INFOKAART MILIEUBELEVING Regio Zuidoost- Brabant

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INFOKAART MILIEUBELEVING Regio Zuidoost- Brabant"

Transcriptie

1 INFOKAART MILIEUBELEVING Regio Zuidoost- Brabant De GGD-gezondheidsmonitor volwassenen 2012 beschrijft hoe volwassenen in Zuidoost- Brabant hun woonomgeving ervaren in relatie tot milieubronnen zoals wegverkeer, hoogspanningslijnen, industrie/bedrijven, vliegveld en veehouderij. 1 Deze infokaart gaat specifiek in op de ervaren hinder van geur en geluid en geeft suggesties voor lokaal beleid. Gegevens per gemeente zijn te raadplegen op BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN 14% van de volwassenen is bezorgd over gezondheidseffecten van bronnen in de woonomgeving. In de regio wordt drukke straat het meest genoemd als bron van zorg, maar er zijn lokale verschillen met veehouderij, vliegveld of hoogspanningslijnen als belangrijkste bron. Ruim een kwart van de volwassenen is bezorgd over de invloed van zoönosen, resistente bacteriën en fijnstof op de gezondheid. Jongvolwassenen zijn het minst bezorgd over ongezonde effecten van omgevingsfactoren. 16% van de volwassenen is ernstig gehinderd door geluid. De belangrijkste bronnen van geluidhinder in de regio zijn brommers/scooters en buren. In sommige gemeenten wordt wegverkeer of vliegverkeer het meest genoemd. Er lijkt in de regio sprake te zijn van een dalende trend in de ervaren ernstige geluidhinder naar bron. Mensen met een laag inkomen ervaren meer ernstige geluidhinder dan mensen met een hoger inkomen, maar de eerste groep woont ook vaker in een stedelijke omgeving. 8% van de volwassenen is ernstig gehinderd door geur. Open haarden/allesbranders zorgen voor de meeste geurhinder in de regio. In de gemeenten Reusel-De Mierden, Someren, Gemert-Bakel en Deurne zijn bronnen die te maken hebben met landbouw en veeteelt verantwoordelijk voor de meeste geurhinder. De trend in ernstige geurhinder is in de regio min of meer stabiel. Vrouwen en oudere leeftijdsgroepen geven vaker ernstige geurhinder aan dan respectievelijk mannen en jongere volwassenen. 1

2 BEZORGDHEID OMGEVINGSFACTOREN Naast feitelijke blootstelling aan bijvoorbeeld geluid of aan luchtverontreiniging, speelt ook de bezorgdheid van mensen een rol in de mate waarin men hinder ervaart van omgevingsfactoren. Deze bezorgdheid hangt onder andere samen met angst voor de bron, verwachtingen voor de toekomst en vertrouwen in betrokken partijen % van de volwassenen is bezorgd over de gezondheidseffecten van bronnen in de woonomgeving De meeste volwassenen (86%) maken zich geen zorgen over mogelijk ongezonde effecten van de woonomgeving. Veertien procent is echter wel bezorgd. In Asten en Nuenen is deze groep het kleinst (7%) en in Eersel het grootst (19%). In de regio is men vooral bezorgd over het wonen in een drukke straat (4%), zendmasten voor radio en TV en antennes voor mobiele telefoons in de buurt (3%) en bedrijven of industrie in de buurt (3%). Deze top 3 is niet in alle gemeenten hetzelfde. In Reusel-De Mierden, Gemert-Bakel, Oirschot, Bladel, Deurne, Someren en Cranendonck zijn relatief veel mensen bezorgd over veehouderij in de buurt. In Eersel, Veldhoven en Best zorgt vliegveld in de buurt voor veel bezorgdheid. In andere gemeenten zijn het juist hoogspanningslijnen in de buurt die meer mensen bezorgd maken dan elders in de regio. Dit geldt voor Oirschot, Helmond, Best en Heeze-Leende. Tabel 1. Percentage 19- t/m 64-jarigen dat bezorgd is over gezondheidseffecten van bronnen in de woonomgeving in de regio Zuidoost-Brabant in 2012 Regio Zuidoost- Brabant (%) Bezorgd over gezondheid door 14 omgevingsfactoren (totaal) Bezorgd door aanwezigheid van: drukke straat 4 zendmasten en antennes 3 bedrijven / industrie 3 vliegveld 3 hoogspanningslijnen 2 veehouderij 2 route voor gevaarlijke stoffen 2 akkerbouw / tuinbouw 1 verontreinigde grond 0,5 windturbines 0 anders 3 Ruim een kwart van de volwassenen is bezorgd over de invloed van zoönosen, resistente bacteriën en fijnstof op de gezondheid In de regio is 28% van de 19- t/m 64-jarigen bezorgd over de invloed van infectieziekten die overdraagbaar zijn van dier op mens (zoönosen), van resistente bacteriën en/of fijnstof op de gezondheid. Inwoners van Oirschot, Gemert-Bakel en Helmond zijn het meest bezorgd over zoönosen. Dit betreft gemeenten die in het verleden te maken hebben gehad met Q-koorts. In Waalre en Eindhoven maakt men zich relatief het meeste zorgen over blootstelling aan fijnstof. 2

3 Figuur 1. Percentage 19- t/m 64-jarigen dat bezorgd is over gezondheidseffecten van resistente bacteriën (geel), fijnstof (oranje) en zoönosen (blauw) per gemeente in Zuidoost-Brabant in Praktijkvoorbeeld Luchtkwaliteit Gemeente Best Luchtkwaliteit in beleid Naar aanleiding van de vele klachten van inwoners over lucht en geluid (ten gevolge van spoor, vliegveld en (snel)wegen) is er een themabijeenkomst georganiseerd door de gemeente voor de bewoners. Jongvolwassenen zijn het minst bezorgd over ongezonde omgevingsfactoren De mate waarin mensen bezorgd zijn over de gezondheidseffecten van bronnen in de woonomgeving hangt sterk samen met de leeftijd; 8% van de 19 t/m 24 jarigen, 13% van de 25 t/m 29 jarigen en 16% van de 40-plussers is bezorgd. Ook de bezorgdheid voor zoönosen, resistente bacteriën en fijnstof hangt samen met leeftijd; dit loopt op van 14% in de jongste groep (19 t/m 24 jaar) tot 41% in de oudste groep (55 t/m 64 jaar). Er is geen verband tussen bezorgdheid en opleidingsniveau of inkomen. Fijnstof altijd schadelijk voor de gezondheid De Europese Unie heeft grenswaarden opgesteld voor de blootstelling aan fijnstof in de lucht. In stedelijk gebied leveren de industriële activiteiten en verkeer de belangrijkste bijdrage aan fijnstof. Ook zonder normoverschrijding van de luchtkwaliteit lopen bewoners risico in gemeenten met drukke wegen langs gevoelige bestemmingen als woningen en scholen. De invloed van een snelweg op luchtkwaliteit is tot op een afstand van circa meter merkbaar, met de hoogste concentraties binnen de eerste 100 meter vanaf de wegrand. 5 De samenstelling van fijnstof in landelijke gebieden verschilt van fijnstof in stedelijk gebieden. Dit zit hem in de samenstelling en de grootte van de deeltjes. Fijnstof uit verkeer bevat vooral ultrafijne deeltjes waaronder roet en is met allerlei chemische stoffen beladen. Fijnstof uit landbouw en veeteelt behoort vooral tot de grove fijnstoffractie. De grovere stofdeeltjes dringen weliswaar minder diep door in de longen, maar ze bevatten wel biologische componenten zoals endotoxinen en micro-organismen. 6 Dit heeft geresulteerd in een luchtkwaliteitsplan met maatregelen op gebied van: - Verkeer (doorstroming, fietsgebruik, openbaar vervoer) - Aandacht voor luchtkwaliteit in ruimtelijke plannen, beperking van het bouwen van gevoelige bestemmingen bij drukke wegen. - Luchtkwaliteit als afwegingsfactor bij herijken groenbeleidsplan. - Verbetering binnenmilieu in scholen en woningen. - Communicatiecampagne om luchtkwaliteit onder aandacht van Bestse burgers en bedrijven te brengen. Het resultaat is dat de Bestse burgers meer inzicht en begrip hebben gekregen voor de situatie in Best. Lucht en geluid worden minder negatief beoordeeld. GELUIDHINDER Hinderlijk geluid in de woonomgeving kan (indirect) gezondheidsklachten veroorzaken door hoge bloeddruk, ernstige slaapverstoring of doordat men deuren en ramen gesloten houdt. Het laatstgenoemde kan leiden tot slechte ventilatie in huis, waardoor men ook meer kans heeft op 3

