijke oorzaken Wat is de opeenstapeling van zaken in de werksituatie? Zijn er in de laatste periode of vroeger aangrijpende situaties voorgekomen in uw leven? LET OP: De veroorzakende factoren in stand houdende factoren! LET OP: Ga niet diagnosticeren (gebruik geen al te zware termen) 39

40 Vier fasen FASE 1: Signalen detecteren (2) Stel vragen ter inschatting van de ernst Zijn er meerdere signalen? Hoe zijn deze geëvolueerd? Kom je nog tot recuperatie? Wat is vooral lastig? Wat loopt nog goed? Hoe verloopt combinatie werk/privé? Waar haal je nog energie uit? Stel vragen ter inschatting van de ervaren sociale steun Zijn je collega s, LG, werkgever op de hoogte? Is je familie op de hoogte? Wat heeft de persoon zelf al ondernomen? Gesprek vertrouwenspersoon, LG,? Vermijdingsgedrag? 40

41 Vier fasen FASE 2: Informatie en erkenning Benoem de signalen Vat samen wat je gehoord hebt en herformuleer in eigen woorden (= gevoel van begrepen te worden) Geef erkenning Psycho-educatie Leg uit wat de klachten zijn en waarom de persoon deze ervaart (begrijpen ze hun signalen of maken ze zich zorgen?) Bv. balansmodel Geef aan wat je positief vindt aan de houding van de persoon Bv. knap dat je nog steeds aan het werk bent Bv. Knap dat je dit meldt Geef aan dat je merkt dat de persoon zich enorm inspant, volhoudt, zorgt voor collega s, 41

42 Vier fasen FASE 3: Doorverwijzen en informatie over behandeling Toon aan dat je de situatie mee opvolgt/verdere steun zoekt Praktische afspraken: geef je contacten door aan de persoon of contacteer je zelf een hulpverlenende instantie? Doorverwijzing mogelijkheden Personen intern/extern: Vertrouwenspersoon, leidinggevenden, personeelsdienst, Arbeidsgeneesheer Preventieadviseur psychosociale aspecten Opleidingen Huisarts Psychologen (klinisch) indien depressie of andere problematiek 42

43 Vier fasen FASE 3: Doorverwijzen en informatie over behandeling Geef informatie over cognitief gedragscoachingsproces Benadruk actieve rol in eigen herstel: werken aan uzelf Focus ligt op 3 fasen Herstelfase: vermindering van klachten Probleemoplossende fase: aanpak van problemen en eigen valkuilen Reïntegratiefase (zie later) + hervalpreventie Resultaat cognitieve gedragscoaching 80% verbetering klachten Minder spanningsklachten, minder uitputting en boost zelfvertrouwen LET OP: Belang van betrekken van organisatie (bv. leidinggevende) = snellere werkhervatting en mensen hebben minder het gevoel dat er altijd iets gekraakt zal zijn (= minder depersonalisatie) 43

44 WAT? ROL DOORVERWIJZING Mentale belasting/ spanningsklachten Nog aan het werk, klachten maar sociaal leven ok - Stimuleren recup + bekijken balans - Stimuleren melding leidinggevende - Erkenning - Polsen naar steun - Cursus stressbeheersing - Vertrouwenspersoon - PAPS Overspannen Al dan niet nog aan het werk, uitputting, klachten belemmeren sociaal leven - Tips ter recup - Nood aan korte time-out? Contact HA? - Stimuleren gesprek leidinggevende = oplossingsgericht - Cursus stressbeheersing - Vertrouwenspersoon - PAPS - Huisarts - Korte eerstelijnsbegeleiding Burn-out Uitputting, cynisme, twijfel eigen kunnen, - Erkenning disbalans - Signalen benoemen - Eerst recup (niet langer dan 3m) 44 - Info over coaching - Individuele gespecialiseerde begeleiding (gedragstherapie)

45 Nood aan recuperatie, maar Nadruk op belang van ACTIEF herstel Belang van re-integratie na recup Je leert van je klachten/burnout: anders leren kijken naar en omgaan met probleemsituaties Benadruk belang contact onderhouden met het werk Druk op belang van leidinggevende Druk op belang van steun van collega s DOEL: streven naar een snelle, geleidelijke re-integratie na recuperatie (in de eerste 3 maanden) 45

46 6. Preventiebeleid 46

47 Psychosociaal preventiebeleid 1. Primaire preventie Voorkomen van risico s en problemen 2. Secundaire preventie Vroegtijdig opsporen van problemen om schade te voorkomen 3. Tertiaire preventie Schade beperken 47

48 Primaire preventie Expliciteren van de strategie van de organisatie en de implementatie ervan Creëert duidelijkheid voor alle betrokkenen over wat van hen verwacht wordt / verhoogt de afstemming 48

49 49

50 50

51 Primaire preventie : levensloop van de medewerker Verschillende fasen optimaal ondersteunen Signalen kunnen tijdig opgevangen worden 51

52 Denkraam Bij de volgende slides: sta even stil bij de afstemming met de organisatie waarvan je deel uitmaakt. 52

53 Aantrekken Imago van het bedrijf coherent met de waarden op de werkvloer? Rekrutering: info voor kandidaten in overeenstemming met mogelijkheden binnen de organisatie? Onthaal en integratie van nieuwe mws.

54 Ontwikkelen Vorming, training, coaching, werkplekleren, Loopbaanbegeleiding Management development

55 Ontwikkelen : Generaties op de werkvloer Specifieke leer-methoden Vb. Seniors: expertise / Juniors: techno-kennis Synergie creëren 55

56 Afhaken Burn out Vb.: te veel nieuwe elementen: (andere taal tijdens vergaderingen) (nieuwe software) (andere stijl van leidinggeven) Medewerkers zijn het moe; zijn niet moe. 56

57 Motiveren 4 A s + I 1. Arbeidsorganisatie 2. Arbeidsinhoud 3. Arbeidsvoorwaarden 4. Interpersoonlijke relaties 5. Arbeidsomstandigheden Afstemming bewaken

58 Behouden Al het voorgaande goed doen Dialoog openhouden: afstemmingsmomenten Leerpunten? (wanneer medewerker org. verlaat)

59 Primaire preventie (balans) Draagkracht verhogen Belang sociale steun (cf. karasek) benutten: Erkenning van LG (vb. bij werkdruk: amaj, je hebt veel werk gedaan vandaag ) Intervisie ( gedeelde smart is halve smart ) Informele contacten bevorderen Teamactiviteiten (informeel of formeel vb. opleiding) Recuperatiemomenten: Pauzes optimaal benutten Actieve ontspanning bevorderen (vb. wandeling, joggen, ) Gezonde voeding bevorderen (fruit, thee ) Humor 59

