DOCENTENHANDLEIDING VOORGEZET ONDERWIJS: BIOLOGIE, MAATSCHAPPIJLEER, NEDERLANDS MBO: BURGERSCHAPSVORMING

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DOCENTENHANDLEIDING VOORGEZET ONDERWIJS: BIOLOGIE, MAATSCHAPPIJLEER, NEDERLANDS MBO: BURGERSCHAPSVORMING"

Transcriptie

1 donorwise.nl ren e g n o j atie oor n v o d e l l e u d fs Lesmo aan- en wee rg over o DOCENTENHANDLEIDING VOORGEZET ONDERWIJS: BIOLOGIE, MAATSCHAPPIJLEER, NEDERLANDS MBO: BURGERSCHAPSVORMING

2 CONTACT EN COLOFON DonorWise is ontwikkeld in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) door de Nederlandse Transplantatie Stichting en Podium Bureau voor Educatieve Communicatie bv in samenwerking met docenten uit het voortgezet onderwijs en het mbo. Het lesmateriaal is gratis beschikbaar op Nederlandse Transplantatie Stichting Postbus 2304, 2301 CH Leiden

3 INHOUDSOPGAVE Inleiding Wat is DonorWise? Aansluiting bij curriculum Opbouw van het lespakket Module 1: welke organen kun je doneren? Module 2: orgaandonatie, hoe gaat dat? Module 3: kan jij al een keuze maken? Kwestie van kiezen Snel aan de slag FAQ

4 INLEIDING Donorregistratie is een belangrijk maatschappelijk onderwerp. Iedereen krijgt ermee te maken. Jaarlijks ontvangen alle jongeren die 18 zijn geworden een brief van de minister van VWS. Die vraagt hen om een keuze te maken over orgaandonatie en hun keuze vast te leggen in het Donorregister. Uit onderzoek blijkt dat bijna de helft van de jongeren op dat moment nog niet weet welke keuze ze willen maken. Om een weloverwogen keuze te kunnen maken, is het belangrijk dat je voldoende informatie hebt en het onderwerp bespreekt met de mensen om je heen. Zo kom je erachter wat je zelf vindt. In DonorWise staan kennisopbouw en meningsvorming centraal. DonorWise helpt jongeren bij dit keuzeproces. DonorWise is een digitaal lespakket over orgaan- en weefseldonatie voor jongeren in het voortgezet onderwijs en mbo. Het lespakket is geschikt voor alle niveaus, met verschillende moeilijkheidsgraden. DonorWise is flexibel. Kort of lang, de kern of meer verdieping: je stelt zelf je eigen les(sen) samen. In deze handleiding vind je handvatten voor het gebruik van DonorWise, beschrijvingen van de verschillende modules en achtergrondinformatie. 4 - DOCENTENHANDLEIDING

5 WAT IS DONORWISE? DonorWise is een digitaal lespakket voor jongeren in het voorgezet onderwijs en mbo. Op komen biologische, maatschappelijke en persoonlijke aspecten van orgaan- en weefseldonatie aan bod. DonorWise is opgebouwd uit drie modules. Elke module bestaat uit kernonderdelen en een verdiepende laag. 1. Welke organen kun je doneren? 2. Orgaandonatie, hoe gaat dat? 3. Kan jij al een keuze maken? De kernonderdelen zijn geschikt voor alle niveaus. De verdiepingsonderdelen bouwen op in moeilijkheidsgraad. Bij iedere module horen filmpjes en verschillende soorten opdrachten. TIP! Heb je weinig tijd? In 1 lesuur breng je de basiskennis al over! Kijk op pagina 12 bij Snel aan de slag. Meer tijd of een hoger niveau? Kies dan voor één van de verdiepingsonderdelen. DONORWISE IN VOGELVLUCHT Voor voortgezet onderwijs en mbo Geschikt voor alle niveaus Gemakkelijk in gebruik, weinig voorwerk nodig Werkt op digitaal schoolbord, tablet, smartphone, computer In 1 lesuur breng je al de basiskennis over. Meer tijd? Ga dan de verdieping in! Voortgezet onderwijs: aansluiting bij biologie, maatschappijleer en Nederlands Mbo: aansluiting bij burgerschapsvorming en Nederlands Leerlijn orgaandonatie De lesmodule DonorWise is onderdeel van de leerlijn over orgaandonatie voor jongeren van 10 tot en met 20 jaar. Uitgangspunt in deze leerlijn is dat de lesstof in verschillende fases steeds terugkomt. Telkens op een hoger abstractieniveau en met andere accenten. Zo wordt de bestaande kennis van de leerlingen opgehaald, uitgebreid en verdiept. Dit leidt tot begrip, het toepassen van kennis en uiteindelijk tot het vormen van een eigen mening over orgaandonatie. Kijk voor meer informatie op DONORWISE BIEDT AFWISSELENDE WERKVORMEN: Filmpjes Quizvragen die meningsvorming stimuleren en kennis testen Prikkelende stellingen voor een klassikale discussie 5

6 AANSLUITING BIJ CURRICULUM Het onderwerp orgaan- en weefseldonatie is vakoverstijgend. In het voortgezet onderwijs zijn er inhoudelijke aanknopingspunten met de leerdomeinen Mens en Maatschappij en Mens en Natuur. Sommige werkvormen sluiten goed aan bij de kerndoelen van Nederlands, waar het gaat om spreek- en schrijfvaardigheden. In het mbo sluit het onderwerp aan bij burgerschapsvorming en Nederlands. Kerndoelen en eindtermen DonorWise biedt de mogelijkheid verschillende eindexamenvaardigheden voor de vakken Nederlands en maatschappijleer/maatschappijwetenschappen te oefenen. Het onderwerp is daarnaast zeer geschikt voor het sector- of profielwerkstuk voor biologie, maatschappijleer of maatschappijwetenschappen. Aansluiting MBO Geschikt voor alle mbo-opleidingsniveaus. Het materiaal sluit aan op de verplichte lesstof in het mbo, bijvoorbeeld bij de vakken Leren, Loopbaan en Burgerschap en Nederlands. Aansluiting bij domeinen VO Mens en Natuur 34. De leerling leert hoofdzaken te begrijpen van bouw en functie van het menselijk lichaam, verbanden te leggen met het bevorderen van lichamelijke en psychische gezondheid, en daarin een eigen verantwoordelijkheid te nemen. 35. De leerling leert over zorg en leert zorgen voor zichzelf, anderen en zijn omgeving, en hoe hij de veiligheid van zichzelf en anderen in verschillende leefsituaties (wonen, leren, werken, uitgaan, verkeer) positief kan beïnvloeden. Mens en Maatschappij 36. De leerling leert betekenisvolle vragen te stellen over maatschappelijke kwesties en verschijnselen, daarover een beargumenteerd standpunt in te nemen en te verdedigen, en daarbij respectvol met kritiek om te gaan. 39. De leerling leert een eenvoudig onderzoek uit te voeren naar een actueel maatschappelijk verschijnsel en de uitkomsten daarvan te presenteren. 43. De leerling leert over overeenkomsten, verschillen en veranderingen in cultuur en levensbeschouwing in Nederland, leert eigen en andermans leefwijze daarmee in verband te brengen, en leert de betekenis voor de samenleving te zien van respect voor elkaars opvattingen en leefwijzen. 6 - DOCENTENHANDLEIDING

