H I A F. n i e u w s b r i e f. Bestaat een trend naar de ontwikkeling van een Europese versie van IFRS?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "H I A F. n i e u w s b r i e f. Bestaat een trend naar de ontwikkeling van een Europese versie van IFRS?"

Transcriptie

1 1 e jaargang - Nummer 3 - Driemaandelijks - maart-april-mei 2008 Afgiftekantoor: 9000 GENT X - P H I A F n i e u w s b r i e f Bestaat een trend naar de ontwikkeling van een Europese versie van IFRS? Gelijkwaardigheid sectorale boekhoud- en jaarrekeningregels met gemeenrechtelijke boekhoud- en jaarrekeningregels voor vzw s, ivzw s en stichtingen Verslag Symposium Internationale boekhoudnormen IAS/IFRS en KMO s De keuze en impementatie van een ERP pakket Programma-overzicht maart - april - mei Hoger Instituut voor Accountancy & Fiscaliteit Kuiperskaai 55/E 9000 Gent V.U.: Erik De Lembre

2 2 I n h o u d s t a f e l Woord vooraf 3 Bestaat een trend naar de ontwikkeling van een Europese versie van IFRS? 5 Gelijkwaardigheid sectorale boekhoud- en jaarrekeningregels met gemeenrechtelijke boekhoud- en jaarrekeningregels voor vzw s, ivzw s en stichtingen 7 Verslag Symposium Internationale boekhoudnormen IAS/IFRS en KMO s 8 Programma-overzicht Hoe evalueert een bankier een onderneming bij een kredietaanvraag? Bewijs in het contractenrecht en afdwingbaarheid van contracten De keuze en implementatie van een ERP-pakket Jaarafsluiting: van inventaris naar belastbare winst Accountancy: aansprakelijkheid en verzekering Abnormale of goedgunstige voordelen Het vennootschapsbestuur: aansprakelijkheid en verzekering Aandachtspunten en valkuilen bij handelshuur Basisprincipes van kostencalculatie Risk Management in de KMO Probleemgebieden vennootschapsbelasting onder de loep Fiscale club: update voor medewerkers accountancy-fiscaliteit Fiscaliteit: stand van zaken Vergelijking IFRS & US GAAP Ontslagrecht in de praktijk Overname van KMO-bedrijven Update personenbelasting Effectief management: leidinggeven en motiveren van medewerkers Programma-overzicht juni Inschrijving 25

3 W o o r d v o o r a f 3 Op vrijdag 12 december vond de hoogmis plaats van de accountancy en fiscale beroepen. Meer dan 650 deelnemers waaronder heel wat erkende boekhouders-fiscalisten, accountants, belastingconsulenten en bedrijfsrevisoren woonden een studiedag bij georganiseerd door het BIBF, IAB en (K)IBR en dit ter gelegenheid van het Vereenvoudigingsprogramma voorgesteld door de Europese Commissie. Tot op heden is het zelden gebeurd dat accountants, revisoren, fiscalisten en ondernemingsorganisaties met zo een geprofileerde eenduidigheid het belang van de jaarrekening en vooral van het eraan gekoppeld systeem van openbaarmaking, verdedigden. Dit bewijst duidelijk het succes van de jaarrekening opgesteld volgens het Belgisch Boekhoudrecht. Doch één van de motiverende argumenten om onze jaarrekening te beschermen is de vrees dat veranderingen aan het huidige Belgisch boekhoudrecht onmiddellijk fiscale onzekerheid zal doen ontstaan. Dergelijke veranderingen zullen ongetwijfeld aanleiding geven tot de opmaak van additionele fiscale bijlagen en dus nieuwe administratieve verplichtingen. Intussen evolueren ook de internationale rapporteringstandaarden. De imposante lijst van (voorgestelde) wijzigingen geeft aan dat de IASB bekommerd blijft om de financiële rapportering te laten aansluiten aan de economische realiteit van het getrouw beeld. Tenslotte, terugblikkend op 2007, willen we een moment van stilte vragen in herinnering aan de heer Guy Gelders die op 2 december 2007 overleden is. Guy Gelders heeft als eerste voorzitter van de Commissie voor Boekhoudkundige Normen de bakens uitgezet dewelke hebben geleid tot een ongeziene krachtige hervorming waarvan we vandaag nog steeds de vruchten plukken. Vooruitblikkend op ook al is de Nieuwjaarsperiode, als dit tijdschrift in uw bus valt, reeds voorbij - wens ik u allen een gelukkig, vredevol en succesrijk 2008 toe is een schrikkeljaar, dus 366 dagen. Indien de ganse accountantsstand die ene additionele dag zou besteden aan de modernisering van het jaarrekeningenrecht inclusief de nodige aanpassingen ter behoud van de fiscale neutraliteit, dan zou de jaarrekening naar Belgisch boekhoudrecht wellicht vanaf het boekjaar dat ingaat op of na 1 januari 2009, een economisch getrouw beeld geven. Em. Prof. Dr. Erik De Lembre

4 4

5 Bestaat een trend naar de ontwikkeling van een Europese versie van IFRS? 5 In het kader van het vrije kapitaalverkeer is de bekendmaking door de SEC (in juli 2007) dat vanaf 2009 buitenlandse ondernemingen die hun jaarrekening volgens IFRS opmaken niet langer de translatie naar US GAAP dienen te verrichten een belangrijk bericht. Deze bekendmaking is conform de Roadmap waarbij de SEC en de EU zich verbonden: namelijk volledige gelijkwaardigheid van US GAAP en IFRS. De SEC gaat ervan uit dat met IFRS de originele Engelstalige versie IFRS bedoeld is. Vraag is of dit kan gerealiseerd worden? Er doet zich inderdaad de tendens voor om IFRS te Europeaniseren. Gekend zijn de carve out met betrekking tot de financiële instrumenten, ook het feit dat inzake emissierechten de IASB een interpretatie diende terug te trekken om niet in conflict te komen met de Europese stellingname, is tekenend. Of het bij deze twee gevallen zal blijven is de vraag. Binnen Europa blijven kritische stemmen hoorbaar rond de amerikanisering van de jaarrekeningsgrondslagen. Ook het endorsement mechanisme komt onder druk. Het instellen van de Standards Advice Review Group en de meer actieve rol die het Europees Parlement opeist zijn daar tekenen van. De reactie van het Europees Parlement in april 2007 rond een voorstel van verandering van segmentrapportering door de IASB, een politiek vrij neutraal onderwerp, is een duidelijke uitdrukking van de wil om in het proces van endorsement een intensievere rol te spelen. Wat de uitkomst zal zijn van de rondgestuurde vragenlijsten om commentaar, is momenteel nog niet in te schatten. Wel maakt de inhoud van de vragenlijst duidelijk dat het voor de EU belangrijk is dat er rekening gehouden wordt met de kosten nut - afweging. Ook de weerstand tegen het voorstel voor een IFRS SME is een duidelijk teken dat binnen Europa IASBinitiatieven niet zomaar aanvaard worden als overeenstemmend met de noden inzake financiële rapportering in de Europese lidstaten. Een ander probleem dat in de toekomst wellicht ook zal dienen onderzocht te worden, is het feit dat alle normen in het Engels uitgevaardigd worden door de IASB, maar dat bij de erkenning door de EU deze norm in 22 talen omgezet dient te worden. Het is niet ondenkbaar dat ter gelegenheid van de vertaling, de feitelijke toedracht en bedoeling van de oorsprongsversie geweld wordt aangedaan (zonder te spreken over mogelijke vertaalfouten). IFRIC zorgt voor de behandeling van fundamentele vragen en zorgt voor verduidelijking bij de normen. Daarnaast hebben de meeste lidstaten van Europa, hun eigen orgaan voor jaarrekeningsinterpretatie en adviezen (in België de CBN). Wie zal in de toekomst waarborgen dat deze veelheid van interpretaties en adviezen (soms over dezelfde problemen) gelijkgericht blijft? De overname van de IFRS door de Europa, geïnspireerd door de drang naar gelijkwaardigheid US-GAAP en IFRS inzake financiële rapportering schept in de praktijk duidelijk problemen. De wijze waarop de EU de invoering van de IFRS regelt is niet vreemd aan de vrees dat binnen een aantal jaar er een Europees IFRS-stelsel zal ontstaan, met dan uiteraard de vraag of de SEC dan nog dezelfde houding zal aannemen om de gelijkwaardigheid met US-GAAP te handhaven. Een op te volgen problematiek! Em. Prof. Dr. Erik De Lembre

6 6 Gelijkwaardigheid sectorale boekhoud- en jaarrekeningregels met gemeenrechtelijke boekhoud- en jaarrekeningregels voor vzw s, ivzw s en stichtingen Naar aanleiding van de nieuwe vzw-wetgeving zijn vele verenigingen (vzw s), internationale verenigingen (ivzw s) en stichtingen sinds 1 januari 2006 onderworpen aan nieuwe boekhoudkundige verplichtingen. De boekhouding van sommige van deze vzw s, ivzw s en stichtingen werd tot dan toe opgelegd door andere sectorale boekhoudregels. De vzw-wet heeft hiermee rekening gehouden en voorziet in een afwijkende regel die stelt dat de nieuwe boekhoudkundige verplichtingen (op basis van vzw-wetgeving) niet van toepassing zijn op die verenigingen en stichtingen die, gelet op de aard van hun hoofdactiviteit, onderworpen zijn aan bijzondere federale, gewestelijke of gemeenschapswetgeving voor wat betreft het houden van hun boekhouding en hun jaarrekening, en voor zover zij minstens gelijkwaardig zijn aan de bepalingen uit de vzw-wetgeving. De verantwoordelijkheid om deze gelijkwaardigheid na te gaan, ligt bij het bestuursorgaan van de vzw s, ivzw s en stichtingen, en, in voorkomend geval, onder het toezicht van de optredende commissaris. Zij dienen zich hierbij te laten leiden door de aanbeveling die de Commissie voor Boekhoudkundige Normen (CBN) hieromtrent begin januari 2007 heeft uitgebracht. Het loutere gegeven dat een vereniging voor het verkrijgen van subsidies verplicht wordt boekhoudkundige inlichtingen te verschaffen aan de subsidiërende overheid, is bijvoorbeeld onvoldoende om als gelijkwaardig bestempeld te kunnen worden. In zijn aanbeveling heeft de CBN, zowel voor kleine als voor grote en zeer grote verenigingen, volgende criteria vooropgesteld waartegenover de sectorale regelgeving dient getoetst te worden: Grote en zeer grote verenigingen: Er wordt uitdrukkelijk en zonder voorbehoud verwezen naar de wet van 27 juni 1921 en/of het KB van 19 december 2003; Indien dit niet het geval is dan moet de sectorale reglementering ten minste vereisen dat: een patrimoniale boekhouding gevoerd wordt en dit volgens een stelsel van boeken en rekeningen met inachtneming van de gebruikelijke regels van het dubbel boekhouden, waarin alle verrichtingen en alle bezittingen en rechten, schulden, verplichtingen en verbintenissen, kosten en opbrengsten, zonder uitstel, getrouw, volledig en naar tijdsorde worden ingeschreven; er een verbod is op compensatie tussen tegoeden en schulden, tussen rechten en verplichtingen en tussen kosten en opbrengsten, tenzij in de bij wet of door een sectorale reglementering bepaalde gevallen; elke boeking geschiedt aan de hand van een gedagtekend verantwoordingsstuk, waarnaar zij moet verwijzen; de rekeningen die de vereniging opent om haar boekhouding te voeren, vastgelegd worden in een voor de aard van het bedrijf van de vereniging of stichting passend rekeningenstelsel; de balans en resultatenrekening zonder toevoeging of weglating voorvloeien uit de balans van de desbetreffende rekeningen, opgemaakt na het in overeenstemming brengen met de gegevens van de inventaris; de toegepaste waarderingsregels overeenstemmen met de waarderingsregels voorgeschreven door het KB van 19 december 2003, of, gelet op het beginsel van het getrouwe beeld, hiermee verenigbaar zijn;

