PensioenPraat. Het pensioen is een zaak van ons allemaal. Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Nr.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PensioenPraat. Het pensioen is een zaak van ons allemaal. Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Nr."

Transcriptie

1 PensioenPraat Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics Nr. 40 Oktober 2010 Het pensioen is een zaak van ons allemaal Even voorstellen: Theo Dekkers Waarom belegt een pensioenfonds? Prijswinnaar bekend

2 Nr OKTOBER 2010 Secretariaat bestuur Postbus AC Bergen op Zoom Administratie TKP Postbus AM Groningen Pensioendesk Tel. (050) Redactie Debbie Hameetman, Carla Ligtenberg, Lau de Smet, Arthur Smit, Saskia Op het Veld (TKP) Fotografie Albert Joosen, Bergen op Zoom Vormgeving Kreateam Communicatie bv, Wouw PensioenPraat is bestemd voor alle actieve deelnemers en gepensioneerden. Aan de inhoud van dit blad kunnen geen rechten worden ontleend. Bepalend is het pensioenreglement. Klachten Heeft u een klacht over de pensioenregeling of de dienstverlening? Op vindt u een klachtenformulier. Wat gedachten van de voorzitter van uw pensioenfonds Het pensioen is een zaak van ons allemaal U leest natuurlijk allemaal de PensioenPraat. Of legt u hem ergens apart om hem later op een rustig moment eens te bekijken en komt het daar dan vaak niet van? Nu is pensioen niet iets dat, zolang we nog jong zijn, nog werken en heel veel andere zaken aan ons hoofd hebben, in het middelpunt van onze belangstelling staat. Als we er aan denken en als we al die sombere berichten over problemen met de financiering van de pensioenen en van de AOW leeftijd in de kranten lezen, krijgen we er misschien zelfs wel hoofdpijn van. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Toch blijft het pensioenfonds u met informatie bestoken. Daar zijn twee redenen voor: dat moet volgens de Pensioenwet en het bestuur van het fonds vindt het belangrijk dat u weet en begrijpt waar wij in uw en ook in ons belang mee bezig zijn. De regering en demissionair minister Donner voorop wil dat iedereen begrijpt dat pensioenen niet zomaar uit de lucht komen vallen. En dat bij het beleggen van de pensioenvermogens altijd risico s genomen moeten worden. Er kan voor grotere of kleinere risico s gekozen worden, maar iedere vorm van beleggen brengt risico s met zich mee. Daarbij geldt dat een lager risico minder oplevert. Een hogere opbrengst helpt om de premie op een redelijk peil te houden of om het mogelijk te maken de uitkeringen aan de stijging van de prijzen aan te passen. Van het bestuur van uw pensioenfonds mag u verwachten dat zij verstandige keuzes maakt. Niemand kan echter de toekomst met voldoende zekerheid voorspellen. Nu valt het niet mee in een vlot leesbare stijl over zo iets ingewikkelds en technisch als pensioenen te schrijven. We begrijpen daarom heel goed dat u niet verlangend uitziet naar de volgende PensioenPraat en die ons niet uit de handen rukt. De redactiecommissie van de Pensioen- Praat heeft daar iets op gevonden en heeft u opgeroepen aan een lezerspanel deel te nemen. Vijf personen hebben hierop, na wat lobbyen, gereageerd en zij gaan voor deze PensioenPraat al aan de slag. Laat eens weten wat u van PensioenPraat vindt en of u een verandering waarneemt. Het gebeurt overigens maar zelden dat iemand reageert op artikelen of vraagt om over een bepaald onderwerp te schrijven. Wie durft en helpt ons aan ideeën of onderwerpen zodat we de PensioenPraat voor iedereen interessant kunnen maken? Heeft u vragen of wilt u ons met ideeën helpen, dan kunt u contact opnemen met onze directeur Arthur Smit of met een van de bestuursleden. Vergeet nooit: het pensioen is een zaak van ons allemaal. Tot een volgende PensioenPraat, Frederik Grever Kijkt u maar eens in het jaarverslag welke keuzes uw bestuur gemaakt heeft. U kunt het jaarverslag vinden op de website van het pensioenfonds. PensioenPraat 2

3 Een overzicht Verkiezingsjaar 2010 Dit jaar is een verkiezingsjaar geworden, niet alleen voor het land maar ook voor ons fonds. Misschien goed om alles even op een rijtje te zetten en wat overzicht te geven. Eind december liep de bestuurstermijn van Jan Aerts af. Daarom werden verkiezingen uitgeschreven voor een pensioengerechtigde in het bestuur. Albert Both stelde zich als enige kandidaat en werd in maart door het bestuur tot bestuurslid benoemd. Rick Lisapaly gaf in februari aan zijn functie als bestuurslid niet meer te kunnen combineren met zijn overige werkzaamheden en trad terug als bestuurslid. Willem Grin en Theo Dekkers stelden zich kandidaat om namens de deelnemers zitting te nemen in het bestuur, Theo werd nipt verkozen. Bestuurssamenstelling De bestuurssamenstelling ziet er als volgt uit: Namens de werkgever Frederik Grever - voorzitter Jos van Gisbergen - plaatsvervangend secretaris Jurgen Stockbroeks - voorzitter beleggingscommissie Debbie Hameetman Namens de deelnemers Theo Dekkers - secretaris Lau de Smet Jan-Leen Boot (nog officieel te benoemen) Namens de pensioengerechtigden Willem Grin Theo Dekkers werd hierop in het bestuur benoemd en is na bekrachtiging door De Nederlandsche Bank (DNB) inmiddels verkozen tot secretaris, lid van het dagelijks bestuur en van de beleggingscommissie. Albert Both gaf in juni aan zijn functie als bestuurslid niet meer te kunnen combineren met zijn nieuwe werkomstandigheden en trad terug als bestuurslid. Omdat de benoeming niet was bekrachtigd door DNB is hij feitelijk dus geen bestuurslid geweest. Maar één persoon stelde zich vervolgens kandidaat voor de verkiezing van een pensioengerechtigde, namelijk Willem Grin. Hij was inmiddels met pensioen en had nog steeds de ambitie om bestuurslid te worden. André Volkers vertrok per 1 juli bij SABIC-IP om te gaan werken bij Q8, waardoor hij uit het bestuur terugtrad. Er hebben zich geen kandidaten gemeld voor de functie van André. Het bestuur is bezig met een selectieprocedure. Op de bestuursvergadering van 16 september is Willem Grin benoemd als bestuurslid. Op 16 september is ook besloten Jan-Leen Boot te vragen als bestuurslid. Hij heeft daarop positief gereageerd. De procedure voor de officiële benoeming is in gang gezet. Het Bestuur Afscheid van André Volkers André Volkers heeft afscheid van ons genomen als bestuurslid. André, werkzaam bij Technology, heeft begin dit jaar besloten om zijn carrière voort te zetten als professioneel technologist bij Q8 in de Botlek. Daar wensen wij hem het allerbeste mee natuurlijk. We willen u dit als lezers laten weten. We staan graag nog even stil bij het feit dat we in André een bevlogen bestuurslid verliezen. Zelden hebben we iemand zich zo snel zien inwerken en zich de soms taaie pensioenmaterie eigen zien maken. Binnen de kortste keren was André een betrokken lid van het dagelijks bestuur en deed volop mee aan het actieve bestuurswerk. Ook tijdens zijn revalidatie, na zijn ongeluk met de fiets, was hij al dan niet op krukken druk bezig met de bestuursstukken. André, bedankt voor je inzet. Het Bestuur PensioenPraat 3

