Projectaanvraag/-voorstel,

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Projectaanvraag/-voorstel,"

Transcriptie

1 Projectaanvraag/-voorstel, behorende bij de Regeling Financiële Bijdragen van de PVE (2006/030/E0040) Onderzoeksinstelling: Wageningen UR Livestock Research Projecttitel: Mono-vergisting van mest op Boerderijschaal Projectnummer (PVE): (NB bij nieuwe projecten niet invullen) Verwachte duur/looptijd: Behorende bij klankbordgroep: varkenshouderij Projectleider (ASG): Nader te bepalen Onderzoeker(s): ing. J. Horrevorts, ir. S. Bokma, Ing. H. Ellen, n.t.b. In samenwerking met: Varkensproefbedrijf Sterksel en bedrijfsleven (NB: Alleen instellingen en/of bedrijven waarmee daadwerkelijk wordt samengewerkt.) Aan het PVV gevraagde subsidie: 2010 : 2011 en Totaal per verder : categorie : Aan derden gevraagde subsidie (specificeren): Bijdrage van bedrijven (specificeren): Eigen bijdrage: +/ (turbine) +/ (vergister) Totaal per periode: (Alle bedragen zijn, indien van toepassing, inclusief BTW.) Pagina 1 van 5

2 1A. PROBLEEMSTELLING / AANLEIDING Vergisting is de laatste jaren volop in opkomst in de Nederlandse veehouderij. Steeds meer bedrijven zien de energetische meerwaarde van de aanwezige mestvoorraad. Echter, benodigde WKK s hebben erg hoge onderhoudskosten, waardoor ze pas bij hogere vermogens rendabel zijn. Hierdoor is het noodzakelijk co-producten aan de mest toe te voegen om voldoende gas te produceren, wat gepaard gaat met grote installaties, hoge investeringskosten, hoog risico en een ingewikkeld biologisch proces. Bovendien zijn de coproducten een grote kostenpost. Veel veehouders zoeken naar een goedkopere en simpelere manier om de energie toch uit de mest te kunnen halen met een simpele, goedkope installatie waarbij geen co-producten hoeven te worden aangekocht. Om tot kansrijke concepten te komen is het zaak de verschillende mogelijkheden in de praktijk uit te testen en te ontwikkelen. Er zijn in het verleden kleine stappen gezet om een monovergistingsinstallatie te ontwikkelen, echter door ontbrekende financiële onderzoeksmiddelen om verder te ontwikkelen is dit in de kinderschoenen blijven staan. 1B. DOELSTELLING Het doel van het project is een uitontwikkeld en robuust turn-key concept realiseren waarbij alle energie uit de aanwezige mest gehaald kan worden voor gebruik in het eigen bedrijf en wat direct inpasbaar is in de huidige bedrijfsvoering. Varkenshouderij kunnen hiermee grotendeels energieneutraal worden. 2. MOTIVERING VAN DE ONDERZOEKSINSTELLING Wageningen UR Livestock Research (voorheen ASG Veehouderij) doet al lange tijd onderzoek naar mestvergisting. Hierdoor is er veel epertise aanwezig over de vele technieken en biologische processen binnen de onderzoeksclusters. Veel van dit onderzoek wordt uitgevoerd op Varkensproefbedrijf Sterksel, wat hier uitermate geschikt voor is vanwege de aanwezige installaties die voorzien zijn van meetapparatuur voor onderzoek. Er wordt sinds 2001 mestvergisting toegepast en er wordt al veel mestverwerkingonderzoek gedaan. Vele bezoekers kunnen via ecursies daar de systemen bekijken. Livestock Research onderzoekt ook altijd de economische haalbaarheid, wat van belang is voor een goede implementatie in de praktijk. 3. PROBLEEMEIGENAREN/BELANGHEBBENDEN Probleemeigenaren zijn veehouderijbedrijven die mest produceren. In de aanwezige mestvoorraad is een grote hoeveelheid energie aanwezig die benut kan worden. Hiernaast zijn veehouderijbedrijven grote energievragers, waardoor het verwaarden van energie uit de aanwezige afvalstromen vele voordelen oplevert. 4. STAND VAN ZAKEN (WIE HEEFT AL WAT GEDAAN EN WAT ONTBREEKT ER NOG) De laatste jaren heeft mestvergisting in Nederland een grote vlucht genomen. Er worden steeds meer mestvergistingsinstallaties gebouwd en veehouders beseffen steeds meer de energetische waarde van de aanwezige mestvoorraad. Grote co-vergistingsinstallaties zijn echter voor veel veehouders geen optie, aangezien ze erg groot moeten zijn om economisch rendabel te draaien. Echter men wil de energievoorraad uit de mest wel benutten. De vraag naar kleinschalige mestvergisters wordt daardoor steeds groter. Op Varkensproefbedrijf Sterksel is daarom reeds een minigasturbine geplaatst in Door de lage onderhoudskosten van een mini gasturbine is deze reeds op lage vermogens rendabel. Bij een mini biogasinstallatie, gecombineerd met een mini gasturbine is het niet noodzakelijk om coproducten aan te kopen en is het concept meer gericht op het energetisch gesloten maken van het varkensbedrijf. Pagina 2 van 5