7 7 de jaarrekening de balans, de resultatenrekening en de toelichting omvat die één geheel vormen. De waarderingsregels moeten worden samengevat in de toelichting; deze samenvatting moet voldoende nauwkeurig zijn zodat inzicht verkregen wordt in de toegepaste waarderingsmethoden. Wanneer de sectorale reglementering geen keuze toestaat, moet worden verwezen naar de toegepaste waarderingsregels; de voorstelling en structuur van de jaarrekening, zoals vastgelegd door de sectorale reglementering, overeenstemt met de voorstelling en structuur opgelegd door het KB van 19 december Wanneer dit niet het geval is, kunnen de sectorale boekhoudkundige verplichtingen alsnog als gelijkwaardig worden beschouwd indien, gelet op het vereiste van het getrouwe beeld, de toepassing van de sectorale reglementering dezelfde of gelijkaardige gegevens verstrekt als deze die zouden voortkomen uit een jaarrekening opgesteld overeenkomstig het KB van 19 december 2003; en eventuele bepalingen uit de sectorale wetgeving, die de overgang van een kasboekhouding naar een patrimoniale boekhouding regelen, gelijkaardig zijn aan de desbetreffende bepalingen uit het KB van 19 december Kleine verenigingen: Er wordt uitdrukkelijk en zonder voorbehoud verwezen naar de wet van 27 juni 1921 en/of het KB van 26 juni 2003; Indien dit niet het geval is dan moet de sectorale reglementering ten minste vereisen dat: enkel de verrichtingen die mutaties in contanten of op rekeningen tot gevolg hebben, naar tijdsorde, zonder blanco s noch weglatingen worden geboekt (continuïteit, regelmatigheid, onomkeerbaarheid), op basis van de bewaarde en methodisch opgeborgen verantwoordingsstukken aan de hand waarvan een staat van ontvangsten en uitgaven wordt opgesteld; een inventaris wordt opgesteld, aan de hand waarvan een staat van het vermogen van de vereniging of stichting wordt opgesteld; in de toelichting bij de jaarrekening duidelijk wordt vermeld welke waarderingsregels voor de inventaris werden toegepast. Als de sectorale regeling als gelijkwaardig wordt beschouwd dan mag de vereniging of stichting haar boekhouding verder blijven voeren overeenkomstig deze regels. In het andere geval zullen zij zich moeten schikken naar de boekhoudkundige bepalingen uit de vzw-wetgeving en eventueel bijkomend ook nog naar de niet-gelijkwaardige sectorale regelgeving. Tot slot valt te benadrukken dat het gelijkwaardigheidvraagstuk enkel speelt voor wat betreft het voeren van de boekhouding en het opstellen van de jaarrekening en niet op het vlak van de openbaarmaking en de controle van de boekhouding. Christophe Vanhee, Vakgroep Accountancy en Bedrijfsfinanciering, UGent

8 8 Verslag Symposium Internationale boekhoudnormen IAS/IFRS en KMO s Op dinsdag 16 oktober 07 organiseerde het Departement Bedrijfsmanagement Mercator van de Hogeschool Gent een symposium rond Internationale boekhoudnormen IAS/IFRS en KMO s. Circa 180 genodigden werden in het Auditorium van de Provincie te Gent verwelkomd door Carine Coppens, lector aan de Hogeschool Gent en promotor van het Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek (PWO) naar de haalbaarheid van IFRS bij de Belgische KMO s. Ze gaf een korte situering van het PWO-project, dat werd uitgevoerd in samenwerking met Universiteit Gent, Deloitte, Ernst & Young, Kantoor Van Cauter, Saeys en co. en de beroepsinstituten IAB, IBR en BIBF. In een eerste deel lichtten verschillende sprekers de stand van zaken en de verwachte ontwikkelingen in België en Europa toe. Piotr Madziar, hoofd van de Accounting Unit van de Europese Commissie, besprak de Europese IAS-verordening en het Europese bekrachtigingsproces, met de verschillende organen die een rol spelen bij het tot stand komen van wetgeving rond boekhoudnormen. Hij ging ook dieper in op de problematiek van SME accounting en het spanningsveld tussen IFRS en het administratieve vereenvoudigingsproces. Saskia Slomp, Technical Director bij de FEE (Fédération des Experts Comptables Européens), lichtte in haar uiteenzetting het standpunt toe van de FEE ten opzichte van IFRS, het vereenvoudigingsproces van de Europese Commissie en de exposure draft van het IASB rond IFRS for SMEs. Yvan Stempnierwsky, voormalig Secretaris Generaal bij de Commissie voor Boekhoudkundige Normen, gaf een overzicht van de ontwikkelingen in België met betrekking tot de toepassing van IFRS in de statutaire jaarrekening. Hij maakte een vergelijking met de buurlanden die, zoals Frankrijk, als voorbeeld voor België zouden kunnen dienen. Bruno Colmant, voormalig directeur op het kabinet van Didier Reynders en gedelegeerd bestuurder van Euronext Brussel, lichtte in zijn toespraak toe hoe IFRS en de boekhoudtraditie van continentaal Europa van zeer verschillende uitgangspunten vertrekken en wat de gevolgen hiervan kunnen zijn voor het Belgische boekhoudwezen. Piotr Madziar Em. Prof. Dr. E. De Lembre Bruno Colmant Na de koffiepauze volgde de uiteenzetting van Em. Prof. Dr. Erik De Lembre, buitengewoon hoogleraar aan de Universiteit Gent. Hij deed een oproep om de inertie inzake Belgisch boekhoudrecht te doorbreken en een aantal nuttige elementen uit IFRS over te nemen. Carine Coppens lichtte de bevindingen toe van een enquête die in het kader van het PWO-project werd gevoerd bij KMO s en boekhouders, accountants en revisoren. Daaruit bleek dat KMO s en de boekhoudsector nauwelijks bekend zijn met de mogelijke effecten van IFRS en nauwelijks voorbereid zijn op de eventuele introductie ervan. Daarna besprak Katrien Van Wymeersch, wetenschappelijk medewerker aan de Hogeschool Gent, de bevindingen van de omzetting van de jaarrekening naar IFRS in 10 bedrijven. Daaruit bleek dat zo n omzetting wel degelijk haalbaar is in KMO s en voor de meeste bedrijven een

9 9 getrouwer beeld geeft, maar dat voor sommige bedrijven IFRS veel extra werk met zich meebrengt voor weinig toegevoegde waarde. Daarna volgde een debat met de verschillende Belgische belangengroepen en beleidsmakers onder leiding van Prof. Dr. Ignace De Beelde, hoogleraar aan de Universiteit Gent. De deelnemers aan het debat waren Yvan Stempnierwsky als vertegenwoordiger van de CBN, André Bert voor het IAB, Sarah De Greef voor het VBO, Rudi Mattheus voor het BIBF, Cindy Laureys voor UNIZO en Inge Saeys voor het IBR. Prof. Dr. I. De Beelde legde aan elke van de discussanten drie stellingen voor, namelijk: - de IFRS-normen zijn complex maar implementatie ervan is haalbaar, ook in de KMO; - de toepassing van IFRS-normen zal leiden tot een meer getrouwe jaarrekening, ook in de KMO; - de voordelen van een implementatie van IFRS in de KMO zijn groter dan de nadelen. Het was opvallend hoe gelijkgestemd de verschillende deelnemers aan het debat waren. IFRS toepassen in de Belgische statutaire jaarrekeningen was voor de verschillende partijen aan de debattafel niet wenselijk. Sarah De Greef benadrukte dat er tot op heden geen enkel voordeel is aangetoond van de toepassing van IFRS in de enkelvoudige jaarrekening, terwijl er wel heel wat kosten aan een omschakeling verbonden zijn. Cindy Laureys sloot zich daarbij aan. Yvan Stempnierwsky was voorstander van een geleidelijke modernisering van het Belgisch boekhoudrecht in de richting van IFRS, naar het voorbeeld van Frankrijk. Rudi Mattheus benadrukte dat de KMO s tevreden zijn over de huidige boekhoudnormen en dat er niet echt vraag is naar verandering. André Bert was vooral bezorgd dat de fiscale neutraliteit bij een omschakeling op IFRS niet zou kunnen gegarandeerd worden. Inge Saeys stelde dat er zowel argumenten pro als argumenten contra IFRS zijn. Maar het IBR is zeker geen aanhanger van de big bang-approach. De conclusie van dit symposium is dat de toepassing van IFRS in de enkelvoudige jaarrekening van de Belgische KMO s nog niet voor morgen zal zijn. Carine Coppens, Mercator, Departement Bedrijfsmanagement

10 10 De keuze en implementatie van een ERP-pakket De term ERP klinkt tegenwoordig bekend in de oren bij de meesten onder ons. Een Enterprise Resource Planning software pakket kun je vergelijken met een computerprogramma dat alle activiteiten van de onderneming in computertaal omzet. Het omvat alle mogelijke schermen om alle departementen hun activiteiten te laten doen. Je hebt dus eigenlijk geen andere systemen (logistieke, productie noch boekhoudpaketten) meer nodig om een bedrijf optimaal te runnen. Het frame van zo n software is hetzelfde voor elk bedrijf. Het bevat modules (o.a. logistiek, kwaliteit, productie, financieel, ) en die modules worden geprogrammeerd naar de specifieke processen binnen een bedrijf (bv. in een productiebedrijf wordt de product flow vastgelegd en wordt bv. bepaald op welk moment facturen gegenereerd worden door het systeem). Na de programmatie worden de data geladen (bv. welke productcodes, prijzen,..). Zo n systemen vormen het hart van een bedrijf. De voordelen van een ERP pakket voor een bedrijf zijn velerlei: Doordat data maar één keer in het systeem moet ingegeven worden is het duidelijk dat efficiëntie een grote troef is. Via een eenmalige ingave dat klant A 500 goederen besteld heeft, worden zowel het productie- als het logistieke en het facturatieproces gestart. Het systeem draagt die data mee doorheen alle processen en stuurt het volledige gebeuren zelf. Gevolg is uiteraard ook dat de foutenmarge heel laag ligt. Dankzij de samenhang in het systeem is er ook een zekere vorm van automatisatie van sommige processen: zo moet men bijvoorbeeld niet meer de facturen handmatig opmaken aangezien het systeem zelf facturen kan generen op basis van de productie- en logistieke data. Wanneer de kost van werknemers in dienst vergeleken wordt met een automatisatie zoals deze, mogen we de kostenbesparing toch niet onderschatten. Een ander groot voordeel van ERP software is dat aan betere voorraadplanning kan gedaan worden. Aangezien het systeem gestoeld is op een MRP (Material Requirement Planning) systeem (een computerprogramma dat berekent hoeveel voorraden nodig zijn om het productieproces draaiende te houden) kan er perfect, met het invoegen van minimumvereisten, aan materiaalplanning gedaan worden zonder dus onnodige stocks te hebben die bijkomend cash vereisten van een onderneming. Last but not least geeft een test database (dit is een kopie van de originele database) het management de kans om een simulatie uit te voeren om de invloed te bekijken van het veranderen van bepaalde factoren. Door die talrijke voordelen krijgen bedrijven belangrijke troeven in handen om competitief te blijven op de markt... Tenminste als de implementatie succesvol verloopt want het succes van de implementatie bepaalt het succes van de onderneming. Software leveranciers stellen een implementatie maar al te vaak voor als een gewone invoering van een programma dat heel eenvoudig is. Hun consultants garanderen dan ook meestal een 100% geslaagde implementatie. Een implementatie is echter helemaal niet zo evident als het er op het eerste zicht uitziet. Eerst en vooral wordt soms onvoldoende stil gestaan bij wat men verwacht en waarom men wil starten met een ERP pakket. Zal een ERP pakket uw verwachtingen inlossen? Of is het een poging tot oplossing voor een specifiek probleem en hoopt men dat de oplossing vanzelf komt via het pakket? Zo is een mooi voorbeeld uit de praktijk een ondernemer die niet begrijpt waarom hij elke dag een andere output krijgt uit zijn productieproces ondanks het feit dat hij elke dag opnieuw dezelfde grondstoffen gebruikt. Hij implementeert een ERP pakket en twee jaar later moet hij constateren dat hij nog steeds niet weet wat er fout loopt. Ten tweede wordt ook onvoldoende gewezen op de enorme inspanningen en kosten die moeten geleverd worden. Een implementatie kost veel geld en tijd. En dat is niet alleen omwille van de software en de leveranciersbegeleiding, maar men vergeet vaak hoe belangrijk het is om de personeelsleden een gedegen opleiding te geven in het systeem. Het is niet voldoende dat iedereen zijn kleine schermpje kan invullen. Het is echter van belang enkele specialisten op te leiden die het hele pakket grondig kennen. Dat is zo ontzettend arbeidsintensief dat werknemers op onbegrip stuiten wanneer zij rapporteren dat er onvoldoende