4 Even voorstellen... Theo Dekkers, een van de bestuurders van het Pensioenfonds Op de eerste plaats wil ik de mensen die hun stem op mij hebben uitgebracht, bedanken. Ik zal mijn uiterste best doen om het in mij gestelde vertrouwen niet te beschamen. In het kader hiernaast kunt u meer lezen over mijn achtergrond. Hieronder wil ik vertellen waarvoor ik me wil inzetten. Theo Dekkers Ons pensioenfonds gaat door een moeilijke periode. Net als bij vele andere pensioenfondsen in Nederland is de dekkingsgraad sterk gedaald. We verkeren in een ongewone situatie die om ongewone oplossingen vraagt. Het pensioenfonds moet zich daarom inspannen om betere oplossingen te vinden om de financiële situatie weer gezond te krijgen. Een aantal oplossingen die de toezichthouder, De Nederlandsche Bank, voorstelt, klinkt voor mij als autorijden met een geblindeerde voorruit waarbij je alleen achteruit kunt kijken. Er moet iets anders worden bedacht om uit de huidige impasse te komen en aan dat proces wil ik heel graag mijn bijdrage leveren (en ik meen dat ook te kunnen). Theo Dekkers Na mijn studie chemische techniek ging ik bij GE in Bergen op Zoom werken. Kort daarna trouwde ik met Wilma. Samen kregen we een zoon en dochter en inmiddels is ons leven verrijkt met een prachtige kleindochter waar we graag veel tijd mee doorbrengen. Naast mijn werk bij GEP heb ik mijn studie natuur- en scheikunde aan de Universiteit van Utrecht voltooid. Bijna dertig jaar heb ik met heel veel plezier bij GEP in verschillende fabrieken en locaties gewerkt als respectievelijk QA manager, TM-manager en Site Manager. Daarbij stelde GEP me steeds in de gelegenheid me verder te bekwamen in diverse vaardigheden, waaronder het financiële beheer. Na mijn periode bij GEP heb ik voornamelijk in leidinggevende posities gewerkt voor multinationals. Als laatste voor Gate Gourmet, een multinational met een beursnotering in Zürich. Bij Gate Gourmet droeg ik wereldwijd de verantwoordelijkheid voor de productiebedrijven. Ik heb Gate Gourmet onlangs verlaten om mijn eigen bedrijf op te richten: Waste Energy Recovered BVBA. PensioenPraat 4

5 Waarom belegt een pensioenfonds? Kan het pensioenfonds niet beter een spaarrekening nemen? En wat doet Pensioenfonds SABIC-IP om het risico van beleggen beheersbaar te houden? Waarom belegt een pensioenfonds? Pensioenfondsen beleggen de premie die ze iedere maand ontvangen van de werknemers en de werkgever. Door te beleggen probeert een pensioenfonds een kapitaal op te bouwen. Dat kapitaal is nodig om alle huidige en toekomstige pensioenen te kunnen betalen. Als pensioenfondsen niet zouden beleggen, zou dat uiteindelijk leiden tot lagere óf onbetaalbare pensioenen. En dat is voor de deelnemer en de werkgever niet wenselijk. Waarom beleggen op de lange termijn beter is dan sparen* Als pensioenfondsen de laatste 25 jaar alleen hadden gespaard, dan waren de pensioenen nu 40% lager geweest, zo wijzen ervaringsgegevens uit. Om dat effect te ondervangen, zou de premie 70% hoger moeten zijn geweest. Een voorbeeld: elke e 100 die 25 jaar geleden door pensioenfondsen is belegd, is nu aangegroeid tot gemiddeld e 514, ondanks de beursdrama s in 1987, 2002 en Dezelfde e 100 op een spaarrekening zou e 308 hebben opgeleverd. Dit bevestigt de algemene regel dat beleggen op lange termijn dus meer oplevert dan sparen. Hoe komt een pensioenfonds tot een beleggingsbeleid? Het pensioenfonds maakt een afgewogen keuze tussen de risico s die beleggen met zich mee brengt en de opbrengsten die het pensioenfonds moet halen om de pensioenen uit te kunnen betalen. Geld investeren in aandelen brengt een hoger risico met zich mee dan bijvoorbeeld staatsobligaties of het geld storten op een spaarrekening. Maar historisch gezien geven aandelen op de lange termijn een relatief hoog rendement. En dat is nodig. De kunst is natuurlijk om dat risico beheersbaar te houden en toch voldoende rendement te behalen. Het nemen van een afgewogen risico is dus goed, ondanks dat het rendement (opbrengst) soms tegenzit. Op lange termijn biedt een beetje risico de deelnemer meer resultaat dan wanneer er helemaal geen risico wordt genomen. Hoe kan een pensioenfonds beleggen? Er zijn verschillende soorten beleggingsmogelijkheden. De belangrijkste zijn aandelen 1, obligaties 2 en deposito s 3. Ze kennen allemaal een ander risico en andere mogelijkheden voor rendement. Voorbeelden zijn: beleggingen kunnen minder waard zijn: verkopen daarvan leidt tot lagere opbrengsten dan verwacht; een obligatie wordt minder waard als de rente stijgt; aandelenkoersen kunnen heel erg sterk wisselen in hoogte binnen heel korte tijd; een deposito heeft tegenpartijrisico. Dit is het risico dat de partij (bank) aan wie geld in bewaring is gegeven dat geld of de vergoeding niet kan teruggeven, bijvoorbeeld in het geval van een faillissement. Lees verder op pagina 6 * Bron: Het rekenvoorbeeld komt uit een onderzoek van de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen. PensioenPraat 5

6 VERVOLG VAN PAGINA 5 Beperken van het beleggingsrisico Het bestuur wil goed inzicht hebben in de karakteristieken en risico s van het beleggingsbeleid. Daarom laat het bestuur in 2010 een uitgebreide ALM-studie (Asset Liability Management) uitvoeren. De studie vormt de basis voor het beleggingsbeleid. Het is een hulpmiddel voor het pensioenfonds om het geld in het fonds gunstig te verdelen over de verschillende beleggingsmogelijkheden. Verschillende scenario s worden hierbij uitgewerkt. Tijdens deze studie komen de drie belangrijkste beleidsterreinen van het pensioenfonds samen: het premiebeleid, het beleggingsbeleid en het toeslagenbeleid (indexatie). Wanneer dat beleid is vastgesteld wordt dit geëvalueerd. Hierbij meet het pensioenfonds of de werkelijke risico s van het gekozen beleid overeen stemmen met de verwachte risico s. Wanneer nodig wordt het beleid aangepast. De ALM-studie zal dit jaar worden afgerond. Welk risico loopt het pensioenfonds? En welk risico loopt de deelnemer? Pensioenfondsen lopen het risico dat zij niet meer - geheel of gedeeltelijk - aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Dat kan worden veroorzaakt door een groot aantal factoren, zoals bijvoorbeeld lage rente, dalende beurskoersen, langere levensverwachting. De laatste twee jaren spelen al deze factoren een rol. Als een pensioenfonds niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen, is er een aantal mogelijkheden daar wat aan te doen: een ander beleid (premies, toeslagen en beleggingen) in de vorm van een herstelplan; bijstortingen door de werkgever als het gaat om een ondernemingspensioenfonds; het verlagen van de rechten van de deelnemers (pensioenen voor gepensioneerden en opgebouwde rechten van alle overige deelnemers). Bij ons pensioenfonds is geregeld dat als het pensioenfonds niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen, de werkgever bijspringt met extra stortingen. De jaarlijkse verhoging van het opgebouwde pensioen van actieve deelnemers is onvoorwaardelijk. De verhoging van ingegane pensioenen en opgebouwde rechten van deelnemers is voorwaardelijk: als de dekkingsgraad onder 105% is, mag het pensioenfonds van de wet de pensioenen niet verhogen (zoals in 2009 het geval was). Dit is een risico voor de deelnemers. In een heel extreem geval zouden zelfs de pensioenen van de deelnemers kunnen worden verlaagd. 1 Een aandeel is een bewijs van een financiële deelneming in het kapitaal van een onderneming, met aanspraak op dividend (bedrag uit de winst), wanneer de winst dit toelaat. 2 Een obligatie is een schuldbewijs voor een (langlopende) lening van een overheidsinstelling of bedrijf. Een bedrijf kan obligaties uitschrijven en zo een financiering regelen. Iemand die een obligatie koopt, ontvangt van de uitgever van de obligaties een rentevergoeding. Deze vergoeding is afhankelijk van de rentestand. Uiteindelijk betekent dit dat het risico door het fonds wordt afgewenteld op de werkgever en de deelnemers als het fonds het zelf niet kan dragen. Hier zijn in de Pensioenwet regels voor opgesteld. 3 Een deposito is een soort spaarrekening waarbij het geld voor een bepaalde periode tegen een (meestal) vaste rentevergoeding aan de bank in bewaring wordt gegeven. Hoe wordt het pensioen gefinancierd? Voor het opbouwen van pensioen wordt een kapitaaldekkingsstelsel gebruikt. Hierin wordt er meteen bij het toekennen van een pensioenaanspraak geld opzij gezet om later de pensioenen te kunnen betalen. De pensioenpremies worden gespaard en belegd. Voor iedere deelnemer bouwt de pensioenuitvoerder zo het kapitaal op dat nodig is om later het pensioen uit te betalen. Dit is anders dan bijvoorbeeld bij de AOW of VUT. Deze kennen een omslagstelsel. Hierbij betalen de werkenden premies, waarmee op hetzelfde moment uitkeringen aan pensioengerechtigden worden betaald. PensioenPraat 6