3 Dit ook omdat steeds meer duidelijk wordt dat door de moeilijke techniek en biologie en de moeilijke economie (stijging kosten coproducten, dalende opbrengsten uit subsidie (SDE)) het steeds moeilijker wordt een grootschalige biogasinstallatie op te zetten. Gedurende het gehele jaar komt er warmte vrij, meestal veel meer dan gebruikt kan worden voor verwarming van de stallen. Verwaarden van deze warmte vergroot het rendement van de installatie. In een kleinschalige biogasinstallatie kan een groot deel van alle warmte worden benut in de stallen (het gaat om veel kleinere hoeveelheden). Hiernaast is de interesse voor kleinschalige opwekking van energie uit de eigen mest zeer groot. Dit blijkt uit de vele vragen van Nederlandse varkenshouders hieromtrent naar de mini gasturbine op Varkensproefbedrijf Sterksel. Vele varkenshouders zien deze installatie als een goede optie om de aanwezige energie in de mestvoorraad te verwaarden. Bovendien is een dergelijke installatie makkelijk te bedienen en vergt het een relatief lage investering en daarmee risico. Dit in tegenstelling tot grootschaligere biogasinstallaties. Er is dan ook ontzettend veel interesse in deze techniek vanuit de praktijk. Echter door ontbrekende financiële middelen om verder te ontwikkelen is dit in de kinderschoenen blijven staan. 5A. WERKWIJZE / PROJECTACTIVITEITEN Er zijn verschillende mogelijkheden om mest om te zetten naar bruikbare energiebronnen. Binnen dit onderzoeksproject willen we 2 mogelijkheden nagaan. Enerzijds is dit het omzetten van mest naar biogas, om dit vervolgens om te zetten naar electriciteit. Anderzijds kan mest ook direct worden omgezet naar aardgas middels nieuwe inzichten. Spoor 1: Mini biogasinstallatie Een biogasinstallatie bestaat uit 2 onderdelen. In een vergister wordt de aanwezige mest omgezet naar biogas. Hierna wordt middels een verbrandingsmechanisme het biogas omgezet naar electriciteit. Binnen dit project willen we beide sporen onderzoeken. Vergister Met innovatieve technieken, zoals bijvoorbeeld pakkingsmateriaal of andere mitechnieken, is het mogelijk de uitspoeling van bacteriën in een vergister te minimaliseren. Hierdoor is er de mogelijkheid kortere verblijftijden in de vergister te realiseren, waardoor een vergister veel kleiner kan zijn. Op die manier kan een zeer simpele en goedkope vergister ontstaan waarbij alle energie uit de mest op een bedrijf kan worden omgezet naar biogas. In dit project zullen de mogelijkheden van deze kleine vergister worden onderzocht. Electriciteitsproductie Normaliter worden bij vergistingsinstallaties WKK s ingezet om het geproduceerde biogas om te zetten naar electriciteit. Echter WKK s hebben hoge onderhoudskosten, waardoor ze op lagere vermogens niet economisch interessant zijn. Een andere mogelijkheid om electriciteit op te wekken is de mini gasturbine. De techniek is afkomstig van booreilanden, waardoor de machines erg onderhoudsarm en robuust zijn. Door de lagere onderhoudskosten zijn de turbines ook op lagere vermogens rendabel, waardoor uit enkel de mest voldoende gas geproduceerd kan worden. Dit resulteert in een kleinere, op het eigen verbruik gerichte installatie met lagere onderhoudskosten en een lager risico. In dit project zal een mini gasturbine geplaatst worden op Varkensproefbedrijf Sterksel, waarna deze uitgebreid zal worden doorgemeten. Spoor 2: Rechtstreekse productie Groen Gas Productie van aardgas Ook kan met nieuwe inzichten mest direct worden omgezet in aardgas (Methaan > 95%). Green Energy Technologies heeft hiervoor een techniek ontwikkeld, wat zich echter nog in de ontwikkelingsfase bevindt. Hierbij wordt mest via verschillende kleine tanks omgezet naar aardgas en vooraf te bepalen mestfracties. Hierdoor kan uiteindelijk ook mest op maat worden geleverd, afhankelijk van de marktvraag op dat moment. Op dit moment is er echter nog geen inzicht in deze technieken. Indien deze perspectiefvol blijken zal er een additioneel onderzoeksvoorstel worden ingediend. Pagina 3 van 5

4 5B. WERKWIJZE / TIJDSPLANNING (1/2 1 PAG.) Spoor 1: Mini Biogasinstallatie Er zullen verschillende stappen worden ondernomen om tot een eindresultaat te komen: Vergister - Bouwen mini vergister in samenwerking met HoSt - Mogelijkheden om uitspoeling van bacteriën te verminderen onderzoeken o Mitechnieken o Pakkingsmateriaal - Er zal tevens worden geïnventariseerd wat er in andere sectoren aan onderzoek loopt op dit onderwerp. - Concepten uitontwikkelen - Mogelijk aanpassen installatie - Optimaliseren - Valideren - Kennisoverdracht richting praktijk - Tijdsplanning: o De mini vergister zal in 2010 worden gebouwd en ontwikkeld. o Validatie, rapportage en kennisoverdracht met mogelijke uitloop naar Electriciteitsproductie - Mini gasturbine optimaliseren in samenwerking met PON Power o Nieuwe gasbooster o Grondig onderhoud aan bestaande turbine - Plaatsing en meting van mini gasturbine op Varkensproefbedrijf Sterksel - Een turbine is hier reeds aanwezig - Inventariseren van verbeterpunten - Aanpassen en uitvoerig doormeten mini biogasinstallatie - Doorrekenen en optimaliseren van praktijkopstelling en opstellen rapportage - Kennisoverdracht richting praktijk - Tijdsplanning: o Optimaliseren en duurtesten: 2010 o Validatie, rapportage en kennisoverdracht met mogelijke uitloop naar Spoor 2: Rechtstreekse productie Groen Gas Op dit moment is er nog geen inzicht in deze technieken. Indien deze perspectiefvol blijken zal er een additioneel onderzoeksvoorstel worden ingediend. 6. BEGELEIDING / PROJECTORGANISATIE (MA. ¼ PAG.) Het project wordt begeleid door de klankbordgroep varkenshouderij van het PVV. Een projectteam bestaande uit onderzoekers van Wageningen Livestock Research, Varkensproefbedrijf Sterksel en de participanten uit het toeleverende bedrijfsleven zal het project uitvoeren. 7. RESULTAATVERWACHTING MIDDELLANGE, LANGE TERMIJN Van het onderzoeksproject worden de volgende resultaten verwacht: Effect op: productkwaliteit kostprijs per eenheid zeer negatief negatief n.v.t. positief zeer positief Pagina 4 van 5

