Zoetermeer, 28 februari 2012

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zoetermeer, 28 februari 2012"

Transcriptie

1 Ministerie van OCW Mevrouw J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart Postbus BJ DEN HAAG Zoetermeer, 28 februari 2012 Betreft: Advies in hoofdlijnen over (macro-)doelmatigheid in het mbo Kenmerk: br mr/tacdo Geachte mevrouw Van Bijsterveldt, In maart 2012 informeert u, mede namens het kabinet, de Tweede Kamer over de uitwerking van (macro-) doelmatigheid in het mbo zoals weergegeven in het actieplan mbo 'Focus op Vakmanschap '. Tijdens het bestuurlijk overleg van 25 november 2011 heeft het bestuur SBB toegezegd u te adviseren over (macro-) doelmatigheid in het mbo. In dit advies geeft SBB aan waar onderwijs en arbeidsmarkt in hoofdlijnen overeenstemming over hebben en welke bouwstenen meegenomen kunnen worden in uw brief aan de Tweede Kamer. In deze brief wordt kort de achtergrond van doelmatigheid geschetst. Vervolgens vindt u het advies van het bestuur SBB op hoofdlijnen uitgewerkt. Tot slot geven wij een vervolgprocedure van SBB aan met betrekking tot de concrete uitwerking van (macro-)doelmatigheid. Achtergrond SBB is vanaf 1 januari 2012 voor het ministerie van OCW en EL&I aanspreekpunt op het gebied van (macro-)doelmatigheid. Het onderwijs en het georganiseerd bedrijfsleven geven de voorkeur aan zelfregulering onder regie van SBB om te komen tot een doelmatiger opleidingenaanbod. U blijft vanzelfsprekend eindverantwoordelijk voor het stelsel. In december 2010 heeft u van de commissie Hermans/Van Zijl reeds een advies ontvangen over een doelmatig opleidingenaanbod. Aanvullend daarop heeft SBB i.o. mede over dit thema een brief gestuurd aan de Tweede Kamer. Beide adviezen waren gericht op focus en massa: terugbrengen van verdunning bij grote opleidingen en het in stand houden van unieke, kleinschalige opleidingen. Dat moet leiden tot meer kwaliteit en doelmatigheid. Ondoelmatigheid wordt primair in de regio opgelost. Daarnaast heeft het georganiseerde bedrijfsleven ook een rol om sectorale knelpunten te signaleren en om hierover de dialoog aan te gaan en afspraken te maken over oplossingen. Wanneer er regionaal of sectoraal geen consensus op het gebied van doelmatigheid kan worden gevonden, dan wil SBB de verantwoordelijkheid nemen om geschillen te beslechten. Daarnaast zijn er de afgelopen jaren meerdere adviezen verschenen op het gebied van (macro-) doelmatigheid (onder meer van IVA/KBA, Commissie Oudemans, VNO-NCW/MKB-Nederland). Ook de uitkomsten van deze rapporten zijn meegewogen in dit advies.

2 Advies De oplossingsrichting voor meer doelmatigheid is niet te vangen in absolute termen, maar ligt volgens SBB besloten in de inzet van een mix van maatregelen. Daarbij is het van belang dat het onderwerp doelmatigheid niet alleen bekeken wordt in de ruimte en regels die het huidige stelsel biedt. SBB wil ook kijken naar maatregelen die op termijn ingevoerd kunnen worden. Dit komt ten goede aan de toekomstbestendigheid van de oplossingsrichting. Om dit te bereiken staat SBB open voor onorthodoxe instrumenten en maatregelen. Dit advies is opgebouwd uit de volgende onderdelen: A. Een procesmatige oplossing gericht op zelfregulering B. Vervolg regionale pilots C. Een speciale positie voor unieke, kleinschalige opleidingen D. Onderzoek naar 'populaire' opleidingen E. Vakopleidingen en groene opleidingen F. Bestuurlijke ruimte A. Een procesmatig oplossing gericht op zelfregulering Het aanpakken van het thema doelmatigheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het onderwijs en het georganiseerd bedrijfsleven. Het urgentiebesef is bij beide hoog. De herziening van de kwalificatiestructuur, waarover u op korte termijn eveneens een advies van SBB tegemoet kunt zien, zal voor een aantal vraagstukken rond doelmatigheid zeker een bijdrage kunnen leveren aan een grotere doelmatigheid van het opleidingenaanbod in het mbo. Op de korte termijn stelt SBB voor dat er een procesmatige oplossing gericht op zelfregulering komt. Enerzijds vindt er afstemming vanuit het georganiseerd bedrijfsleven en onderwijs plaats op regionaal niveau en anderzijds op sectoraal landelijk niveau. Tussen het regionale en het landelijk/ sectorale niveau vindt een uitwisseling plaats zodat ze met elkaar verbonden blijven. Op deze wijze bespreken vertegenwoordigers van het georganiseerde bedrijfsleven en onderwijs eventuele knelpunten en kunnen ze gezamenlijk oplossingen formuleren. De belangen van de verschillende regio's maar ook het regiooverstijgende en het sectorale belang worden door dit systeem gewaarborgd. Ook de relatie tussen vmbo en mbo is daarbij cruciaal. SBB wil voor het afstemmingsproces op regionaal en op sectoraal niveau een aantal spelregels formuleren en deze vervolgens vastleggen in een SBB code. De partijen in de regio's en de sectoren zullen volgens deze spelregels het afstemmingsproces laten plaatsvinden. Voor het proces is het van belang dat SBB binnen het thema doelmatigheid een onderscheid maakt tussen de volgende thema's: arbeidsmarktrelevantie, macro-doelmatigheid, doelmatigheid van het opleidingenaanbod en maatschappelijke doelmatigheid. Het onderwijs en het bedrijfsleven bepalen gezamenlijk op welke wijze deze thema s op de regionale en landelijke/sectorale tafels worden geagendeerd en besproken en hoe ze meetbaar geformuleerd kunnen worden zodat de resultaten gemonitord en geëvalueerd kunnen worden. 2

3 Het onderstaande schema (zie figuur 1) geeft de verschillende stappen weer van het afstemmingsproces tussen de instellingen en het georganiseerde bedrijfsleven om tot grotere doelmatigheid te komen. Figuur 1: Stappenschema Doelmatigheid Analyse feiten en cijfers per sector (SBB) Instelling stelt voorlopig opleidingsportfolio op Sectoren stellen per branche/sector opleidingsbehoefte vast Regionaal overleg met het georganiseerd bedrijfsleven, stakeholders en tussen instellingen over het opleidingsportfolio o.b.v. prioriteiten. consensus geen consensus Landelijk sectoraal overleg tussen onderwijsaanbieders en bedrijfsleven in paritair samengestelde commissies Escalatieladder geen consensus Advisering door paritair samengestelde commissie Vaststellen van het definitieve opleidingsportfolio consensus Bemiddeling door SBB Verantwoording in jaarverslag aan (regionale) stakeholders (RvT, inspectie) Geschillencommissie met gebruik van SBB code Jaarlijkse monitor en evaluatie Doorzettingsmacht bij minister van OCW 3