4 hoofdpijn, luchtwegirritaties en allergische reacties. Bewoners van grote steden hebben het vaakst geluidsoverlast. 7 Figuur 2. Percentage 19- t/m 64-jarigen met ernstige geluidhinder (totaal) per gemeente in Zuidoost-Brabant in Figuur 2a. Percentage 19- t/m 64-jarigen met ernstige geluidhinder (totaal) per postcodegebied in Zuidoost-Brabant in 2012*. * De cijfers per postcodegebied zijn gebaseerd op het gemiddelde cijfer van de gemeente, gecorrigeerd voor achtergrondkenmerken van inwoners in het postcodegebied. 16% van de volwassenen is ernstig gehinderd door geluid De meeste volwassenen in Zuidoost-Brabant zijn niet ernstig gehinderd door omgevingsgeluid. Bij 1 op de 6 is dat wel het geval. Dit varieert van 8% in Heeze-Leende tot 21% in Eindhoven. Geluidhinder van brommers/scooters en buren wordt hierbij het meest genoemd in de regio (beide 5%). Er zijn echter lokale verschillen: in Son en Breugel heeft men relatief veel ernstige geluidhinder van wegverkeer op wegen waar je harder mag dan 50 km/uur; 5% van de volwassenen geeft dit aan. In Waalre geldt dit 4

5 juist voor wegen waar je niet harder mag dan 50 km/uur (4%). In gemeenten rondom vliegveld Eindhoven geeft men relatief vaak geluidhinder van vliegverkeer aan: Eersel 9%, Son en Breugel 6% en Best 3%. Ook in Cranendonck is vliegverkeer een belangrijke bron van ernstige geluidhinder (4%). In Eindhoven heeft men het meeste last van brommers/scooters (9%) en buren (7%), beide percentages zijn hoger dan gemiddeld in de regio. Tabel 2. Percentage 19- t/m 64-jarigen met ernstige geluidhinder naar bron in Zuidoost-Brabant in 2012 Zuidoost-Brabant (%) Wordt ernstig gehinderd door geluid 16 Ernstige geluidhinder van: buren 5 brommers / scooters (eventueel ook als ze stilstaan) 5 verkeer op wegen waar je niet harder mag dan 50 km/uur 3 verkeer op wegen waar je harder mag dan 50 km/uur 2 vliegverkeer 2 bouwen, verbouwen, slopen of graven 2 treinverkeer 1 bedrijven / Industrie 1 overig 2 Figuur 3. Percentage 19- t/m 64-jarigen met ernstige geluidhinder van vliegverkeer per gemeente in Zuidoost-Brabant in 2012 Praktijkvoorbeeld Geluidhinder Gemeente Geldrop-Mierlo Stille gevels In de gemeente Geldrop- Mierlo zijn langs een drukke weg nieuwe woonblokken gepland. De geluidbelasting op de bouwblokken is hoger dan toegestaan (hoger dan 48 db). Ontheffing was noodzakelijk. Men heeft onderzocht of er ook een stille gevel te realiseren is. Een stille gevel heeft een geluidbelasting onder de 48 db. Met een stille gevel kun je een raam openen om een ruimte te luchten, zonder dat er binnen teveel overlast is van wegverkeerslawaai. De realisatie van een stille gevel verhoogd de kwaliteit van de leefomgeving in de woningen. Vliegverkeer zorgt vooral voor geluidoverlast rondom de aanvliegroute Inwoners van de gemeenten ten noordoosten en ten zuidwesten van vliegveld Eindhoven ervaren de meeste geluidhinder van het vliegverkeer. In 2012 is deze geluidhinder zowel nagevraagd via de GGD-Gezondheidsmonitor 19- t/m 64-jarigen als via het Belevingsonderzoek Leefomgeving rondom Vliegveld Eindhoven bij bewoners van18 jaar en ouder. Beide onderzoeken laten zien dat de gemeenten Eersel, Best en Son en Breugel relatief veel hinder 5

6 ervaren. Ook wordt er veel hinder ervaren in de delen van Eindhoven en Veldhoven die dicht bij de landingsbaan liggen. 8 Figuur 4. Percentage volwassenen en ouderen (18 jaar en ouder) met ernstige geluidhinder van vliegverkeer naar geluidszones rondom vliegveld Eindhoven in 2012 (Bron: Beleving leefomgeving rondom vliegveld Eindhoven) Praktijkvoorbeeld Geluidhinder Vliegveld Eindhoven Belevingsonderzoek In 2010 heeft de Alderstafel Eindhoven, in opdracht van de rijksoverheid, advies uitgebracht over uitbreiding van burgervliegverkeer op vliegveld Eindhoven. Deze uitbreiding wordt gerealiseerd in twee fases. Vanwege de klachten van omwonenden over het geluid en het vliegverkeer is besloten om vóór en na de eerste fase van uitbreiding een belevingsonderzoek uit te voeren. Zo wordt in beeld gebracht wat de gevolgen zijn van deze uitbreiding en de tegelijkertijd geplande hinderbeperkende maatregelen. De resultaten van het onderzoek geven inzicht in de ervaren hinder (geluid, geur), slaapverstoring, bezorgdheid en gezondheidsklachten die samenhangen met het vliegverkeer. Gunstige ontwikkelingen op het gebied van ernstige geluidhinder Uit landelijke cijfers van het CBS blijkt dat de groep inwoners die (soms) last heeft van geluid van verkeer en/of industrie de laatste jaren ( ) hetzelfde blijft. De geluidsbelasting van weg-, rail- en vliegverkeer neemt de laatste jaren juist af. 9 In de periode lijkt er in Zuidoost-Brabant een dalende trend te zijn in ervaren ernstige geluidhinder naar bron. Vooral de ernstige hinder van wegverkeer op binnenwegen is in verschillende gemeenten afgenomen. Dit is het geval in Asten, Eindhoven, Gemert-Bakel, Heeze-Leende, Son en Breugel en Valkenswaard. In Cranendonck is de ernstige geluidhinder van vliegverkeer gedaald met 9% (van 13% naar 4%), in Eindhoven en Reusel-De Mierden is deze afname kleiner, namelijk 2%. Of dit ook geldt voor de direct De website een initiatief van de Alderstafel Eindhoven, zorgt voor transparante informatie over het civiele vliegverkeer op Eindhoven Airport. Omwonenden kunnen hier ook een vraag of melding indienen. Via WebTrak kan men zien welke vluchten er boven de regio zijn of zijn geweest. 6