5 fleibiliteit arbeidsaspecten ketenvorming product/sector imago milieuaspecten concurrentiekracht dierenwelzijn 8. PRODUCTEN (ONDERWERPEN VOOR VERVOLG / BASIS VOOR HET RAPPORT) Het project zal op leveren: Spoor 1: Mini biogasinstallatie - een geoptimaliseerde, robuuste installatie met een mini gasturbine - Een werkende mini vergister - een rapport met hierin vermeld: o de technische en economische haalbaarheid waaruit varkenshouders de haalbaarheid van een dergelijke installatie op het eigen bedrijf kunnen inschatten. o Enkele voorbeeldberekeningen bij verschillende bedrifjsgrootte o In de economische berekeningen wordt tevens het gebruik van een enkel coproduct (bijvoorbeeld glycerine) meegenomen, aangezien dit voornamelijk voor kleinere bedrijven interessant kan zijn KENNISOVERDRACHT / COMMUNICATIEPLAN Kennisoverdracht zal doorlopende plaatsvinden via de ecursies op Varkensproefbedrijf Sterksel. Ook zal naar aanleiding van het eindrapport een persbericht worden verzonden via de PVV nieuwsbrief en via de ASG kanalen. Pagina 5 van 5

De varkenshouderij: een energieke sector!

De varkenshouderij: een energieke sector! De varkenshouderij: een energieke sector! John Horrevorts Research Development, 1. Onderzoeks- en ontwikkelcentrum 1. Validatie onderzoek 2. Ontwikkeling nieuwe innovaties 2. Kennis- en businesscentrum

Nadere informatie

Projectaanvraag/-voorstel, behorende

Projectaanvraag/-voorstel, behorende VEE VLEES EIEREN Projectaanvraag/-voorstel, behorende bij de Regeling Financiële Bijdragen van de PVE (2006/030/E0040) PRODUCT BOARDS FOR LIVESTOCK, MEAT AND EGGS Onderzoeksinstelling: Wageningen UR Livestock

Nadere informatie

Projectaanvraag/-voorstel, behorende

Projectaanvraag/-voorstel, behorende Projectaanvraag/-voorstel, behorende bij de Regeling Financiële Bijdragen van de PVE (26/3/E4) Onderzoeksinstelling Wageningen UR Livestock Research Projecttitel Praktijkmonitoring en oplossingen voor

Nadere informatie

Projectaanvraag/-voorstel,

Projectaanvraag/-voorstel, Projectaanvraag/-voorstel, behorende bij de Regeling Financiële Bijdragen van de PVE (2006/030/E0040) Onderzoeksinstelling: Wageningen UR Livestock Research Projecttitel: Onderzoek naar hokverrijking bij

Nadere informatie

Workshop mestvergisting. Jan Willem Bijnagte CCS Energie advies Bijnagte@cocos.nl

Workshop mestvergisting. Jan Willem Bijnagte CCS Energie advies Bijnagte@cocos.nl Workshop mestvergisting Jan Willem Bijnagte CCS Energie advies Bijnagte@cocos.nl BioEnergy Farm 2 Project beschrijving Europees project Marktontwikkeling mono-mestvergisting Verspreiden onafhankelijke

Nadere informatie

Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa

Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa Jennie van der Kolk, Alterra Helmond, 22-02-13 Nico Verdoes, Livestock Research Inhoud presentatie Wetenschapswinkel

Nadere informatie

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw Hoe maak je biogas? Inhoud presentatie Wie en wat is Biogas Plus? Hoe werkt een biogasinstallatie? Voor wie is een biogasinstallatie interessant? Is een biogasinstallatie duurzaam? Zijn subsidies nodig?

Nadere informatie

Presentatie voor Agrivaknet Kleinschalig mest vergisten met Microferm

Presentatie voor Agrivaknet Kleinschalig mest vergisten met Microferm Presentatie voor Agrivaknet Kleinschalig mest vergisten met Microferm Door Bart Brouwer Sheet 1 of 26 Kleinschalige mestvergisting met Microferm Staatssecretaris Joop Atsma en gedeputeerde Theo Rietkerk

Nadere informatie

Presentatie Microferm studiegroep Westhoek Holsteins

Presentatie Microferm studiegroep Westhoek Holsteins Presentatie Microferm studiegroep Westhoek Holsteins Door Bart Brouwer Sheet 1 of 26 Agenda Introductie HoSt B.V. Waarom Microferm? Het Microferm concept Beschrijving installatie Voordelen Economie Vragen

Nadere informatie

Bio-energie. van de Boer. www.host.nl

Bio-energie. van de Boer. www.host.nl NL Bio-energie van de Boer www.host.nl HoSt Microferm: duurzame energie uit mest Het Microferm concept is ontwikkeld voor boeren die de eigen mest verwerken. De Microferm is uitermate geschikt voor agrarische

Nadere informatie

GroenGas InOpwerking. Kleinschalige biogasopwaardering met Bio-Up. Rene Cornelissen (CCS) 11 maart 2015

GroenGas InOpwerking. Kleinschalige biogasopwaardering met Bio-Up. Rene Cornelissen (CCS) 11 maart 2015 GroenGas InOpwerking Kleinschalige biogasopwaardering met Bio-Up Rene Cornelissen (CCS) 11 maart 2015 Kleinschalige biogasopwaardering met Bio-Up Inhoudsopgave CCS Inleiding Situatie kleinschalige vergisting