60 Primaire preventie (balans) Draaglast beperken Oorzaken binnen het werk elimineren (risicoanalyse!) Bijvoorbeeld: Systeem om werkdruk op te volgen Evalueren efficiëntie administratieve flow Communicatiebeleid (vb. tussen diensten, verticale comm.) Voldoende en kwaliteitsvolle werkmiddelen voorzien (vb. informatica) Ergonomische werkmiddelen Thuiswerk/flextijden = op maat van de organisatie 60

61 Wat met Verandering? Chronisch? Impact op energie-flow van medewerker Vraagt energie - bepaald doel: energie mobiliseren - onzekerheid: erkennen Onzekerheid: quid focus? waar gaat energie naartoe? Focus houden op mogelijkheden (organisatie) Zelfzorg (individu) Sociale steun bieden 61

62 Nieuwe werken: andere contexten Telewerken Satteliet-kantoren Communicatiemiddelen: hoe inzetten ten dienste van de medewerker? Medewerkers begeleiden bij aanpassing aan nieuwe contexten; vereist een nieuwe afstemming. 62

63 Preventie: Uitwerken van een stress beleid/welzijnsbeleid 1) Engagement management 2) Werkgroep oprichten 3) Situatie in kaart brengen: meten is weten 4) Opmaken visietekst 5) Uitwerking beleidsplan 6) Implementeren beleid 7) Evaluatie en bijsturing

64 Secundaire preventie Alert zijn voor signalen van overbelasting Ken je medewerkers Pols expliciet naar spanningsvolle situatie Peer-coaching Medewerkers informeren over stress en zelfzorg Opleiding stress en zelfzorg voor teams (herkennen van stress, omgaan met stress en spanningen, ) Opleiding stress en zelfzorg voor leidinggevenden (herkennen van alarmsymptomen, ontstressend reageren) Benut informatiebronnen: Verzuimgesprekken, exitgesprekken, functioneringsgesprekken 64

65 Tertiaire preventie Eerste opvang bieden Leidinggevende, vertrouwenspersoon Coaching aanbieden Groepsbegeleidingen of interventies naar aanleiding van de risicoanalyse. Het opvangen en bijstaan van werknemers met stressproblematiek klinische begeleiding Werken aan de draaglast/draagkracht => interventies met HL, personeelsdienst, directie, eventueel coaching. Nagaan of verdere doorverwijzing noodzakelijk is Tijdig doorverwijzen Re-integratie faciliteren 65

66 Re-integratie op het werk 66

67 Re-integratie op het werk Fase 4 3 stappen: Herstelfase Probleemoplossende fase Persoon Werk Reïntegratiefase Voorbereiden Toepassen aangeleerde handvaten Betrekken werk + persoon 67

68 Re-integratie op het werk Herstelfase Arbeidsongeschiktheid: Bij ernstige EU maar redelijke DP en PB Recuperatie noodzakelijk Evaluatie na 2 à 4 weken Contact met HA, doorverwijzing cursus of begeleiding Bij volledige burn-out (EU + DP + PB) Herstel noodzakelijk Evaluatie na 2 à 3 maanden (niet langer dan 3!) In overleg met HA-AG-PAPS- 68

69 1. Stress en Burn-out Voorbereiding re-integratie Probleemoplossende fase - coaching Werken aan de balans Inzicht krijgen in de eigen klachten en stressbeheersingsmechanismen Inzicht krijgen in gedachten en gedragingen Nagaan wat de persoon nodig heeft om het werk (eventueel in een later stadium) te hervatten Wat kan ik zelf doen? Wat kan de organisatie doen? => Ter voorbereiding van de re-integratie 69

70 Re-integratie op het werk Re-integratie Reïntegratiefase Transdisciplinair Werknemer Werkgever Arbeidsgeneesheer Huisarts Psy Kinesist Loopbaanbegeleiding 70

71 Re-integratie op het werk Re-integratie Geleidelijke re-integratie (bv. deeltijds, aangepast werk, ) Voorwaarde van hervatting nagaan (Batterij groen? Steun van organisatie/leidinggevende? Kan de persoon met zijn valkuilen om?) Multidisciplinair overleg en opvolging (mits akkoord werknemer) Overleg huisarts (arbeidsongeschiktheid?), bedrijfsarts, Gesprekken leidinggevende Eventueel gesprek ter voorbereiding van de individuele coaching Reïntegratiegesprek Evaluatiegesprek!! Vaak niet de gewoonte om hierover te praten, niet weten hoe aan te pakken, wat burn-out is,!! = belang gesprekken + opvolging 71

72 Globale aanpak Organisatie Team Leidinggevende Individu 72

73 Organisatie Collectieve risicoanalyse psychosociale aspecten Bevraging Wellbeing Survey Provikmo Bevraging MIOS Bevraging Participatieve werkgroepen Bevraging Individuele gesprekken Welzijnsbeleid Trajectbegeleiding welzijnsbeleid 73

74 Organisatie Positief aanwezigheidsbeleid Beleid re-integratie Beleid positieve aanwezigheid Beleid verzuim Positieve bedrijfscultuur Beleid open en positieve cultuur 74

75 Team Specifieke risicoanalyse psychosociale aspecten Bevraging participatieve werkgroepen Bevraging individuele gesprekken Teamcoaching Workshop «teambemiddeling» 75

76 Team Intervisie Intervisie «moeilijke problematieken» Intervisie «teams in verandering» Workshop «world café» Teambuidling Workshop Veerkracht bevorderen Opleiding respectvol communiceren Werkgroep teamwaarden 76

77 Leidinggevende Rol van de leidinggevende Opleiding rol van de leidinggevende bij psychosociaal welzijn Signalen oppikken Workshop Vroegtijdig (h)erkennen van signalen Workshop optreden bij signalen van onwelzijn Opleiding verzuimgesprekken Coaching in leiderschap Coaching «leiderschapstijl» 77

78 Individu Sensibiliseren Sensibilisatie blijf niet met je probleem zitten Sensibilisatie interne procedure inzake psychosociale aspecten Vaardigheden verhogen Opleiding zelfzorg en stressbeheersing Signalen oppikken Workshop Vroegtijdig (h)erkennen van signalen Workshop optreden bij signalen van onwelzijn Opleiding verzuimgesprekken Opvanggesprekken Individuele begeleiding coaching Individuele begeleiding re-integratie 78

79 Het beste moment om een boom te planten was twintig jaar geleden. Het op één na beste moment is nu. Oud Chinees gezegde 79

80 Vragen? 80

Preventie van Psychosociale Risico s: Stress en Burnout

Preventie van Psychosociale Risico s: Stress en Burnout Preventie van Psychosociale Risico s: Stress en Burnout Prebes 24/03/2016 Suzy Brouckmans Preventieadviseur psychosociaal welzijn suzy.brouckmans@provikmo.be 2 Na grensoverschrijdend gedrag, focus op stress

Nadere informatie

Infosessie mediation/stress en zelfzorg

Infosessie mediation/stress en zelfzorg Infosessie mediation/stress en zelfzorg Omgaan met stress op de werkvloer Dienst psychosociaal welzijn BRUGGE: 050/47 47 35 HERENTALS: 014/84 94 93 Inhoudstafel 1. Een aantal cijfers 2. Motieven 3. Inzicht

Nadere informatie

Preventie en behandeling van burn-out De rol van preventieadviseur en bedrijfsarts in het herstel van burnout!

