Bestemmingsplan Velperweg e.o.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bestemmingsplan Velperweg e.o."

Transcriptie

1 Bestemmingsplan Velperweg e.o.

2 2 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

3 Toelicht 3 Toelichting bij het bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (plannummer: NL.IMRO ) Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding Situering en begrenzing plangebied Aanleiding en doel Opzet bestemmingsplan Geldende plannen 8 Hoofdstuk 2 Beschrijving bestaande situatie Inleiding Historische ontwikkeling Ruimtelijke en functionele structuur Ruimtelijke structuur Functionele structuur Verkeer en parkeren Verkeersstructuur Parkeren Openbaar vervoer Groenstructuur Water 14 Hoofdstuk 3 Wettelijk- en beleidskader Inleiding Ruimtelijk beleid Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid Toetsing van het bestemmingsplan aan het ruimtelijk beleid Woonbeleid De Arnhemse Woonprincipes Toetsing van het bestemmingsplan aan de Woonvisie Welstandsbeleid Welstandsnota Arnhem Toetsing van het bestemmingsplan aan de Welstandsnota Verkeersbeleid Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid Toetsing van het bestemmingsplan aan het verkeersbeleid 23 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 3

4 3.6 Milieu- en omgevingsbeleid Geluid Luchtkwaliteit Hinder Externe veiligheid Groen en ecologie Water Bodem Cultuurhistorie en archeologie Energie en duurzaam bouwen Stadsklimaat Besluit milieueffectrapportage Economisch beleid Sport-, recreatie- en spelen beleid De Sportvisie ( ) Nota Ruimte voor de Jeugd (Spelennota) ( ) Toetsing van het bestemmingsplan aan het Sport-, Recreatie- en Spelen beleid Overige beleidsuitgangspunten Coffeeshopbeleid Prostitutiebeleid 34 Hoofdstuk 4 Milieu- en omgevingsaspecten Inleiding Geluid Luchtkwaliteit Hinder Externe veiligheid Groen en ecologie Water Bodem Cultuurhistorie Archeologie Stadsklimaat Besluit milieueffectrapportage Besluit milieueffectrapportage Kabels, leidingen en straalpaden Molenbiotoop 51 Hoofdstuk 5 Planbeschrijving en -verantwoording Inleiding Opzet van de regels Inleidende regels Bestemmingsregels Algemene regels Overgangs- en slotbepalingen Verantwoording van de regels Algemeen Afzonderlijke bestemmingen Bedrijf 55 4 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

5 Regels Bos Centrum Cultuur en ontspanning Gemengd Groen Horeca Kantoor Maatschappelijk Sport Tuin Verkeer Water Wonen Dubbelbestemmingen Vergelijking met de geldende bestemmingsplannen Algemeen Modernisering en nieuwe wetgeving Vrijstelling, ontheffingen en afwijkingen Toekomstige ontwikkelingen Handhaving Exploitatie 67 Hoofdstuk 6 Procedure Vooroverleg Terinzagelegging (ontwerp-bestemmingsplan) 69 Bijlagen 71 Bijlage 1 Kaart bodemkwaliteit 71 Bijlage 2 Lijst cultuurhistorie 73 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 5

6 6 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

7 Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Situering en begrenzing plangebied Het plangebied Velperweg e.o. ligt in het noordoosten van Arnhem en wordt begrensd door de Rosendaalsestraat, de Kloosterweg en de Rosendaalseweg aan de noord(west)zijde, de Europaweg E35/A12 aan de noordoostzijde en de spoorlijn Arnhem-Zevenaar-Zwolle aan de zuid(oost)zijde. Het plangebied omvat de buurten Molenbeke, Velperweg Noord, fabrieksterrein Enka (AKZO-terrein), Angerenstein, Plattenburg en Paasberg. In afbeelding 1.1 is een topografische kaart opgenomen waarin de ligging van het plangebied (rode omlijning) in de stad wordt weergegeven. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding behorend bij dit plan. Afbeelding 1.1 Ligging van het plangebied in Arnhem 1.2 Aanleiding en doel De Wet ruimtelijke ordening (Wro) bepaalt dat bestemmingsplannen binnen een periode van tien jaar, gerekend vanaf de datum van vaststelling van het bestemmingsplan, opnieuw moeten worden vastgesteld door de gemeenteraad. De bestemmingsplannen 'Molenbeke e.o' en 'Angerenstein- Plattenburg' zijn niet meer actueel en vormen de directe aanleiding voor dit actualiserende bestemmingsplan. Dit bestemmingsplan geeft invulling aan de actualisatieverplichting uit de Wro. Daarnaast voldoet dit nieuwe bestemmingsplan aan de verplichting die sinds 1 januari 2010 van kracht is om bestemmingsplannen digitaal te vervaardigen en digitaal beschikbaar te stellen. Er bestaat de wens om bestemmingsplannen te maken voor grotere gebieden voor meerdere wijken. Dit met als doel het aantal bestemmingsplannen met bijbehorende procedures te verminderen en voor een volledige gebied te beschikken over één eenduidig en helder juridisch-planologisch kader. Dit bestemmingsplan omvat alle gronden die gerekend worden tot de wijk Velperweg e.o. plus de bebouwing gelegen ten zuid(oost)en van de Rosendaalsestraat. Het gaat om de buurten Molenbeke, Velperweg Noord, fabrieksterrein Enka (AKZO-terrein), Angerenstein, Plattenburg en Paasberg. Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 7

8 Dit bestemmingsplan heeft een overwegend conserverend karakter. Inhoudende dat het plan ten aanzien van de bestaande 'stedelijke functies' is gericht op het 'conserveren' of 'beheren' van de bestaande situatie in het plangebied, oftewel de bestaande functies en bebouwing(smogelijkheden) zijn in dit plan in beginsel overgenomen. Nieuwe (grootschalige) ontwikkelingen worden in dit bestemmingsplan dan ook niet mogelijk gemaakt (zoals de herontwikkeling van het ING-pand aan de Velperweg). Wijzigingen die tussentijds hebben plaatsgevonden, bijvoorbeeld doordat hiervoor van het geldend bestemmingsplan is afgeweken of wijzigingen in de gemeentelijke systematiek, zijn wel meegenomen in voorliggend bestemmingsplan. Voor een nadere toelichting hierop wordt verwezen naar hoofdstuk 5. Overigens betekent dit niet dat het op te stellen bestemmingsplan geen enkele ontwikkeling mogelijk maakt. Kleinschalige ontwikkelingen blijven op basis van het bestemmingsplan wel mogelijk. Het gaat bijvoorbeeld om het bieden van mogelijkheden om op ondergeschikte onderdelen af te wijken van de bouw- en gebruiksregels. 1.3 Opzet bestemmingsplan Een bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding (plankaart) en regels en gaat vergezeld van een toelichting. Op de verbeelding zijn de bestemmingen door middel van kleuren en tekens aangegeven. De regels bevatten de materiële inhoud van de bestemmingen. Deze bestemmingsplanonderdelen vormen tezamen het juridische toetsingskader voor ruimtelijke en functionele ontwikkelingen in het plangebied. De toelichting bevat met name de aan het plan ten grondslag liggende gedachten. Dit plan is conform de Wro vormgegeven volgens de SVBP (Standaard voor vergelijkbare Bestemmingsplannen) Het SVBP geeft voorschriften over inrichting van de kaart (kleuren en tekens) en de opbouw van de regels. Diverse facetbelangen zijn door andere regelgeving gewaarborgd, bijvoorbeeld de Wabo, het Besluit omgevingsrecht en de Erfgoedwet. Het is niet nodig dat het bestemmingsplan dezelfde waarborgen nogmaals schept. 1.4 Geldende plannen Binnen het plangebied van het op te stellen bestemmingsplan is sprake van diverse geldende bestemmingsplannen. Het voert te ver om alle geldende plannen en de daarin opgenomen bestemmingen uitgebreid toe te lichten. Daarom wordt hierna middels een tabel uitsluitend aangegeven wat de geldende plannen zijn die middels dit bestemmingsplan, voor zover de gronden onderdeel uitmaken van het plangebied, worden herzien. Bestemmingsplannen Vastgesteld op: Molenbeke e.o Akzo e.o Bella Vista Angerenstein-Plattenburg Rosendaalsestraat Paasberg e.o Parapluplan Vastgesteld op: Leemlagen Na het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan zullen de hiervoor genoemde geldende plannen, voor zover onderdeel uitmakend van het plangebied, en de daarin opgenomen bestemmingen komen te vervallen en worden vervangen door de bestemmingen opgenomen in dit bestemmingsplan. 8 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

9 Hoofdstuk 2 Beschrijving bestaande situatie 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt een beschrijving van het plangebied gegeven. Omdat het een bestemmingsplan voor een bestaand stedelijk gebied betreft, zal in dit hoofdstuk voornamelijk ingaan op de historische en huidige situatie. 2.2 Historische ontwikkeling Het noordelijk grondgebied van de gemeente Arnhem is voornamelijk gevormd in het Pleistoceen gedurende de voorlaatste ijstijd. De ijsmassa die toen ons land bereikte, heeft vanuit het noordoosten de bodem opgestuwd. In de laatste ijstijd stroomde het smeltwater weg via het Betuwedal, op zijn weg naar beneden de toplaag van de bevroren bodem eroderend. Zo werden in de flank van de stuwwal diepe dalen uitgeschuurd die 'droge dalen' worden genoemd. De Velperweg en de Rosendaalseweg zijn de oudste wegen in het plangebied. Zij vormden de verbindingen met het noordoosten. De twee wegen waren aangelegd op de hoger gelegen delen. De Vosdijk leidde naar de weilanden van Het Velperbroek. De agrarische functie van het plangebied (bouwland op de hogere delen en weiland op de lagere) maakte vanaf ± 1850 geleidelijk aan plaats voor landhuizen. De oorzaak lag in de groei van het aantal bewoners van Arnhem en de behoefte aan ruime bouwterreinen die niet beschikbaar waren in de stad zelf. De aanleg van de spoorlijnen naar Duitsland en Zutphen rond 1860, is in belangrijke mate bepalend geweest voor het gebied. De Velperweg was van oudsher een uitvalsweg met voorname villa's en landgoederen. Voor minder gegoeden was aanvankelijk alleen sprake van woningbouw aan de noordkant van de Velperweg (Velperweg Noord, achter de lintbebouwing). Het plangebied omvat de buurten Molenbeke, Velperweg Noord, fabrieksterrein Enka (AKZO-terrein), Angerenstein, Plattenburg en Paasberg. Hierna wordt per buurt een korte historische beschrijving gegeven. Molenbeke - Velperweg Noord De naast het AkzoNobel-terrein gelegen buurt Molenbeke is in de jaren dertig van de twintigste eeuw ontstaan. Toch bevond zich hier al in de tweede helft van de zestiende eeuw een vrij intensieve bebouwing. Deze concentreerde zich langs de huidige Velperweg en zal voornamelijk hebben bestaan uit boerderijen en bedrijfjes (watermolens). De buurt dankt zijn naam aan de Molenbeek, een kleine beek, die in westelijke richting langs de Velperweg en door het Spijkerkwartier richting de singelgrachten stroomt. Het verloop van de beek is op enkele plaatsen in de buurt nog zichtbaar. Het deel van de beek dat door het huidige Spijkerkwartier stroomde werd de Rietebeek genoemd. De buurt kent voor het grootste deel een vrij jonge bebouwing, daterend uit het tweede kwart en het midden van de twintigste eeuw, tot stand gekomen na verkaveling van de restanten van het oude landgoed Molenbeke (1827). Veel van de huizen in de nieuwe woonwijk werden bewoond door het middenkader en de arbeiders van de naastgelegen AKU, de voorloper van AKZO. Langs de noordelijke en oostelijke flanken van het gebied bevindt zich oudere bebouwing, vooral aan de Velperweg (voormalige villabebouwing). Fabrieksterrein Enka (AkzoNobel-terrein e.o.) De Velperweg waaraan de locatie van AkzoNobel is gelegen, was van oudsher een uitvalsweg met voorname villa's en landgoederen. Op de AkzoNobel-locatie zijn deze allemaal verdwenen ten gunste van het bedrijfsterrein. Vandaag herinnert bijvoorbeeld de naam van het deelgebied Fontanus-Nova (in de noordwestelijke hoek van het AkzoNobel-terrein) nog aan de verdwenen villa's en landgoederen. De ontwikkeling naar fabrieksterrein startte in 1911 toen de NV Nederlandsche Kunstzijdefabriek werd opgericht. In de jaren twintig van de vorige eeuw vonden onder de naam AKU/ENKA grootschalige uitbreidingen plaats, ingegeven door het enorme succes van de onderneming. De expansie zette zich voort in de jaren vijftig, onder meer met de bouw van een fors centraal kantoorgebouw, waarvoor oude villa's moesten wijken, zoals "de Enk", die overigens wel zijn naam gaf aan het gebouw. Ontwerper van dit hoofdkantoor was Prof. Ir. H.T. Zwiers, voor WO II een aanhanger van de Amsterdamse en later de Delftse School. In 1969 fuseerde de AKU met Koninklijke Zout Organon en ging het bedrijf AKZO heten. In 1985 werd besloten tot de bouw van een nieuw hoofdkantoor, waarmee de sloop van de laatste villa's werd gerealiseerd. Het gebouw is opgebouwd Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 9

10 uit meerdere deelvolumen, die verwijzen naar de oorspronkelijke villabebouwing. AKZO nam in 1994 Nobel Industries over, waardoor Akzo Nobel ontstond. Na overname van het Britse concern ICI in 2007 werd Akzo Nobel AkzoNobel. Een deel van het AkzoNobel terrein werd in 2002 verkocht. Inmiddels is het hoofdkantoor van AkzoNobel in Amsterdam gevestigd en is het oude hoofdkantoor in oude glorie hersteld en verbouwd tot appartementen onder de naam "De Grote Enk". Angerenstein De buurt die we nu Angerenstein noemen kwam grotendeels tot stand op de gronden van de voormalige landgoederen Klarenbeek en Angerenstein. Deze landgoederen kennen een historie die teruggaat tot de Middeleeuwen, toen zij deel uitmaakten van het bezit van de abdij van Prüm. Bewoning van landgoed Angerenstein is pas vanaf 1480 te volgen. Opeenvolgende eigenaren voegden in de loop der tijd meer gebouwen (oranjerie, koetshuizen etc.) toe aan het gebouw dat in de achttiende eeuw een strak en sober karakter had en grotendeels door water omgeven werd. Tegenwoordig is het huis verbouwd tot appartementen. Het buitenaanzicht is hersteld tot de staat waarin het voor 1913 verkeerde. De fraaie vijverpartijen, de cascades en de verscheidenheid aan bomen dateren uit de beginperiode van het landgoed en hebben al eeuwen een grote indruk bij mensen achtergelaten. Op Klarenbeek heeft vanaf 1342 een karthuizerklooster gestaan - Monnikhuizen- dat was gesticht door de Gelderse graaf Reinoud II. Pas in 1642 werd Klarenbeek een landgoed toen Huis Klarenbeek werd gebouwd. In de loop der tijd werd het terrein in de Engelse landschapsstijl omgevormd, met schitterende panorama's zoals ze nu nog zijn te ervaren in Park Klarenbeek. Het landgoed kwam in 1886 deels in handen van de gemeente, maar Huis Klarenbeek is in 1945 door het oorlogsgeweld verloren gegaan. Al in de vroege twintigste eeuw was er in het huidige Angerenstein losse bebouwing te vinden langs de toenmalige Oude Velperweg (merendeels villa's) en incidenteel langs de Rosendaalsestraat. Rond 1910 raakte de noordzijde van de Raapopseweg bebouwd met aaneengesloten stedelijke herenhuizen en winkels met bovenwoningen. In dezelfde periode werd in de hoek tussen de Velperweg en de Huijghenslaan een nieuwe buurt met verschillende typen huizen voor de hogere middenstand gepland. Het gebied ten noorden van de Huijghenslaan is volgens een partieel uitbreidingsplan uit de jaren dertig ontwikkeld. Dit plan leidde tot de aanleg van een eenvoudig en rationeel stratenplan met de hoofdrichting evenwijdig aan de Huijghenslaan. Hierbij werd rekening gehouden met het landschappelijk schoon van het landgoed; vandaar dat niet alleen het huis Angerenstein en het omringende park gehandhaafd zijn, maar dat bijvoorbeeld ook een straat als de Julianalaan aan één zijde nog gekenmerkt wordt door een brede berm. Plattenburg Plattenburg is de naam van een landgoed dat al voor de achttiende eeuw ontstond tussen de Velperweg en de graslanden van Het Arnhemsche Broek. In 1865 werd de spoorlijn Arnhem-Zutphen door het gebiedje heen getrokken. Het huis Groot Plattenburg kwam nu net ten zuiden van de spoorlijn te liggen, terwijl het huis Klein Plattenburg net ten noorden ervan lag, aan de Plattenburgerweg (ongeveer ter hoogte van nr. 46), die op zijn minst al uit de achttiende eeuw dateert. In de tweede helft van de negentiende eeuw werden langs de (Oude) Velperweg veel villa's gebouwd, waar er nu nog verschillende van staan. Rond 1900 werd de Velperweg ten noorden van de huidige Oude Velperweg rechtgetrokken, waarna ook hieraan villa's verrezen. Het beleid van het gemeentebestuur was er tot 1914 op gericht Arnhem zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor mensen die hun fortuin in Indië hadden gemaakt en voor andere renteniers. Zij kochten of bouwden hun villa's bij voorkeur aan de Velperweg. Veel van de panden zijn rond 1920 gebouwd, als twee-onder-een-kap villa's met ruime tuinen. Aan de Oude Velperweg werden in deze periode op kavels tussen bestaande villa's middenstandswoningen gebouwd, in rijtjes van twee tot zes woningen. In de loop van de twintigste eeuw werden op verschillende plekken in de buurt nieuwe complexen woningen gebouwd, zowel voor arbeiders als voor de middenstand. 10 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