7 omwonenden van vliegveld Eindhoven zal blijken na de herhaling van het belevingsonderzoek in Geluidhinder hangt samen met hoogte inkomen en leeftijd Mensen met een laag inkomen ervaren meer ernstige geluidhinder dan mensen met een hoger inkomen (resp. 20% en 15%). Deze lage inkomensgroepen zijn echter ook meer vertegenwoordigd in de grotere steden. Er is geen relatie tussen geluidhinder en opleidingsniveau of gezinssamenstelling. Jongvolwassenen hebben vaker geluidhinder van buren en minder van wegverkeer op binnenwegen dan oudere leeftijdsgroepen. GEURHINDER Geur kan, naast de hinder, zorgen voor o.a. luchtwegklachten, misselijkheid en hoofdpijn. Klachten verschillen van persoon tot persoon, afhankelijk van individuele gevoeligheid. 2,10 Belangrijke bronnen van geurhinder in de woonomgeving zijn industrie, landbouw, verkeer en huishoudens. 7 In Noord-Brabant is er relatief veel geurhinder door agrarische bedrijven ten opzichte van gemiddeld in Nederland. 9 Figuur 5. Percentage 19- t/m 64-jarigen met ernstige geurhinder (totaal) per gemeente in Zuidoost-Brabant in 2012 Praktijkvoorbeeld Geurhinder Gemeente Oirschot Visie veehouderij Naar aanleiding van klachten van omwonenden over de ontwikkeling van de veehouderij heeft de gemeente Oirschot een eigen gemeentelijke visie opgesteld over de gewenste ontwikkeling van deze sector. Een van de uitgangspunten is dat de gezondheid van mens en dier een bepalend criterium is bij de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen. Daarnaast heeft Oirschot samen met de gemeenten Reusel-De Mierden, Oirschot en Gemert-Bakel en de GGD een toetsingsinstrument ontwikkeld waarmee, met verschillende gezondheidskundige criteria, bedrijfsuitbreidingen van veehouderijen beoordeeld kunnen worden. Hierbij laten zowel de gemeente als de ondernemer zien welke inspanningen gedaan worden om gezondheidsrisico s redelijkerwijs te beperken. 8% van de volwassenen is ernstig gehinderd door geur Een relatief klein aandeel van de volwassenen in de regio Zuidoost- Brabant (8%) ervaart ernstige hinder van geur in de woonomgeving. Dit percentage varieert van 5% in Geldrop-Mierlo tot 13% in Reusel-De Mierden. Open haarden en allesbranders zorgen gemiddeld voor de meeste geurhinder, maar de meeste lokale variatie in ernstige geuroverlast wordt veroorzaakt door landbouw en veeteelt: landbouw- en veeteeltactiviteiten, stallen met (pluim)vee en mest uitrijden. Deze factoren spelen vooral een rol in de gemeenten Reusel-De Mierden, Someren, Gemert-Bakel en Deurne. 7

8 Figuur 6. Percentage 19- t/m 64-jarigen met ernstige geurhinder van landbouw- en veeteeltactiviteiten per gemeente in Zuidoost- Brabant in Praktijkvoorbeeld Geurhinder Reusel-De Mierden Geurvisie Ernstige geurhinder min of meer stabiel Landelijk is de groep mensen die (soms) geurhinder ervaart van industrie, verkeer en landbouw sinds 1990 ongeveer gehalveerd. Dit betekent niet dat er lokaal geen overbelaste gebieden meer zijn. Geurhinder door openhaarden en allesbranders is echter niet afgenomen. 9 In Zuidoost-Brabant is in de periode het aantal personen dat ernstige geurhinder ervaart in veel gemeenten grotendeels gelijk gebleven. In Someren is het aantal mensen dat ernstige geurhinder ervaart van wegverkeer toegenomen van 0% naar 2% en in Gemert-Bakel heeft men minder hinder van open haarden en allesbranders (van 6% naar 2%). In Reusel-De Mierden heeft 6% van de volwassenen ernstige geurhinder van landbouw en veeteelt tegen 4% in Deze toename is echter niet statistisch significant. Geurhinder hangt samen met leeftijd en geslacht Ernstige geurhinder hangt niet samen met opleiding of inkomen. Gemiddeld geven vrouwen iets vaker ernstige geurhinder aan dan mannen (9% versus 7%) en oudere leeftijdsgroepen (40 t/m 54 jaar: 9%, 55 t/m 64 jaar: 10%) meer dan jongvolwassenen (19 t/m 24 jaar: 5%). Ook uit landelijke gegevens blijkt dat vrouwen vaker geurhinder ervaren dan mannen, een uitsplitsing naar leeftijd is hier echter niet gemaakt. 11 In de kern van Reusel zijn veel geurklachten ten gevolge van agrarische bedrijven, terwijl wel aan de wettelijke eisen wordt voldaan. Ten zuiden van Reusel ligt een concentratiegebied van veehouderijen. De geuruitstoot van bedrijven in dit gebied werd niet of nauwelijks beperkt door gevoelige bestemmingen in de omgeving. In januari 2012 is de Nota plattelandsontwikkeling aangenomen. Bij de behandeling van de nota in de raad is een motie aangenomen om zo mogelijk in regionaal verband een toetsingsinstrument voor gezondheid in relatie tot de intensieve veehouderij te ontwikkelen. Daarnaast is de geurverordening aangepast. De geurnormen zijn zodanig aangescherpt dat een geuremissie standstill wordt bereikt. Veehouders kunnen alleen nog uitbreiden door emissiearme technieken toe te passen. Daarbij moet de 50% regeling van de Wet geurhinder en veehouderij worden toegepast (de helft van de reductie voor meer dieren en de andere helft voor minder emissie). Voor het woon- en leefklimaat is een indeling gemaakt in vier geurklassen: optimaal plus, optimaal, aanvaardbaar en niet-aanvaardbaar. In de klassen optimaal plus en optimaal zijn geen of weinig geurklachten te verwachten. In de klasse aanvaardbaar wordt voldaan aan de (wettelijke) eisen, maar zijn er toch (geur)klachten. Door de scherpere geurnormen verbetert het woon- en leefklimaat en vallen steeds minder woningen in de lagere klassen. 8

9 TIPS VOOR LOKAAL BELEID 14% van de volwassenen is bezorgd over gezondheidseffecten van bronnen in de woonomgeving Neem ongerustheid van de burgers serieus, ook als het objectieve gezondheidsrisico klein of afwezig is. Goede communicatie is belangrijk. Tips hiervoor zijn: - Maak zichtbaar wat de gemeente al doet om hinder te beperken: welke maatregelen neemt de gemeente, waar kunnen omwonenden klachten melden, hoe handhaaft de gemeente? Dit kan bijvoorbeeld via de website of een informatieavond. - Neem gezondheid mee in de planontwikkeling rondom o.a. verkeer (weg-, rail- en vliegverkeer), veehouderijen en bedrijventerreinen. - Betrek omwonenden bij het ontwikkelen van beleid rondom geluid, lucht, gezondheid of buitengebied. - Lage inkomensgroepen wonen over het algemeen in gebieden waar negatieve gezondheidseffecten van verschillende omgevingsfactoren stapelen. Neem bijvoorbeeld extra maatregelen voor deze groep, zoals geluidsisolatie, extra groen of speelruimte in de omgeving. 16% van de volwassenen is ernstig gehinderd door geluid Beleid om geluidhinder terug te dringen heeft het meeste effect als het is gericht op de belangrijkste bronnen van geluidsoverlast. De gemeente kan hier als volgt mee omgaan: - Inventariseer de vragen en klachten rondom geluid. - Verifieer de klachten en koppel terug wat met de klachten is gedaan. - Breng knelpunten met betrekking tot geluid in kaart. - Onderzoek of er aanvullende geluidreducerende maatregelen mogelijk zijn (bijvoorbeeld gevelmaatregelen of stiller asfalt of andere bronmaatregelen). - Jongvolwassenen ervaren meer geluidhinder van buren. Hierbij liggen de oplossingen vooral op het sociale vlak. Buurtbemiddeling kan dan een uitkomst bieden. 8% van de volwassenen is ernstig gehinderd door geur Beleid om geurhinder terug te dringen is het meest effectief als men zich richt op de belangrijkste bronnen van geurhinder. Mogelijkheden voor lokaal beleid zijn: - Inventariseer de overbelaste gebieden op basis van vergunningen of klachtenpatroon. - Breng het aantal omwonenden in kaart dat blootgesteld wordt aan geur. - Onderzoek de knelpunten en ga na of er aanvullende maatregelen mogelijk zijn om de overlast te beperken. - Communiceer naar omwonenden welke activiteiten de gemeente onderneemt op gebied van monitoring en handhaving van geurbronnen. - Neem gezondheid mee in het geurbeleid en betrek omwonenden en belanghebbenden daarbij. - Openhaarden en allesbranders: maak bewoners bewust van risico s van hun stookgedrag en geef gedragsadviezen in bijvoorbeeld lokale huis-aan-huisbladen en de website. 9