7 Hoe gaat het nu met uw pensioenfonds? Veelal wordt de financiële situatie van een pensioenfonds uitgedrukt in termen van dekkingsgraad. De dekkingsgraad is de verhouding tussen bezittingen en verplichtingen van pensioenfondsen. Bij een dekkingsgraad van 100% kan een pensioenfonds dus precies aan al zijn verplichtingen (pensioenbetalingen) voldoen. De toezichthouder, De Nederlandsche Bank (DNB), schrijft voor dat de dekkingsgraad minimaal 105% moet zijn. Daarnaast moet er een buffer zijn voor het geval er tegenvallende ontwikkelingen op de beurzen of andere financiële markten zijn. Dit om schommelingen in de berekende waarde van de pensioenbetalingen op te vangen. Voor ons pensioenfonds betekent dit dat we een dekkingsgraad van 127% zouden moeten hebben. De huidige werkelijke dekkingsgraad is lager en daarom heeft het pensioenfonds een herstelplan ingediend bij DNB waar het pensioenfonds zich aan moet houden. In eerdere PensioenPraten heeft u hierover kunnen lezen. Waarom schommelt de dekkingsgraad? Na een kortstondig herstel aan het eind van het eerste kwartaal van dit jaar, staan de dekkingsgraden van pensioenfondsen in Nederland opnieuw onder druk. De oorzaak van de sterk schommelende dekkingsgraden komt onder andere door de dalende marktrente, maar ook doordat mensen steeds ouder worden. Hierdoor moeten de pensioenen langer uitbetaald worden. Sinds de invoering van het nieuwe Financieel Toetsingskader (FTK) in 2006 zijn pensioenfondsen verplicht de actuele stand van de rente (RTS waarde) te gebruiken voor de waardebepaling van hun verplichtingen (de pensioenen die zij nu en in de toekomst moeten uitbetalen). Voor 2006 werd de historische rente van 4% gebruikt. Hoe lager de rente, hoe meer geld een pensioenfonds moet reserveren voor de toekomst. Op dit moment zijn vooral de hoge overheidsschulden van verschillende Europese landen de oorzaak van de dalende dekkingsgraad van Nederlandse pensioenfondsen. De financiële problemen in Zuid- Europa hebben de afgelopen maanden geleid tot een sterke daling van de marktrente, wat zorgt voor hogere pensioenverplichtingen en daarmee lagere dekkingsgraden. Ook zijn onder andere door de onrust in Griekenland de afgelopen maanden de koersen van aandelen flink in waarde gedaald. Oorzaak dalen dekkingsgraad augustus In de maand augustus is de dekkingsgraad stevig onderuit gegaan, namelijk van 104,6% eind juli naar 91,2% eind augustus. Dit komt door de daling van de rente van 3,531% naar 2,741%. Daling van de rente betekent namelijk dat het fonds nu meer in kas moet hebben om de huidige en toekomstige pensioenen te kunnen betalen. De waarde van de beleggingen is in dezelfde periode met 1 miljoen gestegen. Doordat de rente erg op en neer beweegt, is ook de dekkingsgraad erg onzeker. Ondertussen is de rente weer gestegen, waardoor ook de dekkingsgraad weer enigszins is gestegen. Actie Donner niet op ons van toepassing De huidige dekkingsgraad De ontwikkeling van de dekkingsgraad van het pensioenfonds wordt sinds enige tijd opgenomen in de PensioenPraat. In de tabel onder aan de pagina ziet u het verloop tot en met augustus Demissionair minister Donner heeft op dinsdag 17 augustus bekend gemaakt dat een aantal pensioenfondsen de pensioenen moeten verlagen. Dit niet geldt voor ons pensioenfonds. De pensioenen worden bij Pensioenfonds SABIC-IP niet gekort. De pensioenfondsen die moeten korten, hadden in hun herstelplan al aangekondigd dit eventueel in de toekomst te moeten doen. Minister Donner had de wettelijke termijn van drie jaar opgerekt naar vijf jaar. Dit heeft de minister nu teruggedraaid, waardoor het verlagen van de pensioenen nu toch eerder wordt ingezet. Dekkingsgraad zoals gerapporteerd aan DNB Maand (2010) jan. feb. maart april mei juni juli aug. Beleggingen e* 622,8 627,8 654,3 655,5 648,4 645,7 659,9 661,3 Verplichtingen e* 573,0 592,5 591,6 608,2 644,8 641,7 630,9 725,4 Dekkingsgraad % 108,7 106,0 110,6 107,8 100,6 100,6 104,6 91,2 RTS** % 4,184 3,938 3,9 3,75 3,445 3,449 3,531 2,741 * x ** De RTS (Rente Termijn Structuur zoals gepubliceerd door DNB) is de gemiddelde rente waartegen de pensioenbetalingen gewaardeerd worden. Hoe lager die rente staat op enig moment: hoe meer geld er moet zijn. Maatregelen wel nodig (zie herstelplan) Het verlagen van pensioenen is één van de laatste manieren om de financiële situatie van een pensioenfonds te verbeteren. Dit blijft echter een uiterste middel dat alleen in uiterste nood kan worden ingezet. In ons herstelplan is hierin niet voorzien, wel staan hierin andere maatregelen genoemd. We kunnen echter geen garantie voor de toekomst geven. De financiële crisis is immers nog niet voorbij. PensioenPraat 7