11 Paasberg In de ontstaansgeschiedenis van Paasberg komt een aantal landgoederen voor die tot op de dag van vandaag hun sporen nalaten in de buurt. Allereerst landgoed Presikhaaf, één van de oudste historische plekken van Arnhem, omdat de monniken van de Sint Salvatorabdij in Prüm hier al in 893 een stuk grond bezaten. Het zich door de eeuwen heen uitdijende landgoed, werd met de aanleg van de spoorlijn naar Zutphen in 1865 in tweeën gedeeld. Het afgesneden noordelijke gedeelte (onderdeel van het tegenwoordige Paasberg) werd in 1879 verkocht. Vanaf 1882 werd er een wandelpark aangelegd als onderdeel van de Vogel- en Plantentuin aan de Velperweg. Op het negen hectare grote terrein met fraaie beplantingen en volières, "Recreatietuin" genoemd, kon men diverse sporten beoefenen. Bovendien waren er verschillende culturele accommodaties, zoals een muziektent, tentoonstellingsruimtes en een grote concertzaal. Een lang leven was de Vogel- en Plantentuin niet beschoren. In 1894 werd de exploitatie wegens tegenvallende belangstelling gestaakt, waarna het complex in gebruik was als o.a. sanatorium en nonnenklooster. In 1974 werd het complex gesloopt en verrees er een modern verpleeghuis, het huidige Regina Pacis; welke recentelijk ook weer is vervangen. Een groot deel van de landschappelijke parktuin bleef intact. Van de negentiende-eeuwse aanleg resteren thans vele fraaie groenelementen, een groot deel van de waterpartijen en een deel van het wandelpadenpatroon. Van de oorspronkelijke bebouwing resteert afgezien van het voormalige koetshuis (Velperweg ) niets. Landgoed Bronbeek (1819), één van de negentiende-eeuwse villa's die Arnhem rijk is, is het tweede landgoed dat hier genoemd moet worden. In 1853 kocht koning Willem III het landgoed en liet de basis voor het huidige hoofdgebouw bouwen. In 1859 besloot de koning het landgoed en de villa aan de Staat te schenken op voorwaarde dat zij zou worden ingericht als militair invalidenhuis. In 1863 kreeg het gebouw zijn huidige vorm. Op dit moment is het een verzorgingstehuis voor het toenmalige Oost-Indische leger en oud militairen van andere krijgsmachtonderdelen. De woonbuurt Paasberg werd vanaf ca aangelegd, nadat de gemeente Arnhem in 1921 enkele terreinen had aangekocht van de familie Van Pallandt, die woonde op het landgoed Rennen Enk (het huidige Insula Dei). Een aantal oude zandpaden werd bij de ontwikkeling van de nieuwe woonbuurt als onderlegger gebruikt voor het stratenplan. De Velperweg was al een eeuwenoude weg, met groot verkeersbelang. Het Gemeentelijk Grondbedrijf ontwierp onder leiding van Brinkman Visser een plan voor een tuindorp met een hoofdstraat evenwijdig aan de Bronbeeklaan en haaks daarop korte rechte woonstraten. De buurt is gelegen op de stuwwal van het Veluwe-massief, tegen de zuidelijke flank van de Paasberg. Hierdoor loopt het terrein voor het grootste deel met een lichte helling op naar het noorden. Het hoogteverschil is ca. 40 meter. De buurt heeft als geheel een zeer groen karakter, zoals van een tuindorp verwacht mag worden, vanwege de vele particuliere siertuinen (voor- en achtertuinen bij elk pand, en vaak doorzichten tussen de panden door), het openbare groen (voornamelijk laanbeplanting) en het vele groen van de aangrenzende gebieden. 2.3 Ruimtelijke en functionele structuur Ruimtelijke structuur Het plangebied Velperweg e.o. kenmerkt zich door een verscheidenheid aan functies en aan karakteristiek. De Velperweg, als belangrijke stedelijke radiaal, doorkruist het plangebied van west naar oost. Het beeld van de Velperweg verandert sprongsgewijs van een stedelijke boulevard dichtbij het centrum met overwegend (grote) kantoren (o.a. voormalige woonvilla's) naar een laan met veel groen, met grote vrijstaande en twee-onder-één-kap bebouwing. De woongebieden Molenbeke, Angerenstein, Plattenburg, Paasberg en Velperweg kenmerken zich in hoofdzaak door jaren 30 bouw (20 e eeuw) en bestaan - met uitzondering van Plattenburg - voornamelijk uit koopwoningen. De straten zijn ruim opgezet en hebben een groene uitstraling. Langs de Velperweg zijn een viertal grote zorginstellingen aanwezig. Het betreft Vreedenhoff en Regina Pacis aan de zuidzijde en Insula Dei en Bronbeek aan de noordzijde. Bij de kruising Raapopseweg Van der Helllaan is het centrumgebied van de wijk, met diverse winkeltjes, aanwezig. Het gebied ten zuiden van de Velperweg, o.a. het voormalig AKZO-terrein en de buurt Plattenburg, is een wisselend gebied met een verscheidenheid aan functies (rij- en gestapelde woningen, bedrijven etc). Aan de noordkant en dan met name in de buurt Paasberg zijn veel onderwijsvoorzieningen aanwezig. Voorts wordt het plangebied min of meer in het midden van noord naar zuid doorsneden door park Angerenstein en de uitlopers daarvan. Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 11

12 Het voormalige AKZO (nu AkzoNobel)-terrein is tussen de genoemde woonbuurten een "vreemde eend" in het plangebied. Het terrein heeft een historie als kantoor-bedrijventerrein in een omgeving direct nabij het centrum van de stad en nabij een directe woonomgeving. Op dit moment zijn er plannen voor transformatie van delen van het terrein. Het voormalig hoofdkantoorgebouw van de AKZO is inmiddels omgezet naar woningbouw (appartementen). De afgelopen jaren hebben er op verschillende plaatsen in de wijk herontwikkelingen plaatsgevonden. Het gaat hierbij onder meer om het plan "Bella Vista", waarbij woningbouw is gerealiseerd op een voormalig gedeelte van het AKZO-terrein Functionele structuur In voorgaande paragraaf is integraal ingegaan op de stedenbouwkundige invulling van de wijk. In deze paragraaf zal worden ingegaan op de functionele structuur binnen het plangebied. In de voorgaande paragraaf zijn diverse functies al benoemd en toegelicht, om herhaling te voorkomen worden deze functies in deze paragraaf slechts kort benoemd en eventueel toegelicht. Wonen Wonen is de voornaamste functie in het plangebied. In voorgaande paragrafen is uitgebreid ingegaan op de opbouw van de verschillende woonbuurten en de wijk in algemeenheid. Maatschappelijke voorzieningen Binnen het plangebied komen verhoudingsgewijs veel maatschappelijke voorzieningen voor. Het gaat hierbij hoofdzakelijk om kinderdag- en buitenschoolse opvang, onderwijsinstellingen (basis-, beroepen (speciaal) voortgezet onderwijs), gezondheidcentra (apotheek en praktijken), religieuze instellingen en woonzorgcentra. De maatschappelijke voorzieningen zitten niet geconcentreerd, maar verspreid over het gehele plangebied. Wel opvallend is dat onderwijsvoorzieningen met name zitten gevestigd in het woongebied Paasberg. Detailhandel en dienstverlening Binnen het plangebied zijn een beperkt aantal detailhandelsvestigingen aanwezig. Deze vestigingen zijn geconcentreerd op één locatie aan de Raapopseweg- Van der Helllaan. Het gaat onder meer om een kledingwinkel, een gameshop en een bakkerij. In het plangebied komen diverse dienstverlenende instellingen voor, het gaat hierbij zowel om persoonlijke als zakelijke dienstverlening. De persoonlijke dienstverlenende bedrijven, waarbij het gaat om onder meer tandartspraktijken, kapsalons en soortgelijke voorzieningen, zijn vooral gevestigd aan de Raapopseweg en de Van der Helllaan. De zakelijke dienstverlening, bestaande onder meer uit adviesbureau's, accountants- en makelaarskantoren, zijn vooral gevestigd aan de Velperweg. Bedrijven Binnen het plangebied komen er, naast aan huis verbonden beroepen en/of bedrijven die ondergeschikt zijn aan de woonfunctie, enkele bedrijven voor. Het gaat hierbij onder meer om de bedrijven op het AkzoNobel-terrein (AkzoNobel, Nederlandse Gasunie en Teijin Aramid BV) en om de bedrijven aan de Plattenburgerweg en de Schaapsdrift. Het gaat in vrijwel alle gevallen om lichte bedrijvigheid tot en met milieucategorie 1 of 2, uitsluitend Teijin Aramid is aan te merken als een bedrijf in een hogere milieucategorie (cat. 3.2). Tot slot zijn er verspreid in het plangebied diverse nutsvoorzieningen aanwezig. Horeca In het plangebied komen twee zelfstandige horeca-ondernemingen voor. Het betreft het congres- en reüniecentrum Kumpulan aan de Velperweg 147d en het restaurant Villa Velperweg aan de Velperweg 23. Ten aanzien van Kumpulan word opgemerkt dat het, gelet op de horeca-activiteiten die ter plekke plaatsvinden, in hoofdzaak een restaurant betreft. Sport- en recreatieve voorzieningen Binnen het plangebied zijn diverse mogelijkheden voor (extensieve) dagrecreatie onder meer in de vorm van wandelen, sporten en spelen. Daarnaast zijn er in het plangebied twee grootschalige sportvoorzieningen aanwezig, te weten Tennispark Molenbeke en Sportpark De Paasberg (o.a. voetbal, boksen en korfbal). 12 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

13 Overige functies Tot slot komen er in het plangebied enkele functies voor welke niet onder te brengen zijn in de hiervoor genoemde categorieën. Het gaat hierbij onder meer om het verzetsmuseum gevestigd aan de Velperweg Verkeer en parkeren Verkeersstructuur Het plangebied ligt globaal tussen de Rosendaalsestraat, de Kloosterweg en de Rosendaalseweg aan de noordwestzijde, de Europaweg E35/A12 aan de noordoostzijde en de spoorlijn Arnhem- Zevenaar-Zwolle aan de zuidoostzijde. De Huijghenslaan, Raapopseweg, Wichard van Pontlaan, Vosdijk, Van Remagenlaan, Rosendaalsestraat-Rosendaalseweg en het stukje Oude Velperweg, tussen Wichard van Pontlaan en Velperweg, hebben een bovenwijks karakter. De Velperweg zelf betreft een belangrijke stedelijke invalsweg. Op deze zogenoemde gebiedsontsluitingswegen is 50 km/u de maximum toegestane snelheid. Het meeste verkeer rijdt via deze wegen naar de tussen- en langsliggende verblijfsgebieden. Deze woongebieden zijn aangemerkt als 30 km/u-zones Parkeren Het Arnhems parkeerbeleid richt zich vooral op het tegengaan (voorkomen) van parkeeroverlast en op het stimuleren van intensief ruimtegebruik. Bij kantoren en bedrijven wordt vooral op eigen terrein geparkeerd. Bij woningen wordt zowel op eigen terrein (oprit, garage) als langs de openbare wegen geparkeerd. In de bestaande situatie is er in het plangebied geen sprake van een onacceptabele parkeerdruk. Er is dan ook geen gereguleerd parkeren; alle openbare parkeergelegenheid is onbetaald en door iedereen te gebruiken. Voor nieuwbouw en herontwikkelingen wordt het benodigde aantal parkeerplaatsen bepaald met parkeernormen. De parkeernormen volgen uit de vastgestelde 'Beleidsregels voor toepassing van artikel van de Bouwverordening gemeente Arnhem 2003' Openbaar vervoer Het plangebied is prima bereikbaar per openbaar vervoer. Buslijnen gaan over de Wichard van Pontlaan en de Velperweg (3 à 6 lijnen). Ook rijden bussen via de Raapopseweg (3 lijnen) en de Rosendaalseweg (2 lijnen). Alle bussen rijden meerdere keren per uur in beide richtingen. Direct ten zuiden en zuidwesten van het plangebied ligt respectievelijk treinstation Arnhem Presikhaaf (spoorlijn Arnhem - Zutphen) en Arnhem Velperpoort (spoorlijnen Arnhem Zwolle en Arnhem Zevenaar/Winterswijk). Daardoor is er ook per spoor, met minimaal twee (stop)treinen per uur per richting, sprake van een goede bereikbaarheid. 2.5 Groenstructuur Wat betreft groenstructuur is er in het plangebied duidelijk een tweedeling waarneembaar. In het gebied ten zuid(westen) van de Julianalaan en woonzorgcentrum De Vreedenhoff zijn een aantal kleine groenvoorzieningen aanwezig. Het gaat hierbij hoofdzakelijk om laanbeplanting en plantsoenen. Het gebied gelegen ten noord(oosten) van de Julianalaan en woonzorgcentrum De Vreedenhoff kenmerkt zich door het grootschalig groene karakter. In dit gebied zijn diverse robuuste groenstructuren aanwezig, veelal in de vorm van parken. De parken Angerenstein en Rennen Enk vormen een aaneengesloten groengebied. Het zijn intensief gebruikte wandelparken. Ze worden gekenmerkt door kleine hoogteverschillen en bezitten fraaie vijverpartijen, cascades en een verscheidenheid aan bomen. Het park Sacré Coeur behoort bij het verpleeghuis Regina Pacis. Het is een park in landschappelijke stijl met cultuurhistorische waarde. Diverse oude bomen, de vijverpartijen en slingerende paden maken het tot een aantrekkelijk verblijfsgebied. Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 13

14 Daarnaast is het landgoed Bronbeek ingericht als park met veel bomen, een waterpartij met fontein en diverse standbeelden. Tot slot is het dal van de Beek op de Paasberg één van de mooiste beekdalen van Arnhem. Het beekdal wordt gekarakteriseerd door tamelijk steile wanden en vormt de verbinding tussen de Veluwezoom en de parken Rennen Enk en Angerenstein. 2.6 Water In het plangebied komt nagenoeg geen (grootschalig) oppervlaktewater voor, wel stromen er door het gebied drie van belangzijnde beken, te weten de Klarenbeek-Molenbeek, de Beek op de Paasberg en de Bronbeek. Deze beken, zogenaamde sprengbeken, worden gevoed door lokaal grondwater. Daar waar dit water van nature aan het oppervlak komt, zijn bijzondere en waardevolle natte natuurgebiedjes ontstaan. In paragraaf 4.7 wordt hier nader op ingegaan. 14 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

15 Hoofdstuk 3 Wettelijk- en beleidskader 3.1 Inleiding Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal-, regionaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven. 3.2 Ruimtelijk beleid Rijksbeleid Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte De SVIR schetst het ruimtelijke en mobiliteitsbeleid van het rijk in het perspectief van 2028 en De SVIR markeert een trendbreuk waarbij sterk wordt ingezet op decentralisatie van het ruimtelijk beleid naar provincies en gemeenten. In de nationale ruimtelijke hoofdstructuur maakt Arnhem deel uit van één van de negen 'stedelijke regio's met een concentratie van topsectoren'; expliciet wordt 'Health Valley' in en rond Arnhem-Nijmegen genoemd en 'mode en design' in Arnhem als onderdeel van de aanwezige topsector ' Creatieve industrie'. Een 'aantrekkelijk vestigingsklimaat in en een goede internationale bereikbaarheid van de stedelijke regio's met een concentratie van topsectoren' wordt in de SVIR gemarkeerd als een nationaal belang Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR wordt de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij dient de behoefte aan een stedelijke ontwikkeling te worden aangetoond Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Deze vorm van normstelling sluit aan op de vroegere pkb's met concrete beleidsbeslissingen en beslissingen van wezenlijk belang die ook van betekenis waren voor de lagere overheden. Het besluit is op 30 december 2011 in werking getreden. In de SVIR wordt een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau gegeven. In het SVIR wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken Provinciaal beleid Omgevingsvisie Gelderland Algemeen De provincie Gelderland heeft een nieuwe integraal provinciaal beleidsplan, de Omgevingsvisie Gelderland. Provinciale Staten van Gelderland heeft de Omgevingsvisie op 9 juli 2014 vastgesteld. In de Omgevingsvisie heeft de provincie twee doelen gedefinieerd die de rol en kerntaken van de provincie als middenbestuur benadrukken. De doelen zijn: een duurzame economische structuurversterking, het borgen van de kwaliteit en de veiligheid van onze leefomgeving. Regio Arnhem Nijmegen Regio Arnhem Nijmegen wordt gekenmerkt door: het grootste stedelijke netwerk van Oost-Nederland; hoge kwaliteit van het voorzieningenniveau; kennisinstellingen: universiteit en hogescholen; Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 15

16 de strategische ligging halverwege de Randstad en het Ruhrgebied; economische kracht: brede basis en topsectoren; goede bereikbaarheid over weg, water en spoor; de combinatie van stedelijke kwaliteiten en een mooie natuurlijke omgeving. De kwaliteiten van de regio bepalen in belangrijke mate de ontwikkelingsmogelijkheden en daarmee ook de concurrentiepositie van Gelderland in internationaal en nationaal verband. De innovatieve kwaliteiten bepalen de potenties van de regio. De inzet van gemeenten, maatschappelijke organisaties, ondernemers en provincie is nodig om in te kunnen spelen op de opgaven in de regio. De gezamenlijke inspanningen richten zich op vier speerpunten: Innovatie en economische structuurversterking - Topsector Health, Energie- en Milieutechnologie; - creatieve industrie, logistiek, agro, toerisme; - innovatie en samenwerking; overheid, ondernemingen, kennisinstellingen. Sociaal economische vitaliteit en verstedelijking - het belang van de bestaande woningvoorraad; - het voorzieningenniveau van de kernen staat onder druk; - voorkomen van overaanbod van bedrijventerreinen, detailhandel, kantoren. Bereikbaar en verbonden - een goed bereikbare regio; - verbeteringen bestaande infrastructuur weg, water, spoor; - voorkomen, benutten, bouwen. Gebiedskwaliteiten benutten - kwaliteiten van het buitengebied (natuur en cultuurhistorie) verbinden met ontwikkelingsmogelijkheden Ten aanzien van de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling is met name het thema Sociaal economische vitaliteit en verstedelijking van belang. Sociaal economische vitaliteit en verstedelijking Er zijn nog veel nieuwe woningen nodig in de regio. In relatie tot versterking van de stedelijke structuur is het echter van groot belang welke bouwplannen als eerste gerealiseerd worden. Concentratie op de as Nijmegen-Arnhem (het stedelijk kerngebied), in relatie tot de OV-knooppunten, heeft hierbij voor de provincie prioriteit boven ontwikkeling op de flanken, omdat dat het beste bijdraagt aan versterking van de stedelijke structuur (met name afronding van Vinex-locaties in het middengebied). Naast nieuwbouw is de bestaande woningvoorraad minstens zo belangrijk. Hoe kunnen de kwaliteiten van de bestaande woningvoorraad worden benut en vergroot om de (toekomstige) vraag op de woningmarkt te beantwoorden? Op het schaalniveau van wijken en kernen speelt het belang van voorzieningen, zowel commerciële als maatschappelijke voorzieningen. Voor de vitaliteit en leefbaarheid zijn goede en bereikbare voorzieningen van groot belang. Voor detailhandel heeft de regio een visie met afspraken vastgesteld om een overaanbod, met alle negatieve gevolgen van dien voor de bestaande detailhandelstructuur, te voorkomen. De provincie is in principe bereid, mits sprake is van kwalitatieve verbeteringen, de regionale afspraken te onderschrijven. Ten aanzien van kantoren geldt dat er sprake is van overaanbod. De provincie wil een vergroting van het overaanbod voorkomen door nieuwe uitbreidingen slechts beperkt toe te staan Omgevingsverordening Gelderland De provincie beschikt over een palet van instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. De verordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. Het plangebied is gedeeltelijk gelegen in een intrekgebied (grondwaterwinning). Hierdoor is met name artikel van belang. 16 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