11 11 backup (vervanging) is voor hun dagelijkse taken. Zo heeft een controller die reeds een full time job heeft met zijn dagelijkse taken, een additionele halftime backup nodig om hem tijd te geven het systeem ten gronde te leren kennen zonder dat de dagelijkse taken blijven liggen. En dan mogen we ook niet de tijd vergeten die deze backup nodig heeft in de beginfase om alle dagdagelijkse taken aangeleerd te krijgen! Backup voorzien voor werknemers die opleiding moeten volgen is een duur zaakje. De frustraties lopen zo al te vaak hoog op. Ten laatste verwacht men ook een zeer vlotte en probleemloze implementatie. Ongewild kan men die echter niet vermijden. Er zullen steeds fouten optreden door onervaren gebruik en dus moet men in den beginne een zeker fouttolerantie aanvaarden. Als we als voorbeeld even onze klant A van daarnet nemen en we geven per ongeluk 5000 goederen in, in plaats van 500. Tja, dit heeft ongelooflijk veel gevolgen: de invoer is fout waardoor de aanvoer van grondstoffen ineens de hoogte in gaat, de aankopen stijgen ineens, de toeleveringen stromen ineens toe, de productiecijfers geven vreemde getallen en de leveringen naar de klant toe zijn zo maar eens 10 keer te groot. Dit is een voorbeeld van een grove typfout die nogal snel gedetecteerd kan worden. Soms gebeurt het echter dat een heel kleine factor verkeerd ingegeven wordt en dan duurt het soms heel lang vooraleer men erachter komt. Een voorbeeld van een fout die niet onmiddellijk bemerkt wordt maar die ook kosten kan veroorzaken is een fout in de productstructuur. Zoals reeds vermeld, moet de software geladen worden met bedrijfsspecifieke data. Een daarvan is de productstructuur. Dit is een uitgebreide weergave van hoe het eindproduct tot stand gebracht wordt. Stel dat in het systeem wordt ingegeven dat een product bestaat uit 4 bouten en 2 onderdelen i.p.v. 3 bouten en 2 onderdelen. In dat geval zal het systeem via MRP de bouten bestellen bij elke productieopdracht. Het zal een hele poos duren vooraleer men merkt dat de voorraad langzamerhand te groot wordt in vergelijking met de benodigde hoeveelheid voor de gaande productiecijfers. En zo zijn er honderden kleine invoeren die fout kunnen lopen. Een volledige implementatie duurt maanden tot enkele jaren. Pas wanneer de setup volledig is en iedereen binnen het bedrijf de juiste handelingen doet in het systeem kan je 100% vertrouwen op de data die uit het systeem rollen. Eenmaal dat stadium bereikt is het ERP pakket een enorme troef voor het bedrijf. Het geeft je de kans goede analyses te doen op allerhande processen en data en bovendien kan het jouw concurrentiepositie beïnvloeden op voorwaarde uiteraard dat er goede interpretaties gegeven worden aan de verkregen output. Maar ja, zoals gezegd er vloeit heel wat water naar de zee vooraleer men zover is. Bezin eer ge begint is dan ook een passende boodschap naar iedereen die overweegt een ERP pakket te implementeren. Veerle Van Hecke, lector Arteveldehogeschool

12 12

13 P r o g r a m m a - o v e r z i c h t 13 maart - april - mei 2008 Accountancy Nieuw! 07/42 Basisprincipes van kostencalculatie 07/48 Vergelijking IFRS & US GAAP 16 april mei 2008 Nieuw! Nieuw! Nieuw! 2 e editie 7 e editie Juridisch/Fiscaal 07/35 Bewijs in het contractenrecht en afdwingbaarheid van contracten 07/37 Jaarafsluiting: van inventaris naar belastbare winst 07/38 Accountancy: aansprakelijkheid en verzekering 07/39 Abnormale of goedgunstige voordelen 07/40 Het vennootschapsbestuur: aansprakelijkheid en verzekering 07/41 Aandachtspunten en valkuilen bij handelshuur 07/46 Fiscale club: update voor medewerkers accountancy-fiscaliteit 07/47 Fiscaliteit: stand van zaken 11 maart maart maart maart april april april april 2008 Nieuw! Nieuw! Nieuw! 07/49 Ontslagrecht in de praktijk 07/50 Overname van KMO-bedrijven 07/51 Update personenbelasting Financieel 07/34 Hoe evalueert een bankier een onderneming bij een kredietaanvraag? 07/36 De keuze en implementatie van een ERP-pakket 07/43 Risk Management in de KMO 07/44 Probleemgebieden vennootschapsbelasting onder de loep 13 en 15 mei mei mei maart maart april april 2008 Nieuw! Management 07/45 Effectief management: leidinggeven en motiveren van medewerkers 21 april 2008

14 14 07/34 Hoe evalueert een bankier een onderneming bij een kredietaanvraag? Elke onderneming heeft vroeg of laat nood aan een tijdelijke of permanente financiering van een bank. Dit heeft voor gevolg dat de bank de kredietwaardigheid gaat onderzoeken en beoordelen. Deze beoordeling steunt voornamelijk op vier factoren: het financiële trackrecord; de kwaliteit van het management; het ondernemers- en financieringsplan en het marktsegment. Naast deze elementen houdt de bankier ook rekening met de kredietvraag en de waarborgen. Het is duidelijk dat je als ondernemer een belangrijke invloed kan uitoefenen op de beoordeling en bijgevolg op de beslissing. Deze opleiding wil u de nodige informatie en nuttige tips aanreiken zodat u zich degelijk kan voorbereiden op de onderhandelingen met uw bankier. Volgende onderwerpen komen aan bod: informatie aanleveren aan uw bankier; financiële analyse; kredietrating van uw onderneming; formulering kredietvraag; het zoeken naar de meest geschikte kredietvorm. Vrijdag 7 maart uur uur Dhr. D. Van Mello, lector Arteveldehogeschool. Accountants, bedrijfsleiders, financiële adviseurs, financieel managers Arteveldehogeschool, Grote vergaderzaal, Hoogpoort Gent 210 euro, documentatie, koffie en broodjeslunch inbegrepen (catering exclusief BTW). Dhr. Guy Gesquière tel.: Attest (3u) IAB, (K)IBR, BIBF (10620) 07/36 De keuze en implementatie van een ERP-pakket Wanneer, waarom en hoe maakt men de keuze van een Enterprise Resource Planning softwarepakket? Tevens komt de daadwerkelijke implementatie uitgebreid aan bod: hoe plannen? wat zijn de factoren tot succes? wat zijn hierbij de mogelijke valkuilen? De voordelen van een ERP-pakket voor een bedrijf zijn velerlei. Hierdoor krijgen zij belangrijke troeven in handen om competitief te blijven op de markt. Tijdens de opleiding wordt heel wat aandacht geschonken aan praktijkvoorbeelden. Woensdag 12 maart uur uur Mevr. V. Van Hecke, lector Arteveldehogeschool. Elkeen die niet veel kennis heeft met betrekking tot ERP-pakketten en maar wel geïnteresseerd is in een inleiding tot ERP. Arteveldehogeschool, Grote vergaderzaal, Hoogpoort Gent 210 euro, documentatie, koffie en broodjeslunch inbegrepen (catering exclusief BTW). Dhr. Guy Gesquière tel.: Attest (3u) IAB, (K)IBR, BIBF (10623)

15 07/35 Bewijs in het contractenrecht en afdwingbaarheid van contracten 15 Door niet-juristen wordt het belang van het bewijs vaak onderschat of zelfs verkeerd begrepen. Iedere ondernemer zou in zijn professioneel handelen een inzicht moeten hebben in de basisprincipes van ons bewijsrecht. Dit inzicht kan voorkomen dat afspraken en overeenkomsten in onderling vertrouwen tot stand gekomen, na verloop van tijd worden ontkend of anders voorgesteld. Uiteraard kan ook niet worden voorbijgegaan aan het steeds toenemend belang van de digitale totstandkoming van contracten. In België bestaat weinig coherente wetgeving omtrent bewijsmiddelen en bewijslast, doch is het bewijsrecht verspreid over diverse wetten van toepassing op verschillende domeinen (burgerlijk recht, handelsrecht, sociaal recht, fiscaal recht, procesrecht). Aan de hand van concrete voorbeelden en realistische cases worden de meest relevante aspecten van het bewijsrecht benaderd en worden de te vermijden valkuilen toegelicht. In een eerste deel wordt stilgestaan bij het bewijs in het contractenrecht: het burgerlijk recht, het handelsrecht alsook het bewijs bij elektronisch tot stand gekomen contracten. In een tweede gedeelte wordt de afdwingbaarheid van contracten onder de loep genomen: ingebrekestelling, incasso, gerechtelijke verzoening, gerechtelijke procedure; Wet van 29 mei 2007 i.v.m. de verhaalbaarheid van erelonen en kosten verbonden aan de bijstand van een advocaat op de in het ongelijk gestelde procespartij; Wet op de betalingsachterstand; gevolgen van het faillissement op lopende contracten; hoe anticiperen in het contract op risico s van faillissement van de medecontractant? Dinsdag 11 maart uur uur Dhr. G. Grootaert, lector Contractenrecht Arteveldehogeschool, advocaat, Master in het Sociaal Recht. Elkeen die professioneel met contractafsluiting in aanraking komt en die geen juridische opleiding heeft. Arteveldehogeschool, Grote vergaderzaal, Hoogpoort Gent 210 euro, documentatie, koffie en broodjeslunch inbegrepen (catering exclusief BTW). Dhr. Guy Gesquière tel.: Attest (3u) IAB, (K)IBR, BIBF (10622) De module wordt afgerond met een concrete case door de groep uitgewerkt, gevolgd door een discussie en feedback.