Nadere informatie

Harry Roetert, Stimuland / Provincie. Themadag bio-energie 27 februari 2013

Harry Roetert, Stimuland / Provincie. Themadag bio-energie 27 februari 2013 Harry Roetert, Stimuland / Provincie Themadag bio-energie 27 februari 2013 Bio-energieconsulenten: - Sinds 2006, in opdracht van de Provincie Overijssel - Voorlichting, loket voor boeren, bedrijven en

Nadere informatie

Projectaanvraag (bijlage 3)

Projectaanvraag (bijlage 3) VEE VLEES EIEREN Projectaanvraag (bijlage 3) PRODUCT BOARDS FOR LIVESTOCK, MEAT AND EGGS Onderzoeksinstelling: GD en Animal Sciences Group Divisie Veehouderij (ASG) Projecttitel: Verbeteren gezondheidsstatus

Nadere informatie

Energie Praktijkcentrum Sterksel. Mart Smolders bedrijfsleider Praktijkcentrum Sterksel

Energie Praktijkcentrum Sterksel. Mart Smolders bedrijfsleider Praktijkcentrum Sterksel Energie Praktijkcentrum Sterksel Mart Smolders bedrijfsleider Praktijkcentrum Sterksel Programma indien akkoord Rendement energie De cijfers en trends De open deuren De ontwikkelingen Volgens belofte tijdens

Nadere informatie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010 Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Financieren Duurzame energie binnen Rabobank Groep Maatwerk Sustainability naast Food

Nadere informatie

Rendement en risico Fonds Regionaal Duurzaam 1

Rendement en risico Fonds Regionaal Duurzaam 1 Rendement en risico Fonds Regionaal Duurzaam 1 Rendement Via het Meewind-fonds Regionaal Duurzaam 1 kunt u beleggen in duurzame energie in de regio. Daarmee levert u een bijdrage aan de overgang naar duurzame

Nadere informatie

Het gebruik van biogas als transportbrandstof

Het gebruik van biogas als transportbrandstof Dr. Ir. René Cornelissen - Ing. A.F.B ter Braack partners Tractor op Het gebruik van als transportbrandstof 1 LTO Noord partners Tractor op 22.236 leden - Ruim 12.500 veehouders - 500 miljoen kuub uit

Nadere informatie

Biogas: In 2011 startte het samenwerkingsverband. Het doel van het project was Biogas

Biogas: In 2011 startte het samenwerkingsverband. Het doel van het project was Biogas Resultaten: Project Besloten kringloop door kleinschalig mestvergisting in de veehouderij. Biogas: In 2011 startte het samenwerkingsverband. Het doel van het project was Biogas produceren met betaalbare

Nadere informatie

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn.

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. DOSSIER Kleine windmolens Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. Er zijn veel typen windmolens op de markt, met mast, zonder mast, horizontaal of verticaal.

Nadere informatie

Vergunningen voor biogas en groen gas installaties

Vergunningen voor biogas en groen gas installaties Vergunningen voor biogas en groen gas installaties Ervaringen van BioGast Sustainable Energy Marcel Verhaart 12 februari 2014, NEN Wie is BioGast? Groen gas producent sinds 2005 Actief in Nederland, Frankrijk,

Nadere informatie

Biogas is veelzijdig. Vergelijking van de opties 1-2-2012. Vergelijking opties voor benutting van biogas

Biogas is veelzijdig. Vergelijking van de opties 1-2-2012. Vergelijking opties voor benutting van biogas 1--1 Ongeveer 7 deelnemende organisaties Promotie van optimale benutting van biomassa Kennisoverdracht door workshops, excursies, nieuwsbrief en artikelen in vakbladen Vergelijking opties voor benutting

Nadere informatie

Inspiratie voor een bezoek aan Varkens Innovatie Centrum Sterksel

Inspiratie voor een bezoek aan Varkens Innovatie Centrum Sterksel Inspiratie voor een bezoek aan Varkens Innovatie Centrum Sterksel Voorbeelden van onderwerpen en projecten Introductie Een bezoek aan Varkens Innovatie Centrum Sterksel is een inspirerende ervaring. Op

Nadere informatie

Melkveebedrijf Familie Prinsen

Melkveebedrijf Familie Prinsen Project mestwaardering Open dag 4 maart 2015 Melkveebedrijf Familie Prinsen Mestvergistingsinstallatie Fermtec Systems Locatie KTC de Marke Het bedrijf Biomassa voor vergisting In de vergister wordt jaarlijks

Nadere informatie

Renewable energy in the Reijerscop area Peter Dekker Luc Dijkstra Bo Burgmans Malte Schubert Paul Brouwer

Renewable energy in the Reijerscop area Peter Dekker Luc Dijkstra Bo Burgmans Malte Schubert Paul Brouwer Renewable energy in the Reijerscop area Peter Dekker Luc Dijkstra Bo Burgmans Malte Schubert Paul Brouwer Introductie Methode Subsidies Technologien Wind Zon Geothermisch Biomassa Externe Investeerders

Nadere informatie

Mestverwaarding Op weg naar een duurzame veehouderij

Mestverwaarding Op weg naar een duurzame veehouderij Mestverwaarding Op weg naar een duurzame veehouderij 19 november 2014 ABO Ooststellingwerf Nijeberkoop LTO Noord Programma Duurzame Energie Auke Jan Veenstra (aveenstra@ltonoord.nl) Inhoud Activiteiten

Nadere informatie

Testrapport van de Manure Power monovergister

Testrapport van de Manure Power monovergister Testrapport van de Manure Power monovergister Fridtjof de Buisonjé Patrick Classens Wageningen, 15 december 2014 Wageningen UR (Wageningen University, Van Hall Larenstein University of Applied Sciences

Nadere informatie

Rendement door markt in verdrukking!

