Jongeren en politiek

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jongeren en politiek"

Transcriptie

1 Jongeren en politiek WERKDOCUMENT Steven Poppelaars MSc. dr. Esther Jakobs Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus GL Amsterdam 1000 AR Amsterdam Tel Fax Amsterdam, september 2012

2 Inhoud Inleiding 3 Jongeren in Amsterdam 5 Politieke interesse 6 Politieke kennis 7 Politieke oriëntatie en partijvoorkeur 8 Politiek cynisme 8 Stemintentie en stemgedrag 9 Verschillen tussen jongeren 10 Nieuwsbronnen 10 Literatuurlijst 13 2

3 Inleiding Op 12 september 2012 zijn er weer landelijke verkiezingen. Tijd voor nieuwe peilingen en politieke analyses. Ook O+S is geïnteresseerd in verschillende facetten van de verkiezingen. Een van deze facetten is de politieke beleving van jongeren. Uit eerder onderzoek is bekend dat jongeren minder interesse hebben in politiek dan volwassenen (Henn, Weinstein en Forrest, 2005; TNS Nipo en UvA, 2011; Aarts en Thomassen, 2000). Deze politieke desinteresse is niet uniek voor jongeren in Nederland, dit geldt ook voor jongeren elders. Jongeren beschikken ook over minder politiek kennis dan volwassenen (Milner, 2007; Aelberts, 2004). Het gaat hierbij om feitelijke politieke kennis, bijvoorbeeld uit hoeveel leden de Tweede Kamer bestaat. Minder interesse in en kennis van politiek betekent overigens niet dat jongeren zich niet bezighouden met politieke en maatschappelijke vraagstukken. Jongeren houden zich wel degelijk bezig met dergelijke vraagstukken maar noemen dit niet politiek. Het woord politiek heeft onder jongeren een negatief imago (Zeijl 2003). Verder stemmen jongeren minder vaak dan volwassenen. Onderzoek van Fieldhouse, Tranmer en Russel (2007) over de verkiezingsuitslagen van 22 Europese laat dit zien: de opkomst bij verkiezingen in Europa lag gemiddeld rond de 70%, onder jongeren was dit gemiddeld 51%. Tot slot verschillen Nederlandse jongeren niet van volwassenen qua politieke oriëntatie. In het verleden waren jongeren qua politieke oriëntatie traditiegetrouw linkser dan volwassenen. Dit is niet meer het geval: jongeren zijn niet linkser dan volwassenen (TNS Nipo en UvA, 2011). In het vervolg van dit stuk wordt bekeken of bovenstaande bevindingen over politiek en jongeren ook gelden voor Amsterdamse jongeren. Verder wordt bekeken of de achtergrondkenmerken van jongeren hierbij een rol spelen. Tot slot wordt bekeken of jongeren ook verschillen van volwassenen in het gebruik van verschillende media als nieuwsbron, omdat media een grote rol spelen bij beeldvorming over politiek. 3

4 4 Gemeente Amsterdam

5 Jongeren in Amsterdam Jongeren van 18 tot en met 24 jaar vormen een niet onaanzienlijk aandeel van de totale groep Amsterdamse kiesgerechtigden (13%). Onderstaande figuur laat de samenstelling van de totale groep jongeren zien op verschillende leeftijden. Figuur 1 Amsterdamse jongeren naar leeftijd, herkomst en geslacht, 2010 aantal niet-westers allochtoon meisje niet-westers allochtoon - jongen westers allochtoon - meisje westers allochtoon - jongen autochtoon - meisje autochtoon - jongen Rond het 18 e levensjaar, de leeftijd dat jongeren kiesgerechtigd worden, neemt het aantal jongeren in de stad toe en verandert de samenstelling van de groep aanzienlijk. Figuur 2 laat de verhouding tussen geboren en ingestroomde jongeren zien op verschillende leeftijden. Figuur 2 Amsterdamse jongeren naar leeftijd, herkomst en leeftijd vestiging in de stad, 2010 aantal westers allochtoon - vestiger westers allochtoon - Amsterdammer niet-westers allochtoon - vestiger niet-westers allochtoon - Amsterdammer autochtoon - vestiger autochtoon - Amsterdammer

6 Politieke interesse Amsterdamse jongeren hebben, net als jongeren elders, naar verhouding weinig interesse in politiek. Zo zijn zij bijvoorbeeld minder geïnteresseerd in gemeentepolitiek dan volwassenen (zie figuur 3). Achtendertig procent van de Amsterdamse jongeren zegt niet geïnteresseerd te zijn in gemeentepolitiek. Bij de volwassenen is dit iets minder dan een kwart. Figuur 3 Interesse gemeentepolitiek naar leeftijdscategorie, t/m 24 jaar (n=382) 25+ (n=2.393) 5% 4% 3% 10% zeer geïnteresseerd 23% tamelijk geïnteresseerd 38% niet geïnteresseerd 53% weet ik niet, geen antwoord 64% Ook op het gebied van stadsdeelpolitiek zijn Amsterdamse jongeren minder geïnteresseerd dan volwassen (zie figuur 4). Iets meer dan helft van de jongeren is hier niet in geïnteresseerd tegenover 35% van de volwassenen. Figuur 4 Interesse stadsdeelpolitiek naar leeftijdscategorie, t/m 24 jaar (n=382) 25+ (n=2.393) 7% 3% 4% 7% zeer geïnteresseerd tamelijk geïnteresseerd 37% 35% niet geïnteresseerd 53% 54% weet ik niet, geen antwoord 6

7 Politieke kennis Amsterdamse jongeren hebben over het algemeen minder politieke kennis dan volwassen. Tweederde van de Amsterdamse jongeren weet bijvoorbeeld de naam van de burgemeester van Amsterdam te noemen. Van de volwassenen (25+) weet 82% dit. Tabel 5 Bekendheid naam burgermeester van Amsterdam naar leeftijdscategorie, 2011 (procenten) 17 t/m 24 jaar (n=382) 25+ (n = 2.393) juiste naam van burgermeester genoemd foute naam van burgermeester genoemd 4 2 weet niet / geen antwoord totaal Amsterdamse jongeren weten ook minder vaak dan volwassenen uit welke politieke partijen het huidige college van burgermeesters en wethouders is samengesteld (zie tabel 6). Van de Amsterdamse jongeren weet 13% de juiste partijen te noemen (PVDA, VVD en GroenLinks). Een derde (34%) van de volwassenen weet uit welke partijen de coalitie bestaat. Tabel 6 Weet u uit welke politieke partijen het college van burgemeester en wethouders is samengesteld?, 2011 (procenten) stadsdeel 17 t/m 24 jaar (n=382) 25+ (n = 2.393) PVDA VVD GroenLinks D SP (socialistische partij) 2 9 CDA 8 12 Red Amsterdam 0 2 Partij voor de Dieren 0 2 Trots op Amsterdam 0 1 anders, namelijk 0 1 weet ik niet totaal

