ZorgMagazine. Verleden, heden en toekomst binnen zorg en welzijn. Ontwikkelingen binnen de zorg- en welzijnsinstellingen.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ZorgMagazine. Verleden, heden en toekomst binnen zorg en welzijn. Ontwikkelingen binnen de zorg- en welzijnsinstellingen."

Transcriptie

1 Oktober 2007 ZorgMagazine Een magazine voor en door zorg- en welzijnsmedewerkers in Twente en de Achterhoek Verleden, heden en toekomst binnen zorg en welzijn Ontwikkelingen binnen de zorg- en welzijnsinstellingen

2 WGV Werkgeversvereniging Zorgsector Twente/Oost Achterhoek Het ZorgMagazine is gemaakt in samenwerking met de volgende organisaties: Het Roessingh centrum voor revalidatie Voor het complete overzicht van de leden van de Werkgeversvereniging, kijk op

3 adv. avero.indd :17:05 Werkgeversvereniging Zorgsector Twente/Oost Achterhoek ZorgSelect: Hét transferpunt in de zorgsector! ZorgSelect Inhoud Om de mobiliteit onder medewerkers te stimuleren en vacatures sneller te kunnen vervullen is ZorgSelect opgericht. ZorgSelect is onderdeel van Werkgeversvereniging Zorgsector Twente/Oost-Achterhoek. ZorgSelect heeft al geruime tijd ervaring op het gebied van personeelswerving en loopbaanbegeleiding. ZorgSelect brengt werkzoekenden en vacatures bij elkaar en functioneert als regionaal mobiliteitcentrum. Het meest bezochte onderdeel op is het actuele vacatureoverzicht in de zorg. Er komen dagelijks nieuwe vacatures bij. Kijk voor meer informatie op www. zorgselect.nl. Werkgeversvereniging Zorgsector Twente/Oost Achterhoek AV R Plein De consulenten van ZorgSelect functioneren als vraagbaak op het gebied van arbeidsmarkt en scholing in de zorg. Wil je een van hen persoonlijk spreken, bel dan Mailen mag ook: Werkgeversvereniging Zorgsector Twente/Oost Achterhoek ZorgSelect biedt daarnaast: de CV Bank; testen, om jouw werk- en denkniveau, persoonlijke competenties en drijfveren in beeld te brengen; re-integratie; in-placement en gastlessen. Met inzendingen van de medewerkers: 6 Liefdewerk? 7 Ode aan de thuiszorgmedewerker 7 Mijn anekdote 12 Ik en mijn moeder: de cirkel is rond 15 Littekens van de zorg 15 Gesprekje tussen bewoners op mijn somatische verpleegafdeling 18 Variatie of herrie in de keuken 23 Memoires van een vakantiewerker 24 Gouden herinnering 28 Een dagje uit 32 Forever Young 36 Reis door de ontwikkeling van thuiszorg 37 Vakantiefoto 37 Het was april Zeilen op de wind van vandaag 43 Stil verdriet 43 De brief in het nachtkastje 44 De toekomst van de zorgsector 45 De onvoorstelbare liefde 47 Buurstede 48 Verleden, heden en toekomst 58 Verleden Geachte lezer, In oktober vorig jaar verscheen de Goed Nieuwskrant. Een krant gevuld met goed nieuws en berichten over allerlei ontwikkelingen in de sector waarop men met recht trots was. Het accent lag toen eens niet op de knelpunten, op de verbeteringen die op allerlei terreinen nodig zijn, maar op hetgeen bereikt is. De krant werd verspreid onder medewerkers van de organisaties die zijn aangesloten bij de Werkgeversvereniging Zorgsector Twente/ Oost-Achterhoek, de organisatie waarin de instellingen in deze regio samenwerken op het terrein van de personeelsvoorziening. Ook onder studenten werd de krant verspreid. Meer dan inwoners van Twente werken in de sector zorg en welzijn. In de Achterhoek zijn dat er meer dan Al met al werkt één op de 5 tot 6 inwoners van de regio in zorg of welzijn. Wat drijft hen? Met welke verhalen komen zij thuis? Waarom hebben zij voor de sector gekozen? Die vraag hebben we breed uitgezet bij de instellingen die bij de vereniging zijn aangesloten. Het heeft behoorlijk wat reacties opgeleverd. Die reacties zijn door ons gebundeld in een uitgave, geen Goed Nieuwskrant, maar een ZorgMagazine. De vormgeving en inhoud zijn anders. De intentie is dezelfde. We proberen te laten zien dat werken in de zorg, niet alleen werken met mensen is, maar ook interesse in mensen vraagt. Het Magazine is gedrukt in een oplage van exemplaren en wordt gratis verspreid onder medewerkers van de zorg en welzijnsinstellingen en onder studenten van zorg en welzijnsopleidingen in de regio. De kosten worden gedragen uit de opbrengst van de advertenties die in het ZorgMagazine zijn opgenomen. Een woord van dank gaat dus uit naar de adverteerders. Een bijzonder woord van dank gaat echter ook uit naar degenen die actief aan de totstandkoming van het Magazine hebben bijgedragen, hun gedachten op papier hebben gezet en bij de redactie hebben ingeleverd. Drijvende kracht achter dit Magazine was Liselotte Tap, medewerker communicatie van de Werkgeversvereniging. Het resultaat mag er zijn. Ik wens u veel leesplezier en hopelijk ook de nodige herkenning. Gerard Nederpelt, Directeur WGV Zorgsector Twente/Oost-Achterhoek

4 Liefdewerk? Ode aan de thuiszorg medewerkers door mevrouw A. Haverkamp (aangeleverd door Hans Mollema, zorgmanager bij Thuiszorg Noord West Twente, Vriezenveen) Ik werk zelf nu 34 jaar in Verpleeghuis St. Elisabeth in Delden en heb al heel wat veranderingen voorbij zien komen. Die inspireerden me tot bijgaande tekening. door Irene Rouweler-Kingma, Verpleeghuis St. Elisabeth Op 16 december 2006 werd er voor ons, cliënten, een uitje bedacht. Wij zouden naar Intratuin worden gehaald en weer thuis gebracht. In onze dagelijkse sleur, want dat is het toch vaak, een goed idee. De meesten van ons gingen dan ook mee. Er was een zitje geregeld, zodat iedereen kon zitten. Om later met de vrijwilligers op pad te gaan. Mooie versieringen, voor elk wat wils. Men hoefde ook niet in de rij te staan. En dan in de warmte, op een andere plaats. Kon men ook zitten en werd er thee en koffie gehaald. En dat alles werd geregeld door onze thuiszorg medewerkers. En werd er krenteweggen of appelbeignets betaald. De overwegend vrouwelijke hulpen en slechts één heer regelde nog iets gezelligs, het werd snert deze keer. In positieve zin, dat wel. Zij reden ons naar de Weemelanden. Daar aangekomen was er een echtpaar in de weer. Althans dat dacht ik, dat bleek later niet te kloppen. Het was de manager van het stel. Maar samenwerken, geweldig, het liep dan ook op rolletjes. Niets was te veel, zij redden het wel. Dan nog iedereen naar huis brengen, wat een zorgen. En dan lekker slapen en gezond weer op. Om 7 uur s morgens weer van de partij. Voor dat soort mensen gaat bij mij de vlag in top! Mijn anekdote door Jos Elferink, Transferverpleegkundige, Transferpunt 5639, Ziekenhuis Groep Twente Het zal in 1977 geweest zijn dat ik als leerling verpleegkundige stage liep op de kinderafdeling van het St. Gerardus Majella Ziekenhuis. Er was een kindje (Jantje, wie anders?) opgenomen met een cheiloschisis (hazelip). Als het kereltje voeding kreeg met gebruikmaking van een normale speen, dan verslikte hij zich enorm, waarbij de voeding ook terugkwam. Betsie Geerts, het toenmalige afdelingshoofd, vroeg mij of ik niet een winkel wist waar men een zogenaamde lammerspeen kon krijgen. Dit is een extra lange speen waar lammeren mee worden gevoerd. Aldus spoedde ik me naar de dichtstbijzijnde boerenbond. Met in het achterhoofd het beroepsgeheim, vertelde ik de gedienstige eigenaar niet waarvoor ik een extra lange speen nodig had. Op een gegeven ogenblik overhandigde hij mij een exemplaar met aan de achterkant van de speen een slang: Ie mut de slang in een emmer met melk hang n en de spun bie ut kalf in de bek drukk n, zeker wet n dat het kalf dan wel wil zoep n, zei de beste man. Ik heb hem vriendelijk bedankt en gezegd dat ik er nog over na zou denken. U begrijpt dat we er op de afdeling nog vaak over hebben gehad. Telkens als ik Betsie tegenkom vraagt ze me nog hoe het met het kalf is? En Jantje, ja die kreeg alsnog een speciale speen langs de reguliere weg; via de afdeling inkoop. 6 Zorgmagazine Zorgmagazine 7

5 In Eibergen huist een onderdeel van het activiteitencentrum sinds 2003 in een gerestaureerde boerderij, Het Reimelink. Deze staat in het centrum van het dorp op een prachtige locatie aan de Nieuwstraat en is een rijksmonument. De boerderij is in 2001 aangekocht door woningbouwvereniging Woonklavier, nadat het pand door jarenlange leegstand in verval was geraakt. Dit was veel Eibergenaren een doorn in het oog, er werd dan ook enthousiast gereageerd op de plannen tot renovatie en verbouw. door Estinea Verleden, heden en toekomst binnen dagbesteding Estinea Openingstijden koffie- en theeschenkerij Het Reimelink en cadeauwinkel TopArt: dinsdag tot en met vrijdag geopend van tot uur en zaterdag van tot uur. Adres: Nieuwstraat 33, 7151 CD Eibergen, telefoonnummer: Deze plannen waren in samenspraak met Estinea ontwikkeld, doel was om er voor circa 15 tot 20 clienten per dag een goede werkplek te creëren. Hiervoor werden in de plannen zoveel mogelijk oorspronkelijke details van de boerderij behouden. Maar waar nodig zijn aanpassingen gedaan om het gebouw multifunctioneel te maken. Het bruist van de activiteiten Zo werd er een nieuwe werkruimte gecreëerd in een aanbouw. Dit is het Atelier, hier worden o.a. schilder-, teken-, textielactiviteiten gedaan. Deze oogt van buiten en binnen authentiek, maar is het niet. Tijdens de restauratie is een tussenmuur geplaatst waardoor er ruimte kwam voor een trap en een lift naar de zolderverdieping. Hierdoor is op de deel een winkelruimte ontstaan voor TopArt, waar cadeauartikelen en kinderspeelgoed verkocht worden. Veel van de artikelen zijn gemaakt door cliënten van Estinea, een deel komt van andere dagactiviteitencentra, een ander deel wordt via de groothandel ingekocht. Het winkelpersoneel pakt de cadeau s in met oog voor detail. Daarnaast kunnen in de winkel schilderijen, gemaakt door de kunstenaar van het Atelier, bekeken en geleend worden. Na het winkelen is het goed toeven in de voormalige woonkeuken en endkamer, de kelners voorzien de bezoekers graag van een kop koffie of thee met iets lekkers erbij. Het mag duidelijk zijn: het bruist van de activiteiten aan de Nieuwstraat, binnen het Reimelink zijn veel verschillende werkplekken voor cliënten van alle niveaus met voor iedereen de juiste uitdaging. Niet alleen voor de cliënten, maar zeker ook voor de begeleiders is er veel veranderd met de start van dit project. Van een basiscluster Atelier met textiel en grafische activiteiten werden we van activiteitenbegeleider steeds meer ondernemer. Dit vraagt een andere manier van denken en werken. Meer en meer ondernemers met een zorgtaak Vanuit zorgen voor de cliënten, wordt er nu steeds meer samen met de cliënten geprobeerd een winkel, schenkerij en kunstuitleen te runnen. We zijn dus meer en meer ondernemers met een zorgtaak geworden, maar vooral staan we samen met de cliënten midden in de maatschappij met al zijn uitdagingen! Daarom zijn we aangesloten bij de Eibergse Ondernemers Vereniging, doen we mee met themamarkten, staan vermeld in diverse folders van de VVV, adverteren regelmatig in huis-aan-huis bladen én bieden voor kunstenaars uit de regio een expositieruimte. Bij al deze activiteiten en werkzaamheden zijn veel vrijwilligers betrokken, zij zijn voor ons essentieel, in het runnen van de winkel, extra individuele activiteiten met cliënten en voor het opbouwen van een sociaal netwerk in het dorp en de regio voor de cliënten. De toekomst ligt open: we willen graag een goedlopende winkel, met schenkerij zijn en een bloeiend klantenbestand voor de kunstuitleen opbouwen. Maar bovenal: goede zorg en dagbesteding blijven bieden aan onze cliënten! Al met al is het dus zeker een aanrader om na een wandeling of fietstocht te genieten van een welverdiende pauze op Het Reimelink en daarbij tevens een bezoekje te brengen aan onze cadeauwinkel Top Art! 8 Zorgmagazine Zorgmagazine 9