16 16 07/37 Jaarafsluiting: van inventaris naar belastbare winst Na de inventarisverrichtingen wordt bij jaarafsluiting de boekhoudkundige winst berekend. Maar, welke aanpassingen moeten nog gebeuren om te komen tot de belastbare winst? Want deze laatste vormt tenslotte de basis voor de berekening van de te betalen belastingen. Jan Verhoeye licht de te nemen stappen een voor een toe: welke winsten worden vrijgesteld (vrijgestelde reserves, vrijgestelde dividenden); welke lasten die het boekhoudkundig resultaat hebben bezwaard, zijn fiscaal niet aftrekbaar; stemmen de boekhoudkundige afschrijvingen overeen met de fiscaal aanvaarde afschrijvingen? zijn bepaalde activa ondergewaardeerd / passiva overgewaardeerd? welke zijn de drie bestanddelen van de fiscale winst (reserves, verworpen uitgaven en uitgekeerde winsten)? onderscheid winsten van Belgische of van buitenlandse oorsprong; fiscaal overdraagbare verliezen; impact notionele intrestaftrek; enz. Het programma biedt meer dan een goede opfrissing van uw kennis vennootschapsbelasting! Een must! Donderdag 13 maart uur uur Prof. J. Verhoeye, accountant, docent HoGent, gastprofessor UGent. Accountants, bedrijfsrevisoren, boekhouders, belastingconsulenten, financiële en fiscale verantwoordelijken. UGent, Vakgroep Accountancy en Bedrijfsfinanciering - Urbis kantorencomplex, Kuiperskaai 55/E, 9000 Gent. 210 euro, documentatie en koffie inbegrepen (catering exclusief BTW). Mevr. Sadi Podevijn tel.: Mevr. Els De Wielemaker tel.: Attest (3u) IAB, (K)IBR, BIBF (10624) 07/38 Accountancy: aansprakelijkheid en verzekering Geconfronteerd met een steeds complexer wordende regelgeving, wordt de accountant in zijn beroepsuitoefening blootgesteld aan diverse aansprakelijkheden. De vraag naar de verzekerbaarheid van deze aansprakelijkheden dringt zich daarbij op. Arteveldehogeschool, Grote vergaderzaal, Hoogpoort Gent 210 euro, documentatie, koffie en broodjeslunch inbegrepen (catering exclusief BTW). Maandag 17 maart uur uur Dhr. P. Allary, lector Arteveldehogeschool. Dhr. Guy Gesquière tel.: Attest (3u) IAB, (K)IBR, BIBF (10625) Ondernemers, bedrijfsleiders, accountants, bedrijfsrevisoren, boekhouders, belastingconsulenten, bedrijfsjuristen en advocaten.

17 07/39 Abnormale of goedgunstige voordelen 17 Op 8 mei 2007 verscheen een nieuwe programmawet in het Belgisch Staatsblad. Tijdens deze studienamiddag gaat Prof. Jan Verhoeye dieper in op de vele facetten van artikel 26 WIB 92. Vanaf het aanslagjaar 2008 stelt de wetgever immers een einde aan de controverse die dikwijls in het voordeel van de belastingplichtige uitdraaide. De verwerping van kosten, in geval van overdreven facturatie van kosten tussen twee Belgische vennootschappen, kan (zoals tot en met aanslagjaar 2007 mogelijk was) niet meer goedgemaakt worden door naar het begrip van abnormaal en goedgunstig voordeel te grijpen (programmawet van 27 april 2007, artikel 81, B.S. 8 mei 2007). Wat kan een ondernemer doen ter voorkoming van de aanrekening van abnormale of goedgunstige voordelen? Jan Verhoeye geeft u een overzicht van de diverse aanwendingsmogelijkheden van artikel 26, door u doorheen de recente rechtspraak te loodsen en te antwoorden op al uw vragen dienaangaande. Donderdag 20 maart uur uur Prof. J. Verhoeye, accountant, docent HoGent, gastprofessor UGent. Accountants, bedrijfsrevisoren, boekhouders, belastingconsulenten, financiële en fiscale verantwoordelijken, bedrijfsjuristen, advocaten. UGent, Vakgroep Accountancy en Bedrijfsfinanciering - Urbis kantorencomplex, Kuiperskaai 55/E, 9000 Gent. 210 euro, documentatie en koffie inbegrepen (catering exclusief BTW). Mevr. Sadi Podevijn tel.: Mevr. Els De Wielemaker tel.: Attest (3u) IAB, (K)IBR, BIBF (10626) 07/40 Het vennootschapsbestuur: aansprakelijkheid en verzekering De groeiende belangstelling voor de aansprakelijkheid van het vennootschappenbestuur is mede het gevolg van een aantal gemediatiseerde schandalen, de corporate governance regelgeving en de steeds mondiger wordende minderheidsaandeelhouders. Met de programmawet van 20 juli 2006 heeft de wetgever bijkomende wetsbepalingen opgenomen die het risico voor de bestuurders van vennootschappen, om persoonlijk aansprakelijk gesteld te worden voor schulden van de vennootschap, nog versterkt. De verzekeraars spelen hierop in door een specifieke burgerlijke aansprakelijkheid verzekering aan te bieden. Voorheen was deze dekking voornamelijk voorbehouden voor grote ondernemingen. Momenteel wordt ze uitgebreid tot kleinere bedrijven en KMO s. Maandag 7 april uur uur Dhr. P. Allary, lector Arteveldehogeschool. Ondernemers, bedrijfsleiders, accountants, bedrijfsrevisoren, boekhouders, belastingconsulenten, bedrijfsjuristen en advocaten. Arteveldehogeschool, Grote vergaderzaal, Hoogpoort Gent 210 euro, documentatie, koffie en broodjeslunch inbegrepen (catering exclusief BTW). Dhr. Guy Gesquière tel.: Attest (3u) IAB, (K)IBR, BIBF (10628)

18 18 07/41 Aandachtspunten en valkuilen bij handelshuur Voor niet-juristen alsook juristen en advocaten die zich niet specifiek hebben toegelegd op handelshuur, zijn de verschillende juridische aspecten van handelshuur, niet steeds vanzelfsprekend. Nochtans kan hun beroepsaansprakelijkheid in het gedrang komen wanneer zij in het kader van handelshuurcontracten van hun cliënten, geen, laattijdige of verkeerde adviezen geven. Een inzicht in de basisprincipes van het handelshuurrecht kan hieraan verhelpen. Aan de hand van concrete voorbeelden en realistische cases worden de meest relevante aspecten van handelshuur benaderd en worden de te vermijden valkuilen toegelicht. Daarbij komen o.m. volgende aspecten aan bod: het belang onderscheid handelshuur gemene huur, de vorm, duur, huurprijs, beëindiging, overdracht en onderhuur, eigendomsoverdracht door verhuurder, het mechanisme van de handelshuurhernieuwing, vergoedingen, checklists en modellen. Deze module wordt afgerond met een concrete case door de groep uitgewerkt, gevolgd door een discussie en feedback uur uur Dhr. G. Grootaert, lector Contractenrecht Arteveldehogeschool, advocaat, Master in het Sociaal Recht. Accountants, bedrijfsrevisoren, boekhouders, belastingconsulenten, financiële en fiscale adviseurs, juristen en advocaten die zich niet specifiek hebben toegelegd op handelshuur. Arteveldehogeschool, Grote vergaderzaal, Hoogpoort Gent 210 euro, documentatie, koffie en broodjeslunch inbegrepen (catering exclusief BTW). Dhr. Guy Gesquière tel.: /42 Dinsdag 15 april 2008 Basisprincipes van kostencalculatie Attest (3u) IAB, (K)IBR, BIBF (10629) Maak de juiste kostprijsberekening voor uw managementbeslissingen! Elke onderneming wordt geconfronteerd met een steeds sneller evoluerende omgeving en toenemende concurrentie. Dit maakt dat het kennen van de juiste kostprijs voor managers steeds belangrijker wordt. De berekende kostprijs verschaft informatie over de winstgevendheid van hun producten of diensten. Ook vormt ze de basis voor allerhande managementbeslissingen zoals het elimineren van niet-waardetoevoegende activiteiten. Dit seminarie heeft tot doel inzicht te verschaffen in de basisprincipes van kostencalculatie. In een eerste onderdeel maken we kennis met de gangbare terminologie uit de kostprijsberekening. Zo leren we de verschillende kosten juist in te delen (direct en indirect, vast en variabel) en schetsen we de praktische inhoud van termen zoals kostendrager, kostenplaats, verdeelsleutel, In een tweede onderdeel bestuderen we de basisprincipes van een aantal kostprijsmethoden. Zowel de traditionele methoden (integrale en variabele kostprijsberekening) als de meer recentere ABC-methode komen hierbij aan bod. Dit alles wordt geïllustreerd aan de hand van praktische voorbeelden. Woensdag 16 april 2008 van uur tot uur Mevr. A. Roggeman, lector Bedrijfsmanagement Mercator. Accountants, bedrijfsrevisoren, boekhouders, financiële verantwoordelijken, bestuurders en zaakvoerders, inkoop- en verkoopverantwoordelijken, productieverantwoordelijken, al wie geïnteresseerd is in cost accounting. Departement Bedrijfsmanagement Mercator, lokaal G120, Henleykaai 84, 9000 Gent (tel ) 210 euro, documentatie en koffie inbegrepen (catering exclusief BTW) Mevr. Annelies Roggeman tel.: Attest (3u) IAB, (K)IBR, BIBF (10631)

19 07/43 Risk management in de KMO Een bedrijf of organisatie is constant blootgesteld aan heel wat risico s die een grote impact op de werking van uw bedrijf en op het bedrijfsresultaat kunnen hebben. In sommige gevallen kan de impact van een risico voor de organisatie zelfs levensbedreigend zijn. Het omgaan met risico s vergt een geïntegreerde benadering van risico-analyse, -reductie en -financiering, een benadering die verder gaat dan het sluiten van verzekeringen. Weliswaar blijven verzekeringen een belangrijk onderdeel van dat beleid, maar ook aspecten als veiligheid, risicomijding, schadepreventie en alternatieve risicofinanciering verdienen de aandacht. De bedoeling van deze cursus is inzicht geven in een goed risicobeheer in een KMO en aan te tonen hoe men risico s kan vermijden, inperken of overdragen. Tevens wordt een overzicht gegeven van de relevante verzekeringen in een KMO rekening houdende met de kostprijs van deze verzekeringen. Vooral in KMO s waar risk management vaak nog niet is ingeburgerd en verzekeringen veeleer als een noodzakelijk kwaad worden gezien, kan er veel geld bespaard worden door een goed risk management proces en verzekeringsbeheer uit te bouwen. Donderdag 17 april uur uur Dhr. C. De Bleeker, lector Arteveldehogeschool. Ondernemers, bedrijfsleiders, accountants, bedrijfsrevisoren en boekhouders. Arteveldehogeschool, Grote vergaderzaal, Hoogpoort Gent 210 euro, documentatie, koffie en broodjeslunch inbegrepen (catering exclusief BTW). Dhr. Guy Gesquière tel.: Attest (3u) IAB, (K)IBR, BIBF (10632) 19 07/44 Probleemgebieden vennootschapsbelasting onder de loep De moeilijkste aandachtspunten samengebracht! N I E U W! Prof. Jan Verhoeye loodst u op een duidelijke, praktijkgerichte manier doorheen een aantal probleemgebieden. Een greep uit de items die tijdens deze opleiding zeker aan bod komen: welke beleggingen worden in mindering gebracht van het eigen vermogen voor de berekening van de notionele intrestaftrek? down-payment bij operationele roerende leasing; boekhoudkundige verwerking na einde looptijd bij onroerende leasing; Cassatierechtspraak in verband met vruchtgebruik en de reactie van de fiscus. Donderdag 17 april uur uur Prof. Jan Verhoeye, accountant, docent HoGent, gastprofessor UGent. Accountants, bedrijfsrevisoren, boekhouders, belastingconsulenten, financiële en fiscale verantwoordelijken, bedrijfsjuristen, advocaten. UGent, Vakgroep Accountancy en Bedrijfsfinanciering - Urbis kantorencomplex, Kuiperskaai 55/E, 9000 Gent. 210 euro, documentatie en koffie inbegrepen (catering exclusief BTW). Mevr. Sadi Podevijn tel.: Mevr. Els De Wielemaker tel.: Attest (3u) IAB, (k)ibr, BIBF (10634)

