Botuline bij dystonie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Botuline bij dystonie"

Transcriptie

1 Botuline bij dystonie

2

3 Sinds de jaren 80 van de vorige eeuw is het mogelijk om verschillende vormen van dystonie te behandelen met botulinetoxine. Botulinetoxine wordt vooral als behandeling gebruikt bij focale dystonieën, zoals torticollis, blefarospasme, spasmodische dysfonie, oromandibulaire dystonie en schrijfkramp. In 80 tot 90 procent van de gevallen verbeteren deze aandoeningen door botulinetoxine in de overactieve spieren te injecteren. Na twee tot vier maanden wordt de behandeling herhaald omdat de botulinetoxine dan is uitgewerkt. Bij een dystonie van meerdere lichaamsdelen worden de injecties met botulinetoxine vaak gecombineerd met bepaalde medicijnen. Wat is Botulinetoxine? Botulinetoxine is een giftige stof die wordt gemaakt door een bacterie met de naam Clostridium botulinum. Er zijn twee typen Botulinetoxine beschikbaar: Botulinetoxine type A (namen Botox, Dysport en Xeomin ); Botulinetoxine type B (naam Neurobloc ). De preparaten Botox en Dysport worden in Nederland het meest gebruikt. Zij hebben een verschillende samenstelling, maar een vergelijkbaar effect. In het Radboudumc wordt Dysport gebruikt. Hoe werkt Botulinetoxine? Botulinetoxine werkt op de plaats waar de zenuwuiteinden verbinding maken met de spiervezels. Het zorgt ervoor dat de zenuw geen signaal, ook wel prikkel genoemd, kan doorgeven aan de spier. Dit gebeurt doordat botulinetoxine aan het zenuwuiteinde gaat zitten en voorkomt dat de boodschapper een prikkel kan doorgeven aan de spier. Deze boodschapper (ofwel neurotransmitter) heet Acetylcholine (Ach). De prikkeloverdracht is nodig om de spier te laten aanspannen. Na het toedienen van botulinetoxine verslapt de spier. Toepassing Botulinetoxine wordt geïnjecteerd in de spier of spieren die zich onwillekeurig samentrekken. Het gaat meestal om één of meerdere spieren. Bij de behandeling met botulinetoxine wordt nauwkeurig bepaald welke spier het probleem veroorzaakt. Afhankelijk van de soort dystonie, verschilt het aantal injecties van een tot twaalf stuks. De behandeling duurt tien tot vijftien minuten en gebeurt poliklinisch. 1

4 Meestal wordt tijdens de behandeling de spieractiviteit gemeten via de injectienaald die is aangesloten op een zogenaamd EMG-apparaat. Zo kan de arts nog nauwkeuriger de spier(en) vinden en gebieden met veel activiteit opzoeken. Het effect is na één tot twee weken merkbaar, maar verdwijnt weer na twee tot vier maanden. Dit komt omdat de zenuw een nieuwe uitloper vormt met een nieuw zenuwuiteinde, die weer verbinding maakt met de spier. Het nieuwe zenuwuiteinde geeft weer de neurotransmitter af, waardoor de spier opnieuw samentrekt. De behandeling wordt iedere twee tot vier maanden herhaald voor een optimaal resultaat. Bijwerkingen Zoals elk geneesmiddel kan ook botulinetoxine bijwerkingen veroorzaken. Niet iedereen krijgt deze bijwerkingen. Soms kan een injectie pijn doen of irritatie veroorzaken. Ook kan het voorkomen dat er wat botulinetoxine terechtkomt in een aangrenzende spier, die daardoor ook verslapt. Dit trekt na verloop van tijd vanzelf weg. Bij de behandeling van torticollis kunnen slikproblemen, een droge mond en te slappe nekspieren ontstaan en bij de behandeling van blefarospasme kan het bovenste ooglid omlaag gaan hangen of kunnen droge ogen ontstaan. Een enkele patiënt krijgt griepachtige verschijnselen na de injectie. Er kan een blauwe plek ontstaan op de plaats van de injectie. Als één van deze bijwerkingen ernstig wordt of u moeilijkheden krijgt met slikken, spreken of ademhalen, neem dan contact op met de arts die de injecties gegeven heeft. Wat zijn de effecten op lange termijn? Er zijn geen nadelige effecten op lange termijn bekend. Veel patiënten in het Radboudumc krijgen al jaren deze injecties zonder problemen. Wel is het zo dat door de behandeling van torticollis de nekspieren dunner kunnen worden. En bij sommige patiënten neemt het resultaat van de injecties na een bepaalde tijd af. Dit gebeurt bijvoorbeeld doordat het patroon van de dystonie verandert. Of doordat de patiënt antistoffen vormt tegen de botulinetoxine. Als dat mogelijk het geval is, wordt er een test gedaan (de zogenaamde EDB-test). 2