Preventie en behandeling van burn-out De rol van preventieadviseur en bedrijfsarts in het herstel van burnout! Preventie en behandeling van burn-out De rol van preventieadviseur en bedrijfsarts in het herstel van burnout! The Human Link The Human Link Gedragstherapeutisch expertisecentrum: stress Nadruk op PREVENTIE

Nadere informatie

Hou stress op het werk gezond

Hou stress op het werk gezond Hou stress op het werk gezond Bewustwording en theoretisch kader rond oorzaken van stress The Human Link The Human Link Gedragstherapeutisch expertisecentrum: stress Nadruk op PREVENTIE (van psychisch

Nadere informatie

Burn-out Definitie, wetgeving en aanpak

Burn-out Definitie, wetgeving en aanpak Burn-out Definitie, wetgeving en aanpak In de beperking toont zich eerst de ware meester (Goethe) Inhoud BURN OUT: DEFINITIE NIEUWIGHEDEN IN DE WETGEVING 3 PREVENTIEVE AANPAK 4 AZERTIE: INTEGRALE AANPAK

Nadere informatie

Psychosociale risico s. Hoe kan Securex u ondersteunen?

Psychosociale risico s. Hoe kan Securex u ondersteunen? Psychosociale risico s Nieuwe wetgeving Hoe kan Securex u ondersteunen? Inhoudstafel De nieuwe wetgeving 1. Toepassingsgebied 2. Wat zijn psychosociale risico s? Welke maatregelen moet de werkgever treffen?

Nadere informatie

Oudere werknemer in de gezondheidszorg. Lutgart Braeckman Vakgroep Maatschappelijke Gezondheidskunde Universiteit Gent

Oudere werknemer in de gezondheidszorg. Lutgart Braeckman Vakgroep Maatschappelijke Gezondheidskunde Universiteit Gent Oudere werknemer in de gezondheidszorg Lutgart Braeckman Vakgroep Maatschappelijke Gezondheidskunde Universiteit Gent Inhoud 1. Informatie leeftijdsbewust personeelsbeleid 2. Geldende wetgeving 3. Analyse

Nadere informatie

Preventie van Psychosociale Risico s op de Werkvloer. Wet, Wat en Hoe? Bart Vriesacker Psychosociaal departement

Preventie van Psychosociale Risico s op de Werkvloer. Wet, Wat en Hoe? Bart Vriesacker Psychosociaal departement Preventie van Psychosociale Risico s op de Werkvloer Wet, Wat en Hoe? Bart Vriesacker Psychosociaal departement Inhoudsopgave Psychosociale risico s? De nieuwe wetgeving De psychosociale risicoanalyse

Nadere informatie

Titel. Subtitel + auteur

Titel. Subtitel + auteur Titel Subtitel + auteur 1 De nieuwe verplichtingen op vlak van preventie van stress, burn-out, geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk 2 Inleiding De psychosociale risico s werden voorheen

Nadere informatie

Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden?

Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden? Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden? Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden? Bevlogenheid en burn-out in België Uitdagend werk, positieve relaties met collega s en leidinggevenden, opleidingsmogelijkheden

Nadere informatie

INHOUD. 1. Inleiding... 15

INHOUD. 1. Inleiding... 15 INHOUD 1. Inleiding... 15 2. Psychosociale risico s op het werk... 17 2.1. Stress op het werk... 19 2.2. Burn-out... 22 2.3. Ongewenst gedrag en conflicten... 23 2.3.1. Geweld op het werk... 23 2.3.2.

Nadere informatie

PSYCHOSOCIALE RISICO S Nazorg in de praktijk

PSYCHOSOCIALE RISICO S Nazorg in de praktijk PSYCHOSOCIALE RISICO S Nazorg in de praktijk 1. Voorstelling 2. Van stress naar burnout (voorbeeld coachee) 3. Aanpak reïntegratie Sven Van der Aa Dr Anne-Marie Frisque en collega s 4. Oplossingsgericht

Nadere informatie

Alles Goed? Workshop. Signaleren van stressklachten en burn-out bij werknemers de ideale werknemer het meest kwetsbaar?

Alles Goed? Workshop. Signaleren van stressklachten en burn-out bij werknemers de ideale werknemer het meest kwetsbaar? Alles Goed? Workshop Signaleren van stressklachten en burn-out bij werknemers de ideale werknemer het meest kwetsbaar? Alles Goed? Liesbeth Niessen Psycholoog Arbeid en Gezondheid N.I.P. www.competencecoaching.nl

Nadere informatie

VAN WERKDRUK NAAR WERKPLEZIER. Noortje Wiezer

VAN WERKDRUK NAAR WERKPLEZIER. Noortje Wiezer VAN WERKDRUK NAAR WERKPLEZIER Noortje Wiezer Themagebieden van TNO Waarom is het belangrijk om over werkdruk, werkstress en werkplezier te praten? Wat is stress? Een (noodzakelijke) reactie op een bedreigende

Nadere informatie

De nieuwe pestwetgeving

De nieuwe pestwetgeving De nieuwe pestwetgeving Wat u er zeker over moet weten! Team Psychosociaal Welzijn Brugge: 050/47.47.35 Herentals: 014/84.94.93 Inhoudstafel 1. Wettelijk kader 2. Definities 3. Risicoanalyse en preventiemaatregelen

Nadere informatie

Psychosociale Risico s en welzijn op het werk. Ing. Christian Halsberghe Sociaal Inspecteur Toezicht Welzijn op het Werk

Psychosociale Risico s en welzijn op het werk. Ing. Christian Halsberghe Sociaal Inspecteur Toezicht Welzijn op het Werk Psychosociale Risico s en welzijn op het werk Ing. Christian Halsberghe Sociaal Inspecteur Toezicht Welzijn op het Werk 1 Overzicht 1. Wettelijke bepalingen 2. Definities 3. Risicoanalyse en preventiemaatregelen

Nadere informatie

Arbocatalogus Grafimedia

Arbocatalogus Grafimedia Arbocatalogus Grafimedia Van werkdruk naar werkplezier Presentatie voor gebruik in eigen bedrijf Arbocatalogus Grafimedia Van Werkdruk naar Werkplezier Presentatie voor gebruik in het eigen bedrijf Deze

Nadere informatie

Psycho-sociaal beleid : Wetgeving & invulling

Psycho-sociaal beleid : Wetgeving & invulling Psycho-sociaal beleid : Wetgeving & invulling 2 Psychosociale aspecten : subjectieve invulling van een objectief gegeven Michigan Model Kahn e.a., 1964 Persoonlijkheid Stressor Gebeurtenis Interpretatie