8 Amsterdamse jongeren weten ook minder welke actuele onderwerpen er in de gemeenteraad spelen. Op de vraag of men één of twee onderwerpen weet die op dit moment worden bediscussieerd in de gemeenteraad antwoordt 27% van de jongeren met ja. Bij Amsterdammers van 25 jaar en ouder ligt dit aandeel hoger, namelijk 41%. Figuur 7 Kent actueel onderwerp behandeld door gemeenteraad, 2011 (procenten) % ja weet niet, geen anwtoord t/m 24 jaar 25+ Politieke oriëntatie en partijvoorkeur Ook Amsterdamse jongeren zijn niet per definitie linkser dan volwassenen. In 2011 is aan de hand van een zevenpuntsschaal de politieke oriëntatie van Amsterdammers vastgesteld. Een 1 stond hierbij voor een linkse politieke oriëntatie en een 7 stond voor een rechtse politieke oriëntatie. Hieruit kwam naar voren dat Amsterdamse jongeren niet linkser of rechtser zijn dan volwassenen (zie tabel 8). Tabel 8 Gemiddelde politieke oriëntatie per leeftijdscategorie, 2011 M SD 17 t/m 24 jaar 3,41 1, ,43 1,50 totaal 3,43 1,49 Dat jongeren niet per definitie linkser zijn dan volwassen betekent niet dat zij dezelfde partijvoorkeur hebben. Uit de uitslag van de Amsterdamse gemeenteraadsverkiezingen van 2010 blijkt dat jonger tot en met 25 jaar een iets andere partijvoorkeur hebben dan volwassenen. Zij stemden vaker op D66 en GroenLinks dan volwassenen en minder vaak op de PVDA. Politiek cynisme Er zijn verschillende onderzoeken gedaan naar politiek cynisme onder jongeren, onder andere door de Universiteit van Leiden (2006), waaruit bleek dat jongeren inderdaad een 8

9 cynische houding hebben ten aanzien van de politiek. Onderzoek dat O+S in de periode rond de verkiezingen in 2010 heeft uitgevoerd in samenwerking met de UvA heeft laten zien dat jongeren niet cynischer zijn over de politiek dan volwassenen, maar dat hun mening wel meer beïnvloed wordt door berichten in de media. Stemintentie en stemgedrag De bevinding dat jongeren minder vaak stemmen dan volwassen geldt ook voor Amsterdammers. Ten eerste verschillen Amsterdamse jongeren en volwassenen qua stemintentie. Amsterdamse jongeren zijn minder zeker of ze gaan stemmen bij verkiezingen dan volwassenen. Het aandeel volwassenen dat zegt zeker te gaan stemmen is 70%. Bij jongeren is dit iets meer dan de helft (53%). Jongeren zeggen vaker dan volwassenen dat ze misschien gaan stemmen (jongeren 33% tegenover 20% volwassenen). Ook zeggen jongeren iets vaker dan volwassenen dat ze zeker niet gaan stemmen. Tabel 9 Stemintentie gemeenteraadsverkiezingen naar leeftijdscategorie, t/m 24 jaar (n=382) 25+ (n=2.393) 10% 4% 7% 3% gaat zeker stemmen 20% gaat misschien stemmen 33% 53% gaat zeker niet stemmen weet het niet 70% Stemintentie is echter niet hetzelfde als daadwerkelijk gaan stemmen. Amsterdamse jongeren blijken ook daadwerkelijk minder vaak te stemmen dan volwassenen (zie figuur 10). Dit verschil is het grootst bij de gemeenteraadverkiezingen. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2010 geeft 65% van de jongeren aan gestemd te hebben tegenover 78% van de volwassenen. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2010 is dit verschil iets kleiner. Bijna driekwart van Amsterdamse jongeren (73%) zegt gestemd te hebben bij deze verkiezingen tegenover 82% van de volwassenen. 9

10 Figuur 10 Stemgedrag gemeenteraads- en Tweede Kamerverkiezingen van 2010 naar leeftijd, 2011 (procenten) % wel gestemd niet gestemd weet ik niet, geen antwoord t/m 24 jaar t/m 24 jaar 25+ gemeenteraadsverkiezingen Tweede Kamerverkiezingen Verschillen tussen jongeren Amsterdamse jongeren zijn dus minder geïnteresseerd in politiek, beschikken over minder politieke kennis en zijn minder vaak geneigd om te stemmen. Een vervolgvraag is of verschillende groepen jongeren op deze punten verschillen. Hier wordt nu verder op ingegaan. Net als bij volwassenen spelen bij jongeren achtergrondkenmerken een rol bij politieke kennis en stemintentie. Een van deze achtergrondkenmerken is opleidingsniveau. Hoogopgeleide jongeren beschikken over het algemeen over meer politieke kennis dan laagopgeleide jongeren. Verder zijn jongeren met veel politieke kennis eerder geneigd te gaan stemmen (Aelberts, 2004). Hoog opgeleide jongeren zijn dan ook eerder geneigd om te stemmen dan laag opgeleide jongeren. Nieuwsbronnen De media is een belangrijke bron voor politieke beeldvorming bij jongeren (De Heus en Smeulders, 2008). De TV is de meest gebruikte nieuwsbron. Op de tweede plaats staat het internet (TNS NIPO, 2009). Naast de beschreven verschillen tussen jongeren en volwassenen in politieke kennis en interesse zijn er ook verschillen in de nieuwsbronnen die door deze twee groepen worden gebruikt. Jongeren maken vaker gebruik van internet als nieuwsbron dan volwassenen. Volwassen maken weer vaker gebruik van de TV en de krant als nieuwsbron (TNS NIPO, 2009). Vooral het gebruik van de krant als nieuwsbron 10