20 20 07/45 Effectief management: leidinggeven en motiveren van medewerkers N I E U W! 07/46 Tot enkele jaren terug werden managers voornamelijk gewaardeerd om hun technische knowhow. Het functioneren van hedendaagse managers wordt echter evenzeer gekenmerkt door interpersoonlijke vaardigheden als door meetbare output. In het eerste deel worden de verschillende stijlen van leidinggeven belicht aan de hand van het succesvolle model van Hersey en Blanchard. Dit model helpt ons om met behulp van diverse voorbeelden optimaal situationeel leiding te geven. Het moeilijkste aan leidinggeven is waarschijnlijk wel het motiveren van medewerkers. Iedere werknemer heeft namelijk andere behoeften en motivaties en dit vereist een individuele aanpak. In het tweede deel van dit programma worden factoren behandeld die van invloed zijn op de prestaties van werknemers. We geven aan hoe werknemers van vandaag worden gemotiveerd en wat u kan doen om ervoor te zorgen dat zij de mogelijkheden hebben om hun potentieel te vervullen. Concrete praktijkvoorbeelden verduidelijken dit. Maandag 21 april uur uur Mevr. K. Dewitte, lector Arteveldehogeschool. De opleiding is bestemd voor beginnende leidinggevenden of geïnteresseerden met leidinggevende ambities. Het programma is ook geschikt voor mensen die al wat langer leidinggeven en door nieuwe inzichten hun intermenselijke vaardigheden op een hoger peil willen brengen. Arteveldehogeschool, Grote vergaderzaal, Hoogpoort Gent 210 euro, documentatie en koffie inbegrepen (catering exclusief BTW). Dhr. Guy Gesquière tel.: Attest (3u) IAB en (K)IBR Fiscale club: update voor medewerkers accountancy-fiscaliteit Implementatie van nieuwigheden binnen het werkveld Als afgestudeerde aan één van de instellingen van de Associatie UGent wordt u continu geconfronteerd met de opdracht alle fiscale vernieuwingen op een correcte wijze te verwerken in uw dagdagelijkse activiteiten. Dankzij deze club kunnen wij u op een snelle en efficiënte manier op de hoogte brengen van de gewijzigde items die aansluiten bij uw werkzaamheden. Wij selecteren hierbij alle rechtspraak, wetsontwerpen en voorstellen, circulaires en commentaren die onmiddellijk bruikbaar zijn. Per sessie worden de belangrijkste artikels uit diverse fiscale weekbladen voor u samengevat en besproken. U krijgt niet enkel inzicht in de essentie van de besproken materie, maar ook in de interpretatie ervan. De uitgebreide documentatie omvat de syllabus met alle teksten, samenvattingen en bronvermeldingen. Onmisbaar voor een kwalitatief hoogstaande dienstverlening. Dinsdag 22 april 2008 Dhr. W. Van Kerchove, Eerstaanwezend inspecteur administratie directe belastingen, verbonden aan het Centrum voor Beroepsopleiding. Dit seminarie wordt uitsluitend ingericht voor alle afgestudeerden bij de instellingen behorende tot de Associatie UGent (Hogent, Howest, Arteveldehogeschool en UGent). Campus Simon Stevin van de Hogeschool West- Vlaanderen, Rijselstraat 5, 8200 Brugge. 105 euro, documentatie, koffie en broodjeslunch inbegrepen (catering excl. BTW; korting alumni incl.) Mevr. Marie Jeanne Platteeuw tel.: uur uur Inschrijvingen: enkel via Attest (3u) IAB, (K)IBR, BIBF (10637)

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN AANBEVELINGEN INZAKE DE GELIJKWAARDIGHEID VAN BOEKHOUD- EN JAARREKENINGREGELS OPGELEGD DOOR SECTORALE REGELGEVINGEN MET DE GEMEENRECHTELIJKE BOEKHOUD- EN JAARREKENINGREGELS VOOR VZW S, IVZW S EN STICHTINGEN

Nadere informatie

Dag van de CBN 2014. de recentste belangrijke. boekhoudkundige ontwikkelingen. Woensdagnamiddag 12 februari 2014

Dag van de CBN 2014. de recentste belangrijke. boekhoudkundige ontwikkelingen. Woensdagnamiddag 12 februari 2014 Dag van de CBN 2014 Woensdagnamiddag 12 februari 2014 U verneemt uit de ste hand de recentste belangrijke boekhoudkundige ontwikkelingen Commissie voor Boekhoudkundige Normen www.cnc-cbn.be De adviezen

Nadere informatie

GELIJKWAARDIGHEID SECTORALE BOEKHOUDREGELING (ZEER) GROTE (I)VZW s EN STICHTINGEN

GELIJKWAARDIGHEID SECTORALE BOEKHOUDREGELING (ZEER) GROTE (I)VZW s EN STICHTINGEN GELIJKWAARDIGHEID SECTORALE BOEKHOUDREGELING (ZEER) GROTE (I)VZW s EN STICHTINGEN Prof. dr. Johan Christiaens Co-voorzitter werkgroep NFP&PSA CBN Bedrijfsrevisor Ernst & Young 14/06/07 of uitdrukkelijk

Nadere informatie

19548 BELGISCH STAATSBLAD 07.04.2006 MONITEUR BELGE

19548 BELGISCH STAATSBLAD 07.04.2006 MONITEUR BELGE 19548 BELGISCH STAATSBLAD 07.04.2006 MONITEUR BELGE MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP Departement Onderwijs [C 2006/35506] VSKO-model voor het voeren van een vereenvoudigde boekhouding in het katholiek

Nadere informatie

Grondige cursus vennootschapsbelasting

Grondige cursus vennootschapsbelasting vzw Vereniging van accountants, bedrijfsrevisoren, belastingconsulenten, boekhouders en fiscalisten Exclusief tweedaags seminarie dinsdag 25 november 2014 woensdag 26 november 2014 De Lozen Boer - Lochristi

Nadere informatie

BOEKHOUDKUNDIGE SECTORALE REGELGEVING SPORT

BOEKHOUDKUNDIGE SECTORALE REGELGEVING SPORT BOEKHOUDKUNDIGE SECTORALE SPORT Door Stefaan Tuytten Senior consultant social profit SBB Accountants & Adviseurs 14/06/07 DE SECTOR Cijfergegevens beperkt tot Vlaanderen Kalenderjaar 2005 Totaal aangesloten

Nadere informatie

BOEKHOUDKUNDIGE SECTORALE REGELGEVING SPORT. Door Stefaan Tuytten Senior consultant social profit SBB Accountants & Adviseurs 14/06/07 DE SECTOR

BOEKHOUDKUNDIGE SECTORALE REGELGEVING SPORT. Door Stefaan Tuytten Senior consultant social profit SBB Accountants & Adviseurs 14/06/07 DE SECTOR BOEKHOUDKUNDIGE SPORT Door Stefaan Tuytten Senior consultant social profit SBB Accountants & Adviseurs 14/06/07 DE SECTOR Cijfergegevens beperkt tot Vlaanderen Kalenderjaar 2005 Totaal aangesloten leden:

Nadere informatie

VZW en financiële rapportering

VZW en financiële rapportering VZW en financiële rapportering Wim Van De Walle 1 (c) 2013 Baker Tilly Belgium Thematiek Behoefte aan degelijke, transparante, coherente en betrouwbare beleids-en beheersrapportering Toezien dat rapportering

Nadere informatie

b. De vertegenwoordiger-natuurlijke persoon... 20 c. De andere aangestelden... 27 d. Het bestuur... 27

b. De vertegenwoordiger-natuurlijke persoon... 20 c. De andere aangestelden... 27 d. Het bestuur... 27 INHOUD Voorwoord: De uitoefening van een vrij en gereglementeerd cijferberoep door een rechtspersoon (wet van 18 januari 2010) door Sabine Laruelle, Minister van KMO s, Zelfstandigen, Landbouw en Wetenschapsbeleid.......................................

Nadere informatie

Seminaries Carl Van Biervliet

Seminaries Carl Van Biervliet Seminaries Carl Van Biervliet Vennootschapsbelasting aanslagjaar 2016 practicum (16/14) Brussel: 10 mei 2016 Gent: 12 mei 2016 Doelstelling van het practicum is de recente ontwikkelingen in de Vennootschapsbelasting

Nadere informatie

Het wel en wee van de vzw Deel 3 De boekhoudkundige en controleverplichtingen

Het wel en wee van de vzw Deel 3 De boekhoudkundige en controleverplichtingen Het wel en wee van de vzw Deel 3 De boekhoudkundige en controleverplichtingen Bertin Pouseele, bedrijfsrevisor Boekhoudkundige bepalingen voorlegging van de jaarrekening en de begroting ter goedkeuring

Nadere informatie

DE BOEKHOUDER-FISCALIST BIBF: UW PARTNER VOOR EEN GESLAAGD PROJECT! Door Leen SNELS, Erkende boekhouder-fiscalist en lid Nationale Raad BIBF

DE BOEKHOUDER-FISCALIST BIBF: UW PARTNER VOOR EEN GESLAAGD PROJECT! Door Leen SNELS, Erkende boekhouder-fiscalist en lid Nationale Raad BIBF : UW PARTNER VOOR EEN GESLAAGD PROJECT! Door Leen SNELS, Erkende boekhouder-fiscalist en lid Nationale Raad BIBF A. De bevoorrechte raadgever en partner van de zelfstandige ondernemer, de bedrijfsleider

Nadere informatie

Bijlage 3. Intern reglement van het Auditcomité

Bijlage 3. Intern reglement van het Auditcomité Bijlage 3 Intern reglement van het Auditcomité 1. Samenstelling en vergoeding Het Comité bestaat uit twee leden die door de Raad van Bestuur van de Zaakvoerder worden aangeduid uit de onafhankelijke Bestuurders.

Nadere informatie

Inhoudstafel. DEEL 1 Inleiding... 1

Inhoudstafel. DEEL 1 Inleiding... 1 Inhoudstafel Inhoudstafel WAARSCHUWING................................................ HANDLEIDING.................................................. vii ix DEEL 1 Inleiding....................................................

Nadere informatie

EEN geslaagd PROjECT!