Nadere informatie

Agenda. De onzichtbare medewerker. Een resultaatsgerichte aanpak van verzuim. Inzicht krijgen in ziekteverzuim. Verzuimbeleid

Agenda. De onzichtbare medewerker. Een resultaatsgerichte aanpak van verzuim. Inzicht krijgen in ziekteverzuim. Verzuimbeleid De onzichtbare medewerker Een resultaatsgerichte aanpak van verzuim Agenda Inzicht krijgen in ziekteverzuim Soorten ziekteverzuim Cijfergegevens Verzuimbeleid Preventieve aanpak (macro) Verzuimbeleid (micro)

Nadere informatie

Inspirerende opmerkingen bij CAO 104. Diversiteitsconsulenten ABVV & ACV 03 november 2015

Inspirerende opmerkingen bij CAO 104. Diversiteitsconsulenten ABVV & ACV 03 november 2015 Inspirerende opmerkingen bij CAO 104 Diversiteitsconsulenten ABVV & ACV 03 november 2015 C.A.O. 104 Of het werkgelegenheidsplan 45 + : Sinds 2013 Een instrument Geen doel op zich Doel = langer aan het

Nadere informatie

DEPRESSIE EN LEEFTIJD

DEPRESSIE EN LEEFTIJD DEPRESSIE EN LEEFTIJD BROCHURE Kathleen Van Hyfte Universiteit Gent Kathleen.vanhyfte@ugent.be 1 Project CAPA BROCHURE DEPRESSIE & LEEFTIJD Brochure : Depressie (1) Depressie en leeftijd (2) Depressie,

Nadere informatie

De arbeidsdeskundige en PSA. Patrick Ox - arbeidsdeskundige

De arbeidsdeskundige en PSA. Patrick Ox - arbeidsdeskundige De arbeidsdeskundige en PSA Patrick Ox - arbeidsdeskundige Expereans: even voorstellen Expertisecentrum voor verzuim-, re-integratievraagstukken en Arboconcepten Nieuwe Stijl. Onafhankelijk, landelijk,

Nadere informatie

Bijlage arbeidsreglement

Bijlage arbeidsreglement Bijlage arbeidsreglement (voorbeeld) Procedure voor psychosociale risico s 1. Doel, definities en toepassingsgebied 1.1. Doel Deze procedures dragen bij tot het welzijn van werknemers en vullen de algemene

Nadere informatie

Psychosociaal welzijnsbeleid in de praktijk. Vaststellingen in de toepassing van de wetgeving

Psychosociaal welzijnsbeleid in de praktijk. Vaststellingen in de toepassing van de wetgeving Psychosociaal welzijnsbeleid in de praktijk Vaststellingen in de toepassing van de wetgeving Klachten Ongewenst grensoverschrijdend gedrag op het werk Evolutie in cijfers Slide 2 % personen dat te maken

Nadere informatie

Middelenbeleid in een onderneming

Middelenbeleid in een onderneming Team psychosociaal welzijn Middelenbeleid in een onderneming Deel 1: Motieven (Waarom?) Inhoud Deel 2: Wat kun je er aan doen? (Wat?) Deel 3: Ontwikkeling beleid (Hoe?) 1 Deel 1: Waarom moet uw organisatie

Nadere informatie

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer Preventie van werkdruk in de bouwsector Werknemer Inhoud Wat is werkdruk/stress? Welke factoren bevorderen stress op het werk? Hoe herken ik stress-symptomen bij mezelf? Signalen van een te hoge werkdruk

Nadere informatie

Burn-out Traject begeleiding

Burn-out Traject begeleiding F o l d e r Burn-out Traject begeleiding Burn-out Aanpak en Preventie ter voorkoming van langdurige uitval Het leven stelt voortdurend bepaalde eisen aan de mens. Werk is in veel gevallen het levensgebied

Nadere informatie

Ziek door het werk: van surmenage tot burnout

Ziek door het werk: van surmenage tot burnout Code arbeidsgeneesheer datum : Ziek door het werk: van surmenage tot burnout Deze fiche beoogt zowel de gevallen van burnout of van het syndroom professionele uitputting op te sporen, als de patiënten

Nadere informatie

Er-wel-zijn - beleid. Bijlage 3 bij het arbeidsreglement. Goedgekeurd op de OCMW-raad van xxxx/2015

Er-wel-zijn - beleid. Bijlage 3 bij het arbeidsreglement. Goedgekeurd op de OCMW-raad van xxxx/2015 Er-wel-zijn - beleid Bijlage 3 bij het arbeidsreglement Goedgekeurd op de OCMW-raad van xxxx/2015 versie 1: xxxx 2015 Inhoudstafel A. Visie 2 B. Doelstellingen 2 C. Gemeenschappelijke verantwoordelijkheid

Nadere informatie

VZW LOOPBAANCENTRUM. Voor u zit iemand met een burn-out. wat nu?

VZW LOOPBAANCENTRUM. Voor u zit iemand met een burn-out. wat nu? VZW LOOPBAANCENTRUM Voor u zit iemand met een burn-out wat nu? Voor u zit iemand met een burn-out... wat nu? Een burn-out heb je niet alleen Voordat iemand een burn-out krijgt, is hij al lange tijd roofbouw

Nadere informatie

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES Mentale veerkracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES In de (top)sport is het een vast gegeven; wil je succesvol zijn als sporter dan investeer je in techniek en conditie, maar ook in mentale

Nadere informatie

Secundaire en tertiaire aspecten van een welzijnsbeleid : Wat en Wie?

Secundaire en tertiaire aspecten van een welzijnsbeleid : Wat en Wie? Secundaire en tertiaire aspecten van een welzijnsbeleid : Wat en Wie? Huget Désiron Eur.ergonome ergotherapeute Drs. Arbeid & Gezondheid ACT Désiron bvba Even voorstellen Arbeids Consulting Team Sinds

Nadere informatie

Care for You. Viviane De Boey 25/2/2013

Care for You. Viviane De Boey 25/2/2013 Care for You Viviane De Boey 25/2/2013 2008 gestart met brainstormen over aanwezigheidsbeleid/ absenteïsme: Belangrijke items na het brainstormen : Ondersteuning van de werknemer / zorg dragen voor/ geen

Nadere informatie

OOK NA 45 MET GOESTING BLIJVEN WERKEN

OOK NA 45 MET GOESTING BLIJVEN WERKEN OOK NA 45 MET GOESTING BLIJVEN WERKEN De vinger aan de pols van de werkgevers (in opdracht van het Vlaams Welzijnsverbond) Jan Verbanck 4 februari 2015 DE WERKGELEGENHEIDSPLANNEN: DOORLICHTING: Copy paste?