7 OPBOUW VAN HET LESPAKKET Trailer De website en de drie modules starten met een introfilm. De trailer op de homepage dient als opwarmertje: 1 donor kan wel 8 levens redden!. Er komt heel wat bij kijken om dat allemaal zo snel te regelen Apparaten De website is geschikt voor gebruik op verschillende apparaten met internetverbinding: Digitaal schoolbord Tablet Smartphone Computer De lessen op kun je in allerlei didactische werkvormen inzetten. Soms zit er een werkblad bij een opdracht. Print die dan van tevoren uit. TIP! Bekijk de site zelf vooraf goed. Zo raak je alvast bekend met de vorm en de inhoud. Het lesprogramma Kennisopbouw en meningsvorming van de leerlingen staat centraal in het lespakket. Zo leren ze bijvoorbeeld welke organen en weefsels allemaal kunnen worden getransplanteerd. Of hoe de donatie- en transplantatieprocedures werken. Ook ontdekken ze waarom het zo belangrijk is om je keuze vast te leggen en discussiëren ze over diverse dilemma s rondom orgaandonatie. Huiswerkopdracht De huiswerkopdracht kun je op elk gewenst moment inzetten. Het doel van deze opdracht is om het onderwerp orgaan- en weefseldonatie thuis aan de keukentafel bespreekbaar te maken. Werkstukinformatie Het onderwerp orgaan- en weefseldonatie is heel geschikt voor een profiel- of sectorwerkstuk voor biologie of een maatschappelijk vak. In hun werkstuk belichten leerlingen een deelaspect van orgaan- en weefseldonatie. Ze kunnen bijvoorbeeld ingaan op het biologisch proces bij de transplantatie van een bepaald orgaan. Of ze bespreken hoe het registratiesysteem in Nederland is geregeld en waarom en hoe dit systeem aangepast kan worden. Op de site vind je uitgebreide stappenplannen voor het maken van een werkstuk. Het stappenplan helpt leerlingen bij de voorbereiding en uitvoering. Je kunt de informatie in het stappenplan eventueel aanvullen met schoolspecifieke eisen. Beeldbank De beeldbank bestaat uit informatieve filmpjes en afbeeldingen die je zelf kunt gebruiken in de les en die de leerlingen kunnen verwerken in hun werkstuk. Quiz Test je leerlingen met de overkoepelende kennisquiz. Wat weet jij over orgaandonatie? Deze quiz is een combinatie van de quizzen uit module 1 en 2. Hierin komen 16 waar/niet waar stellingen aan bod. Na elke vraag wordt het antwoord toegelicht. TIP! Via het kopje Gastspreker op nodig je gratis een gastspreker uit. Een gastspreker van de NTS ontving vaak zelf een orgaan of is nabestaande van een donor. Ze verzorgen indrukwekkende gastlessen over orgaandonatie en -transplantatie en vertellen hun eigen verhaal. 7

8 MODULE 1 WELKE ORGANEN KUN JE DONEREN? Welke organen en weefsels zijn geschikt voor donatie en transplantatie? Wat is hun functie en waar zitten ze in je lichaam? Naast deze kennisonderdelen verdiepen de leerlingen zich in de situatie van iemand die een donororgaan ontvangt. Domein en vakken Mens en natuur Biologie Hoofddoel Kennisuitbreiding over organen en weefsels. Inleven in de situatie van een ontvanger van een donororgaan. Specifieke leerdoelen De leerlingen: weten welke organen en weefsels geschikt zijn voor donatie en waar deze organen en weefsels in het lichaam zitten; weten wat de functie is van de organen en weefsels die gedoneerd en getransplanteerd kunnen worden; weten wat het voor iemand betekent als een orgaan of weefsel niet goed functioneert en hoe het is om een orgaan van een donor te ontvangen; weten hoeveel mensen jaarlijks wachten op een orgaan of weefsel. Toelichting Ziek zijn kan veel invloed hebben op je leven. Een donororgaan zorgt dat je kunt overleven en dat de kwaliteit van je leven verbetert. 8 - DOCENTENHANDLEIDING

9 MODULE 2 ORGAANDONATIE, HOE GAAT DAT? Hoe werkt de donatieprocedure? Wat komt er allemaal bij kijken om een transplantatie mogelijk te maken? En wat betekent orgaandonatie voor de nabestaanden? In deze module ontdekken jongeren hoe belangrijk het is om van je naasten te weten wat zij willen. En dat zij weten wat jij wilt. Domein en vakken Mens en natuur Biologie Maatschappijleer Hoofddoel Kennisuitbreiding over de donatieprocedure. Inleven in de situatie van nabestaanden van een donor en hoe moeilijk het dan kan zijn om een besluit te nemen als je niet weet wat de overledene had gewild. Specifieke leerdoelen De leerlingen: weten hoe de donatieprocedure in zijn werk gaat; weten hoe de transplantatieprocedure in zijn werk gaat; beseffen wat orgaandonatie betekent voor nabestaanden; leren hoe belangrijk het is om van je naasten te weten wat zij willen. Toelichting Het komt niet vaak voor dat iemand onder de juiste omstandigheden overlijdt om organen te kunnen doneren. Dat gebeurt ongeveer 600 keer per jaar. In die gevallen wordt altijd aan de nabestaanden gevraagd of de organen en weefsels mogen worden gebruikt voor transplantatie. Maar de overledene heeft misschien nog nooit met de nabestaanden gepraat over zijn of haar eigen wensen als het gaat om orgaandonatie. Kunnen de leerlingen zich voorstellen hoe het voor de nabestaanden is om op zo n verdrietig moment een beslissing te nemen over zoiets persoonlijks? Bespreek met je leerlingen waarom het fijn is voor iedereen als er een keuze bekend is of is vastgelegd. Alleen dan kun je er voor zorgen dat er daadwerkelijk gebeurt wat jij zelf wilt. En waarbij je je nabestaanden niet confronteert met zo n moeilijke beslissing op een pijnlijk moment. TIP! Meer weten? Op vind je veel informatie. Hier kun je ook de folder Zo zit het, alles over doneren en registreren bestellen. 9

10 MODULE 3 KAN JIJ AL EEN KEUZE MAKEN? Leerlingen maken kennis met het donorformulier en beseffen waarom het belangrijk is je keuze vast te leggen in het Donorregister. Ze bedenken welke factoren voor hen belangrijk zijn bij het maken van hun keuze. Daarna kunnen ze hun eigen afweging maken over donatie. Domein en vakken Mens en maatschappij Nederlands Maatschappijleer Burgerschapsvorming Hoofddoel Kennisuitbreiding, meningsvorming. Specifieke leerdoelen De leerlingen: weten hoe het donorformulier er uit ziet; beseffen waarom het belangrijk is je keuze vast te leggen in het Donorregister; bedenken welke factoren voor hen belangrijk zijn bij het maken van hun keuze; kunnen een persoonlijke afweging maken over donatie. Toelichting Hoe praat je over je keuze? En welke argumenten heb je daarbij? Bekijk met je leerlingen wat de vier keuzes zijn en welke voor- en tegenargumenten er bij elke keuze zijn. Aandachtspunten tijdens de bespreking: Je keuze is niet definitief. Je kunt je keuze altijd wijzigen; Je kunt je keuze ook digitaal vastleggen met een DigiD-code DOCENTENHANDLEIDING