10 Bronnen 1. Gezondheidsmonitor 19- t/m 64-jarigen 2012, GGD Brabant-Zuidoost 2. GGD-richtlijn risicocommunicatie, 13 december Houthuijs, DJM; Wiechen, CMAG van; Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), Monitoring van gezondheid en beleving rondom de luchthaven Schiphol (RIVM rapport /2006) 4. Breugelmans, ORP; Wiechen, CMAG van, et al. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), Gezondheid en beleving van de omgevingskwaliteit in de regio Schiphol: 2002 (rapport /2004) 5. Zee, SC van der; Walda, IC; Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), GGDrichtlijn medische milieukunde - Luchtkwaliteit en gezondheid (rapport /2008) 6. Heederik, DJJ; IJzermans, CJ (red); Mogelijke effecten van intensieve-veehouderij op de gezondheid van omwonenden: onderzoek naar potentiële blootstelling en gezondheidsproblemen; IRAS, NIVEL, RIVM; Nationale Atlas Volksgezondheid, RIVM; 8. Ballegooij-Gevers, MC van. GGD Brabant-Zuidoost. Beleving leefomgeving rondom vliegveld Eindhoven Compendium voor de leefomgeving; Handboek Binnenmilieu 2007, RIVM 11. Centraal Bureau voor de Statistiek; Websites Infokaart Milieubeleving regio Zuidoost-Brabant Drs. A.M. van Gestel, GGD Brabant-Zuidoost; Drs. I.M. van den Broek, Bureau Gezondheid Milieu & Veiligheid GGD en Brabant/Zeeland; Drs. L. Pouwels, GGD Brabant-Zuidoost; Drs. Ir. N. Homeijer, omgevingsdienst Zuidoost-Brabant GGD Brabant-Zuidoost, Postbus 810, 5700 AV Helmond Telefoon , Copyright 2013, GGD Brabant-Zuidoost Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de GGD Brabant-Zuidoost. De redactie besteedt de grootst mogelijke aandacht aan de juistheid van informatie in dit rapport. Fouten zijn echter niet volledig uit te sluiten. U kunt daarom geen rechten ontlenen aan deze teksten. 10

Reusel - Resultaten Belevingsonderzoek 2017

Reusel - Resultaten Belevingsonderzoek 2017 Reusel - Resultaten Belevingsonderzoek 2017 1. geuroverlast dierhouderij (33% van de inwoners) 2. slecht onderhoud wegen en/of groen (30%) 3. geen probleem (23%) Woonsituatie waardoor meest bezorgd over

Nadere informatie

Onderzoek leefomgeving: Deurne. Rapport

Onderzoek leefomgeving: Deurne. Rapport Onderzoek leefomgeving: Deurne 2015 Rapport 1 Colofon Dit onderzoek naar leefomgeving in drie gebieden in Deurne is uitgevoerd in januari/februari 2015 in opdracht van het Urgentieteam Deurne door de GGD

Nadere informatie

BELEVINGSONDERZOEK VLIEGVELD EINDHOVEN: 2 e METING 2014 met vergelijkende analyse 1 e meting 2012 Concept versie GGD

BELEVINGSONDERZOEK VLIEGVELD EINDHOVEN: 2 e METING 2014 met vergelijkende analyse 1 e meting 2012 Concept versie GGD BELEVINGSONDERZOEK VLIEGVELD EINDHOVEN: 2 e METING 2014 met vergelijkende analyse 1 e meting 2012 Concept versie GGD 27-5-15 Dit onderzoek is een vervolg op het belevingsonderzoek van begin 2012 (dat ging

Nadere informatie

Beleving leefomgeving

Beleving leefomgeving Beleving leefomgeving rondom vliegveld Eindhoven Tilburg, november 2012 Mevrouw MC van Ballegooij-Gevers, milieugezondheidkundige @ Bureau Gezondheid, Milieu & Veiligheid GGD en Brabant/Zeeland Colofon

Nadere informatie

Gezondheid in beeld: Gemeente Deurne

Gezondheid in beeld: Gemeente Deurne Gezondheid in beeld: Gemeente Deurne Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer 44.000 volwassenen

Nadere informatie

Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant

Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellen- en trendboek Vestigingenregister 2015 juni 2016 Uitgave: Inlichtingen: Gemeenten Eindhoven en Helmond In samenwerking met Provincie Noord-Brabant

Nadere informatie

Werkconferentie: Belevingsonderzoek Intensieve Veehouderij in relatie tot volksgezondheid. Gemeente Reusel-De Mierden 29 september 2015

Werkconferentie: Belevingsonderzoek Intensieve Veehouderij in relatie tot volksgezondheid. Gemeente Reusel-De Mierden 29 september 2015 Werkconferentie: Belevingsonderzoek Intensieve Veehouderij in relatie tot volksgezondheid Gemeente Reusel-De Mierden 29 september 2015 Programma 19:30 uur 19:35 uur 19:45 uur 20:00 uur 20:20 uur 20:30

Nadere informatie

Factsheet. Wonen aan de A50 en A73 in Beuningen. Gelderland-Zuid. Gezondheidsonderzoek onder inwoners

Factsheet. Wonen aan de A50 en A73 in Beuningen. Gelderland-Zuid. Gezondheidsonderzoek onder inwoners Gelderland-Zuid Factsheet Wonen aan de A en A73 in Beuningen Gezondheidsonderzoek onder inwoners Wegverkeer en gezondheid Wegverkeer is een belangrijke veroorzaker van luchtverontreiniging en geluidshinder.

Nadere informatie

Gezondheidsmonitor luchthaven Twente

Gezondheidsmonitor luchthaven Twente Gezondheidsmonitor luchthaven Twente 14 en 16 januari 2014 Jaap de Wolf Op verzoek van ADT heeft GGD Twente samen met het RIVM een offerte opgesteld voor het uitvoeren van een gezondheidsmonitor burgerluchthaven

Nadere informatie

Met deze brief willen de GGD en in Noord-Brabant u informeren over nieuwe inzichten in het dossier geurhinder van veehouderijen.

Met deze brief willen de GGD en in Noord-Brabant u informeren over nieuwe inzichten in het dossier geurhinder van veehouderijen. Aan de wethouders Volksgezondheid en wethouders Milieu van de gemeenten in Noord-Brabant Kenmerk: UIT-15033471 Z-14016606 Datum: 10 maart 2015 Behandeld door: L. Geelen E-mail: l.geelen@ggd-bureaugmv.nl

Nadere informatie

Stad en land. Bijlagen. ten tijden van demografische krimp. een blik op de eenentwintig gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant

Stad en land. Bijlagen. ten tijden van demografische krimp. een blik op de eenentwintig gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant Stad en land ten tijden van demografische krimp een blik op de eenentwintig gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant Bijlagen Fabiënne Nota Januari 2012 Afstudeerscriptie Sociale Geografie Radboud Universiteit

Nadere informatie

Gezondheid in beeld: Gemeente Nuenen.