Rendement door markt in verdrukking! Rabobank Food & Agri Thema-update: Vergisting Benchmark (co-)vergisting boekjaar 2010: Rendement door markt in verdrukking! Een tiental nieuwe biogas projecten werden in 2011 gerealiseerd onder de Stimulering

Nadere informatie

MIC / LEI. 15 augustus 2007. Maarten Bouwer

MIC / LEI. 15 augustus 2007. Maarten Bouwer MIC / LEI 15 augustus 2007 Maarten Bouwer inhoud Inleiding BioGast Gasmarkt Wat is BioGast Historie en HHNK project Techniek Vragen en lunch Bezichtiging verwachting fossiel aardgas Groningen heeft nog

Nadere informatie

Van Duurzame Energie naar uro s Nieuwe tak voor Agrarische Sector!?

Van Duurzame Energie naar uro s Nieuwe tak voor Agrarische Sector!? Van Duurzame Energie naar uro s Nieuwe tak voor Agrarische Sector!? Kansen en Uitdagingen! ZLTO 22 september 2011 Hans van den Boom sectormanager Duurzame Energie Financieren Duurzame energie binnen Rabobank

Nadere informatie

Groengas in landbouw. 11 maart 2015

Groengas in landbouw. 11 maart 2015 Groengas in landbouw 11 maart 2015 LTO Noord Programma Klimaat & Energie Auke Jan Veenstra (aveenstra@ltonoord.nl) Inhoud LTO Noord en Energie Energie in de agrarische sector Energieproductie Vergisting

Nadere informatie

1. Inhoudelijke beschrijving

1. Inhoudelijke beschrijving Project voorstel/plan Wageningen UR Livestock Research Projecttitel Datum voorstel/plan Status Contactpersoon Wageningen UR Livestock Research Opdrachtgever Contactpersoon opdrachtgever Uitvoerende instellingen

Nadere informatie

Bouw ACRRES onderzoeksvergister

Bouw ACRRES onderzoeksvergister Bouw ACRRES onderzoeksvergister Durk Durksz ACRRES - Wageningen UR Oktober 2012 PPO.nr. 522 2012 Wageningen, ACRRES Wageningen UR Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Realisatie mestvergistingsinstallatie Praktijkcentrum Sterksel

Realisatie mestvergistingsinstallatie Praktijkcentrum Sterksel Projectbrochure 1 Novem projectnummer 355500/5540 Realisatie mestvergistingsinstallatie Praktijkcentrum Sterksel A.V. van Wagenberg M. Timmerman Augustus 2003 1 Van dit project is ook een uitgebreider

Nadere informatie

Green Gas Technology. Duurzaam, betrouwbaar, betaalbaar. Shared Succes

Green Gas Technology. Duurzaam, betrouwbaar, betaalbaar. Shared Succes Green Gas Technology Duurzaam, betrouwbaar, betaalbaar Shared Succes Imtech en Green Gas Technology Imtech is de technologie partner voor bedrijven die biogas willen opwaarderen naar aardgaskwaliteit.

Nadere informatie

25/03/2013. Overzicht

25/03/2013. Overzicht Micro-WKK: basisbegrippen en toepassingsmogelijkheden Tine Stevens, Vlaams Energieagentschap Regiovergadering Provincie West-Vlaanderen 12 en 14/03/2013 2 Warmte-krachtkoppeling (WKK) De gelijktijdige

Nadere informatie

Samenwerking overheid en bedrijfsleven

Samenwerking overheid en bedrijfsleven Bio-energie cluster Oost Nederland Samenwerking overheid en bedrijfsleven ontwikkeling en realisatie van bioenergieprojecten Inhoud 1. inleiding 2. bioenergie in Oost Nederland 3. rol van gemeente 4. samenwerking

Nadere informatie

200% rendement uit 100% energie: De witte motor van uw woonhuis!

200% rendement uit 100% energie: De witte motor van uw woonhuis! 200% rendement uit 100% energie: De witte motor van uw woonhuis! Oude situatie zonder ECO200 Gas Elektra Wat is ECO200? ECO200 is een nieuw concept van AgriComfort, waarbij het koelen van de melk en het

Nadere informatie

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016 Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden 11 februari 2016 1 Managementsamenvatting Inleiding De gemeente Leiden heeft in haar duurzaamheidsambitie doelen gesteld voor de korte

Nadere informatie

ALGEMEEN. 1. Projecttitel Strategieën voor optimale inzet van mest, mestproducten en kunstmesttypen. 2. Programmatitel -

ALGEMEEN. 1. Projecttitel Strategieën voor optimale inzet van mest, mestproducten en kunstmesttypen. 2. Programmatitel - ALGEMEEN 1. Projecttitel Strategieën voor optimale inzet van mest, mestproducten en kunstmesttypen 2. Programmatitel - 3. Onderzoeks-/projectleider en trekker instituut Wageningen UR Livestock Research:

Nadere informatie

Kwantificering van innovaties op de Energiemix van Twente. 4 maart 2014

Kwantificering van innovaties op de Energiemix van Twente. 4 maart 2014 Kwantificering van innovaties op de Energiemix van Twente 4 Inleiding Het doel van de TDA is om focus aan te brengen in de kansrijke en verbindende initiatieven in Twente bij het realiseren van een duurzame

Nadere informatie

Agem-cáfe: biogas uit grootschalige mestvergisting. 20 april 2016 Ton Voncken, Programmanager Groen Gas Nederland

Agem-cáfe: biogas uit grootschalige mestvergisting. 20 april 2016 Ton Voncken, Programmanager Groen Gas Nederland Agem-cáfe: biogas uit grootschalige mestvergisting 20 april 2016 Ton Voncken, Programmanager Groen Gas Nederland Biogas uit grootschalige mestvergisting Wat Van Biomassa naar Biogas Waarom Rol van biogas

