Netherlands Heart Journal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Netherlands Heart Journal"

Transcriptie

1 6Volume 12 Number 6 June 2012 Netherlands Heart Journal Monthly journal of the Netherlands Society of Cardiology Nieuws van de vereniging - NVVC! Connect - NVVC! Challenge - Overzicht geaccrediteerde nascholing door de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie - BHN Programma CVOI - CAG Symposium - Cursusprogramma CVOI National Multicenter Studies - GENCOR - RACE 3 - Registry on Pregnancy and Heart Disease Kwaliteitsregistratie - NCDR NHJ NvvC.indd :00

2 Nederlandse Vereniging voor Cardiologie Nieuwsbrief Start NVVC! Connect Donderdag 26 april was het zover. Het landelijke project NVVC Connect werd afgetrapt in Alkmaar in het AZ stadion. NVVC Connect richt zich als eerste op de zorg voor acuut infarct. Met NVVC Connect wordt een structuur neergezet die door de korte lijnen snelle slagen kan maken. De uitrol is per regio. Elke regio stelt zijn eigen verbeterdoelen op en gaat ermee aan de slag. Deze maand start Rotterdam Rijnmond. Alle ziekenhuizen in die regio doen mee, evenals de huisartsen en ambulancevoorzieningen. De NVVC biedt ondersteuning voor het project door volop en veel aandacht te vragen voor het thema middels campagnes en door het bieden van veel informatie en benchmarkgegevens voor deelnemers. Alle deelnemers kunnen zich spiegelen in NVVC Connect en zien zo direct waar verbetermogelijkheden zitten. NVVC Connect maakt de zorg beter! Meer informatie kijk op NVVC! Challenge 2012 Na de succesvolle Dom-Eiffel estafetteloop van afgelopen jaar, wordt dit jaar een Utrecht- München estafetteloop georganiseerd: de NVVC! Challenge Net als vorig jaar is dit voorafgaand aan het European Society of Cardiology (ESC) congres, welke plaatsvindt van augustus in München. In 3 dagen wordt de 810 kilometer tussen Utrecht en München hardlopend afgelegd. Het sponsorgeld dat hiermee opgehaald wordt, zal naar het project NVVC! Connect gaan. NVVC! Connect heeft als doel de zorg voor patiënten met een acuut hartinfarct verder te verbeteren. Lees meer over NVVC! Connect via Hardlopen van Utrecht naar München Op 22 augustus zullen teams, samengesteld vanuit diverse cardiologische centra in Nederland, beginnen aan de estafetteloop van Utrecht naar München. Inmiddels hebben we drie teams en één subteam bij elkaar. De totale afstand die elke loper aflegt is 45 kilometer (6 stukken van 7,5 kilometer). De wisselpunten liggen om de 15 kilometer. Er wordt gestart met twee personen die afwisselend lopen en fietsen/navigeren. Ieder subteam start 6 keer en legt per beurt een afstand van 45 kilometer af. Iedere deelnemende hardloper loopt dus in totaal iets meer dan de afstand van een marathon. Sponsoring Sponsoring gaat per subteam. Ieder subteam zal, voor de start minimaal 2500 aan sponsorgeld moeten ophalen zodat de kosten voor dat subteam dekkend zijn. Natuurlijk is het streven naar een zo hoog mogelijk sponsorbedrag! Mee lopen? Lijkt het je leuk om mee te doen aan de NVVC! Challenge? We zoeken nog enkele individuele lopers of een subteam van zes lopers. Schrijf je vandaag nog in door een mail te sturen naar Kijk voor meer informatie op 2 Netherlands Heart Journal, Volume 12, Number 6, June 2012 NHJ NvvC.indd :01