Gezondheid in beeld: Gemeente Nuenen. . Gezondheid in beeld: Gemeente Nuenen Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer 44.000

Nadere informatie

Beleving leefomgeving

Beleving leefomgeving Beleving leefomgeving rondom vliegveld Eindhoven Tweede meting 2014 Tilburg, juni 2015 Drs MC van Ballegooij-Gevers, milieugezondheidkundige Drs AM van Gestel, epidemioloog @ Bureau Gezondheid, Milieu

Nadere informatie

Sociaal kwetsbare burgers in Eersel. Antje Eugster Onderzoeksfunctionaris

Sociaal kwetsbare burgers in Eersel. Antje Eugster Onderzoeksfunctionaris Sociaal kwetsbare burgers in Eersel Antje Eugster Onderzoeksfunctionaris Prestatievelden Wmo 1. Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid dorpen 2. Op preventie gerichte ondersteuning van jeugdigen

Nadere informatie

Vervolggesprekken over leefbaarheid in en om Heusden

Vervolggesprekken over leefbaarheid in en om Heusden Vervolggesprekken over leefbaarheid in en om Heusden Programma 20.00 uur inloop 20.15 uur welkom door wethouder Martens presentaties van Fred Stouthart (OZOB) en Renske Nijdam (GGD) over geur, fijnstof

Nadere informatie

Veehouderij & Gezondheid. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid

Veehouderij & Gezondheid. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid Veehouderij & Gezondheid Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid 13 januari 2015 Wat ga ik vertellen? Gezondheid & veehouderij Mogelijkheden om gezondheid mee te wegen in de discussie veehouderij Casus

Nadere informatie

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014 Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellenboek Vestigingsregister 2014 1 Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellen- en trendboek Vestigingenregister 2014 juni 2015

Nadere informatie

Bijlage Raadsinformatiebrief Motie onderwijsniveau Valkenswaard

Bijlage Raadsinformatiebrief Motie onderwijsniveau Valkenswaard Bijlage Raadsinformatiebrief Motie onderwijsniveau Valkenswaard De tabellen geven een inzicht in de huidige situatie rondom 1) Het opleidingsniveau van de huidige leerlingen in Valkenswaard 2) Het opleidingsniveau

Nadere informatie

GGD advies bij vergunningaanvraag Polderweg 25a te Oostwold Herziene versie Jantien Noorda, 29 januari 2013

GGD advies bij vergunningaanvraag Polderweg 25a te Oostwold Herziene versie Jantien Noorda, 29 januari 2013 GGD advies bij vergunningaanvraag Polderweg 25a te Oostwold Herziene versie Jantien Noorda, 29 januari 2013 Aanleiding Gemeente Oldambt heeft contact opgenomen met GGD Groningen naar aanleiding van de

Nadere informatie

Inleiding. Meer informatie of vragen?

Inleiding. Meer informatie of vragen? Gezondheid in beeld: Gezondheidsmonitor 2012/2013 Gemeente Veldhoven Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl www.ggdgezondheidsatlas.nl Inleiding Meer informatie of vragen? Eind 2012 zijn de

Nadere informatie

Inwonertal Brabant groeit met ruim 9000

Inwonertal Brabant groeit met ruim 9000 Inwonertal Brabant groeit met ruim 9 s-hertogenbosch, 7 maart 212 - In 211 is de Brabantse bevolking met 9.3 mensen toegenomen. Daarmee ligt de bevolkingsgroei vrijwel op hetzelfde niveau als de laatste

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek

Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Postbus 4481 Telefoon: 0900-0227 (0,50 p/m) 6401 CZ Heerlen E-mail: infoservice@cbs.nl LAWAAI EN STANK IN DE PROVINCIE Henk Swinkels De door de Nederlanders ervaren geluidsoverlast

Nadere informatie

Gezondheid in beeld:

Gezondheid in beeld: Gezondheid in beeld: Gemeente Gemert-Bakel Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer 44.000

Nadere informatie

DE LOKROEP VAN TE DURE KOOP

DE LOKROEP VAN TE DURE KOOP DE LOKROEP VAN TE DURE KOOP ---------- over de crisis, de veranderde vraag en het weinig flexibele planaanbod oftewel waarom het nog altijd niet zo wil vlotten met de woningbouw Symposium Woningmarkt Zuidoost-Brabant

Nadere informatie

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, september 2012

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, september 2012 Arbeidsmarktinformatie Noord-Brabant, september 2012 Stijging aantal niet-werkende werkzoekenden in Noord-Brabant Het aantal nww dat ingeschreven staat bij UWV in Noord-Brabant kwam aan het einde van september

Nadere informatie

Gezondheid in beeld:

Gezondheid in beeld: Gezondheid in beeld: Gemeente Geldrop-Mierlo Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer

Nadere informatie

Rapport RAV. Datum 16-jan-2013 Status Definitief Versie 1.0. Rapport Asten. Periode tussen 1-jan-2012 en 31-dec-2012

Rapport RAV. Datum 16-jan-2013 Status Definitief Versie 1.0. Rapport Asten. Periode tussen 1-jan-2012 en 31-dec-2012 Rapport RAV Rapport Periode tussen 1-jan-2012 en 31-dec-2012 Datum 16-jan-2013 Status Definitief Versie 1.0 Inzetten per urgentie Niet alle ambulancezorg vragen evenveel spoed. Er wordt daarom onderscheidt

Nadere informatie

Vroeghulp Zuidoost Brabant. Jaarverslag 2012. Hulp op maat voor ouders van kinderen van 0 tot 8 jaar met ontwikkelingsproblemen

Vroeghulp Zuidoost Brabant. Jaarverslag 2012. Hulp op maat voor ouders van kinderen van 0 tot 8 jaar met ontwikkelingsproblemen Vroeghulp Zuidoost Brabant Jaarverslag 01 Hulp op maat voor ouders van kinderen van 0 tot 8 jaar met ontwikkelingsproblemen Waarom Vroeghulp? Sommige kinderen hebben een achterstand in hun Hoe werkt Vroeghulp?

Nadere informatie

Milieu en woonomgeving

Milieu en woonomgeving Milieu en woonomgeving Infokaart Volwassenenmonitor 19- t/m 64- jarigen 2005 Waar gaat deze infokaart over? In de volwassenenmonitor 19- t/m 64-jarigen zijn een aantal aspecten van milieu en woonomgeving

Nadere informatie

Gezondheid in beeld:

Gezondheid in beeld: Gezondheid in beeld: Gemeente Cranendonck Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.ggdgezondheidsatlas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ruim 35.000

Nadere informatie

Overschrijdingen fijnstof (PM10) langs wegen

Overschrijdingen fijnstof (PM10) langs wegen taat van 214 verschrijdingen fijnstof (1) langs wegen oeveel kilometer overschrijding van fijnstof komt uit boven de grenswaarde van 31,9 en 29,9 µg/m 3? r zijn geen overschrijdingen van de grenswaarden

Nadere informatie

Intensieve veehouderij en gezondheid

Intensieve veehouderij en gezondheid Intensieve veehouderij en gezondheid Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid 3 december 2015 Bureau Gezondheid, Milieu & Veiligheid Samenwerkingsverband GGD en Brabant/Zeeland Arts, toxicologen, milieugezondheidkundigen,

Nadere informatie

Evaluatie fase 1 - ontwikkeling Eindhoven Airport

Evaluatie fase 1 - ontwikkeling Eindhoven Airport Evaluatie fase 1 - ontwikkeling Eindhoven Airport Toelichting op conceptresultaten Alderstafel Eindhoven door Hans Alders Veldhoven, 11 juni 2015 1 Context Alderstafel 2009 Advies Alderstafel Schiphol

Nadere informatie

Gemeentes vergeleken

Gemeentes vergeleken Gemeentes vergeleken De cijfers uit het Woningmarktonderzoek Zuidoost-Brabant 2014 nader bezien. 1. Inleiding Naast het algemene regionale woningmarktonderzoek zijn er gemeentelijke rapportages beschikbaar.