4 Hieronder volgt een toelichting op het stappenschema: Analyse van de feiten en cijfers per sector Een basisvoorwaarde voor goed regionaal en sectoraal overleg en afstemming is goede, betrouwbare en gelegitimeerde sectorale en regionale informatie (feiten en cijfers). SBB is in staat deze feiten en cijfers op te leveren voor het regionale en sectorale overleg. Het gaat hierbij om de sectorale (arbeidsmarkt-) informatie van de kenniscentra, die gelegitimeerd is door het onderwijs en de sociale partners, en ook opgenomen is in elk kwalificatiedossier. Daarbij wordt ook gebruik gemaakt van ander gemeenschappelijk beschikbaar bronmateriaal zoals de onderwijsgegevens van DUO. SBB zou graag met de minister van OCW en DUO een informatiearrangement afspreken zodat SBB de regio en de sector, gevraagd en ongevraagd, actueel en periodiek kan voorzien van noodzakelijke informatie. De aard van deze informatie dient zodanig te zijn dat deze ook kan worden gebruikt voor maatwerkvragen van de sector of de regio en voor onderzoek dat door SBB wordt uitgevoerd. Daarnaast zal ook de beschikbare informatie van UWV werkbedrijf worden toegevoegd. Bij de duiding van de verschillende feiten en cijfers is het van belang onderscheid te maken tussen de korte en de lange termijn. (Boven-) regionale afstemming De mbo-instellingen zijn verantwoordelijk voor het opstellen van hun eigen opleidingsportfolio. Hiervoor worden feiten en cijfers gebruikt die op landelijk/sectoraal niveau beschikbaar zijn. Daarnaast is in de WEB vastgesteld dat de onderwijsinstellingen verantwoordelijk zijn voor de afstemming met het bedrijfsleven in de regio. De instelling heeft dan ook de verantwoordelijkheid om overleg met het bedrijfsleven te organiseren. De instelling kan kiezen voor overleg aan een eigen overlegtafel maar kan ook aansluiten bij het (resultaat van het) sectoraal overleg dat plaatsvindt. Indien de instelling kiest voor een eigen overlegtafel, dan is dat de verantwoordelijkheid van de instelling, maar dan moeten deze gemaakte keuzes wel onderbouwd kunnen worden zijn. SBB zal hierover in de nader op te stellen spelregels afspraken maken. Er vindt aan de regiotafels ook afstemming plaats met andere stakeholders en ook tussen instellingen onderling. Gezamenlijk wordt bepaald welke knelpunten er op regionaal niveau zijn en welke afspraken over oplossingen gemaakt kunnen worden. Daarbij is vooral van belang dat er een afweging plaatsvindt tussen de verschillende belangen van de verschillende actoren (bijv. de keuzevrijheid van de student, de toegankelijkheid voor de student, samenwerkingsverbanden van bedrijven, individuele bedrijven, de decentrale overheden, met name ook het aanpalende vmbo- en hbo-onderwijs, de belangen van een instelling, publiek private samenwerking, etc.). Hierbij kunnen meerdere aspecten een rol spelen, zoals mogelijke investeringen vanuit bedrijfsleven (publiek en private samenwerking) en het integraal kijken naar het onderwijs. Landelijke/Sectorale afstemming Het georganiseerd bedrijfsleven heeft een eigen rol om sectorale ontwikkelingen te signaleren. Hiervoor worden dezelfde feiten en cijfers gebruik gemaakt die ook bij de regionale afstemming worden gebruikt, maar dan meer toegespitst naar het landelijk/sectoraal niveau. De sectoren hebben de taak om op basis van deze feiten en cijfers hun opleidingsbehoefte inzichtelijk te maken. Op basis hiervan wordt vervolgens door het georganiseerd bedrijfsleven de dialoog aangegaan met het sectoraal georganiseerde onderwijs in paritair samengestelde commissies binnen de kenniscentra. In dit overleg worden de knelpunten besproken en oplossingen geformuleerd. Hierbij kunnen meerdere aspecten 4

5 een rol spelen, waaronder mogelijke publiek private investeringen vanuit het bedrijfsleven of het integraal kijken naar het onderwijs, door afspraken te maken over publiek en privaat gefinancierd onderwijs. Op deze wijze faciliteert het landelijk sectoraal georganiseerd bedrijfsleven de onderwijsinstellingen in de regio, maar ook de regionale vertegenwoordiging vanuit het bedrijfsleven met een heldere en juiste vraagarticulatie. Vaststellen van het definitieve opleidingsportfolio Op basis van de uitkomsten van het regionale en landelijke/sectorale overleg stelt de instelling het definitieve opleidingsportfolio vast. De instelling legt verantwoording af over de gemaakte keuzes in het openbare jaarverslag van de mbo-instelling. Naast verzending aan en bespreking met de stakeholders van het jaarverslag, wordt deze ook in de Raad van Toezicht besproken en goedgekeurd. Het is daarmee ook een toetsinstrument voor de inspectie. Jaarlijkse landelijke monitor en evaluatie. Jaarlijks wordt het opleidingenaanbod op landelijk niveau gemonitord (kwantitatief). Op basis van deze monitor kan op macroniveau bekeken worden in hoeverre er vooruitgang is geboekt op het gebied van doelmatigheid. Daarnaast vindt er voor het eerst na 2 jaar een evaluatie plaats aan de hand van een aantal kwalitatieve aspecten die aan doelmatigheid zijn gerelateerd. Op basis van deze evaluatie kan SBB besluiten de vastgestelde uitgangspunten te herzien of nieuwe (onorthodoxe) instrumenten in te zetten. Indien uit de monitor en evaluatie mogelijke situaties van ondoelmatig aanbod naar voren komen, dan zal dit nader onderzocht worden door SBB en zal de minister van OCW hierover geadviseerd worden. Escalatieladder SBB zal voor het regionale en het landelijke sectorale overleg spelregels opstellen en deze vastleggen in een SBB code. Aan de hand van deze code vindt het regionale en het landelijk sectorale overleg plaats. Op deze wijze kiezen onderwijs en bedrijfsleven ervoor om door middel van zelfregulering doelmatigheid te bewerkstelligen. Echter, zelfregulering op basis van vrijwilligheid zal vaak, maar niet altijd leiden tot een (macro-) doelmatig aanbod. Wettelijke verankering is daarom gewenst. Mede daarom stelt SBB voor dat de minister van OCW deze code vaststelt en verankert in wetgeving, zodat het gehele mbo-veld gebonden is aan deze spelregels. De positie van het niet-bekostigd onderwijs hierbij vraagt om nadere uitwerking. Dit zal bij de uitwerking van de spelregels worden meegenomen. Deze SBB code is vervolgens tevens het toetsingskader/afwegingskader op basis waarvan eventuele geschillen in de regio of sector beoordeeld kunnen worden. SBB wil voor geschillen een escalatiemogelijkheid instellen. Deze escalatiemogelijkheid is trapsgewijs opgebouwd. Allereerst zal een paritair samengestelde commissie van het kenniscentrum van de sector waar het geschil zich voordoet een advies uitbrengen. Indien dit advies niet tot consensus leidt, kan SBB door de betrokken partijen om bemiddeling gevraagd worden. Indien blijkt dat bemiddeling niet voldoende is, dan dient een geschillencommissie over de kwestie een uitspraak te doen. Wij stellen voor dat u SBB aanwijst als de instantie met de wettelijke taak om deze geschillencommissie in te stellen. De geschillencommissie zal aan de hand van het toetsingskader (SBBcode) tot een afgewogen oordeel komen, dat vanwege de wettelijke borging een bindend karakter heeft. In het uiterste geval dat een partij zich niet wil neerleggen bij een uitspraak van de geschillencommissie, is de minister van OCW aan zet (doorzettingsmacht) om de ondoelmatige situatie te beëindigen. Alleen de minister van OCW kan een uitspraak afdwingen via nadere juridische en financiële maatregelen die de WEB 5