11 is beperkt onder jongeren. De opkomst van gratis nieuwssites lijken hiervoor verantwoordelijk. Ook bij Amsterdamse jongeren tussen de 17 en 24 jaar is dit patroon zichtbaar (zie tabel 11). Amsterdamse jongeren maken vaker gebruik van internet als nieuwsbron dan volwassenen (76% tegenover 63%). Volwassenen maken weer iets meer gebruik van de televisie als nieuwsbron. Het gebruik van kranten laat een wisselend beeld zien. Jongeren maken meer gebruik van gratis kranten maar minder van de traditionele betaalde kranten als volwassenen. Tabel 11 Type media dat wordt gebruikt als nieuwsbron, 2011 (procenten) 17 t/m 24 jaar (n=382) 25+ (n = 2.393) televisie de radio internet geabonneerde krant gratis krant vrienden, bekenden, familie anders 3 5 weet ik niet, geen antwoord 2 1 Naast de traditionele media spelen sociale media (Facebook, Hyves, Twitter etc.) in toenemende mate een rol bij de communicatie, ook in de politiek. Verkiezingscampagnes spelen steeds vaker in op deze nieuwe vormen van media. Amsterdamse jongeren maken over het algemeen meer gebruik van sociale media dan volwassenen. Driekwart van de Amsterdamse jongeren is lid van Facebook tegenover iets minder dan de helft van de volwassenen (zie Figuur 12). Hyves is minder populair maar ook hier maken jongeren vaker gebruik van dan volwassenen (24% tegenover 14%). Linkedin is juist populairder onder volwassenen. Van de Amsterdamse jongeren zegt 14% actief te zijn op Twitter. Bij Amsterdammers van 25 jaar en ouder is dit iets minder, namelijk 8%. Als we naar herkomst kijken dan blijkt het gebruik van Facebook onder Amsterdamse Marokkaanse jongeren lager dan gemiddeld. Van de Marokkaanse jongeren (n=43) van 17 t/m 24 jaar is 56% lid van Facebook. Bij autochtone jongeren (n=161) is 82% lid van Facebook (Amsterdamse Burgermonitor, 2011). Marokkaanse jongeren zijn vaak actief op community sites zoals Marokko.nl en Maroc.nl (Feiten & cijfers, 2009). 11

12 Figuur 12 Lidmaatschap online vriendengroep naar leeftijd, 2011 (procenten) % Facebook Linkedin Hyves geen lid t/m 24 jaar (n=382) 25+ (n= 2.393) 12

13 Literatuurlijst Aarts, K. en Thomassen, J. (2000). Belangstelling voor politiek en politiek zelfvertrouwen. In J. Thomassen, K. Aarts & H. Van der Kolk (Eds.), Politieke veranderingen in Nederland : kiezers en de smalle marges van de politiek (pp ). Den Haag: SDU. Aelberts, C. (2004). Politieke betrokkenheid en politieke sensitiviteit onder jongeren. Amsterdam: UvA. Fieldhouse E., Tranmer, M. en Russel, A. (2007). Something about young people or something about elections? Electoral participation of young people in Europe: Evidence from a multilevel analysis of the European Social Survey. European Journal of Political Research, 46, Feiten & cijfers (2009). Digitale media in een multiculturele samenleving. Utrecht: Mira Media. Henn, M., Weinstein, M. en Forrest, S. (2005). Uninterested Youth? Young People's Attitudes towards Party Politics in Britain. Political Studies, 53 (3), Heus, C. M., de, en Smeulders, P. H. M. (2008). Leren van democratie. Een onderzoek naar waar en hoe jongeren kennis, houding en vaardigheden opdoen ten aanzien van politieke partijen en godsdienstvrijheid. Den Haag: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Milner, H.(2007). Political knowledge and participation among young Canadians and Americans. IRPP Paper Series, no O+S (2010). Mediagebruik en politiek cynisme onder Amsterdamse Kiezers. Amsterdam: O+S Sociaal en Cultureel Planbureau (2007). Achterstand en afstand. Digitale vaardigheden van lager opgeleiden, ouderen, allochtonen en inactieven. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. TNS Nipo (2009) internet-nieuwsbron-/ TNS Nipo & UvA (2010). Jongere kiezer is net een oudere. Volkskrant. Universiteit Leiden (2006). Jongeren cynisch over politiek. Leiden: Universiteit Leiden (via Zeijl, E. (2003). Politieke en maatschappelijke participatie. In E. Zeijl (Ed.), Rapportage jeugd 2002 (pp ). Den Haag: SCP. 13

Politieke participatie

Politieke participatie 11 Politieke participatie Interesse in de (gemeente)politiek, stemintentie, opkomst en partijkeuze komen in dit hoofdstuk aan de orde. De centrale vraag is: welke Amsterdammers zijn politiek betrokken,

Nadere informatie

Politieke participatie

Politieke participatie 12 Politieke participatie In dit hoofdstuk komen de interesse en participatie van Amsterdammers in de politiek aan bod. 2014 was in dat opzicht een boeiend jaar, met drie verkiezingen en belangrijke verschuivingen

Nadere informatie

Homoseksuelen in Amsterdam

Homoseksuelen in Amsterdam Homoseksuelen in Amsterdam Projectnummer 9150 In opdracht van de Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Marlon Nieuwenhuis drs. Marcel Janssen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012

Nadere informatie

ANALYSE FORUM VOOR DEMOCRATIE

ANALYSE FORUM VOOR DEMOCRATIE ANALYSE FORUM VOOR DEMOCRATIE Vervolganalyse Peiling september 2017 1. Belangrijkste uitkomsten 1.1 Electoraal speelveld Forum voor Democratie is een geduchte concurrent van 50 Plus en PVV en ook van VVD,

Nadere informatie

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Verkiezingen 2012 Tweede Kamer Voorlopige uitslag Amsterdam Project: 12213 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Samenstelling publicatie: Jeroen Slot Cor Hylkema Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

Kiezersonderzoek 2017 Onderzoek naar stemgedrag van gemeentepanelleden

Kiezersonderzoek 2017 Onderzoek naar stemgedrag van gemeentepanelleden Kiezersonderzoek 2017 Onderzoek naar stemgedrag van gemeentepanelleden Bestuursstaf Advies en ondersteuning Venlo, juli 2017 Onderzoek & Statistiek 2 Samenvatting In maart 2018 vinden er in Venlo gemeenteraadsverkiezingen