17 Artikel Intrekgebied In een bestemmingsplan krijgen intrekgebieden geen bestemming die de winning van fossiele energie, zoals aardgas, aardolie, schaliegas en steenkoolgas, mogelijk maakt Gemeentelijk beleid Structuurvisie Arnhem (vastgesteld door raad, december 2012) Het gebruik van de ruimte in een stad verandert voortdurend. De gemeentelijke structuurvisie is een belangrijk kader voor het beoordelen en entameren van ruimtelijke initiatieven en plannen in de stad. In december 2012 is de Structuurvisie Arnhem 2020 met doorkijk 2040 vastgesteld door de gemeenteraad. De structuurvisie benoemt de belangrijkste principes voor het ruimtelijk ontwikkelingsperspectief van de stad en geeft een uitwerking van dit perspectief zowel naar een aantal thema's als naar gebieden in de stad, de zogenaamde 'koersgebieden'. In deze nieuwe structuurvisie wordt op de eerste plaats de bestaande ruimtelijke hoofdstructuur van de stad gekarakteriseerd, aansluitend wordt het ruimtelijk ontwikkelingsperspectief aan de hand van een aantal principes benoemd. Het ruimtelijk ontwikkelingsperspectief is uitgewerkt in een aantal thema's die van belang zijn voor de ruimtelijke koers van de stad en in bestaande ruimtelijke milieus en koersgebieden (ontwikkelingen). Het plangebied is wat betreft typologie ruimtelijke milieu's in meerdere perioden gelegen, van globaal 1880 tot Voor een nadere omschrijving van de gebieden wordt verwezen naar hoofdstuk 2 van deze toelichting. Binnen het plangebied is uitsluitend het AKZO-terrein als zijnde koersgebied (transformatie) opgenomen Visie op Transformatie (vastgesteld door raad, 2 november 2015) De tijd dat er grootschalige nieuwe woningen, bedrijvenlocaties en winkelcentra werden gebouwd, is (op dit moment en misschien wel permanent) voorbij. De aandacht ligt meer op het benutten van lege ruimte en panden in bestaande gebouwde gebieden. Er komt om uiteenlopende redenen vooral kantoor- en winkelruimte vrij, maar dat geldt steeds vaker ook voor maatschappelijk vastgoed zoals scholen en kerkgebouwen. De omvang van deze leegstand is nog niet exact duidelijk. Leegstand heeft vaak een negatieve invloed op de omgeving, maar biedt tegelijk mogelijkheden om nieuwe vitaliteit in gebieden te brengen en met verrassende concepten te komen. De rol van gebouweigenaren, huurders, de gemeente en andere betrokkenen verandert. De Visie op Transformatie beschrijft welke rol de gemeente bij het bestrijden van leegstand kan en wil spelen. De rol van de gemeente in het transformatieproces hangt af of de locatie is gelegen binnen of buiten een aangewezen prioriteitsgebied. Binnen een prioriteitsgebied voelt de gemeente zich medeverantwoordelijk voor het tegengaan van leegstand en wordt er volop ruimte en ondersteuning geboden voor initiatieven. Buiten prioriteitsgebieden staat behoud van kwaliteit voorop. De bestemming wordt alleen gewijzigd indien er sprake is van een kwaliteitsverbetering. Vanuit de Visie op Transformatie is het gebied 'Velperweg e.o.' als prioriteitsgebied aangemerkt. Het gaat hierbij vooral om het gebied gelegen tegen station Velperpoort. Hier staan de meerdere (solitaire) kantoren waarbij een (grotere) kans op (toekomstige) leegstand aanwezig is. Gemeentelijk beleid is dat de gemeente zal meewerken aan (nieuwe) initiatieven om (eventuele) leegstand tegen te gaan. Dit betekent dat de gemeente zal meewerken aan goede (transformatie)plannen bij leegstand Toetsing van het bestemmingsplan aan het ruimtelijk beleid Ten aanzien van het voornoemde ruimtelijk beleid wordt opgemerkt dat voorliggend bestemmingsplan enkel invulling geeft aan de actualisatieverplichting uit de Wro waarbij bestemmingsplannen binnen een periode van tien jaar opnieuw moeten worden vastgesteld. Met dit bestemmingsplan wordt niet voorzien in nieuwe fysieke ontwikkelingen, enkel de huidige planologische situatie wordt opnieuw vastgelegd. De wijzigingen die tussentijds hebben plaatsgevonden zijn wel meegenomen in dit conserverende bestemmingsplan. Hierna wordt nader ingegaan op de Ladder voor duurzame verstedelijking en wordt er getoetst aan artikel van de omgevingsverordening (grondwaterbescherming) en de 'Visie op Transformatie'. Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 17

18 Ladder voor duurzame verstedelijking In de toelichting op artikel lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening wordt aangegeven dat in de toelichting van een ruimtelijk besluit het bieden van ruimte voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling standaard wordt gemotiveerd met de stappen zoals onderdeel uitmakend van de ladder. Uit meerdere recente uitspraken van de Raad van State volgt dat niet getoetst hoeft te worden aan de Ladder, indien door de gemeenteraad een conserverend bestemmingsplan wordt vastgesteld dat enkel voorziet in een continuering van de bestaande planologische mogelijkheden, zonder aanvullende bebouwing. Gelet op de aard van dit bestemmingsplan en het feit dat in vergelijking met het bestaand planologisch kader geen aanvullende bebouwing wordt mogelijk gemaakt, hoeft dit bestemmingsplan niet nader getoetst te worden aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Artikel Grondwaterbescherming-intrekgebied Dit bestemmingsplan voorziet niet in de planologische kaders om binnen het plangebied fossiele energie te winnen. Voldaan wordt aan het bepaalde in artikel Visie op Transformatie Het gebied 'Velperweg e.o.' is als prioriteitsgebied aangemerkt. Gemeentelijk beleid is dat de gemeente zal meewerken aan (nieuwe) initiatieven om (eventuele) leegstand tegen te gaan. Het is niet wenselijk om op voorhand de betreffende panden flexibeler te bestemmen, dit onder meer vanwege het feit dat dit bestemmingsplan conserverend van aard is. Aan nieuwe initiatieven welke passend zijn op basis van het beleidskader en de (functionele) structuur van de omgeving zal in de basis medewerking worden verleend, net zoals bijvoorbeeld bij het pand Velperweg 6 en 8 is gebeurd. Het nationaal-, provinciaal en gemeentelijk ruimtelijk beleid vormen geen belemmering voor dit bestemmingsplan. 3.3 Woonbeleid De Arnhemse Woonprincipes 2025 Algemeen De Arnhemse Woonprincipes 2025 (de Arnhemse woonvisie) is met een brede participatie uit de stad tot stand gekomen. Deze Woonprincipes vormen tezamen de actualisering van de Woonvisie 2015 en de strategische koers die er voor moet zorgen dat Arnhem ook in de toekomst een woonstad blijft waar het voor iedereen aantrekkelijk is om te wonen, te leren, te werken en te leven. Bij het opstellen van de Woonprincipes is rekening gehouden met wet- en regelgeving en beleidskaders van andere overheden. Met instrumenten als het Volkshuisvestelijk kader, de Uitvoeringsagenda en het Procesplan (langer) Zelfstandig wonen, stuurt de gemeente in het woonprogramma op een kwalitatieve en gedifferentieerde woningvoorraad dat nu en in de toekomst kan voldoen aan de vraag en behoefte van alle woningzoekenden. Het fundament voor het Wonen in Arnhem ligt in de bestaande woningvoorraad, de transformatiemogelijkheden van gebouwen, en een aanvullende nieuwbouwopgave. Hiermee kan meer aanbod gecreëerd worden aan levensloopgeschikte woningen en woonvormen in verschillende prijsklassen, in koop en huur. Daarbij streven we met een gezonde mix aan diverse bevolkings-en inkomensgroepen naar prettige, veilige en toegankelijke woon-en leefomgevingen in wijken en buurten. De nieuwe Arnhemse Woonprincipes 2025, zijn door de gemeenteraad vastgesteld op 14 december 2015 en vervangen de Arnhemse Woonvisie 2015 en bijbehorende Arnhemse Woonagenda Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

19 De vier pijlers van de Woonprincipes zijn: 1. Duurzaam betaalbaar; hierbij zorgen we dat er voor elk inkomen voldoende passende sociale en betaalbare woningen beschikbaar zijn. Daarbij sturen we niet alleen op aantallen, maar streven we ook naar een goede prijskwaliteit en op de duurzaamheid van woningen in de nieuwbouw en in de bestaande woningvoorraad. 2. Levensloopgeschikt wonen; door meer levensloopgeschikte woningen aan de voorraad toe te voegen én bestaande woningen aan te passen of op te plussen, kunnen we mensen, gezond of beperkt, in verschillende levensfases van hun leven, een passende woonplek blijven bieden in Arnhem. 3. Aantrekkelijke woonstad; Arnhem heeft door zijn centrale ligging een bijzondere ruimtelijke en groene kwaliteit. Met de binnenstad, de Rijn en stadsparken in combinatie met wonen, leren, werken en verblijven maakt het de stad vitaler. Arnhem wil een aantrekkelijke woonstad zijn en blijven voor haar huidige inwoners, maar ook meer studenten en midden en hoge inkomens aan zich binden door het bieden van aantrekkelijke, levendige of bijzondere woonmilieus. 4. Wijken met identiteit; Elke wijk heeft zijn eigen herkenbare identiteit die recht doet aan de beleving van haar inwoners. Met deze variëteit wil de stad inzetten op een duurzame woon- en leefomgeving waar bewoners trots zijn op hun wijk, waar ze zich thuis en ook zelf verantwoordelijk voor voelen. Dat palet van eigen identiteit en karakters van wijken draagt bij aan de aantrekkingskracht van Arnhem als woonstad. Deze vier pijlers van de woonprincipes zijn onlosmakelijk verbonden aan het overkoepelde thema Duurzaamheid. Tezamen vormen ze de ruggengraat van de Arnhemse Woonprincipes Wonen, welzijn en zorg versus Langer Zelfstandig Wonen Er ligt op het gebied van Wonen, Welzijn en Zorg een stevige fysieke huisvestingsopgave. Door meer levensloopgeschikte woningen aan de voorraad toe te voegen én bestaande woningen preventief aan te passen of op te plussen, kunnen we mensen, gezond of beperkt, in verschillende levensfases van hun leven, een passende woonplek blijven bieden. Daarnaast ligt er de opgave om voor bijzondere doelgroepen en m.n. voor mensen in kwetsbare posities meer geschikt en passend kleinschalig aanbod aan woonvormen of (beschutte, beschermde) woonconcepten te realiseren. We faciliteren het (langer) zelfstandig wonen, door in de directe of nabije woonomgeving mogelijkheden te scheppen dat arrangementen van (thuis)zorg, begeleiding, ondersteuning of andere vormen van dienstverlening en welzijnsvoorzieningen kunnen worden geboden Toetsing van het bestemmingsplan aan de Woonvisie 2015 Het bestemmingsplan past binnen dit beleid. Met het plan worden, ten opzichte van hetgeen mogelijk is op basis van geldende bestemmingsplannen en verleende omgevingsvergunningen, geen nieuwe woningen mogelijk gemaakt. Uitsluitend op bestaande en reeds planologisch vastgelegde nieuwbouwlocaties (zoals Bella Vista en het kruisgebouw van het voormalige ING-pand aan de Velperweg) zijn nieuwe woningen toegestaan. 3.4 Welstandsbeleid Welstandsnota Arnhem 2015 Op 13 juli 2015 heeft de gemeenteraad van Arnhem de nieuwe welstandsnota vastgesteld. Arnhem is een aantrekkelijke stad om te wonen en te verblijven. Het uiterlijk van de stad draagt daar aan bij. De gemeente wil dat zo houden. De gemeente wil dat nieuwe bouwwerken in zijn algemeenheid passen in hun omgeving. De bestaande stad is dus het referentie- en inspiratiekader. Voor de meest voorkomende bouwwerken zijn verder in deze nota gebiedsgerichte criteria opgenomen. Deze criteria zijn per gebied ( géén toets, lichte toets en zware toets ) anders. Hierna is een kaart met de onderverdeling van de gebieden opgenomen en vervolgens worden de gebieden nader toegelicht. Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 19

20 Afbeelding 3.1 Uitsnede welstandskaart 2015 Gebied met lichte welstandstoets In gebieden die zich kenmerken door samenhang in het straatbeeld bijvoorbeeld door een eenheid in dakvormen, architectuur of materiaalgebruik blijven we erop toezien dat dit eigen karakter bewaard blijft. Welstandsregels voor dit niveau zijn beperkt en gaan alleen over het gevelbeeld en de daken die vanaf de straat zichtbaar zijn. Voor de achterkanten van gebouwen gelden geen regels, die zijn dus welstandsvrij. De regels zijn bedoeld om de kenmerken van het gevelbeeld in relatie tot het openbaar gebied op hoofdlijnen in stand te houden. Gebied met zware welstandstoets Voor gebieden met een bijzondere kwaliteit, zoals de binnenstad of Geitenkamp, blijven strengere regels voor de welstand gelden. De regels zijn bedoeld om de bijzondere en karakteristieke 20 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

21 kenmerken te behouden. Ze gelden voor alle gevels die zichtbaar zijn vanaf het openbaar gebied. Gebieden zonder welstandstoets In wijken met veel variatie in bouwstijl, in type woningen, oriëntatie van gebouwen op de openbare ruimte en dergelijke, worden bouwaanvragen niet meer vooraf getoetst. Als de wetgeving zegt dat een vergunning nodig is voor (ver)bouw dan blijven altijd de regels gelden die in het bestemmingsplan staan, zoals regels over grootte, bouwhoogte e.d. Maar de keuze voor materiaal, vorm en kleur is in deze gebieden vrij. De verantwoordelijkheid voor de invulling ligt bij de bewoners en eigenaren. Voor grootschalige (her)ontwikkelingen is een aparte werkwijze voor de totstandkoming van plannen opgenomen. Bij dergelijke complexe opgaves is het noodzakelijk om de kwaliteitsbewaking goed te organiseren. Kwaliteitsteams zijn daarvoor een gewaardeerd middel. Complexe plannen worden vaak over een langere periode tot stand gebracht en gerealiseerd. Deze langere termijnen vereisen een flexibele houding ten opzichte van (de invulling van) de opgave. Door het proces rondom kwaliteit te organiseren en niet de criteria vooraf vast te leggen wordt in deze opgaven maximaal de ruimte geboden voor creativiteit terwijl goed blijft toegezien op de kwaliteit van de plannen voor de stad. Door de inbreng van een kwaliteitsteam kan de regievoering op de kwaliteit van plannen en de samenhang tussen de deelprojecten en de samenhang met de omgeving /openbare ruimte gewaarborgd worden Toetsing van het bestemmingsplan aan de Welstandsnota 2015 Het plangebied is nagenoeg volledig gelegen binnen het gebied waar een lichte welstandstoets geldt Uitsluitend voor het gedeelte van het plangebied dat binnen het beschermd stadsgezicht 'Hoflaan / Rosendaalsestraat e.o.' valt, geldt een zware welstandstoets. Ter bescherming van de cultuurhistorische waarden ter plaatse is aan deze gronden de dubbelbestemming 'Waarde - Cultuurhistorie' toegekend. Dit bestemmingsplan voorziet niet in nieuwe (grootschalige) ontwikkelingen, inhoudende dat niet getoetst hoeft te worden aan de criteria opgenomen in de nota. Bij nieuwe ontwikkelingen binnen het plangebied wordt in het kader van de planologische procedure (bijv. bestemmingsplanherziening of omgevingsvergunning) getoetst aan de welstandsnota. 3.5 Verkeersbeleid Rijksbeleid Op rijksniveau geeft de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte 'Nederland concurrerend, bereikbaar leefbaar en veilig' (SVIR, 2012) de hoofdlijnen van het nationale verkeers- en vervoersbeleid voor de komende decennia. Het Rijk streeft naar een krachtige aanpak die gaat voor een excellent internationaal vestigingsklimaat, ruimte geeft aan regionaal maatwerk, de gebruiker voorop zet, investeringen scherp prioriteert en ruimtelijke ontwikkelingen en infrastructuur met elkaar verbindt. Het mobiliteitssysteem moet robuust en samenhangend worden, meer keuzemogelijkheden bieden en voldoende capaciteit hebben om de groei van de mobiliteit op de middellange (2028) en lange (2040) termijn op te vangen. De ambitie is dat gebruikers in 2040 beschikken over optimale ketenmobiliteit door een goede verbinding van de verschillende mobiliteitsnetwerken via multimodale knooppunten (voor personen en goederen) en door een goede afstemming van infrastructuur en ruimtelijke ontwikkeling. De regio Arnhem Nijmegen is aangeduid als stedelijke regio met een concentratie van topsectoren Provinciaal beleid Een van de kerntaken van de provincie Gelderland is zorgen voor een goede regionale bereikbaarheid en een goed regionaal openbaar vervoer. Ondanks de bezuinigingen heeft de provincie extra financiële middelen ter beschikking gesteld voor mobiliteitsmaatregelen. Dit is, omdat zij een goede bereikbaarheid belangrijk vindt, maar ook om de economische ontwikkeling in Gelderland te ondersteunen. De provincie geeft veel aandacht aan mobiliteitsbehoefte van inwoners en bedrijven in Gelderland en kijkt daarbij naar toekomstige ontwikkelingen als het digitale werken. Maar er is ook veel oog voor leefbaarheid en verkeersveiligheid. Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 21

22 Doelen bereikbaarheid De provincie wil een goede bereikbaarheid voor wonen, werken en recreëren en de mobiliteit daarbij afstemmen op de economische ontwikkelingen. Daarom zet Gelderland in op het beter gebruik van (internationale) corridors. Daarnaast wordt samen met de andere wegbeheerders in de stedelijke gebieden aan een beter gebruik van de infrastructuur gewerkt om files te voorkomen en de doorstroming te bevorderen. De toegang tot bedrijventerreinen is ook een speerpunt van het provinciale beleid. Een andere ontwikkeling is de verschuiving van mobiliteitsvragen in het landelijk gebied door krimp en vergrijzing. Hier moet de aansluiting met de stedelijke gebieden gewaarborgd blijven. Omgevingsvisie De provincie heeft in juli 2014 de Omgevingsvisie Gelderland vastgesteld (geconsolideerde versie, juli 2015). Deze visie integreert en vervangt zeven beleidsplannen, waaronder het Provinciaal Verkeer en Vervoerplan 2 uit De omgevingsvisie beschrijft hoe de provincie de komende tien jaar om wil gaan met de ontwikkelingen en initiatieven ronde economische structuurversterking, duurzaamheid, innovatie en bereikbaarheid, maar ook met natuur, landschap, cultuurhistorie en ruimtelijke kwaliteit. Daarbij is een andere wijze van werken; minder vastleggen wat wel of niet mag. De omgevingsvisie stelt kaders voor toekomstige activiteiten Gemeentelijk beleid De gemeente Arnhem heeft haar verkeersbeleid op hoofdlijnen verwoord in de Structuurvisie Arnhem (vastgesteld 2012). Voor mobiliteit biedt het structuurplan een ruimtelijk ontwikkelingsperspectief. Arnhem streeft naar een duurzame bereikbaarheid in een aantrekkelijke en veilige stad. Vooral in de bestaande stad geldt daarbij het principe: eerst de bestaande verkeersruimte beter benutten en pas daarna zoeken naar mogelijkheden tot uitbreiding van de (auto)verkeersruimte. De inzet van slim ruimtegebruik, voor versterking van fiets en openbaar vervoer, aangevuld met spitsmijdende maatregelen moet Arnhem de komende jaren bereikbaar houden. In mei 2013 is een beleidsnota fietsverkeer 'Nieuwe verbindingen, nieuwe fietsers' vastgesteld. Deze nota is een uitwerking van de inzet voor versterking van het fietsgebruik. Inzet is de bestaande fietser beter faciliteren maar vooral automobilisten verleiden meer te fietsen. Uitgangspunten voor deze beleidsnota zijn: 1. nadruk op utilitair fietsgebruik (de ritten naar werk, school en voorzieningen); 2. inzetten op de nieuwe fietser, dat is de fietser die nu nog in de auto zit; 3. aanleggen van kortsluitende verbindingen; 4. aanleggen van hoogwaardige doorgaande verbindingen (snelfietsroutes); 5. hoogwaardige stallingsvoorzieningen (belangrijk bij ketenverplaatsingen). De bestaande fietser heeft vooral behoefte aan een samenhangend fietsnetwerk, veiligheid, comfort, snelheid en stallingsvoorzieningen. Om de nieuwe fietser te verleiden zullen we vooral moeten inzetten op de aanleg van nieuwe verbindingen. De opkomst van de elektrische fiets helpt hierbij. In juni 2013 is de beleidsnota openbaar vervoer 'De reiziger centraal' vastgesteld. Deze nota heeft als doel het in stand houden van betaalbaar en kwalitatief goed openbaar vervoer en het doorgroeien naar emissieloos openbaar vervoer. Het openbaar vervoer wordt toekomstvast door een kwaliteitsslag met als maatregelen: een hoogwaardig openbaar vervoernetwerk; de reiziger centraal stellen; een mobiliteit bieden voor iedereen; een emissieloos openbaar vervoer. Voor het onderdeel parkeren gelden beleidsregels en Arnhemse parkeernormen. Deze zijn opgenomen in de Beleidsregels voor toepassing van artikel van de Bouwverordening gemeente Arnhem 2003', in december 2011 door het college vastgesteld. 22 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