5 Gang van zaken Bij voorkeur heeft u eerst een afspraak op de polikliniek Neurologie met een neuroloog die als aandachtsgebied bewegingsstoornissen heeft. Tijdens dat bezoek kan de neuroloog onder andere kijken of de diagnose juist is en wat de behandelmogelijkheden zijn. Wanneer u in aanmerking komt voor een behandeling met botulinetoxine, wordt u verwezen naar de afdeling Klinische Neurofysiologie. De eerste keren dat u behandeld wordt, zoekt de arts uit welke spieren met welke dosering geïnjecteerd moeten worden. Hij of zij streeft ernaar om zo weinig mogelijk spieren met zo min mogelijk botulinetoxine te behandelen. Daardoor kan het effect de eerste keren tegenvallen. Maar op deze manier voorkomt de arts onverwachte bijwerkingen. Tijdens de botulinespreekuren is er alleen tijd voor het geven van de injecties en is er helaas weinig tijd en ruimte om op andere zaken in te gaan. Als u vragen heeft, kunt u daarmee terecht bij uw eigen neuroloog, een verpleegkundig specialist of uw huisarts. Opleidingsziekenhuis Het Radboudumc is een opleidingsziekenhuis is. Het opleiden van neurologen, ook in de behandeling met botulinetoxine, is daarom een belangrijke taak van het Radboudumc. Neurologen in opleiding geven alleen injecties onder supervisie van een neuroloog of neurofysioloog. Houd er rekening mee dat u niet altijd dezelfde arts krijgt. In Nederland worden de injecties met botulinetoxine steeds vaker gegeven door gespecialiseerde verpleegkundigen. Dat gebeurt soms ook in het Radboudumc. 3

6 Ruimte voor uw notities

7

8 Adres Polikliniek Neurologie Ingang oost Reinier Postlaan 4, route GC Nijmegen Postadres Radboudumc 943 Polikliniek Neurologie Postbus HB Nijmegen Contact Callcenter Neurologie: Bereikbaar van maandag t/m vrijdag van uur en van uur. adres: Website: Radboud universitair medisch centrum

Behandeling van dystonie met Botulinetoxine

Behandeling van dystonie met Botulinetoxine Behandeling van dystonie met Botulinetoxine Nederlandse Vereniging van Dystoniepatiënten Deze folder werd mede mogelijk gemaakt door: Inleiding Sinds 1984 is het mogelijk om verschillende vormen van dystonie

Nadere informatie

Hoofdstuk 11 D E W E R K I N G E N T O E P A S S I N G V A N B O T U L I N E T O X I N E A. Drs. Ed H. Wiltink

Hoofdstuk 11 D E W E R K I N G E N T O E P A S S I N G V A N B O T U L I N E T O X I N E A. Drs. Ed H. Wiltink Hoofdstuk 11 D E W E R K I N G E N T O E P A S S I N G V A N B O T U L I N E T O X I N E A Drs. Ed H. Wiltink 1 I n l e i d i n g Spieren trekken niet vanzelf samen, maar moeten daarvoor eerst via de zenuwen

Nadere informatie

Behandeling met botulinetoxine bij hemifacialisspasme

Behandeling met botulinetoxine bij hemifacialisspasme Behandeling met botulinetoxine bij hemifacialisspasme Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding De neuroloog heeft met u besproken dat u behandeld kunt worden met botulinetoxine.

Nadere informatie

Behandeling met botulinetoxine bij torticollis spasmodica

Behandeling met botulinetoxine bij torticollis spasmodica Behandeling met botulinetoxine bij torticollis spasmodica Inleiding De neuroloog heeft met u besproken dat u een aandoening heeft die behandeld kan worden met botulinetoxine. In deze folder vindt u informatie

Nadere informatie

Behandeling met botulinetoxine bij blefarospasme

Behandeling met botulinetoxine bij blefarospasme Behandeling met botulinetoxine bij blefarospasme Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding De neuroloog heeft met u besproken dat u behandeld kunt worden met botulinetoxine.

Nadere informatie

Spasticiteit en Dystonie

Spasticiteit en Dystonie Spasticiteit en Dystonie Injectie met botulinetoxine A bij de behandeling van spasticiteit en dystonie Inleiding Er zijn verschillende neurologische aandoeningen waarbij spasticiteit en/of dystonie kunnen

Nadere informatie

Polikliniek Neurologie

Polikliniek Neurologie Polikliniek Neurologie Welkom op de polikliniek Neurologie van het Radboudumc. Wij vragen u vriendelijk om onderstaande informatie goed door te lezen. Eerste bezoek Nadat u zich heeft ingeschreven bij

Nadere informatie

Carpaal Tunnel Syndroom (CTS) Neurologie

Carpaal Tunnel Syndroom (CTS) Neurologie Carpaal Tunnel Syndroom (CTS) Neurologie Wat is een carpaal tunnel syndroom? Een carpaal tunnel syndroom is een beknelling van één van de zenuwen naar de hand (de nervus medianus) in de carpale tunnel.