Nadere informatie

De wetgeving in verband met psychosociale risico s op het werk vanaf 1 september 2014

De wetgeving in verband met psychosociale risico s op het werk vanaf 1 september 2014 De wetgeving in verband met psychosociale risico s op het werk vanaf 1 september 2014 Het gaat om twee wetten en 1 KB De wet van 28 februari 2014 tot aanvulling van de wet 4 augustus 1996 betreffende het

Nadere informatie

Meten van psychosociaal welzijn

Meten van psychosociaal welzijn Meten van psychosociaal welzijn Welzijn meten op verschillende niveau s: verschillende doelstellingen Wettelijk verplicht Objectiveren en evalueren Dynamisch beleid 2 3 golven in analyse psychosociaal

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

Checklist Inventarisatie risico s psychosociale belasting Tool voor kleine ondernemingen

Checklist Inventarisatie risico s psychosociale belasting Tool voor kleine ondernemingen Psychosociale risico s regelmatig in kaart brengen is belangrijk voor het mentale welzijn van een onderneming. U kan uw eigen psychosociale risico s in kaart brengen door onderstaande checklist in te vullen.

Nadere informatie

Relatie psychosociale aspecten en werkbaar werk. Claes Leen Preventieadviseur ergonomie en psychosociale aspecten, AristA

Relatie psychosociale aspecten en werkbaar werk. Claes Leen Preventieadviseur ergonomie en psychosociale aspecten, AristA Relatie psychosociale aspecten en werkbaar werk Claes Leen Preventieadviseur ergonomie en psychosociale aspecten, AristA Maart 2013 Werkbaar werk Definitie werkbaarheid: (bron Ervaringsfonds) Evenwicht

Nadere informatie

Aanstelling en verantwoordelijkheden van de actoren in de primaire preventie van psychosociale risico s

Aanstelling en verantwoordelijkheden van de actoren in de primaire preventie van psychosociale risico s Aanstelling en verantwoordelijkheden van de actoren in de primaire preventie van psychosociale risico s Pieter Bolle Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid Arbeid en Sociaal Overleg Algemene Directie

Nadere informatie

Wat kan een Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk doen ter preventie van psychosociale risico s? Infosessie FOD WASO 10 juni 2015

Wat kan een Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk doen ter preventie van psychosociale risico s? Infosessie FOD WASO 10 juni 2015 Wat kan een Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk doen ter preventie van psychosociale risico s? Infosessie FOD WASO 10 juni 2015 Programma 1. Onthaal en verwelkoming 2. Psychosociale risico

Nadere informatie

www.brainbrightness.eu Ban de burn-out en de bore-out!

www.brainbrightness.eu Ban de burn-out en de bore-out! www.brainbrightness.eu Ban de burn-out en de bore-out! Het welzijn van medewerkers Stress en burn-out lijken goed op weg om dé professionele kwalen van de 21ste eeuw te worden. Recente onderzoeken wijzen

Nadere informatie

Burn-out. Burnout. Burn-Out Hoe omgaan met onze energie? 10 juni 2014 I. INLEIDING

Burn-out. Burnout. Burn-Out Hoe omgaan met onze energie? 10 juni 2014 I. INLEIDING Burn-Out Hoe omgaan met onze energie? 10 juni 2014 Steven Van den Eede Preventieadvisuer psychosociaal welzijn Burn-out I. Inleiding II. Definitie II. Oorzaken III. Modellen IV. Symptomen van burn-out

Nadere informatie

Hoe vergroot ik mijn vitaliteit? Tinka van Vuuren Proeverij HNW en Vitaliteit 11 november 2013

Hoe vergroot ik mijn vitaliteit? Tinka van Vuuren Proeverij HNW en Vitaliteit 11 november 2013 Hoe vergroot ik mijn vitaliteit? Tinka van Vuuren Proeverij HNW en Vitaliteit 11 november 2013 2 Inhoud workshop Welke zaken bevorderen mijn vitaliteit en welke zaken belemmeren mijn vitaliteit? Waar krijg

Nadere informatie

Re-integratie op de (eigen) werkvloer na burn-out

Re-integratie op de (eigen) werkvloer na burn-out 1 Re-integratie op de (eigen) werkvloer na burn-out Voorwaarden en kanttekeningen Centrum voor Loopbaanontwikkeling LBC-NVK Saskia De Bondt Vaststelling 2 Herstellen van burn-out is mogelijk Re-integratie

Nadere informatie

PSYCHOSOCIALE ASPECTEN

PSYCHOSOCIALE ASPECTEN PSYCHOSOCIALE ASPECTEN Welke lessen kunnen we trekken uit de evaluatie van de pestwet? Sofie D Ours, Preventieadviseur Psychosociale IDEWE 20 september 2011 Kursaal Oostende PreBes vzw Diestersteenweg

Nadere informatie

Whitepaper Werkstress

Whitepaper Werkstress Whitepaper Werkstress Wat is stress eigenlijk? En hoe ontstaat het? Stress kan belemmerend werken op je dagelijks functioneren. En andersom kan de manier waarop je dagelijks functioneert stress opleveren.

Nadere informatie

Mentaalrijk voor verwijzers. Integrale aanpak tot verhoogde mentale weerbaarheid. Voorkomt en reduceert verzuim.

Mentaalrijk voor verwijzers. Integrale aanpak tot verhoogde mentale weerbaarheid. Voorkomt en reduceert verzuim. Mentaalrijk voor verwijzers Integrale aanpak tot verhoogde mentale weerbaarheid. Voorkomt en reduceert verzuim. duurzaam resultaat wetenschappelijk onderbouwd Verminderde productiviteit en verzuim Iedere

Nadere informatie

Circulaire 2014 05 PREVENTIE VAN PSYCHOSOCIALE RISICO S OP HET WERK

Circulaire 2014 05 PREVENTIE VAN PSYCHOSOCIALE RISICO S OP HET WERK Preventie van psychosociale risico s op het werk waaronder STRESS, GEWELD, PESTERIJEN, ONGEWENST SEXUEEL GEDRAG PRINCIPE De werkgever heeft de wettelijke verplichting om iedere werknemer te beschermen

Nadere informatie

Met meer veerkracht door de nacht

Met meer veerkracht door de nacht Met meer veerkracht door de nacht NVKVV Oostende 2009 Prof.Dr.C.De Valck Uhasselt & Worklifebalance www.worklifebalance.be christel.devalck@skynet.be Overzicht Wat is stress? Wat is burn-out? Hoe kan ik

Nadere informatie

Preventie van Psychosociale Risico s KB 10/04/2014. Studiedag Prebes. Psychosociaal departement Heidi Mermans

Preventie van Psychosociale Risico s KB 10/04/2014. Studiedag Prebes. Psychosociaal departement Heidi Mermans Preventie van Psychosociale Risico s KB 10/04/2014 Studiedag Prebes Psychosociaal departement Heidi Mermans Preventiedeskundige psychosociale aspecten Inhoudsopgave Opfrissing regelgeving Inleiding Nieuwe

Nadere informatie

Psychosociale risico s en arbeidsongevallen Ir. Pieter de Munck Adviseur-generaal Directiehoofd TWW RD Limburg - Vlaams-Brabant