8 Even voorstellen: Uw lezerspanel In PensioenPraat 39 stond een oproep voor deelnemers aan een lezerspanel. Het doel: de communicatie van Pensioenfonds SABIC-IP nog beter afstemmen op de wensen van de deelnemers. Te beginnen met PensioenPraat. Vijf deelnemers meldden zich aan. Hieronder stellen ze zich voor. Ik ben Christine Blommerde, 48 jaar, sinds 1983 werkzaam binnen het bedrijf. Ik ben de secretaresse van Rajita D Souza, Director Human Resources Europe en het HR Team. Ik wilde graag in het lezerspanel, omdat ik merkte dat ik niet alle artikelen in de PensioenPraat begrijp. Ik neem aan dat er meerdere werknemers zijn met hetzelfde probleem en wil graag meehelpen om, voor zover dat mogelijk is natuurlijk*, de artikelen eenvoudiger, voor iedereen in duidelijkere taal, te maken. * Ik begrijp dat er een aantal standaard termen zijn die niet te veranderen zijn. Marketing Communications en Global Marketing. Sinds januari 2009 werk ik als assistant op de afdeling Shared Services Finance. De reden van mijn aanmelding voor het lezerspanel van PensioenPraat is dat ik het van het grootste belang vind dat er begrijpelijke taal wordt gebruikt in deze best wel complexe materie. Daarnaast hoop ik door wat meer reclame voor PensioenPraat te gaan maken mijn collega s en oud-collega s te overtuigen dit blad niet ongelezen op te bergen. Ik ben Hedwig Meesters. In 1988 begonnen op de afdeling Douane & Verzekeringen en sinds 1999 secretaresse Chem- Ops. Verder ben ik lid van de Gezondercommissie en zit ik in de redactie van Elements. In mijn vrije tijd schrijf ik korte verhalen en thrillers. Je zou kunnen zeggen dat taal een hobby van me is. Vandaar dat ik me aanmeldde voor het lezerspanel. Ik ben Roos Proto, 45 jaar, in 1989 begonnen bij GE Plastics. In de afgelopen 21 jaar ben ik werkzaam geweest op diverse afdelingen o.a. Technology, Mijn naam is Marcel Melsen. Sinds 1990 werkzaam bij SF&S als operator. Ik doe mee met het lezerspanel omdat ik van veel mensen hoor dat de PensioenPraat te ingewikkeld is en ze het daarom maar niet lezen. Ik ben gevraagd door Peter van Tilburg om met het lezerspanel mee te doen. En ik ben benieuwd of we het leesbaarder/toegankelijker kunnen maken, zodat alle mensen straks weten waar we nu voor aan het werken zijn. Ik ben Donald van Sintmaartensdijk, shiftcoach op de FCP. Pensioen was voor mij altijd een ver-van-mijn-bed-show. Maar veel mensen in mijn omgeving gaan nu wel de richting van pensionering op. Ik dacht, als ik nu lid ben van het lezerspanel kom ik meer te weten over pensioen. En dan kan ik een klankbord zijn voor de mensen in mijn omgeving. PensioenPraat 8

9 Door de crisis en de stijgende kosten van pensioenen kwam de vraag Is ons pensioenstelsel nog wel toekomstbestendig? Het antwoord van de commissies Goudswaard en Frijns 1 was duidelijk: nee. Maar hoe moet het dan wel? In juni is er een Pensioenakkoord gesloten over veranderingen die in de toekomst pensioenen betaalbaar moeten houden. Een aantal vragen en antwoorden om u te informeren over dit Pensioenakkoord. Vragen en antwoorden over het Pensioenakkoord Hoe houden we pensioenen betaalbaar? Wat is de aanleiding voor het Pensioenakkoord? Er zijn twee aanleidingen: de economische crisis en het feit dat mensen steeds ouder worden (vergrijzing). Door de economische crisis is de financiële situatie van veel pensioenfondsen verslechterd. Ook van ons pensioenfonds. Doordat mensen ouder worden, worden pensioenenkosten ook hoger. Dit omdat we pensioenuitkeringen steeds langer moeten uitbetalen. Als ons huidige (pensioen)systeem niet verandert, is het op de lange termijn niet meer mogelijk om alle pensioenen te kunnen betalen. Wat houdt het Pensioenakkoord in? In het Pensioenakkoord staat een aantal voorstellen om de AOW en de pensioenen aan de vergrijzing aan te passen. Ook staan er in het Pensioenakkoord voorstellen die de pensioenfondsen minder kwetsbaar zouden moeten maken voor ontwikkelingen op de financiële markten. De voorstellen uit het Pensioenakkoord zijn gebaseerd op de rapporten van de commissies Goudswaard en Frijns. Wat de adviezen precies inhouden, leest u in het kader op de volgende pagina. Wie heeft dit Pensioenakkoord opgesteld? Het Pensioenakkoord is opgesteld door de werkgevers- en werknemersorganisaties op landelijk niveau. Samen vormen zij de Stichting van de Arbeid (Star) 2. Wat zijn de voordelen? Het grote voordeel van dit Pensioenakkoord is dat er goed gekeken wordt naar het betaalbaar houden van de pensioenen en de AOW. En daar heeft op de lange termijn iedereen profijt van. Wat zijn de nadelen? Eén van de nadelen is dat het risico (zoals beleggingsrisico en het langlevenrisico 3 ) steeds meer bij de deelnemer Lees verder op pagina 10 1 De commissies Goudswaard en Frijns hebben van minister Donner de opdracht gekregen om te onderzoeken of ons pensioenstelsel wel toekomst heeft. In de vorige PensioenPraat heeft hierover kunnen lezen. 2 In de Stichting zijn vertegenwoordigd: Vereniging VNO-NCW (VNO-NCW), de Koninklijke Vereniging MKB-Nederland (MKB), de Federatie Land- en Tuinbouw-organisatie Nederland (LTO), de Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV), het Christelijk Nationaal Vakverbond (CNV), de Vakcentrale voor Middengroepen en Hoger Personeel (MHP). 3 Langlevenrisico: Dit is het risico dat een deelnemer langer leeft dan op basis van algemene statistische gegevens met betrekking tot levensverwachting en sterftecijfers mag worden verwacht. PensioenPraat 9

10 VERVOLG VAN PAGINA 9 komt te liggen. Daarmee valt ook een stukje zekerheid weg. De gedachte Mijn pensioen, dat zit wel goed, is niet langer van deze tijd. Dit verandert steeds meer in: Pensioen, daar moet ik zelf actief wat mee doen. Wanneer ga ik iets van dit Pensioenakkoord merken? Het doel is om in 2011 de eerste veranderingen door te voeren. Maar omdat de Pensioenwet en fiscale wetgeving aangepast moeten worden, lijkt het bijna niet mogelijk om die datum te halen. Dat het gaat veranderen is bijna zeker: veel partijen zijn het erover eens dat er iets moet veranderen. De verwachting is daarom dat het nieuwe kabinet de voorstellen uit het Pensioenakkoord gaat overnemen. Wat dit precies voor u gaat betekenen, is nu nog niet te zeggen omdat er nog allerlei beslissingen genomen moeten worden. Welke adviezen over pensioenen staan er zoal in het Pensioenakkoord? Stel de pensioenleeftijd uit Door het uitstellen van de pensioenleeftijd wordt het pensioen minder lang uitgekeerd omdat de pensioenuitkering later ingaat. Hierdoor stijgen de kosten minder hard. In het Pensioenakkoord staat het advies om in 2011 de pensioenleeftijd te verhogen naar 66 jaar en in 2015 naar 67 jaar. Keer het pensioen voor een bepaalde vaste periode uit Door het pensioen een vaste periode uit te keren, zijn de kosten van het pensioen overzichtelijk. Is de verwachting dat we (nog) ouder worden? Dan kan het zo zijn dat de pensioenuitkering voor de mensen die op dat moment met pensioen gaan, wordt verlaagd. Hoe dit verder precies eruit komt te zien, is nog niet bekend. Maak de pensioenregeling meer flexibel Bij dit voorstel gaan de pensioenen als het ware mee met veranderingen op de financiële markten. Als de beleggingsrendementen tegenvallen wordt het gemakkelijker om pensioenen te verlagen. Het gevolg van deze verandering is dat er voor u minder zekerheid is over de hoogte van het uiteindelijke pensioen. Welke adviezen over de AOW staan er in het pensioenakkoord? De overheid beslist wat er met de AOW gebeurt. Toch heeft de Star ook voorstellen gedaan over de AOW. Zo stelt de Star voor om de AOW leeftijd uit te stellen naar 66 jaar in 2020 en in 2025 naar 67 jaar. Iedere vijf jaar zou bekeken moeten worden of de AOWleeftijd verder moet opschuiven. Gaat u verhuizen? Als u binnen Nederland verhuist, is het niet nodig om een adreswijziging door te geven. Deze ontvangen wij automatisch via de Gemeentelijke Basisadministratie. Een verhuizing naar en in het buitenland moet u wel zelf aan de administratie van het pensioenfonds doorgeven. Dit is ook belangrijk als u uit dienst treedt en uw pensioenrechten bij ons fonds achterlaat. Wij willen u immers wel kunnen bereiken rond uw pensioendatum om uw pensioen tot uitkering te kunnen laten komen. Nuttige links over pensioenen Wilt u meer informatie over pensioenen? Kijk dan eens op de volgende websites. De website is een onafhankelijke, niet commerciële informatiebron. Er staat een groot aantal organisaties achter. Zij doen dit, omdat ze vinden dat de Nederlander meer moet nadenken over zijn pensioen. Als u een probleem heeft met uw pensioen kunt u dit voorleggen aan de Ombudsman Pensioenen. Kijk eerst op Het postadres is: Ombudsman Pensioenen Postbus 93560, 2009 AN Den Haag Telefoon (070) Op vindt u meer nuttige links. PensioenPraat 10