Nadere informatie

Behandeling met botulinetoxine bij kwijlen

Behandeling met botulinetoxine bij kwijlen Behandeling met botulinetoxine bij kwijlen Inleiding De neuroloog heeft met u besproken dat u behandeld kunt worden met botulinetoxine. In deze folder leest u meer over botulinetoxine, kwijlen, en de

Nadere informatie

Risicofactoren voor hart- en vaatziekten

Risicofactoren voor hart- en vaatziekten Risicofactoren voor hart- en vaatziekten Programma Screening Vasculaire Risciofactoren Datum afspraak: Tijdstip Onderzoek Zorgverlener U heeft recent een herseninfarct/hersenbloeding (beroerte) of TIA

Nadere informatie

Opname Spierziekten Centrum Radboudumc

Opname Spierziekten Centrum Radboudumc Opname Spierziekten Centrum Radboudumc In overleg met uw behandelend arts wordt u opgenomen in het Spierziekten Centrum Radboudumc. Het doel van deze opname is om in korte tijd een diagnose te stellen

Nadere informatie

Poliklinieken Neurologie en Cardiologie: combinatieafspraak voor myotone dystrofie

Poliklinieken Neurologie en Cardiologie: combinatieafspraak voor myotone dystrofie Poliklinieken Neurologie en Cardiologie: combinatieafspraak voor myotone dystrofie U heeft myotone dystrofie type 1. In overleg met uw behandelend arts heeft u afspraken gekregen op de poliklinieken Neurologie

Nadere informatie

Buitenpoli Radboudumc Screening risicofactoren voor hart- en vaatziekten locatie St. Maartenskliniek

Buitenpoli Radboudumc Screening risicofactoren voor hart- en vaatziekten locatie St. Maartenskliniek Buitenpoli Radboudumc Screening risicofactoren voor hart- en vaatziekten locatie St. Maartenskliniek Programma Screening Vasculaire Risicofactoren Datum afspraak: Datum Tijd Zorgverlener U heeft recent

Nadere informatie

Dagopname Spierziekten Centrum

Dagopname Spierziekten Centrum Dagopname Spierziekten Centrum In overleg met uw behandelend arts bent u verwezen naar het Spierziekten Centrum van het Radboudumc omdat u spier- of zenuwklachten heeft. Door de combinatie van uw klachten

Nadere informatie

Naar huis na een beroerte Informatie voor mensen die een beroerte hebben doorgemaakt

Naar huis na een beroerte Informatie voor mensen die een beroerte hebben doorgemaakt Naar huis na een beroerte Informatie voor mensen die een beroerte hebben doorgemaakt U bent opgenomen geweest in het Radboudumc omdat u een beroerte of een TIA heeft gehad. Het blijkt dat veel patiënten

Nadere informatie

Wat is cervicale dystonie en wat houdt een behandeling met NeuroBloc in

Wat is cervicale dystonie en wat houdt een behandeling met NeuroBloc in Informatie voor de patiënt Informatie voor mensen die botulinetoxine B (NeuroBloc ) voorgeschreven hebben gekregen ter behandeling van cervicale dystonie Wat is cervicale dystonie en wat houdt een behandeling

Nadere informatie

Behandeling met botuline-toxine A bij overactieve blaas

Behandeling met botuline-toxine A bij overactieve blaas Behandeling met botuline-toxine A bij overactieve blaas Uw behandelend arts heeft bij u de diagnose overactieve blaas gesteld. Dit betekent dat u vaak moet plassen en dat het plassen meestal vooraf gegaan

Nadere informatie

Behandeling met Botox. Klinische neurofysiologie

Behandeling met Botox. Klinische neurofysiologie Behandeling met Botox Klinische neurofysiologie Binnenkort komt u voor een Botox behandeling naar Klinische neurofysiologie. Uw huisarts of specialist heeft u hiervoor doorverwezen. In deze folder wordt

Nadere informatie

Botox-behandeling. Botuline-toxine-behandeling

Botox-behandeling. Botuline-toxine-behandeling Botox-behandeling Botuline-toxine-behandeling 2 In overleg met uw behandelend arts heeft u een afspraak gemaakt voor een behandeling met botox (botuline-toxine) op de afdeling klinische neurofysiologie

Nadere informatie

Behandeling met botuline-toxine A bij kinderen

Behandeling met botuline-toxine A bij kinderen Behandeling met botuline-toxine A bij kinderen In overleg met de behandelend kinderuroloog heeft u besloten een botuline-toxine A (BTA) te laten uitvoeren bij uw kind. Dit gebeurt tijdens een kijkoperatie

Nadere informatie

Naaldbiopsie uit een spier

Naaldbiopsie uit een spier Naaldbiopsie uit een spier 2 In overleg met uw behandelend arts (neuroloog) heeft u besloten om een naaldbiopsie uit de spier te ondergaan op de polikliniek Neurologie van het Radboudumc. In deze folder

Nadere informatie

Behandeling met Botox. Klinische neurofysiologie

Behandeling met Botox. Klinische neurofysiologie Behandeling met Botox Klinische neurofysiologie Binnenkort komt u voor een Botox behandeling naar Klinische neurofysiologie. Uw huisarts of specialist heeft u hiervoor doorverwezen. In deze folder wordt

Nadere informatie

Tia Service Radboud universitair medisch centrum

Tia Service Radboud universitair medisch centrum Tia Service Inleiding In overleg met uw behandelend arts bent u doorverwezen naar de TIA poli op de polikliniek Neurologie of Spoedeisende Hulp van het Radoudumc. Dit omdat u kortgeleden mogelijk kortdurend

Nadere informatie

Plastische chirurgie en handchirurgie. Botox

Plastische chirurgie en handchirurgie. Botox Plastische chirurgie en handchirurgie Botox 1 Wilt u bij ieder bezoek aan het ziekenhuis uw ponskaartje meebrengen. Als u verhinderd bent, wilt u dan bellen met het secretariaat poli plastisch chirurgie