Nadere informatie

Kiezersvoorkeuren in Amsterdam

Kiezersvoorkeuren in Amsterdam Kiezersvoorkeuren in Amsterdam In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van maart peilt OIS in opdracht AT de politieke voorkeur van Amsterdammers. Vooruitlopend daarop is een eerste verkennend onderzoek

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen PROVINCIALE STATEN 18 MAART Inhoud Hoe hebben inwoners van de regio bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten gestemd? Wat zou in de regio de grootste partij zijn en wie is de

Nadere informatie

PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN

PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN Meerderheid coalitie en C3 in Eerste Kamer onzeker 7 ruari 2015 Provinciale Staten gaan meer leven Kiezers stemmen rechtser dan ze zelf zijn Met betrekking tot de Provinciale

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer, voorlopige uitslag. Onderzoek, Informatie en Statistiek

Verkiezingen Tweede Kamer, voorlopige uitslag. Onderzoek, Informatie en Statistiek Verkiezingen Tweede Kamer, maart voorlopige uitslag Projectnummer: Slot, Jeroen Hylkema, Cor Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal Postbus, AR Amsterdam j.slot@amsterdam.nl Telefoon www.ois.amsterdam.nl c.hylkema@amsterdam.nl

Nadere informatie

Communicatiemiddelen gemeente Amsterdam

Communicatiemiddelen gemeente Amsterdam Communicatiemiddelen gemeente Amsterdam In opdracht van: Bestuursdienst, directie Communicatie, afdeling Media en concerncomm. Projectnummer: 13200 Robert Selten José van Boven Willem Bosveld Bezoekadres:

Nadere informatie

RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN

RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN Meer Democratie Mei 2015 Rapportage onderzoek Partijpolitieke benoemingen Meer Democratie 1 Persbericht NEDERLANDERS: PUBLIEKE FUNCTIES OPEN VOOR IEDEREEN

Nadere informatie

Onderzoek Steun PvdA na gemeenteraadsverkiezingen

Onderzoek Steun PvdA na gemeenteraadsverkiezingen Onderzoek Steun PvdA na gemeenteraadsverkiezingen Rapportage 27 maart 2014 Over dit onderzoek Aan het onderzoek deden 5824 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee die bij de Tweede Kamerverkiezingen in

Nadere informatie

De PVV in het land en in de peiling

De PVV in het land en in de peiling De PVV in het land en in de peiling Zowel in als in is de PVV in de laatste peilingen van Peil.nl lager uitgekomen dan bij de verkiezingen zelf. Een analyse naar de reden hiervan geeft een beter beeld

Nadere informatie

Introductie. 1. Uw persoonlijke situatie. Voorbeeldvragenlijst COB-kwartaalenquête 2011

Introductie. 1. Uw persoonlijke situatie. Voorbeeldvragenlijst COB-kwartaalenquête 2011 Introductie Dit onderzoek vindt plaats in opdracht van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Met de resultaten wil het bureau het kabinet en de politiek in het algemeen informeren over zorgen en wensen

Nadere informatie

Politieke participatie van allochtonen

Politieke participatie van allochtonen FORUM November 20 Factsheet Politieke participatie van allochtonen Samenvatting Bij landelijke verkiezingen vormen de naar schatting een miljoen kiesgerechtigde allochtonen 9% van het totale electoraat,

Nadere informatie

Project: 8216 In opdracht van Platform Amsterdam Samen

Project: 8216 In opdracht van Platform Amsterdam Samen Vervolgevaluatie Project: 8216 In opdracht van Platform Amsterdam Samen drs. Lonneke van Oirschot drs. Jeroen Slot dr. Esther Jakobs Weesperstraat 79 Postbus 658 1018 VN Amsterdam 1000 AR Amsterdam Telefoon

Nadere informatie

Slotpeiling PS: vijf partijen zeer dicht bij elkaar

Slotpeiling PS: vijf partijen zeer dicht bij elkaar Rapport Slotpeiling PS: vijf partijen zeer dicht bij elkaar Slechts zwakke stijging opkomstintentie, meerderheid VVD, PvdA en C3 ver weg De spanning voor de Provinciale Statenverkiezingen van woensdag

Nadere informatie

23 november Onderzoek: Proces Wilders

23 november Onderzoek: Proces Wilders 23 november 2016 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Verkiezingen Europees Parlement Hoe stemden de inwoners van de bij de verkiezingen voor het Europees Parlement? Wijkt hun stemgedrag af van de landelijke uitslag? En, welke en werden

Nadere informatie

Consumentenvertrouwen in Amsterdam

Consumentenvertrouwen in Amsterdam Consumentenvertrouwen in Amsterdam Projectnummer: 12059-2 In opdracht van: nvt drs. Idske de Jong Merel van der Wouden MSc drs. Carine van Oosteren Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL Amsterdam

Nadere informatie

Opkomst en stemgedrag van Amsterdammers met een migratie-achtergrond tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart 2014

Opkomst en stemgedrag van Amsterdammers met een migratie-achtergrond tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart 2014 Opkomst en stemgedrag van Amsterdammers met een migratie-achtergrond tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart 2014 Maria Kranendonk, Laure Michon, Hannah Schwarz & Floris Vermeulen 2014 IMES Report

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Nationaal Kiezers Onderzoek

Centraal Bureau voor de Statistiek. Nationaal Kiezers Onderzoek Centraal Bureau voor de Statistiek Nationaal Kiezers Onderzoek 00 VOOR U GAAT INVULLEN... AANWIJZINGEN VOOR HET INVULLEN VAN DE VRAGENLIJST Bij de meeste vragen in de vragenlijst kunt u het antwoord dat

Nadere informatie

Enquête bezoekers Stemwijzer

Enquête bezoekers Stemwijzer Enquête bezoekers Stemwijzer Dr. Marcel Boogers TILBURGSE SCHOOL VOOR POLITIEK EN BESTUUR Het onderzoek is uitgevoerd door de Tilburgse School voor Politiek en Bestuur van de Universiteit van Tilburg,

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/62037

Nadere informatie

Amsterdamse Burgermonitor 2013

Amsterdamse Burgermonitor 2013 Amsterdamse Burgermonitor 2013 In opdracht van: DMO, stadsdelen Projectnummer: 13021 Laure Michon Ellen Lindeman Hannah Schwarz Willem Bosveld Derek Schippers Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal 300 Telefoon