3 Nederlandse Vereniging voor Cardiologie Nieuwsbrief Overzicht geaccrediteerde nascholing door de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie De complete informatie over de nascholing vindt u via de homepage van de NVVC-website (www.nvvc.nl), link nascholings agenda in de rechter kolom. Meer informatie over accreditatie aanvragen vindt u op onze website onder Congressen. Datum Titel nascholing Locatie Accreditatie juni Executive Fellowship Program Interventional Cardiology, module 2 Eindhoven, 13 punten 7 Experts in ICD Follow Up voor Cardiologen Maastricht, 14 punten 7 Multidisciplinair symposium Rol van aldosteronblokkade bij De Schiphorst, 3 punten hypertensie, nierziekte en hartziekte 7 Nieuwe orale anticoagulantie, voorbereiding op het gebruik Nijmegen, 3 punten in de praktijk juli Diagnostic Evaluation of Prosthetic Heart Valves: a Multidisciplinary Approach by Cardiologists, Cardiothoracic Surgeons and Radiologists Utrecht (NL) 3 punten september Echocardiografie: Obstructieve hartafwijkingen Breda (NL) 6 punten oktober Executive Fellowship Program Interventional Cardiology, module 3 Utrecht (NL) 7 punten november Hands-on Cardiovasculaire MRI Amsterdam (NL) 18 punten 19 Extended Hands-on Cardiovasculaire MRI Amsterdam (NL) 16 punten 19 Vervolgopleiding stralingsbescherming deskundigheidsniveau 4A/M Leiden (NL) 6 punten voor medisch specialisten (cardiologen) Netherlands Heart Journal, Volume 12, Number 6, June NHJ NvvC.indd :01

4 Nederlandse Vereniging voor Cardiologie Nieuwsbrief Begeleidingscommissie Hartinterventies Nederland Wachtlijstinventarisatie PTCA en hartoperaties Peildatum 16 april 2012 Dr. K.T. Koch, secret ar is BHN, Academisch Medisch Centrum, Amsterdam Ziekenhuis Voorspelde wachttijd Mediane wachttijd Aantal patiënten op de PTCA-wachtlijst PTCA in maan den PTCA in maan den totaal >2 maanden >3 maanden AMC Amphia Antonius ASz/RIVAS Atrium AZM Catharina CWZ Erasmus MC HC Den Haag-Delft IHD/SZE JBZ LUMC Maasstad MCA MCH MCL Meander MST OLVG Rijnstate Tergooi TSz UMCG UMCN UMCU VieCuri VUMC Weezenlanden ZorgSaam Totaal n.v.t. n.v.t Ziekenhuis Voorspelde wachttijd Mediane wachttijd Aantal patiënten op de hartoperatie-wachtlijst hartoperaties in maanden hartoperaties in maanden totaal >2 maanden >3 maanden AMC Amphia Antonius AZM Catharina Erasmus MC HC Den Haag-Delft LUMC MCL MST OLVG UMCG UMCN UMCU VUMC Weezenlanden Totaal n.v.t. n.v.t Netherlands Heart Journal, Volume 12, Number 6, June 2012 NHJ NvvC.indd :01

5 Cardio Vasculair onderwijs Instituut Programma CVOI CAG Symposium Vrijdag 15 juni 2012, Het coronair angiogram speelt een centrale rol bij de diagnostiek van een groot deel van de cardiologische patiënten. De grote belangstelling en de enthousiaste reacties op de in Venlo georganiseerde CAG symposia hebben de organisatoren in samenwerking met het CVOI doen besluiten dit symposium jaarlijks op alternerende locaties in Nederland te organiseren; teneinde alle cardiologen in opleiding in de gelegenheid te stellen tenminste eenmaal in hun opleiding aan dit symposium deel te nemen. Voor dit jaar staat Utrecht als locatie op het programma. Het doel van dit symposium is om alle aspecten van het coronair angiogram als diagnosticum, met hulp van een keur van sprekers aan bod te laten komen. Het programma heeft vele leermomenten voor cardiologen en cardiologen in opleiding. Tijdens het symposium zal achtergrondinformatie en relevante literatuur worden verstrekt. De deelnemers kunnen de opgedane kennis toetsen door na het symposium elektronisch enkele meerkeuzevragen te beantwoorden waarbij de diverse programmaonderdelen van de gehele dag aan bod komen. J.G. Meeder en F. Zijlstra, programmaleiders Programma uur Ontvangst en inschrijving uur Opening J.G. Meeder Coronair anatomie uur Een overview van de coronair anatomie S. Hoseyni Guyomi uur Congenitale coronaire afwijkingen: zeldzaam maar soms dodelijk H.W. Vliegen uur Koffie Veiligheidsaspecten rond het CAG Femoralis versus radialis approach: uur Radiation exposure H. Liefers uur Bloedingscomplicaties M. Voskuil uur Risico s van de catheter en contrast J.G. Meeder uur Lunch Aanvullende onderzoeken in het beslissingstraject uur De klinische meerwaarde van FFR W.A.L. Tonino uur De klinische meerwaarde van non-invasieve coronaire beeldvorming C.A.G. van Mieghem uur De klinische meerwaarde van invasieve coronaire beeldvorming C. von Birgelen uur Workshops en theepauze Ritmestoornissen rond het CAG P.A. Boom Closure Device Virtueel catheteriseren Beleid uur Wat is een goede indicatie voor een CAG? F. Zijlstra uur Casussen hartteambespreking P.A.F.M. Doevendans en J.A. Bekkers uur Conclusie en afsluiting F. Zijlstra uur Einde Netherlands Heart Journal, Volume 12, Number 6, June NHJ NvvC.indd :01