6 Twente heeft met ingang van 1 juni 2007 een eigen afasiecentrum. Niet op één centrale plek, maar vanuit vijf verschillende activiteitencentra krijgen cliënten met afasie deskundige begeleiding. Door middel van kringgesprekken en met behulp van taaloefeningen en taalspelen proberen de cliënten meer grip te krijgen op de taal en daarmee communicatie. Marijke Beumer heeft ruim acht jaar geleden een CVA gehad en heeft als gevolg hiervan anderhalf jaar niet kunnen praten en lezen. Geschreven letters waren voor mij allemaal vreemde tekens en de woorden die ik in mijn hoofd had, kwamen niet meer uit mijn mond. door InteraktContour Deelneemster afasiecentrum Marijke Beumer (3 e van rechts) met rechts van haar activiteitenbegeleider Hendrika ter Haar Afasie: als woorden je hebben verlaten Marijke is één van de deelnemers die op de locatie van Activiteiten- en dienstencentrum Spoordijk aan de afasieactiviteit deelneemt. Haar begeleider vanuit InteraktContour is Hendrika ter Haar, vanuit revalidatiecentrum Het Roessingh ondersteunt Sietske Nijboer (logopediste) de groep. Hendrika: Het afasiecentrum is dit jaar officieel geopend, maar hiervoor had afasie al op het centrum de nodige aandacht. Niet als specialistische tak, maar wel als onderdeel van de activiteiten. Marijke, zelf deelneemster van Spoordijk van het eerste uur, is blij met de komst van het afasiecentrum. Het is erg prettig om contact te hebben met lotgenoten. Vroeger werd ik altijd erg boos als ik niet uit mijn woorden kon komen, of dat er een compleet verkeerde zin uit mijn mond ontsnapte. Nu heb ik de mogelijkheid om mijn ervaring en beleving te delen met mededeelnemers aan deze activiteit. We ondersteunen elkaar en stimuleren elkaar. Soms kunnen we ook lachen om de versprekingen die we maken. Contact lotgenoten Hendrika legt uit hoe de werkwijze is in het afasiecentrum: Bij de intake be- palen Sietske Nijboer en de desbetreffende deelnemer de doelstelling: wat wil hij of zij bereiken. Het uitgangspunt is de hulpvraag van de deelnemer. Uitgangspunt is de hulpvraag Zo n doel kan heel praktisch van aard zijn: iemand wil bijvoorbeeld weer leren om met geld om te gaan, of meer op het gebied van het behouden van de bestaande schrijfvaardigheden. Tijdens de bijeenkomsten wordt per cliënt rekening gehouden met de gestelde doelen en worden de activiteiten hierop aangepast. Marijke vindt dit een goede manier van werken: Wij stimuleren elkaar enorm tijdens de bijeenkomsten en zien langzamerhand vooruitgang. Hendrika heeft destijds besloten om naast haar werk als activiteitenbegeleider binnen het activiteitencentrum, ook de afasiegroep te begeleiden. Uiteraard werd er eerst de nodige theorie en deskundigheid d.m.v. cursussen en bijeenkomsten gevolg, dit samen met de andere begeleiders van de andere afasiegroepen. Ook werd er een interne deskundigheidsbevordering gegeven door logopedisten van Het Roessingh. Het werken met deze groep is erg bijzonder: de vorm en mate van afasie zijn erg verschillend. Iedere keer is het weer een uitdaging om met deze cliënten te werken en ook daadwerkelijk iets voor hun te betekenen. Het is een uitdaging om mensen met afasie te ondersteunen en te begeleiden in het vinden van de mogelijkheden die er zijn op het gebied van communicatie. En het is echt niet zo dat er van week tot week vooruitgang is; het zijn soms heel subtiele veranderingen die pas op langere termijn zichtbaar zijn. Maar soms zijn de verbeteringen zeer goed merkbaar. Mooi werk Neem nu Marijke: zij heeft anderhalf jaar niets gezegd, niet gepraat. Ze was boos en enorm verdrietig om het feit dat ze niet meer kon praten, niet met woorden kenbaar kon maken wat ze bedoelde. Maar bij de opening van het afasiecentrum heeft zij ten overstaande van alle aanwezigen haar verhaal kunnen vertellen. Het geeft je zo n goed gevoel dat er nog legio mogelijkheden zijn om te communiceren en dit dan ook aan te bieden. Om vervolgens te zien dat er dan ook vooruitgang wordt geboekt; dat maakt dat dit werk echt mooi werk is. 10 Zorgmagazine Zorgmagazine 11

7 Even voorstellen: mijn naam is Henriette de Wit-Wekking, geboren in Losser en tot aan mijn uitvliegen naar Zwolle altijd in Lonneker gewoond. Inmiddels woon ik samen met man en twee kinderen in Glanerbrug. door Henriette de Wit, verzorgende C bij Livio in Haaksbergen Ik en mijn moeder: de cirkel is rond Kinderen maken je oud, maar houden je jong, verzucht de moeder van Rens, terwijl haar zoon even naar het toilet is. Vader geeft haar zwijgend gelijk, zoals hij dat eigenlijk het gehele gesprek al doet. Hoelang wilt u nog voor uw zoon blijven zorgen, vraag ik. Hij is bijna dertig, dus hij zou uit moeten vliegen, antwoordt moeder. Maar hij maakt de klinische opnames bij Tactus steeds net niet af en dan nemen we hem noodgedwongen maar weer in huis. Bij moeder wellen de tranen en ook vader houdt het niet meer droog. door Esvé Zetter, Tactus Verslavingszorg Ik kom uit een gezin waarin zorg voor anderen altijd centraal heeft gestaan. Mijn moeder kreeg als enige meisje van het gezin de zorg voor het hele huishouden op haar schouders. Haar eigen moeder was namelijk vaak ziek. In die tijd waren dingen heel anders geregeld: mijn moeder moest na de huishoudschool stoppen met school, anders kreeg haar eigen zieke moeder geen hulp. Als 17-jarig meisje kwam ze bij het wit-gele kruis, na fusies en vele naamsveranderingen (waaronder Thuiszorg Enschede-Haaksbergen) nu Livio geheten. Als kind overhoorden we moeder voor haar huiswerk Mijn moeder is toen wij klein waren gestopt met werken, maar toen werd mijn vader arbeidsongeschikt en is zij weer aan het werk gegaan, wederom bij de thuiszorg. Kansen die ze als jong meisje niet heeft gehad heeft ze hierna met beide handen aangegrepen. Naast haar werk en gezin volgde ze een opleiding via het ROC omdat zij niet alleen maar huishoudelijk werk wilde doen. Als kind overhoorden we moeder voor haar huiswerk. De verhalen van mijn moeder hebben ervoor gezorgd dat ik altijd in de zorg wilde werken. De dankbaarheid, de voldoening en iets kunnen betekenen voor anderen: daar sprak mijn moeder vaak over, en dat sprak mij enorm aan. Van mijn 15 e tot mijn 19 e deed ik als vakantiehulp huishoudelijk werk voor de Thuiszorg Enschede-Haaksbergen (nu Livio). Geweldig vond ik het! Daarom volgde ik na de huishoudschool de 3-jarige MDGO/VZ-opleiding, dat ging van een leien dakje. Ik wilde graag op de neonatologieafdeling in het ziekenhuis werken, dus deed ik hbo-v erachteraan. Helaas was dat te hoog gegrepen voor mij en ben ik uiteindelijk gestopt. Na die beslissing wilde ik aan de slag bij Thuiszorg Enschede-Haaksbergen, net als mijn moeder. Maar de liefde gooide roet in het eten: ik verhuisde naar Zwolle om daar te gaan samenwonen met mijn vriend, inmiddels mijn man. In Zwolle ging ik bij de thuiszorg werken. Na vier jaar had ik het gehad met de huishoudelijke zorg; ik wilde wel vooruit maar er kwam telkens iets tussen: vacaturestop, nul-urencontract enzovoort. Dat gaf mij geen voldoening, ik wilde heel graag doen waarvoor ik geleerd had (verzorgende C). Ik was teleurgesteld, had zoiets van: zijn al die verhalen die mijn moeder vertelde nu werkelijk zo anders dan? Ik stopte bij de thuiszorg en ging werken bij Scapino. En toen werd ik zwanger. Voor het eerst viel er een stukje op de plek: ik kon weer zorgen, hiervoor was ik in de wieg gelegd, voelde ik. En weer trad ik in de voetsporen van mijn moeder: ik stopte met werken toen de kinderen kwamen. Voor het eerst viel er een stukje op de plek Maar dat is nog niet alles. De geschiedenis herhaalt zich nogmaals. Inmiddels had ik twee kinderen en wilde ik best weer gaan werken. Klinkt misschien egoïstisch, maar dan wel op mijn voorwaarden. Ik wilde graag voor Livio werken maar wel in regio Noord en dan ook nog alleen als verzorgende C en eens in de twee weken. Met al die noten op mijn zang dacht ik dat dat niet zou gaan lukken. Maar je ziet het: doorzettingsvermogen en het najagen van je dromen heeft soms toch zin. Ik werk nu in Haaksbergen en Buurse, eens in de 14 dagen als mijn man vroege dienst heeft. En het mooiste van alles is: mijn moeder heeft gelijk gekregen. Werken in de zorg is precies zoals ze zei dat het was, en ik vind het zelfs leuker! Dank je mam, alles is nu op zijn plek en ik vind het geweldig. Aan het einde van dit jaar gaat mijn moeder van haar welverdiende pensioen genieten. Dochter begint weer en moeder stopt: na volgend jaar is de cirkel rond. De Wet van Imbesi over het behoud van vuil Ouders én cliënten komen pas uit de kast als het lijden groter wordt dan de schaamte. Eerst wordt de verslaafde nog gespaard, het gebruik binnenskamers gehouden of met de mantel der liefde bedekt. De Moesje Poster van de Moedige Moeders te Volendam brengt dit treffend onder woorden: Doet ie van jou ook zo verrekkus veel zuipe. Nee, die van mij doet inkeld maar bedroefd veul sneuve. Op een gegeven moment is de tijd rijp om het gedrag niet meer te bagatelliseren. De vader en moeder van Rens zijn zover. Hij is 27 maar gedraagt zich als een puber van 15 Als Rens weer terug is van het toilet vraag ik zijn ouders hoe oud ze hun zoon schatten, niet volgens kalenderleeftijd maar volgens zijn gedrag. Vader veert nu op: Hij is 27 maar gedraagt zich als een puber van 15. Rens bewolkt, want hij ziet dat tóch even anders. Wanneer zouden jullie hem wel voor vol aan zien? Vader: Als hij zijn eigen boontjes gaat doppen, want nu haalt mijn vrouw hem steeds weer binnen. Sparen je ouders je teveel Rens? De jongeman raakt zichtbaar in vertwijfeling. Hij begint te beseffen dat meer zelf bepalen betekent, dat er dan ook meer van hem gevraagd wordt. Een half uur later is de kogel door de kerk. Zoonlief krijgt zijn zin doordat hij onder voorwaarden weer in de kliniek van Tactus wordt opgenomen. Zijn tegenbod is, dat hij na de behandeling maar ook bij uitval niet meer thuis een kamer krijgt, maar dat toegewerkt wordt naar Begeleid Zelfstandig Wonen. Als iets schoon moet worden, zal iets anders vuil moeten worden De ouders pikken als levensles op dat ze hun kind liefdevol los moeten laten maar dat dit soms ook afzien betekent. Niet sparen of bagatelliseren, maar de Wet van Imbesi toepassen. Deze luidt: Als iets schoon moet worden, zal iets anders vuil moeten worden. Of te wel: alles heeft zijn prijs. 12 Zorgmagazine Zorgmagazine 13

8 Onrustige of agressieve patiënten kun je beter een uur laten ontspannen met muziek en sfeerverlichting, dan hen te isoleren in een separeercel. Dat is de ervaring van psychiatrisch ziekenhuis Helmerzijde in Enschede. Afdelingshoofd Hans Poelert: Door het inrichten van zogeheten comfortrooms hebben we het aantal separaties flink teruggebracht. door Mediant Minder separaties dankzij comfortrooms Met de comfortrooms wil ziekenhuis Helmerzijde, onderdeel van Mediant, voorkomen dat patiënten in de separeercel belanden. Hans Poelert: De comfortroom is een open, gezellig ingerichte kamer met sfeerverlichting. Patiënten krijgen er een kopje koffie, praten even met een hulpverlener, kunnen er naar hun eigen muziek luisteren en komen zo volledig tot rust. Separeren is onmenselijk Al in 2005 richtte Helmerzijde de eerste comfortroom in. Hiermee liep het ziekenhuis vooruit op het huidige project Dwang en Drang, waarmee de geestelijke gezondheidszorg het grote aantal separaties in Nederland wil terugbrengen. Poelert: Separeren is onmenselijk, dat vonden we toen al. Het past niet in onze moderne samenleving. Empathie op de werkvloer Tijdens een werkbezoek aan de Verenigde Staten maakte het personeel van Helmerzijde kennis met het Engagement model. Poelert: We bezochten psychiatrische ziekenhuizen die streefden naar meer betrokkenheid en empathie op de werkvloer. Ze riepen afdelingsvergaderingen in het leven, er was meer patiëntenpartcipatie, de patiënten werden gastvrij bejegend en men creëerde een veilige omgeving waarin de comfortrooms een belangrijke rol vervulden. Het voltallige personeel was hiervan onder de indruk. Nu werkt ook Helmerzijde met het Engagement-model. Geen vervanging voor separeercel Volgens Poelert zijn de comfortrooms geen volledige vervanging van de separatiecel. Separeren is een noodoplossing, maar wij hopen er in de toekomst nauwelijks nog gebruik van te maken. Ziekenhuis Helmerzijde heeft inmiddels twee comfortrooms en gaat er nog vijf inrichten. Hiermee hoopt men het aantal separaties terugdringen tot de helft. Poelert: De kracht ervan is dat patiënten er uit eigen beweging gebruik van maken: zodra ze zich onrustig voelen, trekken ze zich terug in deze behaaglijke kamer. Littekens van de zorg Al zo n 33 jaar in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking werkzaam in verschillende woonvormen en dan kijk je even terug. In de loop der jaren verschillende momenten meegemaakt, waarbij mensen littekens opliepen. door René Rots Ik denk aan die bewoner, lijdend aan epilepsie, die met een enorme klap voorover viel op de betonnen vloer, het gevolg laat zich raden. Een gezicht dat twee keer zo groot werd als normaal. En dan een andere bewoner, lijdend aan het korsakovsyndroom, in een behoorlijk aangeschoten bui, knipte hij met een nagelknipper de pootjes bij een kanarie af. Een herinnering in de vorm van een litteken Een bewoonster belaagd mij en geeft me met de zijkant van een pollepel een flinke mep op mijn hoofd, met als resultaat een herinnering in de vorm van een litteken. Een andere bewoonster werd slachtoffer van incest en raakt daardoor totaal in de vernieling met als gevolg dat ze diepe littekens met zich meedraagt van het onrecht dat haar overkomen is. Een ex-collega, die zich schuldig maakt aan seksueel misbruik bij mensen met een verstandelijke beperking, het vertrouwen loopt een diepe wond op, het litteken blijft in je herinnering voortleven. De bewoner, die zonder aanleiding een grote steen door een ruit heen werpt, de schrik is groot bij leiding en bewoners. Gesprekje tussen bewoners op mijn somatische verpleegafdeling De bewoonster met diabetes, die getroffen door een hyper, helemaal door het lint gaat. De bewoner die in een psychose schiet, compleet de weg kwijt is en tenslotte in een psychiatrisch ziekenhuis wordt opgenomen. De bewoner met zwerfneigingen, die tenslotte op een koude Kerstnacht in een bushokje verkleumd wordt aangetroffen. De bewoner, die zo totaal in de knoop met zichzelf zit, dat zijn agressie tenslotte niet meer te beheersen is, een gedwongen opname is noodzakelijk. Al deze herinneringen zijn littekens geworden, sommige zijn lichamelijk nog te zien. De meeste littekens zitten echter in m n herinnering. Littekens waren eerst wonden, de ene deed meer zeer dan de andere. Maar uiteindelijk zijn het littekens geworden, ook dat hoort bij de zorg. Het onvoorspelbare gedrag van een mens met een verstandelijke beperking laat soms diepe sporen na. Nu kun je ze natuurlijk koesteren, maar beter is om het littekens te laten zijn. Soms heb je niet eens meer in de gaten dat je littekens hebt en dat is eigenlijk het beste. Daarvoor is het werken in de zorg veel te mooi!! Op een recent geopende locatie zitten drie bewoners met elkaar een kopje koffie te drinken. Zij weten van elkaar niet precies wat de reden is geweest van de opname in een verpleeghuis. door Hilde de Meijer, verpleeghuisarts bij Zorgaccent De eerste dame zegt: Ik heb MS, dat is een vreselijke ziekte: ik ga steeds verder achteruit. Telkens als ik weer gewend ben aan een stukje achteruitgang, ga ik weer een stukje verder achteruit. De tweede dame reageert: Wat erg voor je zeg, ik wist niet dat je MS had. Ik heb je ook nog nooit kunnen zien, ik ben volledig blind en slecht ter been. Het keuvelt zo nog een tijdje verder, waarna de derde dame zich ook in het gesprek mengt: Ik zit hier anders ook niet voor niets hoor!. Zegt de eerste dame: Nee, dat zal ook wel niet, maar wat heb jij dan? Antwoord: Ik heb een herseninfarct gehad. Zegt dame 1 verontwaardigd: Ja, gehàd!!!. Waar gebeurd! Zorgmagazine 15