Nadere informatie

Handleiding haalbaarheidsstudie SDE+ 28 februari 2014

Handleiding haalbaarheidsstudie SDE+ 28 februari 2014 Handleiding haalbaarheidsstudie SDE+ 28 februari 2014 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Exploitatieberekening 4 2.1 Specificatie van de investeringskosten en investeringssteun 4 2.2 Overzicht van kosten en baten

Nadere informatie

De business case: Mest verwaarden. Hans van den Boom Sectormanager Food & Agri Rabobank Nederland

De business case: Mest verwaarden. Hans van den Boom Sectormanager Food & Agri Rabobank Nederland De business case: Mest verwaarden Hans van den Boom Sectormanager Food & Agri Rabobank Nederland Hengelo 28 maart 2014 mln. kg fosfaat Export van fosfaat moet met 50% stijgen 200 175 150 125 100 75 50

Nadere informatie

De Visie: Elektriciteit en warmte uit houtpellets

De Visie: Elektriciteit en warmte uit houtpellets De Visie: Onze missie is om een houtpelletketel te maken die ook elektriciteit kan opwekken. Het bijzondere daaraan? ÖkoFEN ontwikkelt een CO2-neutrale technologie met houtpellets als energiedrager, met

Nadere informatie

WARMTE-KRACHTKOPPELINGEN (WKK) - Stand van zaken. Koos Kerstholt Tobias Platenburg

WARMTE-KRACHTKOPPELINGEN (WKK) - Stand van zaken. Koos Kerstholt Tobias Platenburg WARMTE-KRACHTKOPPELINGEN (WKK) - Stand van zaken Koos Kerstholt Tobias Platenburg Introductie Koos Kerstholt Stichting KIEN thema coördinator 0-energie Onderzoek & presentatie: Tobias Platenburg Werktuigbouwkunde

Nadere informatie

Project omschrijving Groen gas Hub Ameland

Project omschrijving Groen gas Hub Ameland Project omschrijving Groen gas Hub Ameland Vertrouwelijk Datum: 19 maart 2010 Pagina: 1 van 9 1 Introductie Eneco heeft in 2007 een convenant ondertekend, samen met de Gemeente Ameland, Gasterra en de

Nadere informatie

Bio-industrie in de Peel. L. Reijnders

Bio-industrie in de Peel. L. Reijnders Bio-industrie in de Peel L. Reijnders Intensieve veehouderij/mestproblemen Fijn stof: vergroot kans op ziekten ademhalingsorganen & hartvaatziekten Ziektekiemen (in toegenomen mate resistent tegen antibiotica:

Nadere informatie

Mestverwerking in De Peel

Mestverwerking in De Peel Mestverwerking in De Peel Mestverwerking Jan van Hoof, Jeanne Stoks, Wim Verbruggen Maart 2012 Agenda Doel van de avond Wat is mest? Wat is het mestprobleem? Waar komt mest vandaan? Hoeveel mest is er?

Nadere informatie

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder 16/12/2010 Cogen Vlaanderen Daan Curvers COGEN Vlaanderen Houtige biomassa in de landbouw 16

Nadere informatie

ECOFERM in de praktijk. 10-03-2016 Kees Kroes

ECOFERM in de praktijk. 10-03-2016 Kees Kroes ECOFERM in de praktijk 10-03-2016 Kees Kroes Inhoud presentatie Beschrijving van het kringloopsysteem Weergave van de stromen op het bedrijf Ervaringen met de diverse onderdelen Aanbevelingen en conclusies

Nadere informatie

Windenergie. 1. Wat is windenergie? 3. Wat zijn voordelen, nadelen en risico s van windenergie?

Windenergie. 1. Wat is windenergie? 3. Wat zijn voordelen, nadelen en risico s van windenergie? Windenergie ECN-facts 1. Wat is windenergie? Windenergie is de verzamelnaam voor technieken waarbij de bewegingsenergie die in wind zit, wordt omgezet in andere bewegingsenergie of in elektrische energie.

Nadere informatie

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Energietransitie Papierketen De ambities binnen Energietransitie Papierketen: Halvering van het energieverbruik per eindproduct in de keten per

Nadere informatie

Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV

Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV inhoud. Voorstelrondje Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV UKR en UKP- NESK prijs Hart van Oijen Onze gedachte over biogas Zijn wij op de goede weg? Van der Maazen Duurzame Ontwikkeling BV Bewust en

Nadere informatie

Green Deal van Essent, Nederlandse Groen Gas Maatschappij, en Friesland Campina met de Rijksoverheid

Green Deal van Essent, Nederlandse Groen Gas Maatschappij, en Friesland Campina met de Rijksoverheid Green Deal van Essent, Nederlandse Groen Gas Maatschappij, en Friesland Campina met de Rijksoverheid Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en de Staatssecretaris

Nadere informatie

Hoewel ook het laatste IPCC rapport wat minder stellig is over de menselijke invloed op de klimaatverandering zijn wij ervan overtuigd dat we iets

Hoewel ook het laatste IPCC rapport wat minder stellig is over de menselijke invloed op de klimaatverandering zijn wij ervan overtuigd dat we iets december 2011 1 Hoewel ook het laatste IPCC rapport wat minder stellig is over de menselijke invloed op de klimaatverandering zijn wij ervan overtuigd dat we iets aan de opwarming moeten doen. 2 Wij zijn

Nadere informatie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie Duorsume enerzjy yn Fryslân Energiegebruik en productie van duurzame energie 1 15 11 oktober 1 Inhoud Management Essay...3 1 Management Essay De conclusies op één A4 De provincie Fryslân heeft hoge ambities

Nadere informatie

Feeding the world with solar power.