11 KWESTIE VAN KIEZEN Toelichting en mogelijke argumenten bij de vier keuzes. WAT KIES JIJ? KEUZE 1 KEUZE 3 KEUZE 2 JA, IK GEEF TOESTEMMING Je organen en weefsels kunnen na je overlijden worden gebruikt voor transplantatie. Je kunt bij deze optie aankruisen welke organen of weefsels je niet wilt doneren. Argumenten: Naastenliefde: Ik wil graag iets voor een ander doen; Ik heb na mijn dood zelf toch niets meer aan mijn organen en weefsels; Wederkerigheid: als ik zelf een orgaan of weefsel nodig zou hebben, vind ik het ook fijn dat mensen zich als donor hebben opgegeven; Principe: dat doe je gewoon. MIJN NABESTAANDEN BESLISSEN Als de overlijdensomstandigheden daarvoor geschikt zijn, beslist je familie of je eventuele partner of je organen en weefsels mogen worden gebruikt voor transplantatie. Argumenten voor Voor mij maakt het niet meer uit wat er na mijn dood met me gebeurt, voor mijn nabestaanden wel. Daarom vind ik dat zij de keuze moeten maken; Ik heb er wel met nabestaanden over gepraat maar kon (nog) geen keuze maken. Daarom laat ik de beslissing aan een ander over; Ik wil nu zelf geen beslissing nemen. Argumenten tegen Onzekerheid: ik vind het niet fijn dat ik niet weet wat er na mijn dood met mijn organen en weefsels gebeurt; Ik wil mijn nabestaanden niet met een moeilijke beslissing opzadelen. NEE, IK GEEF GEEN TOESTEMMING Je wordt geen orgaan- of weefseldonor na je dood. Argumenten: Ik ben bang dat mijn ziel niet goed terecht komt; Dan voel ik me niet meer compleet; Ik ben bang dat ze me eerder dood laten gaan; Geloofsovertuiging: dat mag niet van mijn geloof; Ik wil heel mijn graf in; Ik vind het niet fijn voor mijn nabestaanden. KEUZE 4 EEN SPECIFIEKE PERSOON BESLIST Je kiest een specifieke persoon die beslist of je organen en weefsels mogen worden gebruikt voor transplantatie. Argumenten Hier gelden in grote lijnen dezelfde argumenten als bij keuze 3. Het verschil is dat je hier een expliciete keuze maakt wie mag beslissen. Als je bijvoorbeeld geen goede band hebt met je officiële nabestaanden kun je voor deze optie kiezen, door bijvoorbeeld je beste vriend aan te wijzen. Een tegenargument is dat je relatie met deze specifieke persoon kan veranderen, je krijgt bijvoorbeeld ruzie. Als je vergeet je keuze te wijzigen kan deze persoon dus alsnog over jouw organen en weefsels beslissen. 11

12 SNEL AAN DE SLAG Heb je weinig tijd, maar wil je het onderwerp orgaan- en weefseldonatie toch in je klas behandelen? Met onderstaande opzet stel je een levendige, dynamische les samen die je binnen een uur kunt afronden. Lesstart: bekijk de trailer op de homepage. Of test vooraf de kennis met de quiz (home): wat weet jij over orgaandonatie? Module 1: bekijk de intro en behandel Ontdek het lichaam. Module 2: bekijk de intro en behandel Wat eerst?. Module 3: bekijk de intro en behandel een aantal stellingen. Bekijk daarna het filmpje over de vier keuzes. Sluit af met het spelen van de quiz. FAQ Wat is doneren? Doneren betekent geven of schenken. Iemand die orgaan- of weefseldonor is, geeft na zijn dood zijn organen of weefsels weg voor transplantatie. Dit heet donatie. Wat is transplantatie? Transplantatie betekent letterlijk het overplaatsen van weefsel of organen. Bij een transplantatie wordt een orgaan of weefsel in een ander lichaam geplaatst. Welke organen en weefsels kan ik doneren? Organen die getransplanteerd kunnen worden: hart, nieren, longen, lever, alvleesklier en de dunne darm. Bij weefsels gaat het om: huid, botweefsel, hoornvliezen, hartkleppen en de grote lichaamsslagader. Kan iedereen donor worden? Iedereen kan toestemming geven voor donatie. Of iemand ook echt donor wordt, hangt van veel dingen af. Bijvoorbeeld het moment, de oorzaak en de plaats van overlijden. Voor sommige organen is het bijvoorbeeld noodzakelijk dat de donor in het ziekenhuis overlijdt. Hoe kan ik mij registreren? Je kunt je keuze vanaf je 12e jaar doorgeven door een donorformulier in te vullen en op te sturen naar het Donorregister. Je kunt het donorformulier ook digitaal invullen. Hiervoor heb je je DigiD-code nodig. Je kunt het donorformulier invullen of bestellen op DOCENTENHANDLEIDING

13 Wat is het Donorregister? In het Donorregister worden de gegevens van alle ingevulde donorformulieren bewaard. Als je dood gaat, wordt in het Donorregister gekeken of je donor wilde zijn. Als je geen gegevens hebt doorgegeven aan het Donorregister, vraagt de arts aan je familie of ze het goed vinden dat jouw organen of weefsels gebruikt worden voor transplantatie. Vanaf welke leeftijd kun je je keuze doorgeven aan het Donorregister? Je kunt je keuze vanaf je 12e jaar doorgeven in het Donorregister. Kinderen jonger dan 12 jaar kunnen geen keuze in het Donorregister vastleggen. Als een kind onder de 12 jaar overlijdt, overlegt de arts met de ouder(s) of voogd over donatie. Tot 16 jaar kunnen de ouder(s) of voogd een donatie tegenhouden. Ook als de jongere zelf heeft aangegeven dat hij donor wil zijn. Als een jongere heeft geregistreerd dat hij geen donor wil zijn, dan kunnen de ouders of voogd dit niet veranderen. Waarom zou ik me registreren als ik geen donor wil zijn? Ook als je geen donor wilt zijn, is het goed dit door te geven aan het Donorregister. Zo weten artsen en nabestaanden wat jouw wensen zijn. Je laat je familie en vrienden dan niet met moeilijke vragen achter als je misschien iets overkomt. Wat gebeurt er als je overlijdt en je je keuze niet hebt laten registreren? Als je je keuze niet hebt laten registreren in het Donorregister, dan vragen artsen aan je familie om toestemming voor donatie. Waarom is niet iedereen automatisch donor? De Nederlandse overheid heeft gekozen voor het toestemmingssysteem. Dit betekent dat je tijdens je leven toestemming moet geven voor donatie. De overheid wil mensen niet dwingen tot een keuze. Gaat een orgaan of weefsel altijd naar degene die het langst op de wachtlijst staat? Nee, er wordt gekeken naar wachttijd maar ook naar medische informatie. Niet elk orgaan of weefsel past namelijk in elk lichaam. Bloedgroep, weefseltype en het formaat van de orgaan moeten bijvoorbeeld goed zijn. Soms spelen ook afstand en tijd een rol bij de toewijzing van een orgaan. Dit komt omdat organen buiten het lichaam beperkt houdbaar zijn. Kan ik zelf kiezen wie mijn organen/weefsels krijgt? Nee. De donor beslist niet zelf wie een orgaan of weefsel krijgt. Wie een orgaan of weefsel krijgt, wordt bepaald aan de hand van de wachttijd en medische informatie. 13

14 Wat is doneren bij leven? Iemand kan een orgaan of weefsel doneren terwijl hij of zij zelf nog leeft. Iemand die doneert bij leven kan alleen de volgende organen en weefsels doneren: nier, (deel van) lever, stamcellen en bloed. Jongeren vanaf 12 jaar kunnen ook doneren tijdens hun leven. Maar daar zijn wel strenge regels voor. Wat is een toestemmingssysteem? Bij een toestemmingssysteem moet je tijdens je leven toestemming geven voor donatie. In Nederland, Duitsland en Engeland is er een toestemmingssysteem. Wat is een geen-bezwaarsysteem? Bij een geen-bezwaarsysteem ben je automatisch donor. Tenzij je hebt aangegeven dat je het niet wil. In Spanje, Oostenrijk, België, Frankrijk, Italië en Zweden is er een geen-bezwaarsysteem DOCENTENHANDLEIDING

Meer weten? Ga naar www.donorvoorlichting.nl.