Nadere informatie

Dysport, poeder voor injectievloeistof 500 E

Dysport, poeder voor injectievloeistof 500 E Dysport, poeder voor injectievloeistof 500 E Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel! Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door

Nadere informatie

24 uurs bloeddrukmeting Neurologie

24 uurs bloeddrukmeting Neurologie 24 uurs bloeddrukmeting Neurologie U wordt door het Vaatcentrum gecontroleerd op cardiovasculaire risicofactoren. Voor deze screening krijgt u een 24 uur durende bloeddrukmeting. De instructie en het

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT. Dysport 300 E, poeder voor oplossing voor injectie Clostridium botulinum type A toxine

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT. Dysport 300 E, poeder voor oplossing voor injectie Clostridium botulinum type A toxine BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT Dysport 300 E, poeder voor oplossing voor injectie Clostridium botulinum type A toxine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want

Nadere informatie

Behandeling van overactieve blaas met botox

Behandeling van overactieve blaas met botox Behandeling van overactieve blaas met botox Inleiding Tijdens uw bezoek aan de polikliniek urologie heeft uw uroloog met u besproken dat er een overactiviteit van uw blaas is vastgesteld. Ook heeft hij

Nadere informatie

Dysport. Behandeling van okselzweten met botuline toxine

Dysport. Behandeling van okselzweten met botuline toxine Dysport Behandeling van okselzweten met botuline toxine Behandeling van okselzweten met botuline toxine (Dysport ) U gaat binnenkort behandeld worden met botuline toxine injecties voor de behandeling van

Nadere informatie

Botuline-toxine behandeling

Botuline-toxine behandeling Botuline-toxine behandeling 2 In overleg met uw behandelend arts heeft u een afspraak gemaakt voor een behandeling met botuline-toxine. Deze behandeling wordt toegepast bij overmatige spieraanspanning.

Nadere informatie

Electro Convulsie Therapie (ECT)

Electro Convulsie Therapie (ECT) Electro Convulsie Therapie (ECT) In overleg met uw psychiater heeft u besloten voor Electro Convulsie Therapie (ECT) als behandeling. Deze vorm van behandeling wordt toegepast bij verschillende, over

Nadere informatie

Botuline toxine behandeling (voor volwassenen) Poli Revalidatiegeneeskunde

Botuline toxine behandeling (voor volwassenen) Poli Revalidatiegeneeskunde 00 Botuline toxine behandeling (voor volwassenen) Poli Revalidatiegeneeskunde 1 Deze folder is bedoeld voor mensen die last hebben van een verhoogde spierspanning en hiervoor een behandeling met botuline

Nadere informatie

Behandeling van een overactieve blaas met botox

Behandeling van een overactieve blaas met botox Behandeling van een overactieve blaas met botox Afdeling urologie Inleiding Tijdens uw bezoek aan de polikliniek urologie heeft uw uroloog met u besproken dat er een overactiviteit van uw blaas is vastgesteld.

Nadere informatie

Inhoud. Dystonie in de dagelijkse praktijk Hoe te herkennen en te behandelen binnen dystonienet. Indelingen. Prevalentie primaire dystonie in NL

Inhoud. Dystonie in de dagelijkse praktijk Hoe te herkennen en te behandelen binnen dystonienet. Indelingen. Prevalentie primaire dystonie in NL Inhoud Dystonie in de dagelijkse praktijk Hoe te herkennen en te behandelen binnen dystonienet Wat is dystonie? Oorzaak dystonie Behandeling dystonie Video s verschillende uitingsvormen van dystonie M.

Nadere informatie

Dagopname Spierziekten Centrum

Dagopname Spierziekten Centrum Dagopname Spierziekten Centrum In overleg met uw behandelend arts bent u verwezen naar het Spierziekten Centrum van het Radboudumc omdat u spier- of zenuwklachten heeft. Door de combinatie van uw klachten

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Behandeling van overactieve blaas met botox

PATIËNTEN INFORMATIE. Behandeling van overactieve blaas met botox PATIËNTEN INFORMATIE Behandeling van overactieve blaas met botox 2 PATIËNTENINFORMATIE Algemeen Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over de behandeling van een

Nadere informatie

Botoxbehandeling van de blaas

Botoxbehandeling van de blaas Botoxbehandeling van de blaas Uw behandelend arts heeft bij u de diagnose overactieve blaas gesteld. In deze folder vindt u informatie over de behandeling met botuline-toxine. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

Behandeling van een overactieve blaas met Botox

Behandeling van een overactieve blaas met Botox Behandeling van een overactieve blaas met Botox 2 Tijdens uw bezoek aan de polikliniek urologie heeft uw uroloog met u besproken dat er een overactiviteit van uw blaas is vastgesteld. Er is gesproken over

Nadere informatie

Dysport mag niet worden toegepast bij kinderen onder de 12 jaar.

