Exploitatiehandboek Virtueel Milieuadviesbureau

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Exploitatiehandboek Virtueel Milieuadviesbureau"

Transcriptie

1

2 Colofon Exploitatiehandboek Virtueel Milieuadviesbureau Een bijdrage uit het Digitale Universiteit-project Virtuele Projectruimte / Virtueel Bedrijf Stichting Digitale Universiteit Nijenoord 1, 3552 AS Utrecht Postbus 182, 3500 AD Utrecht Telefoon: Fax: Auteurs Darco Jansen Angelique Lansu Wilfried Ivens Lay-out Bedrijfsweb: Evelin Karsten-Meessen Handboek: Soezie van den Heuvel Copyright Stichting Digitale Universiteit Deze uitgave is binnen het consortium van de Digitale Universiteit vrijelijk te gebruiken, mits voorzien van adequate bronvermelding. Niets uit deze uitgave mag buiten het consortium openbaar worden gemaakt, verspreid en/of verveelvoudigd door middel van internet, druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het bureau van de Digitale Universiteit. Datum mei 2003 Kenmerk Projectleiding: Marc Van Laeken, Otec, OUNL Het VP/VB-project is een samenwerking van Hogeschool van Utrecht (HvU) Cetis (penvoerder) Open Universiteit Nederland (OUNL) Otec (projectleiding) Fontys Hogescholen Hogeschool Rotterdam Universiteit Twente Saxion Hogescholen Universiteit Amsterdam Vrije Universiteit Universiteit Maastricht Ichtus Hogeschool pagina 2

3 Inhoudsopgave 1 Organisatie Organisatiestructuur Organigram InCompany Milieuadvies Bedrijfsafspraken Afwezigheid Auteursrechten bedrijfsweb Begeleiding en beoordeling Eigendom projectresultaten en vertrouwelijkheid Externe contacten Communicatie Praktische informatie voor studentmedewerkers Looptijd Wie doen er mee? Onderwijsmodule Beoordeling 10 2 Projectaanpak Projectwerk Projectfases, resultaten en terminologie Projectontwikkeling Opdrachtacceptatie Sollicitatie naar projecten en projectrollen Sollicitatie naar milieuadviesprojecten Sollicitatie naar bedrijfsinterne projecten Sollicitatie naar projectrollen Communicatie met directie en projectcoach Initiële projectafspraken Opstarten van een project Hoe gaat de communicatie in het project verlopen? Hoe gaat het projectdossier eruit zien? Hoe wordt het logboek bijgehouden? Opstellen van projectwerkplan Wat zijn de algemene projectgegevens? Wat is de opdracht precies? Hoe gaan wij de opdracht globaal aanpakken? Hoe gaan wij de beschikbare tijd inzetten? Hoe verloopt het project precies? Hoe houden we het project op koers? Projectuitvoering Voortgangsrapportage Review Eindresultaat Projectafsluiting Lessons learned-rapportage 26 pagina 3

4 3 Persoonlijke ontwikkeling Specificeren van persoonlijke ontwikkeling Competenties Sollicitatie Communicatie met competentieconsulenten en directie Initiële ontwikkelingsafspraken i-dossier (individueel dossier) Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) Werken aan persoonlijke ontwikkeling Bijhouden logboek Feedback op je werkzaamheden verzamelen Resultaten van ingevulde terugkoppelingsformulieren Opstellen reflectieverslag halverwege Verbeterpunten en mogelijke aanpassing POP Afsluiting persoonlijke ontwikkeling Feedback verzamelen en eind-reflectieverslag 38 Bijlagen Persoonlijke ontwikkeling 1 Sollicitatieformulier 39 2 Beschrijving en criteria van competenties 42 3 Domeinoverzicht milieuwerkveld 50 4 Projectvoorkeurformulier 51 5 Persoonlijk ontwikkelingsplan 54 6 Assessment medewerkers 57 7 Zelfreflectieverslag 59 Projectaanpak 8 Projectwerkplan 63 9 Logboek Schriftelijke voortgangsrapportage Reviewverslag Lessons learned Eindrapport 70 Beoordeling 14 Beoordelingsprotocol 74 pagina 4

5 Introductie InCompany Milieuadvies is een bijzonder bedrijf. Ten eerste is het bevorderen van de competentie van de medewerkers belangrijker dan bij de meeste andere bedrijven. Ten tweede werken de medewerkers op afstand, langs elektronis che weg met elkaar samen. Dit handboek vertelt hoe InCompany Milieuadvies georganiseerd is, hoe het competentiegericht bedrijvend leren is vormgegeven, en verwijst naar de gereedschappen en instrumenten die daarbij nodig zijn. 1 Organisatie Welke organisatiestructuur heeft InCompany Milieuadvies en wat doen de verschillende functionarissen en afdelingen? Aan welke huisregels worden de werknemers van InCompany Milieuadvies geacht zich te houden? InCompany Milieuadvies is een bedrijf waarin de studentmedewerkers afkomstig zijn uit diverse onderwijsinstellingen. Iedere onderwijsinstelling zelf is verantwoordelijk voor de uiteindelijke beoordeling. Hoe dit bij uw onderwijsinstelling is geregeld leest u in dit hoofdstuk. InCompany Milieuadvies houdt zich op vele domeinen binnen het milieuwerkveld bezig met het adviseren naar externe opdrachtgevers. Zij doet dat in een moderne organisatie waarin werknemers professionals in hun vak werken in tijdelijk samengestelde projectteams. Ook aan de continue verbetering van het bedrijf zelf werken de medewerkers in projectteams. Binnen het bedrijf helpt men elkaar, ook over de grenzen van de eigen projectteams heen, om tot hoog kwalitatieve producten te komen, maar ook om iedereen de kans te geven zich optimaal te laten ontplooien. De werknemers gezamenlijk streven ernaar dat ieders expertise effectief en op het juiste moment wordt ingezet. Hier staat beschreven hoe een en ander is geregeld. 1.1 Organisatiestructuur Welke organisatiestructuur heeft InCompany Milieuadvies en wat doen de verschillende functionarissen en afdelingen? Organigram InCompany Milieuadvies In het overzicht van medewerkers vindt u alle medewerkers van InCompany Milieuadvies, met hun portret en hun functie en rol binnen het bedrijf. De adressen en telefoonnummers (werk en privé) van alle medewerkers van InCompany Milieuadvies vindt u in de kennisbank van de e-room. InCompany Milieuadvies kent de volgende organisatiestructuur (zie tabel 1): pagina 5

6 TABEL 1 Organigram directie directeur 1 directeur 2 projecten milieuadvies (75% werktijd) projectcoach milieuadvies 1 projectcoach milieuadvies 2 projectcoach milieuadvies 3 projectteam milieuadvies M1 projectteam milieuadvies M2 projectteam milieuadvies M3 projectteam milieuadvies M4 projectteam milieuadvies M5 projectleider projectleider projectleider projectleider projectleider projectmedewerkers projectmedewerkers projectmedewerkers projectmedewerkers projectmedewerkers experts (expertisecentrum) projecten bedrijfsintern (25% w erktijd) projectcoach bedrijfsintern 1 projectcoach bedrijfsintern 2 projectcoach bedrijfsintern 3 projectteam bedrijfsintern B11 projectteam bedrijfsintern B12 projectteam bedrijfsintern B13 projectteam bedrijfsintern B14 projectteam bedrijfsintern B15 projectleider projectleider projectleider projectleider projectleider projectmedewerkers projectmedewerkers projectmedewerkers projectmedewerkers projectmedewerkers experts (expertisecentrum) afdeling bedrijfsondersteuning competentieconsulenten (HRM) systeembeheerder (helpdesk) communicatiemedewerkers (redactie) experts (expertisecentrum) kennismanagers (kennisbank) externe contacten opdrachtgevers milieuadvies (via directie) externe experts (expertisecentrum) organisatieadviseur (via directie) examinatoren (per instelling) ombudsman (klachten) studentmedewerkers docentmedewerkers externe contacten 1.2 Bedrijfsafspraken Het bedrijf InCompany Milieuadvies heeft een aantal regels waaraan de werknemers van InCompany Milieuadvies geacht worden zich te houden. Deze afspraken zijn niet statisch en de regels zullen door de directie aangepast worden als dat wenselijk is Afwezigheid Medewerkers die wegens ziekte, vakantie of andere redenen gedurende meer dan drie dagen niet aan de activiteiten van InCompany Milieuadvies kunnen deelnemen dienen dat tijdig door te geven aan de directie. Zij dienen dit ook via de bedrijfswerkplek (e-room ) te melden aan de collega's uit hun projectteams. De directie kan in overleg met de projectleider naar een oplossing zoeken, indien noodzakelijk. pagina 6