6 biedt. Uiteindelijk blijft de eindverantwoordelijkheid voor (de uitvoering) van wet- en regelgeving bij de minister van OCW liggen. Over de wijze waarop deze escalatieladder definitief vorm krijgt en de juridische verankering wil SBB nader met de minister van OCW in overleg. Het gaat dan met name over de juridische en financiële consequenties van uitspraken van de geschillencommissie en het afdwingen daarvan door de minister van OCW. B. Vervolg regionale pilots SBB wil graag voortbouwen op de kennis en ervaring die zijn opgedaan in de vijf pilotregio s van het programmamanagement MBO15. Deze kennis en expertise is relevante inbreng voor de verdere uitwerking van het advies, waaronder het opstellen van de regionale en sectorale spelregels (SBB-code). Daarnaast is het belangrijk dat de opgebouwde samenwerking en de expertise in de regio niet verloren gaan en dat ervaringen over samenwerking en expertise worden uitgerold over het hele land. SBB wil graag regie voeren over en het proces monitoren in de pilotregio's die ervoor kiezen bestaand overleg te continueren. Op basis van empirie wordt kennis gedeeld en wordt gestimuleerd dat in andere regio s samenwerking rond doelmatigheid wordt opgestart. Ervaringen op dit moment met de pilots in bijvoorbeeld Limburg, Groningen en Twente geven aan dat dit een goede weg is die gecontinueerd kan worden. C. Een speciale positie voor unieke, kleinschalige opleidingen SBB vindt dat de kleine, unieke opleidingen voor Nederland behouden moeten blijven. Uitgangspunt hierbij is dat het opleidingen zijn, die beschermd moeten worden tegen onnodige concurrentie of waarvan zonder aanvullende maatregelen verwacht mag worden dat deze dreigen te verdwijnen. Het concentreren van dergelijke, perspectiefvolle opleidingen op één of een beperkt aantal instellingen kan versnippering tegengaan en daarmee een bijdrage leveren aan het in stand houden van de opleiding. Deze opleidingen kunnen worden voorzien van een licentie die wordt verstrekt door de overheid. Alleen met een licentie komt een instelling voor bekostiging in aanmerking. De precieze uitwerking van een dergelijke licentie wordt nog gemaakt, waarbij een specifiek uitvoeringsarrangement met het betreffende bedrijfsleven zeker een aandachtspunt zal zijn. Welke opleidingen voor een licentie in aanmerking komen kan bepaald worden door criteria en een beslisboom zoals deze zijn voorgesteld door het initiatief Samenwerkende Organisaties Specialistisch (SOS) Vakmanschap. D. Onderzoek naar 'populaire' opleidingen Er zijn signalen dat de arbeidsmarktpositie van gediplomeerde mbo ers van enkele vermeend 'populaire' opleidingen aan het verslechteren is dan wel dat er veel meer aanbod is dan vraag. Oorzaak zou zijn dat door concurrentie om de student bepaalde opleidingen die studenten aantrekkelijk vinden te veel worden aangeboden. Om te voorkomen dat er voorbarige conclusies getrokken worden wil SBB mogelijke situaties van ondoelmatig aanbod rond de zogenaamde 'populaire' opleidingen nader onderzoeken. Op de korte termijn stelt SBB voor om een onderzoek uit te voeren naar de voor jongeren populaire opleidingen. Belangrijk is dat eerst de feiten en cijfers rond in- en uitstroomgegevens, arbeidsmarktperspectief en vraag en aanbod op een rij worden gezet. Dit om beter in beeld te krijgen of er een probleem is en wat eventuele oplossingen en maatregelen kunnen zijn rondom deze problematiek. Hierbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld het instellen van numerus fixus of het uitgeven van licenties. 6

7 E. Vakopleidingen en groene opleidingen SBB wil de positie van de vakopleidingen en groene opleidingen monitoren en de onderlinge verhoudingen tussen vakscholen, AOC's en ROC's onderzoeken. Afhankelijk van de uitkomsten zal SBB hierover met nadere voorstellen aan de minister van OCW komen. SBB adviseert dan ook om niet te voorbarig met regulerende maatregelen te komen. F. Bestuurlijke ruimte SBB treedt graag met de minister van OCW in gesprek om binnen de bestaande wet- en regelgeving ruimte te vinden voor bestuurlijke samenwerkingsvarianten om versnipperd aanbod te kunnen concentreren en als een gezamenlijke onderwijsvoorziening in stand te kunnen houden. Dit vraagt ruimte om bijvoorbeeld de rendementsberekeningen door de inspectie en de bekostiging anders te regelen. Een mogelijk aandachtspunt hierbij zijn constructies van publiek-private samenwerking, waar het bedrijfsleven bij wil dragen aan het in stand houden van opleidingen. Vervolg Op 4 april 2012 behandelt de Tweede Kamer uw brief over (macro-)doelmatigheid. Naar aanleiding van deze kamerbehandeling werkt SBB het advies (macro-)doelmatigheid de komende maanden verder uit. Over dit uitgebreide advies zal ook een uitgebreide achterbanraadpleging plaatsvinden. Wij zijn graag bereid om dit advies op 14 maart aanstaande in het bestuurlijk overleg met u toe te lichten. Daarnaast willen we met u afspraken maken over het proces van nadere invulling van dit advies, bijvoorbeeld aan de hand van een gezamenlijk opgestelde werkagenda. Wij vertrouwen erop dat bovenstaande bouwstenen de basis kunnen zijn voor uw brief van maart 2012 aan de Tweede Kamer. Met vriendelijke groet, Jan van Zijl voorzitter SBB Michaël van Straalen vicevoorzitter SBB 7