Dysport mag niet worden toegepast bij kinderen onder de 12 jaar. Dysport, poeder voor injectievloeistof 500 E Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel! Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door

Nadere informatie

Behandeling met botulinetoxine bij overactieve blaas

Behandeling met botulinetoxine bij overactieve blaas Behandeling met botulinetoxine bij overactieve blaas Bij u is de diagnose overactieve blaas gesteld. Dit betekent dat u vaak kleine beetjes moet plassen en moeite heeft om de plas op te houden. Ook kunt

Nadere informatie

Botoxbehandeling bij overmatige transpiratie oksels. Klinische neurofysiologie / Vaatfunctie

Botoxbehandeling bij overmatige transpiratie oksels. Klinische neurofysiologie / Vaatfunctie Botoxbehandeling bij overmatige transpiratie oksels Klinische neurofysiologie / Vaatfunctie Binnenkort komt u voor een Botox behandeling wegens overmatig transpireren onder de oksels. Uw huisarts of specialist

Nadere informatie

Sildenafil (Revatio ) bij reumatische aandoeningen

Sildenafil (Revatio ) bij reumatische aandoeningen Sildenafil (Revatio ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel sildenafil te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel.

Nadere informatie

Urologie Een behandeling met Botuline-toxine A

Urologie Een behandeling met Botuline-toxine A Urologie Een behandeling met Botuline-toxine A Bij een overactieve blaas of bij onvermogen om te plassen. Urologie Inleiding De uroloog heeft u een behandeling met Botuline-toxine A voorgesteld. In deze

Nadere informatie

Behandeling van overmatig speekselverlies met Glycopyrronium

Behandeling van overmatig speekselverlies met Glycopyrronium Behandeling van overmatig speekselverlies met Glycopyrronium In overleg met de behandelend arts van uw kind gaat uw kind behandeld worden met het medicijn Glycopyrronium. Deze folder geeft informatie

Nadere informatie

Botulinetoxine A injectie

Botulinetoxine A injectie Botulinetoxine A injectie Bij de behandeling van spasticiteit en dystonie Door verschillende neurologische aandoeningen, zoals een hersenberoerte, multiple sclerose of een dwarslaesie, kunnen er problemen

Nadere informatie

Prednison bij nieraandoeningen

Prednison bij nieraandoeningen Prednison bij nieraandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel prednison te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft u na het lezen

Nadere informatie

Botulinetoxine type A behandeling bij volwassenen met spasticiteit

Botulinetoxine type A behandeling bij volwassenen met spasticiteit Botulinetoxine type A behandeling bij volwassenen met spasticiteit BOTULINETOXINE TYPE A BEHANDELING BIJ VOLWASSENEN MET SPASTICITEIT Hevige stijfheid of gespannenheid in de spieren wordt spasticiteit

Nadere informatie

BOTOXINJECTIES IN DE BLAASWAND

BOTOXINJECTIES IN DE BLAASWAND PATIËNTENINFORMATIE SPIJKENISSE Medisch Centrum BOTOXINJECTIES IN DE BLAASWAND In deze folder geeft het SPIJKENISSE Medisch Centrum u algemene informatie over botoxinjecties in de blaaswand. Wij adviseren

Nadere informatie

Spasticiteit en behandeling met fenol

Spasticiteit en behandeling met fenol Revalidatiegeneeskunde Spasticiteit en behandeling met fenol Deze folder bevat algemene informatie over spasticiteit en behandeling met fenol. Uiteraard komt de folder niet in plaats van een gesprek met

Nadere informatie

Centrum voor Vroege Hart en Vaatziekten (CVHV)

Centrum voor Vroege Hart en Vaatziekten (CVHV) Centrum voor Vroege Hart en Vaatziekten (CVHV) Het Centrum voor Vroege Hart- en Vaatziekten (CVHV) is een multidisciplinaire spreekuur voor patiënten die al op jonge leeftijd (onder de 50 jaar) te maken

Nadere informatie

Tepelreconstructie Radboud universitair medisch centrum

Tepelreconstructie Radboud universitair medisch centrum Tepelreconstructie In overleg met uw behandelend arts is een afspraak gemaakt voor tepelreconstructie onder plaatselijke anesthesie (verdoving). Deze ingreep vindt plaats op de poliklinische operatiekamer

Nadere informatie

Triggerpoint behandeling

Triggerpoint behandeling Triggerpoint behandeling 2 In overleg met uw specialist van het pijnteam heeft u besloten tot een triggerpoint behandeling. In deze folder vindt u algemene informatie over deze behandeling. Heeft u na

Nadere informatie

Geheugenklachten als bijwerking van Electroconvulsieve Therapie (ECT) Informatie voor patiënten en hun naaste(n)

Geheugenklachten als bijwerking van Electroconvulsieve Therapie (ECT) Informatie voor patiënten en hun naaste(n) Geheugenklachten als bijwerking van Electroconvulsieve Therapie (ECT) Informatie voor patiënten en hun naaste(n) Patiënten die een electroconvulsieve therapie (ECT) ondergaan, kunnen last krijgen van

Nadere informatie

Naaldbiopsie uit een spier

Naaldbiopsie uit een spier Naaldbiopsie uit een spier 2 In overleg met uw behandelend arts (neuroloog) heeft u besloten om een naaldbiopsie uit de spier te ondergaan op de polikliniek Neurologie van het Radboudumc. In deze folder

Nadere informatie

Methotrexaat (MTX) bij huidziekten

Methotrexaat (MTX) bij huidziekten Methotrexaat (MTX) bij huidziekten In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten het geneesmiddel Methotrexaat of MTX te gaan gebruiken. In deze folder zal worden uitgelegd wat MTX is en wat de

Nadere informatie

Mobiliteitspoli Nijmegen. Diagnostiek en behandeling op maat bij loop- en balansproblemen door een chronische neurologische aandoening