7 1.2.2 Auteursrechten bedrijfsweb Het auteursrecht van alle materialen in het Bedrijfsweb van InCompany Milieuadvies, berusten bij InCompany Milieuadvies, met dien verstande dat de auteur(s) altijd genoemd zal (zullen) worden bij publicatie van (delen van) het materiaal; commercieel gebruik van het materiaal alleen na overleg met de auteurs kan plaatsvinden; dat de Open Universiteit Nederland het materiaal altijd en zonder voorafgaand overleg in haar studiemateriaal kan gebruiken Begeleiding en beoordeling 1 De studentmedewerker krijgt een competentieconsulent toegewezen. 2 Ieder projectteam krijgt een projectcoach toegewezen. 3 De competentieconsulent geeft begeleiding aan de studentmedewerker bij de persoonlijke ontwikkeling. 4 De projectcoach geeft begeleiding aan het projectteam bij de projectontwikkeling en uitvoering. 5 Gedurende de werkzaamheden in het bedrijf houdt de studentmedewerker een i-dossier bij. Dit i-dossier (individueel dossier) kan ingezien worden door de aan de studentmedewerker toegewezen competentieconsulent, de directie en de examinator van de eigen onderwijsinstelling. 6 Gedurende de werkzaamheden in het bedrijf houdt het projectteam gezamenlijk een projectdossier bij. Dit projectdossier (opdracht en (tussen)resultaten van de aanpak van het project) kan ingezien worden door de leden van het projectteam en de toegewezen projectcoach, de directie en de examinator van de eigen onderwijsinstelling. 7 De werkzaamheden van projectgroepen worden tussentijds en aan het eind beoordeeld door de directie. Daartoe ontvangt de directie adviesbeoordelingen over de werkzaamheden: m.b.t. de projectontwikkeling en -uitvoer van de projectcoach m.b.t. de persoonlijke ontwikkeling (competentieverwerving) van de competentieconsulent. De beoordelingen worden vastgelegd in een beoordelingsdossier. 8 De weging van diverse beoordelingsaspecten is opgenomen in een beoordelingsprotocol dat ter inzage is voor de studentmedewerker. 9 Na afloop van de werkzaamheden in het bedrijf, stelt de examinator van de eigen onderwijsinstelling op basis van het beoordelingsdossier, een judicium vast Eigendom projectresultaten en vertrouwelijkheid 1a Producten, zoals rapporten, die studentmedewerkers opleveren ten behoeve van een externe opdrachtgever zijn eigendom van de opdrachtgever. 1b Externe publicaties afgeleid van bovengenoemde producten, door een studentmedewerker alleen of samen met collega studentmedewerkers, kunnen alleen plaatsvinden na toestemming hiervoor van de opdrachtgever. 2a Producten, zoals factsheets, die studentmedewerkers opleveren ten behoeve van de opbouw van de bedrijfskennis, -communicatie of -organisatie, zijn eigendom van de deelnemende onderwijsinstellingen. 2b Publicatie van of over bovengenoemde producten, door een studentmedewerker alleen of samen met collega studentmedewerkers, kan alleen na toestemming hiervoor van de deelnemende onderwijsinstellingen. 3 In gevallen dat een opdrachtgever geheimhouding eis t met betrekking tot projectgegevens en/of -resultaten, worden hierover nadere afspraken gemaakt tussen de directie en de externe opdrachtgever. pagina 7

8 1.2.5 Externe contacten Alle externe contacten, of die nu van opdrachtinhoudelijke aard zijn of inlichtingen over InCompany Milieuadvies als bedrijf betreffen, worden geregistreerd in de bedrijfswerkplek (e-room) van het bedrijf. Bovendien houden de projectteams de directie op de hoogte van hun externe contacten Communicatie InCompany Milieuadvies gebruikt een aantal gereedschappen voor het communiceren met elkaar en het produceren van documenten: e-room groupware (gezamenlijke werkplek) met mogelijkheden voor asynchrone communicatie (discussie, documentuitwisseling, notities, attendering) en synchrone communicatie (chat); telefonisch vergaderen (voor gelijktijdig overleg) en natuurlijk de face-to-face ontmoetingen tijdens de bedrijfsbijeenkomsten. Stuur elkaar binnen InCompany Milieuadvies geen berichten, tenzij daar dringende praktische of persoonlijke redenen voor zijn. Ieder projectteam krijgt een team adres met een postvak in de e-room voor communicatie met externe contacten (opdrachtgevers en experts). Ombudsman Bij problemen of conflicten tussen de werknemers van InCompany Milieuadvies die niet in onderling overleg of in overleg met de projectleider, competentieconsulent, projectcoach of de directie opgelost kunnen worden staat het iedere werknemer vrij zich tot de ombudsman te wenden. Deze zal bemiddelen in het conflict. 1.3 Praktische informatie voor studentmedewerkers Praktische informatie voor studentmedewerkers gedurende de 2003-run (januari/maart 2003-juli 2003) van InCompany Milieuadvies. U vindt hier informatie over de looptijd, wie er mee doen en voor welke onderwijsmodule Looptijd Deze 'run' van InCompany Milieuadvies loopt van 20 januari tot en met 4 juli Dit is de vierde bedrijfsrun van dit virtueel milieuadviesbureau. Voor de Open Universiteit Nederland en de Universiteit Maastricht is het een regulier onderdeel van het onderwijsaanbod: eventueel met meerdere onderwijsinstellingen en eventueel meerdere keren per jaar. Navolgend tijdschema geeft de globale planning van de werkzaamheden binnen het bedrijf. pagina 8

9 1.3.2 Wie doen er mee? Aan deze run doen studenten en docenten mee van de Universiteit Maastricht en de Open Universiteit Nederland. Alle studenten die meedoen zijn gevorderde studenten. De UM studenten volgen de wo- drs -opleiding Milieugezondheidkunde, de meeste OUNL studenten volgen de wobacheloropleiding Milieunatuurwetenschappen, waarbij ze voor het accentgebied natuurwetenschappen, beleid of gezondheid hebben gekozen. Zie tabel 2. pagina 9

10 instelling opleiding specialisatie looptijd aantal deelnemers UM wo-drs-opleiding Gezondheidswetenschappen Milieugezondheidkunde maart - juli 2003 OUNL wo-bacheloropleiding drie accentgebieden: maart - juli 2003 Milieunatuurwetenschappen Natuurwetenschappen; Beleid; Gezondheid OUNL wo-bacheloropleiding drie accentgebieden: januari - juli 2003 Milieunatuurwetenschappen Natuurwetenschappen; Beleid; Gezondheid Tabel 2: Herkomst studentmedewerkers Onderwijsmodule Deelname wordt per instelling gehonoreerd voor de volgende onderwijsmodules genoemd in tabel 3. Alle kwesties rond de inschrijving, het tentamineren en de wijze van beoordeling, inpassing in studieprogramma en andere instellingspecifieke zaken vallen onder het regime van de genoemde onderwijsmodule. instelling onderwijsmodule toelichting informatie bij verantwoordelijk examinator UM Blok 4.2 O halftijdsdeelnemers Theo de Kok Theo de Kok Risicobeoordeling (18 uur/week) OUNL cursus N5021N (N=2, 3 of 7) halftijdsdeelnemers Wilfried Evert Middelbeek Virtueel milieuadviesbureau (12-18 uur/w eek) Ivens projectnaam: Virtueel milieuadviesbureau 2003 (afgekort VMAB 2003). bedrijfsnaam: InCompany Milieuadvies Tabel 3: Onderwijsmodules Beoordeling De beoordeling van jouw werken en leren in InCompany Milieuadvies is (onderdeel van) de uiteindelijke beoordeling van de gevolgde onderwijsmodule door de verantwoordelijke examinator van jouw onderwijsinstelling. Voor het beoordelingprotocol 2003 dat wordt gehanteerd in de 2003-run van InCompany Milieuadvies, zie bijlage 14. De eindbeoordeling is gebaseerd op de individuele prestaties van de studentmedewerker en de gezamenlijke prestaties van de projectteams en komt tot stand op basis van beoordelingen van tussen- en eindresultaten van het werken aan projecten (zie onderdeel 2 projectaanpak) en het werken aan de eigen competentieverwerving (zie onderdeel 3 persoonlijke ontwikkeling). pagina 10

11 2 Projectaanpak InCompany Milieuadvies is een projectorganisatie: je werkt in projectteams aan milieuadviesprojecten voor externe opdrachtgevers, tegelijkertijd werk je ter verbetering van InCompany Milieuadvies zelf in andere projectteams aan bedrijfsinterne projecten (in opdracht van de directie). Hoe gaat het werken aan milieuadvies- en bedrijfsinterne projecten in zijn werk? 2.1 Projectwerk Binnen InCompany Milieuadvies hanteren we voor de werkzaamheden in een projectteam de volgende cyclus om (de kwaliteit van) het projectwerk vorm te geven: Figuur 1: Kwaliteitskringloop van projectwerk Kernpunten in deze cyclus zijn: 1 De behoefte van de opdrachtgever (intern of extern) wordt nader bepaald en gespecificeerd. 2 De gespecificeerde behoeften worden vastgelegd in een projectwerkplan. 3a Vervolgens start de eerste fase van de werkzaamheden en worden activiteiten (acties) verricht conform de afspraken met de opdrachtgever; de acties worden vastgelegd in een logboek. 4 De tussentijdse resultaten worden vastgelegd in een projectdossier. Belangrijk hierbij is dat het gaat om productresultaten (wat tot stand is gekomen) en procesresultaten (hoe zijn de resultaten tot stand gekomen?, enz.). 5 De kwaliteit van producten en processen wordt (op basis van de voortgangsrapportage en tussenresultaten) geëvalueerd en vastgelegd in een reviewverslag. Eventueel kan de review leiden tot bijstelling van het projectwerkplan. In ieder geval worden vervolg- en/of verbeteracties geformuleerd en vastgelegd. 3b Vervolgens start de vervolgfase van de werkzaamheden. 6 Tegen het einde van het project worden de eindresultaten vastgelegd. 7 Op basis van de (concept)eindresultaten van de milieuadviesprojecten wordt een lessons - learned-rapportage opgesteld. Voor de bedrijfsinterne projecten wordt deze rapportage in het projecteindrapport geïntegreerd. De kwaliteit van het werk en de resultaten voor opdrachtgever wordt mede bepaald door het sluiten van bovenstaande cyclus. pagina 11

12 2.2 Projectfases, resultaten en terminologie Binnen InCompany Milieuadvies onderscheiden we voor elk project vier opeenvolgende fases en bijbehorende activiteiten en resultaten, zoals weergegeven in tabel 4. Projectfases Activiteit Resultaten Projectontwikkeling Opdrachtacceptatie Initiële opdrachtomschrijving Sollicitatie naar projecten en projectrollen Ingevulde formulieren rond voorkeur milieuadviesprojecten bedrijfsinterne projecten voor projectrol binnen de milieuadviesprojecten voor projectrol binnen de bedrijfsinterne projecten voor mogelijke expertrollen Projectuitvoering Oplevering Eindresultaat Initiële projectafspraken Opstarten van project Opstellen van projectwerkplan Bijhouden activiteiten en resultaten Rapporteren over voortgang Reviewsessie op resultaat en proces (van samenwerking) Opstelling eindrapportage (schriftelijk + mondeling) NAW-gegevens van een ieder in of betrokken bij projectteam Beschikbaarheid van actoren is bekend Vastlegging van rolverdeling en de verdeling van Verantwoordelijken Plannen van bijeenkomsten en afspraak over communicatie Projectdossier initieel vormgegeven Beheerder projectdossier is bekend Logboek wordt bijgehouden Wijze van beheer logboek is bekend Geverifieerde opdrachtdefinitie Stappen en tussenresultaten Urenbegroting Planning in de tijd Afstemming met individuele competentiedoelen Planning van voortgangsrapportage en previews Logboek voor individuele activiteiten Projectdossier voor gezamenlijke producten Voortgangsrapportage Feedback op concept- (tussen-/deel-) resultaten Reviewverslag Concept eindresultaat Acceptatierapportage (inclusief feedback) Eindresultaat en presentatie aan opdrachtgever Acceptatiebevestiging Projectafsluiting Evalueren activiteiten en opstellen van geleerde lessen Lessons learned inclusief beschikbaar stellen herbruikbare componenten uit projecten Tabel 4: Projectfases pagina 12