Werkdocument Feiten en cijfers voor de mbo-instellingen en sectoren

Werkdocument Feiten en cijfers voor de mbo-instellingen en sectoren Werkdocument Feiten en cijfers voor de mbo-instellingen en sectoren Advies van stichting SBB aan minister van OCW Zoetermeer, 19 november 2012 rb12-1500lvd/bes_alg Totaal aantal pagina's: 10 rb12-1500lvd/bes_alg

Nadere informatie

Binnengekomen op: Ter afhandeiing naar. i Kopie/t.k.R. naar: -----J-- ..._----~--

Binnengekomen op: Ter afhandeiing naar. i Kopie/t.k.R. naar: -----J-- ..._----~-- 12-01458 Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Stichting Samenwerking Beroepsonderwïs Bedrïfsle 0 ~~~~budse 7h2e5e~ J.P.C.M van Zijl 2701 AG ZOETERMEER

Nadere informatie

Advies 'Opleidingen met een beperkt arbeidsmarktperspectief'

Advies 'Opleidingen met een beperkt arbeidsmarktperspectief' Advies 'Opleidingen met een beperkt arbeidsmarktperspectief' 1. Adviesvraag van de minister van OCW In het kader van het werkprogramma doelmatigheid heeft de minister van OCW aan SBB gevraagd om onderzoek

Nadere informatie

Stichting Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven. Datum. Geachte voorzitters,

Stichting Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven. Datum. Geachte voorzitters, a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Stichting Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze referentie 380017

Nadere informatie

Verslag van de internetconsultatie

Verslag van de internetconsultatie Verslag van de internetconsultatie In de periode van 4 juli tot 8 september is het wetsvoorstel voor internetconsultatie opengesteld. Er zijn iets minder dan veertig reacties binnengekomen, over het algemeen

Nadere informatie

Advies 'Opleidingen met een beperkt arbeidsmarktperspectief'

Advies 'Opleidingen met een beperkt arbeidsmarktperspectief' Advies 'Opleidingen met een beperkt arbeidsmarktperspectief' 1. Adviesvraag van de minister van OCW In het kader van het werkprogramma doelmatigheid heeft de minister van OCW aan SBB gevraagd om onderzoek

Nadere informatie

2015D Inbreng verslag van een schriftelijk overleg

2015D Inbreng verslag van een schriftelijk overleg 2015D33920 Inbreng verslag van een schriftelijk overleg Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te leggen over de

Nadere informatie

7. Samenwerking t.b.v. infrastructuur exameninstrumenten

7. Samenwerking t.b.v. infrastructuur exameninstrumenten 7. Samenwerking t.b.v. infrastructuur exameninstrumenten Opdrachtgever OCW Projectaannemer SBB Projectleider Nog te bevestigen Contactpersoon Lisette van Loon Start en einde deelproject Fase 1: juni 2012

Nadere informatie

Stuurgroep Beroepsonderwijs Bedrijfsleven

Stuurgroep Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Tweede Kamer der Staten-Generaal Vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Betreft: Actieplan mbo 2011-2015 Focus op vakmanschap Zoetermeer, 12 april 2011 Kenmerk:

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 47109 23 december 2015 Beleidsregel van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 14 december 2015, nr. 765423

Nadere informatie

MBO. commissie macrodoelmatigheid mbo. Jaarverslag 2015

MBO. commissie macrodoelmatigheid mbo. Jaarverslag 2015 MBO commissie macrodoelmatigheid mbo Jaarverslag 2015 r r CMMBO ~ commissie macrodoelmatigheid. I Inhoud 1. Inleiding...3 2. Inrichting van de Commissie macrodoelmatigheid...4 2.1 Grondslag van de CMMBO...

Nadere informatie

Goed bestuur en doelmatigheid Leergang MBO ECBO 10 oktober 2017 Heleen Beurskens en Yvonne Dijkman MBO Raad

Goed bestuur en doelmatigheid Leergang MBO ECBO 10 oktober 2017 Heleen Beurskens en Yvonne Dijkman MBO Raad Goed bestuur en doelmatigheid Leergang MBO ECBO 10 oktober 2017 Heleen Beurskens en Yvonne Dijkman MBO Raad MBO Raad 65 leden: roc s, aoc s, vakinstellingen belangenbehartiging namens leden dienstverlening

Nadere informatie

Artikel 4. Aanleiding voor een onderzoek door de commissie

Artikel 4. Aanleiding voor een onderzoek door de commissie - CONCEPT - Beleidsregel van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van [datum], nr. 765423 houdende de wijze waarop de bevoegdheid tot het ontnemen van rechten ten aanzien van een beroepsopleiding

Nadere informatie

Datum 11 februari 2015 Vragen van het lid Bisschop (SGP) over de samenwerking tussen ROC Amsterdam en ROC Flevoland

Datum 11 februari 2015 Vragen van het lid Bisschop (SGP) over de samenwerking tussen ROC Amsterdam en ROC Flevoland >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Beroepsvereisten in kwalificatiedossiers, een stappenplan

Beroepsvereisten in kwalificatiedossiers, een stappenplan Beroepsvereisten in kwalificatiedossiers, een stappenplan Aanleiding Bij de vaststelling van de herziene kwalificatiedossiers op 1 februari 2016 door de minister, was er bij een aantal kwalificatiedossiers

Nadere informatie

Leergang Deelnemeradministraties

Leergang Deelnemeradministraties DEFINITIEF Leergang Deelnemeradministraties 1/9 21 november 2013 PBLQ HEC - Leergang Deelnemeradministraties Leergang Deelnemeradministraties Plan van Aanpak versie 1.0 datum 21 november 2013 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Rapportage MBO15 Macrodoelmatigheid Macrodoelmatigheid als opdracht

Rapportage MBO15 Macrodoelmatigheid Macrodoelmatigheid als opdracht Rapportage MBO15 Macrodoelmatigheid Macrodoelmatigheid als opdracht Macrodoelmatigheid als opdracht Programmamanagement MBO15 Macrodoelmatigheid Februari 2012 MBO15 Inhoud Managementsamenvatting 4 Inleiding

Nadere informatie

Aan de besturen/voorzitters van de mbo-instellingen. Datum Resultaatafhankelijke beloning beroepspraktijkvorming

Aan de besturen/voorzitters van de mbo-instellingen. Datum Resultaatafhankelijke beloning beroepspraktijkvorming >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de besturen/voorzitters van de mbo-instellingen.. Middelbaar Beroeps Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 27372 1 september 2015 Besluit van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 18 augustus 2015, nr. MBO/803345,

Nadere informatie

Hier komt uw titel te staan 1

Hier komt uw titel te staan 1 Hier komt uw titel te staan 1 Regionale visie van de 3 O s Regionale visie van de 3 O s De regionale visie vormt de basis en het uitgangspunt voor het gezamenlijk meerjarig inzetten van acties door diverse

Nadere informatie

De Stichting Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven. Postbus AG ZOETERMEER

De Stichting Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven. Postbus AG ZOETERMEER a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Stichting Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Postbus 7259 2701 AG ZOETERMEER Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Mbo-instelling.. te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door, hierna te noemen: de instelling.