Psychosociale risico s en arbeidsongevallen Ir. Pieter de Munck Adviseur-generaal Directiehoofd TWW RD Limburg - Vlaams-Brabant Psychosociale risico s en arbeidsongevallen Ir. Pieter de Munck Adviseur-generaal Directiehoofd TWW RD Limburg - Vlaams-Brabant juni 2014 1 Arbeidsongeval Voor de toepassing van de arbeidsongevallenwet

Nadere informatie

Mentale begeleiding leidt naar ability to perform. Duurzame inzetbaarheid 6 november 2014

Mentale begeleiding leidt naar ability to perform. Duurzame inzetbaarheid 6 november 2014 Mentale begeleiding leidt naar ability to perform Duurzame inzetbaarheid 6 november 2014 Kennismaking met het Zorgbedrijf ZORGBEDRIJF ANTWERPEN ONZE 4 SCHAKELS Verandering Verandering Van OCMW naar Zorgbedrijf

Nadere informatie

Engagementgame Workshop

Engagementgame Workshop Engagementgame Workshop Inzicht in stressoren en energiebronnen met de Engagementgame Inloggen internet: awifiguest Username: rreceptie First name: rec Last name: receptie Password: qa2e73fb Engagementgame

Nadere informatie

Wat is burnout? Omschrijving, oorzaken, gevolgen en oplossingen. Inhoud presentatie. 1.1. Wat is burnout? ( opgebrand, uitgeblust ) Verschil met...

Wat is burnout? Omschrijving, oorzaken, gevolgen en oplossingen. Inhoud presentatie. 1.1. Wat is burnout? ( opgebrand, uitgeblust ) Verschil met... Wat is burnout? Omschrijving, oorzaken, gevolgen en oplossingen Prof. Dr. Hans De Witte WOPP O2L Fac. Psychologie & Ped. Wet. - KU Leuven Vervolmakingscyclus Verzekeringsgeneeskunde 18 Februari 2015 Gasthuisberg,

Nadere informatie

Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD:

Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD: Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD: Is uw RI&E compleet? 1 op de 3 gevallen ziekteverzuim door werkstress Duurzaam inzetbaar met nieuwe Loopbaanspiegel 'Preventiemedewerker

Nadere informatie

Werken in Vlaanderen: vermoeiend of plezierig?

Werken in Vlaanderen: vermoeiend of plezierig? Werken in Vlaanderen: vermoeiend of plezierig? Resultaten van 10 jaar onderzoek naar de beleving en beoordeling van arbeid Prof. Dr. Hans De Witte Gewoon Hoogleraar Arbeidspsychologie, WOPP-KU Leuven Seminarie

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 72 VAN 30 MAART 1999 BETREFFENDE HET BELEID TER VOORKOMING VAN STRESS DOOR HET WERK -------------------

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 72 VAN 30 MAART 1999 BETREFFENDE HET BELEID TER VOORKOMING VAN STRESS DOOR HET WERK ------------------- COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 72 VAN 30 MAART 1999 BETREFFENDE HET BELEID TER VOORKOMING VAN STRESS DOOR HET WERK ------------------- Gelet op de wet van 5 december 1968 betreffende de collectieve

Nadere informatie

Wat kan je als leidinggevende doen om psychosociale moeilijkheden bij medewerkers bespreekbaar te maken?

Wat kan je als leidinggevende doen om psychosociale moeilijkheden bij medewerkers bespreekbaar te maken? Infofiche werkgever_analyse Wat kan je als leidinggevende doen om psychosociale moeilijkheden bij medewerkers bespreekbaar te maken? Psychosociale moeilijkheden opmerken is geen evidentie. Evenmin is het

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Langdurig ziekteverzuim is een erkend sociaal-economisch en sociaal-geneeskundig probleem op nationaal en internationaal niveau. Verschillende landen hebben wettelijke maatregelen genomen

Nadere informatie

Toelichting welzijnsbeleid binnen Recordgroup

Toelichting welzijnsbeleid binnen Recordgroup Chef, ik red het even niet 13u30 13u35 14u00 14u20 14u40 14u55 Verwelkoming Dr. Hendrik Peuskens, psychiater en diensthoofd afdeling verslavingszorg Broeders Alexianen Tienen Visie van de Vlaamse Overheid

Nadere informatie

Psychosociale cel. Nieuwe psychosociale wetgeving

Psychosociale cel. Nieuwe psychosociale wetgeving Psychosociale cel Nieuwe psychosociale wetgeving Wettelijk kader Wet 28/02/2014 tot aanvulling van de wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk wat

Nadere informatie

Van werkdruk naar werkplezier

Van werkdruk naar werkplezier Van werkdruk naar werkplezier Het Programma Onze visie Werkdruk leidt tot minder werkplezier, wrijving in de samenwerking en op termijn mogelijk verzuim door stressklachten. Als medewerkers echter uitgedaagd

Nadere informatie

Tuut-tuut-tuut, opzij, ik ben hulpverlener en maak mij druk. Eric van der Meijden 16 september 2011

Tuut-tuut-tuut, opzij, ik ben hulpverlener en maak mij druk. Eric van der Meijden 16 september 2011 Tuut-tuut-tuut, opzij, ik ben hulpverlener en maak mij druk. Eric van der Meijden 16 september 2011 Opbouw workshop Inleiding Ervaren van stress Wat is druk/stress? Pesso therapie Ervaren van basisbehoeften

Nadere informatie

Gezond omgaan met langdurig zieke medewerkers. Katrien Bruyninx Code 32 Prevent Gits, 2012

Gezond omgaan met langdurig zieke medewerkers. Katrien Bruyninx Code 32 Prevent Gits, 2012 Gezond omgaan met langdurig zieke medewerkers Katrien Bruyninx Code 32 Prevent Gits, 2012 Inhoud 1. Inleiding 2. Hoe aanpakken? 3. Aan de slag 4. Wettelijke ondersteuningsmaatregelen 5. Tot slot www.prevent.be

Nadere informatie

Risicoanalyse Psychosociale Aspecten Praktijkcase

Risicoanalyse Psychosociale Aspecten Praktijkcase Risicoanalyse Psychosociale Aspecten Praktijkcase Inhoud uiteenzetting Situering case Methodologie Resultaten Acties Nieuwe meting Suggesties afname globale risicoanalyse Nieuwe wetgeving TOOLBOX 30-11-2010

Nadere informatie

Soorten klachten. Onderlinge samenwerking onder de loep. Burnout. Verschijnselen van het vermoeide helden syndroom

Soorten klachten. Onderlinge samenwerking onder de loep. Burnout. Verschijnselen van het vermoeide helden syndroom Soorten klachten Onderlinge samenwerking onder de loep Burnout Verschijnselen van het vermoeide helden syndroom Overspannenheidsverschijnselen (Surmenage) Depressie Het managen van stress-gerelateerde