13 2.3 Projectontwikkeling Opdrachtacceptatie Na een globale oriëntatie op de opdracht en verkennende gesprekken met de opdrachtgever wordt de opdracht geformuleerd in termen van concrete diensten of producten. Vervolgens wordt door de directie een beslissing genomen over de acceptatie van de opdracht. Een geaccepteerde opdracht wordt in de orderportefeuille opgenomen; uitvoering vindt plaats zodra de opdracht kan worden ingepast als zinvolle taak voor de werknemers. Deze fase heeft bij binnenkomst van de studentmedewerkers in InCompany Milieuadvies meestal al plaatsgevonden. Resultaat: initiële opdrachtomschrijving Het resultaat hiervan is een initiële opdrachtomschrijving (order). Deze order omvat i.h.a.: Een werktitel Globale gegevens over de opdrachtgever De aanleiding tot de opdracht De methode die kan worden gehanteerd bij de opdrachtuitvoering Een (globale) aanduiding van de resultaten die verwacht worden Eventuele bijzonderheden en/of verwijzingen Sollicitatie naar projecten en projectrollen Studentmedewerkers werken binnen InCompany Milieuadvies in teams zowel aan milieuadviesprojecten voor externe opdrachtgevers, als aan bedrijfsinterne projecten in opdracht van de directie. Iedere studentmedewerker werkt aan - minimaal - één milieuadviesproject (extern project) en één bedrijfsintern project (intern project). Een milieuadviesproject wordt uitgevoerd door een team van 4 personen, een bedrijfsintern project wordt uitgevoerd door een ander team van 3 á 5 personen. De werkzaamheden aan het milieuadviesproject beslaan ongeveer 75% van de werktijd, de werkzaamheden aan het bedrijfsintern project(en) ongeveer 25 % van de werktijd Sollicitatie naar milieuadviesprojecten Het werkveld van InCompany Milieuadvies is opgedeeld in een groot aantal domeinen (vak- of kennisgebieden). De domeinen van het milieuwerkveld van InCompany Milieuadvies (milieuadviesprojecten) staan vermeld in bijlage 3. In de orderportefeuille staan de geaccepteerde opdrachten. Resultaat: keuze voor milieuadviesprojecten Hoe in te vullen? Met behulp van het projectvoorkeurformulier (bijlage 4) op basis van orders beschreven in de orderportefeuille Sollicitatie naar bedrijfsinterne projecten Bedrijfsinterne projecten richten zich op de verbetering en continuïteit van de bedrijfsprocessen binnen InCompany Milieuadvies. De directie is opdrachtgever voor deze bedrijfsinterne projecten. Iedere medewerker (student en docent) kan gedurende de looptijd van het bedrijf ideeën voor bedrijfsinterne projecten voorleggen aan de directie. De directie kan ook medewerkers vragen om zo n idee uit te werken tot een initiële opdrachtomschrijving. De domeinen waarop de bedrijfsinterne projecten zijn terug te voeren zijn ook weer terug te vinden bij het onderdeel organisatie. Ook hier geldt dat de directie slechts enkele bedrijfsinterne projecten in uitvoering neemt, waarmee niet het hele scala van de kennisdomeinen gericht op bedrijfsprocessen wordt toegepast. pagina 13

14 Een voorbeeld van een bedrijfsintern project is bijvoorbeeld de opzet van een (milieu)kennisbank, waarin de in het bedrijf opgebouwde kennis wordt opgeslagen. De initiële opdrachtomschrijvingen van de bedrijfsinterne projecten, zijn ook terug te vinden in de orderportefeuille. Resultaat: keuze voor bedrijfsinterne projecten Hoe in te vullen? Met behulp van het projectvoorkeurformulier (bijlage 4) op basis van orders beschreven in de orderportefeuille Sollicitatie naar projectrollen Elke studentmedewerker binnen InCompany Milieuadvies krijgt per project de rol van projectleider of projectmedewerker toebedeeld. Je kunt dus projectmedewerker binnen een milieuadviesproject zijn, en tegelijkertijd projectleider van een bedrijfsintern project zijn. De projectteams bij de milieuadviesprojecten bestaan doorgaans uit één projectleider milieuadvies en drie projectmedewerkers. De projectteams voor de bedrijfsinterne projecten bestaan uit één projectleider bedrijfsintern en twee tot vier projectmedewerkers. Projectleider milieuadvies De projectleider van milieuadviesprojecten (projectleider milieuadvies) heeft o.a. taken op het gebied van aansturing van het projectteam (4 personen), het onderhouden van de contacten met de directie en de externe opdrachtgever en het plannen, organiseren en bewaken van de voortgang. De projectleider is dus specifiek verantwoordelijk voor de initiatie en totstandkoming van de planning van teamactiviteiten en teamresultaten. Ook is de projectleider specifiek verantwoordelijk voor het monitoren van deze activiteiten en resultaten, en voor het signaleren van afwijkingen ten opzicht van de planningsafspraken. Een bekende valkuil is dat de projectleider wordt gezien als degene die (alleen) de planning moet maken en moet zorgen dat de planning gehaald wordt. Dit is niet de rol van de projectleider. Het projectteam is zelf verantwoordelijk voor het maken van een planning en moet zelf zorgen dat de planning wordt waargemaakt en kwalitatief goede resultaten op tijd worden gehaald. De projectleider is er voor verantwoordelijk problemen te signaleren, het team als geheel moet de problemen oplossen. Elke projectleider milieuadvies heeft ook uitvoeringsstaken binnen het eigen milieuadviesproject. Projectleider bedrijfsintern De projectleider van bedrijfsinterne projecten (projectleider bedrijfsintern) heeft vergelijkbare taken als de projectleider van de milieuadviesprojecten, maar de projecten zijn doorgaans minder com - plex, minder omvangrijk en er is geen externe opdrachtgever. Opdrachtgever voor de bedrijfsinterne projecten is de directie. De projectleider bedrijfsintern heeft o.a. taken op het gebied van aansturing van het projectteam, het onderhouden van de contacten met de belanghebbenden en het plannen, organiseren en voortgang bewaken. Elke projectleider bedrijfsintern heeft ook uitvoeringsstaken binnen het eigen bedrijfsinterne project. De projectleiders binnen de teams voor bedrijfsinterne projecten staan bekend onder een functienaam passend bij hun werkzaamheden (bijv. hoofdredacteur, kennismanager, scholings - coördinator). Projectmedewerker milieuadvies De projectmedewerker milieuadvies heeft voornamelijk uitvoeringstaken. In overleg met de projectleider kan een projectmedewerker ook deeltaken van een projectleider toegewezen krijgen. De projectmedewerkers binnen de teams voor milieuadviesprojecten staan bekend als de milieukundig medewerkers van InCompany Milieuadvies. pagina 14

15 Projectmedewerker bedrijfsintern De projectmedewerker bedrijfsintern heeft voornamelijk uitvoeringstaken. In overleg met de projectleider kan een projectmedewerker ook deeltaken van een projectleider toegewezen krijgen. De projectmedewerkers binnen de teams voor bedrijfsinterne projecten staan bekend onder een functienaam passend bij hun werkzaamheden (bijv. redacteur, medewerker kennisbank, medewerker scholing). Expert Naast hun werk in de projectteams kunnen studentmedewerkers gevraagd worden om vanuit hun specifieke deskundigheid of specialisatie op een bepaald gebied (bijv. risicocommunicatie; europees milieubeleid; bodemverontreiniging; projectadministratie; bedrijfscommunicatie) een bijdrage te leveren aan het werk van andere teams. Het gaat hierbij om korte, ingeplande werkzaamheden als expert bij milieuadviesprojecten of bij bedrijfsinterne projecten. De expert verleent adviezen op een specifiek domein aan projectteams binnen het bedrijf die daar om vragen of op initiatief van de directie. Een expert kan korte uitvoeringstaken doen voor andere milieuadviesprojecten en bedrijfsinterne projecten. Ook het vastleggen van die specifieke kennis in factsheets of scholingsadviezen kan tot die uitvoeringstaken behoren. Ook docentmedewerkers kunnen als expert fungeren. Resultaat: keuze van rollen Hoe in te vullen? Geef in het sollicitatieformulier (bijlage 1) aan waar jouw voorkeur naar uit gaat. Doe dit voor zowel voor de milieuadviesprojecten als voor de bedrijfsinterne projecten. Daarnaast wordt gevraagd of je bereid bent een expertrol te vervullen. Vervolgens dien je in de tabel in het formulier aan te geven op welk domein (of meerdere domeinen) je binnen het bedrijf eventueel voor andere projectgroepen als expert zou willen en kunnen functioneren. Deze tabel moet je alleen invullen als je inderdaad hebt aangeven als zodanig te willen functioneren. Het gaat daarbij om een klein deel van je totale werkzaamheden binnen InCompany Milieuadvies, dat in overleg met het te adviseren projectteam wordt ingepland in het projectwerkplan. Geef daarbij ook de onderbouwing aan de hand van geleverde (werk)prestaties in het verleden. Je kunt daarbij ook aangeven om welke deelgebieden, werkzaamheden of vaardigheden binnen dat domein het gaat Communicatie met directie en projectcoach Over het projectwerk is regelmatig contact nodig met de directie. Dit kan bijvoorbeeld te maken hebben met accordering van plannen, voortgangsrapportage of beoordeling van werkzaamheden. De directie is echter niet in de gelegenheid om alle projecten in detail te volgen. Daarom zijn de meeste directietaken gedelegeerd naar de projectcoach (in enkele gevallen is dat een directielid). De directie blijft formeel degene die de plannen en planwijzigingen accordeert en de beoordelingen vaststelt. De directie laat zich op deze punten echter altijd eerst adviseren door de projectcoach. Als er in onderstaande toelichting sprake is van het voorleggen van stukken ter accordering, afstemming of beoordeling door de directie, dienen deze stukken dan ook in eerste instantie aan de projectcoach aangeboden te worden. De projectcoach zal per geval bekijken of nadere afstemming met de directie nodig is. Adviesbeoordelingen geeft de projectcoach ter vaststelling aan de directie. Het projectteam is overigens vrij om in bijzondere gevallen de directie rechtstreeks te benaderen Initiële projectafspraken Wie zitten er in het team en wie spelen er nog meer een rol? Wie zijn de leden van het projectteam? Wanneer en hoe zijn zij bereikbaar? Wat brengen de leden van het team mee dat dienstig is bij het uitvoeren van het project? Zijn er leden met specifieke kwaliteiten of specifieke contacten waarvan gebruik kan worden gemaakt? Wie is de mogelijke expert binnen InCompany Milieuadvies die we kunnen betrekken? Daarbij is het handig onderscheid te maken tussen inhoudelijke expert, adviseur rond procesgang, enz. pagina 15