11 40 jaar pensioenfonds De nieuwe prijsvraag Het Pensioenfonds bestaat dit jaar 40 jaar. In het najaar van 1970 is ons pensioenfonds gestart. In PensioenPraat willen we aandacht besteden aan dit heugelijke feit. Om u te prikkelen heeft de redactie voor dit jaar een prijsvraag opgezet met vragen uit onze rijke historie. Dit keer de tweede prijsvraag Er is ongelofelijk veel gebeurd in de afgelopen veertig jaar. Met name de groei van het fonds in de jaren 80 en 90 (van de vorige eeuw alweer) was opvallend. Niet alleen door de personeelsgroei van de vestiging Bergen op Zoom, maar ook dankzij het instromen van bijna alle GE ondernemingen in Nederland. Als u naar het huidige deelnemerbestand kijkt, zo n vijfduizend, is dat dus een gigantische groei ten opzichte van de 93 deelnemers waarmee we begonnen. Voor de tweede prijsvraag hebben we onze vraag daar weer op gebaseerd. Op de website vindt u de huidige statistieken in het kwartaaloverzicht: deelnemers en 642 miljoen euro pensioenverplichtingen. Dit ten opzichte van 93 deelnemers en???? euro in Stuur uw antwoord op de vraag vóór 1 november naar: of naar Stichting Pensioenfonds SABIC IP, Postbus 117, 4600 AC Bergen op Zoom, o.v.v. Prijsvraag PensioenPraat. De redactie De vraag van deze PensioenPraat: WAT WAS HET STARTKAPITAAL VAN HET PENSIOENFONDS IN 1970? A) e B) e C) e We hebben de gulden van toen op e 2,20 gezet en de getallen op afgerond. De winnaar is bekend... De eerste jubileumprijsvraag in de vorige PensioenPraat heeft een winnaar! Christ Hopmans stuurde het juiste antwoord in. We begonnen dus met 93 deelnemers in 1970 (antwoord A). Jammer dat we zo weinig reacties kregen. Christ was de enige inzender. Ik woon bij hem in de buurt, dus meteen maar even langs gefietst. Maar..., zoals een goed pensionado betaamt, was Christ lekker op vakantie. Op zijn 06 trof ik hem in de camper ergens langs s Heren wegen. Gefeliciteerd Christ!, hoe kwam je aan het goede antwoord? Nou ik was het eerste personeelslid in Bergen op Zoom en ik ken mijn personeelsnummer nog, dus dat was makkelijk raden. Begin september fietste ik nogmaals naar Christ met de cadeaubon van 25 euro. Lau de Smet Christ Hopmans (rechts) krijgt de cadeaubon van Lau de Smet. PensioenPraat 11

12 Bestuur van het pensioenfonds Frederik Grever - voorzitter Theo Dekkers - secretaris Jos van Gisbergen - plaatsvervangend secretaris Debbie Hameetman Lau de Smet Jurgen Stockbroekx Willem Grin Jan-Leen Boot (nog officieel te benoemen) Directeur Arthur Smit Heeft u een klacht? Vindt u dat uw pensioen niet juist is vastgesteld? Of heeft u een klacht over de pensioenregeling of dienstverlening? Dan kunt u uw klacht kenbaar maken. Hoe legt u een klacht voor? U kunt hiervoor gebruik maken van het klachtenformulier. Deze vindt u op onder de knop Contact. Uw klacht kunt u richten aan TKP. Zij zorgen dat uw klacht in behandeling wordt genomen. Zoeken naar een oplossing Pensioenfonds SABIC-IP wil met de klachtenprocedure zorgen dat de deelnemers op een makkelijke manier een klacht kunnen indienen en zorgen dat deze naar tevredenheid wordt opgelost. Administratief assistent Carla Ligtenberg Deelnemersraad Huib van den Durpel - voorzitter Gerrit op den Dries - vice-voorzitter Jan van Es - secretaris Peter van Tilburg Arnold van Valen Ben Jonker Ed Schlarmann Administratie Carla Ligtenberg (0167) Verantwoordingsorgaan Peter Broers - voorzitter Jan van Es - secretaris Joop Tillema Huib van den Durpel Bernard Klazema Vacature Het verantwoordingsorgaan bestaat uit vertegenwoordigers namens de werkgever, de werknemers en de gepensioneerden. Het orgaan beoordeelt het door het bestuur gevoerde beleid, de gemaakte beleidskeuzes en de naleving van de principes van Goed Pensioenfonds Bestuur. PensioenPraten vindt u op Wilt u nog eens een PensioenPraat opnieuw lezen of bent u op zoek naar een bepaald artikel? Op de website van het pensioenfonds vindt u de PensioenPraten van de afgelopen jaren terug. Ook staat daar een overzicht van de belangrijkste artikelen die in PensioenPraat hebben gestaan. Neemt u gerust een kijkje op onder de kop Publicaties. Pensioendesk Correspondentieadres TKP Postbus 501, 9700 AM Groningen Bezoekadres TKP Europaweg 27, 9723 AS Groningen Contactpersonen TKP Pensioendesk Telefoon pensioendesk TKP (050) adres pensioendesk TKP Internetadres TKP Helpdesk Delta Lloyd (Geflex/Gesave) Informatie over beleggingsbeleid: (020) Informatie over uw saldo: (020) PensioenPraat 12

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management)

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #10 januari 14 1 Wat komt er op ons af? Dekkingsgraad stabiel Alle pensioenen omhoog 2 Tijdelijke pensioenregeling 1 jaar verlengd 3 Anw-hiaatpensioenregeling

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Algemeen Mijnwerkersfonds

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Algemeen Mijnwerkersfonds Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Algemeen Mijnwerkersfonds Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management) uitgevoerd.

Nadere informatie

Uw pensioen in onzekere tijden

Uw pensioen in onzekere tijden Uw pensioen in onzekere tijden Stichting Pensioenfonds 1 Inleiding Dekkingsgraad per 31 december 2011 is 83,7%. Het pensioenfonds loopt (ver) achter op herstelplan. Voorlopig kortingsbesluit is noodzakelijk.