Mbo-instelling.. te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door, hierna te noemen: de instelling. Overeenkomst kwaliteitsafspraken mbo Overeenkomst tussen de Staatssecretaris van Economische Zaken en onderstaande onderwijsinstelling inzake de uitvoering van de Regeling kwaliteitsafspraken mbo. Partijen:

Nadere informatie

Goed bestuur, doelmatigheid en kwaliteit in het mbo. Leergang BVE 7 oktober 2014

Goed bestuur, doelmatigheid en kwaliteit in het mbo. Leergang BVE 7 oktober 2014 Goed bestuur, doelmatigheid en kwaliteit in het mbo Leergang BVE 7 oktober 2014 MBO Raad 69 leden: roc s, aoc s, vakinstellingen belangenbehartiging namens leden dienstverlening aan de leden collectieve

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 524 Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie Nr. 166 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 30 012 Leven Lang Leren Nr. 30 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 14 april 2013 Betreft Macrodoelmatigheid mbo

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 14 april 2013 Betreft Macrodoelmatigheid mbo a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Advies casus Aanbod mbo-opleidingen Zoetermeer

Advies casus Aanbod mbo-opleidingen Zoetermeer Advies casus Aanbod mbo-opleidingen Zoetermeer Inhoud: Advies CMMBO Bijlagen: Analyse casus Aanbod mbo-opleidingen Zoetermeer Reactie ROC Mondriaan op ontwerpadvies Reactie ID College op ontwerpadvies

Nadere informatie

Advies BPV monitor. Advies van stichting SBB aan de minister van OCW over de BPV monitor. Zoetermeer, november 2012. mvb12-1443lvd/bes_alg

Advies BPV monitor. Advies van stichting SBB aan de minister van OCW over de BPV monitor. Zoetermeer, november 2012. mvb12-1443lvd/bes_alg Advies BPV monitor Advies van stichting SBB aan de minister van OCW over de BPV monitor Zoetermeer, november 2012 mvb12-1443lvd/bes_alg Inhoudsopgave: 1. Achtergrond... 3 2. Advies SBB... 4 3. Stappenplan

Nadere informatie

Aanbevelingen en Actieprogramma. Naar versterking van het VMBO; Bedrijfsleven over VMBO beroepsgericht

Aanbevelingen en Actieprogramma. Naar versterking van het VMBO; Bedrijfsleven over VMBO beroepsgericht Aanbevelingen en Actieprogramma Naar versterking van het VMBO; Bedrijfsleven over VMBO beroepsgericht 2 Aanbevelingen ter verbetering van (de aantrekkelijkheid van) het VMBO naar aanleiding van het VMBO

Nadere informatie

Gezamenlijke aanpak BPV en het BPV-protocol van:

Gezamenlijke aanpak BPV en het BPV-protocol van: Gezamenlijke aanpak BPV en het BPV-protocol van: 2 Gezamenlijke aanpak BPV In de Verbeteragenda BPV van MKB Nederland en VNO-NCW is naar aanleiding van een onderzoek naar de ervaringen van leerbedrijven

Nadere informatie

TOETSINGSKADER INNOVATIEPLANNEN LERARENOPLEIDINGEN HB0 1999-2004

TOETSINGSKADER INNOVATIEPLANNEN LERARENOPLEIDINGEN HB0 1999-2004 TOETSINGSKADER INNOVATIEPLANNEN LERARENOPLEIDINGEN HB0 1999-2004 De Onderwijsraad is een onafhankelijk adviescollege, ingesteld bij wet van 15 mei 1997 (de Wet op de Onderwijsraad). De Raad adviseert,

Nadere informatie

Focus op Vakmanschap in MBO

Focus op Vakmanschap in MBO Focus op Vakmanschap in MBO Een tussenstand en een vooruitblik Rico Vervoorn beleidsadviseur btg Communicatie en Media MBO Raad Sectoraal overleg onderwijsinstellingen Hoe is het ook alweer begonnen? Februari

Nadere informatie

Onderwerp en positionering van de beleidsdoorlichtingen In de beleidsdoorlichtingen van de ADR staan de volgende beleidsdoelstellingen centraal:

Onderwerp en positionering van de beleidsdoorlichtingen In de beleidsdoorlichtingen van de ADR staan de volgende beleidsdoelstellingen centraal: >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Financieel-Economische Zaken IPC 5350 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

Hierbij zend ik u het antwoord op de vragen van het lid Wiersma (VVD) van uw Kamer inzake de techniekopleidingen in het mbo.

Hierbij zend ik u het antwoord op de vragen van het lid Wiersma (VVD) van uw Kamer inzake de techniekopleidingen in het mbo. >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Middelbaar Beroeps Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2008 Nr. 183 BRIEF

Nadere informatie

7.1 Aandachtspunten en acties per hoofdstuk advies

7.1 Aandachtspunten en acties per hoofdstuk advies Dit document is een onderdeel uit het advies Drie routes naar een valide examenproduct van mei 2016. De uitwerking van het advies vindt plaats vanaf augustus 2016 door de hiervoor aangestelde kwartiermaker

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

Zoetermeer, 30 maart 2016

Zoetermeer, 30 maart 2016 Ministerie van OCW Mevrouw dr. M. Bussemaker Postbus 19375 2500 BJ DEN HAAG Zoetermeer, 30 maart 2016 Betreft: Aanbieding keuzedelen voor vaststelling per april 2016 Kenmerk: gev16-0386mr/bes_alg Geachte

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal 1

Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014-2015 34 026 Wijziging van onder meer de Wet educatie en beroepsonderwijs inzake overgang van de wettelijke taken van kenniscentra beroepsonderwijs bedrijfsleven

Nadere informatie

Leergang mbo Programma

Leergang mbo Programma Leergang mbo 2016 Programma Dinsdag 22 maart 2016, 10.00-19.30 uur Beroepsonderwijs en educatie: bestel en beleid anno 2016 10.00 10.15 uur Ontvangst en koffie/thee 10.15 11.45 uur Opening, kennismaking

Nadere informatie

Een portfolioanalyse als middel voor een toekomstbestendig ROC

Een portfolioanalyse als middel voor een toekomstbestendig ROC Een portfolioanalyse als middel voor een toekomstbestendig ROC Ria van Helden is senior adviseur marketing en innovatie bij Aventus. In het voorjaar van 2012 is Aventus begonnen met een portfolio-analyse,

Nadere informatie

774.000 banen. De gezamenlijke jaaromzet van het ambachtelijke bedrijfsleven bedroeg in 2011 ruim 110 miljard (Sociaal Economische Raad, 2013).