6 Cardio Vasculair onderwijs Instituut Programma CVOI Cursusprogramma CVOI Datum Titel/onderwerp/locatie Cursusleider 14 juni 2012 Opleiding: TEE-cursus (4e jaars) E.R. Holman Leids Universitair Medisch Centrum 15 juni 2012 CAG Symposium J.G. Meeder/ F. Zijlstra 19 juni 2012 Opleiding: Simulatie Training (5e+6e jaars) D.W. Donker Medsim, Eindhoven 21 juni 2012 Opleiding: Pilot communicatietraining (4e jaars) P. Kuijpers Nederlandse Hartstichting, Den Haag 22 juni 2012 Hartfunctie: ECG-cursus A.J. Six ICIN/CVOI, Utrecht augustus 2012 CVOI Academy ESC CVOI München 7 september 2012 Echocardiografie P.G. Pieper/ Breda J.P.M. Hamer 20 september 2012 Opleiding: BOC Syncope/ritme (3e jaars) CVOI 24 september 2012 Opleiding: Simulatie Training (5e+6e jaars) D.W. Donker Medsim, Eindhoven 28 september 2012 ACS Symposium R.J. de Winter 28 september 2012 Symposium opening HCK UMC Utrecht P.R. Stella Universitair Medisch Centrum Utrecht 2 oktober 2012 Executive Fellowship Program Interventional Cardiology (module 3) N.H.J. Pijls CVOI, Utrecht 5 oktober 2012 Teaching course NVVC Najaarscongres CVOI Papendal, Arnhem 12 oktober 2012 Opleiding: TEE-cursus (4e jaars) E.R. Holman Leids Universitair Medisch Centrum 30 oktober 2012 Opleiding: Simulatie Training (5e+6e jaars) D.W. Donker Medsim, Eindhoven 8 november 2012 Opleiding:Basisvaardigheden echo (3e jaars) E.C. Cheriex Maastricht Universitair Medisch Centrum 8 november 2012 Cardiale MRI Symposium M.J.W. Götte Crowne Plaza Hotel, Den Haag 21 november 2012 Opleiding: Simulatie Training (5e+6e jaars) D.W. Donker Medsim, Eindhoven 22 november 2012 Opleiding: BOC Acute cardiologie (3e jaars) CVOI 23 november 2012 Echocardiografie P.G. Pieper/ Zwolle J.P.M. Hamer 23 november 2012 Opleiding: TEE-cursus (4e jaars) E.R. Holman Leids Universitair Medisch Centrum 30 november 2012 Jonge hartfalers: acute myocarditis S. Heymans 6 december 2012 ECG-cursus H.J.J. Wellens 7 december 2012 Multidisciplinair Hartrevalidatie Symposium R. Kraaijenhagen De Eenhoorn, Amersfoort 13 december 2012 Opleiding: Simulatie Training (5e+6e jaars) D.W. Donker Medsim, Eindhoven 14 december 2012 Cardiogenetica B. Baars/A.A.M. Wilde P. Doevendans Alle programma s kunt u vinden bij cursusaanbod op 6 Netherlands Heart Journal, Volume 12, Number 6, June 2012 NHJ NvvC.indd :01