9 Het project Kookmethodiek is ontstaan vanuit een initiatief van de regio Salland Twente om een kookboek uit te geven van en voor cliënten en medewerkers. In gesprekken over de uitvoering is het idee van een kookboek uitgegroeid naar een veel bredere opzet waarin een begeleidingsmethodiek wordt ontwikkeld, trainingen worden opgezet en een instructieboek en dvd worden uitgegeven. Uitgangspunt van de methodiek is dat er een makkelijk toepasbare methode ontwikkeld wordt welke voor meerdere doelgroepen toepasbaar zal zijn. door Nico den Hollander van Stichting Philadelphia Zorg Salland/Twente Mijn kookboek/jouw kookboek Doelgroepen Mensen met een verstandelijke beperking. Begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking. Mensen met niet aangeboren hersenletsel/ beperkingen. Mensen die (opnieuw) willen leren koken, studenten, mensen die (plotseling) moeten gaan leren koken. Voor mensen uit andere culturen (asielzoekers e.d.) die willen leren koken. Voor ouderen die de processen en de Instructieboek en -dvd stappen niet meer helder hebben. Speciaal onderwijs, ter voorbereiding op de maatschappij en het zo zelfstandig mogelijk leren bereiden van een maaltijd. Opleidingen binnen de gezondheidszorg. Instellingen voor gezondheidszorg; verpleeghuizen, revalidatiecentra, ouderencentra, centra voor werk- en dagopvang. Ergotherapeuten, logopedisten, diëtisten, activiteitenbegeleidsters, wijkverpleegkundigen e.a. Kookboek Het kookboek wordt voorzien van recepten die zoveel mogelijk uit verse ingrediënten bestaan. Daarnaast biedt het boek de nodige variatie zodat een vers en gevarieerd voedingsprogramma opgesteld kan worden. Een kookboek wat gemaakt is door mensen met of zonder beperking, bekend en onbekend. Het gaat om de mensen en hun passie voor het koken. De recepten zijn hun lievelingsrecepten voorzien van een quote. Het boek is voorzien van mooie zwart-wit foto s van de mens in actie, kleurenfoto s van de gerechten en natuurlijk het recept en de bereidingswijze. Zelfstandig leren koken in 5 stappen De doelstelling is het zo zelfstandig en gevarieerd mogelijk bereiden van een verse maaltijd en alles wat daar bij komt kijken volgens een standaard kookmethodiek. De drie producten, het kookboek, het instructieboek en de dvd, die voortvloeien uit deze methodiek zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een groot aantal recepten welke in het kookboek zijn afgebeeld worden in het instructieboek nader uitgewerkt volgens de nieuwe methodiek namelijk het 5 stappenplan, deze worden voorzien van passende tekst (gericht op de doelgroep), foto s (in de volgorde van bijvoorbeeld de bereidingswijze) en duidelijke afbeeldingen. Daarnaast zal er in het instructieboek aandacht besteed worden aan de basiskooktechnieken, zoals het bereiden van vlees, het koken van aardappelen, pasta en rijst. Verder wordt er aandacht besteed aan veiligheid in en om de keuken, hygiëne en gezonde voeding. Regie voeren over je eigen leven is de belangrijkste component voor de mens om zich zo prettig mogelijk te voelen. De regie (gaan voeren) over de eigen maaltijd(bereiding) is de belangrijkste doelstelling van het instructieboek/ kookmethodiek. Het instructieboek is leidend in dit project. In dit boek zal aan de hand van het 5 stappenplan de kookmethodiek uiteengezet worden. De stappenplannen geven de gebruikers handvaten om te komen tot een verantwoorde maaltijd. Daarnaast zal men dit instructieboek kunnen gebruiken om zelfstandig een maaltijd te bereiden. Tevens zal er in dit instructieboek aandacht besteed worden aan aspecten als: (persoonlijke) hygiëne; voedingsadviezen; bereidingsadviezen/omrekenmethode; diverse recepten/basisgerechten; sfeer/ambiance; keukenmateriaal/kookbenodigdheden; veiligheid in en om de keuken. Het geheel is een begrijpelijke taal beschreven worden en didactisch verantwoord van opzet. De dvd wordt een aparte toevoeging aan het instructieboek. Het is de bedoeling dat op de dvd de methodes worden weergegeven over hoe je stap voor stap kunt koken. Hierbij zullen diverse audio en visuele aspecten worden gebruikt in de handreiking naar gebruiker. Dit betekent dat de recepten uit het kookboek gebruikt zullen worden om uitleg te geven van de stappen die men moet ondernemen. Inhoud dvd: Filmfragmenten (op te roepen met de dvd-speler of computer). Toelichting het 5 stappenplan. Sfeerbeelden van de kookdagen. Lesprogramma voor verzorging over omgang met de gebruikers van de methodiek. Basisgerechten. Koken met een sterrenkok (Jonnie Boer van restaurant De Librije, Zwolle). Veilig koken. Hygiëne. Rubrieken: Voorgerechten Hoofdgerechten Vegetarische gerechten Glutenvrije gerechten Salades Nagerechten Uitgangspunt is rond de 75 recepten van mensen met of zonder beperking, bekend en onbekend. Het gaat om de mensen en hun passie voor het koken. Om het geheel aantrekkelijker te maken wordt het kookboek vergezeld van recepten, tips & trucs van bekende Nederlanders (Jonnie & Therese Boer van restaurant De Librije, J.P. Balkenende, Marco Borsato, Johan Cruijff, Erica Terpstra, Louis van Gaal, Frans Bouwer). Bijzonder De opzet van deze methodiek en de inhoud van het de boeken weerspiegelt de dwarsdoorsnede van diverse mensen. Variërend van Haut Cuisine tot macaroni met ham en kaas. Dus toepasbaar voor iedereen. En het feit dat mensen zichzelf dan wel door anderen herkennen. De titel van het kookboek is mijn kookboek. Voor meer info kunt u zich wenden tot Martijn Wijnhoud en Nico den Hollander van Stichting Philadelphia Zorg Salland/Twente, telefoon: of 16 Zorgmagazine Zorgmagazine 17

10 Variatie of herrie in de keuken door E. Koops, Thuishulp-A bij Thuiszorg Noord West Twente We praten met Ridzerd (54), in zijn gewone leven ambtenaar welzijn bij de Gemeente Oldenzaal. Naast vakantie hoofdleiding is hij ook actief binnen het G-voetbal, en het G-schaatsen. Het was eind Er zou veel veranderen in de zorg. De WMO werd ingevoerd, het zou veel onrust geven Even voorstellen: ik ben werkzaam bij TNWT als Thuishulp-A. Een nieuwe indicatie kwam en dit zou met een Alpha-hulp kunnen? Gevolg: ik kon weggaan! Bedankt WMO!! door Ruud Souverijn, MEE Twente Een nieuwe familie B. werd me toegezegd voor vast Ik verheugde me er op, maar bij aankomst wist ik niet wat ik zag: het huis stond in de steigers en het dak was weg! Ze waren bezig met aanpassingen in het huis en toen raasde er een storm over Almelo waterschade enzovoort. Voordat je gaat schoonmaken moet alles opgeruimd. Voor de variatie was ik puinruimer, verhuizer en tuinierster. Ondertussen ging de zorg gewoon door. Gestaag werd het in en rond het huis ordentelijk. De traplift werd geplaatst en het werd lente; de grote schoonmaak kon beginnen Bezuinigingen lijkt een toverwoord maar geld lijkt belangrijker dan welbehagen van de cliënten. Geen persoonlijke aandacht meer? Een schoon en verzorgd huis is de basis van een gezond en gelukkig leven, is mijn mening. Houden we nog grip bij ziekte in ons huis? Nog steeds vol trots zeg ik als Thuishulp-A, ik mag bij veel mensen kijken in de keuken. En familie B.? Bedankt lieve mensen, ik heb zo genoten van de tijdelijke chaos bij jullie thuis; jullie gastvrijheid en warmte was om nooit te vergeten! De eerste keer als hoofdleiding kon ik wel janken! Foto 2004 Trins Succes Verzekerd Nationale-Nederlanden. Wat er ook gebeurt Wanneer ging je voor het eerste mee? In Ik ben twee jaar mee geweest met Hans van Doorn, op een kindervakantie. Daarna ben ik hoofdleiding geworden van kindervakanties met groepen tot 12 jaar en van 12 tot 18 jaar. De laatste jaren ga ik met jongeren van 18 tot 30 jaar op vakantie. Ridzerd, als jullie terugkomen van vakantie zie ik altijd iets speciaals gebeuren. Wat doe jij met vrijwilligers? Wat is je geheim? Het moet veilig en leuk zijn. Voor de kinderen, maar ook voor de vrijwilligers. Iedereen moet z n eigen ding kunnen doen. Toen ik voor het eerst hoofdleiding was, dacht ik aan niets anders dan controleren en tellen! Ik moest alles onder controle hebben en ik bleef maar tellen en op alles en iedereen letten. Ik knapte daar halverwege de week op af, ik moest ervan janken! Toen heb ik geleerd hoe belangrijk het is om te ervaren dat je moet kunnen loslaten, dat je vertrouwen moet geven aan andere leiding. Onder de vrijwilligers zitten toppers, mensen die sommige dingen beter kunnen dan ik. Je moet elkaar kunnen en willen aanvullen en daarvoor heeft iedereen ruimte nodig. Je moet fouten durven maken. Dat heb ik geleerd. Natuurlijk, de verzorging en de veiligheid moeten gewaarborgd zijn, maar kinderen geven je altijd een nieuwe kans. Bijvoorbeeld: een deelnemer is boos omdat je regels stelt. Dat vindt hij niet leuk. Maar een half uur later ben je weer maatjes. Leuk en veilig, hoe doe je dat naar de leiding toe? Ik probeer mijn steentje bij te dragen aan de sfeer tussen de leiding zelf. s Avonds als de deelnemers in bed liggen zitten we nog een tijd gezellig bij elkaar. Ik heb spelletjes bij me waarin de leiding iets moet doen, iets raden, uitbeelden etc. Dat heb ik overgenomen van Hans van Doorn, die zette zo ook een goede sfeer neer. Er moet ruimte zijn om te geinen en ik daag graag iedereen uit om tijdens de week iets te organiseren. Een paar jaar geleden in Epen had iemand van de leiding geregeld dat de brandweer bij onze accommodatie kwam. Waterslangen uit, brandweerpakken aan, iedereen kon brandweerman spelen, rondrit met loeiende sirenes, een blusschuimbad waar menigeen in heeft rondgetold en als afsluiting een groot kampvuur. Die sfeer kan ik niet maken, dat doet de leiding. Binnen jouw vakanties was er altijd plaats voor meervoudig gehandicapte kinderen. Rolstoelen, extra aangepaste bedden, alles werd door jou meegesleept op vakantie. Wat heb jij met ernstig gehandicapte kinderen? Ik liep er altijd met een boog omheen. Ik had er niks mee, geen affiniteit, geen ervaring. De eerste keer kwam ik zonder voorbereiding in contact met Dirk. Superspastisch, hij kon niet praten. Ik moest vragen en antwoorden tegelijk. Hij antwoordde met z n mooie bruine ogen. Hij was mijn vuurdoop. Van hem heb ik geleerd dat ik geen beperking heb om met hem om te gaan. Ik dacht, ik kan dit niet, ik durf dit niet. Hij leerde me dat in een half uur. Ik kon een supercontact met hem opbouwen. Ik wil nog wat zeggen over de MEE Twente vakantie organisatie. Ik vind het haast familie, de medewerkers, de andere vrijwilligers er is een goede wisselwerking, energie tussen de MEE Twente en de vrijwilligers. 18 Zorgmagazine Zorgmagazine 19