16 Wie is de opdrachtgever? Is hij/zij ook vaak aan te spreken of is er een apart contactpersoon? Zijn er ook experts of deskundigen te raadplegen bij de organisatie van de opdrachtgever? Resultaat: NAW-gegevens van een ieder in of betrokken bij projectteam en de bereikbaarheid van deze personen 1 Overzicht van de naam - en adresgegevens. 2 Overzicht van specifieke kwaliteiten van de teamleden. Deze gegevens opslaan in het projectdossier. Wat is de beschikbaarheid van de betrokken actoren? Hoe is de beschikbaarheid van de verschillende teamleden voor het project? Hoeveel tijd heeft een ieder in totaal ter beschikking? Houd rekening met andere projecten binnen InCompany Milieuadvies. Zijn er periodes waarop teamleden afwezig zijn, b.v. voor een kleine vakantie of ander privéaangelegenheden. Wanneer wordt die tijd dan ingehaald? Wat is de beschikbaarheid van eventuele experts en (personen bij) de opdrachtgever? Resultaat: overzicht van de beschikbaarheidgegevens Deze gegevens opslaan in het projectdossier. Wat is de rolverdeling? Welke rol vervul je in het team? Is duidelijk wat er in die rol wordt verwacht? Lijkt die rol je wat of toch liever een andere rol? Zo ja, start dan de onderhandelingen met de andere teamleden over een andere rolverdeling in het team. Stel als team een eventuele andere rolverdeling aan de directie voor. Is het duidelijk welke rol de andere teamleden gaan spelen? Is het duidelijk wat hun bijdrage aan het projectwerk zal zijn en is die bijdrage nuttig? Zo nee, dan is verduidelijking nodig of moeten alternatieven worden aangedragen. Is het duidelijk hoe, rekening houdend met de verschillende rollen, de verantwoordelijkheden in het team verdeeld zijn? Zien de teamleden duidelijk in dat zij niet alleen een individuele verantwoordelijkheid hebben voor het eigen werk en de eigen resultaten, maar dat zij ook medeverantwoordelijk zijn voor de manier waarop het team werkt, en voor het teamresultaat? Zorg dat er binnen het team consensus is over de rolverdeling. Resultaat: vastgelegde rolverdeling Rolverdeling opslaan in het projectdossier Opstarten van een project Hoe gaat de communicatie in het project verlopen? Er zijn vele methoden om binnen het project met elkaar te communiceren: fysieke bijeenkomsten, telefonisch vergaderen of (asynchrone) communicatie via de elektronische werkruimte (eroom). Er dienen afspraken gemaakt te worden hoe met deze hulpmiddelen omgegaan wordt. Bijeenkomsten/vergaderingen dienen tijdig gepland te worden. Er is duidelijk een relatie met de beschikbaarheid en de bijeenkomsten die reeds vanuit het bedrijf gepland zijn (zoals tussentijdse en eindbijeenkomst). Ook is het belangrijk afspraken te maken over versiebeheer van documenten; hoe kan onderscheid gemaakt worden tussen verschillende versies van resultaten? Hoe gaat de communicatie met de opdrachtgever plaatsvinden? Opdrachtgevers stellen het vaak zeer op prijs om in de projectontwikkelingsfase het projectteam, of een delegatie daarvan, 1 maal fysiek te ontmoeten. Nagegaan moet worden of de opdrachtgever dit wil en of dit voor het team realiseerbaar is. pagina 16

17 Resultaat: planning van bijeenkomsten en afspraken over communicatie De teamleden hebben een planning van teambijeenkomsten/vergaderingen, waarbij duidelijk is wie wanneer en waar aanwezig is en wat het doel van de bijeenkomsten is. Tevens zijn er afspraken gemaakt over hoe communicatiemiddelen ingezet worden en hoe het versiebeheer van projectdocumenten en de archivering geregeld is Hoe gaat het projectdossier eruit zien? De projectresultaten moeten worden opgeslagen in een projectdossier. Het gaat dan om allerlei formele en informele documenten (commentaren, vragen, correspondentie, concepten, tussenresultaten, reviews, logboek, eindresultaten etc.). Bij het doen van een review of het opstellen van een Lessons learned-rapportage moet men op het projectdossier kunnen terugvallen. Sterker nog, de beweringen die in het reviewverslag en in de lessons -learned-rapportage door het team gedaan worden, moeten gestaafd kunnen worden met gegevens uit het projectdossier. In die zin dient het projectdossier ook als bewijsmateriaal. Zonder verwijzing naar dit bewijsmateriaal (en de mogelijkheid deze te raadplegen) kan de projectcoach geen feedback geven op en kan de directie geen oordeel vormen over de geleverde prestaties. Het team is verantwoordelijk voor de inrichting van het projectdossier. Ook het reviewverslag, de lessons -learned rapportage en de herbruikbare componenten maken onderdeel uit van de projectdocumentatie. Verder moet afgesproken worden wie hoofdverantwoordelijk is voor het beheer van het projectdossier. Resultaat: 1 Afspraken over de inrichting van het projectdossier 2 Afspraak over wie het dossier beheert Hoe in te vullen? Bedacht dient te worden dat het projectdossier overzichtelijk moet blijven, dat documenten goed traceerbaar moeten zijn en dat de status van documenten te allen tijde duidelijk moet zijn. In het projectdossier worden tijdens het verblijf in InCompany Milieuadvies de volgende onderdelen opgeslagen: Projectdocumentatie: Alle documenten die de voortgang van de opdracht beschrijven. D.w.z. alle tijdelijke documenten, discussies, logboek, enz. Deze documenten geven het team een overzicht van alle geproduceerde documenten en gedane activiteiten. Productdocumentatie: De opgeleverde resultaten en (tussen)producten die geaccordeerd (moeten) worden, b.v. projectwerkplan, voortgangsrapportage, conceptresultaat, eindresultaat. Wat gebeurt er na afloop van het project met het projectdossier? Na afloop van het project wordt het projectdossier verplaatst naar de projectkluis van InCompany Milieuadvies. Herbruikbare onderdelen (Lessons learned-rapportage, deelresultaten zoals een literatuurstudie) komen uiteindelijk in de kennisbank van InCompany Milieuadvies terecht (zie bij projectafsluiting) Hoe wordt het logboek bijgehouden? In het logboek wordt bijgehouden wie zich wanneer met wat heeft beziggehouden. Hierbij wordt ook aangegeven op welke competenties tijdens de werkzaamheden een beroep is gedaan. Dit bevordert de communicatie binnen het projectteam; het geeft voor eenieder een goed overzicht hoe ver het project is en of er nog problemen te verwachten zijn. Dit is mede nodig omdat we in een elektronische omgeving met elkaar samenwerken en elkaar niet regelmatig kunnen zien of spreken. Door een logboek bij te houden kunnen uitspraken in het reviewverslag en het reflectieverslag onderbouwd worden (en naar verwezen worden). pagina 17

18 Binnen InCompany Milieuadvies wordt niet gewerkt met een urenregistratiesysteem. Een logboek is voldoende om de directie (in voortgangsrapportage en reviewverslag), de competentieconsulent (in reflectieverslag) en de opdrachtgever een beeld te geven van de gedane (tijds )investeringen. Plaats en toegangsrechten van het logboek Het betreft een logboek voor projectactiviteiten. De meest logische plaats om dit logboek te plaatsen en bij te houden is in het projectdossier. Toegangsrechten tot logboek Het logboek moet toegankelijk zijn voor alle teamleden en minimaal ook de directie en de projectcoach. Het staat vrij om de toegangsrechten tot deze personen te beperken of om het logboek voor iedere medewerker van InCompany Milieuadvies toegankelijk te maken. Wie houdt het logboek bij? In het logboek worden de projectwerkzaamheden bijgehouden: wie heeft zich wanneer met wat beziggehouden. De werkzaamheden van ieder projecteamlid worden bijgehouden (hoeveel uren zijn besteed aan welke activiteit en op welke competentiedoel had dit betrekking?). De wijze waarop de invulling van het logboek georganiseerd is, wordt door het projectteam zelf bepaald. Resultaat: 1. Duidelijkheid over de opzet van het logboek; 2. Afspraken over bijhouden van het logboek Hoe in te vullen? Het projectteam is vrij om de vorm en opzet van het logboek te kiezen (bv. een excelsheet, een tabel of zelfs database in eroom, of een Word-document). Er is een sjabloon logboek als Word document beschikbaar. De elementen die het logboek minimaal dient te bevatten zijn weergegeven in tabel 5. Wanneer is iets gedaan? Waaraan is gewerkt? Beschrijving of toelichting werkzaamheden (optioneel) Competentie Wie? Aantal bestede uren (optioneel) Jullie kunnen het tijdvenster zelf kiezen, d.w.z. jullie bepalen zelf of het logboek per dag of per week wordt bijgehouden (per uur of per maand is gezien het karakter van de projectwerkzaamheden weinig zinvol). Beschrijf de werkzaamheden in één of meerdere termen. Jullie kunnen dat het best doen aan de hand van de activiteiten, stappen en/of deelresultaten zoals die in het projectwerkplan beschreven zijn. Besef dat het projectwerkplan maar een plan is en dat er dus onvoorziene activiteiten, stappen en/of deelresultaten mogelijk zijn. De korrelgrootte mogen jullie weer zelf bepalen, maar zorg ervoor dat je niet elk klein detail moet vastleggen of dat de korrel zo groot is dat je geen onderscheid naar persoon (wie) en competentiedoel kunt maken. Beschrijf indien nodig de activiteiten/stappen in meer detail zodat jij en je teamgenoten zicht hebben op de vorderingen en/of op de mogelijke problemen. Je kunt deze rubriek ook gebruiken om activiteiten zodanig te beschrijven dat de relatie met bepaalde competenties ook duidelijker wordt. De onder hierboven beschrijven werkzaamheden doen beroep op bepaalde competenties. Of anders geformuleerd je hebt bepaalde competenties nodig gehad die belangrijk waren voor de uitvoeren van die werkzaamheden. Neem alleen die competenties op die binnen InCompany Milieuadvies beschreven zijn (zie bijlage 2). Geef hier aan wie de werkzaamheden hebben uitgevoerd Geef hieraan hoeveel tijd die werkzaamheden jou gekost hebben. Tabel 5: Onderdelen van een logboek pagina 18