Nadere informatie

INTERVIEWVRAGEN Mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid

INTERVIEWVRAGEN Mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid INTERVIEWVRAGEN Mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid INTERVIEWVRAGEN MANTELZORGVRIENDELIJK PERSONEELSBELEID Korte omschrijving: Dit is een overzicht van mogelijke interviewvragen voor een semi-gestructureerd

Nadere informatie

GEZOND OMGAAN MET ZIEKE MEDEWERKERS

GEZOND OMGAAN MET ZIEKE MEDEWERKERS GEZOND OMGAAN MET ZIEKE MEDEWERKERS MARTHE VERJANS Preventieadviseur Psychosociale Aspecten Ziekte versus ziekteverzuim?! Hoe kijk je er zelf naar? 1 Motivatie Soorten ziekteverzuim Wit verzuim (

Nadere informatie

Vitaliteit voor de zorg

Vitaliteit voor de zorg Vitaliteit voor de zorg Wat kun je als professional doen? V&VN 2 oktober 2013 Anouk ten Arve, programma manager 1 Stichting IZZ van werknemers en werkgevers in de zorg Stichting IZZ Stichting met twee

Nadere informatie

WERKHERVATTING NA EEN LANGDURIGE AFWEZIGHEID OM MEDISCHE REDENEN. Hilde De Man Preventieadviseur Psychosociale Aspecten Idewe

WERKHERVATTING NA EEN LANGDURIGE AFWEZIGHEID OM MEDISCHE REDENEN. Hilde De Man Preventieadviseur Psychosociale Aspecten Idewe WERKHERVATTING NA EEN LANGDURIGE AFWEZIGHEID OM MEDISCHE REDENEN Hilde De Man Preventieadviseur Psychosociale Aspecten Idewe WAAROM AANDACHT VOOR LANGDURIG VERZUIM? (1) Psychische stoornissen en musculoskeletale

Nadere informatie

Gezond omgaan met (langdurig) zieke werknemers. Katrien Bruyninx Prevent Mario Verzele - Jobcentrum

Gezond omgaan met (langdurig) zieke werknemers. Katrien Bruyninx Prevent Mario Verzele - Jobcentrum Gezond omgaan met (langdurig) zieke werknemers Katrien Bruyninx Prevent Mario Verzele - Jobcentrum www.prevent.be Investing in Human Capital 1. Inleiding verzuim 2. Hoe aanpakken theoretisch kader 3. Aan

Nadere informatie

Preventie van arbeidsverzuim

Preventie van arbeidsverzuim Preventie van arbeidsverzuim Inspiratiesessie HRwijs, Hasselt 17 september 2015 Hanno van Eldik Preventieadviseur psychosociale aspecten Inhoud 1. Wat is arbeidsverzuim? 2. Hoe vaak komt het voor? 3. Hoe

Nadere informatie

Denkt u. vast te lopen. in uw werk?

Denkt u. vast te lopen. in uw werk? Denkt u vast te lopen in uw werk? Het leven kan veel van u vragen. Soms misschien teveel. Zeker als u langdurig onder druk staat of een tegenslag te verwerken krijgt. U heeft bijvoorbeeld al lange tijd

Nadere informatie

6 Coaching van de cliënt

6 Coaching van de cliënt 6.1 6 Coaching van de cliënt De begeleiding of coaching op de werkvloer is afhankelijk van de noden van de cliënt, collega s en werkgever. Samen starten op de stage/ tewerkstelling Als coach kan je samen

Nadere informatie

E-book-Burn-out.indd 1 16-12-2014 14:16:17

E-book-Burn-out.indd 1 16-12-2014 14:16:17 E-book-Burn-out.indd 1 16-12-2014 14:16:17 Colofon Dit e book is een uitgave van Stichting Gezondheid Teksten: Stichting Gezondheid Vormgeving: Michael Box (Internet Marketing Nederland) Correspondentie:

Nadere informatie

Leeftijd en Loopbaan. 14 november 2011. Annemie Salu HR Kenniscentrum SD Worx

Leeftijd en Loopbaan. 14 november 2011. Annemie Salu HR Kenniscentrum SD Worx Leeftijd en Loopbaan 14 november 2011 Annemie Salu HR Kenniscentrum SD Worx De noeste werker, ook op leeftijd? De noeste werker, ook op leeftijd? 65% van de West-Vlamingen zegt weinig jobwissels te hebben

Nadere informatie

Belang van het implementeren van een alcohol- en drugsbeleid. Sabine Stevens Preventieadviseur psychosociale aspecten

Belang van het implementeren van een alcohol- en drugsbeleid. Sabine Stevens Preventieadviseur psychosociale aspecten Belang van het implementeren van een alcohol- en drugsbeleid Sabine Stevens Preventieadviseur psychosociale aspecten Wist u dat? Het aantal probleemdrinkers bij de beroepsbevolking wordt geschat op 5 tot

Nadere informatie

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT Training en ondersteuning in mentaal fit werken 2 Gezond Werken Gezonde werknemers gaan met plezier naar het werk. Ze zijn geestelijk fit en blijven fit. Gezonde werkdruk biedt

Nadere informatie

Analyse Mentaal Kapitaal. Stimuleren van energie en veerkracht als antwoord op stress en burn-out in uw organisatie

Analyse Mentaal Kapitaal. Stimuleren van energie en veerkracht als antwoord op stress en burn-out in uw organisatie Analyse Mentaal Kapitaal Stimuleren van energie en veerkracht als antwoord op stress en burn-out in uw organisatie De analyse die Better Minds at Work heeft gemaakt werd vertaald in een concreet actieplan.

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Bouwsector Oktober 2005 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale partners

Nadere informatie

WERKSTRESS EN BURN-OUT WORKSHOP ALUMNI EUROPEES INSTITUUT ANDERZVERDER LEONA AARSEN 8 NOVEMBER 2014

WERKSTRESS EN BURN-OUT WORKSHOP ALUMNI EUROPEES INSTITUUT ANDERZVERDER LEONA AARSEN 8 NOVEMBER 2014 WERKSTRESS EN BURN-OUT WORKSHOP ALUMNI EUROPEES INSTITUUT ANDERZVERDER LEONA AARSEN 8 NOVEMBER 2014 1 PROGRAMMA Voorstellen / intro Deel 1: (h)erken stress Deel 2: visie op burn-out Deel 3: aanpak Borrel

Nadere informatie

Achtergrond informatie Mentale Vitaliteit Quickscan Bevlogenheid

Achtergrond informatie Mentale Vitaliteit Quickscan Bevlogenheid Achtergrond informatie Quickscan Bevlogenheid Bezoek onze website op Twitter mee via @Activeliving93 Linken? Linkedin.com/company/active-living-b.v. Bezoekadres Delta 40 6825 NS Arnhem Altijd ~ Overal