Mobiliteitspoli Nijmegen. Diagnostiek en behandeling op maat bij loop- en balansproblemen door een chronische neurologische aandoening Mobiliteitspoli Nijmegen Diagnostiek en behandeling op maat bij loop- en balansproblemen door een chronische neurologische aandoening Achtergrond De Mobiliteitspoli Nijmegen is opgericht door de afdeling

Nadere informatie

Prednison/ Prednisolon (corticosteroïden) bij reumatische aandoeningen

Prednison/ Prednisolon (corticosteroïden) bij reumatische aandoeningen Prednison/ Prednisolon (corticosteroïden) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel prednison te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over

Nadere informatie

Uw behandelend uroloog heeft u al uitleg gegeven. In deze folder kunt u alles nog eens rustig nalezen.

Uw behandelend uroloog heeft u al uitleg gegeven. In deze folder kunt u alles nog eens rustig nalezen. Urologie Botox injecties in de blaas Inleiding U heeft al enige tijd klachten van uw blaas of van uw prostaat. U heeft van uw behandelend uroloog vernomen dat de mogelijkheid bestaat om deze te behandelen

Nadere informatie

Wat is blefarospasme?

Wat is blefarospasme? Wat is blefarospasme? Nederlandse Vereniging van Dystoniepatiënten Deze folder werd mede mogelijk gemaakt door: Wat is blefarospasme? Vrij vertaald uit het Grieks betekent blefarospasme (oog) lidkramp.

Nadere informatie

Fenolisatie Revalidatiecentrum Breda

Fenolisatie Revalidatiecentrum Breda Fenolisatie Revalidatiecentrum Breda Inleiding Door diverse neurologische aandoeningen kunt u last hebben van verhoogde spierspanning, ofwel spasticiteit. In sommige gevallen heeft u hier weinig hinder

Nadere informatie

Behandeling overactieve blaas

Behandeling overactieve blaas UROLOGIE Behandeling overactieve blaas Behandeling met Botuline-toxine A Uw behandelend arts heeft bij u de diagnose overactieve blaas gesteld. Dit betekent dat u vaak moet plassen en dat het plassen meestal

Nadere informatie

Zelf injecteren bij een erectiestoornis (impotentie)

Zelf injecteren bij een erectiestoornis (impotentie) Urologie Zelf injecteren bij een erectiestoornis (impotentie) www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Erectiestoornissen... 3 Voorbereiding... 4 Techniek van het zelf injecteren... 4 Klaarmaken van de injectiespuit...

Nadere informatie

Wat is dystonie? Nederlandse Vereniging van Dystoniepatiënten. Deze folder werd mede mogelijk gemaakt door:

Wat is dystonie? Nederlandse Vereniging van Dystoniepatiënten. Deze folder werd mede mogelijk gemaakt door: Wat is dystonie? Nederlandse Vereniging van Dystoniepatiënten Deze folder werd mede mogelijk gemaakt door: Wat is dystonie? De term dystonie betekent: stoornis in de spierspanning. Het woord is afgeleid

Nadere informatie

Zorg voor de hivseropositieve

Zorg voor de hivseropositieve Zorg voor de hivseropositieve patiënt Het Radboudumc is één van de 27 hiv-behandelcentra in Nederland. Hier werkt een team van zorgverleners dat gespecialiseerd is in de behandeling en begeleiding van

Nadere informatie

Screening voorafgaand aan longrevalidatie

Screening voorafgaand aan longrevalidatie Screening voorafgaand aan longrevalidatie In deze folder leest u meer over de inhoud van het screeningsprogramma voorafgaand aan longrevalidatie. Wat is longrevalidatie? Longrevalidatie richt zich op

Nadere informatie

Conchacaustiek Radboud universitair medisch centrum

Conchacaustiek Radboud universitair medisch centrum Conchacaustiek Wat is een conchacaustiek? De KNO arts heeft voorgesteld om een conchacaustiek te doen. De behandeling bestaat uit het dichtbranden van bloedvaten in de onderste neusschelpen. De neus De

Nadere informatie

Uw behandelend uroloog heeft u al uitleg gegeven. In deze folder kunt u alles nog eens rustig nalezen.

Uw behandelend uroloog heeft u al uitleg gegeven. In deze folder kunt u alles nog eens rustig nalezen. Urologie Botox injecties In de blaas Inleiding U heeft al enige tijd klachten van uw blaas U heeft van uw behandelend uroloog vernomen dat de mogelijkheid bestaat om deze te behandelen door het toedienen

Nadere informatie

Behandeling overactieve blaas

Behandeling overactieve blaas UROLOGIE Behandeling overactieve blaas Behandeling met Botuline-toxine A Uw behandelend arts heeft bij u de diagnose overactieve blaas gesteld. Dit betekent dat u vaak moet plassen en dat het plassen meestal

Nadere informatie

Uw behandelend arts heeft hyperhidrosis bij u geconstateerd. In deze folder vindt u informatie over deze aandoening en de behandelings-mogelijkheden.