774.000 banen. De gezamenlijke jaaromzet van het ambachtelijke bedrijfsleven bedroeg in 2011 ruim 110 miljard (Sociaal Economische Raad, 2013). >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Middelbaar Beroeps Onderwijs IPC 2150 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 30 220 Publiek ondernemerschap Toezicht en verantwoording bij publiek-private arrangementen Nr.6 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 14

Nadere informatie

2 1 SEP. Z012 Update Uitvoeringskalender MBO Actieplan: Focus op vakmanschap

2 1 SEP. Z012 Update Uitvoeringskalender MBO Actieplan: Focus op vakmanschap Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Colleges van Bestuur van BVE-instellingen Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Besturen van niet-bekostigde

Nadere informatie

3 1 MEI Ministerie van Ondenvijs, Cultuuren Wetenschap

3 1 MEI Ministerie van Ondenvijs, Cultuuren Wetenschap Ministerie van Ondenvijs, Cultuuren Wetenschap >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Christelijke Hogeschool Windesheim T.a.v. De heer Prof. dr. A.W.C.A. Cornelissen Postbus 10090 8000 GB ZWOLLE

Nadere informatie

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan: penvoerders opleidingsscholen en contactpersonen lerarenopleidingen Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze

Nadere informatie

Leergang bve 2015 Ad Woudenberg

Leergang bve 2015 Ad Woudenberg Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Leergang bve 2015 Ad Woudenberg 08-09-2015 1 Programma Transitie SBB Sectorkamers Herziening kwalificatiestructuur 08-09-2015 2 Perspectief Tot 01-01-2012

Nadere informatie

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: Concept voor openbare internetconsultatie Wijziging van onder meer de Wet educatie en beroepsonderwijs in verband met het bevorderen van een doelmatig en arbeidsmarktrelevant opleidingenaanbod in het beroepsonderwijs

Nadere informatie

Kwaliteitsborging: De stand van zaken

Kwaliteitsborging: De stand van zaken Kwaliteitsborging: De stand van zaken Eerste bevindingen/conclusies Houten, 4 oktober 2012 Kwaliteitsborging in Toezichtkader 2012 Instellingen zelf verantwoordelijk voor kwaliteit Kwaliteitsborging al

Nadere informatie

Inbreng verslag van een schriftelijk overleg. De voorzitter van de commissie, Wolbert. Adjunct-griffier van de commissie, Boeve

Inbreng verslag van een schriftelijk overleg. De voorzitter van de commissie, Wolbert. Adjunct-griffier van de commissie, Boeve Inbreng verslag van een schriftelijk overleg Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te leggen over de brief van

Nadere informatie

Regionaal Investeringsfonds mbo

Regionaal Investeringsfonds mbo Regionaal Investeringsfonds mbo Subsidieregeling voor publiekprivate samenwerking in het beroepsonderwijs Jonne Groot 19 mei Jaarconferentie Techniekpact Wat is het investeringsfonds? Subsidieregeling

Nadere informatie

Uitkomsten BPV Monitor 2016

Uitkomsten BPV Monitor 2016 Uitkomsten BPV Monitor 2016 Landelijke rapportage over de kwaliteit van stages en leerbanen in het mbo Publicatie 7 februari 2017 SBB, Zoetermeer 1 Inleiding Iedere mbo-student volgt een deel van de beroepsopleiding

Nadere informatie

Regionaal Investeringsfonds mbo

Regionaal Investeringsfonds mbo Regionaal Investeringsfonds mbo Concept Subsidieregeling voor publiek-private samenwerking in het beroepsonderwijs Amsterdam, 23 januari 2014 Jonne Groot Iris Binken Nb. Aan deze tekst kunnen geen rechten

Nadere informatie

Afsprakenkader. Partners in Leren en Werken in. Zorg en Welzijn Zeeland. Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad. ViaZorg

Afsprakenkader. Partners in Leren en Werken in. Zorg en Welzijn Zeeland. Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad. ViaZorg Afsprakenkader Partners in Leren en Werken in Zorg en Welzijn Zeeland ViaZorg 2014 Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad INHOUD Inleiding 1. Hoe kunnen de opleidingen kwalitatief beter en vooral uitdagender?

Nadere informatie

De monitor in het kort

De monitor in het kort sosvakmanschap.nl Monitor en advies SOS Vakmanschap editie 2013 De monitor in het kort zeldzame specialistische beroepsgroepen en kleinschalig beroepsonderwijs 2 Monitor en advies SOS Vakmanschap - editie

Nadere informatie

Bijlage 2. Uitwerking zorgplicht

Bijlage 2. Uitwerking zorgplicht Bijlage 2 Uitwerking zorgplicht Inleiding Het streven is om met ingang van 1 augustus 2012 een zorgplicht voor schoolbesturen in te voeren. Het begrip zorgplicht en de betekenis daarvan, roept de nodige

Nadere informatie

CONVENANT. De directeur Gezond en Veilig Werken van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, R. Gans hierna te noemen: SZW

CONVENANT. De directeur Gezond en Veilig Werken van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, R. Gans hierna te noemen: SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid CONVENANT De directeur Gezond en Veilig Werken van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, R. Gans hierna te noemen: SZW enerzijds, en de stichting

Nadere informatie

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet.

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet. Werkafspraken tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg (inspectie), de stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) en de Keuringsraad Openbare Aanprijzing Geneesmiddelen (KOAG) over de wijze van samenwerking

Nadere informatie

Leergang mbo 2016. Programma

Leergang mbo 2016. Programma Leergang mbo 2016 Programma Dinsdag 22 maart 2016, 10.00-19.30 uur Beroepsonderwijs en educatie: bestel en beleid anno 2016 10.00 10.15 uur Ontvangst en koffie/thee 10.15 11.45 uur Opening, kennismaking

Nadere informatie

Convenant OCW-SBO. Aanpak van het Lerarentekort

Convenant OCW-SBO. Aanpak van het Lerarentekort Convenant OCW-SBO Aanpak van het Lerarentekort Partijen: De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, mevrouw M.J.A. van der Hoeven, en Het Algemeen Bestuur van het Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt,

Nadere informatie

Zoetermeer, 3 juli 2017

Zoetermeer, 3 juli 2017 Ministerie van OCW Mevrouw dr. M. Bussemaker Postbus 16375 2500 BJ DEN HAAG Zoetermeer, 3 juli 2017 Betreft: Aanbieden keuzedelen voor vaststelling per juli 2017 Kenmerk: gev17-0320mr/bes_alg Geachte mevrouw