11 Stel, je werkt al jaren in de zorg. Met hart en ziel. En dan kom je in een situatie dat je om zorg moet vrágen, voor jezelf of voor een familielid. Dan maak je de zorg ineens van de andere kant mee. Dat overkwam Ineke Spenkelink, ziekenverzorgende in verzorgingshuis Eltheto in Rijssen. Haar moeder, mevrouw Pennings, zit sinds dit voorjaar met een tijdelijke opname eveneens in Eltheto. Voor mijn moeder is het prettig dat zij een dochter in de buurt heeft, en ikzelf vind het ook fijn. door Cathelijne Burgman, Carint Reggeland Groep Met andere ogen Ziekenverzorgende met moeder in verzorgingshuis Eigen meubels Mevrouw Pennings heeft er nog wel moeite mee in Eltheto te wonen. Zij heeft haar hele leven in Nijverdal gewoond, en was altijd erg zelfstandig. Tot maar liefst haar tachtigste heeft zij gewerkt als huishoudelijk werkster. De verzorging hier is uitstekend, vindt ze. En het is ook erg fijn dat mijn dochter in de buurt is. Maar zo gauw ik kan, ga ik terug naar Nijverdal. Ze staat op de wachtlijst voor een plaats in woonzorgcentrum De Parallel. In Eltheto zit ze tussen vreemde mensen in een vreemde omgeving. De eerste maanden heeft ze op een tijdelijke opvangkamer gezeten, met meubels van het verzorgingshuis. Nu heeft ze een andere kamer, ingericht met haar eigen meubels, en daar is ze blij mee: Dit is veel meer als thuis. Dankzij de aanwezigheid van haar dochter werd mevrouw Pennings snel geaccepteerd door de andere bewoners. Voor een willekeurig persoon die van buiten Rijssen komt, kan dat volgens Ineke best lastig zijn. We hebben er dus allebei voordeel van dat we bij elkaar in het verzorgingshuis zitten, concludeert ze. Mevrouw Pennings heeft begin mei een herseninfarct gehad en is daarvoor opgenomen in het ziekenhuis. Anderhalve week later werd Ineke gebeld door het ziekenhuis dat haar moeder de volgende dag, Hemelvaartsdag, met proefverlof naar huis kon, tot en met zondag. In eerste instantie dacht Ineke dat wel te kunnen regelen: Ik kon wel zorgen dat er boodschappen in huis waren. Maar vervolgens realiseerde zij zich dat haar moeder bijvoorbeeld ook s morgens hulp bij het aankleden nodig zou hebben. En toen heb ik maar weer teruggebeld naar het ziekenhuis: Dit kan ik niet zo maar regelen; doen jullie dat maar. Maar dat deden ze niet. Omdat mijn moeder al thuiszorg had, heb ik hun gevraagd wat zij konden doen. Van de thuiszorg hoorde ik pas dat vanuit het ziekenhuis een transferverpleegkundige met mij contact op had moeten nemen. Dat is dus helemaal niet gebeurd. Ik kondig van te voren aan of ik als collega of als dochter kom Ineke kwam zelf vervolgens met het idee om haar moeder tijdelijk op te laten nemen in een verzorgingshuis zodat haar moeder kon verzelfstandigen. Dat vond het ziekenhuis een prima idee. Maar ik moest er wel zelf mee komen. De dag na Hemelvaart kon mevrouw Pennings opgenomen worden in Eltheto. We hebben bewust voor Eltheto gekozen, omdat ik hier werk. Ik kan gemakkelijk en snel dingen regelen voor mijn moeder. Sinds kort verblijft haar moeder zelfs op de afdeling waar Ineke werkt. Ineke vindt dat niet lastig: Ik hou duidelijk onderscheid. Bij mijn collega s kondig ik van te voren aan of ik als collega of als dochter kom. In het begin had ik wel het gevoel dat ik alles zelf moest doen, maar daar heb ik inmiddels wel mijn weg in gevonden. Eigenlijk zou elke collega dit een poosje moeten ervaren Omdat Ineke al jaren in de zorg werkt, weet ze goed dat er soms, met name in de vakantieperiode, wat mis kan gaan in de zorgverlening. Zo is haar moeder een keer vergeten tijdens de ochtendronde. Ik vind hoe dan ook dat zoiets niet mag gebeuren, maar nu raakt het mij ook emotioneel. Ik kijk nu met andere ogen. Als ik ergens bij de voordeur van een bewoner een pak incontinentiemateriaal zie staan, vind ik dat het daar weg moet. Dat is niet prettig voor die bewoner. Als verzorgende sta je daar niet zo gauw bij stil. Eigenlijk zou elke collega dit een poosje moeten ervaren. Je doet dingen te snel uit routine. Door zo n ervaring word je je weer bewust van waar je mee bezig bent. Het gaat hier allemaal zo soepel Ook haar kijk op de organisatie is veranderd. Het gaat hier allemaal zo soepel, constateert ze. Alles moet volgens de regels gebeuren, maar door goed te overleggen blijkt toch veel mogelijk. Dat waardeer ik enorm aan deze organisatie. 20 Zorgmagazine Zorgmagazine 21

12 Het bijzondere concept van restaurant de Refter in Glanerbrug is een succes gebleken. Gevestigd in woonzorgcentrum Dr. Ariënshuis Glanerbrug is de Refter omgetoverd tot een écht restaurant, waar zowel cliënten van AriënsZorgpalet als buurtbewoners en andere 55-plussers à la carte kunnen eten. Het is inmiddels 27 jaar geleden dat ik vakantiewerk deed. Het was bij de PTT in Enschede, ik was een echte puber met kenmerken voor een puber: jeugdpuistjes (deze zijn gelukkig over gegaan) en eigenwijs (volgens velen die het kunnen weten is dit nooit over gegaan!). Een aantal weken heb ik door Enschede lopen sjouwen met zware postzakken en het meest frustrerende was dat vroege opstaan. door Hans Mollema, vakantiemedewerker bij Thuiszorg Noord West Twente & De Koppel À la carte uit eten in een woonzorgcentrum Memoires van een vakantiewerker Het restaurant heeft in de afgelopen jaren een grote metamorfose doorgemaakt. Vroeger was het restaurant alleen bedoeld voor de bewoners van Dr. Ariënshuis Glanerbrug. Cliënten moesten van te voren aangeven wat ze wilden eten en dat werd dan vanaf karren langs de tafel opgeschept. Inmiddels is er heel wat veranderd. De Refter is omgetoverd in een volwaardig, sfeervol restaurant annex Grand Café, waar zowel cliënten als andere gasten heerlijk en ontspannen kunnen tafelen. Grote metamorfose Het nieuwe concept blijkt aan te slaan. Veel bewoners van Dr. Ariënshuis zijn regelmatig in het restaurant te vinden, waar ze behandeld worden als échte gasten. Maar ook veel buurtbewoners en andere 55-plussers weten inmiddels de weg naar het restaurant te vinden. Met het uitgebreide én betaalbare menu is er voor elk wel wat wils. Regelmatig komen er medewerkers van andere ouderenzorginstellingen uit het hele land, om te zien hoe AriënsZorgpalet dit succesvolle restaurant heeft opgezet. Onder het motto leven naar uw wens levert AriënsZorgpalet zorg en diensten op basis van vraaggestuurde zorg. De wensen en behoeften van de cliënten zijn het uitgangspunt, zo ook in de maaltijdvoorziening. Met het vernieuwende horecaconcept kan iedereen zelf bepalen wat, waar, wanneer en met wie wordt gegeten. En ook over de menu s denken de cliënten mee. Voor elk wel wat wils De formule komt vooral ook de interactie tussen het woonzorgcentrum en de wijk en het dorp ten goede. Het restaurant is een gezellige plek om te zijn en tegelijk een ontmoetingsplaats geworden. En dankzij de ruime openingstijden ( uur) van De Refter kunnen gasten altijd terecht voor een kop koffie, fris of een borrel en gebak, snacks en heerlijke en gezonde warme maaltijden en broodmaaltijden. Waarom schrijf ik dit? Inmiddels is het 2007 en werk ik als manager op locatie Vriezenveen en zit ik met een probleem: er is een route waar geen personeel voor is! De personeelskrapte neemt toe en afgelopen jaren was het al moeilijk om vakantiemedewerkers voor de verpleging te krijgen en dit jaar is het helemaal mis! Wel klanten, maar geen personeel! Dan trek ik toch zelf weer een wit jasje aan! Nu liep ik altijd stoer rond te roepen: Dan trek ik toch zelf weer een wit jasje aan! Dinsdag 24 juli is het zo ver: ik moet het witte jasje aan! Dus eerst maar eens een uniform gepast, volgens de dames van kantoor was de M wel mijn maat. Ik weet nog goed dat ik vroeger een S had, dus toch wat gegroeid en dan niet qua hersencellen, maar qua buikomvang! Dan maar eens even de kantoordossiers gelezen en even de collega s gevraagd wat ik allemaal moet doen, iedereen verzekerd mij dat ik het nog wel moet kunnen. Gelukkig de planner heeft me een korte en simpele route gegeven! Dus dinsdag 24 juli op pad! Gelukkig heb ik maar drie klanten en woont 66% van mijn klanten op hetzelfde adres (een echtpaar dus), dat scheelt weer want zo goed weet ik ook niet de weg in Westerhaar. Ik stap uit de auto en loop naar het eerste adres en bedenk bij mezelf, wat zullen het voor mensen zijn, hoe zal het gesprek gaan? Dan loop ik nog wat onwennig in zo n nieuwbouw aanleunwoningcomplex, ik hoop dat de bewoners de weg beter kunnen vinden dan ik, want echt goed aangegeven is het niet. Zijn dit soort complexen niet bedoelt voor ligt dementerenden die af en toe wat dwaalneigingen hebben? Nou dwalen kunnen ze er in ieder geval (en ik ook!)! De voordeur staat al open bij de cliënt, een vriendelijk ouder echtpaar. Hé, ik zie op een foto een bekend koppie, het blijkt een achterkleinzoon te zijn en zijn moeder werkt bij ons op de locatie, dus dat breekt het ijs lekker! Het gesprek komt lekker op gang en doe ik er naar beste wil het kunstje dat bij deze cliënten gedaan moet worden. Op naar de volgende klant, even zoeken maar toch het juiste adres gevonden. Meneer is erg benauwd en we doen het rustig aan, of ik koffie wil? Nou, dat is geen verkeerd plan. Koekje erbij? Nou, laten we dat niet doen want dan heb ik de volgende keer een nog groter uniform nodig! Gelukkig deze klant volgt de Tour de France, dus aan gespreksstof geen gebrek. Bijzonder om dit mee te mogen maken Het was een korte route als vakantiemedewerker in de Thuiszorg, want zo voelde het! Toch bijzonder om dit mee te mogen maken en mijn respect voor medewerkers die routes draaien is weer gestegen! PS. Als er bij een volgende bezuinigingsmaatregel een aantal managers uit moeten misschien is het werken in de wijk dan nog een goede overweging! De secundaire arbeidsvoorwaarden zijn in ieder geval beter dan op kantoor: echte koffie (volgens mij van die koffiebrander uit Friesland), niet zo n onbestemd bakkie uit de automaat en met een koekje! Dat hebben we al jaren niet meer op kantoor! 22 Zorgmagazine Zorgmagazine 23

13 Gouden herinnering door Hetty Huizinga, team Wil ter Braak, Thuiszorg Noord West Twente Er draait een plaat, rustige muziek. Ik hoor: Wat de toekomst brengen moge. Kent u dit lied?, vraag ik hem. Diep zuchtend zegt hij: Ze zongen het in de kerk, toen ik trouwde. Mijn vrouw had een lichtblauwe japon aan. Ze was mooi Vanaf 16 t/m 19 augustus stond verpleeghuis Krönnenzommer, onderdeel van ZorgAccent, volop in de bloemen. Op die data verzorgden vrijwilligers van de dahlia-vereniging Almelo voor de twaalfde keer de dahliatentoonstelling in het verpleeghuis. door ZorgAccent Krönnenzommer maakt zich op voor bloemenzee De tentoonstelling was voor iedereen vrij toegankelijk en liep vanaf de hoofdingang over alle gangen van het verpleeghuis. Omdat de dahlia in vele soorten en kleuren verscheen, was er een grote variatie in bloemstukken te zien. Zo waren er bloemen met een doorsnede van 3 cm maar ook van 25 tot 30 cm. Op donderdagochtend startten zo n 8 tot 10 vrijwilligers van de vereniging met het maken van de bloemstukken. De bewoners kregen de gelegenheid om ook dit proces mee te maken. Op de tweede etage van woonzorgcentrum de Ariënsstaete van AriënsZorgpalet hangen wel heel bijzondere kunstwerken aan de muur. Op deze afdeling voor dementerende ouderen sieren namelijk grappige portretten van de eigen kinderen van de medewerkers de wanden. door AriënsZorgpalet Blikvangers op de afdeling De Ariënsstaete van AriënsZorgpalet is een kleurrijk woonzorgcentrum geworden. Op elke verdieping staat één kleur centraal, die overal in wordt doorgevoerd. De gangen hebben allemaal een eigen uitstraling gekregen, met kunstwerken die of door echte kunstenaars zijn gemaakt, of door de cliënten zelf. De foto s hebben een positief effect op de cliënten Een erg bijzondere serie kunstwerken is te vinden op de tweede verdieping, waar grote foto s, afgedrukt op canvas, de wanden sieren. Kinderfoto s spreken natuurlijk altijd, maar deze serie portretten is extra bijzonder. Het zijn namelijk de kinderen van de medewerkers op de afdeling die geportretteerd zijn. Hobbyfotografe Petra Tangena heeft tijdens een fotosessie alle kinderen op grappige wijze gefotografeerd. Ze dragen allemaal gele of witte kleding en zijn omringd met gele attributen en accessoires. De vrolijke gezichten aan de muur maken het moeilijk een glimlach te onderdrukken. De foto s hangen op een PG-afdeling, een verzorgingshuisafdeling voor dementerende ouderen. Teamleidster Marga Lohuis vertelt dat de foto s een positief effect hebben op de cliënten die er wonen. Kinderen en beelden van kinderen zijn vaak vertederend, juist ook voor dementerende ouderen. De portretten op de afdeling zijn dan ook echte blikvangers. Voor het hechte team van verzorgenden van de PG-afdeling zijn de foto s natuurlijk helemaal bijzonder. Het is toch wel heel speciaal als er op je werkplek zo n mooie foto van je zoon en/of dochter hangt, vertelt Marga Lohuis, wiens eigen kinderen ook een plekje op de afdeling hebben gekregen. Het werk op een PG-afdeling kan soms best intensief zijn, die vrolijke gezichten om je heen geven je dan gewoon een goed gevoel! stil, laat me er even aan denken De herinnering tovert een glimlach om zijn mond en zacht zingt hij mee: moedig sla ik dus de ogen naar het onbekende land 24 Zorgmagazine De dahliatentoonstelling sluit heel goed aan bij de visie van ZorgAccent. Harrie Nijboer, hoofd activiteiten van ZorgAccent legt uit. Contact is belangrijk voor onze cliënten om zo fit mogelijk te blijven. Het is echter niet voor al onze bewoners mogelijk zelfstandig contact te zoeken met de buitenwereld, daarom zoeken wij naar mogelijkheden om de buitenwereld naar binnen te brengen. Het is zoveel meer dan alleen een tentoonstelling, aldus mevrouw Kamp van de dahliavereniging. Het doet echt iets met de mensen. Bloemen zijn natuurlijk prachtig om naar te kijken, maar ze halen ook herinneringen naar boven. Veel bewoners hebben vroeger ook dahlia s in hofjes gehad. Daarnaast is het leuk om er samen naar toe te gaan en ze te bekijken. Dat we op deze manier iets voor onze medemensen kunnen betekenen, doet ons heel goed. We hebben altijd veel positieve reacties gekregen en zoveel moois zien gebeuren dat we er nog jaren mee door willen gaan. Zorgmagazine 25