Meer weten? Ga naar www.donorvoorlichting.nl. Vraag 1 Wat is doneren? Doneren betekent geven of schenken. Iemand die orgaan- of weefseldonor is, geeft na zijn dood zijn organen of weefsels weg voor transplantatie. Dit heet donatie. Bekijk het filmfragment

Nadere informatie

bovenbouw Lesmodule over orgaanen weefseldonatie voor het voortgezet onderwijs. Docentenhandleiding - DonorWise 1

bovenbouw Lesmodule over orgaanen weefseldonatie voor het voortgezet onderwijs. Docentenhandleiding - DonorWise 1 Docentenhandleiding bovenbouw Lesmodule over orgaanen weefseldonatie voor het voortgezet onderwijs. Docentenhandleiding - DonorWise 1 Colofon DonorWise DonorWise is ontwikkeld in opdracht van het ministerie

Nadere informatie

handleiding Docentenhandleiding Lesmateriaal over orgaan- en weefseldonatie voor het MBO

handleiding Docentenhandleiding Lesmateriaal over orgaan- en weefseldonatie voor het MBO Docentenhandleiding Lesmateriaal over orgaan- en weefseldonatie voor het MBO Inleiding Xtralife is een digitaal lespakket over orgaan- en weefseldonatie voor jongeren in het middelbaar beroepsonderwijs

Nadere informatie

Docentenhandleiding. NEDERLANDS BIOLOGIE Maatschappijleer/ NEDERLANDS. -wetenschappen. Maatschappijleer/

Docentenhandleiding. NEDERLANDS BIOLOGIE Maatschappijleer/ NEDERLANDS. -wetenschappen. Maatschappijleer/ Docentenhandleiding Lesmodule over orgaanen weefseldonatie voor het voortgezet onderwijs. NEDERLANDS NEDERLANDS BIOLOGIE BIOLOGIE Maatschappijleer/ Maatschappijleer/ -wetenschappen NEDERLANDS Docentenhandleiding

Nadere informatie

Donoren zijn van levensbelang Inclusief donorformulier

Donoren zijn van levensbelang Inclusief donorformulier Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting www.donorvoorlichting.nl Donoren zijn van levensbelang Inclusief donorformulier Donoren zijn van levensbelang Donororganen en donorweefsels zijn nodig om ernstig

Nadere informatie

Bent u al donor? Ja Nee

Bent u al donor? Ja Nee Nederland zegt Bent u al donor? Ja Nee Wist u dat u als donor in één keer acht levens kunt redden? En dat het heel makkelijk is om u als donor te registreren? Of u nu oud, jong, groot, klein, dik, dun,

Nadere informatie

Handleiding lespakket over orgaanen weefseldonatie voor groep 7/8

Handleiding lespakket over orgaanen weefseldonatie voor groep 7/8 lespakket over orgaanen weefseldonatie voor groep 7/8 Inhoudsopgave 1. Inleiding...................................................................... 1 2. Doelgroep en Doelstellingen......................................................

Nadere informatie

8a. Wat en hoe? Het stappenplan, tips en ideeën

8a. Wat en hoe? Het stappenplan, tips en ideeën 8a. Wat en hoe? Het stappenplan, tips en ideeën Ga je een sectorwerkstuk maken? Dan is orgaan- en weefseldonatie een goed onderwerp! Hier vind je allerlei tips, bronnen en ideeën om een sectorwerkstuk

Nadere informatie

Wilt u donor worden? Of juist niet?

Wilt u donor worden? Of juist niet? Wilt u donor worden? Of juist niet? Het Donorregister is een onderdeel van het CIBG, een uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het Donorregister registreert persoonlijke

Nadere informatie

Handleiding lespakket over orgaanen weefseldonatie voor groep 7/8

Handleiding lespakket over orgaanen weefseldonatie voor groep 7/8 lespakket over orgaanen weefseldonatie voor groep 7/8 Inhoudsopgave 1. Inleiding...................................................................... 1 2. Doelgroep en Doelstellingen......................................................

Nadere informatie

Profielwerkstuk Het stappenplan, tips en ideeën

Profielwerkstuk Het stappenplan, tips en ideeën Profielwerkstuk Het stappenplan, tips en ideeën Ga je een profielwerkstuk maken? Dan is orgaan- en weefseldonatie een goed onderwerp! Hier vind je allerlei tips, bronnen en ideeën om een profielwerkstuk

Nadere informatie

Donor. Inleiding. Hoofdstukken. Wat is een donor?

Donor. Inleiding. Hoofdstukken. Wat is een donor? Donor Inleiding Ik hou mijn spreekbeurt over donor zijn. Omdat ik het heel belangrijk vind dat mensen donor zijn. En ik wil jullie graag vertellen wat donor zijn eigenlijk precies is en waarom iedereen

Nadere informatie

Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting Donoren zijn van levensbelang

Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting  Donoren zijn van levensbelang Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting www.transplantatiestichting.nl Donoren zijn van levensbelang Donoren zijn van levensbelang Donororganen en donorweefsels zijn nodig om ernstig zieke mensen

Nadere informatie

Informatie voor nabestaanden. Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting www.donorvoorlichting.nl. Orgaandonatie

Informatie voor nabestaanden. Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting www.donorvoorlichting.nl. Orgaandonatie Informatie voor nabestaanden Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting www.donorvoorlichting.nl Orgaandonatie Waarom krijgt u deze brochure? Iemand in uw naaste omgeving kan orgaandonor worden na het

Nadere informatie

handleiding Docentenhandleiding Lesmateriaal over orgaan- en weefseldonatie voor het MBO.

handleiding Docentenhandleiding Lesmateriaal over orgaan- en weefseldonatie voor het MBO. handleiding x Docentenhandleiding Lesmateriaal over orgaan- en weefseldonatie voor het MBO. COLOFON Xtralife is een digitale lesmodule over orgaan- en weefseldonatie voor jongeren in het MBO. Het lesmateriaal

Nadere informatie

Donoren zijn van levensbelang. Inclusief donorformulier

Donoren zijn van levensbelang. Inclusief donorformulier Donoren zijn van levensbelang Inclusief donorformulier 2 - Donoren zijn van levensbelang Donoren zijn van levensbelang Donororganen en -weefsels zijn nodig om ernstig zieke mensen te helpen. Deze mensen

Nadere informatie

Weefseldonatie. gemini-ziekenhuis.nl

Weefseldonatie. gemini-ziekenhuis.nl Weefseldonatie gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Weefseldonatie: de gang van zaken 3 Wet op de orgaandonatie 3 De donor-operatie 4 Is uw naaste thuis overleden? 5 Na de donor-operatie 5 Wat gebeurt er