19 2.3.6 Opstellen van projectwerkplan In de order (opdracht) is meestal slechts globaal beschreven welk resultaat er moet worden opgeleverd en ook is vaak niet zonder meer duidelijk hoe dat resultaat gerealiseerd gaat worden. Om helder te krijgen waar het project eigenlijk om gaat, wordt daarom meestal een vooronderzoek gedaan om helder te krijgen wat het probleem eigenlijk is en welke oplossing (kosten)effectief kan zijn. Om greep te houden op het proces wordt een projectwerkplan opgesteld. In dit plan staat niet alleen het aan te pakken probleem en het beoogde resultaat van het project beschreven, maar ook hoe het projectteam denkt het resultaat te bereiken, welke tussenresultaten zij oplevert, en welke activiteiten er dus verricht moeten worden. In het projectwerkplan wordt in meer detail ook de te volgen werkwijze en de kwaliteitsborging beschreven. Het is van belang dat op zeker moment wordt vastgesteld door opdrachtgever, projectteam en directie dat het projectwerkplan uitvoerbaar is en dat het resultaat acceptabel is. Als de opdrachtgever en de directie akkoord gaan met het projectwerkplan, kan het projectteam met de uitvoering ervan beginnen. Bij het opstellen van het projectwerkplan is het dus van belang de volgende vragen te beantwoorden: Wat zijn de algemene projectgegevens? Wat is de opdracht precies? Hoe gaan wij de opdracht globaal aanpakken? Hoe gaan wij de beschikbare tijd inzetten? Hoe verloopt het project precies? Hoe houden we het project op koers? Wat zijn de algemene projectgegevens? Wat is de opdracht precies? Het projectwerkplan bevat een beschrijving van de opdracht (opdrachtdefinitie) die de verwachtingen van de opdrachtgever, het projectteam en de directie duidelijk weergeeft. Het projectteam brengt de verwachtingen van deze drie partijen in kaart. Verificatie door de opdrachtgever is een must ; het zal anders moeilijk worden aan de echte verwachtingen van de opdrachtgever te voldoen. Het is essentieel dat in de opdrachtdefinitie een helder beeld wordt geschetst van het te verwachten eindresultaat van de opdracht. Het volstaat daarbij niet om gewoon een omschrijving van het eindresultaat te geven. Er moet tevens worden aangegeven aan welke kenmerken (kwaliteitscriteria, zie bij review) het eindresultaat zal moeten voldoen en eventueel aan welke niet. Hierdoor ontstaat zowel voor het projectteam als voor de opdrachtgever een duidelijk beeld van wat het eindresultaat zal worden. Resultaat: 1 Duidelijkheid opdrachtdefinitie 2 Opdrachtdefinitie geverifieerd bij opdrachtgever De teamleden hebben geverifieerd dat het project te doen is, dat de uitwerking van de initiële opdrachtomschrijving in een opdrachtdefinitie duidelijk is en dat de activiteiten zinvol en uitvoerbaar zijn. Het team heeft tevens een goed idee gevormd van de aanpak en van het op te leveren resultaat. De eisen aan werkwijze en resultaat zijn duidelijk en redelijk. In het uiterste geval worden met de directie onderhandelingen gevoerd over een andere invulling van het project pagina 19

20 Hoe in te vullen? Maak bij de opdrachtdefinitie een duidelijk onderscheid tussen de volgende onderdelen genoemd in tabel 6: Het probleem waar de opdrachtgever mee zit. De vraagstelling die de opdrachtgever aan het projectteam stelt. De doelen die het projectteam en de opdrachtgever nastreven. De resultaten die het projectteam kan en moet behalen. De kenmerken (criteria) die voor die resultaten gelden. Randvoorwaarden en afbakening. Splits het probleem eventueel uit. Splits de vraagstelling eventueel uit naar deelvragen. De doelstelling is een afgeleide van de probleemstelling en is een algemene omschrijving van wat de opdrachtgever volgens het team met het project wil bereiken. Er kunnen vaak meerdere doelen bereikt worden met een project. Beperk je tot die doelen die door het project verwezenlijkt kunnen worden gezien de scope en tijdsbesteding. Wees dus zo concreet mogelijk en val niet in de val de doelen vaag en/of te ambitieus te formuleren. Hier wordt helder en eenduidig beschreven wat de producten van het project zijn. Eventuele tussenresultaten worden ook beschreven. Zorg ervoor dat je weet aan welke eisen het resultaat zelf moet voldoen: hoe lang mag het worden, wanneer moet het klaar zijn? Zorg ervoor dat er in overleg met de opdrachtgever een duidelijke, gekwantificeerde vraag geformuleerd wordt, zodanig dat resultaatcriteria (- kenmerken) ook duidelijk zijn af te leiden. Dus niet: Ontwikkel voorstellen waardoor het beheer van de vlindertuin in het Noorderdierenpark efficiënter wordt. Maar wel: Ontwikkel voorstellen waardoor het beheer van de vlindertuin in het Noorderdierenpark binnen een jaar efficiënter wordt. De voorstellen moeten binnen een budget van ,- Euro uitgevoerd kunnen worden. Belangrijk: zorg ervoor dat de criteria toetsbaar zijn! In voorgaand voorbeeld: Hoe toets je de efficiëntie van het beheer? Is de nulsituatie gemeten? Zo ja, welke criteria zijn daar bij gehanteerd? Om een helder en eenduidig beeld van het project en het resultaat te krijgen, is het belangrijk op de volgende vragen met de opdrachtgever een eensluidend antwoord te formuleren: Wat zijn de vertrekpunten? Van welke beginsituatie wordt uitgegaan? Aan welke (minimale) eisen/randvoorwaarden moet worden voldaan? Neem niets impliciet aan, maar maak zo veel mogelijk expliciet. Beschrijf bijvoorbeeld wat niet tot het bereik van het project hoort. Dit geeft vaak de beste afbakening. Vraag de opdrachtgever naar de randvoorwaarden waarbinnen je het advies kunt geven: is er eventueel geld voor extra activiteiten, binnen welke termijn moet het advies uitgevoerd worden, zijn er specifieke regels (wetten, reglementen) waarmee je rekening moet houden bij het formuleren van het advies? Tabel 6: Onderdelen van een opdrachtdefinitie Het zal zeker kunnen voorkomen dat tijdens het formuleren van de opdrachtdefinitie naar het oordeel van het team de opdracht, zoals geformuleerd in de initiële opdrachtomschrijving, niet zinvol en uitvoerbaar is. Of het team wil de opdracht graag bijstellen. In die gevallen opent het team de onderhandelingen met de opdrachtgever (mogelijk initieel met de directie). Zorg altijd voor een verificatie van de opdrachtdefinitie bij de opdrachtgever voordat het projectwerkplan verder wordt ingevuld Hoe gaan wij de opdracht globaal aanpakken? In het projectwerkplan hoort een globale beschrijving die de te volgen aanpak in kaart brengt. Hoe zal het projectteam globaal te werk gaan om het eindresultaat te bereiken? Het team geeft in het projectwerkplan aan welke werkwijze zij hanteert om het resultaat te bereiken. De werkwijze en bijbehorende methodiek zullen niet lukraak door het team gekozen worden. Zij zal onderzoeken welke eisen professionals normaal gesproken aan dergelijke resultaten stellen, en welke standaardwerkwijzen zij meestal hanteren. Door zo n onderzoek is het team in staat de genomen keuzes te verantwoorden. pagina 20

Definitiefase fase 2

Definitiefase fase 2 Definitiefase fase 2 Nu dat jullie als projectteam de startnotitie af hebben, kunnen jullie beginnen met de volgende fase: jullie gaan de startnotitie uitbreiden tot een projectplan en jullie gaan de rollen

Nadere informatie

Projectmatig werken. Eisma-Edumedia bv, Leeuwarden

Projectmatig werken. Eisma-Edumedia bv, Leeuwarden Projectmatig werken Inleiding...2 Het maken van projecthandleidingen...3 Format Projecthandleiding...4 Procesverslag...5 Problemen bij samenwerking...7 Eisma-Edumedia bv, Leeuwarden 1 Inleiding In deze

Nadere informatie

Indien uw project geselecteerd wordt, krijgt u ongeveer 6 sessies coaching verspreid over de periode januari 2016 december 2016.

Indien uw project geselecteerd wordt, krijgt u ongeveer 6 sessies coaching verspreid over de periode januari 2016 december 2016. VERZOEK COACHING IN MANAGEMENT UW PROJECTVOORSTEL MAN-378 Elke groep die de ondersteuning van een coach wenst te genieten voor zijn project dient in het gedetailleerde beschrijving van het project op te

Nadere informatie

Aanvraagformulier projecten

Aanvraagformulier projecten Aanvraagformulier projecten Gebruik voor het invullen van dit aanvraagformulier de invulkaders. Kaders worden scrollbaar als u meer tekst wilt gebruiken dan het kader groot is. Projectnaam Aanvrager Geplande

Nadere informatie

Handleiding bij het opstellen van een Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP)

Handleiding bij het opstellen van een Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) Handleiding bij het opstellen van een Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) In de voorbereiding op het Pop gesprek stelt de medewerker een persoonlijk ontwikkelingsplan op. Hierbij maakt de medewerker gebruik

Nadere informatie

Projectvoorstellen maken

Projectvoorstellen maken Projectvoorstellen maken 1. Kader 1.1. Gebruiksaanwijzing 1.2. Wat zijn de eisen aan een projectvoorstel? 2. Inleiding 2.1 Signalering 2.2 Vooronderzoek 2.3 Probleemsituatie 3. Doelstellingen en randvoorwaarden

Nadere informatie

Nadat je projectvoorstel goedgekeurd is, kun je je projectvoorstel uitwerken in een projectplan.