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2010. Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd. Algemeen Mijnwerkersfonds

Uw pensioenbulletin juli 2010. Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd. Algemeen Mijnwerkersfonds Uw pensioenbulletin juli 2010 Algemeen Mijnwerkersfonds Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd Door de huidige dekkingsgraad en de onzekere economische omstandigheden heeft het bestuur, na advies van

Nadere informatie

Wat u moet weten over beleggen

Wat u moet weten over beleggen Rabo BedrijvenPensioen Wat u moet weten over beleggen Beleggen voor het Rabo BedrijvenPensioen Uw werkgever betaalt pensioenpremies voor het Rabo BedrijvenPensioen. In deze brochure leest u hoe we deze

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Nummer 14 > Jaargang 10 > November 2012 inhoud > Financiële positie: dekkingsgraad blijft laag [p.1] Bestuur / Verantwoordingsorgaan [p.2] Uniform Pensioen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC

Stichting Pensioenfonds SABIC Stichting Pensioenfonds SABIC Presentatie SPF tijdens algemene ledenvergadering VGSE 15 april 2010 Jan van den Berg, voorzitter SPF 1 Programma 1. Algemeen 2. Situatie SPF eind 2008 3. Ontwikkelingen SPF

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420

datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420 Aan: alle actieve deelnemers alle gewezen deelnemers alle pensioengerechtigden datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420 Betreft: de risico s van het pensioenfonds voor

Nadere informatie

PensioenPraat. Wat denkt ú bij het woord pensioen? Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Nr.

PensioenPraat. Wat denkt ú bij het woord pensioen? Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Nr. PensioenPraat Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics Nr. 42 April 2011 Wat denkt ú bij het woord pensioen? Prijswinnaar Ben Jonker De Beleggingscommissie Work out! Nr. 42 APRIL 2011

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Uw pensioen en Flexioen. Flexibel Individueel Pensioen

Uw pensioen en Flexioen. Flexibel Individueel Pensioen Uw pensioen en Flexioen Flexibel Individueel Pensioen Uw pensioen en Flexioen U bouwt een pensioeninkomen op via uw werkgever. Dit pensioeninkomen ontvangt u nadat u gepensioneerd bent, naast uw AOW-uitkering.

Nadere informatie

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015 Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Agenda 1. Rol klankbordgroep 2. Waarom een nieuwe pensioenregeling?

Nadere informatie

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief?

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief? Mei 2012 Extra nieuwsbrief Waarom een extra nieuwsbrief? De positie van pensioenfondsen krijgt voortdurend veel aandacht in de media. De berichten over pensioenen zijn vaak complex en de laatste tijd nogal

Nadere informatie

Pensioen. Beleggen voor uw p ensioen

Pensioen. Beleggen voor uw p ensioen Uw Pensioen Beleggen voor uw p ensioen In deze brochure over beleggen staat algemene informatie en is bedoeld om deelnemers aan de Stichting Pensioenfonds SNT (STPS) een algemeen beeld te geven. We besteden

Nadere informatie

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014. Stand van zaken SVG. 1 van 20

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014. Stand van zaken SVG. 1 van 20 Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014 Stand van zaken SVG 1 van 20 Programma Pensioenfonds SVG Wat speelt er rond de pensioenen? Financiële positie SVG Kortingsmaatregel Vooruitblik 2014-2015

Nadere informatie

Jaarbericht 2014. Financiële positie Pensioenfonds Forbo 3. 2014 in cijfers 5. Wijzigingen in de pensioenregeling 7

Jaarbericht 2014. Financiële positie Pensioenfonds Forbo 3. 2014 in cijfers 5. Wijzigingen in de pensioenregeling 7 Jaarbericht 2014 Financiële positie Pensioenfonds Forbo 3 2014 in cijfers 5 Wijzigingen in de pensioenregeling 7 De organisatie Pensioenfonds Forbo 8 Kerncijfers 11 2014 stond vooral in het teken van gewijzigde

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 blad 1 van 7 Het Metro Pensioenfonds Hieronder eerst een aantal bijzonderheden over het Metro Pensioenfonds. Het Metro Pensioenfonds is opgericht

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. #8 december 12

Pensioen Nieuws. #8 december 12 Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #8 december 12 1 AVEBE Pensioenfonds doet het goed in spannende tijden 2 Wolter Bouwmeester stopt als bestuurslid Nieuwe uitvoerder Pensioenspaarregeling

Nadere informatie

PensioenPraat. Herstelplan gaat de goede kant op. Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Nr. 36 April 2009

PensioenPraat. Herstelplan gaat de goede kant op. Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Nr. 36 April 2009 PensioenPraat Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics Nr. 36 April 2009 Herstelplan gaat de goede kant op Voorkom heffingsrente Pensioenoverzicht komt er aan Wat gebeurt er met mijn

Nadere informatie

Ontwikkelingen in 2012

Ontwikkelingen in 2012 1 Jaarbericht 2012 Ontwikkelingen in 2012 2012 was, in alle opzichten, weer een bewogen jaar. We kregen onder meer te maken met hectische ontwikkelingen op de financiële markten, met veranderingen in de

Nadere informatie

Risico s rond pensioen

Risico s rond pensioen Risico s rond pensioen Uitgave maart 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

Het PWRI is er voor ons

Het PWRI is er voor ons Het PWRI is er voor ons Populair jaarverslag 2013 106 102 1.104 2.707 40.937 39.915 Gepensioneerden Werkgevers Voormalige deelnemers Actieve deelnemers WIW SW 98.364 33.926 Onderweg zijn Het PWRI is op

Nadere informatie

Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010. Welkom

Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010. Welkom Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010 Welkom Waar willen wij het met elkaar over hebben? Pensioen anno 2010 Stand van Zaken AOW en Pensioenakkoord 4

Nadere informatie

Beleggen. voor uw pensioen

Beleggen. voor uw pensioen Beleggen voor uw pensioen In deze brochure over beleggen staat algemene informatie. Deze brochure is bedoeld om werknemers van KPN Contact een algemeen beeld te geven. We besteden veel aandacht aan de

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014 De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 ustus 2014 Op 31 ustus 2014 liep het kortetermijnherstelplan van Pensioenfonds UWV af. Tegen de verwachting in heeft het pensioenfonds de pensioenen

Nadere informatie

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Er verandert wat aan je pensioen 15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Over de pensioenleeftijd en de AOW 1. Moet ik nu blijven werken tot 67 jaar? Het pensioen dat je vanaf

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009 Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics Verkort Jaarverslag 2009 Inleiding 2009 is voor de Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics (hierna Pensioenfonds SABIC-IP) weer een bijzonder

Nadere informatie

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Verkort jaarverslag 2009 2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Het jaar 2009 stond in het teken van het treffen van maatregelen om de financiële positie van het fonds weer op het gewenste

Nadere informatie

Verstandig beleggen voor een goed pensioen

Verstandig beleggen voor een goed pensioen Verstandig beleggen voor een goed pensioen Brochure Actieve Lifecycles en Zelf Beleggen voor u als werknemer U hebt een Persoonlijk Pensioen Plan bij Delta Lloyd. Het Persoonlijk Pensioen Plan is een pensioenregeling

Nadere informatie

Verstandig beleggen voor een goed pensioen

Verstandig beleggen voor een goed pensioen Verstandig beleggen voor een goed pensioen Brochure Index Lifecycles en Zelf Beleggen voor u als werknemer U hebt een Persoonlijk Pensioen Plan bij Delta Lloyd. Het Persoonlijk Pensioen Plan is een pensioenregeling

Nadere informatie

POPULAIR JAARVERSLAG 2013

POPULAIR JAARVERSLAG 2013 POPULAIR JAARVERSLAG 2013 2 Het herstel van onze financiële positie blijft absolute topprioriteit. Twee gezichten Het jaar 2013, maar ook 2014 dat nog grotendeels voor ons ligt, kent twee gezichten. Enerzijds