Nadere informatie

Veehouderij 2012 Bedrijfsontwikkelingen, ammoniak, geur en fijnstof

Veehouderij 2012 Bedrijfsontwikkelingen, ammoniak, geur en fijnstof Provincie Noord-Brabant Veehouderij 2012 Bedrijfsontwikkelingen, ammoniak, geur en fijnstof Auteur U.M.Henkel Datum 1 april 2014 2 Samenvatting De Rapportage Veehouderij 2012 bevat informatie over de ontwikkelingen

Nadere informatie

Ledenbrief Stopdestank Deurne Vereniging voor bescherming van volksgezondheid, leefbaarheid en milieu nummer 45 mei 2015

Ledenbrief Stopdestank Deurne Vereniging voor bescherming van volksgezondheid, leefbaarheid en milieu nummer 45 mei 2015 Ledenbrief Stopdestank Deurne Vereniging voor bescherming van volksgezondheid, leefbaarheid en milieu nummer 45 mei 2015 In deze ledenbrief informatie over het indienen van zienswijzen tegen de Geurgebiedsvisie

Nadere informatie

088-1631271 j.spoor@sonenbreugel.nl

088-1631271 j.spoor@sonenbreugel.nl 1. Contactpersoon facturen Gemeente Contactpersoon Mailadres Telefoonnummer Asten Sandra van Rooij zofinancien@helmond.nl 0492-702584 Bergeijk Saskia Kuijpers s.kuijpers@bergeijk.nl 0497-551445 Anne-Miek

Nadere informatie

Gezondheid in beeld: Gemeente Best. Gezondheidsmonitor 2012/2013.

Gezondheid in beeld: Gemeente Best. Gezondheidsmonitor 2012/2013. Gezondheid in beeld: Gemeente Best Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer 44.000 volwassenen

Nadere informatie

Register gemeenschappelijke regelingen

Register gemeenschappelijke regelingen Register gemeenschappelijke regelingen De gemeente Nuenen c.a. werkt in bepaalde gevallen samen met andere gemeenten. Deze samenwerkingsverbanden bestaan uit overeenkomsten en regelingen tussen gemeenteraden,

Nadere informatie

Roken, alcohol en drugs

Roken, alcohol en drugs Roken, alcohol en drugs Infokaart Volwassenenmonitor 19- t/m 64-jarigen 2005 Waar gaat deze infokaart over? In deze infokaart wordt een aantal aspecten van het gebruik van genotmiddelen onder 19- t/m 64-

Nadere informatie

Gezondheid in beeld:

Gezondheid in beeld: Gezondheid in beeld: Gemeente Son en Breugel Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.ggdgezondheidsatlas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ruim 35.000

Nadere informatie

Briefrapport /2008 R. van Poll O. Breugelmans L. Dreijerink. Samenvatting Belevingsonderzoek vliegbasis Geilenkirchen

Briefrapport /2008 R. van Poll O. Breugelmans L. Dreijerink. Samenvatting Belevingsonderzoek vliegbasis Geilenkirchen Briefrapport 630310002/2008 R. van Poll O. Breugelmans L. Dreijerink Samenvatting Belevingsonderzoek vliegbasis Geilenkirchen RIVM Briefrapport 630310002/2008 Samenvatting Belevingsonderzoek Vliegbasis

Nadere informatie

i. 18 bedrijven met 50% regeling; ii. 16 bedrijven zonder 50% regeling; c. bij normenset 2: 26 bedrijven:

i. 18 bedrijven met 50% regeling; ii. 16 bedrijven zonder 50% regeling; c. bij normenset 2: 26 bedrijven: Gevolgen voor de bedrijven Hieronder zijn de bevindingen van de resultaten weergegeven ten aanzien van de gevolgen voor de bedrijven. 1. De totale geuremissie in de gemeente Cuijk bedraagt: a. in de referentiesituatie

Nadere informatie

Actualisatie gemeentelijke geurverordening gemeente Sint Anthonis. Informatieve bijeenkomst gemeenteraad maandag 14 september 2015

Actualisatie gemeentelijke geurverordening gemeente Sint Anthonis. Informatieve bijeenkomst gemeenteraad maandag 14 september 2015 Actualisatie gemeentelijke geurverordening gemeente Sint Anthonis Informatieve bijeenkomst gemeenteraad maandag 14 september 2015 Rode draad van deze toelichting In dit overleg focus op actualisatie gemeentelijke

Nadere informatie

Duurzaamheid gemeenten doorgelicht

Duurzaamheid gemeenten doorgelicht Duurzaamheid gemeenten doorgelicht Notitie n.a.v. de nationale monitor duurzame gemeenten 2015 1. Inleiding Duurzaamheid is een complex begrip. Om dit complexe begrip meetbaar te maken heeft het onderzoeksbureau

Nadere informatie

: mogelijkheden vermindering ultrafijn stof en informatieverstrekking

: mogelijkheden vermindering ultrafijn stof en informatieverstrekking Aan de voorzitter en leden van Provinciale Staten van Limburg Cluster MOA Behandeld Ons kenmerk 2017/4847 Telefoon Uw kenmerk - Maastricht Bijlage(n) 1 Verzonden J.E.M.L. Pijnenburg/ T.C.M. van Dort +31

Nadere informatie

Geachte mevrouw Vork,

Geachte mevrouw Vork, Bezoekadres Mien Ruysweg 1 9408 KA Assen Postadres Postbus 144 Stalbouw.NL T.a.v. mw. Iris Vork Kosterijland 7 3981 AJ Bunnik T 0592-306300 F 0592-314248 Einfo@ggddrenthe.nl I www.ggddrenthe.nl Datum:

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zuidoost-Brabant

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zuidoost-Brabant Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Zuidoost-Brabant Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Zuidoost-Brabant groeit het aantal banen van werknemers

Nadere informatie

Veehouderij en gezondheid omwonenden

Veehouderij en gezondheid omwonenden Veehouderij en gezondheid omwonenden Hebben veehouderijen effect op de gezondheid van mensen die in de omgeving wonen? Dat was de centrale vraag in het onderzoek VGO. In deze brochure vindt u de belangrijkste

Nadere informatie

Gezondheid in beeld:

Gezondheid in beeld: Gezondheid in beeld: Gemeente Valkenswaard Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer 44.000

Nadere informatie

Voorstel : Financiële prognose 2014. Vergadering Algemeen Bestuur d.d.: 25 september 2014. Agendapunt : 5.a. Vertrouwelijk. Aan het Algemeen Bestuur,

Voorstel : Financiële prognose 2014. Vergadering Algemeen Bestuur d.d.: 25 september 2014. Agendapunt : 5.a. Vertrouwelijk. Aan het Algemeen Bestuur, Voorstel : Vergadering Algemeen Bestuur d.d.: 25 september 2014 Agendapunt : 5.a Vertrouwelijk : Nee Aan het Algemeen Bestuur, In de AB-vergadering van 26 juni is een bestuursrapportage over de eerste

Nadere informatie

Bouwaanvragen agrarische bedrijven t/m 20 september 2013 aanvragen per gemeente per week. week 13 (t/m 29-3) week 11 (t/m 15-3) week 12 (t/m 22-3)

Bouwaanvragen agrarische bedrijven t/m 20 september 2013 aanvragen per gemeente per week. week 13 (t/m 29-3) week 11 (t/m 15-3) week 12 (t/m 22-3) Bouwaanvragen agrarische bedrijven t/m 20 september 203 aanvragen per gemeente per 4- ) 2 -) 3 8-) 4 25-) 5 6-8- 2) 2) 7 5-2) 8 22-2) 9-0 8-5- 2 22-3 29-4 5-4 7-5 4-6 2-7 28-8 5-5) 9 2-5) 20 9-5) West

Nadere informatie

Onderwerp: Beleidsregel geur en ruimtelijke plannen 2017 gemeente Sint-Michielsgestel

Onderwerp: Beleidsregel geur en ruimtelijke plannen 2017 gemeente Sint-Michielsgestel Gemeenteraad Raadsvergadering van 9-2-2017. Onderwerp: Beleidsregel geur en ruimtelijke plannen 2017 gemeente Sint-Michielsgestel Samenvatting: Uw raad heeft in 2008 een geurgebiedsvisie en geurverordening

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, december 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, december 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, december 2015 Toename WW-uitkeringen Het aantal WW-uitkeringen is in december toegenomen ten opzichte van vorige. Deze toename is vrijwel ieder jaar in december

Nadere informatie

Intensieve veehouderij en gezondheid. Henk Jans, arts MG/chemicus Renske Nijdam 15 juni 2009

Intensieve veehouderij en gezondheid. Henk Jans, arts MG/chemicus Renske Nijdam 15 juni 2009 Intensieve veehouderij en gezondheid Henk Jans, arts MG/chemicus Renske Nijdam 15 juni 2009 Inhoud presentatie Actualiteit Componenten Beleving Kansen en bedreigingen Onderzoeksvoorstel Actualiteit Handtekeningenactie

Nadere informatie

Volwassenen in Tynaarlo

Volwassenen in Tynaarlo Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Volwassenen in Coevorden

Volwassenen in Coevorden Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Volwassenen in Emmen

Volwassenen in Emmen Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Volwassenen in Noordenveld

Volwassenen in Noordenveld Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Volwassenen in Westerveld

Volwassenen in Westerveld Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Volwassenen in Midden-Drenthe

Volwassenen in Midden-Drenthe Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Volwassenen in Hoogeveen

Volwassenen in Hoogeveen Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Doelstelling Voldoen aan het wettelijk kader, verbeteren van de luchtkwaliteit en daarmee de volksgezondheid.