14 Wijkzuster, wat moet ik zonder jou beginnen Dit verhaal begint met een variatie op het bekende liedje. De waarheid ligt er echter niet ver naast: de wijkverpleegkundige zou veel meer als spil kunnen functioneren. Spil in de zorg, spil in het team én spil in de wijk. In een pilot in Delden wordt nu getest hoe je dat het beste kunt uitvoeren. Wijkverpleegkundigen Natasja Bellos en Martine Koedijk vertellen erover. door Katja Roemeling, Carint Martine Koedijk en Natasja Bellos Wijkverpleegkundige is de spil De intake wordt weer gedaan door de wijkverpleegkundige. Eén huisarts riep al verheugd: Ha, we krijgen de wijkzuster terug! Foto: Nederlands Openluchtmuseum Natasja: Aanleiding was een onderzoek naar de tevredenheid van onze cliënten. Daaruit bleek dat onze cliënten over de kwaliteit van de zorg heel tevreden waren. Maar er waren ook verbeterpunten. Zo wilden de cliënten minder verschillende mensen over de vloer. Ook wilden ze een kleinere wachtmarge. De marge We komen tussen negen en tien uur s ochtends is duidelijk te ruim. Van half acht s ochtend tot acht uur s avonds Verder wilden ze geholpen worden op het tijdstip dat zíj dat wilden. Ook moest de telefonische bereikbaarheid verbeteren. Martine vult aan: Wij herkenden de problemen en wilden dat graag verbeteren. Ook hebben we zelf kritisch naar het proces rond de zorgverlening gekeken. Intussen werd de adviesnota Profilering wijkverpleegkundige binnen Carint bekend gemaakt. Het advies was: geef de wijkverpleegkundige een spilfunctie binnen de zorg, het team en de wijk. Natasja: Heel concreet hebben we binnen ons team de volgende veranderingen doorgevoerd. Er is een wijkverpleegkundige op kantoor aanwezig van half acht s ochtend tot acht uur s avonds. Zij is bereikbaar voor cliënten, medewerkers én huisartsen. De intake van een nieuwe cliënt wordt altijd gedaan door de wijkverpleegkundige. Zij bepaalt welke zorg nodig is en zoekt daar een geschikte medewerker bij. Door slimmer plannen bedraagt de wachtmarge nu slechts een kwartier en komen er niet meer dan drie verschillende medewerkers bij een cliënt. Vruchten De pilot is gestart en loopt tot eind juni. Tot nu toe zijn de reacties lovend. De cliëntsituatie is helder, en dat schept veel duidelijkheid binnen het team. De goede bereikbaarheid van de wijkverpleegkundige werpt z n vruchten af: de wijkverpleegkundige is de spil, en medewerkers, cliënten en huisartsen weten hen te vinden. Ook de wijkverpleegkundigen zijn tevreden. Martine: We hebben meer verdieping in ons vak. We kunnen onze deskundigheid uitdragen. Spilfuncties Spil in de zorg Het aanbod van Carintdiensten en de sociale kaart is de laatste jaren enorm uitgebreid. Het is de taak van de wijkverpleegkundige alle mogelijkheden optimaal te benutten. Van Alzheimercafé tot klusjesman aan huis, zij stelt een passend arrangement samen voor de cliënten. Een ander voorbeeld: de situatie van een cliënt verandert plotseling. Een medewerker overlegt met de wijkverpleegkundige of de zorg aangepast moet worden. Spil in het team De wijkverpleegkundige leidt de teamvergadering en weet daardoor wat er speelt in het team en bij de cliënten. Daardoor kan ze de verpleegkundigen en verzorgenden coachen. Spil in de wijk Moet de huisarts ingeschakeld worden, dan kan de wijkverpleegkundige hem snel en deskundig inlichten over de geschiedenis. 26 Zorgmagazine Zorgmagazine 27

15 Het was vroeg in de avond. Het busje van Livio, eerst gevuld met ouderen, was leeggestroomd en reed in eenzaamheid over de verlaten snelweg. De chauffeur zat doezelig en rozig van de voorbije dag achter het stuur. Plotseling stond ze er. Midden op de weg. door Leon Buiting, manager bij Livio Plus Een dagje uit Het was een vreemde verschijning. Ze was gekleed volgens de aloude flowerpower traditie. Kleurige jurk tot op de enkels, bloemen in het lange krullende haar en blote voeten gestoken in teenslippers. In haar linkerhand droeg ze een oude versleten rugzak en haar rechterhand maakte het bekende liftgebaar. Piepend en knarsend kwam het busje met een schok tot stilstand. De verschijning lachte blij en stond al binnen voordat de chauffeur kon reageren. Hoi, zei ze. Kun je me een stuk meenemen? Ik ben verdwaald. Ik heb gelopen en gelopen, maar ik ben geloof ik niet erg bij de tijd. Gelukkig zag ik jou en ik dacht: laat ik eens vragen of hij tijd voor mij heeft! Piepend en knarsend kwam het busje met een schok tot stilstand Waarom zie je er eigenlijk zo uit?, vroeg Hans nu toch wel wat nieuwsgierig geworden. Ja, ik ben wel beetje uit de tijd, hé? Dat krijg je als je dagtochtjes anders gaat beschouwen. Waar ik vandaan kom, houden we niet van eendimensionale uitstapjes in een bus als deze. Nou, zei Hans een beetje gepikeerd. Het is anders nog een prima busje hoor. Onze cliënten reizen er graag in. Natuurlijk, zei ze. Je hebt gelijk. Voor jullie is dat natuurlijk een prima tijdpassering. Ze zweeg even. Op zich is reizen tijdloos, vervolgde ze. In ieder tijdperk is er gereisd. Maar waar ik vandaan kom denken we daar anders over. Wij vinden dat er in onze tijd geen plaats meer is voor eendimensionaal verkeer. Wij zien de wereld als overvol. Iedere vierkante meter is bewoond, mobiliteit bestaat niet meer en het leven speelt zich af binnen de muren van het voor jouw vastgestelde spaceplan. Vandaar dat wij zoeken naar nieuwe mogelijkheden in het leven. Mogelijkheden die voorbij de beperkte werkelijkheid van de drie dimensies van alle dag gaan. dimensie waar je rust kunt vinden. Eigenlijk ontvluchten we de tijdgeest van het werkelijke leven doormiddel van een tijdrit naar verleden. Een tijdje reden ze zwijgend door. Hans verbaast omdat zo n jong meisje met zoveel tijdsbesef al zo zwaar aan het leven tilde en Zicky blij en gelukkig omdat de bus warm en behaaglijk was. Glimlachend keek ze door het zijraam naar buiten. Over de weilanden hing een lichte nevel en in de verte scheen de gloed van de ondergaande zon over de lege snelweg. Mijn tijd is gekomen, Hans, zei Zicky na een tijdje. Je mag mij er bij de volgende parkeerplaats wel uit laten, dan word ik zo opgepikt. Even later stopte Hans de bus. Tot ziens, Zicky. Ik hoop dat ik je nog eens zie. Als ons de tijd gegund wordt, kom ik jullie hier zeker nog eens bezoeken. Deze dag was absoluut geen tijdsverspilling, maar juist onze mooiste tijdsbesteding tot nu toe. Hartstikke bedankt voor de lift Hans! Ze stond even snel buiten als ze binnen was gekomen. In zijn achteruitspiegel zag hij haar eenzaam op de parkeerplaats achterblijven. Opeens viel zijn oog op de rugzak in het gangpad. Knarsend stopte hij het busje. Met de rugzak in de hand liep hij de weg terug. Op dat moment viel zijn blik op het paarse logo. Het was een bekend logo. Met de achterkant van zijn hand sloeg hij het stof en zand van de rugzak. Hij las: Livio : Tijdloze Zorg, Zorgt Er Voor al 100 jaar uw adres voor zorg en culturele activiteiten in het jubileumjaar 2105 dagtochten naar de vorige eeuw alles onder begeleiding van uw tijdreisbegeleider uw verleden tijd, onze zorg. Ze stond even snel buiten als ze binnen was gekomen In de verte stond Zicky met de rug naar hem toe. Om haar heen stond een groep enthousiast pratende ouderen. Allemaal gekleed in de flowerpower traditie. Allemaal moe maar tevreden over de dagtocht die ze gemaakt hadden. Verbaasd bekeek Hans het tafereel. Toen maakte Zicky zich los van de groep. Ze ging midden op de weg staan met haar armen omhoog en het hoofd achter in de nek. In trance begon ze pirouetten te draaien. Haar lange haar en jurk bewogen zich in een waaier in het rond. Een plotseling opzwellende storm bulderde over de weg. Krom gebogen tegen de woeste wind worstelde Hans zich in haar richting. Hij riep herhaaldelijk haar naam en zag dat ze zich uiteindelijk naar hem toedraaide. Ze stak vrolijk haar hand op, zwaaide en lachte hem toe. Het was het laatste wat hij van haar én de groep ouderen zag. De tijd was om. Ze lachte ontwapenend naar de chauffeur. Deze smolt voor zoveel charme. Ga zitten zei hij. Ik heet Hans, hoe heet jij? Ik heet Zicky. Dank je voor de lift. Waar ga je naar toe met deze oude bus? Nou, oude bus. Hij is pas een jaar of drie oud hoor! Ik ga naar Enschede. Ik kan je meenemen tot aan het station. Is dat goed? Zover hoef ik niet mee. Ik zeg je wel wanneer mijn tijd gekomen is. Ze was ondertussen naast Hans gaan zitten en had haar rugzak naast zich op de vloer gelegd. Wat zie je er grappig uit, zei Hans. Je doet me denken aan mijn jeugd. De zestiger jaren. Heb je het trouwens niet koud met alleen die dunne jurk aan? Moet ik de kachel wat hoger zetten? Ze lachte hem vriendelijk toe. Graag, zei ze. Ik ben geloof ik in mijn berekening het doel een beetje voorbij geschoten. Deze kleren passen niet zo goed in deze tijd. Nou ja, foutje. Komt wel vaker voor. Zeg ben jij lid van een sekte of zo, lachte Hans. Je bent toch niet zo n voorspeller van het einde der tijden, hé? Of ben je een fanatiek lid van Greenpeace of iets soortgelijks? Zicky lachte. Welnee, het klinkt allemaal nogal filosofisch wat ik zeg, maar het gaat eigenlijk simpelweg om de tijdsgeest. Wij leven nu eenmaal in een wereld die zo overvol is geworden, dat er geen ruimte meer is voor snelwegen richting avontuur. De tijdrekening van de toekomst geeft aan dat het dan nog meer overbevolkt zal zijn en dus biedt de toekomst geen alternatief. Daarom zoeken wij het in het verleden. Vandaar die kleding uit de jaren zestig, zei Hans begrijpend. Jullie houden je vast aan dingen die geweest zijn. Verlangen naar het verleden. Juist, zei Zicky. Het verleden biedt een schat aan kansen. Wij houden ons niet aan de drie bekende dimensies waar het leven zich afspeelt binnen de begrenzingen van een overvolle, milieuvervuilde wereld, maar creëren het liefst plaatsen in de vierde 28 Zorgmagazine Zorgmagazine 29

16 In het voorjaar werd t Dijkhuis in gebruik genomen, een hypermodern verpleeg- en woonzorgcentrum in Borne. Het multifunctionele complex is een gezamenlijk project van de Trivium Meulenbelt Groep en Stichting Woonbeheer Borne en bestaat uit een verpleeghuis met 94 plaatsen, 92 zelfstandige zorgappartementen van 80 m 2 en 15 private appartementen van 100 m 2. t Dijkhuis staat op de plek van het voormalige verzorgingshuis t Dijkhuis. door Trivium Meulenbelt t Dijkhuis, comfortabel wonen met zorgvoorzieningen In afwachting van de vervangende nieuwbouw verbleven de verzorgingshuiscliënten geruime tijd in het Intermedium, een complex voor tijdelijke behuizing van Trivium in Hengelo. Zij zijn nu terug in hun vertrouwde Borne en bewonen de ruime zorgappartementen. Borne beschikt met het nieuwe centrum nu ook over een verpleeghuis waar hoogwaardige, complexe 24-uursverpleging geboden wordt. t Dijkhuis is tevens een dienstencentrum van waaruit zorg en service aan bewoners van de appartementen geleverd wordt. Bewoners met een zorgindicatie huren zelfstandig een zorgappartement via de Stichting Woonbeheer Borne, die de woningen in beheer en eigendom heeft. De zorg wordt door Trivium vanuit t Dijkhuis geboden. die het centrum biedt. Activiteitencentrum biedt professionele ondersteuning Het Activiteitencentrum in t Dijkhuis biedt professionele ondersteuning, zodat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Naast activiteiten en sociale contacten kan het Activiteitencentrum ook begeleiding en behandeling aanbieden door diverse disciplines, zoals fysiotherapie, logopedie, ergotherapie, diëtist, psycholoog en maatschappelijk werk. In het complex zijn een groot aantal algemene voorzieningen gevestigd: een servicepunt van het ziekenhuis, apotheek, praktijken van huisartsen en tandarts, praktijk voor fysiotherapie, logopedie, psychologie en podologie. Daarnaast zijn er een kapsalon, winkel, restaurant en een ondergrondse parkeergarage. t Dijkhuis ligt in een groene woonwijk en tegelijkertijd aan de rand van het centrum van Borne. Het naastgelegen Kulturhus De Bijenkorf biedt een scala aan culturele voorzieningen, waaronder de gemeentelijke bibliotheek en een theaterzaal. Zelfstandig wonen in comfortabele appartementen Trivium beheert en verhuurt 15 luxe private appartementen in t Dijkhuis. Deze zijn bestemd voor particulieren die een veilige woonomgeving zoeken, waarin zij, indien nodig, gegarandeerd goede zorg en aanvullende diensten kunnen ontvangen. In tegenstelling tot de zorgappartementen is voor het huren van deze appartementen een indicatiestelling niet vereist. Ook mensen met een handicap of chronische ziekte komen voor deze appartementen in aanmerking. In het verpleeghuis van t Dijkhuis wonen cliënten zoveel mogelijk zelfstandig in een eigen kamer binnen wooneenheden, bestaande uit acht 1-persoons kamers. Er is veel aandacht voor privacy en veiligheid. Cliënten kunnen de regie in handen houden en gebruik maken van alle voorzieningen 30 Zorgmagazine Zorgmagazine 31