Nadere informatie

31 524 Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie. De voorzitter van de commissie Wolbert. Adjunct-griffier van de commissie Boeve

31 524 Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie. De voorzitter van de commissie Wolbert. Adjunct-griffier van de commissie Boeve 31 524 Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie Nr. Verslag van een schriftelijk overleg Vastgesteld d.d. Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben enkele fracties de behoefte

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 524 Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie Nr. 237 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

gezamenlijke aanpak bpv

gezamenlijke aanpak bpv BPVprotocol gezamenlijke aanpak bpv In de Verbeteragenda bpv van MKB Nederland en VNO-NCW is naar aanleiding van een onderzoek naar de ervaringen van leerbedrijven met de bpv: Beroepspraktijkvorming in

Nadere informatie

de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), mede namens de staatssecretaris van Economische Zaken,

de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), mede namens de staatssecretaris van Economische Zaken, BESTUURSAKKOORD MBO 214 In het Bestuursakkoord mbo 214 leggen de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en de publiek bekostigde instellingen in het middelbaar beroepsonderwijs, zoals vertegenwoordigd

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Hoger Onderwijs en Studiefinanciering IPC 2250 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus

Nadere informatie

Vragen waar deze maar ook de andere Zeeuwse onderwijsinstellingen onder meer voor staan zijn:

Vragen waar deze maar ook de andere Zeeuwse onderwijsinstellingen onder meer voor staan zijn: bericht op brief van: uw kenmerk: Aan de voorzitter van Provinciale Staten van Zeeland p/a Statengriffier ons kenmerk: 09027445 afdeling: Welzijn bijlage(n): 1 behandeld door: Mevr. M.J.H.M. van Groeningen

Nadere informatie

TOETSINGSKADER KWALIFICATIESTRUCTUUR MBO

TOETSINGSKADER KWALIFICATIESTRUCTUUR MBO TOETSINGSKADER KWALIFICATIESTRUCTUUR MBO Toetsingskader kwalificatiestructuur mbo 01-11-2013 Pagina 1 van 9 1. Inleiding 1.1. Formele kaders In de WEB zijn bepalingen opgenomen over de ontwikkeling en

Nadere informatie

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit Protocol tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Nederlandse Zorgautoriteit inzake samenwerking en coördinatie op het gebied van beleid, regelgeving, toezicht & informatieverstrekking en andere

Nadere informatie

Focus op standaarden in examinering Deelproject 1: Analyse kwaliteit examinering Analyse bestanden inspectie

Focus op standaarden in examinering Deelproject 1: Analyse kwaliteit examinering Analyse bestanden inspectie Focus op standaarden in examinering Deelproject 1: Analyse kwaliteit examinering Analyse bestanden inspectie Tilburg, september 2012 Hans Mariën Astrid Vloet Paula Willemse IVA beleidsonderzoek en advies

Nadere informatie

2 0 OKT Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

2 0 OKT Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Hogeschool Zuyd College van Bestuur t.a.v. de heer drs. Van Rosmalen Nieuw Eyckholt 300 6400 AN HEERLEN en Studiefinanciering

Nadere informatie

Onderwijstijd; een middel om kwaliteit te genereren. Els de Ruijter Maartje van den Burg

Onderwijstijd; een middel om kwaliteit te genereren. Els de Ruijter Maartje van den Burg Onderwijstijd; een middel om kwaliteit te genereren Els de Ruijter Maartje van den Burg 1 oktober 2015 Onderwerp workshop 1. Wetgeving per 01-08-2014 2. Toezicht 3. BOT & Beroepspraktijkvorming 4. Afwijken

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Middelbaar Beroepsonderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over het verbeterplan bpv. Over het inleveren van het verbeterplan BPV

Veel gestelde vragen over het verbeterplan bpv. Over het inleveren van het verbeterplan BPV Veel gestelde vragen over het verbeterplan bpv Over het inleveren van het verbeterplan BPV 1. Moet het verbeterplan bpv hard copy ingeleverd worden of digitaal? A: Het verbeterplan bpv moet uiterlijk op

Nadere informatie

1. Onderwerp Beëindiging deelname Regionaal Platform Arbeidsmarktbeleid Rijn Gouwe (RPA) 2. Rol van het

1. Onderwerp Beëindiging deelname Regionaal Platform Arbeidsmarktbeleid Rijn Gouwe (RPA) 2. Rol van het In Holland Rijnland werken samen: Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Teylingen, Voorschoten en Zoeterwoude

Nadere informatie

Artikel 7 Opdracht Stichting Onderwijs Primair heeft de opdracht uitgewerkt naar vijf kernwaarden:

Artikel 7 Opdracht Stichting Onderwijs Primair heeft de opdracht uitgewerkt naar vijf kernwaarden: Concretisering Code Goed Bestuur voor Onderwijs Primair Inleiding De leden van de PO-Raad hebben in 2010 de Code Goed Bestuur vastgesteld als leidraad voor goed bestuur in het primair onderwijs. Het bestuur

Nadere informatie

Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT

Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT Sector: ESB&I Gevalideerd door: de paritaire commissie ECABO Vaststellingsdatum: 7 oktober 2014 Examenprofielnummer: EXPRO.16 1 Inleiding

Nadere informatie

Gemeente Den Haag. Stand van zaken Regionaal Werkbedrijf arbeidsmarktregio Haaglanden. Geachte voorzitter,

Gemeente Den Haag. Stand van zaken Regionaal Werkbedrijf arbeidsmarktregio Haaglanden. Geachte voorzitter, Wethouder van Sociale zaken, Werkgelegenheid, Wijkaanpak en Sport, Rabin S. Baldewsingh Gemeente Den Haag De voorzitter van Commissie Samenleving BSW/2015.1 RIS 280270 0703532087 19 januari 2015 Stand

Nadere informatie

7 VERBOND VAN VERZEKERAARS

7 VERBOND VAN VERZEKERAARS 7 VERBOND VAN VERZEKERAARS STICHTING VAN DE ARBEID Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Mevrouw drs. J. Klijnsma, staatssecretaris Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Den Haag : 31 oktober 2013 Betreft

Nadere informatie

COH O. ONTVANGEN 2 5 APR. Ï.01B Ministerie van Onderwijs, Cultuur en. Wetenschap

COH O. ONTVANGEN 2 5 APR. Ï.01B Ministerie van Onderwijs, Cultuur en. Wetenschap COH O ONTVANGEN 2 5 APR. Ï.01B Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap >Retouradres Postbus 16375 2500 BI Den Haag Hogeschool INHolland T.a.v. de heer H. de Deugd Postbus 85498 2508 CD DEN HAAG

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OP OPLEIDINGSNIVEAU. ROC Midden-Nederland