Doelstelling Voldoen aan het wettelijk kader, verbeteren van de luchtkwaliteit en daarmee de volksgezondheid. Factsheet Onderwerp Luchtkwaliteit over het jaar 2013 Inleiding Op 16 december 2014 is de vijfde rapportage over de voortgang van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit aan de voorzitter van

Nadere informatie

Volwassenen in Assen

Volwassenen in Assen Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Geachte wethouders van Schiedam, Rotterdam en Lansingerland,

Geachte wethouders van Schiedam, Rotterdam en Lansingerland, Aan : Wethouders van Schiedam, Rotterdam en Lansingerland Kopie aan : Elly van Kooten (directeur Publieke Gezondheid) Jan Groot (afdelingshoofd Publieke Gezondheid) Datum : 22 februari 2017 Maatschappelijke

Nadere informatie

Gemeente Groningen GGD Groningen, afdeling Specialistische Zorg en Veiligheid 28 augustus 2014 (concept)

Gemeente Groningen GGD Groningen, afdeling Specialistische Zorg en Veiligheid 28 augustus 2014 (concept) Advies B E Z O E K A D R E S Hanzeplein 120 Aan Van Datum Gemeente Groningen GGD Groningen, afdeling Specialistische Zorg en Veiligheid 28 augustus 2014 (concept) Onderwerp GGD-advies melkrundveehouderij

Nadere informatie

Sociale woningvoorraad en doelgroep in Zuidoost-Brabant

Sociale woningvoorraad en doelgroep in Zuidoost-Brabant Sociale woning en doelgroep in Zuidoost-Brabant Gemeente Helmond Onderzoek en Statistiek Colofon Titel: Sociale woning en doelgroep in Zuidoost-Brabant Opdrachtgever: Metropoolregio Eindhoven Opdrachtnemer:

Nadere informatie

Monique Meijerink 30 maart 2009. Relatie luchtkwaliteit - gezondheidsaspecten

Monique Meijerink 30 maart 2009. Relatie luchtkwaliteit - gezondheidsaspecten Monique Meijerink Relatie luchtkwaliteit - gezondheidsaspecten Krantenkoppen liegen er niet om Bewoners eisen recht op schone lucht Niks aan de hand, gewoon deuren en ramen dicht Megastal bedreiging voor

Nadere informatie

Beleidsregel omgekeerde werking: woon- en leefklimaat

Beleidsregel omgekeerde werking: woon- en leefklimaat Beleidsregel omgekeerde werking: woon- en leefklimaat Kenmerk: BELEIDSREGEL OMGEKEERDE WERKING: WOON- EN LEEFKLIMAAT. Aanleiding. Er zijn meerdere redenen aanwezig om een beleidsregel omgekeerde werking

Nadere informatie

Gezondheid in beeld: Gemeente Laarbeek

Gezondheid in beeld: Gemeente Laarbeek Gezondheid in beeld: Gemeente Laarbeek Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer 44.000

Nadere informatie

Hoe doen we het nu? Een inventarisatie van het erfgoedbeleid in de regiogemeenten. Ria Berkvens

Hoe doen we het nu? Een inventarisatie van het erfgoedbeleid in de regiogemeenten. Ria Berkvens Hoe doen we het nu? Een inventarisatie van het erfgoedbeleid in de regiogemeenten Ria Berkvens Wat gaat er veranderen door nieuwe wetgeving? Erfgoedwet: Onderhoudsplicht voor beschermde monumenten; Opgravingsvergunning

Nadere informatie

Rode draad van deze toelichting

Rode draad van deze toelichting Rode draad van deze toelichting Achtergronden van de wetgeving Gemeentelijke geurnormen Aanhoudingsbesluit en actualisatie gemeentelijke geurverordening Ontwikkelingen regelgeving Achtergronden van de

Nadere informatie

Leefbaarheid: feiten in beeld Jeugd. Samenvatting

Leefbaarheid: feiten in beeld Jeugd. Samenvatting Leefbaarheid: feiten in beeld Jeugd In deze uitgave van Leefbaarheid: feiten in beeld staat de jeugd van Brabant centraal. Het gaat over alle jeugd en jongeren in Noord-Brabant in de leeftijd van tot 25

Nadere informatie

Aanvullende informatie over luchtkwaliteit en metingen

Aanvullende informatie over luchtkwaliteit en metingen Aanvullende informatie over luchtkwaliteit en metingen Wat doen gemeenten en GGD Amsterdam op het gebied van luchtkwaliteit? De GGD Amsterdam informeert en adviseert de inwoners en het bestuur van Amsterdam

Nadere informatie

Tabellenboek Gezondheidsmonitor jaar

Tabellenboek Gezondheidsmonitor jaar Tabellenboek Gezondheidsmonitor 19 64 jaar 2016 2017 Gemeente Schouwen-Duiveland GGD Tabellenboek Gezondheidsmonitor 19-64 jaar 2016 2017 Versie juli 2017 onderzoek@ggdzeeland.nl Inhoud Toelichting Respons

Nadere informatie

RIVM Briefrapport /2008, bijlage bij briefnummer 60/08 BMV DH/dh

RIVM Briefrapport /2008, bijlage bij briefnummer 60/08 BMV DH/dh Gezondheidskundige Evaluatie Schiphol 2006 Samenvattende rapportage RIVM Briefrapport 630100005/2008, bijlage bij briefnummer 60/08 BMV DH/dh Dit briefrapport geeft een samenvatting van de resultaten en

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2014

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2014 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, oktober 2014 Lichte daling WW-uitkeringen In oktober daalt het aantal WW-uitkeringen opnieuw. Het aantal WW-uitkeringen is nog wel hoger dan een jaar geleden. In

Nadere informatie

Volwassenen in Aa en Hunze

Volwassenen in Aa en Hunze Volwassenen in Resultaten van het volwassenenonderzoek 2016 Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen Juli 2017 Colofon: Uitgave: GGD Epidemiologie, epidemiologie@ggddrenthe.nl Auteurs:

Nadere informatie

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, februari 2014

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, februari 2014 Arbeidsmarktinformatie Noord-Brabant, februari 2014 Stabilisatie aantal WW-uitkeringen in Noord-Brabant In februari 2014 is het aantal lopende WW-uitkeringen in Noord-Brabant nagenoeg gelijk gebleven ten

Nadere informatie

Bijeenkomst SAM Netwerk 23 september 2014

Bijeenkomst SAM Netwerk 23 september 2014 Bijeenkomst SAM Netwerk 23 september 2014 Wat is een Omgevingsdienst? Verleent milieuvergunningen aan bedrijven Houdt toezicht op de naleving van de vergunning Handhaving bij overtredingen (dwangsom, sluiting