Nadere informatie

weefsel D O NATIE DONATIE informatie voor nabestaanden

weefsel D O NATIE DONATIE informatie voor nabestaanden weefsel D O NATIE DONATIE informatie voor nabestaanden Voorwoord Donatie van organen en weefsels is voor nabestaanden vaak een ingrijpende gebeurtenis. Naast een gesprek met de arts blijken nabestaanden

Nadere informatie

DONOR IN HART EN NIEREN

DONOR IN HART EN NIEREN DONOR IN HART EN NIEREN vmbo MODULE: blz blz donor in hart en nieren Module 2 DONOR IN HART EN NIEREN vmbo MODULE: blz Lessen over orgaandonatie Dit boekje gaat over orgaandonatie Donororganen en donorweefsels

Nadere informatie

DONOR IN HART EN NIEREN

DONOR IN HART EN NIEREN DONOR IN HART EN NIEREN vmbo MODULE: blz blz donor in hart en nieren Module 1 DONOR IN HART EN NIEREN vmbo MODULE: blz Lessen over orgaandonatie Dit boekje gaat over orgaandonatie Donororganen en donorweefsels

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR NABESTAANDEN. Dit is een uitgave van de Nederlandse Transplantatie Stichting transplantatiestichting.nl.

INFORMATIE VOOR NABESTAANDEN. Dit is een uitgave van de Nederlandse Transplantatie Stichting transplantatiestichting.nl. INFORMATIE VOOR NABESTAANDEN Dit is een uitgave van de Nederlandse Transplantatie Stichting transplantatiestichting.nl Orgaandonatie Waarom krijgt u deze brochure? Iemand in uw naaste omgeving is overleden

Nadere informatie

orgaan DONATIE DONATIE informatie voor nabestaanden

orgaan DONATIE DONATIE informatie voor nabestaanden orgaan DONATIE DONATIE informatie voor nabestaanden Voorwoord Uit reacties van nabestaanden van orgaandonoren is gebleken dat tijdens en na de orgaandonatieprocedure behoefte bestaat aan informatie. Met

Nadere informatie

houdende wijziging van het Besluit donorregister Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van, kenmerk ;

houdende wijziging van het Besluit donorregister Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van, kenmerk ; Besluit van houdende wijziging van het Besluit donorregister p de voordracht van nze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van, kenmerk ; Gelet op artikel 10, vierde lid, van de Wet op de orgaandonatie;

Nadere informatie

1. Inleiding. Pagina 1

1. Inleiding. Pagina 1 Pagina 1 1. Inleiding Nederland is een van de weinige landen met een euthanasiewet. Alleen in België en Luxemburg is euthanasie net als bij ons in een wet geregeld. Veel mensen hebben een mening over euthanasie.

Nadere informatie

> Orgaan- en weefseldonatie na het vaststellen van de hersendood

> Orgaan- en weefseldonatie na het vaststellen van de hersendood www.azstlucas.be > Orgaan- en weefseldonatie na het vaststellen van de hersendood Informatie voor nabestaanden Voorwoord Wanneer u geconfronteerd wordt met orgaandonatie, wil dat zeggen dat u een familielid,

Nadere informatie

Weefseldonatie (Informatie voor nabestaanden)

Weefseldonatie (Informatie voor nabestaanden) Algemeen Weefseldonatie (Informatie voor nabestaanden) www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ALG034 / Weefseldonatie (Informatie voor nabestaanden)

Nadere informatie

De verzorging van een orgaan- of weefseldonor

De verzorging van een orgaan- of weefseldonor INFORMATIE VOOR UITVAARTVERZORGERS EN MORTUARIUMBEHEERDERS Dit is een uitgave van de Nederlandse Transplantatie Stichting www.transplantatiestichting.nl De verzorging van een orgaan- of weefseldonor Informatie

Nadere informatie

Weefseldonatie. Informatie voor nabestaanden

Weefseldonatie. Informatie voor nabestaanden Weefseldonatie Informatie voor nabestaanden 2 - Weefseldonatie Waarom u deze brochure krijgt Iemand in uw naaste omgeving is overleden en kan weefsels doneren. De kans is groot dat u nu voor het eerst

Nadere informatie

17 oktober Onderzoek: Orgaandonatie

17 oktober Onderzoek: Orgaandonatie 17 oktober 2014 Onderzoek: Orgaandonatie 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 30.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De

Nadere informatie

Orgaan- en weefseldonatie. Soms zou ik willen dat gisteren nooit voorbijging, omdat vandaag zo anders is.

Orgaan- en weefseldonatie. Soms zou ik willen dat gisteren nooit voorbijging, omdat vandaag zo anders is. Orgaan- en weefseldonatie Soms zou ik willen dat gisteren nooit voorbijging, omdat vandaag zo anders is. Inhoudsopgave Orgaan- en weefseldonatie... 1 Inleiding... 3 Wat is hersendood?... 4 Door wie en

Nadere informatie

Informatie voor nabestaanden

Informatie voor nabestaanden Algemeen Informatie voor nabestaanden Het overlijden van een familielid of naaste is heel verdrietig. Het moeilijke is, dat u juist in die heel emotionele tijd, kort na het overlijden, al een aantal praktische

Nadere informatie

Nazorg bij orgaan- en weefseldonatie. Informatie voor uitvaartverzorgers en mortuariummedewerkers

Nazorg bij orgaan- en weefseldonatie. Informatie voor uitvaartverzorgers en mortuariummedewerkers Nazorg bij orgaan- en weefseldonatie Informatie voor uitvaartverzorgers en mortuariummedewerkers 2 - Nazorg bij orgaan- en weefseldonatie Waarom deze brochure? U kunt in uw werk als uitvaartondernemer/uitvaartverzorger

Nadere informatie

Communicatietoolkit 1

Communicatietoolkit 1 Communicatietoolkit 1 Inhoud 1. Doel van de communicatietoolkit 2. Communicatie- en persplan in uw gemeente 3. Communicatiemiddelen 4. Wat kunt u nog meer doen? 1. Doel van de communicatietoolkit Voor

Nadere informatie

Informatie na overlijden. Wat u moet weten en doen als een familielid of directe naaste in het Waterlandziekenhuis is overleden

Informatie na overlijden. Wat u moet weten en doen als een familielid of directe naaste in het Waterlandziekenhuis is overleden Informatie na overlijden Wat u moet weten en doen als een familielid of directe naaste in het Waterlandziekenhuis is overleden Inhoud Inleiding 4 Eigen keuze 4 Verblijf in het mortuarium 4 Verzorging en

Nadere informatie

Toestemming geven voor orgaandonatie

Toestemming geven voor orgaandonatie Universitair Medisch Centrum Groningen Toestemming geven voor orgaandonatie Informatie voor nabestaanden Toestemming geven voor orgaandonatie 2 Universitair Medisch Centrum Groningen Inleiding Als iemand

Nadere informatie

Weefseldonatie. informatie voor nabestaanden. Algemeen

Weefseldonatie. informatie voor nabestaanden. Algemeen Algemeen Weefseldonatie informatie voor nabestaanden Inleiding Wanneer er bij een overledene organen of weefsels worden uitgenomen voor donatie, is dit voor de nabestaanden vaak een ingrijpende gebeurtenis.