Nadere informatie

DEMOCRATIE IN DOELGROEPEN

DEMOCRATIE IN DOELGROEPEN Rapport DEMOCRATIE IN DOELGROEPEN Meningen van en over minderheden en hun stemgedrag 8 maart 2017 www.ioresearch.nl COLOFON Uitgave I&O Research Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam Datum 9 maart 2017 Auteurs

Nadere informatie

De Amsterdamse Burgermonitor 2005

De Amsterdamse Burgermonitor 2005 De Amsterdamse Burgermonitor 2005 november 2005 Samenvatting van de resultaten Een grotere maatschappelijke en politieke betrokkenheid, maar ook een toenemend gevoel van discriminatie op grond van etnische

Nadere informatie

Opkomstgedrag en opkomstmotieven van Nieuwe Nederlanders bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2012

Opkomstgedrag en opkomstmotieven van Nieuwe Nederlanders bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 F +31 (0)20 589 83 00 W www.motivaction.nl Opkomstgedrag en opkomstmotieven

Nadere informatie

De Stemming van 26 juni 2016

De Stemming van 26 juni 2016 De Stemming van 26 juni 2016 Ook deze week zijn er geen verschuivingen in politieke voorkeur. Maar de uitslag van het Britse Referendum en de onderzoeken over een mogelijk Nederlands Referendum over een

Nadere informatie

TOENAME SPANNINGEN TUSSEN BEVOLKINGSGROEPEN IN AMSTERDAMSE BUURTEN

TOENAME SPANNINGEN TUSSEN BEVOLKINGSGROEPEN IN AMSTERDAMSE BUURTEN TOENAME SPANNINGEN TUSSEN BEVOLKINGSGROEPEN IN AMSTERDAMSE BUURTEN 22 oktober Sinds 2011 meet Bureau O+S met een signaleringsinstrument de spanningen tussen bevolkingsgroepen in Amsterdamse buurten. De

Nadere informatie

De Amsterdamse Burgermonitor 2007

De Amsterdamse Burgermonitor 2007 De Amsterdamse Burgermonitor 2007 december 2007 Samenvatting van de resultaten Wat vinden de bijna 750.000 Amsterdammers van hun stad? Voelen ze zich thuis in de stad en hoe beoordelen zij de politiek?

Nadere informatie

ACHTERBAN CHRISTENUNIE ZIET SAMENWERKING MET D66 ZITTEN

ACHTERBAN CHRISTENUNIE ZIET SAMENWERKING MET D66 ZITTEN Rapport ACHTERBAN CHRISTENUNIE ZIET SAMENWERKING MET D66 ZITTEN D66-kiezers verdeeld over regeren met ChristenUnie 22 juni 2017 www.ioresearch.nl I&O Research politieke peiling juni 2017 Achterban ChristenUnie

Nadere informatie

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011 Resultaten 3e Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Opdrachtgever: RTV Oost maart 2011 Derde Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Bent u ervan op de hoogte dat er begin maart

Nadere informatie

WEERSTAND TEGEN TRUMP TOEGENOMEN

WEERSTAND TEGEN TRUMP TOEGENOMEN WEERSTAND TEGEN TRUMP TOEGENOMEN 4 maart 2017 In deze peiling besteedden we speciale aandacht aan vier gebeurtenissen: twee debatten (RTL- en Radio 1-debat), de manier waarop Henk Krol de verlaging van

Nadere informatie

Outcome-monitor AAGG 2015

Outcome-monitor AAGG 2015 Outcome-monitor AAGG 2015 Bijlagenrapport GGD Amsterdam In opdracht van: Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht Projectnummer: 14198 drs Merel Groeneveld dr Manon van Eijsden Sanna de Ruiter MSc drs Sanne Franssen

Nadere informatie

I&O RESEARCH PEILING: REFERENDUM SLEEPWET

I&O RESEARCH PEILING: REFERENDUM SLEEPWET Rapport I&O RESEARCH PEILING: REFERENDUM SLEEPWET Meerderheid voor, maar kiezers vatbaar voor tegenargumenten 1 november 2017 www.ioresearch.nl I&O Research peiling: referendum sleepwet Nederlanders per

Nadere informatie

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie?

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? 16 januari 2017 Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Strategisch stemgedrag van PvdA en VVD kiezers

Strategisch stemgedrag van PvdA en VVD kiezers Strategisch stemgedrag van PvdA en VVD kiezers 30 Oktober 2012 Samenvatting en persbericht Uit een recent (oktober) verkiezingsonderzoek van I&O Research komt naar voren dat een kwart van de VVD-kiezers

Nadere informatie

Fact sheet. Dienst Wonen, Zorg en Samenleven. Eigen woningbezit 1e en 2e generatie allochtonen. Aandeel stijgt, maar afstand blijft

Fact sheet. Dienst Wonen, Zorg en Samenleven. Eigen woningbezit 1e en 2e generatie allochtonen. Aandeel stijgt, maar afstand blijft Dienst Wonen, Zorg en Samenleven Fact sheet nummer 1 januari 211 Eigen woningbezit 1e en Aandeel stijgt, maar afstand blijft Het eigen woningbezit in Amsterdam is de laatste jaren sterk toegenomen. De

Nadere informatie

2016 / Maurice de Hond

2016  / Maurice de Hond De NOS heeft aangekondigd zich ten aanzien van de weergave van de peilingen vooral te beperken tot de Peilingwijzer. O.a. met als argument dat pas na het bekend worden van 3 a 4 verschillende peilingen

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen. Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen. Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Provinciale Staten, 2 maart Inhoud: 1. Opkomst 2. Winnaars en verliezers 3. Zetelverdeling Provinciale Staten 4. Verschil tussen gemeenten Bijlage 1 De VVD heeft bij deze verkiezingen

Nadere informatie

Interpretatie van de uitslag van de tussentijdse Gemeenteraadsverkiezingen

Interpretatie van de uitslag van de tussentijdse Gemeenteraadsverkiezingen Interpretatie van de uitslag van de tussentijdse Gemeenteraadsverkiezingen Ook bij tussentijdse verkiezingen bestaat de behoefte de uitslag te interpreteren naar een landelijke trend. Hoewel dat door een

Nadere informatie

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Ondanks euroscepsis: NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Persbericht I&O Research 14 maart 2016 VVD en PVV grootste partijen Op dit moment zou de VVD 27 zetels halen, op de voet gevolgd door de PVV (25 zetels).