Nadere informatie

COACHING VAN MENSEN MET ARBEIDSGERELATEERDE STRESSKLACHTEN. ISMA Lezing 2 oktober 2006 Jaap Ozinga

COACHING VAN MENSEN MET ARBEIDSGERELATEERDE STRESSKLACHTEN. ISMA Lezing 2 oktober 2006 Jaap Ozinga COACHING VAN MENSEN MET ARBEIDSGERELATEERDE STRESSKLACHTEN ISMA Lezing 2 oktober 2006 Jaap Ozinga Voorbeeld 1: Medewerker 46 jaar, v.a. 18 jaar meegegroeid in de organisatie. 10 jaar geleden burnout. Nu

Nadere informatie

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma Young Professional programma Voorbeeld van de opbouw van een YP programma 1 Flow van het programma: Het programma Intake (½ dag) Ik & mijn leiderschap (2 dagen groepsprogramma) Ik & de ander (2 dagen groepsprogramma)

Nadere informatie

Scripts voor vitaliteit. 16 februari 2011 Tinka van Vuuren

Scripts voor vitaliteit. 16 februari 2011 Tinka van Vuuren Scripts voor vitaliteit 16 februari 2011 Tinka van Vuuren Inhoud Wat is vitaliteit? Welke scripts gericht op vitaliteit zijn het beste? Wat is de rol van werknemer en werkgever hierbij? Wat is vitaliteitmanagement?

Nadere informatie

FORUM STRESS 29/10/04

FORUM STRESS 29/10/04 FORUM STRESS 29/10/04 FORUM STRESS F. Hostyn Frank Hostyn ; D.Brouhon 20.10.2004 29.10.2004 Doelstellingen Uitvoering van CAO 72 Uitbouw van een welzijnsbeleid Methode Verzamelen van informatie via verschillende

Nadere informatie

VERZUIM EN COMMUNICATIE. Grip op verzuim

VERZUIM EN COMMUNICATIE. Grip op verzuim VERZUIM EN COMMUNICATIE Grip op verzuim CONTEXT Verzuim en communicatie, waarom? https://youtu.be/xsdaassdck0 Voorstellen Wie ben je, waar werk je, waarom doe je dit werk (wat drijft je). Een woord wat

Nadere informatie

VGZ Bedrijfszorgpakket Optimaal

VGZ Bedrijfszorgpakket Optimaal VGZ Bedrijfszorgpakket Optimaal U kunt nu gebruikmaken van VGZ Bedrijfszorg, om gezond en plezierig te blijven werken! Uw werkgever maakt gebruik van VGZ Bedrijfszorg van Zorgverzekeraar VGZ. VGZ Bedrijfszorg

Nadere informatie

Workshop Re-integratie op de werkvloer bij (langdurige) ziekte. «Ervaringen vanuit de praktijk»

Workshop Re-integratie op de werkvloer bij (langdurige) ziekte. «Ervaringen vanuit de praktijk» Workshop Re-integratie op de werkvloer bij (langdurige) ziekte «Ervaringen vanuit de praktijk» Mijn missie is: Samen met mensen met werkgerelateerde (hulp)vragen een nieuw perspectief vinden dat bijdraagt

Nadere informatie

Compassie of professionele afstand?

Compassie of professionele afstand? Compassie of professionele afstand? Ziel en zakelijkheid in de zorg Monique Harskamp 30 november Compassie of professionele afstand? Compassie Compassiemoeheid en compassievoldoening. Oorzaken van compassiemoeheid.

Nadere informatie

6 Coaching van de cliënt

6 Coaching van de cliënt 6.1 6 Coaching van de cliënt De begeleiding of coaching op de werkvloer is afhankelijk van de noden van de cliënt én van de noden van de collega s en werkgever. Samen starten op de stage/ tewerkstelling

Nadere informatie

Behoeftendetectietool. Disability Management op maat van de organisatie

Behoeftendetectietool. Disability Management op maat van de organisatie Behoeftendetectietool Disability Management op maat van de organisatie 1 SYSTEMATISCHE AANPAK? 1. Wordt er relevant cijfermateriaal verzameld? Veel voorkomende gezondheidsproblemen in het bedrijf Verzuimcijfers

Nadere informatie

Socioprofessionele reïntegratie. Conny Daens, GTB

Socioprofessionele reïntegratie. Conny Daens, GTB Socioprofessionele reïntegratie Conny Daens, GTB GTB - dienst, vzw die vanuit de werkwinkels heel nauw samenwerkt met VDAB binnen een samenwerkingsakkoord voor personen met een werkvraag. - Onderscheidt

Nadere informatie

Psychosociale belasting en bevlogenheid

Psychosociale belasting en bevlogenheid Psychosociale belasting en bevlogenheid Landelijke VGWM dag 8 maart 2007 Willem van Rhenen Chief medical officer ArboNed Programma 1 psychosociale belasting in de traditionele arbozorg 2 psychosociale

Nadere informatie

Inleidend hoofdstuk 11 Waarom dit boek? 11 Voor wie is dit boek bedoeld? 12 Wat kun je van je lectuur verwachten? 12 Overzicht van het boek 13

Inleidend hoofdstuk 11 Waarom dit boek? 11 Voor wie is dit boek bedoeld? 12 Wat kun je van je lectuur verwachten? 12 Overzicht van het boek 13 Inhoud Inleidend hoofdstuk 11 Waarom dit boek? 11 Voor wie is dit boek bedoeld? 12 Wat kun je van je lectuur verwachten? 12 Overzicht van het boek 13 Auteurs 15 Deel 1. Het ziekenhuis als organisatie:

Nadere informatie

Vragenlijst mentale vitaliteit. Koninklijke Burger Groep B.V.

Vragenlijst mentale vitaliteit. Koninklijke Burger Groep B.V. Vragenlijst mentale vitaliteit Koninklijke Burger Groep B.V. 1 Inleiding 365goesting heeft een valide en betrouwbare vragenlijst om de mentale vitaliteit van medewerkers en organisaties te meten. Deze

Nadere informatie

Terug op de werkvloer na een langdurige afwezigheid RETURN TO WORK

Terug op de werkvloer na een langdurige afwezigheid RETURN TO WORK Terug op de werkvloer na een langdurige afwezigheid Inhoud 01 Return to Work 04 02 Een menselijke aanpak 06 03 Beleid 08 04 Begeleiding 10 05 Opleidingen over Return to Work 12 06 Contacteer ons 14 2 3

Nadere informatie

Een andere kijk op werken kanker en re-integratie

Een andere kijk op werken kanker en re-integratie Een andere kijk op werken kanker en re-integratie human support grensverleggend mensenwerk Kanker wordt steeds meer een chronische ziekte, dus krijgen organisaties en werkgevers in toenemende mate te maken

Nadere informatie

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur:

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage <Naam onderwijsinstelling> Datum: Opdrachtgever: Auteur: HPC-O 1 HPC-O Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur: 24 april 2008 drs M.G. Wildschut HPC-O

Nadere informatie