Feeding the world with solar power. Feeding the world with solar power. inteqnion-solar.com Zonne-energie. Duurzame energiebron van de toekomst. De markt voor energievoorziening is volop in beweging. Fossiele brandstoffen als gas en olie

Nadere informatie

de beste producten mede mogelijk gemaakt door agrifirm

de beste producten mede mogelijk gemaakt door agrifirm de beste producten mede mogelijk gemaakt door agrifirm Onze veehouders zorgen voor prachtige en heerlijke producten. Van melk en kipfilet tot eieren en subliem varkensvlees van eigen bodem. Vele mensen

Nadere informatie

Groen Gas. Resultaat van vijf jaar innoveren. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

Groen Gas. Resultaat van vijf jaar innoveren. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Groen Gas Resultaat van vijf jaar innoveren Ton Voncken Jos Reijnders Johan Wempe Groen Gas Nederland/InnovatieLink Rijksdienst voor Ondernemend Nederland TKI Gas Agenda Opening door Ton Voncken Resultaten

Nadere informatie

Kringloop neutraal denken Emissie, mineralen, energie

Kringloop neutraal denken Emissie, mineralen, energie Kringloop neutraal denken Emissie, mineralen, energie Eddie ter Braack Waarom nieuwe generatie vergister-raffinage Ontwikkeling/Stand van zaken op dit moment Nog uit te voeren acties Problemen grootschalige

Nadere informatie

Naar een energieneutrale waterkringloop. Een stip op de horizon

Naar een energieneutrale waterkringloop. Een stip op de horizon Naar een energieneutrale waterkringloop Een stip op de horizon Een stip op de horizon Energie in de kringloop waterschap Regge en Dinkel en waterschap Groot Salland werken aan initiatieven op het gebied

Nadere informatie

Duurzame mestverwerking voor productie van schone energie en groene mineralen

Duurzame mestverwerking voor productie van schone energie en groene mineralen Duurzame mestverwerking voor productie van schone energie en groene mineralen MTS vd Lageweg Hendrikus van de Lageweg 1 Inhoud MTS vd Lageweg Mestplaatsing veehouderij sectoren / sector belang Doelen Wat

Nadere informatie

Onderzoeksplan 2013. Animal Sciences Group Wageningen UR Livestock Research. Overzicht PPE-projecten. April 2013. Contactpersoon:

Onderzoeksplan 2013. Animal Sciences Group Wageningen UR Livestock Research. Overzicht PPE-projecten. April 2013. Contactpersoon: Onderzoeksplan 2013 Animal Sciences Group Wageningen UR Livestock Research Overzicht PPE-projecten April 2013 Contactpersoon: Ing. H. Ellen Accountmanager PPE Postbus 65 8200 AB Lelystad Tel.: 0320-293

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012

Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012 Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012 1 COGEN Vlaanderen Doelstelling:

Nadere informatie

Programma Kas als Energiebron

Programma Kas als Energiebron Programma Kas als Energiebron Transitiepad bio-energie in de glastuinbouw Glastuinbouwdag 2014 Vrijdag 7 maart 2014 Sander Peeters www.energymatters.nl Inhoud 1. Bio-energie in de glastuinbouw 2. Herijking

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Schone handen, schone fabrieken, maar dan geldbesparend.

Schone handen, schone fabrieken, maar dan geldbesparend. Schone handen, schone fabrieken, maar dan geldbesparend. Warmteterugwinning GRATIS ENERGIE, WIE WIL DAT NU NIET Waar koude wordt gemaakt ontstaat warmte. Met name shockvriezers leveren veel warmte op van

Nadere informatie

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT 12 GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen staan bij Greenportkas ondernemer Joep Raemakers hoog aangeschreven. De ondernemer wil tomaten telen, de uitputting

Nadere informatie

Projectidee. Algemene gegevens. Inhoud. Projecttitel: Geplande startdatum: Geplande duur: Datum indiener: Aanvrager: Samenwerking met: Samenvatting:

Projectidee. Algemene gegevens. Inhoud. Projecttitel: Geplande startdatum: Geplande duur: Datum indiener: Aanvrager: Samenwerking met: Samenvatting: Projectidee Algemene gegevens Projecttitel: Geplande startdatum: Geplande duur: Datum indiener: Aanvrager: Samenwerking met: Samenvatting: Inhoud Probleemstelling: Beschrijf hier de aanleiding en achtergrond

Nadere informatie

Duurzame warmte in de SDE+

Duurzame warmte in de SDE+ Duurzame warmte in de SDE+ Sander Lensink www.ecn.nl Doel van de presentatie Filosofie achter wijziging in de SDE-regeling Belangrijkste verschillen tussen SDE en SDE+ Uitwerking bio-wkk in de SDE+ 2 29-06-2011

Nadere informatie

De zon als energiebron!

De zon als energiebron! De zon als energiebron! Zelf elektriciteit opwekken met de zon? Door middel van (diverse) subsidie(s) is het zéér rendabel! Met zonnepanelen verlaagt u uw energiekosten. Deze besparing wordt alleen maar

Nadere informatie

De plaats van WKK in een rationele energiepolitiek

De plaats van WKK in een rationele energiepolitiek Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen De plaats van WKK in een rationele energiepolitiek Jean-Pierre Lemmens COGEN Vlaanderen easyfairs Industrie & Milieu 2010 Seminarie Bio-energie

Nadere informatie

Sunshine on Track: Sunshine on Track is de trein op zonne-energie!!!

Sunshine on Track: Sunshine on Track is de trein op zonne-energie!!! : is de trein op zonne-energie!!! De treinen in Nederland verbruiken stroom. veel stroom. Tegelijkertijd neemt het spoor veel ruimte in beslag. Ons idee is deze drie samen te voegen en de ruimte op en

Nadere informatie

Uw afval is geld waard! Duurzamer produceren bij lagere kosten.