Nadere informatie

Verkiezingen Provinciale Staten (nog) geen referendum

Verkiezingen Provinciale Staten (nog) geen referendum PVV, D66 aan kop VVD levert flink in Verkiezingen Provinciale Staten (nog) geen referendum Aan het einde van het kalenderjaar wordt duidelijk dat, in navolging van de PvdA, de VVD electoraal gezien ook

Nadere informatie

Dienstverlening Amsterdam-Noord

Dienstverlening Amsterdam-Noord Dienstverlening Amsterdam-Noord tweede meting bewonerspanel Projectnummer: 9151 In opdracht van stadsdeel Amsterdam-Noord Rogier van der Groep Esther Jakobs Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL

Nadere informatie

De Stemming van 18 december 2016

De Stemming van 18 december 2016 De Stemming van 18 december 2016 Hoewel er wel belangwekkende gebeurtenissen waren op het politieke vlak, zoals de aanvullende verklaring inzake het verdrag met Oekraine en de positieve prognose van het

Nadere informatie

Campagne De Nieuwe Handhaver

Campagne De Nieuwe Handhaver Campagne De Nieuwe Handhaver Projectnummer: 10180 In opdracht van: Stedelijk Programma Regelgeving en Handhaving Manilde van der Oord Esther Jakobs Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL Amsterdam

Nadere informatie

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015 Een politiek systeem in ontbinding De peiling van vandaag laat zien in welke bijzondere electorale situatie Nederland eind 2015 is beland. Deze resultaten kunnen geplaatst worden in het verlengde van het

Nadere informatie

TILBURG HEEFT IETS TE KIEZEN

TILBURG HEEFT IETS TE KIEZEN TILBURG HEEFT IETS TE KIEZEN Verslag van een exit poll bij de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010 in de gemeente Tilburg April 2010 Dr. M. Boogers L. Slagter Drs. J. van Ostaaijen Tilburgse School

Nadere informatie

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Projectnummer: 10203 In opdracht van: Dienst Infrastructuur, Verkeer en Vervoer drs. Merijn Heijnen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL

Nadere informatie

Onderzoek. Diversiteit in de Tweede Kamer 2012

Onderzoek. Diversiteit in de Tweede Kamer 2012 Onderzoek Diversiteit in de Tweede Kamer 2012 Nederland heeft een stelsel met evenredige vertegenwoordiging. Op 12 september 2012 waren er vervroegde verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal:

Nadere informatie

REFERENDUM OVER SLEEPWET

REFERENDUM OVER SLEEPWET Rapport REFERENDUM OVER SLEEPWET Jongeren per saldo tegen nieuwe inlichtingenwet, ouderen voor 12 oktober 2017 www.ioresearch.nl I&O Research peiling: referendum sleepwet Referendum over de sleepwet :

Nadere informatie

Peiling Tweede Kamerverkiezingen 2017 stemgedrag en stemmotieven van Nederlanders met een migratie-achtergrond

Peiling Tweede Kamerverkiezingen 2017 stemgedrag en stemmotieven van Nederlanders met een migratie-achtergrond Peiling Tweede Kamerverkiezingen 2017 stemgedrag en stemmotieven van Nederlanders met een migratie-achtergrond Rotterdam, Februari 2017 Versie: 2017-01 Het auteursrecht op dit rapport ligt bij de opdrachtgever.

Nadere informatie

MARK RUTTE MEEST POPULAIR ALS PREMIER

MARK RUTTE MEEST POPULAIR ALS PREMIER MARK RUTTE MEEST POPULAIR ALS PREMIER 22 december 2016 Wensen en verwachtingen met betrekking tot de verkiezingsuitslag lopen uiteen We hebben de kiezers eind november gevraagd welke partij hun eerste

Nadere informatie

SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN

SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN 16 maart 2015 VVD, PvdA en SP stijgen PVV en D66 leveren in Aftreden bewindslieden bevestigt kiezers vooral in partijvoorkeur VVD en PvdA tonen licht herstel;

Nadere informatie

BEKENDHEID GEMEENTERAAD

BEKENDHEID GEMEENTERAAD BEKENDHEID GEMEENTERAAD GEMEENTE WOERDEN 28 Resultaten van onderzoek onder burgers naar de bekendheid van de Gemeenteraad van de gemeente Woerden COLOFON Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Woerden Blekerijlaan

Nadere informatie

Thuis voelen in Nederland: stedelijke verschillen bij allochtonen

Thuis voelen in Nederland: stedelijke verschillen bij allochtonen Thuis voelen in Nederland: stedelijke verschillen bij allochtonen Jeroen Nieuweboer Allochtonen in, en voelen zich minder thuis in Nederland dan allochtonen elders in Nederland. Marokkanen, Antillianen

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Tweede Kamer, 13 september De verkiezingen voor de Tweede Kamer van 13 september waren tot het eind toe spannend. De VVD en PvdA zijn de grootste winnaars. Ten koste van PVV, CDA en

Nadere informatie

Uitslagen Drechtsteden Verkiezing Tweede Kamer

Uitslagen Drechtsteden Verkiezing Tweede Kamer Uitslagen Verkiezing Tweede Kamer Inhoud 1 Opkomst in regio iets hoger dan gemiddeld 2 Wie zijn winnaars en wie de verliezers(s)? De opkomst voor de verkiezingen voor de Tweede Kamer van 15 maart was hoog.

Nadere informatie

Resultaten 1e peiling Provinciale Statenverkiezingen jan

Resultaten 1e peiling Provinciale Statenverkiezingen jan Resultaten 1e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011-31 jan. 2011- Resultaten 1e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011 31 januari 2011 Soort onderzoek : Opiniepeiling Uitgevoerd door : Right

Nadere informatie

Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2015

Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2015 1 Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2015 Fact sheet juni 20 De werkloosheid onder Amsterdamse jongeren is het afgelopen jaar sterk gedaald. Van de 3.00 Amsterdamse jongeren in de leeftijd van 15

Nadere informatie

De laatste peiling voor de verkiezingen en de prognose

De laatste peiling voor de verkiezingen en de prognose De laatste peiling voor de verkiezingen en de prognose Aanvankelijk leek deze verkiezingen zich te voltrekken op een manier waarbij VVD en PvdA ieder steeds meer kiezers weg gingen trekken van andere partijen.