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OP OPLEIDINGSNIVEAU. ROC Midden-Nederland ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OP OPLEIDINGSNIVEAU ROC Midden-Nederland Plaats : Amersfoort BRIN nummer : 25LH Onderzoeksnummer : 289213 Datum onderzoek : 24 juni 2016 en 20 januari 2017 Datum

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Examenprofiel mbo Schilderen en Onderhoud en Afbouw

Examenprofiel mbo Schilderen en Onderhoud en Afbouw Januari 2015 Examenprofiel mbo Schilderen en Onderhoud en Afbouw Sector: Schilderen en Onderhoud en Afbouw Vastgesteld door: Paritaire Commissie Onderhoud, Schilderen en Afbouw Savantis Vaststellingsdatum:

Nadere informatie

Werkproces Thuiszitters, verzuimers en vrijgestelde jongeren in de regio De Friese Wouden

Werkproces Thuiszitters, verzuimers en vrijgestelde jongeren in de regio De Friese Wouden Werkproces Thuiszitters, verzuimers en vrijgestelde jongeren in de regio De Friese Wouden Werkproces en praktische handleiding Regio De Friese Wouden en de gemeente De Fryske Marren Samenwerkingsverband

Nadere informatie

Examenprofiel mbo Reclame, Presentatie en Communicatie

Examenprofiel mbo Reclame, Presentatie en Communicatie Februari 2015 Eamenprofiel mbo Reclame, Presentatie en Communicatie Sector: Reclame, Presentatie en Communicatie Vastgesteld door: Paritaire Commissie Reclame, Presentatie en Communicatie Savantis Vaststellingsdatum:

Nadere informatie

Samen sterk in het sociaal domein

Samen sterk in het sociaal domein Samen sterk in het sociaal domein Duurzaam organiseren van het sociaal domein door intergemeentelijke samenwerking In dit artikel gaan we in op de meerwaarde van samenwerking tussen gemeenten in het sociaal

Nadere informatie

Verbinden van de oevers door gedeelde verantwoordelijkheid in het middelbaar beroepsonderwijs

Verbinden van de oevers door gedeelde verantwoordelijkheid in het middelbaar beroepsonderwijs Verbinden van de oevers door gedeelde verantwoordelijkheid in het middelbaar beroepsonderwijs Gemeenschappelijke intentieverklaring van georganiseerd bedrijfsleven, onderwijs en kenniscentra 10 maart 2010

Nadere informatie

Focus op Vakmanschap. Heel wat voeten in de aarde Bas Derks, Ministerie van OCW

Focus op Vakmanschap. Heel wat voeten in de aarde Bas Derks, Ministerie van OCW Focus op Vakmanschap Heel wat voeten in de aarde Bas Derks, Ministerie van OCW Focus op Vakmanschap (FoV) in perspectief Inhoud/Kernpunten FoV en Regeerakkoord Onderwijstijd Entreeopleidingen Bekostiging

Nadere informatie

Arbeidsmarktagenda 21

Arbeidsmarktagenda 21 Arbeidsmarktagenda 21 Topsectoren en de HCA Voor de twee agrarische topsectoren is een Human Capital Agenda opgesteld met als doel, de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren, zowel

Nadere informatie

Centraal College van Deskundigen VCA

Centraal College van Deskundigen VCA Centraal College van Deskundigen VCA Reglement Centraal College van Deskundigen VCA Doelstelling Artikel 1 Het Centraal College van Deskundigen VCA (CCVD-VCA, hierna te noemen: College) is conform artikel

Nadere informatie

FNV EN BEROEPSONDERWIJS

FNV EN BEROEPSONDERWIJS FNV EN BEROEPSONDERWIJS SANDRA TER MAAT WAAROM IS ONDERWIJS BELANGRIJK VOOR FNV? Jongeren moeten vaardigheden en kennis kunnen opdoen voor de huidige en toekomstige arbeidsmarkt Onderwijs heeft ook een

Nadere informatie

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. COLOFON Auteur: Marco Florijn 2014, Seastarters B.V. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Samenvatting

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OP OPLEIDINGSNIVEAU

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OP OPLEIDINGSNIVEAU ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OP OPLEIDINGSNIVEAU Landstede te Zwolle Luchtvaartdienstverlening Secretariële beroepen (Secretaresse) Juridisch medewerker (Juridisch medewerker openbaar bestuur)

Nadere informatie

examinering 2006-2007 Een overzicht van het eerste jaar Actieplan Examinering

examinering 2006-2007 Een overzicht van het eerste jaar Actieplan Examinering ACTIEPLAN examinering 2006-2007 Een overzicht van het eerste jaar Actieplan Examinering Inleiding In november 2006 hebben de AOC s naar aanleiding van de teleurstellende bevindingen van KCE en op verzoek

Nadere informatie

Datum 10 april 2012 Betreft Beantwoording Kamervragen Van Dijk (SP) inzake problemen in het mbo

Datum 10 april 2012 Betreft Beantwoording Kamervragen Van Dijk (SP) inzake problemen in het mbo a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Doelstelling. Programma. Wet educatie en beroepsonderwijs Hoofdlijnen en actualiteiten. Studiemiddag WEB 18 juni 2013

Doelstelling. Programma. Wet educatie en beroepsonderwijs Hoofdlijnen en actualiteiten. Studiemiddag WEB 18 juni 2013 Wet educatie en beroepsonderwijs Hoofdlijnen en actualiteiten Studiemiddag WEB 18 juni 2013 Renée van Schoonhoven Marianne van Es Frans Brekelmans Doelstelling Introductie op hoofdlijn van de WEB Inzicht

Nadere informatie

23-04-2012. Actieplan mbo Focus op Vakmanschap 2011-2015. Inhoud workshop. Bekostigingssystematiek 1. Wim Maas. Onderwijsgroep Tilburg ROC Tilburg

23-04-2012. Actieplan mbo Focus op Vakmanschap 2011-2015. Inhoud workshop. Bekostigingssystematiek 1. Wim Maas. Onderwijsgroep Tilburg ROC Tilburg Actieplan mbo Focus op Vakmanschap 2011-2015 Wim Maas Onderwijsgroep Tilburg ROC Tilburg Jouw partner in de school Inhoud workshop Binnen de scoop: Bekostigingssystematiek (was/wordt) Intensivering en

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2015 56 Wet van 21 januari 2015 tot wijziging van onder meer de Wet educatie en beroepsonderwijs in verband met het bevorderen van een arbeidsmarktrelevant

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 524 Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie Nr. 214 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

yuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnm qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxc

yuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnm qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxc qwertyuiopasdfghjklzcvbnmqwertyuiopasdfghjklzc vbnmqwertyuiopasdfghjklzcvbnmqwertyuiopasdfgh jklzcvbnmqwertyuiopasdfghjklzcvbnmqwertyuiop Concept eamenprofiel 3.0 C&M asdfghjklzcvbnmqwertyuiopasdfghjklzcvbnmqwert

Nadere informatie