7 GENetic CORvitia National registry for patients and families with a familial heart disease Number of included patients: April 2011 Project leaders: Y.M. Pinto, AMC Amsterdam/ICIN; I. van Langen, UMC Groningen; P.A. Doevendans, UMC Utrecht/ICIN Project coordination: J.F. Hermans-van Ast, ICIN Steering committee: Y.M. Pinto, chairman, AMC Amsterdam/ICIN; I. van Langen, chairman, UMC Groningen; P.A. Doevendans, chairman, UMC Utrecht/ICIN; I. Christiaans, AMC Amsterdam; J.P. van Tintelen, UMC Groningen; D.E. Atsma, LUMC Leiden; I.P.C. Krapels, MUMC; C.L. Marcelis, UMCN Nijmegen; M. Michels, EMC Rotterdam; J.J. van der Smagt, UMC Utrecht; A.C. Houweling, VUMC Amsterdam One of the aims of GENCOR is to promote research to improve the quality of diagnosis and treatment of familial heart diseases. One of the projects linked to GENCOR is the ICIN research project Arrhythmogenic Right Ventricular Dysplasia/Cardiomyopathy (Arrhythmogenic Cardiomyopathy). Arrhythmogenic Right Ventricular Dysplasia/Cardiomyopathy (ARVD/C) is considered a hereditary desmosomal disease with primarily right ventricular involvement. However, the left ventricle is affected in many cases and at the molecular level both ventricles are involved in a similar way. These observations were in favour of changing ARVD/C to Arrythmogenic Cardiomyopathy (AC) as preferred terminology. Since sudden cardiac death due to malignant ventricular arrhythmias can be the presenting symptom of disease, early diagnosis and risk stratification are essential and the ultimate goal of the research project. Secondly, assessment of genotype-phenotype correlations is pivotal in the project. This is illustrated by the observation that compared to relatives of index patients without mutations, mutation-carrying relatives have 1) a six-fold risk of AC diagnosis, 2) markedly increased risk of arrhythmias, and 3) earlier onset of AC signs and symptoms. 1 In young relatives, age <25 years, sudden death occurred exclusively in (PKP2) mutation carriers (Figure 1). Age SCD (years) With Mutation Without Mutation Figure 1. Graph depicting the age at sudden cardiac death (SCD) in families with a pathogenic mutation (left) and in families without a pathogenic gene mutation (right). SCD below the age of 25 years occurred exclusively in (PKP2) mutation carriers. In order to study early diagnostics and genotype-phenotype correlations in AC, patients fulfilling the diagnostic Task Force criteria defined in 2010 have been collected nationwide. 2 Together, the number of index patients included has grown from 115 in 2008, to 176 in Pathogenic mutations, mainly truncating PKP2 mutations, were identified in 126/176 (72%) index patients (109 desmosomal mutation carriers, 17 phospholamban (PLN) mutation carriers). A small minority had mutations in DSG2, DSC2, and DSP. Multiple desmosomal mutations were found in only 2% of patients. Besides associated desmosomal gene mutations, a substantial contribution of the non-desmosomal PLN mutation to AC phenotype and diagnosis was observed. AC was diagnosed in 82 family members from a total of 479 from 116 different families. Thus, in total =258 patients fulfilled the Task Force criteria from 2010 for AC diagnosis. Since 177 family members had a pathogenic mutation, the total number of mutation carriers was 303 individuals. In the future, more patients should be included to have more relatives per DNA mutation to identify specific mutationrelated phenotypic differences and differences within a family by genetic modifiers and environmental factors. Recently, the merging of the ICIN database on AC with the Johns Hopkins database has started for substantial enhancement of the number of AC relatives. A large group of relatives per mutation is critically important to estimate the phenotypic contribution of at least some specific mutations. In addition, in the future more data is needed about mutations encoding non-desmosomal proteins and their precise relation to intercalated disk remodeling. The substantial contribution of the non-desmosomal PLN mutation in the Dutch AC patient population is very promising. References 1. Cox MGPJ, van der Zwaag PA, van der Werf C, van der Smagt JJ, Noorman M, Bhuiyan ZA, et al. ARVD/C: Pathogenic desmosome mutations in index-patients predict outcome of family screening. Circulation. 2011;123: Marcus FI, McKenna WJ, Sherrill D, Basso C, Bauce B, Bluemke DA, et al. Diagnosis of arrhythmogenic right ventricular cardiomyopathy/dysplasia: Proposed modification of the task force criteria. Circulation. 2010;121: Netherlands Heart Journal, Volume 12, Number 6, June NHJ NvvC.indd :01