23 3.5.4 Toetsing van het bestemmingsplan aan het verkeersbeleid Dit bestemmingsplan voorziet niet in nieuwe fysieke ontwikkelingen die mogelijk gevolgen kunnen hebben voor de verkeerskundige situatie. Voor de huidige situatie wat betreft de aspecten verkeer en parkeren wordt kortheidshalve verwezen naar paragraaf Milieu- en omgevingsbeleid Op grond van artikel van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving worden opgenomen van de wijze waarop de milieukwaliteitseisen bij het plan zijn betrokken. Daarbij moet rekening gehouden worden met de geldende wet- en regelgeving en met de vastgestelde (boven)gemeentelijke beleidskaders. In de volgende subparagrafen wordt nader ingegaan op de van belangzijnde thema's, waaronder geluid, hinder, bodem, luchtkwaliteit en externe veiligheid. In hoofdstuk 4 worden de resultaten van het onderzoek naar de milieukundige uitvoerbaarheid beschreven. Hier wordt geconcludeerd dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met het gemeentelijk milieu- en omgevingsbeleid en er sprake is van een goede ruimtelijke ordening Geluid Wet geluidhinder De Wet geluidhinder heeft tot doel de mens te beschermen tegen geluidhinder. Dit is in de wet uitgewerkt in een normenstelsel voor de toelaatbare geluidbelasting in de woonomgeving. Alleen planologisch nieuwe situaties worden getoetst aan de wet. Naast woningen zijn er nog een aantal geluidgevoelige objecten aangewezen zoals scholen en zorginstellingen. In de Wet geluidhinder staan regels voor weg- en railverkeerslawaai en voor gezoneerde industrieterreinen. De wet werkt verder met zones: dit zijn aandachtsgebieden rond geluidbronnen waarbinnen regels en normen gelden om de negatieve gevolgen van geluidhinder te beperken. Bij (planologische) wijzigingen moet er akoestisch onderzoek plaatsvinden naar de gevolgen. De Wet geluidhinder kent een normenstelsel met een voorkeurswaarde en grenswaarden. Als de geluidbelasting beneden de voorkeurswaarde blijft dan zijn er vanuit de wet geen belemmeringen voor nieuwe geluidgevoelige situaties. Bij een geluidbelasting tussen de voorkeurswaarde en de grenswaarde moet er een gemotiveerd besluit genomen worden om nieuwe geluidgevoelige ontwikkelingen mogelijk te maken (hogere waarde). Voor het verlenen van een hogere waarde is de nota uitvoeringsbeleid hogere grenswaarde van de gemeente Arnhem van toepassing. Beleidsplan Geluid In augustus 2008 is het beleidsplan Geluid door de raad vastgesteld. Het beleidsplan Geluid heeft tot doel geluidsnormen voor nieuwe situaties af te stemmen op de aard en de functie van een gebied. Hierdoor kan beter rekening gehouden worden met ontwikkelingen en verwachting van de gebruikers van een gebied. In het centrum en dichtbij goed openbaar vervoer wil de gemeente Arnhem veel functies mogelijk maken. De beleidslijnen hiervoor zijn opgenomen in het Structuurplan Arnhem Als gebieden intensiever gebruikt worden neemt de kans op geluidhinder ook toe. Andere gebieden zoals de parken worden juist gewaardeerd om hun relatieve rust. Deze uitgangspunten hebben geleid tot een gebiedsgerichte invulling van geluidskwaliteiten binnen Arnhem. Naarmate de geluidbelasting hoger is neemt het belang van een zorgvuldige invulling van de totale leefomgevingskwaliteit toe Luchtkwaliteit Wet Luchtkwaliteit 2007 De Europese richtlijnen zijn geïmplementeerd in titel 5.2 van de Wet Milieubeheer. Het doel van deze wetgeving is het beschermen van mens en milieu tegen de negatieve effecten van luchtverontreiniging. De wet is primair gericht op het voorkomen van negatieve effecten op de gezondheid van de mens. Daarnaast zijn er voor de stoffen zwaveldioxide en stikstofoxiden ook normen opgenomen ter bescherming van ecosystemen. Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 23

24 Voor het toetsen van ruimtelijke plannen zijn de volgende grenswaarden het meest relevant: PM10 (fijnstof) 1. de jaargemiddelde concentratie van 40 µg PM10/m 3 mag met ingang van 1 januari 2005 niet worden overschreden; 2. de 24 uursgemiddelde concentratie van 50 µg PM10/m 3 mag met ingang van 1 januari 2005 niet vaker dan 35 keer per jaar worden overschreden; NO2 (stikstofdioxide) 1. de jaargemiddelde concentratie van 40 µg NO2/m 3 mag met ingang van 1 januari 2010 niet worden overschreden; 2. de uurgemiddelde concentratie van 200 µg NO2/m 3 mag met ingang van 1 januari 2010 niet vaker dan 18 keer per jaar worden overschreden. Voor de overige stoffen worden in Nederland geen overschrijdingen gerapporteerd. In de wet zijn de grenswaarden ten opzichte van eerdere regelgeving zijn ongewijzigd gebleven, maar de wet geeft net als het voorgaande BLK2005 (Besluit Luchtkwaliteit) meer armslag om ruimtelijke plannen die gevolgen hebben voor de luchtkwaliteit uit te voeren. Hierbij wordt tevens de term in betekenende mate (IBM) geïntroduceerd. Dit wil zeggen dat projecten met een bepaalde mate van verslechtering toch doorgang kunnen vinden. De grens ligt bij een toename van maximaal 3%. Deze 3% is gekoppeld aan de IBM projecten opgenomen in het Nationale Samenwerkingsverband Luchtkwaliteit (NSL). De NSL is in 2009 van kracht geworden. Beleidsnota Lucht en Uitvoeringsprogramma Luchtkwaliteit Het Arnhemse beleid op gebied van luchtkwaliteit is vastgelegd in de Beleidsnota Lucht uit Deze nota is erop gericht nieuwe overschrijdingen van de normen uit de Wet Milieubeheer te voorkomen en bestaande of dreigende overschrijdingen op te lossen. Daarnaast richt de Beleidsnota Lucht zich op het beperken van overlast door geurhinder. Voor wat betreft het halen van de normen uit het BLK2005 en de Wet Milieubeheer is de beleidsnota vertaald naar maatregelen in het Uitvoeringsprogramma Luchtkwaliteit Hinder In het kader van bedrijven en milieuzonering dienen de effecten van inrichtingen op hun omgeving (gevoelige bestemmingen, waaronder eventueel nieuw te ontwikkelen woningen) in beeld gebracht te worden. Voorbeelden van hinder zijn geluid, geur, stof of gevaar. In de VNG-publicatie 'Bedrijven en milieuzonering 2009' is een lijst van inrichtingen opgenomen waarbij de inrichtingen op grond van de hinder die zij veroorzaken, zijn opgedeeld in 6 categorieën. Hierbij wordt er vanuit gegaan dat een inrichting uit categorie 1 relatief weinig hinder veroorzaakt en een inrichting uit categorie 6 bijzonder veel hinder veroorzaakt. Geurhinder van industriële bedrijven Het beleidsplan Geur uit 2010 gaat in op geur afkomstig van industriële bedrijven waarvoor de gemeente Arnhem het bevoegde gezag is. Milieubeleid kan een positieve bijdrage leveren aan maatschappelijke thema's als gezondheid, veiligheid, leefbaarheid, duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit. Geur is een milieuaspect dat een belangrijke bijdrage levert aan de leefbaarheid. Het geurbeleid van de gemeente Arnhem sluit, voor zover dat mogelijk is, aan op het geurbeleid van de provincie Gelderland. Het doel van het geurbeleid is dat inwoners van Arnhem nu en in de toekomst niet worden blootgesteld aan geuroverlast door industriële bedrijven Externe veiligheid Met externe veiligheid wordt bedoeld de kans op overlijden van mensen buiten de grenzen van een bedrijf of transportmedium, als rechtstreeks gevolg van een ongeval met (gevaarlijke) stoffen binnen de grenzen van het bedrijf dan wel het transportmedium. In de externe veiligheid worden twee risicobegrippen gehanteerd het PR (Plaatsgebonden Risico) en het GR (Groepsrisico). 24 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

25 Landelijk beleid Voor bedrijven is op 28 oktober 2004 het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) in werking getreden. In het Bevi worden milieukwaliteitseisen vastgelegd die in de ruimtelijke planvorming moeten doorwerken. In het Bevi wordt een onderscheid gemaakt in kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten. De 10-6 PR contour geldt ten opzichte van kwetsbare objecten als grenswaarde en ten opzichte van beperkt kwetsbare objecten als richtwaarde. Het beoordelingskader voor het groepsrisico is een oriënterende waarde. Voor ondergrondse (aardgas)leidingen is er het Besluit externe veiligheid buisleidingen en voor de transportroutes (weg, water, spoor) het Besluit transportroutes externe veiligheid (Btev). In het Btev zijn de milieukwaliteitseisen vastgelegd die in de ruimtelijke planvorming moeten doorwerken. Gemeentelijk beleid Op 21 november 2005 is het beleidsplan Externe Veiligheid vastgesteld dat op 9 maart 2015 wederom met 4 jaar is verlengd. Dit beleidsplan beschrijft de mate van gewenste externe veiligheid in Arnhem. Uitgangspunt hierbij zijn de landelijke normen voor het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. In een groot gedeelte van de stad streven we naar het niet doen toenemen van de risico's. Op sommige plekken in de stad, op bedrijventerreinen voor zware industrie en de volgens het structuurplan stedelijke zone accepteren we een hoger risico dan op andere plaatsen. Wel moet daar extra aandacht zijn voor de beschikbare mogelijkheden voor rampenbestrijding, de zelfredzaamheid van mensen en de hulpverlening Groen en ecologie Regels ter bescherming van de natuur (Wet natuurbescherming) De Wet natuurbescherming vervangt het huidige wettelijke stelsel voor de natuurbescherming, als neergelegd in de Natuurbeschermingswet 1998, de Flora- en faunawet en de Boswet, door één integraal en vereenvoudigd kader. De wet neemt de Europese regelgeving als uitgangspunt. Waar dat noodzakelijk is voor een adequate bescherming van natuurwaarden waarvoor geen specifieke bescherming is voorzien in Europese regelgeving worden aanvullende nationale beschermingsvoorschriften verankerd. De wet gaat over de bescherming van de kernnatuurwaarden en de houtopstanden, als onderdeel van een groter maatregelenpakket gericht op de bescherming van natuurwaarden en het tegengaan van biodiversiteitsverlies. De taken en verantwoordelijkheden worden zoveel mogelijk bij de provincies neergelegd. Bescherming van gebieden De wet stelt specifieke kaders voor de instandhouding van gebieden die zijn aangewezen ter uitvoering van de Vogelrichtlijn en de Habitat-richtlijn (Natura 2000-gebieden). Voor de Natura gebieden gelden de instandhoudingsdoelstellingen die voortvloeien uit de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn. De Natura 2000-gebieden in Arnhem zijn: Veluwe, Gelderse Poort en IJssel. De vergunningplicht voor projecten is aan de orde als het project significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied.Voor activiteiten zonder mogelijke significante gevolgen is er geen vergunningplicht. Bescherming van soorten De wet sluiten aan bij het specifieke beschermingsregime uit de Vogelrichtlijn, de Habitatrichtlijn en de natuurbeschermings-verdragen, zoals het Verdrag van Bern en het Verdrag van Bonn. Er wordt voorzien in concrete verboden ten aanzien van onder meer het vangen en doden van in die bronnen genoemde diersoorten, de verstoring van deze soorten en aantasting van hun rust- en voortplantingsplaatsen, alsmede in een verbod op het plukken en vernielen van bepaalde planten. Voorts wordt voorzien in limitatief opgesomde gronden voor ontheffing van deze verboden. Anders dan in de oude Flora- en faunawet 2002 zijn enkel opzettelijk verrichte handelingen strafbaar. Bij vogels zijn bovendien verstoringen niet strafbaar als de staat van instandhouding van die vogelsoorten niet in gevaar komt. Gedeputeerde staten kunnen ontheffing verlenen van verboden als voldaan is aan de voorwaarden in artikel 3.3 lid 4 en artikel 3.8 lid lid 5. Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 25

26 Daarnaast geldt als beschermingsregime voor (nationale) soorten: 1. een zorgplicht die van toepassing is op alle natuurwaarden in Nederland; 2. een verbod op het opzettelijk doden van de in de bijlage van de wet genoemde dieren, met een ontheffingsregime dat ruimer is dan dat voor internationaal en europees beschermde soorten (zoogdieren, reptielen, amfibieën en thans op een rode lijst staande vissen, dagvlinders, libellen en kevers) (82 soorten); 3. een verbod op het vangen van dieren genoemd in de bijlage en het opzettelijk beschadigen van hun vaste voortplantings-plaatsen of rustplaatsen (zoals de dassenburcht); en 4. een verbod op het plukken of opzettelijk vernielen van in de bijlage genoemde vaatplanten (63 soorten, waaronder orchideeën). Er wordt voorzien in ruimere ontheffingsmogelijkheden, dan voor de strikt beschermde soorten gelden (artikel 3.10 lid 2). Voorts wordt het aantal bejaagbare soorten uitgebreid, worden door gedeputeerde staten goedgekeurde faunabeheerplannen sturend bij de schadebestrijding, populatiebeheer en jacht en komt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het stelsel van soortenbescherming, met inbegrip van de taken van het (op te heffen) Faunafonds, bij de provincies te liggen. Structuurvisie Arnhem In paragraaf wordt ingegaan op de ruimtelijke aspecten van de Structuurvisie Arnhem maar in de Structuurvisie wordt ook expliciet ingegaan op groen en ecologie. In paragraag 2.3 wordt het groen-blauwe raamwerk beschreven. Het landschappelijk belang, de specifieke ecologische waarden en de aandachts- en knelpunten van de verschillende landschappelijke zones die de stad kent worden toegelicht, alsook van de Ecologische hoofdstructuur en de bomenstructuur. Het gewenste groen-blauwe raamwerk is vertaald voor de gehele stad (zie afbeelding 3.2). Afbeelding 3.2 Uitsnede Groen - blauw raamwerk uit Structuurvisie Arnhem Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

27 Over het plangebied staat het volgende: Het dal van de Paasbergbeek, de Bronbeek en de Klarenbeek maken deel uit van de groene wig Oost. Deze dalzone loopt aan de oostkant door in de richting van Velp/ kasteel Rosendaal. Versterken van de karakteristiek van het beekdal van de Paasbergbeek. Benutten van kansen op langere termijn tot extensivering van bebouwing in de dalzone en daarmee versterking van de openheid van het beekdal. Verbeteren kwaliteit van deze zone door toekomstige herstructurering van het bedrijventerrein Schaapsdrift. Versterken van de karakteristiek van het beekdal van de Bronbeek in Wellenstein en de Klarenbeek in Angerenstein en langs de (Oude) Velperweg. Veiligstellen van de toevoer van water naar de beken. Verbinding leggen tussen het groen-blauwe raamwerk van Presikhaaf en de IJssel, ter hoogte van IJsseloord II. Groenplan Arnhem / 2015 Met het groenplan /2015 streeft de gemeente Arnhem ernaar om de landschappelijke, cultuurhistorische en ecologische waarden van het groen, door versterking en zonering, optimaal tot hun recht te laten komen, waarbij voldoende ruimte voor gebruikswens moet zijn. De ontwikkelingsinitiatieven en het beheer in en om de stad worden afgestemd op dat streefbeeld. Voor de hele stad is het structureel groen, het flexibel groen en de structurerende bomenlanen geïnventariseerd. Daarnaast zijn per gebied acties benoemd die noodzakelijk zijn om het gewenste groene beeld te realiseren (zie pagina 125 van het Groenplan Arnhem). Afbeelding 3.3 Uitsnede Groenplan Arnhem Ecologie Vanuit ecologisch perspectief vormen gebieds- en soortbescherming het basisdoel. Achterliggende ambitie is een versterking en verdere ontwikkeling tot een zo volledig mogelijk ecosysteem van kenmerkende Arnhemse natuur. Deze komt tot uitdrukking in de verscheidenheid aan planten en dieren in een samenhangend netwerk. Andere punten zijn: Alleen inzetten op natuur daar waar deze kansrijk is, waarbij cultuurlijk en natuurlijk beeld en gebruik op elkaar afgestemd zijn; Barrières van de stedelijke druk opheffen of zoneren. Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 27

28 Voor het plangebied gelden samenhangende natuurdoeltypen geformuleerd, met daaraan gekoppeld doelsoorten. Voor het plangebied geldt: "Overig groen en De Stenen stad". Met de doelsoorten: bomen, struiken en kruiden die extra natuurwaarden toevoegen; en huiszwaluw, huismus, gierzwaluw, zwarte roodstaart, vleermuizen, dagpauwoog en muurplanten. Het behoud en versterken van de natuurdoeltypen en de bijbehorende doelsoorten is uitgangspunt bij plannen en ingrepen. Groenbalans en -compensatie De uitgangspunten uit het Groenplan dienen als randvoorwaarden voor herontwikkeling. Dit betekent dat het bestaande groen zoveel mogelijk behouden blijft, zo zuinig mogelijk wordt omgegaan met bestaande en potentiële kwaliteiten, op kansrijke plekken groen wordt aangeplant, en versnippering wordt voorkomen Water Rijksbeleid Het Rijksbeleid op het gebied van het waterbeheer is vastgelegd in het Nationaal Waterplan (NWP) Deze is vanaf 17 december 2015 van kracht. Het plan geeft op hoofdlijnen de ambities weer van het Rijk ten aanzien van het nationale waterbeleid en het daaraan gerelateerde ruimtelijke beleid. De belangrijkste ambities richten zich op waterveiligheid, zoetwater en waterkwaliteit. Maar ook de Deltabeslissingen hebben in dit plan een plek gekregen, net zoals enkele waterafhankelijke thema's als natuur en duurzame energie. Daarnaast hebben Rijk, provincies, gemeente, waterschappen, en drinkwaterbedrijven afgesproken om gezamenlijk maatregelen te nemen voor een doelmatiger waterbeheer; het Bestuursakkoord Water (d.d. april 2011). De inzet ligt bij mooi, veilig, schoon, gezond en duurzaam beheer van watersysteem en waterketen. De kwaliteit moet omhoog tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten. In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte uit 2012 is water in 3 nationale belangen terug te vinden. Daarbij gaat het om de bescherming van de grondwaterkwaliteit en -kwantiteit, de bescherming en verbetering van de waterkwaliteit, een goede zoetwatervoorziening en voldoende ruimte voor waterveiligheid. Nieuw is de aandacht voor klimaatbestendige (her)ontwikkelingen, waarin water een belangrijk aspect is. In de Waterwet (22 december 2009) zijn ondermeer de gemeentelijke watertaken opgenomen: de zorgplicht voor het vasthouden en afvoeren van regenwater en de regierol van gemeenten bij de grondwaterzorgplicht. Provinciaal en regionaal beleid Op provinciaal niveau maakt het waterbeheer onderdeel uit van de Omgevingsvisie Gelderland (vastgesteld 9 juli 2014). Water maakt onderdeel uit van tweede centrale doelstelling namelijk het borgen van de kwaliteit en veiligheid van de leefomgeving. Het aspect Water heeft, net als andere beleidsvelden, geen autonoom beleidsplan meer, maar maakt onderdeel uit van de totale leefomgeving; het is nu verweven met aspecten waar het in de praktijk ook mee samenhangt. Realisatie van de doelstelling betekent onder meer: ontwikkelen met kwaliteit, met respect voor ruimtelijke, landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten; een robuust en toekomstbestendig water- en bodemsysteem voor alle functies; bij droogte, hitte en waterovervloed; een gezonde en veilige leefomgeving een gezonde vrijetijdseconomie en aandacht voor beleving, bereikbaarheid en toegankelijkheid van cultuur, natuur en landschap. 28 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