EEN geslaagd PROjECT! A & D Boekhoudkantoor, Klapstraat 58, 1790 Teralfene Tel 0473.821367 www.infoboekhouden.be DE BOEKHOUDER-FISCALIST BIBF: Uw PARTNER VOOR EEN geslaagd PROjECT! Een brochure van het Beroepsinstituut van

Nadere informatie

INHOUD. VOORWOORD... v

INHOUD. VOORWOORD... v INHOUD VOORWOORD...................................................... v HOOFDSTUK 1. WETTELIJK KADER.................................................. 1 1.1. Wet van 27 juni 1921 gewijzigd door de Wet

Nadere informatie

Uitbesteding van boekhoudkundige activiteiten bij Vlaamse kmo s

Uitbesteding van boekhoudkundige activiteiten bij Vlaamse kmo s Uitbesteding van boekhoudkundige activiteiten bij Vlaamse kmo s PROF.DR. PATRICIA EVERAERT, Docent Lessius Hogeschool en KULeuven GERRIT SARENS, Doctoraatsonderzoeker UGent (Vakgroep Accountancy en Bedrijfsfinanciering)

Nadere informatie

Kick-off Presidia 2015 Juridisch, administratief en boekhoudkundig kader van een vereniging. Sylvia Thienpont SBB Accountants & Adviseurs

Kick-off Presidia 2015 Juridisch, administratief en boekhoudkundig kader van een vereniging. Sylvia Thienpont SBB Accountants & Adviseurs Kick-off Presidia 2015 Juridisch, administratief en boekhoudkundig kader van een vereniging Sylvia Thienpont SBB Accountants & Adviseurs Juridisch, administratief en boekhoudkundig kader van een vereniging

Nadere informatie

Basis dubbel boekhouden (module A1)

Basis dubbel boekhouden (module A1) Basis dubbel boekhouden (module A1) In deze module maakt de cursist kennis met de techniek van het boekhouden. Er wordt ingegaan op alle belangrijke basisboekingen binnen een onderneming. basisbegrippen

Nadere informatie

Non-profitsector: actualiteit voor de leiders en de bedrijfsrevisoren

Non-profitsector: actualiteit voor de leiders en de bedrijfsrevisoren Studiedag- Journée d études Non-profitsector: actualiteit voor de leiders en de bedrijfsrevisoren 25.01.2010 1 Studiedag - Journée d études Non-profitsector: actualiteit voor de leiders en de bedrijfsrevisoren

Nadere informatie

INHOUD AUTEURSLIJST 3 WOORD VOORAF 15. AFDELING 1 De jaarrekening opstellen 17

INHOUD AUTEURSLIJST 3 WOORD VOORAF 15. AFDELING 1 De jaarrekening opstellen 17 INHOUD AUTEURSLIJST 3 WOORD VOORAF 15 AFDELING 1 De jaarrekening opstellen 17 1. Algemene principes 17 1.1. Evolutie 17 1.2. Het principe van de secties 17 1.3. De omschrijving van bepaalde rubrieken 18

Nadere informatie

Infosessie «Hoe breng ik mijn beroepskosten in?»

Infosessie «Hoe breng ik mijn beroepskosten in?» Infosessie «Hoe breng ik mijn beroepskosten in?» Aandachtspunten voor een goed financieel en fiscaal beleid Spreker : Joost Deldycke Jurist-vennoot AANDACHTSPUNTEN BOEKHOUDING AFTREKBARE KOSTEN PERSONENBELASTING

Nadere informatie

Tax shelter voor startende ondernemingen

Tax shelter voor startende ondernemingen Newsflash Tax shelter voor startende ondernemingen Via de tax shelter wil de Federale overheid natuurlijke personen fiscaal aanmoedigen om risicokapitaal te verschaffen aan startende ondernemingen binnen

Nadere informatie

Boekhouding. boekhouding 1

Boekhouding. boekhouding 1 Boekhouding boekhouding 1 Welke boekhouding? Natuurlijke personen - werknemers kunstenaars - zelfstandigen Feitelijke vereniging Handelsvennootschappen VZW s boekhouding 2 Werknemer kunstenaar Geen boekhoudverplichting

Nadere informatie

Met deze beknopte samenvatting proberen wij enkele van de grootste verschillen en essentieelste kenmerken van beide landen weer te geven.

Met deze beknopte samenvatting proberen wij enkele van de grootste verschillen en essentieelste kenmerken van beide landen weer te geven. BELGIË NEDERLAND EEN WERELD VAN VERSCHIL Ondanks het feit dat België en Nederland buren zijn, nagenoeg dezelfde taal wordt gesproken en ze economisch zeer sterk verbonden zijn is er op boekhoudkundig,

Nadere informatie

HANDBOEK BOEKHOUDEN CONSOLIDATIE TWEEDE EDITIE

HANDBOEK BOEKHOUDEN CONSOLIDATIE TWEEDE EDITIE HANDBOEK BOEKHOUDEN CONSOLIDATIE TWEEDE EDITIE HANDBOEK BOEKHOUDEN CONSOLIDATIE Em. Prof. dr. Erik De Lembre Lic. Sadi Podevijn Tweede editie Antwerpen Cambridge Handboek Boekhouden. Consolidatie. Tweede

Nadere informatie

In vijf dagdelen bent u optimaal voorbereid op de overname van een onderneming LEERGANG BEDRIJF KOPEN

In vijf dagdelen bent u optimaal voorbereid op de overname van een onderneming LEERGANG BEDRIJF KOPEN In vijf dagdelen bent u optimaal voorbereid op de overname van een onderneming LEERGANG BEDRIJF KOPEN Leergang Bedrijf Kopen U bent van plan een bedrijf over te nemen. Er komt veel inhoudelijke en financiële

Nadere informatie

De waarheid over de notionele intrestaftrek

De waarheid over de notionele intrestaftrek De waarheid over de notionele intrestaftrek Februari 2008 Wat is de notionele intrestaftrek? Notionele intrestaftrek, een moeilijke term voor een eenvoudig principe. Vennootschappen kunnen een bepaald

Nadere informatie

International Public Sector Standards (IPSAS)

International Public Sector Standards (IPSAS) NIEUW Basiscursus I P S A S International Public Sector Standards (IPSAS) Donderdag 30 april in Rotterdam 1 2 International Public Sector Standards (IPSAS) Deze basiscursus omvat de volgende componenten:

Nadere informatie

De full service juridische en strategische huisadviseur voor ondernemers met visie

De full service juridische en strategische huisadviseur voor ondernemers met visie De full service juridische en strategische huisadviseur voor ondernemers met visie LexPartners: uw full service juridische sparringpartner en huisadviseur Door het sterk gestegen belang voor ondernemingen

Nadere informatie

Geïntegreerd praktijkproject

Geïntegreerd praktijkproject 2BM Accountancy-Fiscaliteit CAMPUS Geel Geïntegreerd praktijkproject Jaarrekening & Vennootschapsbelasting opdracht Jochen Vervoort Vincent Keustermans Jeroen Julien Jasper De Kinderen Toon Van Herck Tom

Nadere informatie

LARCIER THEMA WETBOEKEN

LARCIER THEMA WETBOEKEN tree 1142 accountancy&fisc_deel1.fm Page iii Monday, July 18, 2011 10:43 AM LARCIER THEMA WETBOEKEN Wetboek Accountancy en Fiscaliteit 2011-2012 Boek 1 Grondwet Burgerlijk Recht Vennootschapsrecht Algemene

Nadere informatie

B I J L A G E I I I HOGE RAAD VOOR

B I J L A G E I I I HOGE RAAD VOOR HOGE RAAD VOOR DE ECONOMISCHE BEROEPEN North Gate III 5 e verdieping Koning Albert II-laan 16-1000 Brussel Tel.02/206.48.71 Fax 02/201.66.19 E-mail : CSPEHREB@skynet.be www.cspe-hreb.be De Belgische economische

Nadere informatie

Abnormale of goedgunstige voordelen toch geen minimale belastbare basis?

Abnormale of goedgunstige voordelen toch geen minimale belastbare basis? Abnormale of goedgunstige voordelen toch geen minimale belastbare basis? Aan de hand van bepaalde transacties wordt binnen groepen van vennootschappen soms gepoogd om winsten te verschuiven naar de vennootschappen

Nadere informatie

Het model van het aangifteformulier voor aanslagjaar 2014 is verschenen in het Belgisch Staatsblad dd. 02.05.2014.

Het model van het aangifteformulier voor aanslagjaar 2014 is verschenen in het Belgisch Staatsblad dd. 02.05.2014. Nieuwigheden in de aangifte aanslagjaar 2014 in de belasting van niet-inwoners Buitenlandse vennootschappen, verenigingen, instellingen of lichamen die een onderneming exploiteren of zich met verrichtingen

Nadere informatie

FINANCIEEL BELEID, ACCOUNTANCY EN FISCALITEIT

FINANCIEEL BELEID, ACCOUNTANCY EN FISCALITEIT TRAINING FINANCIEEL BELEID, ACCOUNTANCY EN FISCALITEIT VOORJAAR 2016 COACHING ADVIES FINANCIEEL BELEID Basistrainingen - Balansen lezen en begrijpen - Basis beurs en beleggen Grondige snelcursussen - Financial

Nadere informatie

17 oktober 2013. cvo. sectoren. in een. Accountant. Diploma. Contact

17 oktober 2013. cvo. sectoren. in een. Accountant. Diploma. Contact Academiejaar 2013-2014 17 oktober 2013 Hogeree Leergangen voor Fiscale en Sociale Wetenschappen cvo PLAATSAANBIEDINGEN oktober 2013 VACATURE 2013-2014/001 Functietitel Accountant Stagiair-accountant Plaats

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2015/6 - Boekhoudkundige verwerking van de liquidatiereserve bedoeld in artikel 541 WIB 92 (Programmawet van 10 augustus 2015) en de bijzondere aanslag

Nadere informatie

NIEUWE BTW FACTURATIE REGELS VANAF 01/01/13

NIEUWE BTW FACTURATIE REGELS VANAF 01/01/13 NIEUWE BTW FACTURATIE REGELS VANAF 01/01/13 A. Vooraf De nieuwe regels zijn ingevoerd om die conform te maken met de geldende EU BTW regels. Hieronder worden de meest ingrijpende wijzigingen vermeld. B.

Nadere informatie

INTERN REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITÉ

INTERN REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITÉ BIJLAGE 2. INTERN REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITÉ Dit intern reglement maakt integraal deel uit van het Corporate Governance Charter van de Vennootschap. Deze bijlage is een aanvulling op de toepasselijke

Nadere informatie

n i e u w s b r i e f

n i e u w s b r i e f 1 e jaargang - Nummer 2 - Driemaandelijks - december 2007-januari 2008-februari 2008 - Afgiftekantoor: 9000 GENT X - P708235 H I A F n i e u w s b r i e f Liber Amicorum Erik De Lembre De (beperkte) aansprakelijkheid

Nadere informatie

Bedrijfsoverdracht in Vlaanderen

Bedrijfsoverdracht in Vlaanderen Bedrijfsoverdracht in Vlaanderen Onderzoek over de planning van de bedrijfsoverdracht uitgevoerd met de steun van Agentschap Ondernemen: Executive summary Prof. dr. Tensie Steijvers drs. Ine Umans Universiteit

Nadere informatie

ernationale - Advocaten gespecialiseerd in sociaal recht - Dis Individueel arbeidsrecht - Collectieve arbeidsrelaties - Alternatief loon en

ernationale - Advocaten gespecialiseerd in sociaal recht - Dis Individueel arbeidsrecht - Collectieve arbeidsrelaties - Alternatief loon en ernationale - Advocaten gespecialiseerd in sociaal recht - Dis Individueel arbeidsrecht - Collectieve arbeidsrelaties - Alternatief loon en fiscaliteit - Herstructureringen en overgang van ondernemingen

Nadere informatie

Prof. dr. Stijn Goeminne, Faculteit Economie & Bedrijfskunde, Universiteit Gent

Prof. dr. Stijn Goeminne, Faculteit Economie & Bedrijfskunde, Universiteit Gent De boekhoudkundige verwerking van uitgestelde belastingen bij gerealiseerde meerwaarden waarvoor de uitgestelde belastingregeling geldt en bij kapitaalsubsidies Prof. dr. Stijn Goeminne, Faculteit Economie

Nadere informatie

Aftrek voor risicokapitaal

Aftrek voor risicokapitaal Opgave 275C 1/2 Benaming :............... Ondernemingsnummer :... Federale Overheidsdienst FINANCIEN Algemene administratie van de FISCALITEIT Inkomstenbelastingen Aftrek voor risicokapitaal AANSLAGJAAR

Nadere informatie

1. Standpunt van het IBR

1. Standpunt van het IBR Advies van 5 oktober van het Instituut van de Bedrijfsrevisoren met betrekking tot de Mededeling van de Europese Commissie over een vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat op het gebied van vennootschapsrecht,

Nadere informatie

De nieuwe W.C.O. regels

De nieuwe W.C.O. regels De nieuwe W.C.O. regels Luc Sterkens 1 Agenda - Situering - Belangrijke wijzigingen - Bijkomende aansprakelijkheid voor de cijferberoeper - Bedenkingen - Vragen 2 Opmerking - Seminarie voor cijferberoepers

Nadere informatie

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN 1. Inleiding Op 9 april 2014 maakte de Europese Commissie aan het Europees Parlement een voorstel van richtlijn over

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2012/17 - Erkenning van opbrengsten en kosten. Advies van 7 november 2012

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2012/17 - Erkenning van opbrengsten en kosten. Advies van 7 november 2012 COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2012/17 - Erkenning van opbrengsten en kosten Advies van 7 november 2012 I. Onderwerp van het advies 1. In het artikel 31, 1 van de Vierde Europese Richtlijn

Nadere informatie

Wat is een "gesplitste aankoop" en "vruchtgebruik"?