17 De Regionale Instelling voor Beschermende Woonvormen Twente, kortweg RIBW Twente, biedt woonbegeleiding in vele vormen aan mensen, in Twente, met langdurige psychiatrische problematiek en/of psychosociale en andere problemen. Het gaat om mensen die zich niet - of nog niet - zelfstandig kunnen handhaven in de samenleving. door RIBW Twente Vrijwilligerswerk bij de Stichting RIBW Twente! Belangstelling voor vrijwilligerswerk bij de RIBW Twente? Voor informatie kunt u contact opnemen via telefoonnummer met Wilma Faber, personeelsfunctionaris. Forever Young door Henk Sieben In de nabije toekomst zullen de enorme verzorgingspakhuizen voor bejaarden plaatsmaken voor kleine particuliere woongemeenschappen. Hier kan men naar eigen inzicht goedgemutst de laatste levensperiode doorbrengen. Men wordt bijgestaan door verpleegkundigen die van wanten weten en die, al dan niet via het internet, de hulp bieden die nodig is. Verder is alles in eigen beheer op een huismeester na die ondermeer kleine onderhoudswerkzaamheden verricht. Er is een rookvrij internetcafé en een gemeenschapsruimte waar men in de avonduren muziek van ieders voorkeur kan maken en beluisteren. Natuurlijk is er ook een stilteruimte waar men zich desgewenst kan terugtrekken om te bidden. Waar het uiteindelijk omgaat is dat de levenslust zo lang mogelijk behouden blijft. Zo worden er literaire avonden georganiseerd en de LP s uit de jaren 60 en 70 gedraaid dat het een lieve lust is. Levenslust wordt namelijk vastgehouden door de herinnering aan de jeugd levend te houden. Muziek speelt hierin een belangrijke rol. Door muziek uit de jeugd te draaien voel je je weer heerlijk jong, Forever Young om met Bob Dylan te spreken. De mogelijkheden zijn eindeloos. Men kan er høken, met rollator en al, dansen en naar films kijken. De herinnering aan Woodstock wordt levend gehouden, aan The Doors en aan The Rolling Stones maar ook aan Bach en natuurlijk ook aan Gert en Hermien. En als men een partijtje wilt schaken kan dat ook. Het wordt echt een feest om in zo n woongemeenschap voor ouderen te leven. Ik verlang er nu al naar. Het doel is deze mensen in staat te stellen zo optimaal mogelijk in de maatschappij te functioneren. De begeleiding en ondersteuning is vooral gericht op de mogelijkheden, wensen en behoeften van de individuele cliënt en niet zozeer op zijn problemen of beperkingen. Onder de mensen blijven vind ik belangrijk Hilbert vertelt: Ik ben Hilbert Smit, ben 54 jaar, gehuwd en heb 2 kinderen. Als hobby ben ik bij een voetbalvereniging betrokken bij activiteiten van de veteranen. Daar heb ik de functie van secretaris en ik voetbal zelf nog actief mee. Ook train ik om het jaar de lagere seniorenelftallen. Ik was werkloos geworden en wilde wel iets gaan doen. Onder de mensen blijven vind ik belangrijk. In dagblad Tubantia zag ik een vacature waarin een vrijwillig buschauffeur werd gevraagd bij de Stichting RIBW Twente. Daar heb ik toen op geschreven. (De mogelijkheid van busvervoer tegen een kleine vergoeding is een extra service die de RIBW haar cliënten biedt en daarvoor zocht de RIBW Twente een aantal vrijwillige chauffeurs). Op het Centraal Bureau in Hengelo ben ik toen uitgenodigd voor een gesprek. Het klikte meteen. Na een proefrit bij een rijschool en een medische keuring, waarbij het er vooral om ging of mijn ogen goed genoeg zijn om de bus te mogen besturen, bleek alles in orde. Er was dus geen beletsel om mij als vrijwillig chauffeur aan te stellen! De mensen die wonen bij de RIBW Twente hebben, als overal, zeer veel verschillende karakters. Soms vervoer je iemand die erg veel aandacht vraagt, wat niet altijd mogelijk is, omdat het verkeer je aandacht nodig heeft. Dan zijn er mensen die meer over familiare dingen praten, voornamelijk dames. Vervoer je een groepje mensen, dan weet de een het nog beter dan de ander. Vervoer ik een stil type, dan stel ik me ook vaak wat terughoudend op. Vervoer ik dit type mensen meerdere keren per week dan schept dat toch een band en merk ik dat mensen me gaan vertrouwen. Langzaam raak je zo in gesprek en krijg je elke keer meer over hun leven te horen. Ik heb het al snel in de gaten als er op een woongroep iets aan de hand is. Want laten we eerlijk zijn, in een woongroep van vijf personen zijn er altijd wel meer meningen over het een of ander. Als het een probleem betreft wat kan worden opgelost, dan geef ik dit aan de begeleiding door. Er wordt dan ook direct iets mee gedaan. Ik heb het al snel in de gaten als er op een woongroep iets aan de hand is Je kunt ook wel wat meemaken op een rit. Zo heb ik ongeveer twee jaar geleden, in november meen ik, in een sneeuwbui gezeten. Achteraf wel leuk, maar toen niet. Ik zou een mevrouw uit Hengelo halen. s Middags begon het enorm te sneeuwen, dus voorzichtig naar een gebouw van Mediant in Hengelo gereden om mevrouw op te halen. Toen al reden er geen treinen meer en ook de taxi s staakten hun ritten. Maar ik zat in Hengelo dus wat moest ik? Doorrijden dus! Ik heb over een afstand van een paar kilometers drie uren gedaan. Vóór ons vielen nog twee bomen over de weg, die bezweken door hun sneeuwlast, maar we hebben geen schade opgelopen en kwamen veilig thuis. Mensen zijn ontzettend dankbaar Het leuke van dit werk is dat mensen ontzettend dankbaar zijn en dat ook laten blijken. Dan zijn de complimenten zo eerlijk en oprecht! Sommige mensen hebben een blind vertrouwen in me. Blind letterlijk genomen; als ik zeg dat ze het stapje naar beneden kunnen doen, zie ik hen zonder te twijfelen de stap wagen. Ook de bedankjes dat je weer op tijd bent, dat je aan vele dingen denkt, bijvoorbeeld een muntje voor de rolstoel bij het ziekenhuis, zijn hardverwarmend! Ik wil dit werk niet missen en hoop het nog lang te kunnen doen! 32 Zorgmagazine Zorgmagazine 33

18 Achttien nieuwe stagiaires zijn in september 2006 begonnen met een stage als onderdeel van hun opleiding tot verpleegkundige. Ze werken op de twee leerafdelingen van Streekziekenhuis Koningin Beatrix. De leerlingen werken zelfstandig, maar krijgen begeleiding en ondersteuning van een gediplomeerd verpleegkundige. door Streekziekenhuis Koningin Beatrix Leerafdelingen in het Streekziekenhuis Koningin Beatrix groot succes Het SKB heeft er om diverse redenen voor gekozen te starten met een leerafdeling. Er is een toenemende vraag van opleidingen om stagiaires te plaatsen. Investeren in onze toekomstige collega s Door een bijdrage te leveren aan de opleiding van verpleegkundigen, investeren we in onze toekomstige collega s, deze investering is zeker de moeite waard. De grote aantallen stagiaires vragen echter een forse inspanning van de zorgafdelingen. Om deze druk te verminderen en te zorgen voor een goede begeleiding van de stagiaires is gekozen voor concentratie op een leerafdeling. Ook was de ervaring in de praktijk dat kersvers afgestudeerde verpleegkundigen nog de nodige kennis en vaardigheden misten. De vernieuwde opzet van een geleide leeromgeving biedt de mogelijkheid aan stagiaires om de nodige competenties te verwerven. Op de leerafdeling hebben stagiaires niet alleen de zorg voor patiënten, maar organiseren en verdelen na verloop van tijd het werk ook zelf. Zo leren ze de naast de complete zorg voor hun patiënten, ook de organisatie van een afdeling goed kennen. Deze nieuwe vorm van leren bevalt erg goed. De stagiaires voelen een grotere verantwoordelijkheid, ze werken meer samen en geven aan veel te leren. De verpleegkundige werkbegeleiders moeten leren om coachend te begeleiden en zien hierin een uitdaging. Zowel de stagiaires als de verpleegkundigen zijn enthousiast. Leren is als de horizon: er komt geen einde aan Een leerafdeling vraagt een andere samenwerking tussen stagiaire en verpleegkundig werkbegeleider, maar het vraagt ook intensieve samenwerking tussen opleidingsinstituten en het ziekenhuis en dit leidt tot discussies over kennis, competenties en opleiden. Ook een leerzaam traject. De eerste leerafdeling is begin 2006 van start gegaan op verpleegafdeling D1. Hier worden zowel patiënten met complexe als minder complexe chirurgische aandoeningen verpleegd. De stagiaires kunnen hier hun leerdoelen behalen op verschillende niveaus. Vanwege het succes van deze leerafdeling is er in februari 2007 ook op afdeling D2/E2 gestart. Hier bieden verpleegkundigen en stagiaires zorg aan met name geriatrische en oncologische patiënten. De introductieweek van de groep van achttien zit er op, ze zijn enthousiast en leergierig begonnen. We hopen dat ze na twintig weken een stuk verder zijn in hun ontwikkeling tot competente verpleegkundige en dat ze het motto van de leerafdeling overnemen: Leren is als de horizon: er komt geen einde aan. 34 Zorgmagazine Zorgmagazine 35

19 Toen ik begin jaren 80 als wijkverpleegkundige ging werken, werd ik aangenomen om een team van de kruisvereniging te komen versterken. Ik was jong, onervaren, idealistisch en al gedreven. Toentertijd werden er nog geen protocollen en kwaliteitsplannen geschreven. door Ida von Gabain, manager thuiszorg bij Thuiszorg Noord West Twente & De Koppel, rayon Almelo Reis door de ontwikkeling van de thuiszorg Vakantiefoto Ben je eindelijk op vakantie, staat je telefoon eindelijk eens echt uit. Ben je eindelijk eens weg, weg van je werk en verplichtingen en dan... kom je dit tegen! Ik moet zeggen, ik kon het niet laten om het toch even te fotograferen, want wie weet is zo n foto nog eens ergens goed voor. En volgens mij is ie uitermate geschikt voor... De fotograaf, werkende bij Philadelphia Als wijkverpleegkundige was je verantwoordelijk voor je eigen wijk en cliënten. Je werkte doelgericht, coördineerde de totale zorg en verspilde geen overheids centen. De cliënt stond ook toen al centraal en je leverde, behalve kwaliteit, ook service en aandacht. Veel administratie werd er toentertijd niet van mij verwacht. Je werkte s morgens in de zorg en s middags zag je alle kleuters en zuigelingen, je fietste in je eigen wijk en kende van vele bewoners de specifieke dingen. Een preventief huisbezoek van een oudere of aanstaande moeder was een standaard taak, begeleiding van familie van een ernstig zieke cliënt, een normale zaak. Echter de tijden veranderen maar niet inhoudelijk qua welzijn en zorg, de overheid wil alles efficiënter en kwaliteit waarborgen. Protocollen, uniformiteit van zorg en kwaliteitscertificaten komen in, steeds meer tijd moet worden besteed aan administratie vanwege alle regelgeving. Ontschotting van zorg, tijdsregistratie van producten, concurrentie, schaalvergroting, woonzorg-zones, het is heden ten dage gewoon zo Ik besloot iets anders te gaan doen en volgde een managementopleiding, mijn inzicht in het hoe en waarom van al die administratieve regeltjes kwam tot ontwikkeling. Ontschotting van zorg, tijdsregistratie van producten, concurrentie, arbo, fusies, schaalvergroting, aanbestedingen, woon-zorg-zones, het is heden ten dage gewoon zo. De kruisvereniging als zodanig bestaat al lang niet meer, maar wie weet komt er weer een andere kleinschalige vorm van totale zorgverlening. Decentralisatie van zorg, middels woon-zorg-zones, wijkteams, dat is ons toekomstbeeld. Als ik terugkijk op alle thuiszorg ontwikkelingen de laatste 25 jaar, heb ik me niet verveeld. Het was april 1975 Het was april Ik was toen werkzaam op verpleeghuis De Cromhoff in Enschede, nu onderdeel van Livio. In die tijd volgde ik hier de opleiding tot ziekenverzorgende onder de bezielende leiding van de heer Buiting. Verder hadden we les van dr. Post, Lenie Leushuis en dr. Kool. Zuster Mazeland had haar kantoor boven de ingang en hield alles scherp in de gaten. door Gerda van Duren-Nijboer, medewerkster bij Livio, locatie Het Meijersveld te Neede Het onderscheid tussen gediplomeerden en leerlingen was te zien aan de uniformen in die tijd. Leerlingen droegen een lichtblauwe jurk met daaroverheen een witte barakschort, deze was stijf gesteven. Het lichtblauwe kraagje er weer keurig overheen. Op de afdeling werd s morgens rapport gelezen, dan werd er iemand aangewezen die dat moest doen. Af en toe werd er dan gecontroleerd op het (niet) dragen van ringen en lengte van de nagels. Het hoofd van mijn afdeling, zuster Dollenkamp, was hier erg alert op. In die tijd gingen we nog met een groot aantal bewoners op vakantie. Eén jaar was ik ook van de partij. Met twee bussen vertrokken we naar IJmuiden voor een periode van twaalf dagen. We verbleven in de Seinpost direct aan zee. Het was een gebouw met twee slaapvleugels, één voor de bewoners en één voor de medewerkers. Hiertussen zat een zeer ruime huiskamer. Het was geweldig. Het warme eten werd verzorgd door het restaurant de IJmond naast ons. De broodmaaltijden verzorgden we zelf. Er werd gewandeld over de pier of we gingen naar de visafslag om vis te kopen. Verder stonden er diverse uitjes op het programma. Eén uitstapje ging naar Haarlem, een dagtocht naar Amsterdam, waar een rondvaart door de grachten werd gemaakt. De terugweg ging via Schiphol en door de bollenvelden. Wat genoten we met ons allen! Eén dag was gereserveerd als bezoekdag voor familie van de bewoners. Er kwam veel familie en het was prachtig weer, dus konden we heerlijk buiten zitten. Opeens hoorden we muziek en kwam de IJmuider harmonie met een majorettekorps voor ons op het grasveld optreden. Geweldig! In huis werden er ook allerlei activiteiten georganiseerd door onder andere Els Folsche (werkt nu nog steeds bij Livio). Zo was er een avond gevuld met een folkloristische dansgroep. We voerden zelf een toneelstukje op en werden veel spelletjes gedaan. Dr. Post speelde piano en er werd dan flink meegezongen. Misschien zijn er nog mensen werkzaam in de zorg, die zich dit allemaal nog kunnen herinneren, o.a. Anita Bellers, Annet Bos, Annie Hedeman, Joke van Benthem (hupsnuffel), Jan Wijma, Anneke Boeve, Astrid Rietman, Shirley Postma en Annette Wolberts. Dat ik zelf nog zoveel weet heeft te maken met het feit dat ik van deze twaalf onvergetelijke dagen toen een dagboek heb bijgehouden met foto s. Goede oude tijd? 36 Zorgmagazine Zorgmagazine 37