Nadere informatie

Persoonlijke gegevens raadsleden

Persoonlijke gegevens raadsleden Persoonlijke gegevens raadsleden Dit document bevat de volgende gegevens van raadsleden: Aantal raadsleden naar gemeentegrootte 1998-2016. Aantal raadsleden naar politieke partij 1998-2016. Aandeel vrouwelijke

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Bekendheid campagnes verkiezingen

Hoofdstuk 9. Bekendheid campagnes verkiezingen Hoofdstuk 9. Bekendheid campagnes verkiezingen Samenvatting Voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010 zijn diverse campagnes gehouden om mensen te stimuleren om te gaan stemmen, zowel

Nadere informatie

Stemmotieven bij de gemeenteraadsverkiezingen

Stemmotieven bij de gemeenteraadsverkiezingen Stemmotieven bij de gemeenteraadsverkiezingen Voor: NPS/NOVA Hugo van der Parre Datum: 28 januari 2009 Project: 91804 Copyright: 2010. Synovate Ltd. Alle rechten voorbehouden. De concepten en ideeën die

Nadere informatie

Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2016

Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2016 1 Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 20 Fact sheet april 20 De totale werkloosheid onder Amsterdamse jongeren is het afgelopen jaar vrijwel gelijk gebleven aan 2015. Van de 14.000 Amsterdamse jongeren

Nadere informatie

Verkiezingen Gemeenteraad 19 maart 2014

Verkiezingen Gemeenteraad 19 maart 2014 Verkiezingen Gemeenteraad 19 maart 2014 Deze publicatie is uitgegeven door Onderzoek en Statistiek Groningen, op basis van gegevens van Bureau Verkiezingen. Meer statistische informatie kunt u aanvragen

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Gemeenteraadsverkiezingen 19 maart Zet de daling in opkomst zich door? En is er in de regio ook winst voor de lokale partijen en D66 te zien? Het Onderzoekcentrum zet in deze factsheet

Nadere informatie

Hoeveel potentie tot buurtparticipatie in Amsterdam?

Hoeveel potentie tot buurtparticipatie in Amsterdam? Hoeveel potentie tot buurtparticipatie in Amsterdam? Met een terugtrekkende overheid die niet meer alle zorg kan en wil dragen, doet men steeds meer een beroep op de verantwoordelijkheid van de burgers.

Nadere informatie

POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH

POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH Persbericht 1 februari 2016 PVV en VVD gaan virtueel aan kop Op dit moment zou de PVV 27 zetels halen, op de voet gevolgd door de VVD (26 zetels). Rekening houdend met statistische

Nadere informatie

Maatschappelijke. participatie en vertrouwen

Maatschappelijke. participatie en vertrouwen Maatschappelijke participatie en vertrouwen Hoogopgeleiden meer vertrouwen in politiek en instituties 14 Vier op de tien Nederlanders politiek actief Deelname aan politieke activiteiten stabiel gebleven

Nadere informatie

Diversiteit in Provinciale Staten

Diversiteit in Provinciale Staten Diversiteit in Provinciale Staten In aanloop naar de verkiezingen van 2 maart inventariseerde E-Quality, hét kenniscentrum voor emancipatie, gezin en diversiteit, de kandidatenlijsten (zie werkwijze) van

Nadere informatie

Fact sheet. dat de segregatie in het voortgezet onderwijs

Fact sheet. dat de segregatie in het voortgezet onderwijs Fact sheet nummer 4 juni 2010 Segregatie in het voortgezet onderwijs In Amsterdam worden de zwarte middelbare scholen steeds zwarter en de witte steeds witter. Hoe komt dat? Niet alleen doordat allochtone

Nadere informatie

CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012

CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012 CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012 Bestuurlijk Nederland blikt terug en kijkt vooruit Bijna 2600 benoemde en gekozen bestuurders van het Europees Parlement,

Nadere informatie

De Amsterdamse Burgermonitor 2004

De Amsterdamse Burgermonitor 2004 De Amsterdamse Burgermonitor 2004 Fact Sheet nummer 2 juli 2005 Amsterdammers en hun mediagebruik Het medialandschap verandert in hoog tempo. Traditionele media als kranten en actualiteitenrubrieken op

Nadere informatie

Alleenstaande moeders op de arbeidsmarkt

Alleenstaande moeders op de arbeidsmarkt s op de arbeidsmarkt Moniek Coumans De arbeidsdeelname van alleenstaande moeders is lager dan die van moeders met een partner. Dit verschil hangt voor een belangrijk deel samen met een oververtegenwoordiging

Nadere informatie

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013 Fact sheet nummer 5 maart 2013 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam Er zijn ruim 133.000 jongeren van 15 tot en met 26 jaar in Amsterdam (januari 2012). Met de meeste jongeren gaat het goed in het onderwijs

Nadere informatie

Persoonlijke gegevens van Wethouders

Persoonlijke gegevens van Wethouders Persoonlijke gegevens van Wethouders Dit document bevat de volgende gegevens van wethouders: Aantal wethouders naar gemeentegrootte 1998-2014 Aandeel wethouders naar politieke partij 1998-2014 Aandeel

Nadere informatie

9 december 2014. Onderzoek: Erkenning Palestijnse staat

9 december 2014. Onderzoek: Erkenning Palestijnse staat 9 december 2014 Onderzoek: Erkenning Palestijnse staat Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

TWEE OP DRIE NEDERLANDERS: ZWARTE PIET MOET BLIJVEN

TWEE OP DRIE NEDERLANDERS: ZWARTE PIET MOET BLIJVEN TWEE OP DRIE NEDERLANDERS: ZWARTE PIET MOET BLIJVEN Opleiding wederom splijtzwam Ouders kunnen veranderende Zwarte Piet prima uitleggen aan hun kinderen 1 december 2016 Meerderheid vindt maatschappelijke

Nadere informatie

Informed Floating Voters? The Impact of Media on Electoral Volatility. S. Geers

Informed Floating Voters? The Impact of Media on Electoral Volatility. S. Geers Informed Floating Voters? The Impact of Media on Electoral Volatility. S. Geers Nederlandse Samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING 171 In de afgelopen decennia is het aantal zwevende kiezers in westerse