29 Daarnaast is de provincie nog aanspreekpunt voor drie zaken: onttrekkingen voor drinkwaterwinning; onttrekkingen ten behoeve van bodemenergiesystemen zoals koude- en warmte opslag (KWO); industriële onttrekkingen meer dan m³ per jaar. Beleid waterschap en gemeente De verantwoordelijkheid voor het stedelijk waterbeheer in Arnhem-Noord ligt bij het Waterschap Rijn en IJssel. Relevant beleid is opgenomen in het Waterbeheerplan ( ) en de Keur en legger van het waterschap. Het waterbeleid van de gemeente Arnhem is vastgelegd in de volgende beleidsplannen. Gemeentelijk RioleringsPlan ( ), vastgesteld op 2 november Dit plan richt zich op een verbetering van de kwaliteit van het rioleringsstelsel, op de vermindering van de vuiluitworp naar het oppervlaktewater, de bodem en het grondwater, op het voorkomen van overlast en op het vasthouden van schoon hemelwater in stedelijk gebied. Waterplan Arnhem ( ), vastgesteld op 19 oktober Door de gemeente Arnhem en haar waterpartners is dit TweedeWaterplan Arnhem opgesteld. Op 26 februari 2010 hebben gemeente en de beide waterschappen de intentieovereenkomst ondertekend. Het waterplan is gebaseerd op 4 hoofddoelstellingen: 1. Arnhem aantrekkelijke waterstad; 2. Klimaatbestendig watersysteem en waterketen; 3. Goede kwaliteit water en waterbodem; 4. Bewustwording. Aanpak wateroverlast Arnhem-Noord (vastgesteld 2 november 2015) Het plan heeft tot doel om Arnhem en vooral Arnhem-Noord, beter waterbestendig te maken tegen zware regenbuien. Daarom zal over elk plan een waterscan worden gelegd. Tijdens werkzaamheden in de openbare ruimte worden ruimtelijke maatregelen genomen die wateroverlast verminderen dan wel beperken. Resumé Uitgangspunt in het huidige beleid van gemeente, waterschap en provincie is dat planontwikkeling moet aansluiten bij een duurzaam integraal waterbeheer. Dit betekent dat: negatieve verstoring van de grondwaterstanden en -stromingen niet toegestaan zijn om grondwateroverlast en/of verdroging op de locatie en het boven- en benedenstrooms gelegen gebied te voorkomen. maatregelen getroffen moeten worden ter voorkoming van (grond)watervervuiling. bij nieuwbouw het regenwater binnen het plangebied afgekoppeld moet worden van de riolering en worden verwerkt op eigen terrein. voldoende oppervlaktewater aanwezig is en op de goede locatie. het verhard oppervlak zoveel mogelijk beperkt wordt. het gebruik van uitloogbare materialen en chemische bestrijdingsmiddelen niet is toegestaan. ontwikkelingen moeten bijdragen aan het verminderen of beperken van wateroverlast Bodem Voor dit conserverende bestemmingsplan is met behulp van het bodeminformatiesysteem van de gemeente Arnhem een inventarisatie uitgevoerd naar de bekende (mogelijke) gevallen van ernstige bodemverontreiniging in het betreffende plangebied die van invloed kunnen zijn op dit bestemmingsplan. Omdat het een conserverend bestemmingsplan betreft is er alleen gefocust op de grotere gevallen van ernstige bodemverontreiniging die een beperking en/of randvoorwaarde kunnen vormen bij het huidige gebruik/ de huidige functie van het gebied. Als toetsingskader wordt gebruik gemaakt van onderstaande bodemregelgeving: Wet Bodembescherming; Beleidsnota bodem 2012, Provincie Gelderland, gemeente Arnhem en gemeente Nijmegen, 1 december 2012; Besluit Bodemkwaliteit; Nota Bodembeheer, september 2011 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 29

30 3.6.8 Cultuurhistorie en archeologie Rijksbeleid Erfgoedwet Cultuurhistorische objecten die zeldzaam of schaars zijn en die voor mensen in hoge mate het beeld van Nederland bepalen, worden aangewezen als monumenten. In de Monumentenwet 1988 is vastgelegd hoe monumenten van bouwkunst en archeologie en stads- en dorpsgezichten beschermd moeten worden. Per juli 2016 maakt de Monumentenwet 1988 deel uit van de Erfgoedwet, dat hiermee het belangrijkste beschermingsinstrument voor het cultuurhistorisch én archeologisch erfgoed in Nederland is. Besluit ruimtelijke ordening (Bro) Cultuurhistorie moet op basis van de gewijzigde BRO (art ) goed in bestemmingsplannen verankerd worden. Dit behelst niet alleen een beschrijving van de aanwezige en te verwachten cultuurhistorische waarden, maar ook een waardering ervan en een advies over toekomstige omgang ermee, gelet op de ruimtelijke opgave die in het bestemmingsplan aan de orde is. Aangegeven moet worden hoe met de cultuurhistorische waarden rekening is gehouden in het bestemmingsplan (zie paragraaf 4.9) Verdrag van Valletta en de Wet op de archeologische monumentenzorg De bescherming van het archeologische erfgoed in de bodem en de inbedding ervan in de ruimtelijke ontwikkeling is het onderwerp van het Europese Verdrag van Valletta (Malta). In 1992 ondertekenden twintig Europese staten, waaronder Nederland, dit verdrag. De belangrijkste uitgangspunten van het verdrag zijn: archeologische waarden dienen zoveel mogelijk (in situ) in de bodem bewaard te blijven en beheermaatregelen dienen genomen te worden om dit te bewerkstelligen; vroeg in de ruimtelijke ordening dient al rekening gehouden te worden met archeologie; bodemverstoorders betalen het archeologisch (voor)onderzoek wanneer behoud in situ niet mogelijk is. In 2007 is het verdrag vertaald in de Monumentenwet Provinciaal beleid Beleidsprogramma Cultuur en Erfgoed In juli 2016 is het Beleidsprogramma Cultuur en Erfgoed 'Beleef het mee!' vastgesteld. In dit programma ligt het accent op de beleving van mensen. Daarnaast zoekt de provincie de balans tussen de maatschappelijke, economische en intrinsieke waarde van cultuur en erfgoed. Cultureel ondernemerschap blijft onverminderd van belang en komt terug in de economische waarde van cultuur en erfgoed. Voor wat betreft erfgoed krijgt vooral het functioneel gebruik ervan aandacht. Daarnaast zoekt de provincie nieuwe manieren van samenwerking waardoor de uitvoeringskwaliteit van restauraties en archeologie wordt vergroot. Gemeentelijk beleid Erfgoednota 'Panorama Arnhem' In de Erfgoednota 'Panorama Arnhem' wordt het accent verschoven van 'behoud door bescherming' naar 'behoud door ontwikkeling'. We gaan er vanuit dat de cultuurhistorie zo op een vroeg moment een actieve rol gaat spelen in veranderingsprocessen en ontwerpkeuzen. Het erfgoedbeleid wil de cultuurhistorische factor een zichtbare en samenhangende rol geven in deze stedelijke ontwikkelingen. Cultuurhistorie wordt ingezet als ontwikkelingskans en niet als belemmering. Archeologische verwachtingenkaart Archeologie is een integraal onderdeel van het erfgoedbeleid en als zodanig opgenomen in de erfgoednota. In de nota wordt voortgeborduurd op de uitgangspunten van het Verdrag van Malta. Behoud van archeologische waarden is het uitgangspunt en als dat niet mogelijk is, volgt veiligstelling door archeologisch onderzoek. Om permanente aandacht voor deze vorm van erfgoed te krijgen, is ingezet op constante voorlichting en educatie. Sinds 2008 beschikt de gemeente over een archeologische verwachtingenkaart voor heel Arnhem. De verwachtingenkaart geeft al in een vroeg stadium van planvorming globaal inzicht in de mate waarin archeologische resten in een gebied aangetroffen kunnen worden. 30 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

31 Conform de Erfgoedverordening geldt dat archeologisch onderzoek uitgevoerd moet worden als grondroerende werkzaamheden: in archeologisch waardevolle gebieden (buiten monumenten) dieper dan 40 cm-maaiveld reiken en groter zijn dan 30 m 2 ; in gebieden met een hoge archeologische verwachting dieper dan 40 cm-maaiveld reiken en groter zijn dan 200 m 2 ; in gebieden met een middelhoge archeologische verwachting dieper dan 40 cm-maaiveld reiken en groter zijn dan 500 m 2 ; in gebieden met een lage archeologische verwachting dieper dan 40 cm-maaiveld reiken en groter zijn dan m 2. Voor archeologisch waardevolle gebieden zijnde beschermde gemeentelijke of rijksmonumenten, geldt maatwerk. Voor rijksmonumenten beslist de Minister van OC&W. Gebieden die reeds onderzocht zijn en/of zijn vrijgegeven, zijn vrijgesteld van onderzoek. Aan het archeologische beleid dat in de verordening is verankerd, ligt de archeologische maatregelenkaart als basis. Structuurvisie De Structuurvisie Arnhem (2012) biedt een strategisch kader voor ruimtelijke planning op stedelijk niveau voor de lange termijn. Uitgangspunt is het voortbouwen op de karakteristieken van de historisch gegroeide stad. In de cultuurhistorische hoofdstructuur zijn de ruimtelijke, historische elementen weergegeven, die essentieel zijn voor Arnhem als geheel. Per landschappelijke karakteristiek zijn de ambities weergegeven. Vervolgens is een selectie gemaakt van die cultuurhistorische belangen en structuren die kansen bieden bij nieuwe gebiedsontwikkelingen in de stad: de 'Cultuurhistorische Kansenkaart'. De rijkdom van de Arnhemse cultuurhistorie is kader en inspiratiebron bij ruimtelijke ontwikkelingen in de stad Energie en duurzaam bouwen Rijksbeleid Nieuwe gebouwen en woningen moeten volgens landelijke regelgeving voldoen aan het Bouwbesluit. In het bouwbesluit worden de energieprestaties voor nieuwe gebouwen en woningen fasegewijs aangescherpt. Per 1 januari 2015 is de Energieprestatiecoëfficient (EPC) voor nieuwbouw van woningen aangescherpt tot 0,4. Voor overige gebouwen is de EPC afhankelijk van de functie. Verwachting is dat de EPC voor nieuwe woningen en gebouwen per 2020 nul wordt. Dit laatste betekent energieneutrale bouw. Nieuwe overheidsgebouwen moeten al vanaf 2018 energieneutraal gebouwd worden (BENG). Gemeentelijk beleid Het gemeentelijke beleid op het gebied van Energie en Duurzaam Bouwen is vastgelegd in het Programmaplan New energy made in Arnhem (2015) en in de Structuurvisie Arnhem (2012) Stadsklimaat In de Structuurvisie (december 2012) is de gemeentelijke ambitie verwoord om Arnhem klimaatbestendig te maken onder alle weersomstandigheden. Gestreefd wordt naar prettig toeven binnen- en buitenshuis en in elk geval het vermijden van ongewenste gezondheidsrisico's. Dit laatste geldt vooral voor de kwetsbare groepen in onze stad als ouderen. Opwarming van de stad tijdens warme dagen doet zich voor in de dichtbebouwde stenige gebieden met veel gebouwvolume, verharding en weinig groen. Het huidige stadsbestuur heeft de ambitie aangescherpt (coalitieakkoord ) door te bepalen dat hitteplekken moeten worden bestreden door een effectieve inzet van groen op daken en gevels van gebouwen, maar ook op de grond als (bijvoorbeeld) bomen. Op de Hittekaart van Arnhem is de gevoeligheid van de stad voor opwarming weergegeven (zie afbeelding 3.4). Versteende, dicht bebouwde delen van de stad hebben een verhoogde kans op opwarming en daarmee het ontstaan van stedelijke hitte-eilanden, wat ongewenste gevolgen voor het woon- en leefmilieu en het functioneren van deze gebieden kan hebben. Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 31

32 Het plangebied omvat een deel van Arnhem waar sprake is van grote verschillen in de mate van opwarming tijdens langdurige perioden van hitte. Het omvat zowel gebieden die sterk opwarmen (oranje en vooral de rood gekleurd gebieden), gebieden waar sprake is van een goed stadsklimaat (geel gekleurd) als gebieden die positief bijdragen aan het bovenlokale stadsklimaat (groen gekleurd). Dit komt omdat het plangebied zowel sterk versteende buurten omvat als delen van Klarendal als delen van de groene hoofdstructuur (Park Angerenstein bijvoorbeeld). Dit betekent dat ook de ambities met betrekking tot het stadsklimaat verschillen. Binnen het plangebied streeft de gemeente bij gebiedsontwikkelingen: In de oranje en zeer zeker rood gekleurde gebieden naar anticiperende maatregelen om het stadsklimaat ter plekke te verbeteren. Het huidige stadsbestuur heeft deze ambitie aangescherpt (coalitieakkoord ) door te bepalen dat echte hitteplekken, de rood gekleurde gebieden op de Hittekaart, moeten worden bestreden door een effectieve inzet van groen op daken en gevels van gebouwen maar ook op de grond als (bv) bomen. In de geel gekleurde gebieden naar het behoud van de huidige situatie; de gunstige verhouding tussen bebouwd en onbebouwd dient in die gebieden gehandhaafd te blijven. In de groen gekleurde gebieden te allen tijde naar het voorkomen van maatregelen die kunnen zorgen tot een vermindering van het positieve effect op het bovenlokale stadsklimaat. Dit betekent concreet het behoud van het huidige groene karakter. Afbeelding 3.4 Links: Hittekaart van Arnhem 2010 Rechts: Detail Hittekaart Besluit milieueffectrapportage In de Wet milieubeheer en het Besluit milieueffectrapportage is vastgelegd dat voorafgaande aan het ruimtelijke plan dat voorziet in een grootschalig project met belangrijke nadelige milieugevolgen een milieueffectrapport (MER) opgesteld dient te worden. De activiteiten waarvoor een MER-rapportage opgesteld moet worden zijn opgenomen in de bijlage van het Besluit m.e.r. Een bestemmingsplan kan m.e.r.-(beoordelings)plichtig zijn op de volgende manieren: Een plan kan m.e.r.-plichtig zijn indien een passende beoordeling op basis van artikel 19j, lid 2 van de Natuurbeschermingswet 1998 noodzakelijk is; Een plan kan m.e.r.-plichtig zijn indien sprake is van activiteiten en gevallen die de drempelwaarden uit de onderdelen C en D overschrijden en waarbij het plan wordt genoemd in kolom 3 (plannen). Een plan kan m.e.r.-(beoordelings)plichtig zijn indien het plan wordt genoemd in kolom 4 (besluiten) en er sprake is van activiteiten en gevallen die de drempelwaarden uit onderdeel C en D overschrijden. Bij een overschrijding van de drempelwaarden uit onderdeel C is in dit geval sprake van een m.e.r.-plicht. Bij een overschrijding van de drempelwaarden uit onderdeel D is het plan m.e.r.-beoordelingsplichtig. In het Besluit m.e.r. neemt het bestemmingsplan een bijzondere positie in, want het kan namelijk tegelijkertijd opgenomen zijn in zowel kolom 3 als in kolom 4 van het Besluit m.e.r.. Of het bestemmingsplan in deze gevallen voldoet aan de definitie van het plan uit kolom 3 of aan de definitie 32 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

33 van het besluit uit kolom 4 is afhankelijk van de wijze waarop de activiteit in het bestemmingsplan wordt bestemd. Als voor de activiteit eerst één of meerdere uitwerkings- of wijzigingsplannen moeten worden vastgesteld of nog een omgevingsvergunning milieu moet worden verleend dan is sprake van 'kaderstellend voor' en voldoet het bestemmingsplan aan de definitie van het plan. Is de activiteit geheel of gedeeltelijk als eindbestemming opgenomen voldoet het aan de definitie van het besluit. Op 1 april 2011 is het gewijzigde Besluit milieueffectrapportage in werking getreden. Een belangrijke wijziging betreft het indicatief maken van de drempelwaarden in onderdeel D van de bijlage bij het Besluit milieueffectrapportage. Concreet betekent dit dat, ook wanneer ontwikkelingen onder de in bijlage D opgenomen drempelwaarden blijven, het bevoegd gezag zich er nog steeds van moet vergewissen of activiteiten geen aanzienlijke milieugevolgen kunnen hebben, de zogenaamde 'vergewisplicht'. Het komt er op neer dat voor een bestemmingsplan dat betrekking heeft op activiteit(en) die voorkomen in onderdeel D en beneden de drempelwaarden vallen, een toets moet worden uitgevoerd of belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen worden uitgesloten. Voor deze toets wordt de term vormvrije m.e.r.-beoordeling gehanteerd. Deze vormvrije m.e.r.-beoordeling kan tot twee conclusies leiden: belangrijke nadelige milieugevolgen zijn uitgesloten: er is geen m.e.r.(-beoordeling) noodzakelijk; belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu zijn niet uitgesloten: er moet een m.e.r.(- beoordeling) plaatsvinden. 3.7 Economisch beleid Algemeen De gemeente heeft haar economische visie en koers voor de middellange termijn vastgelegd in de Economische Agenda Arnhem De agenda stelt dat in de eerste plaats de basis op orde moet zijn. De gemeente wil daarom zorgen voor een gunstig ondernemingsklimaat door adequate dienstverlening te bieden en geschikte, goed bereikbare vestigingsplaatsen in een stimulerende economische omgeving. In de tweede plaats kunnen de sterke sectoren verder worden uitgebouwd. Het gaat dan om de verdere versterking als zesde kantorenstad van ons land en het behalen van winst in de sectoren zorg & welzijn en toerisme & vrije tijd. Tot slot gaat de gemeente Arnhem extra werk maken van haar kansrijke economische clusters: energie- & milieutechnologie en mode & vormgeving. Dit zijn bedrijvensectoren, waarin Arnhem bijzonder is en die een sterke basis bieden om een regionale en nationale positie op te bouwen. Toetsing van het bestemmingsplan aan het economisch beleid Dit bestemmingsplan voorziet niet in nieuwe reguliere bedrijvigheid (m.u.v. nutsvoorziening) of commerciële functies binnen het plangebied. Dit bestemmingsplan biedt de mogelijkheid om een gedeelte van een woning in gebruik te nemen ten behoeve van een beroep aan huis, waaronder mede begrepen bed and breakfast. Aan dit gebruik zijn wel diverse voorwaarden gekoppeld, zo moet het de bewoner zijn die het beroep uitoefent en mag de oppervlakte niet meer mag bedragen dan 1/3 van de vloeroppervlakte van de woning. Daarnaast mag het gebruik niet leiden tot een onevenredige aantasting van het woon- en klimaat of parkeerdruk ter plaatse. Functies als detailhandel (internetverkoop hiervan uitgezonderd), horeca en prostitutie zijn niet toegestaan. Met de hiervoor genoemde mogelijkheden die worden geboden wordt er een bijdrage geleverd aan het verbeteren van de leefbaarheid en sociale samenhang in de wijk. Geconcludeerd wordt dat het voornemen in overeenstemming is met het economisch beleid. 3.8 Sport-, recreatie- en spelen beleid De Sportvisie ( ) Op 19 december 2011 heeft de gemeenteraad 'De Sportvisie' vastgesteld. De nieuwe sportvisie is opgesteld om onder andere in te spelen op belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen, zoals vergrijzing (meer aandacht voor bewegen en een andere manier van sporten), ander type sporter, andere sportbehoefte, overgewicht jeugd, ander type vrijwilligeren de kandidatuur Olympische Spelen 2028 en Nederland Sportland Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 33