Nadere informatie

Uw rechten bij wilsverklaringen

Uw rechten bij wilsverklaringen Uw rechten bij wilsverklaringen Behandelverbod, niet-reanimeren, euthanasie, weefsel- en orgaandonatie, ter beschikking stellen van de wetenschap mca.nl Inhoudsopgave Wilsverklaringen 3 Levenstestament

Nadere informatie

Orgaandonatie. gemini-ziekenhuis.nl

Orgaandonatie. gemini-ziekenhuis.nl Orgaandonatie gemini-ziekenhuis.nl Inhoud Orgaandonatie: de gang van zaken 3 Voorbereiding op orgaandonatie 4 De donor-operatie 6 Na de donor-operatie 7 Algemene informatie over orgaandonatie 8 De donatiecoördinator

Nadere informatie

Orgaan- en weefseldonatie. Informatie voor nabestaanden

Orgaan- en weefseldonatie. Informatie voor nabestaanden Orgaan- en weefseldonatie Informatie voor nabestaanden Inleiding De behandelend arts, of de arts die de dood heeft geconstateerd, is door de wet verplicht na te gaan of de overledene als donor geregistreerd

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR DE LESSEN ORGAANDONATIE EN REGISTRATIE

HANDLEIDING VOOR DE LESSEN ORGAANDONATIE EN REGISTRATIE HANDLEIDING VOOR DE LESSEN ORGAANDONATIE EN REGISTRATIE Voor meer informatie of vragen: Donorregister www.donorregister.nl (0900) 821 21 66 (lokaal tarief) E-mail: info@donorregister.nl copyright 2008

Nadere informatie

Orgaandonatie. Informatie voor nabestaanden

Orgaandonatie. Informatie voor nabestaanden Orgaandonatie Informatie voor nabestaanden 2 - Orgaandonatie Waarom u deze brochure krijgt Iemand in uw naaste omgeving is overleden en kan organen doneren. De kans is groot dat u nu voor het eerst te

Nadere informatie

Uw rechten bij wilsverklaringen

Uw rechten bij wilsverklaringen Uw rechten bij wilsverklaringen Behandelverbod, niet-reanimeren, euthanasie, weefsel- en orgaandonatie, ter beschikking stellen van de wetenschap gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Wilsverklaringen 3 Levenstestament

Nadere informatie

Algemeen. Patiënteninformatie. Zorg na overlijden. Informatie voor nabestaanden. Slingeland Ziekenhuis

Algemeen. Patiënteninformatie. Zorg na overlijden. Informatie voor nabestaanden. Slingeland Ziekenhuis Algemeen Zorg na overlijden i Patiënteninformatie Informatie voor nabestaanden Slingeland Ziekenhuis Inleiding Een naaste in uw familie- of vriendenkring is in ons ziekenhuis overleden. Wij willen u en

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

Orgaan- en weefseldonatie na het vaststellen van de hersendood

Orgaan- en weefseldonatie na het vaststellen van de hersendood Orgaan- en weefseldonatie na het vaststellen van de hersendood INFORMATIE VOOR NABESTAANDEN Voorwoord Wanneer u geconfronteerd wordt met orgaandonatie, wil dat zeggen dat u een familielid, een vriend,

Nadere informatie

DONOR IN HART EN NIEREN

DONOR IN HART EN NIEREN DONOR IN HART EN NIEREN havo/vwo MODULE: blz Inleiding Dit boekje gaat over orgaandonatie Het maakt deel uit van de lessenserie Donor in hart en nieren De lessenserie is uitgegeven door NIGZ-Donorvoorlichting

Nadere informatie

Weefseldonatie. in de huisartsenpraktijk. Informatie voor huisartsen

Weefseldonatie. in de huisartsenpraktijk. Informatie voor huisartsen Informatie voor huisartsen Dit is een uitgave van de Nederlandse Transplantatie Stichting www.transplantatiestichting.nl Weefseldonatie in de huisartsenpraktijk Waarom krijgt u deze brochure? Maakt donatie

Nadere informatie

Kwaliteitsverbetering van donororganen

Kwaliteitsverbetering van donororganen Thema: Kwaliteitsverbetering van donororganen Prof.dr. Robert J. Porte, chirurg Sanna op den Dries, onderzoeker / student Geneeskunde 1-11-2013 2 Petje op, Petje af 10 vragen HOOFDPRIJS Petje op, Petje

Nadere informatie

HANDLEIDING ROC SCHOLEN VOOR DE LESSEN ORGAANDONATIE EN REGISTRATIE

HANDLEIDING ROC SCHOLEN VOOR DE LESSEN ORGAANDONATIE EN REGISTRATIE HANDLEIDING ROC SCHOLEN VOOR DE LESSEN ORGAANDONATIE EN REGISTRATIE Copyright 2013 Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden op welke wijze dan ook zonder voorafgaande

Nadere informatie

Geven om leven. Orgaan- en weefseldonatie. De tijd gaat vooruit, alleen in gedachten kun je achteruit. Jessa Ziekenhuis vzw.

Geven om leven. Orgaan- en weefseldonatie. De tijd gaat vooruit, alleen in gedachten kun je achteruit. Jessa Ziekenhuis vzw. Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 30 81 11 Geven om leven Orgaan- en weefseldonatie De tijd gaat vooruit,

Nadere informatie

Toestemming geven voor weefseldonatie

Toestemming geven voor weefseldonatie Universitair Medisch Centrum Groningen Toestemming geven voor weefseldonatie Informatie voor nabestaanden Toestemming geven voor weefseldonatie 2 Universitair Medisch Centrum Groningen Inleiding Als iemand

Nadere informatie

Docentenhandleiding Digitale les Studiekeuze123

Docentenhandleiding Digitale les Studiekeuze123 Docentenhandleiding Digitale les Studiekeuze Elk jaar staan veel scholieren voor een belangrijke keuze in hun leven: welke studie ga ik volgen als ik mijn diploma straks op zak heb? Dit lespakket is ontwikkeld

Nadere informatie

Van cel tot organisme hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62551

Van cel tot organisme hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62551 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 25 oktober 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62551 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Van cel tot organisme vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62357

Van cel tot organisme vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62357 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 09 juni 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62357 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Orgaan- en weefseldonatie DCD III, donor na circulatiestilstand. Brochure voor nabestaanden

Orgaan- en weefseldonatie DCD III, donor na circulatiestilstand. Brochure voor nabestaanden Orgaan- en weefseldonatie DCD III, donor na circulatiestilstand Brochure voor nabestaanden 2 Orgaan- en weefseldonatie Voorwoord Donatie van organen en weefsels is voor nabestaanden vaak een ingrijpende

Nadere informatie

WEEFSELDONATIE IN HET ZIEKENHUIS FRANCISCUS VLIETLAND

WEEFSELDONATIE IN HET ZIEKENHUIS FRANCISCUS VLIETLAND WEEFSELDONATIE IN HET ZIEKENHUIS FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Het is mogelijk dat u in het Franciscus Vlietland na het overlijden van uw naaste de vraag krijgt of uw naaste zijn organen en weefsels wilt

Nadere informatie

Keurmerk: Duurzame school

Keurmerk: Duurzame school Keurmerk: Duurzame school Doorlopende leerlijn voor duurzame ontwikkeling van basisonderwijs (PO) t/m voortgezet onderwijs (VO) PO-1 Kennis en inzicht (weten) Vaardigheden (kunnen) Houding (willen) Begrippen

Nadere informatie

Draaiboek voor een gastles

Draaiboek voor een gastles Draaiboek voor een gastles Dit draaiboek geeft jou als voorlichter van UNICEF Nederland een handvat om gastlessen te geven op scholen. Kinderen, klassen, groepen en scholen - elke gastles is anders. Een