Nadat je projectvoorstel goedgekeurd is, kun je je projectvoorstel uitwerken in een projectplan. Projectplan Nadat je projectvoorstel goedgekeurd is, kun je je projectvoorstel uitwerken in een projectplan. Het is van belang dat de portefeuillehouder en de projectleider gedurende het gehele project

Nadere informatie

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

project: Trends en actualiteit in de Jeugdzorg

project: Trends en actualiteit in de Jeugdzorg project: Trends en actualiteit in de Jeugdzorg Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

Succesvol implementeren

Succesvol implementeren Succesvol implementeren Waarom begeleiding bij implementeren? Idealiter wordt een verandering op een school ingezet vanuit de onderwijsvisie. Deze veranderingen zijn veelal geformuleerd in het schoolplan

Nadere informatie

Aanpak projectaudits

Aanpak projectaudits Aanpak projectaudits 1. Inleiding Veel lokale overheden werken op basis van een standaardmethodiek Projectmatig Werken. Op die manier wordt aan de voorkant de projectfasering, besluitvorming en control

Nadere informatie

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg Aanleiding en projectdoelstellingen Aanleiding In 2011 werd door de (toenmalige) portefeuillehouder Bevolkingszorg in het DB Veiligheidsberaad geconstateerd dat de nog te vrijblijvend door de gemeenten

Nadere informatie

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Doel Voorbereiden en opzetten van en bijbehorende projectorganisatie, alsmede leiding geven aan de uitvoering hiervan, binnen randvoorwaarden van kosten,

Nadere informatie

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Toelichting Hierbij een compilatie van diverse artikelen over motivatie, draagvlak en verandertrajecten voor de interne coördinator cultuureducatie ICC. 1 Hoe werkt

Nadere informatie

Afspraken tussen EVC aanbieder en EVC kandidaat. EVC-procedure Masteropleiding Archeologie. 1 v-3

Afspraken tussen EVC aanbieder en EVC kandidaat. EVC-procedure Masteropleiding Archeologie. 1 v-3 Afspraken tussen EVC aanbieder en EVC kandidaat EVC-procedure Masteropleiding Archeologie 1 v-3 Versiebeheer Titel Afspraken tussen EVC aanbieder en EVC kandidaat Versie Datum publicatie Auteur 1 19 december

Nadere informatie

Oplossingsvrij specificeren

Oplossingsvrij specificeren Oplossingsvrij specificeren ir. J.P. Eelants, projectmanager Infrabouwproces CROW Samenvatting De methodiek van oplossingsvrij specificeren richt zich niet alleen op het formuleren van functionele eisen.

Nadere informatie

Plan van aanpak Coaching 1

Plan van aanpak Coaching 1 Plan van aanpak Coaching 1 Opdrachtgever: ROC Leiden Ter Haarkade 6a Docent-Mentor ROC Leiden M. Wesseling (m.wesseling@rocleiden.nl) 06-83014442 Opdracht: Het begeleiden/coachen van een eerstejaars student

Nadere informatie

Titel Projectplan Versie: 0.0

Titel Projectplan Versie: 0.0 Titel Projectplan Versie: 0.0 Bestandsnaam: Naam opdrachtgever Contactgegevens Naam projectleider Contactgegevens Projectcode [voeg relevante afbeelding in] Datum opgesteld: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:

Nadere informatie

Organisatie van werkzaamheden

Organisatie van werkzaamheden Organisatie van werkzaamheden Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Rubus Opleidingspartners, Richard Prins Inhoudelijke redactie: Jessica Satink

Nadere informatie

Project 2 Maze Driver. Plan van Aanpak TI1A

Project 2 Maze Driver. Plan van Aanpak TI1A Plan van Aanpak TI1A 1 Inhoudsopgave Achtergronden... 3 Projectopdracht... 4 Projectactiviteit... 5 Projectgrenzen... 6 Tussenresultaten... 7 Kwaliteit... 8 Projectorganisatie... 9 Planning... 10 Kosten

Nadere informatie

Inleiding. Formuleren van visie. Oriënteren: SWOT-analyse. Formuleren doelstellingen. Actieplannen

Inleiding. Formuleren van visie. Oriënteren: SWOT-analyse. Formuleren doelstellingen. Actieplannen Stap 1 Inleiding Introduceer uw praktijk. Beschrijf kort de ontstaansgeschiedenis en geef een situatiebeschrijving van de huidige praktijk: waar is de praktijk gesitueerd; het aantal patiënten, de werkzame

Nadere informatie

Medewerker administratieve processen en systemen

Medewerker administratieve processen en systemen processen en systemen Doel Voorbereiden, analyseren, ontwerpen, ontwikkelen, beheren en evalueren van procedures en inrichting van het administratieve proces en interne controles, rekening houdend met

Nadere informatie

project: Vergaderen met de pedagogische cirkel

project: Vergaderen met de pedagogische cirkel project: Vergaderen met de pedagogische cirkel Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

BEOORDELINGSFORMULIER STAGES BACHELOR NIVEAU 3

BEOORDELINGSFORMULIER STAGES BACHELOR NIVEAU 3 Faculteit Geesteswetenschappen BEOORDELINGSFORMULIER STAGES BACHELOR NIVEAU 3 Onderstaand formulier betreft de beoordeling van het stageverslag en het onderzoeksverslag. Deze wordt door de begeleidende

Nadere informatie

Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438. Dit onderwerp wordt geagendeerd ter kennisneming ter consultering ter advisering

Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438. Dit onderwerp wordt geagendeerd ter kennisneming ter consultering ter advisering COLLEGE VAN DIJKGRAAF EN HOOGHEEMRADEN COMMISSIE BMZ ALGEMEEN BESTUUR Agendapunt 9A Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438 In D&H: 22-01-2013 Steller: Drs. J.L.P.A. Dankaart

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Wijdemeren

Rekenkamercommissie Wijdemeren Rekenkamercommissie Wijdemeren Protocol voor het uitvoeren van onderzoek 1. Opstellen onderzoeksopdracht De in het werkprogramma beschreven onderzoeksonderwerpen worden verder uitgewerkt in de vorm van

Nadere informatie

Projectplan. Informatie arrangementen als app. s-hertogenbosch, 6 december 2011

Projectplan. Informatie arrangementen als app. s-hertogenbosch, 6 december 2011 Projectplan Informatie arrangementen als app s-hertogenbosch, 6 december 2011 i Versiebeheer Algemene gegevens Projectnaam Informatie arrangementen als app Uitgave Final Datum 6 december 2011 Auteurs Projectleider

Nadere informatie

Beoordelingsformulier projectvoorstellen KFZ

Beoordelingsformulier projectvoorstellen KFZ sformulier voor de projectvoorstellen. sformulier projectvoorstellen KFZ Callronde: Versie 14-02-13 Instelling: Naam project: 1) Algemeen Het beoordelingsformulier wordt gebruikt om de projectvoorstellen

Nadere informatie

Projectidee. Algemene gegevens. Inhoud. Projecttitel: Geplande startdatum: Geplande duur: Datum indiener: Aanvrager: Samenwerking met: Samenvatting:

Projectidee. Algemene gegevens. Inhoud. Projecttitel: Geplande startdatum: Geplande duur: Datum indiener: Aanvrager: Samenwerking met: Samenvatting: Projectidee Algemene gegevens Projecttitel: Geplande startdatum: Geplande duur: Datum indiener: Aanvrager: Samenwerking met: Samenvatting: Inhoud Probleemstelling: Beschrijf hier de aanleiding en achtergrond

Nadere informatie

De SYSQA dienst auditing. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

De SYSQA dienst auditing. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. De SYSQA dienst auditing Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3

Nadere informatie

TRAINING AUDIT. Doelen van deze training is: Leden van de auditteams trainen in het uitvoeren van een audit. Voorbereiden van de audit.

TRAINING AUDIT. Doelen van deze training is: Leden van de auditteams trainen in het uitvoeren van een audit. Voorbereiden van de audit. TRAINING Doelen van deze training is: Leden van de auditteams trainen in het uitvoeren van een audit. Voorbereiden van de audit. DAGAGENDA 09.00 09.15 uur: Inloop en koffie 09.15 09.30 uur: Kennismaking

Nadere informatie

project: Problemen in de wijk

project: Problemen in de wijk project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Una van Maarseveen en ROC Mondriaan

Nadere informatie

Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301

Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301 Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301 Doel Ontwikkelen, implementeren, evalueren en bijstellen van beleid op één of meerdere aandachtsgebieden/beleidsterreinen ten behoeve van de instelling,

Nadere informatie

9. Gezamenlijk ontwerpen

9. Gezamenlijk ontwerpen 9. Gezamenlijk ontwerpen Wat is het? Gezamenlijk ontwerpen betekent samen aan een nieuw product werken, meestal op een projectmatige manier. Het productgerichte geeft richting aan het proces van kennis

Nadere informatie

Handleiding voor de leerling

Handleiding voor de leerling Handleiding voor de leerling Inhoudopgave Inleiding blz. 3 Hoe pak je het aan? blz. 4 Taken blz. 5 t/m 9 Invulblad taak 1 blz. 10 Invulblad hoofd- en deelvragen blz. 11 Plan van aanpak blz. 12 Logboek

Nadere informatie

Technisch projectmedewerker

Technisch projectmedewerker Technisch projectmedewerker Doel Bijdragen aan de uitvoering van projecten vanuit de eigen discipline, uitgaande van een projectplan en onder verantwoordelijkheid van een Projectmanager/ -leider, zodanig

Nadere informatie

Voorbereidingsfase fase 4

Voorbereidingsfase fase 4 Voorbereidingsfase fase 4 Tijdens deze fase beginnen jullie met het uitvoeren van jullie project. Jullie gaan van denken naar doen. Jullie hebben besproken wat jullie wilden, een ontwerp gemaakt en nu