34 De ambitie van het nieuwe sportbeleid is: 75% van de Arnhemmers sport of beweegt in Hoewel bepaalde groepen in Arnhem intensief sporten, ligt de gemiddelde sportdeelname (in %) van de Arnhemse bevolking net iets onder het gemiddelde van andere grote steden. Ruim 35% van de Arnhemmers sport/ beweegt niet of zeer weinig. Lagere percentages sporters/ bewegers vindt men vooral onder gehandicapten, jongeren van 12 tot 18 jaar, 25 t/m 34-jarigen, 65-plussers en mensen met een lage sociaal economische status. Deze mensen moeten extra worden geactiveerd om te gaan bewegen en sporten Nota Ruimte voor de Jeugd (Spelennota) ( ) De nota Ruimte voor de Jeugd uit 2009 geeft een overall visie op spelen en ontmoeten. De gemeente Arnhem onderstreept de noodzaak van speelruimte omdat spelen van groot belang is voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van kinderen van 0 25 jaar. De gemeente streeft er naar, volgens de richtlijnen van de NUSO, per hectare netto woongebied 300m 2 (= 3%) te reserveren voor speelruimte (formeel en informeel). Kinderen spelen niet alleen op formele ruimtes met toestellen, maar ook op informele ruimtes als trottoirs, pleinen, tuinen en parken. Met name natuurlijke speelruimtes zijn plekken die vaak veel uitdagender zijn om te spelen. Verder is er aandacht voor voorzieningen die voldoen aan de wensen van jongeren vanaf 13 jaar. In deze leeftijdscategorie is er niet zozeer sprake van 'spelen', maar gaat het vooral om ontmoeting en sport Toetsing van het bestemmingsplan aan het Sport-, Recreatie- en Spelen beleid Dit bestemmingsplan voorziet niet in de aanleg van nieuwe sportparken of andere recreatieve voorzieningen. Bestaande sportcomplexen en recreatieve voorzieningen zijn overeenkomstig de geldende planologische kaders toegestaan. 3.9 Overige beleidsuitgangspunten Coffeeshopbeleid Algemeen De nota Arnhems Coffeeshopbeleid (2009) geeft als hoofddoelstelling: het terugdringen van overlast c.q. het beperken van de inbreuk op het woon- en leefklimaat door softdrugshandel. Er is beleid geformuleerd om de handhaving te intensiveren. Tevens is aangegeven met welk instrumentarium dit wordt gedaan en door wie dit wordt uitgevoerd. Uitvoering van dit beleid waarborgt ook in dit plangebied beheersing van de problematiek. Er is geen aparte bestemmingscategorie voor de coffeeshops gecreëerd. Toetsing van het bestemmingsplan aan het coffeeshopbeleid Dit bestemmingsplan laat binnen het plangebied geen coffeeshops toe Prostitutiebeleid Algemeen In de nota 'Van Rood naar Groen Arnhemse Prostitutie op weg naar normalisatie (2000)' is het Arnhems prostitutiebeleid vervat. De opheffing van het wettelijke bordeelverbod per 1 oktober 2000 was aanleiding voor het opstellen van dit beleid. Dit beleid is nog steeds van kracht. Ten aanzien van de raamprostitutie, overige seksinrichtingen en de tippelprostitutie voert het gemeentebestuur van Arnhem een actief vestigingsbeleid. Het actief vestigingsbeleid bestaat uit de volgende elementen: concentratie van de raamprostitutie op één plek; het aan een maximum binden van het aantal ramen en werkplekken (120 en dat is een halvering van het aantal ramen en werkplekken ten opzichte van de voormalige raamprostitutielocatie in het Spijkerkwartier); het aan een maximum binden van het aantal overige seksinrichtingen op 8 in heel Arnhem, waarbij overgangsrechtelijke situaties uitgezonderd - in elke wijk ( CBS- wijkindeling) maximaal 1 seksinrichting gevestigd mag zijn, ook worden hierbij beperkingen toegepast; concentratie van de tippelprostitutie. 34 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

35 Het gemeentebestuur bepaalt hiermee zélf de locatie waar deze vormen van prostitutie zich mogen manifesteren alsmede de omvang ervan en voorkomt hiermee dat de prostitutie zich ongecontroleerd over de stad uitspreidt. De gemeente wil hiermee voorkomen dat bepaalde vormen van prostitutie overlast voor de omgeving veroorzaken. Deze overlast zou kunnen ontstaan doordat er een concentratie van bijvoorbeeld privé-huizen in een bepaalde wijk ontstaat (eerder zagen we immers dat vooral oudere wijken in Arnhem erg aantrekkelijk lijken te zijn voor de vestiging van seksinrichtingen) of doordat de prostitutiefunctie conflicteert met bepaalde andere functies. Toetsing van het bestemmingsplan aan het prostitutiebeleid In het plangebied is geen seksinrichting aanwezig en ook in het CBS-telgebied is geen seksinrichting aanwezig. In Arnhem mogen maximaal 8 seksinrichtingen zijn, waarbij er maximaal één seksinrichting per telgebied is toegestaan. In Arnhem zijn op dit moment 5 seksinrichtingen. Dat betekent dat er nog theoretisch ruimte is voor één seksinrichting binnen het telgebied. Dit bestemmingsplan laat een seksinrichting niet toe maar het plan bevat wel een afwijkingsmogelijkheid voor het college om een seksinrichting toe te staan. In artikel 36 onder 5 zijn de voorwaarden hiervoor opgenomen. Eén van de voorwaarden is dat het woon- en leefklimaat niet onevenredig wordt aangetast en dat er geen onevenredige vergroting van de parkeerdruk ontstaat. Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 35

36 36 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

37 Hoofdstuk 4 Milieu- en omgevingsaspecten 4.1 Inleiding In dit hoofdstuk worden de beperkingen gegeven die van belang kunnen zijn bij ruimtelijke ontwikkelingen in het plangebied. 4.2 Geluid In het kader van de Wet geluidhinder is voor dit bestemmingsplan op dit moment geen akoestisch onderzoek noodzakelijk. Binnen dit conserverende plan worden geen nieuwe geluidgevoelige functies bij recht mogelijk maakt. Dergelijke ontwikkelingen zijn alleen mogelijk via afzonderlijke planherzieningen waarbij in voorkomende gevallen aan de Wet geluidhinder moet worden getoetst. Conclusie Het bestemmingsplan is in overeenstemming met de Wet geluidhinder en het Arnhemse beleidsplan geluid. 4.3 Luchtkwaliteit Het bestemmingsplan maakt geen ontwikkelingen mogelijk die een onderzoek naar luchtkwaliteit noodzakelijk maakt. Er is geen sprake van een toename van het aantal gemotoriseerde verkeersbewegingen van en naar het plangebied. Het aspect luchtkwaliteit vormt daarmee geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan. Conclusie Het aspect luchtkwaliteit heeft geen gevolgen voor het plan. 4.4 Hinder Hinder Binnen het plangebied bevinden zich kantoren (langs de Velperweg), scholen (Bernardlaan, Alberdingh Thijmstraat), bedrijfspercelen, verpleeghuizen (Velperweg, Bronbeeklaan), detailhandel, sportvelden (Vondellaan, Vosdijk), woningen, een parochiehuis, dansschool en een stadspark. De meeste inrichtingen binnen het plangebied zijn maximaal milieucategorie 2. Op het bedrijventerrein AkzoNobel zijn in principe bedrijven tot en met milieucategorie 2 toegestaan. Alleen ter plaatse van het bedrijfsperceel van Teijin Aramid is een hogere milieucategorie toegestaan (maximaal cat. 3.2.). Op basis van de VNG brochure bedrijven en milieuzonering geldt voor bedrijven/inrichtingen een richtafstand 1 ten opzichte van woningen binnen woongebieden of gemengde gebieden (wonen naast werken). Voor milieucategorie 1 bedrijven/inrichtingen geldt ten opzichte van woningen (rustige woonwijk) een maximale richtafstand van 10 meter. Voor milieucategorie 2 bedrijven/inrichtingen is dit 30 meter en voor milieucategorie 3.2 bedrijven/inrichtingen 100 meter. Ten opzichte van woningen binnen een gemengd gebied zijn deze richtafstanden respectievelijk 0, 10 en 50 meter. Bij ontwikkelingen binnen de richtafstand kan gemotiveerd van de richtafstand worden afgeweken. De bedrijven/inrichtingen binnen het plangebied moeten voldoen aan de normen/eisen genoemd in het Activiteitenbesluit en/of de verleende omgevingsvergunning (onderdeel milieu), waarbij getoetst wordt ten opzichte van de dichtstbijzijnde woningen. Dit bestemmingsplan maakt geen nieuwe milieubelastende of milieugevoelige functies mogelijk. Dit betekent dat er vanuit hinder geen belemmeringen voor dit bestemmingsplan zijn. 1. Afstand waardoor een voldoende ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende bedrijven of inrichtingen enerzijds en een milieugevoelige functie als wonen anderzijds kan worden gecreëerd Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 37

38 Geurhinder Binnen en in de directe omgeving van het plangebied zijn geen industriële bedrijven waarbij geur een rol speelt. Dit betekent dat er vanuit geur geen belemmeringen voor dit bestemmingsplan zijn. Conclusie Voorliggend bestemmingsplan voorziet ten aanzien van hinder in een goede milieukundige situatie. 4.5 Externe veiligheid Basisnet spoor en weg Op 1 april 2015 is de regeling 'Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen' in werking getreden. Het Basisnet geldt voor het transport van gevaarlijke stoffen via de weg, spoor en het water. Per traject geeft Basisnet een risicoplafond voor het vervoer van gevaarlijke stoffen. Het risicoplafond wordt enerzijds bepaald door het aantal transporten dat Arnhem per jaar passeert en anderzijds door het aantal aanwezige personen (volgens het bestemmingsplan) in de omgeving van het spoor. Met het Basisnet ligt de gebruiksruimte voor het vervoer van gevaarlijke stoffen en de veiligheidszone voor de ruimtelijke ordening vast. Externe veiligheid in het plangebied Binnen het plangebied ligt een gedeelte van het spoortraject Arnhem-Zutphen en de A12 waarover transport van gevaarlijke stoffen plaatsvindt. Daarnaast liggen er twee ondergrondse aardgasleidingen (diameter 8 inch, maximale druk 40 bar) binnen het plangebied. Spoortraject Arnhem-Zutphen Voor het spoortraject ter hoogte van het plangebied zijn de transporthoeveelheden niet dusdanig hoog dat er een 10-6 PR 2 contour is. Daarnaast wordt de oriënterende waarde voor het groepsrisico 3 niet overschreden en hoeft er geen rekening te worden gehouden met de aanwezigheid van een plasbrandaandachtsgebied (PAG). Weg A12 In verband met het transport van gevaarlijke stoffen via de A12 moet ter hoogte van het plangebied rekening worden gehouden met een 10-6 PR contour van 16 meter vanuit het midden van de weg (A12). Binnen deze afstand bevinden zich geen kwetsbare en/of beperkt kwetsbare objecten. Daarnaast geldt er op dit traject een plasbrandaandachtsgebied van 30 meter vanaf de rechterkant van de rechterrijhelft. De bebouwing binnen het plangebied ligt niet binnen het PAG. Daarnaast wordt de oriënterende waarde voor het groepsrisico niet overtreden. Ondergrondse aardgasleiding Binnen het plangebied liggen twee aardgasleidingen met een diameter van 8 inch met een maximale druk van 40 bar. De leidingen hebben geen 10-6 PR contour. Wel moet er rekening worden gehouden met een zakelijke rechtstrook van 4 meter vanuit het hart van de leiding. Voor een veilig en bedrijfszeker gastransport en ter beperking van gevaar voor personen en goederen in de directe omgeving van de gastransportleidingen moeten binnen de zakelijke rechtstrook diverse activiteiten (o.a. het aanbrengen van diepwortelende beplanting) achterwege blijven. Dit is geregeld door het opnemen van de dubbelbestemming Leiding - Gas op de verbeelding en het stellen van nadere voorwaarden in de regels. In 2012 is er voor alle ondergrondse aardgasleidingen binnen Arnhem een groepsrisicoberekening uitgevoerd waarbij getoetst is aan het Bevb (Besluit externe veiligheid buisleidingen). Een en ander is uitgewerkt in het rapport Externe veiligheid buisleidingen MRA, analyse ten behoeve van toetsing aan het Bevb, 6 februari 2012 (save/oranjewoud). Hieruit volgt dat het groepsrisico laag is en de oriënterende waarde voor het groepsrisico daardoor niet wordt overschreden. 2. Het PR (Plaatsgebonden Risico) is het risico op een bepaalde plaats. het PR is de kans dat een persoon, die zich permanent en onbeschermd op die plaats zou bevinden, overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongeval met (gevaarlijke) stoffen. De norm voor het PR is de 10-6/jr PR contour. 3. Het GR (GroepsRisico) is de kans dat in een keer een groep mensen van tenminste een bepaalde grootte komt te overlijden als rechtstreeks gevolg van een ongeval met (gevaarlijke) stoffen. De norm voor het GR is een oriënterende waarde. 38 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

39 Verantwoording Binnen het plangebied zijn geen nieuwe ontwikkelingen voorzien. Dit betekent dat binnen de PRcontour niet gebouwd kan worden en het groepsrisico niet zal toe en/of afnemen. Een verdere verantwoording van het groepsrisico is niet noodzakelijk. Vanuit externe veiligheid zijn er geen belemmeringen voor dit bestemmingsplan. Conclusie Dit bestemmingsplan is overeenstemming met de wet- en regelgeving ten aanzien van externe veiligheid. De gasleidingen zijn beschermd middels het opnemen van de dubbelbestemming Leiding - Gas. 4.6 Groen en ecologie Beschrijving bestaande natuurwaarden Het oostelijk deel van het plangebied bestaat uit parken Angerenstein, Insula Dei, Sacré Coeur en Beek op de Paasberg, onderdeel van de Groene Wig Oost. Verder zijn er de grote groenstructuren langs de A12 met bosgebied en Bronbeek als landgoed. Alle gebieden liggen buiten de Bebouwde Kom Boswet. De gebieden vormen leefgebied voor diverse diersoorten, zoals vleermuizen, eekhoorn, ijsvogel en spechten. Ook zijn er belangrijke floragebieden, waaronder het bronbossen in Beek op de Paasberg en park Angerenstein. Het stedelijke gebied is over het algemeen ruim opgezet, met diverse plantsoenen. Veel woningen hebben tuinen en er zijn enkele binnentuinen. Langs de Velperweg, de Huyghenslaan, Rosendaalseweg en de Bronbeeklaan staan bomenrijen en lanen, onderdeel van de groene hoofdstructuur. Binnen het plangebied staan diverse bomen die opgenomen zijn in de 'Waardevolle bomenlijst 2014', onder andere op en nabij het terrein van Casa de Pauw en woonzorgcentrum De Vreedenhoff en in het noordelijke deel van de Laan van Klarenbeek. De gebouwen en tuinen en plantsoenen vormen leefgebied voor gewone dwergvleermuis, huismus en gierzwaluw. Vleermuizen gebruiken de bomenrijen en lanen als geleiding om zich te oriënteren in de wijk. De bomen zijn veelal oud genoeg om als verblijf te dienen voor spechten. Aangezien binnen dit bestemmingsplan geen nieuwe ontwikkelingen worden mogelijk gemaakt, is het uitvoeren van onderzoek naar groen en ecologie niet noodzakelijk. Waardevolle groenstructuren worden in dit bestemmingsplan wel beter beschermd door middel van het opnemen van de dubbelbestemming Waarde - Landschap en de bestemming Groen - Landschap en park. Er is bij de keuze van de bestemming nadrukkelijk gekeken naar het aanwezige beleid voor de groene waardevolle gebied in het plangebied. Het groen-blauwe raamwerk uit de Structuurvisie Arnhem en het structurele groen en de structurerende bomenlanen uit het Groenplan Arnhem zijn hierbij als basis gebruikt. Dat betekent dat de bomenrijen langs diverse straten zoals de Velperweg, Bronbeeklaan, Rosendaalseweg en Huijgenslaan in dit bestemmingsplan zijn beschermd met een aanduiding 'bomenrij'. De gebieden die zijn aangewezen als structureel groen hebben een zware groen bestemming gekregen (Groen - Landschap en park of Waarde - Landschap). Hiermee zijn deze groene gebieden adequaat beschermd. De aanduiding 'bomenrij' zat niet in de geldende bestemmingsplannen en is dus nieuw. Voor een aantal gebieden is de groenbestemming gewijzigd. Dat geldt bijvoorbeeld voor: de zones/taluds langs de A12 en het spoor; de sportvelden van de Paasberg; het groene parkje in Molenbeke. Conclusie Er behoeft in het kader van ecologie geen onderzoek plaats te vinden. Daarnaast wordt met dit bestemmingsplan de bescherming van waardevolle groenstructuren op een adequate juridische wijze geregeld. Voor meer informatie hierover wordt verwezen naar paragraaf 5.4. Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 39