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Waardeoverdracht bij indiensttreding Voor werknemers van PostNL en gelieerde ondernemingen

Waardeoverdracht bij indiensttreding Voor werknemers van PostNL en gelieerde ondernemingen Waardeoverdracht bij indiensttreding Voor werknemers van PostNL en gelieerde ondernemingen Uw pensioen bij Pensioenfonds PostNL Is waardeoverdracht wenselijk in mijn geval? 4 9 Pensioenen overdragen Gevolgen

Nadere informatie

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Waarom langer doorwerken? De levensverwachting stijgt Elke generatie leeft langer dan de vorige. Dat is al langer bekend, maar de stijging van de levensverwachting

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2013

Verkort Jaarverslag 2013 Verkort Jaarverslag Han Thoman: Ons bestuur is zich echt goed bewust van de risico s die het pensioenfonds loopt. Voorzitter Han Thoman Onze financiële positie is redelijk maar moet nog beter Een jaar

Nadere informatie

Verkort jaarverslag SBZ 2011

Verkort jaarverslag SBZ 2011 Verkort jaarverslag SBZ 2011 uitgave van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars Verkort jaarverslag SBZ 2011 1 Voorwoord Hoe ging het in 2011 met SBZ? In het complete jaarverslag 2011 gaan

Nadere informatie

Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE?

Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE? Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE? Als bestuur nemen we ieder jaar vele besluiten. Een van de belangrijkste besluiten is die over de indexatie, ook wel toeslagverlening genoemd.

Nadere informatie

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten.

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten. Nieuwsbrief Ballast Nedam Pensioenfonds September 2013 Tijd voor een nieuwsbrief van uw Pensioenfonds. Er gebeurt veel in de Nederlandse pensioenwereld; dat kan u bijna niet zijn ontgaan. In onze vorige

Nadere informatie

Uw pensioen en Flexioen. Flexibel Individueel Pensioen

Uw pensioen en Flexioen. Flexibel Individueel Pensioen Uw pensioen en Flexioen Flexibel Individueel Pensioen Uw pensioen en Flexioen U bouwt een pensioeninkomen op via uw werkgever. Dit pensioeninkomen ontvangt u nadat u gepensioneerd bent, naast uw AOW-uitkering.

Nadere informatie

Beschikbarepremieregeling

Beschikbarepremieregeling Beschikbarepremieregeling Beleggen voor uw pensioen Meer weten? Hoe werkt beleggen? 4 Hoeveel pensioen krijgt u? Beleggingsmogelijkheden 5 Hoeveel beleggingsrisico wilt u lopen? 7 8 Geef uw keuze door

Nadere informatie

Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort jaarverslag 2007: een jaar vol uitdagingen

Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort jaarverslag 2007: een jaar vol uitdagingen PensioenPraat Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics Nr. 34 September 2008 Verkort jaarverslag 2007: een jaar vol uitdagingen Stand van zaken over de overgang naar SABIC (3) Wijziging

Nadere informatie

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent.

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent. Naam Adres Postcode + woonplaats Land ONDERWERP: SITUATIE PENSIOENFONDS ROCKWOOL EN MOGELIJKE VERLAGING VAN UW PENSIOEN BIJLAGEN: EVALUATIEMOMENTEN IN HERSTELPLAN, ONTWIKKELING DEKKINGSGRAAD, DEKKINGSGRAAD

Nadere informatie

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 Pensioen voor pensioengerechtigdenblad maart 2016 WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2 Online klantenpanel GEZOCHT: MENSEN MET EEN MENING! 3 WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 BELEGGEN

Nadere informatie

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Waarom langer doorwerken? De levensverwachting stijgt Elke generatie leeft langer dan de vorige. Dat is al langer bekend, maar de stijging van de levensverwachting

Nadere informatie

Verkort jaarverslag PHI 2010

Verkort jaarverslag PHI 2010 Verkort jaarverslag PHI 2010 uitgave van stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de houtverwerkende industrie Voorwoord 2010 was een roerig jaar. Ook voor Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Houtverwerkende

Nadere informatie

VERENIGING VAN GEPENSIONEERDEN BERGEN OP ZOOM, 29 NOVEMBER 2013

VERENIGING VAN GEPENSIONEERDEN BERGEN OP ZOOM, 29 NOVEMBER 2013 VERENIGING VAN GEPENSIONEERDEN BERGEN OP ZOOM, 29 NOVEMBER 2013 INHOUD 1. Bestuur en directie 2. Ontwikkelingen 2013 Ontwikkelingen dekkingsgraad Ontwikkelingen beleggingsresultaat Ontwikkelingen deelnemersbestand

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Korte termijn: onnodig korten van rechten voorkomen. Lange termijn: naar een nieuw FTK op basis van nieuwe pensioencontracten

Korte termijn: onnodig korten van rechten voorkomen. Lange termijn: naar een nieuw FTK op basis van nieuwe pensioencontracten Korte termijn: onnodig korten van rechten voorkomen Lange termijn: naar een nieuw FTK op basis van nieuwe pensioencontracten De daling van de dekkingsgraden heeft de afgelopen weken een uitgebreide discussie

Nadere informatie

Een nieuwe pensioenregeling

Een nieuwe pensioenregeling Een nieuwe pensioenregeling De pensioenregeling van Pensioenfonds voor de Accountancy wordt per 1 januari 2015 aangepast. Het bestuur heeft inmiddels de hoofdlijnen van de nieuwe regeling vastgesteld.

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Pensioenfonds Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

Het jaarverslag 2014 samengevat

Het jaarverslag 2014 samengevat Het jaarverslag 2014 samengevat Uw pensioenfonds blikt terug én vooruit Deelnemers 1.711 In 2014 verdiende het fonds 55,1 miljoen dankzij beleggen. Dat bedrag staat voor een rendement van 20,1%. Het fonds

Nadere informatie

PensioenPraat. lees de PensioenPraat. Blijf op de hoogte. Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Nr.

PensioenPraat. lees de PensioenPraat. Blijf op de hoogte. Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Nr. PensioenPraat Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics Nr. 35 December 2008 Blijf op de hoogte lees de PensioenPraat Johan van de Eijnden heeft zijn (pensioen-) zaken voor elkaar Afscheid

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 12 > JAARGANG 8 > SEPTEMBER 2011 inhoud > De financiële situatie bij pensioenfondsen [p.1] Pensioenleeftijd 65 jaar, wat als ik eerder

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Nieuws over uw pensioen

Nieuws over uw pensioen Nieuws over uw pensioen uitgave van Stichting Pensioenfonds Wonen APRIL 2015 PAG. 2 Meer stabiliteit en transparantie PAG. 4 Verantwoordingsorgaan houdt bestuur scherp PAG. 5 12.000 deelnemers kiezen voor

Nadere informatie

Pensioennieuwsbrief AC Rijksvakbonden. Februari 2012. Ferry Pereboom Angelique Kansouh

Pensioennieuwsbrief AC Rijksvakbonden. Februari 2012. Ferry Pereboom Angelique Kansouh Pensioennieuwsbrief AC Rijksvakbonden Ferry Pereboom Angelique Kansouh Februari 2012 De AC Rijksvakbonden zijn een initiatief van NCF, Juvox, VPW en VCPS Inhoudsopgave 0. Voorwoord......... 3 1. Lage dekkingsgraad

Nadere informatie

omlaag korting op pensioenen in 2014?

omlaag korting op pensioenen in 2014? grijs december Nº11 grijs 1 voor iedereen die nu meer wil weten over later nr.11 december 65, AOW en 3 4 opbouwpercentage pensioen omlaag 6 nieuwe pensioenregeling korting op pensioenen in 2014? Als het

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland In deze nieuwsbrief Voorwoord Wat betekenen de nieuwe pensioenmaatregelen voor u? De informatie in dit document is eigendom van en mag noch in haar geheel noch gedeeltelijk van. Page 2 of 5 Voorwoord In

Nadere informatie

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009 Pensioenbijeenkomst herstelplan 2009 Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB) over herstelplan 2009 juli 2009 Inleiding Waarom 5 pensioenbijeenkomsten? ernstige situatie met grote gevolgen voor

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

Pensioen. Inhoud. Nieuws. Pagina 2. Dit zijn wij. Pagina 3. Ontwikkelingen bij Pensioenfonds UWV. Pagina 4. Het jaarplan 2015.