Uw afval is geld waard! Duurzamer produceren bij lagere kosten. Uw afval is geld waard! Duurzamer produceren bij lagere kosten. Waar gehakt wordt vallen spaanders. Voor uw productiebedrijf betekent dit dat naast de gewenste producten ook afval wordt geproduceerd. Afval

Nadere informatie

Serieproductie groen aardgas bij Waternet en gebruik ervan

Serieproductie groen aardgas bij Waternet en gebruik ervan Resultaten en bevindingen van project Serieproductie groen aardgas bij Waternet en gebruik ervan Dit rapport is onderdeel van de projectencatalogus energie-innovatie. Tussen 2005 en 2011 kregen ruim 1000

Nadere informatie

Mest vergisting en bewerking 5-9-2012. Vier routes verminderen N en P overschot. Welkom op Knowledge Transfer Centre De Marke:

Mest vergisting en bewerking 5-9-2012. Vier routes verminderen N en P overschot. Welkom op Knowledge Transfer Centre De Marke: Welkom op Knowledge Transfer Centre De Marke: Wageningen UR Organisatie Supervisory Board Executive Board Wageningen International, WBS, WBG RIKILT CIDC-Lelystad 16 chair groups 10 chair groups 18 chair

Nadere informatie

Pogramma Kas als Energiebron

Pogramma Kas als Energiebron Pogramma Kas als Energiebron Studiegroep bio-energie, door en voor glastuinders Uitwisselen van kennis- en ervaring over bio-energie Datum: Woensdag 21 mei 2014 Locatie: Peter Biogas, Luttelgeest 1 Programma

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Lekkages ontdekken - geld besparen SERVICE

Lekkages ontdekken - geld besparen SERVICE Lekkages ontdekken - geld besparen SERVICE GAS VERLIEZEN Slecht voor het milieu Slecht voor uw bankrekening Gasuitstromingen uit buisleiding Gasuitstromingen uit foliedak Op grond van de voortdurende aanpassing

Nadere informatie

Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij

Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij Wageningen, 7 februari 2013 Wouter van der Weijden Stichting Centrum voor Landbouw en Milieu www.clm.nl Dijkhuizen-these 1. Hoge productie per ha

Nadere informatie

Zonne-energie voor ondernemers

Zonne-energie voor ondernemers Zonne-energie voor ondernemers Een zonnige en zuinige toekomst? Johannes Zijlstra 20-03-2013 LTO Noord Advies Zonne energie; drijvende kracht!? 1 Zonuren Onderwerpen Energie en duurzaamheid Ontwikkeling

Nadere informatie

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Algemene principes van WKK Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 COGEN Vlaanderen vzw Doelstelling:

Nadere informatie

Agenda Ledenvergadering

Agenda Ledenvergadering Agenda Ledenvergadering 1. Opening en mededelingen 2. Verkiezingen bestuur belangenvereniging 3. Uitkomsten nulmeting 4. Vervolgaanpak 5. Vragen en discussie www.adellochem.nl ADEL Nulmeting Energieverbruik

Nadere informatie

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen.

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. Inhoud De warmtemarkt Warmtevraag woningen Warmtemarkt voor woningen Gasdistributie en CV ketel Elektriciteitsdistributie

Nadere informatie

Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie. Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl

Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie. Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl LTO inzet duurzame energie 1. Verbetering inkomenspositie door (decentrale)energieproductie

Nadere informatie

Energiepark Olburgen. Een samenwerking van Waterstromen B.V., Waterschap Rijn & IJssel & Aviko BV. Door Arnold Veldhuis

Energiepark Olburgen. Een samenwerking van Waterstromen B.V., Waterschap Rijn & IJssel & Aviko BV. Door Arnold Veldhuis Energiepark Olburgen Een samenwerking van Waterstromen B.V., Waterschap Rijn & IJssel & Aviko BV Door Arnold Veldhuis Waterstromen B.V. 18 maart 2015 Onderwerpen Over Waterstromen Locatie Olburgen Huidige

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen we door middel van duurzame energieopwekking op eigen Nederlandse productielocaties.

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Mest snel weg uit de stal: via goede roosters en frequent aflaten

Mest snel weg uit de stal: via goede roosters en frequent aflaten Mest snel weg uit de stal: via goede roosters en frequent aflaten Rik Verheijen, VIC Sterksel Nico Verdoes, Wageningen UR Livestock Research Op Varkens Innovatie Centrum (VIC) Sterksel heeft eind 2012

Nadere informatie

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Pagina 1 van 5 Inleiding Op 1/1/2006 besloot Vlaanderen om de decentrale opwekking van groene energie door zonnepanelen

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 10 december 2012 Betreft Openstelling SDE+2013

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 10 december 2012 Betreft Openstelling SDE+2013 > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Direc to raa t - generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den

Nadere informatie

Energie uit drinkwater en afvalwater

Energie uit drinkwater en afvalwater Energie uit drinkwater en afvalwater Inhoud 1. De cyclus van de stedelijke drinkwatervoorziening en afvalwater 2. Installeren van een turbine in het drinkwaternet 2.1. De druk in drinkwaternetten 2.2.

Nadere informatie

DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING

DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING INLEIDING Landustrie Sneek BV bezit een ruime hoeveelheid kennis en ervaring in het transporteren en behandelen van riool-

Nadere informatie

Handleiding haalbaarheidsstudie SDE+ 3 maart 2015

Handleiding haalbaarheidsstudie SDE+ 3 maart 2015 Handleiding haalbaarheidsstudie SDE+ 3 maart 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Onderbouwing van de financiering 4 2.1 Financieringsplan 4 2.2 Onderbouwing eigen vermogen en intentieverklaring van een financier

Nadere informatie