Nadere informatie

Naam leerlingen. Groep BBL1 Mens & Maatschappij. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment

Naam leerlingen. Groep BBL1 Mens & Maatschappij. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment Groep BBL1 Mens & Maatschappij Leertijd; 3 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen. - 3 keer per week 45 minuten basisdoelen toepassen in verdiepende contexten. Verdieping op de basisdoelen

Nadere informatie

Uw rechten bij wilsverklaringen

Uw rechten bij wilsverklaringen Uw rechten bij wilsverklaringen Behandelverbod, niet-reanimeren, euthanasie, weefsel- en orgaandonatie, ter beschikking stellen van de wetenschap www.nwz.nl Inhoud Wilsverklaringen 3 Levenstestament 4

Nadere informatie

Toestemming geven voor orgaandonatie na een hartstilstand

Toestemming geven voor orgaandonatie na een hartstilstand Universitair Medisch Centrum Groningen Toestemming geven voor orgaandonatie na een hartstilstand Informatie voor nabestaanden Toestemming geven voor orgaandonatie na een hartstilstand 2 Universitair Medisch

Nadere informatie

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Onderdeel van de eindrapportage

Nadere informatie

Pluslessen. Lesbrief 39. Donor worden

Pluslessen. Lesbrief 39. Donor worden http://www.edusom.nl Pluslessen Lesbrief 39. Donor worden Wat leert u in deze les? 0 Woorden over organen en donor worden 0 Informatie lezen over donor worden 0 Praten over donor worden Veel succes! Deze

Nadere informatie

Mens en maatschappij (aardrijkskunde, economie, geschiedenis, godsdienst)

Mens en maatschappij (aardrijkskunde, economie, geschiedenis, godsdienst) Mens en maatschappij (aardrijkskunde, economie, geschiedenis, godsdienst) Kerndoelen 36. De leerling leert betekenisvolle vragen te stellen over maatschappelijke kwesties en verschijnselen, daarover een

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen DOCENTENHANDLEIDING Met opdrachten voor het digitale schoolbord Belangrijke thema s in praktische werkvormen Kinderrechtenlespakket: opzet en doelen Speciaal voor leraren van groep 7 en 8 stelt Stichting

Nadere informatie

HOEVEEL DONOREN TELT GELDERLAND NA DEZE DONORWEEK?

HOEVEEL DONOREN TELT GELDERLAND NA DEZE DONORWEEK? HOEVEEL DONOREN TELT GELDERLAND NA DEZE DONORWEEK? HET LEVEN IS PRACHTIG EN JIJ KUNT HET DOORGEVEN Info Den Haag Gepubliceerd op: 12 oktober 2015 De Donorweek Details Donor, dat word je. Of dat ben je

Nadere informatie

Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën

Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën Pagina 1 Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën Je gaat een profielwerkstuk maken. Dan is euthanasie een goed onderwerp. Het is misschien niet iets waar je dagelijks over praat of aan denkt, maar

Nadere informatie

Op de wachtlijst voor orgaantransplantatie

Op de wachtlijst voor orgaantransplantatie Informatie voor patiënten Dit is een uitgave van de Nederlandse Transplantatie Stichting transplantatiestichting.nl Op de wachtlijst voor orgaantransplantatie Waarom krijgt u deze brochure? U krijgt deze

Nadere informatie

Gids orgaandonatie. Leidraad voor steden, gemeenten en lokale diensten. De Maakbare Mens vzw

Gids orgaandonatie. Leidraad voor steden, gemeenten en lokale diensten. De Maakbare Mens vzw Gids orgaandonatie Leidraad voor steden, gemeenten en lokale diensten De Maakbare Mens vzw Inhoud Orgaandonatie, daar al ns over nagedacht? 5 Orgaandonatie en steden, gemeenten en lokale diensten: vanwaar

Nadere informatie

In 2011 werd de Donorstand van Nederland gelanceerd. Voor het eerst was het mogelijk om via

In 2011 werd de Donorstand van Nederland gelanceerd. Voor het eerst was het mogelijk om via De Donorstand van Nederland In 2011 werd de Donorstand van Nederland gelanceerd. Voor het eerst was het mogelijk om via jaofnee.nl de cijfers uit het Donorregister te bekijken en te vergelijken. De Donorstand

Nadere informatie

ORGAAN- EN WEEFSELDONATIE na het vaststellen van de hersendood

ORGAAN- EN WEEFSELDONATIE na het vaststellen van de hersendood ORGAAN- EN WEEFSELDONATIE na het vaststellen van de hersendood ORGAAN- EN WEEFSELDONATIE na het vaststellen van de hersendood Informatie voor nabestaanden Voorwoord Wanneer u geconfronteerd wordt met orgaandonatie,

Nadere informatie

Wilsbeschikking en -verklaring

Wilsbeschikking en -verklaring Wilsbeschikking en -verklaring Inleiding Iedereen kan in een situatie terechtkomen waarin ingrijpende beslissingen genomen moeten worden. Dan is het goed alvast een mening te hebben gevormd over onderwerpen

Nadere informatie

MORTUARIUM. Informatie voor nabestaanden

MORTUARIUM. Informatie voor nabestaanden MORTUARIUM Informatie voor nabestaanden Informatie voor nabestaanden Het overlijden van een familielid of een naaste is een aangrijpende gebeurtenis, waarmee wij u onze deelneming betuigen. Het overlijden

Nadere informatie

Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 1

Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 1 Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 1 De Derde Kamer der Staten-Generaal is een interactief lesprogramma over politiek voor leerlingen van groep 7 en 8. Wij raden aan om het lesprogramma

Nadere informatie

ORGAAN- EN WEEFSELDONATIE na circulatoir overlijden

ORGAAN- EN WEEFSELDONATIE na circulatoir overlijden ORGAAN- EN WEEFSELDONATIE na circulatoir overlijden ORGAAN- EN WEEFSELDONATIE na circulatoir overlijden Informatie voor nabestaanden Voorwoord Wanneer u geconfronteerd wordt met orgaandonatie, wil dat

Nadere informatie

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland Parents` Love

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland Parents` Love Parents` Love Ook ouders houden van hun kinderen: ouderliefde. Naast zorgzaamheid en genegenheid uit zich deze liefde vooral in: opvoeding. 1. Ga naar de site van Sesamstraat: Bekijk en beluister de volgende

Nadere informatie

Zo zit het Alles over doneren en registreren

Zo zit het Alles over doneren en registreren Dit is een uitgave van de Nederlandse Transplantatie Stichting transplantatiestichting.nl Zo zit het Alles over doneren en registreren Inhoud Inleiding... 3 Organen en weefsels... 4 Donor worden... 6 Orgaandonatie

Nadere informatie

BELEID NVN ROND ORGAANDONATIE

BELEID NVN ROND ORGAANDONATIE BELEID NVN ROND ORGAANDONATIE 26-11-2011 1 Stand van zaken: enkele cijfers In totaal in Nederland ± 61.500 mensen met een nieraandoening Waarvan 15.500 mensen met nierfunctievervangende therapie hiervan

Nadere informatie

Orgaan- en weefseldonatie DBD, donor na hersendood. Brochure voor nabestaanden

Orgaan- en weefseldonatie DBD, donor na hersendood. Brochure voor nabestaanden Orgaan- en weefseldonatie DBD, donor na hersendood Brochure voor nabestaanden 2 - Orgaan- en weefseldonatie Voorwoord Donatie van organen en weefsels is voor nabestaanden vaak een ingrijpende gebeurtenis.