Uw behandelend arts heeft hyperhidrosis bij u geconstateerd. In deze folder vindt u informatie over deze aandoening en de behandelings-mogelijkheden. Hyperhidrosis Uw behandelend arts heeft hyperhidrosis bij u geconstateerd. In deze folder vindt u informatie over deze aandoening en de behandelings-mogelijkheden. Wat is hyperhidrosis? Hyperhidrosis is

Nadere informatie

Botox -injecties bij een overactieve blaas

Botox -injecties bij een overactieve blaas Urologie Botox -injecties bij een overactieve blaas i Patiënteninformatie Behandeling op de polikliniek Urologie Slingeland Ziekenhuis Algemeen De uroloog heeft bij u een overactieve blaas vastgesteld.

Nadere informatie

Fronslijnen behandelen met VISTABEL

Fronslijnen behandelen met VISTABEL Uw arts heeft u verteld dat u in aanmerking komt voor een behandeling met VISTABEL. In deze folder vindt u extra informatie over deze behandeling en enkele algemene tips voor de verzorging van de huid.

Nadere informatie

Uw (huis)arts heeft u verwezen naar de polikliniek Neurologie van OLVG. Wat mag of wat kunt u verwachten? Dat en meer leest u in deze folder

Uw (huis)arts heeft u verwezen naar de polikliniek Neurologie van OLVG. Wat mag of wat kunt u verwachten? Dat en meer leest u in deze folder patiënteninformatie afdeling Neurologie informatie polikliniek Neurologie Uw (huis)arts heeft u verwezen naar de polikliniek Neurologie van OLVG. Wat mag of wat kunt u verwachten? Dat en meer leest u in

Nadere informatie

Antirimpelbehandeling met injectietherapie

Antirimpelbehandeling met injectietherapie Antirimpelbehandeling met injectietherapie Inhoud Hoe ontstaat huidveroudering..... 3 Vormen van injectietherapie bij rimpels... 4 Middelen die kunnen worden gebruikt... 4 - Botox... 4 - Vulmiddelen (fillers)...

Nadere informatie

Prednison bij huidziekten

Prednison bij huidziekten Prednison bij huidziekten In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten of overweegt u het geneesmiddel prednison te gaan gebruiken. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft u na

Nadere informatie

Poliklinische operatie Plastische Chirurgie

Poliklinische operatie Plastische Chirurgie Poliklinische operatie Plastische Chirurgie In overleg met uw behandelend arts is een afspraak gemaakt voor een chirurgische ingreep onder plaatselijke anesthesie (verdoving). Deze ingreep vindt plaats

Nadere informatie

Botox en fillers. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Botox en fillers. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Botox en fillers Binnenkort wordt u behandeld tegen huidveroudering met injecteerbare middelen. In deze folder kunt u de informatie die uw plastisch chirurg u mondeling heeft gegeven nog eens nalezen.

Nadere informatie

Psychologisch onderzoek

Psychologisch onderzoek Psychologisch onderzoek U bent door uw behandelaar verwezen voor een psychologisch onderzoek. Het psychologisch onderzoek is een diagnostisch onderzoek. Hieronder staat uitgelegd wat een psychologisch

Nadere informatie

Silhouette soft behandeling

Silhouette soft behandeling Silhouette soft behandeling De KNOarts heeft bij u een slecht functionerende of te slappe neusklep vastgesteld. Dat betekent dat u de neusvleugels (of een deel ervan) aanzuigt bij inademen. Dit kan bij

Nadere informatie

Azathioprine (Imuran) bij kinderen bij de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en auto-immuun hepatitis

Azathioprine (Imuran) bij kinderen bij de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en auto-immuun hepatitis Azathioprine (Imuran) bij kinderen bij de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en auto-immuun hepatitis In overleg met de behandelend arts is besloten dat uw kind het medicijn Azathioprine gaat gebruiken.

Nadere informatie

Ulnaris neuropathie bij de elleboog

Ulnaris neuropathie bij de elleboog Ulnaris neuropathie bij de elleboog Wat is het? Een ulnaris neuropathie is een storing in de functie van de ulnariszenuw (of nervus ulnaris). Dit is één van de drie zenuwen van de onderarm. De ulnariszenuw

Nadere informatie

Abatacept (Orencia ) subcutaan bij reumatische aandoeningen

Abatacept (Orencia ) subcutaan bij reumatische aandoeningen Abatacept (Orencia ) subcutaan bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel abatacept te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel.

Nadere informatie

Hydroxychloroquine (Plaquenil ) bij reumatische aandoeningen

Hydroxychloroquine (Plaquenil ) bij reumatische aandoeningen Hydroxychloroquine (Plaquenil ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel hydroxychloroquine te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over

Nadere informatie

Botuline-injecties in de blaas

Botuline-injecties in de blaas Botuline-injecties in de blaas Inleiding De uroloog heeft u verteld dat u een overactieve blaas of het blaaspijnsyndroom (BPS) heeft. Dit betekent dat u vaak moet plassen, hevige pijn in de blaasstreek

Nadere informatie

Polikliniek Carpale Tunnelsyndroom (CTS)

Polikliniek Carpale Tunnelsyndroom (CTS) Polikliniek Carpale Tunnelsyndroom (CTS) U bent door uw huisarts verwezen naar de polikliniek Carpale Tunnel Syndroom (CTS) van de afdeling Neurologie. In deze brochure vindt u informatie over het CTS

Nadere informatie

Samenvatting van risico s en acties om deze te voorkomen of verminderen:

Samenvatting van risico s en acties om deze te voorkomen of verminderen: T.a.v. Adresregel 1 Adresregel 2 Risico minimalisatie materialen betreffende: BOTOX, botulinum toxine type A, voor artsen en patiënten. Geachte Heer / Mevrouw In overleg met het College ter Beoordeling

Nadere informatie

Wat is Spasmodische torticollis?