Wat is een gesplitste aankoop en vruchtgebruik? Recent is al heel wat inkt gevloeid omtrent de vraag of de gesplitste aankoop in het kader van successieplanning al dan niet fiscaal misbruik is. Een andere zaak is echter de gesplitste aankoop waarbij

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN Advies 2009/7 - De boekhoudkundige verwerking van grensoverschrijdende fusies Advies van 15 juli 2009 Trefwoorden Belastingvrije reserves Fiscale aspecten Fusies

Nadere informatie

Het Bemiddelingstraject : Uitdieping en Knelpunten. Gespreksvaardigheden en Vrageninstrumentarium van de Bemiddelaar

Het Bemiddelingstraject : Uitdieping en Knelpunten. Gespreksvaardigheden en Vrageninstrumentarium van de Bemiddelaar organiseert : 2 MASTER CLASSES PERMANENTE VORMING TE BRUSSEL EN TE ANTWERPEN.. Het Bemiddelingstraject : Uitdieping en Knelpunten. Gespreksvaardigheden en Vrageninstrumentarium van de Bemiddelaar Uw Docenten

Nadere informatie

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier. Ref: Accom AFWIJKING 2004/1

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier. Ref: Accom AFWIJKING 2004/1 ADVIES- EN CONTROLECOMITE OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref: Accom AFWIJKING 2004/1 Samenvatting van het advies met betrekking tot een vraag om afwijking van de regel die het bedrag beperkt

Nadere informatie

Academiejaar 2015-2016 26 januari 2016. PLAATSAANBIEDINGEN januari 2016 VACATURE 2015-2016/011. Fiscaal Adviseur

Academiejaar 2015-2016 26 januari 2016. PLAATSAANBIEDINGEN januari 2016 VACATURE 2015-2016/011. Fiscaal Adviseur Academiejaar 2015-2016 26 januari 2016 Hogere Leergangen voor Fiscale en Sociale Wetenschappen cvo PLAATSAANBIEDINGEN januari 2016 VACATURE 2015-2016/011 Fiscaal Adviseur Je bent een all-round specialist

Nadere informatie

1. FINANCIËLE INFORMATIESYSTEMEN

1. FINANCIËLE INFORMATIESYSTEMEN Inhoud 1. FINANCIËLE INFORMATIESYSTEMEN............................. 13 1. Wat is boekhouden?........................................ 13 2. Gebruikers van boekhoudinformatie...........................

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2015/XXX - Boekhoudkundige verwerking van de liquidatiereserve bedoeld in artikel 541 WIB 92 (Programmawet van 10 augustus 2015) en de bijzondere aanslag

Nadere informatie

VASTGOED EN VENNOOTSCHAP AANKOOP VAN VASTGOED DOOR DE VENNOOTSCHAP

VASTGOED EN VENNOOTSCHAP AANKOOP VAN VASTGOED DOOR DE VENNOOTSCHAP VASTGOED EN VENNOOTSCHAP AANKOOP VAN VASTGOED DOOR DE VENNOOTSCHAP Iven De Hoon VASTGOED EN VENNOOTSCHAP 2 INLEIDING 2 DE AANKOOP DOOR DE VENNOOTSCHAP 3 VOOR- EN NADELEN VAN EEN ONROEREND GOED IN EEN VENNOOTSCHAP

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. Advies van 4 september 2013 1

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. Advies van 4 september 2013 1 COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2013/12 - Erkenning van de opbrengsten en kosten die overeenstemmen met interesten en royalty's, evenals de toewijzing van de resultaten in de vorm van

Nadere informatie

4. Wettelijke basis 17 4.1. Europese richtlijnen en verordeningen 17 4.2. Belgische wetgeving 17 4.3. Voor vzw s 18

4. Wettelijke basis 17 4.1. Europese richtlijnen en verordeningen 17 4.2. Belgische wetgeving 17 4.3. Voor vzw s 18 Inhoud 1. Financiële informatiesystemen 13 1. Wat is boekhouden? 13 2. Gebruikers van boekhoudinformatie 14 3. Financial versus management accounting 15 3.1. Financial accounting (of algemeen boekhouden)

Nadere informatie

ACCOUNTANCY EN FISCALITEIT

ACCOUNTANCY EN FISCALITEIT OP C K IE CON UN GS IN EP T 2013-2014 Geel ID Bachelor in het Bedrijfsmanagement LE ACCOUNTANCY EN FISCALITEIT Onze troeven Uniek opleidingsconcept Je krijgt de tijd om na te gaan welke richting je uit

Nadere informatie

De wijzigingen aan de regelgeving

De wijzigingen aan de regelgeving aangeboden door www.boekhouder.be De bijzondere aanslag van 309% wordt versoepeld De wetgever heeft zeer recent een wetswijziging gepubliceerd die voorziet in een versoepeling van de bijzondere aanslag

Nadere informatie

Rekentool traditioneel versus alternatief

Rekentool traditioneel versus alternatief Rekentool traditioneel versus alternatief Fiscale impact van uw voertuigkeuze 20 november 2014 Wie zijn wij Ons kantoor is gelegen in Westmalle dicht bij de grens met Oostmalle We bestaan reeds meer dan

Nadere informatie

Stichting Poolse Weeskinderen Naarden Statenlaan 19 1405EV Bussum. KvK-nummer: 41194422 RAPPORT INZAKE DE JAARSTUKKEN 2014

Stichting Poolse Weeskinderen Naarden Statenlaan 19 1405EV Bussum. KvK-nummer: 41194422 RAPPORT INZAKE DE JAARSTUKKEN 2014 Stichting Poolse Weeskinderen Naarden Statenlaan 19 1405EV Bussum KvK-nummer: 41194422 RAPPORT INZAKE DE JAARSTUKKEN 2014 Inhoud JAARSTUKKEN 2014 JAARREKENING Balans Staat van baten en lasten Toelichting

Nadere informatie

Het nieuwe boekhoudrecht Omzetting van de Richtlijn UE 2013/34 in België. Bart Van Coile

Het nieuwe boekhoudrecht Omzetting van de Richtlijn UE 2013/34 in België. Bart Van Coile Het nieuwe boekhoudrecht Omzetting van de Richtlijn UE 2013/34 in België Bart Van Coile Accountant Belastingconsulent Ondervoorzitter IAB KB W.Venn. 30 januari 2001 Gewijzigd door het KB W.Venn. van 18

Nadere informatie

Tax Shelter voor Starters - Checklist met betrekking tot RECHTSTREEKSE INVESTERINGEN in Startersvennootschappen

Tax Shelter voor Starters - Checklist met betrekking tot RECHTSTREEKSE INVESTERINGEN in Startersvennootschappen 7 september 2015 Tax Shelter voor Starters - Checklist met betrekking tot RECHTSTREEKSE INVESTERINGEN in Startersvennootschappen Deze checklist heeft betrekking op rechtstreekse investeringen in een Startersvennootschap.

Nadere informatie

VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP. Rapport inzake jaarstukken 2010

VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP. Rapport inzake jaarstukken 2010 VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP Rapport inzake jaarstukken 2010 INHOUDSOPGAVE Pagina RAPPORT 1 Opdracht 3 2 Samenstellingsrapport 3 3 Resultaat 4 4 Financiële positie 6 JAARREKENING 1 Balans per

Nadere informatie

De bedrijfsrevisor: een toegevoegde waarde voor uw KMO

De bedrijfsrevisor: een toegevoegde waarde voor uw KMO De bedrijfsrevisor: een toegevoegde waarde voor uw KMO 31.03.2010 Ondernemen 2010 De bedrijfsrevisor: een toegevoegde waarde voor uw KMO Jan VANDERHOEGHT 31.03.2010 Overzicht I. Inleiding II. De bedrijfsrevisor

Nadere informatie

Kosten eigen aan de werkgever

Kosten eigen aan de werkgever CLAEYS & ENGELS Advocaten Vorstlaan 280 1160 Brussel Tel +32 2 761 46 00 Fax +32 2 761 47 00 Kosten eigen aan de werkgever info@claeysengels.be www.claeysengels.be www.iuslaboris.com De bedragen die aan

Nadere informatie

inzicht in uw bedrijf

inzicht in uw bedrijf Niet zomaar cijfers inzicht in uw bedrijf accounting - auditing - consulting Kennis en maatwerk voor uw business Over Baker Tilly Belgium Baker Tilly Belgium is de merknaam van een groep vennootschappen

Nadere informatie

Mijn assistent is een zelfstandige. Persoonlijke assistenten die werken als zelfstandige in het kader van PAB.

Mijn assistent is een zelfstandige. Persoonlijke assistenten die werken als zelfstandige in het kader van PAB. Mijn assistent is een zelfstandige Persoonlijke assistenten die werken als zelfstandige in het kader van PAB. Laatste wijziging 25 oktober 2012 1. Welke overeenkomst? Aannemingsovereenkomst met een zelfstandig

Nadere informatie

De wet van 17 juli 1975 op de boekhouding van ondernemingen bepaalt het volgende voor de kleine ondernming :

De wet van 17 juli 1975 op de boekhouding van ondernemingen bepaalt het volgende voor de kleine ondernming : DE BOEKHOUDING VAN DE KLEINE ONDERNEMING WETTELIJKE BEPALINGEN VOLGENS DE BOEKHOUDWET De wet van 17 juli 1975 op de boekhouding van ondernemingen bepaalt het volgende voor de kleine ondernming : Artikel

Nadere informatie

Non-profitsector: Actualiteitvoorde leidersen bedrijfsrevisoren

Non-profitsector: Actualiteitvoorde leidersen bedrijfsrevisoren Studiedag - Journée d études Non-profitsector: Actualiteitvoorde leidersen bedrijfsrevisoren 25.01.20101 Studiedag Non-profitsector: Actualiteit voor de leiders en de bedrijfsrevisoren Actualiteitinzakede

Nadere informatie

NOVEMBER 2012 LEERGANG BEDRIJF KOPEN

NOVEMBER 2012 LEERGANG BEDRIJF KOPEN In vijf dagdelen bent u optimaal voorbereid op de overname van een onderneming NOVEMBER 2012 LEERGANG BEDRIJF KOPEN Leergang Bedrijf Kopen U bent van plan een bedrijf over te nemen. Er komt veel inhoudelijke

Nadere informatie

Samenvatting onderzoek: Diversificatiestrategieën van accountantskantoren

Samenvatting onderzoek: Diversificatiestrategieën van accountantskantoren UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR 2010 2011 Samenvatting onderzoek: Diversificatiestrategieën van accountantskantoren Frederik Verplancke onder leiding van Prof. dr. Gerrit