Nadere informatie

Jeugdwerkloosheid. achtergronddocument

Jeugdwerkloosheid. achtergronddocument Jeugdwerkloosheid achtergronddocument Jeugdwerkloosheid In opdracht van: OJZ en Participatie Projectnummer: Idske de Jong Anne Huijzer Robert Selten Carine van Oosteren Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

25 februari 2016. Onderzoek: Het Oekraïne-referendum

25 februari 2016. Onderzoek: Het Oekraïne-referendum 25 februari 2016 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

NAMETING TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN 2017

NAMETING TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN 2017 Rapport NAMETING TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN 20 Een analyse van de I&O slotpeiling en beweegredenen van kiezers bij het stemgedrag op 15 maart 20 April 20 www.ioresearch.nl COLOFON Uitgave I&O Research Piet

Nadere informatie

De Amsterdamse Burgermonitor 2009

De Amsterdamse Burgermonitor 2009 De Amsterdamse Burgermonitor 2009 Project: 9021 In opdracht van: Bestuursdienst, Directie Communicatie, gemeente Amsterdam drs. Manuel Chiou dr. Ellen Lindeman dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

29 november Onderzoek: Kloof tussen burger en politiek?

29 november Onderzoek: Kloof tussen burger en politiek? 29 november 2016 Onderzoek: Kloof tussen burger en politiek? Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Diversiteit in de Provinciale Staten

Diversiteit in de Provinciale Staten Onderzoek Diversiteit in de Provinciale Staten Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale Staten (PS) onderzocht. Het gaat

Nadere informatie

NEDERLANDERS & OVERHEIDSBUDGET ONTWIKKELINGS- SAMENWERKING ONDERZOEKSREEKS

NEDERLANDERS & OVERHEIDSBUDGET ONTWIKKELINGS- SAMENWERKING ONDERZOEKSREEKS NEDERLANDERS & OVERHEIDSBUDGET ONTWIKKELINGS- SAMENWERKING 3 ONDERZOEKSREEKS NCDO is het Nederlandse kennis- en adviescentrum voor burgerschap en internationale samenwerking. NCDO bevordert het publiek

Nadere informatie

JONGEREN & DEMOCRATIE

JONGEREN & DEMOCRATIE Rapport JONGEREN & DEMOCRATIE Onderzoek i.o.v. Vrij Nederland Januari 2017 www.ioresearch.nl COLOFON Uitgave I&O Research Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede Rapportnummer 2017/012 Datum Januari

Nadere informatie

Op zoek naar de rol van de raadsgriffie

Op zoek naar de rol van de raadsgriffie Op zoek naar de rol van de raadsgriffie Door: Simone van den Hurk en David Kok Uit het onderzoek hoe gemeenten sociale media gebruiken, blijkt dat raadsleden veel gebruik maken van sociale media. De vraag

Nadere informatie

Nederlanders & Overheidsbudget Ontwikkelingssamenwerking. onderzoeksreeks

Nederlanders & Overheidsbudget Ontwikkelingssamenwerking. onderzoeksreeks Nederlanders & Overheidsbudget Ontwikkelingssamenwerking 3 onderzoeksreeks NCDO is het Nederlandse kennis- en adviescentrum voor burgerschap en internationale samenwerking. NCDO bevordert het publiek bewustzijn

Nadere informatie

Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2014

Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2014 1 Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2014 Fact sheet juni 2015 De werkloosheid onder Amsterdamse jongeren is voor het eerst sinds enkele jaren weer gedaald. Van de bijna 140.000 Amsterdamse jongeren

Nadere informatie

Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011

Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011 Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011 14 februari 2011 Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011 14 februari 2011 Soort onderzoek : Opiniepeiling Uitgevoerd door : Right

Nadere informatie

Allen Vrouw Man 18-24 25-34 35-44 45-54 55-64 65+ N= 522 243 279 55 73 106 110 132 46 % % % % % % % % % 97,1 97,5 96,8 98,2 100,0 97,2 95,5 97,0 95,7

Allen Vrouw Man 18-24 25-34 35-44 45-54 55-64 65+ N= 522 243 279 55 73 106 110 132 46 % % % % % % % % % 97,1 97,5 96,8 98,2 100,0 97,2 95,5 97,0 95,7 Filosofie Magazine Onderzoek De Grote Moraalenquête 2010 Tabellenboek Van Eunen Marketing 6 september 2010 Onderzoek uitgevoerd door PanelClix Representatief Nederland 18+, N=522 Vraag 1: Maakt u zelf

Nadere informatie

Alternatieve geneeswijzen

Alternatieve geneeswijzen Projectnummer: 10126 In opdracht van: Het Parool ir. Hester Booi dr. Esther Jakobs Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL Amsterdam 1000 AR Amsterdam Telefoon 020 251 0474 Fax 020 251 0444 H.Booi@os.amsterdam.nl

Nadere informatie

Amsterdamse Burgermonitor 2015

Amsterdamse Burgermonitor 2015 Amsterdamse Burgermonitor 2015 Projectnummer: 15021 Laure Michon Tamar Bruls Patricia Jaspers Willem Bosveld Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal 300 Telefoon 020 251 0402 Postbus 658, 1000 AR Amsterdam

Nadere informatie

National Elections for the House of Representatives 2010

National Elections for the House of Representatives 2010 National Elections for the House of Representatives 2010 Vragenlijst afgenomen in het LISS panel Versie 1.0 Datum december 2010 Auteur(s) Maarten Streefkerk T: +31 13 466 2149 E: M.IJ.C.Streefkerk@uvt.nl

Nadere informatie

Sprongetje PVV - samen met VVD virtueel grootste partij

Sprongetje PVV - samen met VVD virtueel grootste partij Sprongetje PVV - samen met VVD virtueel grootste partij Draagvlak voor (verder) bezuinigen op defensie danig geslonken; Nederlander wil investeringen in zorg en onderwijs 16 september, Prinsjesdag 2014.

Nadere informatie

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden _ Maart 2014 ProDemos - Huis voor democratie en rechtsstaat Hofweg 1H 2511 AA Den Haag T: 070 757 02 00 Hoeveel vrouwen zijn er in maart 2014 in de gemeenteraden

Nadere informatie