Wat is Spasmodische torticollis? Wat is Spasmodische torticollis? Nederlandse Vereniging van Dystoniepatiënten Deze folder werd mede mogelijk gemaakt door: Wat is Spasmodische torticollis? Tortis betekent gedraaid, collis hals en spasmodisch

Nadere informatie

Botoxinjecties bij blaasproblemen

Botoxinjecties bij blaasproblemen Botoxinjecties bij blaasproblemen Vanwege een overactieve blaas en de bijbehorende problemen heeft uw gynae- coloog of uroloog u een behandeling met botoxinjecties aangeraden. In deze folder leest u meer

Nadere informatie

Sulfasalazine (Salazopyrine EC, salazosulfapyridine) bij reumatische aandoeningen

Sulfasalazine (Salazopyrine EC, salazosulfapyridine) bij reumatische aandoeningen Sulfasalazine (Salazopyrine EC, salazosulfapyridine) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel sulfasalazine te willen gaan behandelen. Deze folder geeft

Nadere informatie

Behandeling van Hepatitis C

Behandeling van Hepatitis C Behandeling van Hepatitis C MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Inleiding Uw behandelend arts heeft bij u Hepatitis C geconstateerd. De MDL-verpleegkundige gaat u begeleiden bij het behandelen

Nadere informatie

Behandeling met botulinetoxine A

Behandeling met botulinetoxine A UROLOGIE Behandeling met botulinetoxine A BEHANDELING Behandeling met botulinetoxine A Uw uroloog heeft bij u de diagnose overactieve blaas gesteld. Dit betekent dat u vaak moet plassen en dat het plassen

Nadere informatie

Anakinra (Kineret ) bij reumatische aandoeningen

Anakinra (Kineret ) bij reumatische aandoeningen Anakinra (Kineret ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel anakinra te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

POP poli Radboud universitair medisch centrum

POP poli Radboud universitair medisch centrum POP poli Zwanger zijn en moeder worden zijn meestal mooie ervaringen. Helaas geldt dit niet voor alle vrouwen. In de zwangerschap en na de bevalling zijn vrouwen kwetsbaarder en krijgen daardoor makkelijker

Nadere informatie

Bosentan (Tracleer ) bij reumatische aandoeningen

Bosentan (Tracleer ) bij reumatische aandoeningen Bosentan (Tracleer ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel bosentan te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

Dorstproef Radboud universitair medisch centrum

Dorstproef Radboud universitair medisch centrum Dorstproef In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een dorstproef. Deze proef vindt plaats op de verpleegafdeling Interne Geneeskunde en Reumatische ziekten (EOV) van het Radboudumc, route

Nadere informatie

Vasculaire Geneeskunde Centrum voor Vroege Hart en Vaatziekten (CVHV)

Vasculaire Geneeskunde Centrum voor Vroege Hart en Vaatziekten (CVHV) Vasculaire Geneeskunde Centrum voor Vroege Hart en Vaatziekten (CVHV) Het Centrum voor Vroege Hart- en Vaatziekten (CVHV) is een multidisciplinair spreekuur voor patiënten die al op jonge leeftijd (onder

Nadere informatie

Geriatrisch Diagnostisch Dagcentrum (GDD)

Geriatrisch Diagnostisch Dagcentrum (GDD) Geriatrisch Diagnostisch Dagcentrum (GDD) In overleg met uw huisarts of behandelend arts is er besloten tot een bezoek aan het Geriatrisch Diagnostisch Dagcentrum (GDD) van het Radboudumc te Nijmegen.

Nadere informatie

Myotone Dystrofie type 2 / Proximale Myotone Myopathie (PROMM)

Myotone Dystrofie type 2 / Proximale Myotone Myopathie (PROMM) Myotone Dystrofie type 2 / Proximale Myotone Myopathie (PROMM) Inhoud Inleiding 1 1. Verklaring van de namen 2 2. Ziektegeschiedenis 2 3. Verschijnselen 3 3.1 Spierzwakte 3 3.2 Stijfheid 3 3.3 Pijn 4

Nadere informatie

Ciclosporine (Neoral, Sandimmune ) bij reumatische aandoeningen

Ciclosporine (Neoral, Sandimmune ) bij reumatische aandoeningen Ciclosporine (Neoral, Sandimmune ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel ciclosporine te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit

Nadere informatie

Botox-injecties bij een overactieve blaas

Botox-injecties bij een overactieve blaas Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Botox-injecties bij een overactieve blaas z Binnenkort hebt u een afspraak in het ziekenhuis voor een behandeling van uw blaasproblemen

Nadere informatie

Dystonie. Movement disorders GRONINGEN He althy Ageing: moving to the next generation

Dystonie. Movement disorders GRONINGEN He althy Ageing: moving to the next generation Dystonie He althy Ageing: moving to the next generation WAT IS DYSTONIE? Dystonie is een bewegingsstoornis die ontstaat door een verstoorde aanspanning van de spieren. Het woord dystonie is afgeleid van

Nadere informatie