40 4.7 Water Oppervlaktewater In het plangebied komt relatief veel oppervlaktewater voor. Door het gebied stromen (delen van) de Beek op de Paasberg, de Klarenbeek-Molenbeek en de Bronbeek. Deze beken zijn zogenaamde sprengbeken, wat wil zeggen dat ze door de mens zijn gegraven dan wel heel sterk zijn vergraven. De bronnen van deze beken zijn gegraven en hebben meestal een karakteristiek komvormig uiterlijk. Het beekwater is van lokale afkomst en vaak maar een paar honderd meter breed. De toevoer is een kwetsbare combinatie van de aanwezigheid van leemlagen in de ondiepe ondergrond en hoogteverschillen in het maaiveld. Neerslag infiltreert in de bodem en zakt naar het (diepe) grondwater. In het geval dat in de ondergrond een leemlaag aanwezig is, kan het water niet wegzakken naar dit diepe grondwater, maar stagneert het water op deze leemlaag. Het creëert een lokale grondwaterstand; een schijngrondwaterstand. En juist dit grondwater is de voeding van de sprengbeken. Eenmaal doorboort zijn leemlagen niet meer te herstellen en zal het schijngrondwater op die plek verder wegzakken naar het diepere grondwater vanaf de Veluwe. Op het grote niveau van het grondwatersysteem heeft dit geen gevolgen, maar lokaal kan het uiteindelijk wel grote negatieve effecten hebben; namelijk van een afname van de watervoerendheid tot zelfs het geheel droogvallen van de beek. Het is zeker dat sinds het afbreken van de vestingwallen en de daarop volgende stadsuitbreiding veel van deze leemlagen zijn beschadigt. Ook zijn delen van de beken uit het zicht verdwenen en in een buis gelegd (de beekriolen). In het sportpark De Paasberg is zelfs het clubgebouw over de beek gebouwd. Ter plaatse van de resterende leemlagen binnen het bovenstrooms beïnvloedingsgebied van de beken is een dubbelbestemming Waarde - Geomorfologie opgenomen (zie Artikel 29). Deze dubbelbestemming voorziet expliciet in de bescherming en instandhouding van de aanwezige leemlagen en de doorstroming van beken. De meeste beken zijn gegraven om molens van voldoende water te voorzien om ze daarmee te kunnen aandrijven. Door de ontwikkeling van stoommachines werden de watermolens overbodig en verloren de beken hun functie als energiebron. De meeste watermolens werden afgebroken en de beken kregen een andere inrichting; als karakteristiek element in de inrichting van de landgoederen. Het huidige beeld van de Arnhemse parken is in vele gevallen in die periode ontstaan. Het gebruik van beken als decoratief element op de landgoederen kent ook een keerzijde. De voormalige buffers bij de watermolens, de wijers, zijn getransformeerd naar vijvers met grote wateroppervlakken. En omdat de beken maar een relatief gering debiet hebben, kan het voorkomen dat in warme, droge tijden de hoeveelheid water soms niet genoeg is om de vijvers te kunnen doorspoelen. Hierdoor neemt de waterkwaliteit af. Vanaf de tweede helft van de 20 e eeuw zijn op enkele plekken in de parken fonteinen aangelegd. Hoewel de functie van de fonteinen vooral decoratief van aard is, kunnen ze wel zorgen voor een verbetering van de waterkwaliteit. De fonteinen zorgen voor stroming in het water en het vernevelde en terugvallende spuitwater brengt extra zuurstof in de vijvers. Binnen het plangebied is één uitzondering op de kwalificatie beek: de watergang langs de Schavenmolenstraat in de wijk Molenbeke. Deze waterloop maakt geen onderdeel uit van een beek en behoort qua vormgeving ook eerder thuis in het polderlandschap van het iets verder gelegen Arnhemse Broek of Presikhaaf. De watergang wordt gevoed door hemelwater, grondwater en water uit de vijver aan de Adolf van Nieuwaarlaan. Overtollig water wordt met behulp van een gemaaltje afgevoerd naar de Molenbeek, net voordat deze beek onder de spoorbaan het plangebied uitstroomt. Verder liggen op meerdere plekken in het plangebied nog enkele tijdelijke waterpartijen; te weten de bodempassages en wadi's. Bijna al het water is in eigendom van het Waterschap Rijn en IJssel, met uitzondering van de particuliere vijvers voor het AKZO-terrein. Grondwater Het plangebied strekt zich uit over de rand van de Veluwestuwwal en heeft veel hoogteverschil. Het gebied kenmerkt zich door het golvende karakter van het maaiveld. Noord-zuid gezien loopt het maaiveld af van maximaal 45 meter boven N.A.P. naar 10 meter boven N.A.P. Maar ook van oost naar west is redelijk wat hoogteverschil aanwezig. Onder het plangebied is een grondwatersysteem aanwezig dat globaal van noord naar zuid stroomt. Dit grondwater is afkomstig van de Veluwe en stroomt af richting de Betuwe en de IJssel. Het niveau van het grondwater daalt over het plangebied van circa 21 naar 11 meter boven N.A.P. Door de hoogtevariatie in het maaiveld komt het grondwater op variabele dieptes onder maaiveld voor. 40 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

41 In de ondergrond van de stuwwal komen soms leemlagen voor. De onvoorspelbaarheid van deze leemlagen is dat ze geen aaneengesloten laag in de bodem vormen en dat de richting waarin ze liggen sterk varieert. Deze lagen zijn ontstaan in de ijstijden en vormen in de ondergrond ondoorlatende lagen voor infiltrerend water. Het infiltrerende water stagneert op deze lagen en stroomt daarna over de horizontale leemlagen af richting de beken (zie ook aspect oppervlaktewater). Bij verticale lagen wordt het water "terug" omhooggestuwd. De aanwezigheid van grondwater op zo'n ondoorlatende laag wordt ook wel een schijngrondwaterstand genoemd. Op enkele plekken bevindt het schijngrondwater zich vlak onder het maaiveld. Daar zijn in het verleden vaak kuilen of kommen gegraven om bij het water te komen: een sprengkop. Deze kommen zijn in veel gevallen nog terug te vinden in het landschap als een beginpunt van een sprengbeek. Vanwege het grote belang van de leemlagen voor de aanvoer van water naar de beken, zijn de leemlagen die binnen de invloedssfeer van de beken liggen, juridisch beschermd met de dubbelbestemming "Waarde - Geomorfologie". De overgang van de stuwwal bevindt zich globaal in de zone tussen de Velperweg en de spoorbaan Arnhem-Zutphen. Dat houdt in dat de grondwaterhuishouding in deze zone behoorlijk complex is. Het maaiveld wisselt in hoogte en op sommige plekken ligt een leemlaag. Tegelijk staat deze zone al onder invloed van de IJssel. Bij hoge rivierstanden blokkeert de rivierkwel (een grondwaterstroom vanaf de rivier landinwaarts gericht) de afvoer van Veluwekwel (grondwater dat vanaf de Veluwe naar de rivier stroomt). Dit kan resulteren in hoge grondwaterstanden, soms zo hoog dat het grondwater in kelders of kruipruimtes staat; bijvoorbeeld in Wellenstein. Op andere plekken in de overgangszone is op de overgang een leemlaag aanwezig. Als op die plekken de rivierkwel de Veluwekwel blokkeert, dan kan door de bovenliggende leemlaag het Veluwegrondwater nergens heen en komt het grondwater onder druk te staan. Bij het doorboren van de leemlaag, bijvoorbeeld voor de aanleg van een kelder of een fundering, komt het grondwater door de druk omhoog. Met als waarschijnlijk gevolg dat in droge bodems nu (periodiek) grondwater staat. Vaak is dit de oorzaak van grondwateroverlast in deze overgangszone. Afvalwatersysteem Door de omvang van het plangebied zijn bijna alle in Arnhem gebruikte afvalwatersystemen in het plangebied terug te vinden: het gemengde rioolstelsel (de oudste vorm), de na-oorlogse opvolger (het gescheiden stelsel) en het geïntegreerde stelsel (het stelsel dat vanaf ongeveer 2000 is aangelegd). Daarnaast is de afgelopen 10 tot 15 jaar in wijken met een gemengd rioolstelsel veel openbaar gebied afgekoppeld. In veel gevallen wordt het afgekoppelde hemelwater ter plekke geïnfiltreerd, maar in enkele gevallen vindt afvoer plaats naar een beek. Ook veel particulieren hebben het hemelwater afgekoppeld. Uiteindelijk gevolg is dat het gemengde rioolstelsel minder zwaar belast wordt, waardoor bij zware regenbuien minder problemen ontstaan door wateroverlast. In het grootste deel van het plangebied wordt het afvalwater onder vrij-verval afgevoerd naar één van de twee hoofdgemalen in Arnhem-Noord; het Driepoortengemaal in Presikhaaf en het Rijngemaal bij de John Frostbrug. Alleen in de wijk Molenbeke ligt een zelfstandig functionerend rioolsysteem. Het rioolgemaal staat aan de watergang bij de Schavenmolenstraat. De riolering op het AKZO-terrein is gedeeltelijk nog een particulier stelsel. Door het plangebied liggen enkele belangrijke transportriolen en deze zijn beschermd door een dubbelbestemming Leiding - Riool. Waterattentiekaart Hierna is een kaart opgenomen waarin de meest van belangzijnde onderdelen van de waterhuishouding binnen het plangebied zijn aangegeven. Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 41

42 Afbeelding 4.1 Waterhuishoudkundige situatie binnen het plangebied Conclusie Dit bestemmingsplan is overeenstemming met de beleidsuitgangspunten ten aanzien van de waterhuishouding. Van belangzijnde voorzieningen (o.a. leemlagen en hoofdriolering) zijn beschermd middels de opgenomen dubbelbestemmingen. 4.8 Bodem Voor dit conserverende bestemmingsplan is met behulp van het bodeminformatiesysteem van de gemeente Arnhem een inventarisatie uitgevoerd naar de bekende (mogelijke) gevallen van ernstige bodemverontreiniging in het betreffende plangebied die van invloed kunnen zijn op dit bestemmingsplan. (zie onderstaand tabel en kaartje in bijlage 1). Voor alle gevallen geldt de volgende gebruiksbeperking: Graven in en afvoer van de verontreinigde grond is niet toegestaan zonder toestemming van het bevoegd gezag en dient vooraf gemeld te worden aan het bevoegd gezag. Daarnaast zijn in onderstaand tabel per locatie de specifieke beperkingen aangegeven. Adres BISnr. Omschrijving Specifieke gebruiksbeperkingen A Schaapsdrift 51 e.o Grond: diverse Geen grondwater onttrekken Grondwater VOCl zonder toestemming van bevoegd B Velperweg 76 (AKZO) 0014 Grond: diverse Grondwater: zink gezag Wbb Geen grondwater onttrekken zonder toestemming van bevoegd gezag Wbb C Molenbeekstraat 24 e.o Grondwater: VOCl Geen grondwater onttrekken zonder toestemming van bevoegd gezag Wbb D Vosdijk (vml stort ENKA) 0002 Grond: stortmateriaal E Beeldhouwerstraat 27a Grond; zware metalen F Van Huevenstraat thv Grond: PAK Verharding intact laten 26 G Plattenburgerweg 67a 0772 Grond: zware metalen en PAK Terughoudend met consumptie van voedingsgewassen en voorkomen dat kleine kinderen veel in contact komen met de verontreinigde grond 42 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

43 H Plattenburgweg Grond: lood I Vosdijk (thv 5) 4185 Grond: zware metalen J Velperweg/Vosdijk (gasontvangststation) 0014 Grond: zware metalen en PAK K Velperweg Grond en grondwater: olie en aromaten Geen grondwater onttrekken zonder toestemming bevoegd gezag Wbb L Velperweg 2-2a 4267 Grond: zware metalen en OCB's M Velperweg 28 (kantoor) 0137 N Molenbeke rioollekkages 2115 Grondwater: VOCl Geen grondwater onttrekken zonder toestemming van bevoegd gezag Wbb O Velperweg Grond: PCB's P Hoflaan Grond: minerale olie De kwaliteit van de bodem (inclusief grondwater) in het plangebied vormt voor wat betreft de bestaande functies geen gevaar voor de volksgezondheid, onder de voorwaarde dat men zich voor de betreffende locaties aan de geldende gebruiksbeperkingen houdt. Bij concrete bestemmingsplanwijzigingen en/of nieuwbouw plannen, waarbij nog onvoldoende inzicht is in de bodemkwaliteit, is een bodemonderzoek conform NEN 5740 noodzakelijk. Conclusie Het aspect bodemkwaliteit vormt geen belemmering voor dit bestemmingsplan. 4.9 Cultuurhistorie Het plangebied omvat veel elementen en structuren die van cultuurhistorische waarde zijn. Oorspronkelijk bevonden zich vier landgoederen in het gebied (Presikhaaf, Rennen Enk, Angerenstein en Bronbeek). Deze hebben grote invloed gehad op de verschijningsvorm van het gebied. Daarnaast is de (Oude) Velperweg al sinds de middeleeuwen een belangrijke uitvalsweg van de stad. Beschrijving van de cultuurhistorische waarden Molenbeke - Velperweg Noord Het stadsbeeld in Molenbeke is door sloop, latere (moderne) invullingen en functiewijzigingen te versnipperd geraakt om nog te kunnen spreken van een duidelijke samenhang, die van algemeen belang is voor de gemeente Arnhem wegens de schoonheid ervan, een geheel eigen karakter of een bijzonder hoge zeldzaamheidswaarde. Wel bevinden zich in het gebied een rijksmonument en een aantal gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden. Deze zijn terug te vinden in de lijst cultuurhistorie opgenomen in bijlage 2 bij deze toelichting. AkzoNobel-terrein e.o. Het AkzoNobel-terrein wordt vrijwel geheel in beslag genomen door de kantoren en bedrijfsgebouwen van AkzoNobel. Het plangebied is geïnventariseerd op cultuurhistorische waarden. Op basis van deze cultuurhistorische inventarisatie zijn een aantal gebouwen en objecten aangewezen als beschermde monumenten, andere zijn gekwalificeerd als cultuurhistorisch waardevol (zie bijlage 2). Een transformatie van kantoren en bedrijfsgebouwen naar andere functies is in principe mogelijk, mits gestreefd wordt naar instandhouding van de cultuurhistorische waarden. Angerenstein Angerenstein is gelegen op de zuidelijke flank van de stuwwal van het Veluwe-massief. De landschappelijke overgang van de Veluwse stuwwaluitlopers naar de polders in het rivierengebied is terug te vinden in de hoger gelegen woongebieden rond Raapopseweg en Huijghenslaan, en de lagergelegen vlakte in de zuidelijke rand van Plattenburg. Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 43

44 Het park Angerenstein is een restant van een veel groter landgoed. Het park is grotendeels aangelegd in een vroeg negentiende-eeuwse romantische Engelse landschapsstijl. Behalve het park bleven het landhuis, een vroeg twintigste-eeuwse koetshuis, bijgebouwtjes en een poort bewaard. Het huidige park bevat tuinarchitectuur en elementen van de aanleg uit verschillende perioden, met beken, watervallen, vijvers en een pergola. In het park bevindt zich verder een sprengenbeek. Samen met het oude huis en bijgebouwen vormt het park een tastbare herinnering aan de historie van het oude landgoed. Het park bezit een groot aantal bijzondere cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten. Het restant van het landgoed Angerenstein bepaalt voor een groot deel de structuur van de omliggende wijken en dient thans als fraai stadspark voor dit gebied. Het park is beschermd als gemeentelijk monument. Rennen Enk was oorspronkelijk onderdeel van de bezittingen van het klooster Monnikenhuizen. In de zeventiende eeuw werd een landhuis gebouwd en een park aangelegd. Halverwege de negentiende eeuw werd het landhuis vergroot en werd een romantisch park aangelegd. Sinds 1966 wordt het landhuis gebruikt als woonoord voor bejaarden en zijn diverse gebouwen verrezen op het terrein. Het landhuis is beschermd als rijksmonument. De woonwijk Angerenstein Zuid (Huijghenslaan e.o.) is een middenstandswijk die vanaf omstreeks 1900 in fasen is ontstaan en bezit een bijzondere stedenbouwkundige aanleg. De wijk heeft een vrij ruim en groen karakter, waarin een belangrijke rol is weggelegd voor de ruime voor- en achtertuinen met doorzichten tussen de panden door, de laanbeplanting en het omliggende groen van de parken Klarenbeek en Angerenstein. De Huijghenslaan kent een brede opzet met zijbomen en een forse laanbeplanting (esdoorn, beuk). De Julianalaan vormt met haar brede berm, beek en forse bomen een harmonieuze overgang naar Park Angerenstein. Behoud van dit tuindorpkarakter is uitgangspunt: de bebouwingstypologie, de ruime voor- en achtertuinen met doorzichten tussen de panden door, de laanbeplanting en groene bermen en de reliëfaccenten. Op diverse plekken in de wijk is de Klarenbeek in het zicht gelaten. Dit geldt vooral langs de noordoostzijde van de Laan van Klarenbeek. Al bij de aanleg van deze straat zijn de beek, de bruggetjes en de woningen vanuit één stedenbouwkundig concept gerealiseerd. De historische beken hebben hoge cultuurhistorische waarde en moeten voor de toekomst behouden blijven. In Angerenstein bevinden zich, naast cultuurhistorisch waardevolle structuren en objecten, tevens rijks- en gemeentelijke monumenten (zie bijlage 2). Paasberg De wijk is gelegen op de stuwwal van het Veluwe-massief, tegen de zuidelijke flank van de Paasberg. Hierdoor loopt het terrein voor het grootste deel met een lichte helling op naar het noorden. In Paasberg bevinden zich twee parken die 'overgebleven' zijn van de landgoederen Presikhaaf en Bronbeek, Park Sacre Coeur en park Bronbeek. De twee parken bezitten grote cultuurhistorische waarde. Ze vormen een belangrijke groene schakel in de vrijwel aaneengesloten krans van stadsparken en (voormalige) landgoederen aan de noord- en oostzijde van de stad. Park Sacre Coeur bevindt zich op (een deel van) het voormalige landgoed Presikhaaf. In 1865 spleet de spoorlijn Arnhem-Zutphen het landgoed in tweeën, waarna vanaf 1882 een wandelpark werd aangelegd als onderdeel van de Vogel- en Plantentuin aan de Velperweg. Van de negentiendeeeuwse aanleg resteren thans vele fraaie groenelementen, een groot deel van de waterpartijen en een deel van het wandelpadenpatroon. Van de oorspronkelijke bebouwing resteert afgezien van het voormalige koetshuis (Velperweg ) niets. Het park is beschermd als gemeentelijk monument. Bronbeek werd rond 1820 als buitenplaats aangelegd. Tegenwoordig is het park het terrein van het Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen. Bronbeek kent een rijke historische gelaagdheid en bevat belangrijke restanten uit de periode voor de aanleg van de buitenplaats Bronbeek. Daarnaast zijn ook de diverse stadia in de ontwikkeling van de buitenplaats na 1819 en de institutionele periode vanaf 1859, toen het terrein in gebruik werd genomen als vestigingsplek voor het Koninklijke Militaire Invalidenhuis, zichtbaar. Het hospitaal en de commandantswoning zijn beschermde rijksmonumenten. Uitgangspunt is de ruimtelijke structuur van deze gebieden zoveel mogelijk in stand te houden, zodat de cultuurhistorische waarden blijven bestaan. Hierbij is het belangrijk om de kenmerken per landgoed te benadrukken en het eigen groene karakter te versterken. Uitgangspunt bij de beken in het plangebied (Beek op de Paasberg en Bronbeek) is versterking ervan. 44 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