Pensioen. Inhoud. Nieuws. Pagina 2. Dit zijn wij. Pagina 3. Ontwikkelingen bij Pensioenfonds UWV. Pagina 4. Het jaarplan 2015. nummer 5 - maart 2015 Pensioen &u Inhoud Pagina 2 Nieuws Pagina 3 Dit zijn wij Pagina 4 Ontwikkelingen bij Pensioenfonds UWV Pagina 6 Het jaarplan 2015 Pagina 7 Veelgestelde vragen aan de Pensioendesk

Nadere informatie

STIJGING LEVENSVERWACHTING MAAKT PENSIOEN DUURDER LANG ZULLEN WE LEVEN!

STIJGING LEVENSVERWACHTING MAAKT PENSIOEN DUURDER LANG ZULLEN WE LEVEN! Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland met o.a. Pensioen-APK en keuzemogelijkheden als u met pensioen gaat! STIJGING LEVENSVERWACHTING MAAKT PENSIOEN DUURDER LANG ZULLEN WE LEVEN! Vergelijk de

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM Aanpassing pensioenregeling een must Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM 1 Aanpassing pensioenregeling een must Inhoud Marcel Brussee: Achtergrond wijzigingen

Nadere informatie

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN VOORWOORD HERSTELPLAN PGB 2009-2014 Al genomen maatregelen: meer zekerheid in beleggingsbeleid Premieverhoging:

Nadere informatie

OWASE Pensioenforum 26 juni 2013. 3 juli 2013 OWASE. Welkom. bij

OWASE Pensioenforum 26 juni 2013. 3 juli 2013 OWASE. Welkom. bij Welkom OWASE Pensioenforum 26 juni 2013 OWASE 3 juli 2013 bij Pensioenfonds en solidariteit: één voor allen, allen voor één! www.owase.nl PFO20130626/20130703 2 Programma Pensioenforum De bedoeling van

Nadere informatie

PensioenPraat. De Nederlandsche Bank keurt herstelplan goed. Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Nr.

PensioenPraat. De Nederlandsche Bank keurt herstelplan goed. Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Nr. PensioenPraat Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics Nr. 37 Oktober 2009 De Nederlandsche Bank keurt herstelplan goed Arthur Smit nieuwe directeur Pensioenfonds SABIC-IP Willem Salemink

Nadere informatie

Nieuwsbrief van uw pensioenfonds

Nieuwsbrief van uw pensioenfonds KIX code Nieuwsbrief van uw pensioenfonds Pensioengerechtigden en voormalige deelnemers Pensioenreglement I en II Zeist, december 2014 1. Financiële positie PNB is

Nadere informatie

De grootste financiële beslissing in een mensenleven

De grootste financiële beslissing in een mensenleven De grootste financiële beslissing in een mensenleven 1 520.000.000.000,- ( 520 mrd) Totale hypotheekschuld van Nederlandse huishoudens Bron: NMa 2 170.000,- De gemiddelde grootte van een hypotheek in Nederland

Nadere informatie

Publieksjaarverslag 2013

Publieksjaarverslag 2013 Publieksjaarverslag 2013 publieksjaarverslag 2013 2 Introductie Voorzitter Wim Hamers blikt terug op het afgelopen jaar en kijkt vooruit. 4 Inhoud Herstel zet door In 2013 verbeterde de financiële positie

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

PensioenPraat. Stand van zaken aangaande de overgang naar SABIC. Laatste nieuws

PensioenPraat. Stand van zaken aangaande de overgang naar SABIC. Laatste nieuws PensioenPraat www.pensioenfondssabic-ip.nl Uitgave van Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics 32 Nr. 32 - DECEMBER 2007 Secretariaat bestuur Postbus 117 4600 AC Bergen op Zoom Administratie

Nadere informatie

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 AMF een goed geregeld pensioen Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 Het bestuur van het Algemeen Mijnwerkersfonds (AMF) wil haar rechthebbenden van goede en belangrijke informatie voorzien. Leest u

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad. staat de nieuwe beleidsdekkingsgraad

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad. staat de nieuwe beleidsdekkingsgraad Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE www.pensioenfondsavebe.nl #13 augustus 15 1 Financiële situatie Pensioenfonds AVEBE 2 Nieuwe financiële spelregels voor pensioenfondsen 3/4

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

De feiten op een rij. De beschikbare premieregeling

De feiten op een rij. De beschikbare premieregeling De feiten op een rij De beschikbare premieregeling De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij De beschikbare premieregeling Verzekeraars bieden diverse pensioenregelingen aan, waaraan werknemers

Nadere informatie

Pensioen. Waardeoverdracht bij indiensttreding

Pensioen. Waardeoverdracht bij indiensttreding Uw Pensioen Waardeoverdracht bij indiensttreding In deze brochure over waardeoverdracht staat algemene informatie en is bedoeld om deelnemers aan het Stichting Pensioenfonds SNT (STPS) algemene informatie

Nadere informatie

Pensioennieuws is een uitgave van het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie en het Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Pensioennieuws is een uitgave van het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie en het Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Pensioennieuws December 2014 Nummer 17 Pensioennieuws is een uitgave van het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie en het Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Het Baksteenpensioenfonds

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2014. We gaan met goed vertrouwen de onderhandelingen in. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2014. We gaan met goed vertrouwen de onderhandelingen in. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2014 Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf We gaan met goed vertrouwen de onderhandelingen in De kosten per deelnemer blijven stijgen. Een pensioenverhoging zit er de komende jaren

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

Nieuwsbrief van uw pensioenfonds

Nieuwsbrief van uw pensioenfonds KIX code Nieuwsbrief van uw pensioenfonds Deelnemers Pensioenreglement I Zeist, december 2014 1. Financiële positie PNB is stabiel 2. Uw pensioenpremie in 2015 3.

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Dekkingsgraad 100% Belegd vermogen 74,7 miljard Rendement tweede kwartaal 8,4% Herstelplan goedgekeurd In het tweede kwartaal heeft Pensioenfonds Zorg en Welzijn een rendement

Nadere informatie

Beschikbarepremieregeling

Beschikbarepremieregeling Beschikbarepremieregeling Beleggen voor uw pensioen Meer weten? Hoe werkt beleggen? 4 Hoeveel pensioen krijgt u? Beleggingsmogelijkheden 5 Hoeveel beleggingsrisico wilt u lopen? 7 8 Geef uw keuze door

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2015. Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3. Kwartaalbericht 3e kwartaal 2015 1

Kwartaalbericht 2015. Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3. Kwartaalbericht 3e kwartaal 2015 1 Kwartaalbericht 2015 Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3 Als je werkt bij ING Bank voert ING CDC Pensioenfonds vanaf 1 januari 2014* jouw huidige pensioenregeling

Nadere informatie

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015:

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015: Pensioen blad voor ondernemers april 2015 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 wat vinden we van ons pensioenfonds 4 Premie in 2015: pensioenpremie blijft gelijk 5 Welk pensioenloon

Nadere informatie