Nadere informatie

Stagewijzer. Stagiairs

Stagewijzer. Stagiairs Stagewijzer Stagiairs Stagewijzer voor stagiairs De gemeente Emmen vindt het belangrijk om te investeren in toekomstige jonge professionals. We besteden daarom veel zorg aan de werving en begeleiding van

Nadere informatie

Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs

Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs universitair onderwijscentrum groningen hoger onderwijs Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs 2008-2009 september 2008 Basiskwalificatie onderwijs 2 Wat is de basiskwalificatie onderwijs (BKO)? De basiskwalificatie

Nadere informatie

Vrijstelling op grond van praktijkervaring binnen de bacheloropleiding Milieunatuurwetenschappen

Vrijstelling op grond van praktijkervaring binnen de bacheloropleiding Milieunatuurwetenschappen Vrijstelling op grond van praktijkervaring binnen de bacheloropleiding Milieunatuurwetenschappen Het doel van vrijstelling op grond van praktijkervaring is om vast te stellen welke cursussen uit de bacheloropleiding

Nadere informatie

RSC PROFIELWERKSTUK 2015 / 2016 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK

RSC PROFIELWERKSTUK 2015 / 2016 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK Beste leerling, RSC PROFIELWERKSTUK 2015 / 2016 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK Voor je ligt het Logboek dat je gaat gebruiken bij het maken van je profielwerkstuk. Na de PWS-weken lever je een geschreven werkstuk

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

PRINCE2 2009 is overzichtelijker

PRINCE2 2009 is overzichtelijker PRINCE2 2009 is overzichtelijker 29 mei 2009 door: Lia de Zoete en Reinier de Koning Half juni presenteert het Office of Government Commerce in Londen PRINCE2 2009. Het grote voordeel van de nieuwe versie

Nadere informatie

project: Wat te doen met Oud en Nieuw?

project: Wat te doen met Oud en Nieuw? project: Wat te doen met Oud en Nieuw? Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Geralda

Nadere informatie

project: Omgaan met gedragsproblemen en stoornissen in de jeugdzorg

project: Omgaan met gedragsproblemen en stoornissen in de jeugdzorg project: Omgaan met gedragsproblemen en stoornissen in de jeugdzorg Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet:

Nadere informatie

van A naar Beter app

van A naar Beter app Procesverslag RWS: Doorontwikkeling van A naar Beter app Uitgave: 6-12-2012, versie 1.0 Door JBLT ; Jonathan Marchal, Bas van Agten, Laurens Carbo, Thijs Blaas Inhoudsopgave 1. Inleiding... 03 2. Organisatie

Nadere informatie

Activiteiten uitvoeren

Activiteiten uitvoeren Activiteiten uitvoeren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Hanneke Jansen Inhoudelijke redactie: Patricia Streng Eindredactie: Astrid Habraken

Nadere informatie

Project Start Up Wat is het? Wie nemen er deel? Wanneer kies je voor een PSU? Hoe werkt het?

Project Start Up Wat is het? Wie nemen er deel? Wanneer kies je voor een PSU? Hoe werkt het? Project Start Up Wat is het? De Project Start Up (PSU) is een krachtige interventie bij aanvang van het project. De PSU is een workshop waarin je de belangrijke aspecten van het project met elkaar inventariseert

Nadere informatie

POP. Persoonlijk Opleidings Plan. Tim Tegelaar. Lekkerkerk 07-10-2012. De Haagse Hogeschool

POP. Persoonlijk Opleidings Plan. Tim Tegelaar. Lekkerkerk 07-10-2012. De Haagse Hogeschool POP Persoonlijk Opleidings Plan Tim Tegelaar Lekkerkerk 07-10-2012 De Haagse Hogeschool Naam Tim Tegelaar Studentnummer 12090948 origineel 07-10-2012 update - bedrijfsmentor Dhr. P. den Ouden bedrijfscoach

Nadere informatie

Auteurs: Marijke Hoftijzer en Piet Korte isbn: 978-90-01-82345-0

Auteurs: Marijke Hoftijzer en Piet Korte isbn: 978-90-01-82345-0 Projectplanning (extra bij paragraaf 3.1 Imagodoelstellingen) Naast je normale dagelijkse bezigheden kun je ook te maken krijgen met de organisatie van eenmalige zaken. Soms zijn deze heel overzichtelijk

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist Doel van de functiefamilie Vanuit de eigen technische specialisatie voorbereiden en opmaken van plannen, ontwerpen of studies en de uitvoering ervan opvolgen specialistische

Nadere informatie

Plan van aanpak. Project : Let s Drop. Bedrijf : DropCo BV

Plan van aanpak. Project : Let s Drop. Bedrijf : DropCo BV Plan van aanpak Project : Let s Drop Bedrijf : DropCo BV Plaats, datum: Horn, 28 september 2012 Opgesteld door: 1205366 1205366smit@zuyd.nl Plan van Aanpak project Let s Drop pagina 1 Inhoudsopgave plan

Nadere informatie

Planning & Control. Inleiding. Inhoudsopgave

Planning & Control. Inleiding. Inhoudsopgave Planning & Control Inleiding Planning & Control is de Engelse benaming voor coördinatie en afstemming. Het is gericht op interne plannings- en besturingsactiviteiten. Een heldere Planning & Control functie

Nadere informatie

READER STUDENTENCOACH

READER STUDENTENCOACH READER STUDENTENCOACH VO Reader studentencoch VO 1 Inleiding Voor jullie ligt de reader die hoort bij het project studentencoach (het coachen van jongerejaars studenten door ouderejaars). In deze reader

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

me nse nkennis Competentiegericht opleiden in de BIG opleidingen Getting started

me nse nkennis Competentiegericht opleiden in de BIG opleidingen Getting started me nse nkennis Competentiegericht opleiden in de BIG opleidingen Getting started Inhoud Competentiegericht opleiden 3 Doel van praktijktoetsen 4 Wijze van evalueren en beoordelen 4 Rollen 5 Getting started

Nadere informatie

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE PROJECTMANAGEMENT George van Houtem 1 SITUATIE Het werken in en het leidinggeven aan projecten is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering voor de hedendaagse manager. In elk bedrijf of organisatie komen

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland Baggerbedrijf West Friesland Gebruikte handelsnamen: Baggerbedrijf West Friesland Grond & Cultuurtechniek West Friesland Andijk, februari-mei 2014 Auteurs: M. Komen C. Kiewiet Geaccordeerd door: K. Kiewiet

Nadere informatie

Technicus onderwijs- en onderzoekgebonden - profiel V

Technicus onderwijs- en onderzoekgebonden - profiel V onderzoekgebonden - profiel V Doel Vervaardigen, installeren en onderhouden van apparatuur/instrumenten, installaties en (ICT- )systemen, alsmede leveren van een bijdrage aan de ontwikkeling hiervan, binnen

Nadere informatie

Persoonlijk Ontwikkel Plan

Persoonlijk Ontwikkel Plan Persoonlijk Ontwikkel Plan Naam medewerker : Naam leidinggevende : Datum : Persoonlijk Ontwikkelplan Pagina 1 van 12 Korte toelichting Een Persoonlijk Ontwikkeling Plan is: een gemotiveerd loopbaanperspectief;

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Directeur audit

Functiebeschrijving: Directeur audit Functiebeschrijving: Directeur audit Functiefamilie Controle en audit functies Voor akkoord Naam leidinggevende Datum + handtekening Naam functiehouder Datum + Handtekening 1. Context van de functie 1.1.

Nadere informatie

Ontwikkelplan trainee 1

Ontwikkelplan trainee 1 1 Ontwikkelplan trainee 1 Karin Kleine, projectleider Ontwikkeling traineeship HBO-afgestudeerden Marlous Beijer, projectsecretaris Jeugdzorg Nederland 1 Dit document is geschreven in het kader van het

Nadere informatie

Performance Improvement Plan

Performance Improvement Plan Performance Improvement Plan Persoonlijke rapportage van B. Smit P E O P L E I M P R O V E P E R F O R M A N C E Computerweg 1, 3542 DP Utrecht Postbus 1087, 3600 BB Maarssen tel. 0346-55 90 10 fax 0346-55

Nadere informatie

<> <>

<<Naam document>> <<Organisatie>> SYSQA B.V. Almere Datum : Status : Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Managementsamenvatting...3 2 Opdracht...4

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.2 Operationeel leidinggeven

FUNCTIEFAMILIE 5.2 Operationeel leidinggeven Doel van de functiefamilie Aansturen van medewerkers en organiseren en superviseren van hun dagelijkse werkzaamheden teneinde een efficiënte en continue werking van het eigen team te garanderen en zodoende

Nadere informatie

Project. 3D-Fraggel. Plan van aanpak. Door: IH1T08 1/1

Project. 3D-Fraggel. Plan van aanpak. Door: IH1T08 1/1 Project 3D-Fraggel Plan van aanpak Door: 1/1 Project 3D-Fraggel Plan van aanpak Datum: 07-05-2001 Plaats: Enschede Opdrachtgever: Saxion Hogeschool Enschede Instituut ICT Afdeling Hogere Informatica Contactpersoon

Nadere informatie

VAN PLAN NAAR PROJECT

VAN PLAN NAAR PROJECT 2 van plan naar project VAN PLAN NAAR PROJECT FASE 1 ORIENTATIE FASE 2 CONCRETISERING FASE 3 SUBSIDIE- project leider projectleider Kansen onderzoeken 1.1 projectleider Projectplan uitwerken 2.1 projectleider

Nadere informatie

2 Stappen en fasen. 006128860006-bw.indd 8 19-09-13 12:35

2 Stappen en fasen. 006128860006-bw.indd 8 19-09-13 12:35 2 Stappen en fasen 8 ICT-beheerder - Netwerkbeheerder 006128860006-bw.indd 8 19-09-13 12:35 De projectwijzers brengen je in realistische situaties die te maken hebben met het ICT-vakgebied zodat je niet

Nadere informatie

Energiemanagementplan Carbon Footprint

Energiemanagementplan Carbon Footprint Energiemanagementplan Carbon Footprint Rapportnummer : Energiemanagementplan (2011.001) Versie : 1.0 Datum vrijgave : 14 juli 2011 Klaver Infratechniek B.V. Pagina 1 van 10 Energiemanagementplan (2011.001)

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan 1.A.1-1.A.2-1.A.3 2.A.1-2.A.2-2.A.3 2.C.2 3.B.2