45 De woonwijk Paasberg ontstond in de jaren twintig van de vorige eeuw, nadat de gemeente Arnhem in 1921 enkele terreinen had aangekocht van de familie Van Pallandt. Aan de wijk lag een plan voor een tuindorp ten grondslag. Het deel van de wijk ten westen van de Bronbeeklaan werd grotendeels in de eerste helft van de jaren dertig bebouwd, terwijl er na de Tweede Wereldoorlog nog enkele leeg gebleven kavels werden bebouwd. In het zuidelijke deel van de wijk staan vooral twee-onder-eenkapwoningen, terwijl in het noorden, waar de kavels in het algemeen iets kleiner zijn, meer rijen van verschillende lengte zijn te vinden. De meeste panden bestaan uit twee bouwlagen onder een zadeldak of schilddak, maar een laag minder komt ook voor. Aan de Bernardlaan en de Lippe Biesterfeldstraat staan vier flatgebouwen, in 1953/1954 gebouwd in een late, zakelijke variant van de Delftse schoolstijl (ook wel "Shakehands-architectuur" genoemd). De flats zijn nog niet ingrijpend gerenoveerd en bezitten tal van oorspronkelijke onderdelen. De woonwijk Paasberg bezit een bijzondere stedenbouwkundige structuur. Behoud van het tuindorp karakter is uitgangspunt, evenals de reliëfaccenten. Ook de andere boven genoemde cultuurhistorische karakteristieken moeten conserverend bestemd worden. In bijlage 2 is een lijst van monumenten en cultuurhistorisch waardevolle objecten opgenomen die voorkomen Paasberg. Plattenburg De wijk Plattenburg is niet in één plan aangelegd en gebouwd, maar in fasen gecreëerd, wat duidelijk zichtbaar is in het gevarieerde en soms rommelige straatbeeld. Het meest eenduidige beeld valt te geven met het complex arbeiderswoningen rond de Maria van Gelrestraat. Het complex bestaat uit rijtjes tweelaags woningen onder doorlopende zadeldaken. De straten zijn recht en vrij smal, maar bij de kruisingen van de Maria van Gelrestraat zijn pleintjes gecreëerd, en in het hart van het complex ligt een flinke pleinachtige ruimte met een plantsoen. Voor het overige vinden we in deze buurt vrijwel alle mogelijke typen stedelijke woonhuizen die gebruikelijk zijn in de Interbellumperiode. In het algemeen valt te stellen dat de panden zijn voorzien van forse zadel- en schilddaken, en dat traditionele bouwmaterialen het beeld bepalen. De Velperweg en de Oude Velperweg met de negentiende-eeuwse villabebouwing vormt een bijzondere cultuurhistorisch waardevolle structuur. De grote villa's en dubbele herenhuizen aan de Velperweg, vormen samen met de laanbeplanting, de villavoortuinen en het hekwerk een statiggroene ruimte en representatieve woonlocatie voor de gegoede burgerij. De oude Velperweg heeft een iets meer gemengd ruimtelijk karakter doordat hier ook kleinere woningen staan, maar ook hier overheerst de uitstraling van een negentiende-eeuwse villa straat door laanbeplanting, ruime voortuinen en erfafscheidingen (hekwerk, muurtjes, hagen). Deze karakteristieken moeten in het bestemmingsplan beschermd worden. In Plattenburg bevinden zich naast rijks- en gemeentelijke monumenten tevens cultuurhistorisch waardevolle structuren en objecten, zie bijlage 2. Waardering en bescherming van de clutuurhistorische waarden Het doel van bescherming is om de cultuurhistorische waarden in stand te houden. In bijlage 2 zijn de cultuurhistorische objecten opgenomen die belangrijk zijn in het plangebied. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen: 1. Beschermd stadsgezicht; 2. Monumenten; 3. Beeldbepalende objecten. Hieronder worden deze verschillende categoriën en de wijze waarop deze zijn beschermd toegelicht. Ad. 1. Beschermd stadsgezicht In het plangebied ligt een deel van het gemeentelijk beschermd stadsgezicht 'Hoflaan e.o.'. Hieronder volgt een beschrijving van dit gemeentelijk beschermd stadsgezicht. Cultuurhistorische waarde Het woonbuurtje Hoflaan e.o. is een typisch voorbeeld van laat negentiende-eeuwse en vroeg twintigste-eeuwse stedenbouw. In het buurtje met middenstandswoningen en kleine herenhuizen liggen Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 45

46 relicten van het agrarisch verleden van dit gebied. De St. Jan de Doperkerk met pastorie vormt sinds de bouw niet alleen een landmark, maar ook een belangrijk sociaal-cultureel ankerpunt in dit gedeelte van de wijk Klarendal. De winkelpuien van panden langs de Hoflaan en Verlengde Hoflaan herinneren aan de rol die buurtwinkels vroeger in het dagelijks leven speelden. De open ruimte aan de noordzijde van de St. Jan de Doperkerk en de in de jaren 50 aangelegde Doctor J.C. Hartogslaan met aanpalende bebouwing uit de wederopbouwperiode, getuigen van het bombardement dat in 1941 plaatsvond. Afbeelding 4.2 Waardenkaart gemeentelijk beschermd stadsgezicht. Het deel ten zuidoosten van de Rosendaalsestraat is gelegen in het plangebied van dit bestemmingsplan. Historisch-ruimtelijke of stedenbouwkundige waarde De stedenbouwkundige waarde wordt bepaald door de historische wegenstructuur, het stratenpatroon, de verkavelingsstructuur en het bebouwingsbeeld, waarbij de ligging op de flank van de stuwwal in belangrijke mate bepalend is geweest. Het gebied vertelt het verhaal van de stedenbouwkundige praktijk van organische gebiedsontwikkeling door speculatieve woningbouw, 46 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

47 waarbij kleine reeksen woonhuizen door particuliere initiatiefnemers in verschillende fasen werden gerealiseerd. Prestedelijke structuren en elementen werden bij de ontwikkeling van het buurtje in de stedenbouwkundige opzet geïntegreerd. Gaafheid of herkenbaarheid De historisch-ruimtelijke structuur van het buurtje is in gave staat. Door de aanwezigheid van oude boerderijtjes, de verschijningsvorm van de woonhuizen, de open ruimten, het stratenpatroon, verkavelingsstructuren en elementen als overbouwde steegjes, voortuinen met smeedijzeren hekwerken en historische winkelpuien is nog duidelijk herkenbaar dat het gebied vanaf het einde van de negentiende eeuw in een relatief korte periode werd getransformeerd van een agrarische omgeving naar een woonbuurtje. In het buurtje bevinden zich diverse panden met een architectuurhistorische waarde, waarvan de gaafheid relatief hoog is. De gevelwanden zijn van hoge cultuurhistorische waarde. Het buurtje is bovendien van bijzondere belang vanwege de visuele relatie met de St. Jan de Doperkerk, die een belangrijke landmark in de wijk Klarendal vormt. Voor dit bestemmingsplan gaat het om het volgende gebied binnen het beschermde stadsgezicht: de hoek zuidzijde Rosendaalsestraat en de oostelijke zijde Hoflaan: Rosendaalsestraat: 298 t/m 334 (even) Hoflaan:2 t/m 20, 34 t/m 48, 52 t/m 68 (even) De bebouwing aan de zuidzijde van de Rosendaalsestraat en de oostzijde van de Hoflaan dateert uit de periode De aaneengesloten bebouwing bestaat uit blokjes van twee tot vier woonhuizen (kleine herenhuizen) die als architectonische eenheid zijn vormgegeven. Door onderlinge verschillen in nok en goothoogte, een afwisseling van kapvormen en accenten als verhoogde ingangen, balkons en erkers is sprake van een grote variatie in gevelbeeld. Een aantal woningen heeft een souterrain. De panden worden gekenmerkt door een geometrische vormgeving en een verzorgde architectuur. De bebouwing is vormgegeven in de stijl van de 'Overgangsarchitectuur' uit het begin van de twintigste eeuw, waarin diverse elementen van zowel de neostijlen als de Jugendstil met elkaar zijn verweven. Het bebouwingsbeeld wordt in sterke mate bepaald door de vooruitspringende bakgoten op houten gootklossen, de bakstenen dakhuizen en de hoekige torenbekroningen, die in sommige gevallen zijn voorzien van gemetselde pinakels met een natuurstenen bekroning. Een algemene karakteristiek van de bebouwing is het levendige gevelbeeld. Tussen de bebouwing en de straat liggen voortuinen die merendeels nog worden afgebakend door de oorspronkelijke smeedijzeren hekwerken. Hardstenen trappen zijn aanwezig om het niveauverschil tussen de tuin en de begane grond te overbruggen. Hoflaan is het overblijfsel van een pand, dat evenals de andere panden langs de Hoflaan een symmetrische opzet kende. Bebouwing uit het begin van de twintigste eeuw die oorspronkelijk ter hoogte van de huidige Doctor J.C. Hartogslaan stond, raakte tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd door een bombardement. Een deel van deze bebouwing werd nadien gesloopt. De zijgevel van het pand Hoflaan en het pand Doctor J.C. Hartogslaan 2-2a dateren uit de wederopbouwperiode. Waardevolle zichtlijnen en landmarks Vanaf de Rosendaalsestraat is in westelijke richting een zichtlijn op de toren van de Sint-Eusebiuskerk aanwezig. Dit onderstreept de functie van de Rosendaalsestraat als oude uitvalsweg van de stad Arnhem. Binnen het beschermd stadsgezicht zijn het schip en de toren van de St. Jan de Doperkerk, die beschouwd kan worden als een belangrijke landmark in dit gebied, waarneembaar vanaf verschillende locaties, onder meer vanaf de Rosendaalsestraat tussen de bouwblokken door. Voortuinen, hekwerken en tuinmuren Een groot deel van de panden langs de Hoflaan en de Rosendaalsestraat heeft een voortuin. Veel van deze particuliere tuinen worden begrensd door de originele smeedijzeren hekwerken. Dit is het geval bij Rosendaalsestraat 298, , , , , , , , en en bij Hoflaan 6-8, 52, 54-56, en Winkelpuien In het beschermd stadsgezicht komt een aantal panden met historische winkelpuien voor. Deze panden komen voor langs de Hoflaan en Verlengde Hoflaan. Het vroeg twintigste-eeuwse pand Hoflaan heeft een smalle hoekgevel, waarin zich de entree van de winkel bevindt. Zowel aan de zijde van de Hoflaan als aan de zijde van de Rosendaalsestraat heeft dit pand een etalagevenster met bovenlichten Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 47

48 onder ijzeren latei, die aan de uiteinden wordt afgesloten door natuurstenen blokken. Hoekaccenten Een belangrijk kenmerk van de bebouwing in het beschermd stadsgezicht zijn de hoekaccenten in de vorm van een licht schuine, risalerende hoektraveeën, die veelal zijn voorzien van een balkon. Deze uniforme hoekoplossingen dragen niet alleen bij aan de karakteristiek van de individuele panden, ook vanuit historisch-stedenbouwkundig perspectief hebben de afgeschuinde hoeken betekenis. Een markant voorbeeld hiervan is te vinden op Hoflaan 68. Vertaling in het bestemmingsplan Het gemeentelijk beschermd stadsgezicht is beschermd met een dubbelbestemming Waarde - Cultuurhistorie (artikel 28). De waardevolle zichtlijnen, historische voorgevelrooilijn, stegen en tuinhekken zijn opgenomen op een cultuurhistorische waardenkaart (zie bijlage 1 bij de regels). In artikel 28 is geregeld dat bij eventuele verbouw rekening moet worden gehouden met deze waarden. Er kunnen ook nadere eisen worden gesteld aan de bebouwing. Hiermee zijn de cultuurhistorische waarden van het gemeentelijk beschermd stadsgezicht adequaat beschermd. Ad 2. Monumenten Monumenten (zowel gemeentelijk- als rijksmonumenten) worden beschermd door de Erfgoedwet. Dit betekent niet dat aan beschermde monumenten geen wijzigingen kunnen plaatsvinden. Ze worden dus niet "bevroren". De eigenaar is overigens wel vergunningplichtig op grond van de Erfgoedwet of de Arnhemse erfgoedverordening. Dit maakt het mogelijk om transformatieprocessen te kunnen begeleiden en te sturen. Het College van burgemeester en wethouders is vergunningbevoegd voor zowel gemeentelijk als rijks beschermde monumenten. Afhankelijk van de aard van de ingreep heeft de minister (= rijksdienst voor cultureel erfgoed) een lichte (adviesrecht) of zwaardere rol (adviesplicht) in de vergunningprocedure met betrekking tot rijks beschermde monumenten. Doordat de monumenten worden beschermd door de Erfgoedwet is bescherming in het bestemmingsplan niet nodig. Ad. 3. Beeldbepalende objecten Het plangebied kent veel beeldbepalende objecten. Deze objecten kennen geen bescherming via de Erfgoedwet. Indien deze objecten beschermd dienen te worden, kan dit worden geregeld in het bestemmingsplan. In dit bestemmingsplan hebben een aantal objecten een functieaanduiding 'cultuurhistorische waarden' gekregen. Het gaat dan om de beeldbepalende objecten op het AKZOterrein (o.a. de energiecentrale en het portiersgebouw), op het terrein van Insula Dei (toegangshek en het landhuis) en een aantal gebouwen op het terrein van Bronbeek (o.a. de dierenverblijven en de boerderij). De functieaanduiding 'cultuurhistorische waarden' betekent dat deze objecten niet zonder omgevingsvergunning gedeeltelijk of geheel gesloopt kunnen worden. Een vergunning kan alleen worden verleend indien zorgvuldig wordt omgegaan met de cultuurhistorische elementen. De parken in het plangebied bevatten ook waardevolle cultuurhistorische elementen. Het gaat dan onder andere om het parkje in Molenbeke (met waterpartij) en park Bronbeek. Deze parken hebben een bestemming 'Groen - Landschap en park en binnen deze bestemming zijn het behoud of herstel van de op deze gronden voorkomende dan wel daaraan eigen cultuurhistorische waarden beschermd middels een vergunningsplicht. Voor de overige beeldbepalende objecten geldt dat er voor is gekozen om deze in het bestemmingsplan niet te beschermen. Het gaat om grotendeels particuliere panden die vaak deel uit maken van een groter bouwblok (bijvoorbeeld rijwoningen). De kans dat deze woningen worden gesloopt is erg klein. Een bescherming met een functieaanduiding 'cultuurhistorische waarden' is dan erg zwaar en gezien het bovenstaande niet noodzakelijk. Conclusie Dit bestemmingsplan is overeenstemming met de beleidsuitgangspunten ten aanzien van de cultuurhistorie. Van belangzijnde cultuurhistorische waarden, die geen andere bescherming genieten, zijn voorzien van de dubbelbestemming Waarde - Cultuurhistorie en Waarde - Landschap of de functieaanduiding 'cultuurhistorische waarden', waarmee de bescherming van de waarden is gewaarborgd. 48 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)

49 4.10 Archeologie Het plangebied ligt in de overgangszone van de Zuidoost-Veluwe stuwwal en het rivierengebied. In de voorlaatste ijstijd is hier door erosieprocessen een zogenaamde 'hellingafspoelingswaaier' ontstaan, een waaier van zand en grind. Noordelijk van het plangebied zijn meerdere erosiegeulen bekend waarin zich beekdalen vormden. De overgangszone heeft een hoge archeologische verwachting omdat voor de prehistorische mens op korte afstand verschillende landschappen te exploiteren waren. Ondanks de hoge verwachting zijn er in het plangebied maar een paar vindplaatsen bekend, gelegen tussen de Velperweg en Oude Velperweg. Het gaat om de vondstlocatie van een Romeinse munt (sestertius) en urn met crematieresten. De ouderdom van de urn is onbekend, maar in de prehistorie en Romeinse tijd was crematie gedurende bepaalde perioden een gebruikelijk grafritueel, vooral vanaf de overgang van de brons- naar de ijzertijd (circa 1000 v. Chr.). De vindplaatsen staan te boek als archeologisch waardevol gebied. De (Oude) Velperweg en Rosendaalsestraat betreffen ook historische routes met daaraan grenzend meerdere boeren hofsteden. Nabij de Oude Velperweg lag ook de Bethanische watermolen, functionerend aan de Molenbeek die in zuidwestelijke richting de stad stroomde. In het plangebied komen diverse archeologische verwachtingen voor. Bescherming van deze eventuele verwachtingen zijn, conform de voorwaarden opgenomen in het Erfgoedverordening, doorvertaald in de dubbelbestemmingen. Binnen het plangebied zijn twee archeologisch waardevolle gebieden aanwezig ter hoogte van vindplaatsen. Voor deze gebieden ligt de onderzoeksgrens op respectievelijk 30 m 2 en 40 cm-huidig maaiveld. Het archeologische onderzoekstraject bestaat normaliter uit de stappen bureauonderzoek, booronderzoek, proefsleuvenonderzoek en opgraving. Per stap wordt afgewogen of vervolgonderzoek nodig is. Behoud van eventueel aanwezige archeologische waarden staat voorop. Conclusie In het kader van dit bestemmingsplan is het uitvoeren van een archeologisch onderzoek niet noodzakelijk. De archeologische verwachtingswaarden zijn in dit plan middels dubbelbestemmingen op een adequate wijze beschermd Stadsklimaat De klimaatbestendigheidsambitie is voor wat betreft hitte in de stad vertaald naar aanbevelingen voor specifieke gebieden. Volgens de Hitte-attentiekaart (afbeelding 4.3) ligt het plangebied in overwegend twee klimatologische eenheden: de gele en de lichtblauwe. Voor die delen van het plangebied die zijn gelegen in de gele klimatologische eenheid op de Hitteattentiekaart betekent dit: 1. behoud van het huidige relatief goede stadsklimaat door het behoud van de verhouding tussen bebouwing en open groene ruimte. 2. het benutten van kansen tot het zoveel mogelijk vergroenen van de openbare ruimte. 3. het benutten van kansen om gebouwen te voorzien van verticaal groen en dakgroen ter voorkoming opwarming van het gebouw zelf en uitstraling warmte naar omgeving. Dakgroen is daarbij vooral effectief voor een beter binnenklimaat (en daarmee de energievraag). 4. gebruik maken van de juiste materialen voor gebouwen waarmee de opwarming van de gebouwen en de omgeving kan worden verminderd. Voor die delen van het plangebied die zijn gelegen in de lichtblauwe klimatologische eenheid betekent dit: 1. Behoud van het huidige (klimatologische) situatie die ervoor zorgt dat deze gebieden niet opwarmen en bijdragen aan het bovenlokale stadsklimaat. 2. Voorkomen van het toevoegen van bebouwing en verharding, verstening. Voor dat deel van het plangebied dat in de oranje gekleurde klimatologische eenheid ligt (AKZOterrein) dient bij herontwikkeling te worden ingestoken op het terugdringen van de mate van verharding van het gebied als geheel. Zowel ten aanzien van bebouwing als verharding. Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017) 49

50 Afbeelding 4.3 Hitte-attentiekaart van Arnhem 4.12 Besluit milieueffectrapportage Besluit milieueffectrapportage Situatie plangebied Artikel 2.7 van de Wet natuurbescherming Het plangebied grenst aan Natura 2000-gebied 'Veluwe'. Gezien de aard dit bestemmingsplan (beheersmatig) en het feit dat geen nieuwe ontwikkelingen zijn meegenomen, wordt geconcludeerd dat er geen sprake zal zijn van een aantasting van de instandhoudingsdoelstellingen van een Natura gebied. Een passende beoordeling op basis van artikel 2.7 van de Wet natuurbescherming is in het kader van dit bestemmingsplan dan ook niet noodzakelijk. Derhalve is geen sprake van een m.e.r.-plicht op basis van artikel 7.2a van de Wet milieubeheer. Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) Op 1 juli 2015 is de PAS in werking getreden. De PAS is een gezamenlijke, samenhangende aanpak van alle betrokken overheden op provinciaal en rijksniveau. De PAS bevat maatregelen die leiden tot een afname van stikstofdepositie en maatregelen die leiden tot een versterking van de natuurwaarden in de Natura 2000-gebieden. Door deze maatregelen kunnen in en rondom de Natura 2000-gebieden nieuwe economische activiteiten, zoals bedrijfsuitbreidingen die stikstofdepositie veroorzaken, worden toegelaten. Activiteiten met een waarde van minder dan 0,05 mol per hectare per jaar worden als verwaarloosbaar beschouwd; deze activiteiten hoeven niet te worden gemeld (ook al niet onder de ontwerp Regeling). Ook cumulatief beschouwd zorgen deze activiteiten voor geen effecten voor de natuurlijke kenmerken van Natura 2000-gebieden, aldus de toelichting van de PAS. Gelet op het conserverende karakter van dit bestemmingsplan, kan worden geconcludeerd dat sprake is van een activiteiten die als verwaarloosbaar kan worden beschouwd. Drempelwaarden Besluit m.e.r. 50 Bestemmingsplan 'Velperweg e.o.' (vastgesteld, 27 november 2017)