Nadere informatie

Weefseldonatie. informatie voor nabestaanden. Algemeen

Weefseldonatie. informatie voor nabestaanden. Algemeen Algemeen Weefseldonatie informatie voor nabestaanden Wanneer er bij een overledene organen of weefsels worden uitgenomen voor donatie, is dit voor de nabestaanden vaak een ingrijpende gebeurtenis. U heeft

Nadere informatie

Onderzoek Hoe scoren je docenten?

Onderzoek Hoe scoren je docenten? Onderzoek Hoe scoren je docenten? 13 maart 2013 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 6 tot en met 12 maart 2013, deden 1.122 scholieren mee. De uitslag is na weging representatief

Nadere informatie

leven een cadeau voor het Djago: Ik laat mijn haar twee jaar groeien, dan knipt de kapper mijn vlecht af

leven een cadeau voor het Djago: Ik laat mijn haar twee jaar groeien, dan knipt de kapper mijn vlecht af 12 PSYCHE & gezondheid doneren Tekst Lara Aerts en Femke van der Laan Fotografie Brenda van Leeuwen 13 een cadeau voor het In januari van dit jaar kregen 40 mensen een nieuwe nier; er staan er meer dan

Nadere informatie

Migratie. Ik vertrek - Zij vertrokken 2 HAVO\VWO. docentenhandleiding

Migratie. Ik vertrek - Zij vertrokken 2 HAVO\VWO. docentenhandleiding Migratie Ik vertrek - Zij vertrokken 2 HAVO\VWO docentenhandleiding Colofon Deze lessen zijn gemaakt in opdracht van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Realisatie: Codename Future: www.codenamefuture.nl

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

Onderzoek: Nieuwe donorwet

Onderzoek: Nieuwe donorwet 16 september 2016 Onderzoek: Nieuwe donorwet Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Formaliteiten na overlijden. Informatie voor nabestaanden

Formaliteiten na overlijden. Informatie voor nabestaanden Formaliteiten na overlijden Informatie voor nabestaanden Graag willen wij onze deelneming betuigen met het overlijden van uw naaste. Het zal moeilijk zijn om uw aandacht te richten op de formaliteiten

Nadere informatie

Vragenlijst: Wat vind jij van je

Vragenlijst: Wat vind jij van je Deze vragenlijst is bedacht door leerlingen. Met deze vragenlijst kunnen leerlingen er zelf achter kunnen komen wat andere leerlingen van hun school vinden. De volgende onderwerpen komen langs: Sfeer op

Nadere informatie

Migratie. Ik vertrek - Zij vertrokken VMBO 2. docentenhandleiding

Migratie. Ik vertrek - Zij vertrokken VMBO 2. docentenhandleiding Migratie Ik vertrek - Zij vertrokken VMBO 2 docentenhandleiding Colofon Deze lessen zijn gemaakt in opdracht van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Realisatie: Codename Future: www.codenamefuture.nl

Nadere informatie

Formaliteiten bij overlijden Informatie voor nabestaanden

Formaliteiten bij overlijden Informatie voor nabestaanden Formaliteiten bij overlijden Informatie voor nabestaanden Formaliteiten bij overlijden versie VMG / 15-2-2016 1 Inhoud Inhoud... 2 1. Inleiding... 3 2. Zorg voor de overledene en de hiervoor geldende tarieven...

Nadere informatie

UTRECHT AAN ZEE: Hoe houd jij droge voeten? Docentenhandleiding

UTRECHT AAN ZEE: Hoe houd jij droge voeten? Docentenhandleiding UTRECHT AAN ZEE: Hoe houd jij droge voeten? Docentenhandleiding DOCENTENHANDLEIDING UTRECHT AAN ZEE: HOE HOUD JIJ DROGE VOETEN? 2 April 2011 Utrecht aan Zee: hoe houd jij droge voeten? is ontwikkeld door

Nadere informatie

Handleiding voor de digitale les Internet in 2025 Kinderen tekenen de toekomst

Handleiding voor de digitale les Internet in 2025 Kinderen tekenen de toekomst Handleiding voor de digitale les Internet in 2025 Kinderen tekenen de toekomst Een digitale les voor groep 6, 7 en 8 van het primair onderwijs waarbij leerlingen nadenken over innovatieve toepassingen

Nadere informatie

4.2 Wilsonbekwaamheid Bij iemand die op het moment van overlijden 12 jaar of ouder is en bij leven wilsonbekwaam was, zijn orgaan- en weefseldonatie

4.2 Wilsonbekwaamheid Bij iemand die op het moment van overlijden 12 jaar of ouder is en bij leven wilsonbekwaam was, zijn orgaan- en weefseldonatie 4.2 Wilsonbekwaamheid Bij iemand die op het moment van overlijden 12 jaar of ouder is en bij leven wilsonbekwaam was, zijn orgaan- en weefseldonatie niet toegestaan. Het is de expliciete bedoeling van

Nadere informatie

Orgaandonatie Geven om verder leven

Orgaandonatie Geven om verder leven HHZH_INF_087.03(0315) h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03-491 23 45 fax 03-491 23 46 www.hhzhlier.be Patiënteninformatie Orgaandonatie Geven om verder leven Voorwoord Wanneer u geconfronteerd

Nadere informatie

Handleiding bij de digitale les voor de Nederlandse Kinderjury 2012

Handleiding bij de digitale les voor de Nederlandse Kinderjury 2012 Handleiding bij de digitale les voor de Nederlandse Kinderjury 2012 Ieder jaar stemmen duizenden basisschoolleerlingen op hun favoriete boeken van het afgelopen jaar. Om zo veel mogelijk kinderen enthousiast

Nadere informatie

Weefseldonatie. Informatie voor nabestaanden

Weefseldonatie. Informatie voor nabestaanden Medisch Spec t rum Twente Weefseldonatie Informatie voor nabestaanden Inhoud pagina Inleiding 1 Algemene informatie 2 De procedure 6 De nabestaanden 9 Overige informatie 11 Inleiding Veel nabestaanden

Nadere informatie

Wilsverklaring. Grenzen, wensen en verwachtingen rond uw levenseinde

Wilsverklaring. Grenzen, wensen en verwachtingen rond uw levenseinde 00 Wilsverklaring Grenzen, wensen en verwachtingen rond uw levenseinde 1 Hoe maak ik mijn wensen duidelijk in mijn laatste levensfase? In de laatste levensfase van zieke mensen moeten er moeilijke beslissingen

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2007 30 Besluit van 6 december 2006, houdende wijziging van het Besluit donorregister in verband met wijziging van de bijlage en de aanwijzing van

Nadere informatie

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen School en computers School en computers Computers zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Kinderen van nu spelen vaak al computerspelletjes voor ze naar groep 1 gaan. Op school nemen computers een

Nadere informatie

Wat is weefsel donatie?

Wat is weefsel donatie? Algemeen Wat is weefsel donatie? www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ALG034 / Wat is weefsel donatie? / 01-03-2013 2 Wat is weefsel donatie?

Nadere informatie

Weefseldonatie (Informatie voor nabestaanden)

Weefseldonatie (Informatie voor nabestaanden) Algemeen Weefseldonatie (Informatie voor nabestaanden) www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ALG034 / Weefseldonatie (Informatie voor nabestaanden)

Nadere informatie