20 Herstellen na een beroerte op de Schöppe namens het multidisciplinaire team reactivering, S. Schiphorst, locatiemanager de Schöppe, ZorgAccent Binnen afdeling de Schöppe (locatie Krönnenzommer) verlenen we zorg aan mensen met een lichamelijke beperking, de somatische cliënten. Het verblijf op de Schöppe is in te delen in twee categorieën: de longstay en de reactivering. Longstay houdt in dat mensen langdurige zorg nodig hebben en op de afdeling wonen. Bij reactivering verblijven cliënten tijdelijk op de Schöppe om te herstellen van een medische ingreep (bijvoorbeeld een knie- of heupoperatie). Het project CVA reactivering sluit aan bij de CVA reactiveringszorg, onderdeel van het CVA zorgcircuit Almelo en omstreken. In dit zorgcircuit werken de Ziekenhuisgroep Twente locatie Twenteborg, de verpleeghuizen in Almelo, de thuiszorg en een aantal verzorgingshuizen nauw samen om mensen te reactiveren. Door aan te sluiten bij deze bestaande samenwerking kunnen cliënten uit ons werkgebied in hun eigen gebied herstellen na een beroerte. Tot twee jaar geleden was dat alleen binnen Almelo mogelijk. Project CVA reactivering succesvol Een jaar na de start van het project CVA reactivering bleek er al meer vraag te zijn dan dat er plaatsen waren op de Schöppe. Het aantal bedden dat door de verschuiving van longstay cliënten naar de locatie Parallel vrij kwam is gebruikt om de reactivering uit te breiden. Uiteindelijk is de reactivering uitgebreid naar 15 bedden en hebben we nu meer mogelijkheden om CVA reactivanten op te kunnen nemen. Om de CVA cliënten dezelfde zorgverlening te geven als binnen het zorgcircuit van Almelo en omstreken, zijn medewerkers geschoold in het NDT (Neuro Developmental Treatment) principe. Dit is een specifieke benadering richting de cliënt, die het herstel bevordert. Daarnaast heeft een eerste groep medewerkers dit jaar een scholing gevolgd over onderwerpen als cognitie, emotie en gedrag na een CVA. Een waardevolle aanvulling voor de verzorging en begeleiding van de cliënten die herstellen van een beroerte. De tweede groep start in het najaar met deze cursus. Gezamenlijke aanpak Binnen de reactivering wordt gewerkt met een team bestaande uit verschillende disciplines, zoals een verpleeghuisarts, een psycholoog, een fysiotherapeut, een ergotherapeut, een maatschappelijk werkende en een geestelijk verzorger. Dit team werkt aan de zelfredzaamheid en zelfstandigheid van de cliënt, zodat deze op korte termijn weer naar de eigen woonomgeving kan. Wekelijks vindt er een multidisciplinair overleg (MDO) plaats, waarbij de verschillende disciplines melden hoe het met de voortgang van het herstel van de cliënt gaat. Als alle betrokken disciplines aanwezig zijn dan zitten er al gauw 10 personen om de tafel. Het MDO wordt gebruikt voor afstemming van de zorg en therapie, het bewaken van de voortgang van het reactiverings-proces. Welke therapie of therapieën krijgt de cliënt? Halen we het gestelde doel van de reactivering of moeten we dit bijstellen? Wat spreken we af op het moment dat de cliënt met ontslag naar huis gaat? Wie doet wat? Reactivering 24 uur rond Het voordeel van een gezamenlijke aanpak is dat iedereen bijdraagt aan de therapie, en dus aan het herstel van de cliënt. Alles met en rondom de cliënt staat in het teken van reactivering. Dit is als een rode draad door de hele opname periode. Zo kan een verzorgende bijvoorbeeld ook oefenen met het lopen met een cliënt en kan de activiteitenbegeleider samen met een cliënt werken om weer te kunnen strijken. De muziektherapeut vult de oefeningen van de logopedist aan. Zo kan er 24 uur aan het herstel gewerkt worden. Het CVA project was vastgesteld voor de duur van twee jaar. Na deze termijn zijn alle betrokken disciplines geënquêteerd. Hoe vinden zij dat het gaat, wat zijn de verbeterpunten en wat is het advies aan het managementeam: doorgaan of niet? Het advies was unaniem: doorgaan. Ook vanuit de cliënten zijn de meeste reacties over het verblijf, de behandeling en therapie positief. De aandachtspunten die cliënten ons aangeven, worden ter harte genomen en waar mogelijk proberen we onze zorgverlening te verbeteren. Positieve aanvulling In juni 2007 heeft het managementteam besloten dat de CVA reactivering een positieve aanvulling is en dat het wordt opgenomen in het totale aanbod van zorgproducten. Op de afdeling zijn inmiddels 15 bedden beschikbaar voor reactivering. Niet alleen reactivering voor CVA cliënten, maar ook voor cliënten die moeten herstellen na een heup- of knieoperatie of na een hart- of longoperatie. Binnen de reactiveringsunit blijven we continu onze zorgverlening verbeteren. We zijn inmiddels bezig een cliëntentevredenheidsonderzoek op te zetten voor als de cliënt met ontslag gaat. Op deze wijze hopen we de mening van de cliënt nog nadrukkelijker naar voren te laten komen en daar waar mogelijk de zorgverlening aan te kunnen passen. 38 Zorgmagazine Zorgmagazine 39

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Take a look at my life 9

Take a look at my life 9 Take a look at my life 9 Verslaafd aan foto,s maken. Elke dag weer mijn mobiel uit me zak halen en foto,s maken van de dingen die ik mee maak of tegenkom. Er zijn al zoveel mensen die gebruik maken van

Nadere informatie

De olifant die woord hield

De olifant die woord hield De olifant die woord hield Een voorstelling van verhalenverteller Peter Faber www.peterfaber.eu Inleiding Aan het eind van haar leven las Annie MG Schmidt al haar sprookjes nog eens door. Genadeloos streepte

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is:

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is: Gefeliciteerd. Je bent zwanger en je hebt één of meerdere honden. Het wordt jullie eerste kind. Je bent net bij de verloskundige geweest, het gaat goed met je kindje, en je hebt deze folder meegekregen.

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Kleinschalig wonen. Zo thuis mogelijk

Kleinschalig wonen. Zo thuis mogelijk Kleinschalig wonen Zo thuis mogelijk 2 Kleinschalig wonen. Zo thuis mogelijk Als thuis wonen niet meer veilig voelt en de behoefte aan bescherming en zorg groter wordt, dan is verhuizen naar een woonzorgcentrum

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

STEENSOEP OMA VERTELT EEN VERHAAL

STEENSOEP OMA VERTELT EEN VERHAAL Hotel Hallo - Thema 6 Hallo opdrachten STEENSOEP 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en leg

Nadere informatie

Jaarverslag Stichting jij bent TOV! 2015. Auteur: Wendy Verkerk- Klein

Jaarverslag Stichting jij bent TOV! 2015. Auteur: Wendy Verkerk- Klein Jaarverslag Stichting jij bent TOV! 2015 Auteur: Wendy Verkerk- Klein Voorwoord Voor u ligt het eerste jaarverslag van TOV te Tiel. Februari 2015 is stichting Jij bent TOV opgericht waardoor we dit jaar

Nadere informatie

Gemeente Hof van Twente

Gemeente Hof van Twente Gemeente Hof van Twente Gemeente Hof van Twente Hof van Twente wil graag dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig blijven en actief deel blijven nemen aan de samenleving. Dat lukt echter niet altijd. Soms

Nadere informatie

WELKOM BIJ VERPLEEGHUIS DE LINGEHOF

WELKOM BIJ VERPLEEGHUIS DE LINGEHOF WELKOM BIJ VERPLEEGHUIS DE LINGEHOF VOOR EEN LEVEN MET KLEUR Welkom bij De Lingehof het huis in het hart van het Over-Betuwse Bemmel In De Lingehof kunt u aangenaam wonen met gespecialiseerde verzorging

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel Lesbrief Zat Annie van Gansewinkel Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

Bijeenkomst 7 Module Zorg thuis (2)

Bijeenkomst 7 Module Zorg thuis (2) Bijeenkomst 7 Module Zorg thuis (2) Doelen van deze bijeenkomst Doelen voor de cursusbegeleider: b laten kennismaken met het aanbod van de thuiszorg, inclusief hulpmiddelen b laten kennismaken met de ziekenboeg

Nadere informatie

Uit zorg voor elkaar

Uit zorg voor elkaar Informatiegids Uit zorg voor elkaar Oprechte aandacht voor elkaar en zorg uit een goed hart. Zo zullen veel bewoners hun ervaringen met Westerkim en Horizon samenvatten. Voor de meesten van hen was de

Nadere informatie

Ik, bepaal zelf wel hoe ik leef

Ik, bepaal zelf wel hoe ik leef Ik, bepaal zelf wel hoe ik leef Welkom bij De Goede Zorg Zelf zorg kiezen Bij De Goede Zorg kiest u zelf de zorg of hulp die u nodig heeft. Onze dienstverlening is erop gericht dat u zo lang mogelijk zelfstandig

Nadere informatie

SOL handreiking voor een menswaardig burgerschap voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg

SOL handreiking voor een menswaardig burgerschap voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg Net als ieder ander, meetellen en meedoen in onze gemeente! SOL handreiking voor een menswaardig burgerschap voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg Praktische handreiking In deze handreiking

Nadere informatie

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou.

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou. JUST BE YOU.NL Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen Marian Palsgraaf - www.justbeyou.nl Het mooiste wat je kunt worden is jezelf. Mijn passie is mensen te helpen

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL CHATTEN verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL Stotteren Kom op, Roy. Het is allang tijd. De leraar informatica legt een hand op Roys schouder. Maar Roy kijkt niet op of om. Hij zit achter de fijnste computer

Nadere informatie

De Molenberg. Dagcentrum Woonzorgcentrum Appartementen te huur Verpleeghuis Groepswonen. Wonen Welzijn Zorg en behandeling

De Molenberg. Dagcentrum Woonzorgcentrum Appartementen te huur Verpleeghuis Groepswonen. Wonen Welzijn Zorg en behandeling De Molenberg Dagcentrum Woonzorgcentrum Appartementen te huur Verpleeghuis Groepswonen Wonen Welzijn Zorg en behandeling Welkom in De Molenberg In het centrum van Groenlo, nabij parken en winkels, ligt

Nadere informatie

Gewoon meedoen! www.estinea.nl

Gewoon meedoen! www.estinea.nl Gewoon meedoen! Hoe wil jij meedoen? Dat vragen we aan iedereen die bij Estinea komt voor ondersteuning bij wonen, werken of leren. Meedoen in de samenleving - op je eigen niveau en je eigen manier - levert

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Ervaar onze gastvrijheid. Welkom! www.arienszorgpalet.nl

Ervaar onze gastvrijheid. Welkom! www.arienszorgpalet.nl Ervaar onze gastvrijheid Welkom! www.arienszorgpalet.nl Van harte welkom bij AriënsZorgpalet Iedereen vindt het heerlijk om gastvrij te worden ontvangen. Weten dat u welkom bent en dat men er alles aan

Nadere informatie

2 Functies in de zorg

2 Functies in de zorg THEMA 2Functies in de zorg 1 Inleiding In de zorg werken heel veel mensen. Mensen zoals jij, zorghulpen, maar ook mensen met andere functies. In dit thema leer je welke andere functies je in de zorg tegenkomt.

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser Kom erbij Kom erbij, want ik wil je iets vertellen, het is heel bijzonder, dus luister allemaal. Ik ken honderdduizend prachtige verhalen, maar dit is echt het mooiste van allemaal. Het gaat over twee

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

Jimmy s thuiskomst. Er was echter één huis waar geen lichtjes brandden. Het leek haast alsof niemand daar kerstmis vierde.

Jimmy s thuiskomst. Er was echter één huis waar geen lichtjes brandden. Het leek haast alsof niemand daar kerstmis vierde. Jimmy s thuiskomst H et was kerstavond en het was bitter koud in het jaar 1953. De mensen deden nog snel hun laatste kerstinkopen en in de betere buurten waren de huizen gezellig verlicht. Er was echter

Nadere informatie

Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes.

Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes. Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes. Rust nu maar uit, je hebt je strijd gestreden. Je hebt het als een moedig man gedaan. Wie kan begrijpen hoe je hebt geleden en wie kan voelen,

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Woonzorgcentrum Theresia

Woonzorgcentrum Theresia zonnehuisgroep amstelland Woonzorgcentrum Theresia Het leeft hier. Er lopen altijd mensen rond. Net een dorp. Licht, vriendelijk en sfeervol. ruimte voor wensen Theresia is een kleinschalig woonzorgcentrum,

Nadere informatie

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Inleiding Voor u ligt het rapport met de uitkomst van de tevredenheidsmeting uitgevoerd door de afdeling BK&I van ZhgN onder deelnemers

Nadere informatie

Burn-out: een geluk bij een ongeluk

Burn-out: een geluk bij een ongeluk Burn-out: een geluk bij een ongeluk Als ik Els (39) voor het eerst spreek, is zij al bijna een jaar thuis vanwege een burn-out. Ze werkt zeven jaar als communicatiemedewerker voor een sportbond wanneer

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

iedereen kan meedoen aan de maatschappij en zelfstandig kan blijven wonen. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met beperkingen

iedereen kan meedoen aan de maatschappij en zelfstandig kan blijven wonen. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met beperkingen Gemeente Almelo Gemeente Almelo De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) zorgt ervoor dat iedereen kan meedoen aan de maatschappij en zelfstandig kan blijven wonen. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met

Nadere informatie

REINAERDE Reinaerde Kijker

REINAERDE Reinaerde Kijker REINAERDE Reinaerde Kijker Jaargang 9 december 2012 Nummer 59 Het verhaal van Ed Ed is 65 jaar. Hij woont in IJsselstein. Ed heeft veel meegemaakt in zijn leven. Dat waren niet allemaal leuke dingen. Zo

Nadere informatie

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Dia 1: Hallo allemaal en welkom bij mijn presentatie. Ik heb onderzoek gedaan bij Moestuin d n Erpel in Someren.

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL De nieuwe buurt Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 4 Een nieuw huis Dit is nu ons nieuwe huis. De auto stopt en Kika s vader wijst trots naar het huis rechts. Kika kijkt. Het is een rijtjeshuis

Nadere informatie

De Driestroom Begeleiding bij zelfstandig wonen

De Driestroom Begeleiding bij zelfstandig wonen De Driestroom voor mensen met een verstandelijke beperking Begeleiding bij zelfstandig wonen Begeleiding bij zelfstandig wonen Woont u zelfstandig of wilt u zelfstandig gaan wonen? Heeft u daar begeleiding

Nadere informatie

Bijeenkomst 1 Zet je eigen Jong ontmoet oud op! Tijdens deze bijeenkomst ontdekken de leerlingen hoe je van de activiteit een succes maakt.

Bijeenkomst 1 Zet je eigen Jong ontmoet oud op! Tijdens deze bijeenkomst ontdekken de leerlingen hoe je van de activiteit een succes maakt. Lesmateriaal: jong ontmoet oud In een lessenreeks van vier bijeenkomsten bereidt u de leerlingen voor op het project Jong Ontmoet Oud: een activiteit dat jong en oud met elkaar in contact brengt. Tijdens

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

Kerstmusical voor /door kleine kinderen (onderbouw, groep 1,2,3) Niet religieus, met 4 liedjes. Speelduur ongeveer 30 minuten. Kerstfeest met Rudolf

Kerstmusical voor /door kleine kinderen (onderbouw, groep 1,2,3) Niet religieus, met 4 liedjes. Speelduur ongeveer 30 minuten. Kerstfeest met Rudolf Kerstmusical voor /door kleine kinderen (onderbouw, groep 1,2,3) Niet religieus, met 4 liedjes. Speelduur ongeveer 30 minuten. Kerstfeest met Rudolf Kerstmusical voor de onderbouw. Het toneel stelt voor

Nadere informatie

WERKEN BIJ TER WEEL. pagina 5:

WERKEN BIJ TER WEEL. pagina 5: WERKEN BIJ TER WEEL pagina 5: Ik ben hier echt op mijn plek. We hebben met de collega s een leuk team, de bewoners kennen en vertrouwen mij en het huis straalt wat uit: het is niet steriel, maar gezellig.

Nadere informatie

Kleinschalig wonen. De inhoud van dit thema: 3 Voordelen en nadelen van kleinschalig wonen. 4 Hoe ziet kleinschalig wonen eruit?

Kleinschalig wonen. De inhoud van dit thema: 3 Voordelen en nadelen van kleinschalig wonen. 4 Hoe ziet kleinschalig wonen eruit? DC 35 Kleinschalig wonen 1 Inleiding Wonen in een huis aan een straat met een eigen voordeur, met een gezellige huiskamer, met zes huisgenoten, met elk een eigen kamer en eigen leefgewoonten. Of wonen

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement 51 51 HOOFDSTUK 4 Te huur WOORDEN 1 1 Ik woon in een flat op de vierde.... a verdieping b appartement 2 Het is een rijtjeshuis met een grote woonkamer en drie.... a tuinen b slaapkamers 3 Mijn woonkamer

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk

Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk Aan het werk! Als je straks klaar bent met school ga je waarschijnlijk werken. Misschien wil je wel automonteur of metaalbewerker

Nadere informatie

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn 1 Kaders bij zelfsturing: financieel gezond zijn Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn Financieel

Nadere informatie

Begeleiding op maat in uw eigen omgeving

Begeleiding op maat in uw eigen omgeving Begeleiding op maat in uw eigen omgeving Verzorgingshuis De Bettekamp in Varsseveld Informatie voor cliënten en familie De zorg waar u zich het beste bij voelt Ouder worden is niet voor iedereen hetzelfde.

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Wonen

Spreekopdrachten thema 4 Wonen Spreekopdrachten thema 4 Wonen Opdracht 1 bij 4.1 ** Uitleg voor de docent: Op de volgende pagina vind je een blad met plaatjes. Knip de plaatjes uit en doe ze in een envelop. Geef elk tweetal een envelop.

Nadere informatie

Brandweerman. 1 Brandweerman, brandweerman. Red die kat, als je kan. Zet je ladder neer en draag snel die kat omlaag.

Brandweerman. 1 Brandweerman, brandweerman. Red die kat, als je kan. Zet je ladder neer en draag snel die kat omlaag. vanaf 4 jaar tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof ouplet Brandweerman Intro D7 G man, Refrein brand -weer - man. Red die kat, Brand-weer Œ Œ Œ G Œ Ó als je kan. Zet je lad - der neer en draag snel

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

Instructieboek Koken. Voor de Mpower-coach

Instructieboek Koken. Voor de Mpower-coach Instructieboek Koken Voor de Mpower-coach juni 2014 Mpower-coach Instructieboek Versie 1.2014 blz. 2 Inhoud: Inhoudsopgave blz. 3 Mpower-coach blz. 5 Thema koken : blz. 7 Module 0: Beginnen met koken blz.

Nadere informatie

Afspraken met het Zorgkantoor Wij hebben met het zorgkantoor de volgende ZZP-en afgesproken en met deze ZZP-en kunt u bij ons terecht:

Afspraken met het Zorgkantoor Wij hebben met het zorgkantoor de volgende ZZP-en afgesproken en met deze ZZP-en kunt u bij ons terecht: Afspraken met het Zorgkantoor Wij hebben met het zorgkantoor de volgende ZZP-en afgesproken en met deze ZZP-en kunt u bij ons terecht: Niet toegelaten voor behandeling, inclusief dagbesteding (lees verzorgingshuis)

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Herema State. Dienstverlening voor senioren

Herema State. Dienstverlening voor senioren Herema State Dienstverlening voor senioren Uw welzijn......daar draait het om! Iedereen geeft een eigen invulling aan plezierig wonen. Voor de één heeft dat te maken met een bepaald woonoppervlak en leefruimte,

Nadere informatie

1. De tuin wordt opgeruimd

1. De tuin wordt opgeruimd 1. De tuin wordt opgeruimd Wat gaan jullie doen? vraagt mama. Ze is iets lekkers aan het maken: zoute bolletjes. Dat doet ze elke vrijdagmiddag als Joas, Aron en Lisa uit school komen. Vaak helpt een van

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Geachte mevrouw, meneer, Hierbij bieden wij u graag onze nieuwsbrief voor vrijwilligers aan.

Nieuwsbrief. Geachte mevrouw, meneer, Hierbij bieden wij u graag onze nieuwsbrief voor vrijwilligers aan. Nieuwsbrief J A A R G A N G 3 N R. 1 H E T E R E N ; 2 9-0 1-2 0 1 4 I N H O U D : V I S I E B I J E E N K O M S T I N T E R N E V R I J - W I L L I G E R T E A M S E N N A- M E N P R I J S V E R H O-

Nadere informatie

Het beste uit jezelf

Het beste uit jezelf Het beste uit jezelf 2 3 Met elkaar bouwen aan het Huis van Philadelphia Philadelphia wil dat mensen met een beperking gelukkig kunnen zijn en het beste uit zichzelf kunnen halen. Daarom doen we ons werk

Nadere informatie

Inhoudsopgave...2. Voorwoord...3. Inleiding...3. Hoofdstukken...4. 1. Wat is een verpleeghuis?...4. 2. De geschiedenis van het verpleeghuis...

Inhoudsopgave...2. Voorwoord...3. Inleiding...3. Hoofdstukken...4. 1. Wat is een verpleeghuis?...4. 2. De geschiedenis van het verpleeghuis... Naam: School: Groep: 8 Laurens Tap De Trinoom Datum: 10 december 2012 Hoofdstuk: Inhoudsopgave Pagina 1 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave...2 Voorwoord...3 Inleiding...3 Hoofdstukken...4 1. Wat is een verpleeghuis?...4

Nadere informatie

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum.

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum. 2 INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het museum. In dit werkboekje

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Pakket 4 Beschut wonen met intensieve begeleiding en uitgebreide verzorging

Pakket 4 Beschut wonen met intensieve begeleiding en uitgebreide verzorging BESCHRIJVING VAN DE ZORGZWAARTEPAKKETTEN Pakket 4 Beschut wonen met intensieve begeleiding en uitgebreide verzorging Het pakket Beschut wonen met intensieve begeleiding en uitgebreide verzorging is wonen

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Geachte dames en heren, Zelfredzaamheid is een mooi en positief begrip. Immers, elk kind wil dingen zelf leren doen, jezelf kunnen redden

Nadere informatie

Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord. Nieuwe leidinggevenden bij SDW stellen zich voor

Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord. Nieuwe leidinggevenden bij SDW stellen zich voor SDWNIEUWS Informatie voor cliënten, ouders en cliëntvertegenwoordigers oktober 2010 BELANGRIJKE Informatie voor jou, lees dit blad goed! Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord > Lees verder op

Nadere informatie

Nieuwsbrief CliëntAanZet

Nieuwsbrief CliëntAanZet Nummer 5 Juni/Juli 2014 Van de redactie Hallo, Hier weer een nieuwe nieuwsbrief CliëntAanZet. Heb je een leuk idee voor deze nieuwsbrief? Of wil je misschien zelf iets schrijven? Stuur een bericht naar:

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Revalideren in een woonzorgcentrum van Carintreggeland

Revalideren in een woonzorgcentrum van Carintreggeland Revalideren in een woonzorgcentrum van Carintreggeland 2 Revalideren bij Carintreggeland Bent u door een beroerte, knie/heupoperatie of andere ingreep of aandoening beperkter geworden in uw mogelijkheden?

Nadere informatie

PA R K VIER HET LEVEN THUIS IN PARK ZUIDERHOUT

PA R K VIER HET LEVEN THUIS IN PARK ZUIDERHOUT PA R K VIER HET LEVEN THUIS IN PARK ZUIDERHOUT WELKOM IN PARK ZUIDERHOUT Ouder worden is een mooie fase in het leven. Om nieuwe energie en inspiratie op te doen en van onze dierbaren te genieten. Tijd

Nadere informatie

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Veilig Thuis Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Een stukje uitleg Dat je samen met papa/mama, of een andere persoon in dit boekje gaat werken is niet zo maar. Dat komt omdat

Nadere informatie

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken!

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! Dé expert in praktische apotheektrainingen E-PAPER Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! 1 Inhoudsopgave De cliënt en ik 3 Weet jij nog waarom je in de apotheek wilde

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Hoe bent u bij Little People terecht gekomen?

Hoe bent u bij Little People terecht gekomen? Resultaten enquête Little People Hoe bent u bij Little People terecht gekomen? Via internet Via kennissen/vrienden/bekenden Anders nl. 33% 24% 43% Anders nl. Via directeur Paesacker Advertentie krant Via

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

RESULTATEN ENQUETE DECEMBER 2009

RESULTATEN ENQUETE DECEMBER 2009 RESULTATEN ENQUETE DECEMBER 2009 Stichting Vrienden van Nieuw Unicum - algemeen 1. Hoe kent u de Stichting Vrienden van Nieuw Unicum? Doordat een familielid/vriend/kennis van mij in Nieuw Unicum woont

Nadere informatie

JE ONTMOET ELKAAR BIJ COFFYN. Werk voor mensen met een (arbeids)handicap

JE ONTMOET ELKAAR BIJ COFFYN. Werk voor mensen met een (arbeids)handicap JE ONTMOET ELKAAR BIJ COFFYN Werk voor mensen met een (arbeids)handicap JE ONTMOET ELKAAR BIJ COFFYN Koffiehuis & branderij Coffyn is al jaren een geliefde plek in Nijmegen. Gasten komen bij Coffyn genieten

Nadere informatie

trendsetters 3 Inloophuis voor mensen met dementie, hun familie en vrienden: Ik mag zijn, wie ik ben

trendsetters 3 Inloophuis voor mensen met dementie, hun familie en vrienden: Ik mag zijn, wie ik ben trendsetters 3 Inloophuis voor mensen met dementie, hun familie en vrienden: Ik mag zijn, wie ik ben Het beeld dat overheerst van dementie is vaak dat van een hoogbejaarde die wegkwijnt in een verpleeghuis.

Nadere informatie

Dag 3: We hebben even geen tijd om verslag te doen - we schamen ons

Dag 3: We hebben even geen tijd om verslag te doen - we schamen ons Dag 3: We hebben even geen tijd om verslag te doen - we schamen ons Dag allemaal, Helaas moeten wij even afwijken van het schema. Vanavond hebben wij de bbq bij Light into Europe en kunnen dan geen verslag

Nadere informatie

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij?

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Wat een mooie luchtballonnen! Geel, oranje, groen en blauw. Kies maar uit Daan,

Nadere informatie

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis.

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. 1 Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. Dat is nu al de derde keer in een paar dagen. We moeten vandaag op de eerste verdieping zijn, kamer 105. Mevrouw dr. W.H.F. Scheltema, internist,

Nadere informatie

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N René op vakantie 10-17 mei 2013 P U T T E N Begeleider Theo Vrijdag 10 mei Vertrek naar Landal Tegen 12 uur rijdt de Tendens bus de Ranonkelweg in en René straalt als hij mij ziet. Na de lunch nemen we

Nadere informatie