Energiemanagement Actieplan 1.A.1-1.A.2-1.A.3 2.A.1-2.A.2-2.A.3 2.C.2 3.B.2 1.A.1-1.A.2-1.A.3 2.A.1-2.A.2-2.A.3 2.C.2 3.B.2 Opdrachtgever Van der Waal & Partners B.V. Colofon Opdrachtgever Van der Waal & Partners B.V. Projectnaam Energiemanagement Actieplan Projectnummer 9222

Nadere informatie

Communicatie onderzoek Team haarverzorging

Communicatie onderzoek Team haarverzorging Communicatie onderzoek Team haarverzorging Introductiebrief behorende bij de enquête over de interne communicatie Beste collega s, Gedurende het schooljaar doen wij ons uiterste best om de taken te vervullen

Nadere informatie

Handleiding Verbetercheck in teams

Handleiding Verbetercheck in teams Handleiding Verbetercheck in teams Praktisch hulpmiddel om de Verbetercheck in een team toe te passen 22 maart 2011 Betrokken partijen: Teksten en advies: Huub Pennock en Alex van der Wal 1 Inleiding De

Nadere informatie

Functieprofiel: Teamleider Functiecode: 0203

Functieprofiel: Teamleider Functiecode: 0203 Functieprofiel: Teamleider Functiecode: 0203 Doel Plannen en organiseren van de werkzaamheden en aansturen van de medewerkers binnen een team, binnen het vastgestelde beleid van een overkoepelende eenheid

Nadere informatie

Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie

Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie B Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie Inleiding Deze projectoproep kadert binnen de verderzetting van Actie 24 van het Kankerplan: Steun aan pilootprojecten

Nadere informatie

Strategisch Opleidingsbeleid

Strategisch Opleidingsbeleid Strategisch Opleidingsbeleid Achtergrondinformatie en tips om zelf aan de slag te gaan In deze handreiking vindt u de volgende onderwerpen: Wat is strategisch opleidingsbeleid? Hoe komt u tot strategisch

Nadere informatie

handleiding Veiligheidsplanner voorwoord inleiding De stappen van de Lokale stap 01 profiel stap 02 wat is het probleem? stap 03 wat doen wij al?

handleiding Veiligheidsplanner voorwoord inleiding De stappen van de Lokale stap 01 profiel stap 02 wat is het probleem? stap 03 wat doen wij al? handleiding lokale veiligheidsplanner 1 veiligheid door samenwerking handleiding handleiding lokale veiligheidsplanner 2 Welkom bij de internettoepassing Lokale. Het Centrum voor Criminaliteitspreventie

Nadere informatie

Energiemanagementprogramma HEVO B.V.

Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Opdrachtgever HEVO B.V. Project CO2 prestatieladder Datum 7 december 2010 Referentie 1000110-0154.3.0 Auteur mevrouw ir. C.D. Koolen Niets uit deze uitgave mag zonder

Nadere informatie

Energiemanagementsysteem

Energiemanagementsysteem Energiemanagementsysteem BVR Groep B.V. Roosendaal, 20-06-2014. Auteur(s): H. Schrauwen, Energie & Technisch adviseur. Geaccordeerd door: M. Soenessardien,Manager KAM, Personeel & Organisatie Pagina 1

Nadere informatie

Plan van aanpak. Project: Portfolio Website. Bedrijf: InHolland

Plan van aanpak. Project: Portfolio Website. Bedrijf: InHolland Plan van aanpak Project: Portfolio Website Bedrijf: InHolland Haarlem, 16-9-14 Opgesteld door: Maurice Wildenberg, 537811 Maurice@softwarehub.nl Instituut: Hogeschool Inholland Plan van Aanpak Portfoliowebsite

Nadere informatie

Projectmatig werken voor de secretaresse

Projectmatig werken voor de secretaresse Nationale Secretaresse Dag 2009 www.secretary.nl/officemanagement Schriftelijke cursus in vijf lessen met twee bijeenkomsten Startdatum 9 april 2009 Projectmatig werken voor de secretaresse Postzegel niet

Nadere informatie

1. Hoe stap ik het (her)indicatiegesprek in bij een cliënt met een gerichte PGB-vraag?

1. Hoe stap ik het (her)indicatiegesprek in bij een cliënt met een gerichte PGB-vraag? IK KRIJG DE VRAAG OM EEN PGB TE INDICEREN, WAT DOE IK? 1. Hoe stap ik het (her)indicatiegesprek in bij een cliënt met een gerichte PGB-vraag? Als verpleegkundige kom je nooit bij een cliënt om een PGB

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Format Projectplan. Zo kan het ook! 20 juni 2013 1

Format Projectplan. Zo kan het ook! 20 juni 2013 1 Format Projectplan Onbeperkt Sportief biedt u een format voor het maken van een projectplan. Met zeven hoofdvragen krijgt u helder op papier wat uw project inhoudt. Het projectplan heeft als doel het stimuleren

Nadere informatie

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen:

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen: -1- Het profielwerkstuk 1. Inleiding Hier staat hoe u te werk gaat bij het maken van het profielwerkstuk. Ook de eisen waaraan het moet voldoen zijn opgesomd. Verder geeft het u een voorbeeld van een plan

Nadere informatie

Nr. HANDLEIDING PORTFOLIO GROEPSLESDOCENT INFORMATIE VOOR DE CURSIST / EXAMENKANDIDAAT

Nr. HANDLEIDING PORTFOLIO GROEPSLESDOCENT INFORMATIE VOOR DE CURSIST / EXAMENKANDIDAAT Nr. HANDLEIDING PORTFOLIO GROEPSLESDOCENT INFORMATIE VOOR DE CURSIST / EXAMENKANDIDAAT Stappenplan Proeve van Bekwaamheid Fit!vak Groepslesdocent Portfolio Groepslesdocent Fit!vak Deelopdrachten 1: Het

Nadere informatie

Beeldvorming als Leidraad voor Leiderschap

Beeldvorming als Leidraad voor Leiderschap Beeldvorming als Leidraad voor Leiderschap in de reflectie zie je de bron Effectief Leiderschap.. een persoonlijke audit U geeft leiding aan een team, een project of een afdeling. U hebt veel kennis, u

Nadere informatie

Het Profielwerkstuk HANDLEIDING I. Organisatie, tijdpad en andere belangrijke informatie. Een handleiding voor Havo en Vwo Mei 2011.

Het Profielwerkstuk HANDLEIDING I. Organisatie, tijdpad en andere belangrijke informatie. Een handleiding voor Havo en Vwo Mei 2011. Het Profielwerkstuk HANDLEIDING I Organisatie, tijdpad en andere belangrijke informatie Een handleiding voor Havo en Vwo Mei 2011 Naam leerling: klas:. Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Organisatie 4 2. De

Nadere informatie

1Modelexamen 1. Modelexamen 1

1Modelexamen 1. Modelexamen 1 1Modelexamen 1 Het examen PRINCE2 Foundation wordt in Nederland afgenomen door Stichting EXIN. Om u voor te bereiden op het examen is er een representatief modelexamen bijgevoegd. Het examen bestaat uit

Nadere informatie

PROJECT INITIATION DOCUMENT

PROJECT INITIATION DOCUMENT PROJECT INITIATION DOCUMENT Versie: Datum: x.x dd-mm-jj DOCUMENTATIE Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:. INHOUDSOPGAVE 1. Managementsamenvatting

Nadere informatie

Stappenplan en checklist convenant / samenwerkingovereenkomst

Stappenplan en checklist convenant / samenwerkingovereenkomst Stappenplan en checklist convenant / samenwerkingovereenkomst Met dit stappenplan en deze checklist legt u de basis voor een samenwerkingsovereenkomst tussen alle samenwerkingspartners in uw regio. Wat

Nadere informatie

Media Outlook 2 HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI CDMMOU02-2. Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt. Goedgekeurd door:

Media Outlook 2 HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI CDMMOU02-2. Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt. Goedgekeurd door: HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI Media Outlook 2 CDMMOU02-2 Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt Goedgekeurd door: (namens curriculumcommissie) Datum: MARKETING MET INTERACTIEVE MEDIA 6-5 -

Nadere informatie

TMA Talentenanalyse. Expert competentie-rapportage en ontwikkelgids. Sara Berger 17 maart 2010

TMA Talentenanalyse. Expert competentie-rapportage en ontwikkelgids. Sara Berger 17 maart 2010 TMA Talentenanalyse Expert competentie-rapportage en ontwikkelgids Sara Berger 17 maart 2010 T +31 (0)30 2670444 I www.tma-assessment.com E info@tma-assessment.com Inhoudsopgave Inhoudsopgave: Inleiding

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Inleiding 2

Hoofdstuk 1 Inleiding 2 Gesprekscyclus Scholengroep Rijk van Nijmegen Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding 2 Hoofdstuk 2 Gesprekscyclus Opbouw De tweejarige scyclus van SGRvN - Het voortgangs - Het beoordelings 4 4 4 5 6 Hoofdstuk

Nadere informatie

Persoonlijk Ontwikkelings Plan (POP)

Persoonlijk Ontwikkelings Plan (POP) Hoofdstuk 18 Extra informatie Persoonlijk Ontwikkelings Plan (POP) Het Persoonlijk Ontwikkelings Plan (POP) is bedoeld om een medewerker persoonlijk in de gelegenheid te stellen in eigen woorden te vertellen

Nadere informatie

Vertrouwelijk. Projectpla n. Titel: Entity Extraction. Vertrouwelijk

Vertrouwelijk. Projectpla n. Titel: Entity Extraction. Vertrouwelijk Dit document mag alleen gedeeld worden met direct betrokkenen van het programma Herkenning Digitale Informatie en Fingerprinting omdat verdere verspreiding of openbaarmaking de veiligheid van de Staat

Nadere informatie

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager CO 2 managementplan Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants Versie: 1.0 Datum: xx-xx-2015 Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager Authorisatiedatum: Naam:.. Inhoud 1 Inleiding...

Nadere informatie

Voorbereidingsfase fase 4

Voorbereidingsfase fase 4 Voorbereidingsfase fase 4 Tijdens deze fase beginnen jullie met het uitvoeren van jullie project. Jullie gaan van denken naar doen. Jullie hebben besproken wat jullie wilden, een ontwerp gemaakt en nu

Nadere informatie