Nadere informatie

praktijkseminarie de operationele aanpak valorisatieproblematiek

praktijkseminarie de operationele aanpak valorisatieproblematiek praktijkseminarie de operationele aanpak valorisatieproblematiek SBO maatschappelijke finaliteit Prof. Dr. Ann Jorissen (UA) IWT, 11 januari 2010 1 Effective Governance of Private Enterprises: the influence

Nadere informatie

1. (Een gewone) hand- en/of bankgift

1. (Een gewone) hand- en/of bankgift 1. (Een gewone) hand- en/of bankgift 1.1. WAT HOUDT ZO N HAND- OF BANKGIFT PRECIES IN? 1.1.1. Schenken zonder schenkingsrechten! Schenking is in principe notarieel. Dat is in ieder geval het basisprincipe

Nadere informatie

Wat kunnen wij voor u doen? Wij ondersteunen u bij:

Wat kunnen wij voor u doen? Wij ondersteunen u bij: Wat kunnen wij voor u doen? Als zelfstandige arts, chirurg, tandarts of kinesist wilt u zich graag in de eerste plaats focussen op uw werk. Maar al te vaak komen er heel wat administratieve en boekhoudkundige

Nadere informatie

Jaarrekening 2015. Stichting Chabad Central Amsterdam Dr. Eijkmanstraat 1 1181 WG Amstelveen

Jaarrekening 2015. Stichting Chabad Central Amsterdam Dr. Eijkmanstraat 1 1181 WG Amstelveen Jaarrekening 2015 Stichting Chabad Central Amsterdam Dr. Eijkmanstraat 1 1181 WG Amstelveen INHOUD JAARREKENING 1 Samenstellingsverklaring 4 2 Balans 5 3 Winst en verliesrekening 6 4 Toelichting op de

Nadere informatie

VOORLOOPBLAD RAPPORT STICHTING HELP NORMA

VOORLOOPBLAD RAPPORT STICHTING HELP NORMA VOORLOOPBLAD RAPPORT STICHTING HELP NORMA ALGEMENE GEGEVENS Revisienummer 3 Actuele rapportstatus Concept Verantwoordelijk accountant B. Zijlstra Actuele gebruiker ronald.vanoosterhout Datum en tijd 25-08-2015

Nadere informatie

LAMPIRIS COOP Coöperatieve Vennootschap met Beperkte Aansprakelijkheid Rue Saint-Laurent, 54 4000 LUIK BTW BE 0846.628.

LAMPIRIS COOP Coöperatieve Vennootschap met Beperkte Aansprakelijkheid Rue Saint-Laurent, 54 4000 LUIK BTW BE 0846.628. LAMPIRIS COOP Coöperatieve Vennootschap met Beperkte Aansprakelijkheid Rue Saint-Laurent, 54 4000 LUIK BTW BE 0846.628.569 RPR Luik Verslag van de raad van bestuur op de gewone algemene vergadering van

Nadere informatie

BEDRIJVENPARK KORTRIJK-NOORD VZW MARKTPLEIN 9 8520 KUURNE RPR Kortrijk Ondernemingsnummer: 0840.158.273 BALANS PER 31 DECEMBER 2012

BEDRIJVENPARK KORTRIJK-NOORD VZW MARKTPLEIN 9 8520 KUURNE RPR Kortrijk Ondernemingsnummer: 0840.158.273 BALANS PER 31 DECEMBER 2012 BEDRIJVENPARK KORTRIJK-NOORD VZW RPR Kortrijk Ondernemingsnummer: 0840.158.273 BALANS PER 31 DECEMBER 2012 BOEKJAAR 01/01/2012 31/12/2012 BEDRIJVENPARK KORTRIJK-NOORD VZW RPR Kortrijk Ondernemingsnummer:

Nadere informatie

Uitbreiding toepassingsgebied belastingneutrale zetelverplaatsing & andere fiscale bepalingen aangenomen in Parlement

Uitbreiding toepassingsgebied belastingneutrale zetelverplaatsing & andere fiscale bepalingen aangenomen in Parlement Uitbreiding toepassingsgebied belastingneutrale zetelverplaatsing & andere fiscale bepalingen aangenomen in Parlement Na de Kamer van volksvertegenwoordigers heeft gisteren ook de Senaat diverse fiscale

Nadere informatie

N Financiële planners A2 Brussel, 27 maart 2014 MH/SL-EDJ/AS 717-2014 ADVIES. over

N Financiële planners A2 Brussel, 27 maart 2014 MH/SL-EDJ/AS 717-2014 ADVIES. over N Financiële planners A2 Brussel, 27 maart 2014 MH/SL-EDJ/AS 717-2014 ADVIES over EEN ONTWERP VAN WET INZAKE HET STATUUT VAN EN HET TOEZICHT OP DE ONAFHANKELIJK FINANCIËLE PLANNERS EN INZAKE HET VERSTREKKEN

Nadere informatie

de economische beroepsbeoefenaar als adviseur of politieagent? WCO taken en aansprakelijkheid van de boekhouder, accountant en bedrijfsrevisor

de economische beroepsbeoefenaar als adviseur of politieagent? WCO taken en aansprakelijkheid van de boekhouder, accountant en bedrijfsrevisor Uitnodiging seminaries 5 5 exclusieve seminaries de economische beroepsbeoefenaar als adviseur of politieagent? WCO taken en aansprakelijkheid van de boekhouder, accountant en bedrijfsrevisor zelfstandigen

Nadere informatie

Boekhouding voor de kleine vzw. Presentatie VCHHD

Boekhouding voor de kleine vzw. Presentatie VCHHD Boekhouding voor de kleine vzw Presentatie VCHHD Kleine VZW s en hun boekhoudkundige verplichtingen De wet van 27 juni 1921, zoals gewijzigd door de wet van 2 mei 2002 legt de vzw s een verplichte boekhouding

Nadere informatie

Interne controle en risicobeheer

Interne controle en risicobeheer COMMISSIE CORPORATE GOVERNANCE PRIVATE STICHTING Interne controle en risicobeheer Richtlijnen in het kader van de wet van 6 april 2010 en de Belgische Corporate Governance Code 2009 Hulpdocument voor het

Nadere informatie

TRANSPARANTIEVERSLAG 2013

TRANSPARANTIEVERSLAG 2013 TRANSPARANTIEVERSLAG 2013 1. Inleiding Dit verslag bevat de informatie zoals bepaald in artikel 15 van de wet van 22 juli 1953 houdende de oprichting van een Instituut van de Bedrijfsrevisoren, aangepast

Nadere informatie

WEGWIJS HERSTRUCTURERINGEN. Afgesloten op 19 juni 2009

WEGWIJS HERSTRUCTURERINGEN. Afgesloten op 19 juni 2009 WEGWIJS HERSTRUCTURERINGEN Afgesloten op 19 juni 2009 WEGWIJS HERSTRUCTURERINGEN : INTRODUCTIE Situering Herstructureringen zijn een dagelijks fenomeen geworden op onze arbeidsmarkt. Ze roepen steevast

Nadere informatie

ADVIES (1) 2015/02 VAN DE RAAD VAN HET INSTITUUT VAN DE BEDRIJFSREVISOREN

ADVIES (1) 2015/02 VAN DE RAAD VAN HET INSTITUUT VAN DE BEDRIJFSREVISOREN De Voorzitter ADVIES (1) 2015/02 VAN DE RAAD VAN HET INSTITUUT VAN DE BEDRIJFSREVISOREN Correspondent sg@ibr-ire.be Onze referte EV/VY/vs/sdb Uw referte Datum 02 maart 2015 Geachte Confrater, Betreft:

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2015/XXX - Boekhoudkundige verwerking van de liquidatiereserve en de afzonderlijke aanslag op deze liquidatiereserve Ontwerpadvies van 4 maart 2015 I. Algemeen

Nadere informatie

2.4. Doelstelling van de controle van de jaarrekening (5 januari 1987) 65

2.4. Doelstelling van de controle van de jaarrekening (5 januari 1987) 65 3. Interactie tussen toepassingscontroles en algemene IT-controles Toepassingscontroles en algemene IT-controles zijn sterk met elkaar verbonden. De algemene IT-controles zijn noodzakelijk om de betrouwbaarheid

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.489 ------------------------------- Zitting van maandag 19 juli 2004 -----------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.489 ------------------------------- Zitting van maandag 19 juli 2004 ----------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.489 ------------------------------- Zitting van maandag 19 juli 2004 ----------------------------------------- Fondsen voor bestaanszekerheid - neerlegging van jaarrekeningen, jaarverslagen

Nadere informatie

Auteur. Federale Overheidsdienst Financiën. http://minfin.fgov.be. Onderwerp

Auteur. Federale Overheidsdienst Financiën. http://minfin.fgov.be. Onderwerp Auteur Federale Overheidsdienst Financiën http://minfin.fgov.be Onderwerp Circulaire nr. Ci.RH.26/586.459 (AOIF 43/2007). Aftrek voor enige woning. Belastingvermindering voor het lange termijnsparen. Kapitaalaflossing

Nadere informatie

Stichting Ook Voor Jou gevestigd te Beverwijk. Rapport inzake de Jaarrekening 2013

Stichting Ook Voor Jou gevestigd te Beverwijk. Rapport inzake de Jaarrekening 2013 Stichting Ook Voor Jou gevestigd te Beverwijk Rapport inzake de Jaarrekening 2013 Inhoudsopgave Accountantsrapport Pagina Samenstellingsverklaring 1 Algemeen 2 Jaarrekening Balans per 31 december 2013

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2009/13 De boekhoudkundige verwerking van het stelsel tot gedeeltelijke vrijstelling van betaling van de bedrijfsvoorheffing, zoals geregeld door artikel

Nadere informatie

STAP 4: Bekendmakingen: neerlegging & publicatie

STAP 4: Bekendmakingen: neerlegging & publicatie VZW2009.book Page 109 Tuesday, October 20, 2009 4:08 PM DEEL 4: IS UW VZW (WETTELIJK EN ORGANISATORISCH) UP-TO-DATE? 109 STAP 4: Bekendmakingen: neerlegging & publicatie 228. Eenmaal men de voorgaande

Nadere informatie

NOTULEN VAN DE JAARLIJKSE ALGEMENE VERGADERING van RESILUX NV (RPR Dendermonde BTW BE 0447.354.397)

NOTULEN VAN DE JAARLIJKSE ALGEMENE VERGADERING van RESILUX NV (RPR Dendermonde BTW BE 0447.354.397) NOTULEN VAN DE JAARLIJKSE ALGEMENE VERGADERING van RESILUX NV (RPR Dendermonde BTW BE 0447.354.397) gehouden op maandag 21 mei 2012 om 15.00 uur op de maatschappelijke zetel te Damstraat 4, 9230 Wetteren

Nadere informatie

VAN GASTEL EN NEIJNENS ACCOUNTANTS EN BELASTINGADVISEURS

VAN GASTEL EN NEIJNENS ACCOUNTANTS EN BELASTINGADVISEURS VAN GASTEL EN NEIJNENS ACCOUNTANTS EN BELASTINGADVISEURS STICHTING ICONE RESEARCH EN ONTWIKKELING te Nuenen Rapport inzake de jaarrekening 2012 Vaktechnisch verantwoordelijken: M.J.W.M. van Gastel, Federatie

Nadere informatie

Overzicht van de belangrijkste wijzigingen aan het aangifteformulier inclusief de fiscale bijlagen voor het aj. 2015

Overzicht van de belangrijkste wijzigingen aan het aangifteformulier inclusief de fiscale bijlagen voor het aj. 2015 Overzicht van de belangrijkste wijzigingen aan het aangifteformulier inclusief de fiscale bijlagen voor het aj. 2015 Het model van het aangifteformulier voor aj. 2015 is verschenen in het Belgisch Staatsblad

Nadere informatie