Nadere informatie

36 Gezonde leefomgeving in Noord- en Oost-Gelderland

36 Gezonde leefomgeving in Noord- en Oost-Gelderland 36 Gezonde leefomgeving in Noord- en Oost-Gelderland 2015 Hoe gezond is onze leefomgeving? Dat is een belangrijke vraag voor gemeenten waar gezondheid hoog op de agenda staat en waar men iets wil doen

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, augustus 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, augustus 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, augustus 2015 Arbeidsmarkt wordt krapper Het aantal ontstane vacatures is in het tweede kwartaal van 2015 verder toegenomen. De spanning op de arbeidsmarkt neemt

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, mei 2014

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, mei 2014 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, mei 2014 Opnieuw daling WW-uitkeringen in Noord-Brabant Het herstel van de Nederlandse economie vertaalt zich in Noord-Brabant in een daling van het aantal WW-uitkeringen

Nadere informatie

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Een analyse van de huisartsenregistratie over de

Nadere informatie

een folder voor ouders en opvoeders LAAT JE NIET FLESSEN! Een uniek project in Zuidoost-Brabant om het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen

een folder voor ouders en opvoeders LAAT JE NIET FLESSEN! Een uniek project in Zuidoost-Brabant om het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen een folder voor ouders en opvoeders LAAT JE NIET FLESSEN! Een uniek project in Zuidoost-Brabant om het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen U kent uw kind het beste. U heeft het meeste zicht

Nadere informatie

Veehouderij en geur. geurgebiedsvisie en geurverordening Brede Dialoog 20 oktober 2015 Heusden

Veehouderij en geur. geurgebiedsvisie en geurverordening Brede Dialoog 20 oktober 2015 Heusden Veehouderij en geur geurgebiedsvisie en geurverordening 2015 Brede Dialoog 20 oktober 2015 Heusden Geursituatie 2015 Overbelaste locaties Heusden Ommel Concentratie Intensieve veehouderij ten zuiden van

Nadere informatie

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, oktober 2013

Arbeidsmarktinformatie. Noord-Brabant, oktober 2013 Arbeidsmarktinformatie Noord-Brabant, oktober 2013 Aantal WW-uitkeringen in Noord-Brabant toegenomen Eind oktober waren er in Noord-Brabant 64.000 lopende WW-uitkeringen. Dat is 5,5% van de beroepsbevolking.

Nadere informatie

Regionale maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Zuidoost-Brabant

Regionale maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Zuidoost-Brabant Regionale maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Zuidoost-Brabant Tabel 1 Stand WW-uitkeringen Stand WW mutatie tov vorige mnd mutatie tov vorig jaar aug 2017 % aantal % aantal % Nederland 362.132 4,1% -2.290-0,6%

Nadere informatie

Regionale Maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Zuidoost-Brabant

Regionale Maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Zuidoost-Brabant Regionale Maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Zuidoost-Brabant Tabel 1: Stand WW-uitkeringen Stand WW mutatie tov vorige mnd mutatie tov vorig jaar Sep 2017 % aantal % aantal % Nederland 350.810 3,9% -11.322-3,1%

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Noord-Brabant, oktober 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Noord-Brabant, oktober 2015 Toename WW-uitkeringen Het aantal WW-uitkeringen is afgelopen gestegen. Ten opzichte van vorig jaar is het aantal WW-uitkeringen eveneens toegenomen.

Nadere informatie

Milieubelevingsonderzoek gemeente Moerdijk 2009

Milieubelevingsonderzoek gemeente Moerdijk 2009 Milieubelevingsonderzoek gemeente Moerdijk 2009 Natascha van Riet, milieugezondheidkundige Bureau Gezondheid, Milieu & Veiligheid GGD en Brabant/Zeeland Tilburg, januari 2011 Colofon Dit rapport is opgesteld

Nadere informatie

Beantwoording raadsvraag

Beantwoording raadsvraag Beantwoording raadsvraag Onderwerp Validiteit onderzoeksresultaten belevingsonderzoek Datum 30 april 2015 Nummer RV-1519 Steller vraag R. Berkers Fractie VVD Portefeuillehouder N. Lemlijn Steller Datum

Nadere informatie

GEZONDHEID IN DE IJMOND SAMENVATTING HINDER EN BEZORGDHEID FIJN STOF GEZONDHEID EN ZIEKTEEN ZIEKTE MONITOR INDUSTRIE MONITOR INDUSTRIE

GEZONDHEID IN DE IJMOND SAMENVATTING HINDER EN BEZORGDHEID FIJN STOF GEZONDHEID EN ZIEKTEEN ZIEKTE MONITOR INDUSTRIE MONITOR INDUSTRIE GEZONDHEID IN DE IJMOND SAMENVATTING LUCHTKWALITEIT LUCHTKWALITEIT FIJN STOF FIJN STOF HINDER EN BEZORGDHEID HINDER EN BEZORGDHEID GEZONDHEID EN ZIEKTEEN ZIEKTE GEZONDHEID MONITOR MONITOR INDUSTRIE INDUSTRIE

Nadere informatie

Provinciale weg N231; Verkeersintensiteit, geluid en luchtkwaliteit 1

Provinciale weg N231; Verkeersintensiteit, geluid en luchtkwaliteit 1 Provinciale weg N231 Verkeersintensiteit, geluid en luchtkwaliteit Afdeling Openbare Werken/VROM drs. M.P. Woerden ir. H.M. van de Wiel Januari 2006 Provinciale weg N231; Verkeersintensiteit, geluid en

Nadere informatie

Resultaten Klantonderzoek GMV 2014

Resultaten Klantonderzoek GMV 2014 Resultaten Klantonderzoek GMV 2014 Auteurs: Datum: 26 januari 2015 Angela Schulz, kwaliteitsadviseur - Hét Service Centrum Monique Scholtes, kwaliteitsmedewerker Bureau GMV In opdracht van: Bureau GMV

Nadere informatie

Veehouderij & Gezondheid stand van zaken onderzoek oktober 2015. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid

Veehouderij & Gezondheid stand van zaken onderzoek oktober 2015. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid Veehouderij & Gezondheid stand van zaken onderzoek oktober 2015 Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid 20 oktober 2015 Danielle van Oudheusden Arts M&G, Infectieziektebestrijding GGD Brabant-Zuidoost

Nadere informatie

Samenvatting. Waaraan kunnen mensen die in de buurt van veehouderijen wonen worden blootgesteld?

Samenvatting. Waaraan kunnen mensen die in de buurt van veehouderijen wonen worden blootgesteld? Samenvatting Maatschappelijk is er de laatste jaren veel ongerustheid over de intensieve veehouderij in ons land. Diverse elementen zijn daarbij in het spel: dierwelzijn, duurzaamheid, leefbaarheid, landschapskwaliteit

Nadere informatie

Stiller verkeer = gezondere leefomgeving

Stiller verkeer = gezondere leefomgeving Stiller verkeer = gezondere leefomgeving Aanpak wegverkeerslawaai groot potentieel voor verbeteren leefomgeving Over dit document Wegverkeerslawaai vormt in toenemende mate een probleem in binnenstedelijk

Nadere informatie

Register van Gemeenschappelijke Regelingen als bedoeld in artikel 27 van de Wet Gemeenschappelijke regelingen

Register van Gemeenschappelijke Regelingen als bedoeld in artikel 27 van de Wet Gemeenschappelijke regelingen Register van Gemeenschappelijke Regelingen als bedoeld in artikel 27 van de Wet Gemeenschappelijke regelingen Versiebeheer Aanpassing d.d... Bijgewerkt door: 22 november 2010 N. Vintcent (nv404) 7 juli

Nadere informatie

Agrarische kinderopvang? Gezond en Veilig! Informatie voor ouders

Agrarische kinderopvang? Gezond en Veilig! Informatie voor ouders Agrarische kinderopvang? Gezond en Veilig! Informatie voor ouders Uw kind gaat (mogelijk) naar een agrarische kinderopvang. Wist u dat deze vorm van kinderopvang veel voordelen met zich meebrengt? In een

Nadere informatie