8 RACE 3 RACE 3 - Total number of included patients as of January 2012: 110 Funded by the Netherlands Heart Foundation This study is supported by: Biotronik, Boehringer Ingelheim, Boston Scientific, Medtronic, Sanofi Aventis, St. Jude Medical and Astra Zeneca. Steering committee: Isabelle C. Van Gelder, UMC Groningen; Marco W. Alings, Amphia Hospital Breda; Harry J.G.M. Crijns, Maastricht UMC; Raymond Tukkie, Kennemer Gasthuis Haarlem; Johan Brügemann, UMC Groningen; Joep R.L.M. Smeets, UMC Nijmegen; Frank F. Willems, Ziekenhuis Rijnstate, Arnhem/Velp; Hans L. Hillege, UMC Groningen; Jan G.P. Tijssen, AMC Amsterdam; Dirk J. Van Veldhuisen, UMC Groningen, Robert G. Tieleman, Martini Hospital Groningen Study coordination: Marcelle D. Smit, UMC Groningen PhD Student: Rob A. Vermond, UMC Groningen Recently our 125 th patient was included in the Rijnstate Hospital in Arnhem, meaning that we have reached half of our inclusion target! Recently the Poole Hospital was initiated, which is our third British center. We expect them to soon include their first patients. Two other British centers still await permission. We thank you all for your ongoing support. In the RACE 3 study patients are included with early atrial fibrillation (AF) and early heart failure, in whom an aggressive upstream therapy including Until Nov 2011 Dec 2011 Jan 2012 Feb 2012 Mar 2012 Apr 2012 May Figure 1: patient inclusion renin-angiotensin-aldosterone system (RAAS)-inhibitors, statins and cardiac rehabilitation could improve preservation of sinus rhythm and even cardiovascular morbidity and mortality. This month the investigators of the Emphasis-HF study published a subanalysis showing reduction of incident AF (a pre-specified secondary endpoint) in the group receiving eplerenone versus the placebo group (respectively 2.7% vs. 4.5%, HR 0.58 [ ]). 1 In addition AF patients receiving eplerenone also had significantly less risk of cardiovascular death or hospitalization for worsening heart failure (the primary endpoint, HR 0.60 [ ]). Although the study population included in Emphasis-HF differs from the RACE 3 study population (Emphasis-HF patients have more severe and long-standing heart failure and hence more extensive atrial remodeling), these results are encouraging for RACE 3. A recent, smaller study amongst paroxysmal AF patients with preserved left ventricular function showed less AF recurrences in patients receiving spironolactone, during only 12 months of follow-up. 2 However no data on cardiovascular morbidity and mortality have been published from this study. Especially the combination of upstream therapy classes in RACE 3 could improve rhythm control as well as cardiovascular morbidity and mortality. Soon there will be an amendment of the RACE 3 protocol that will prolong the follow-up period to a total of 5 years, to investigate the effects of upstream therapy on rhythm control and outcome on the long term. In addition there will be minor changes in the inclusion criteria. You will receive additional information when the amendment is accepted by the research ethics committee. Again, many thanks for your support. We wish you a good summer. References 1. Swedberg K, Zannad F, McMurray JJ, et al. Eplerenone and atrial fibrillation in mild systolic heart failure: Results from the EMPHASIS-HF (eplerenone in mild patients hospitalization and SurvIval study in heart failure) study. J Am Coll Cardiol. 2012;59(18): doi: /j.jacc Dabrowski R, Borowiec A, Smolis-Bak E, et al. Effect of combined spironolactone-beta-blocker +/- enalapril treatment on occurrence of symptomatic atrial fibrillation episodes in patients with a history of paroxysmal atrial fibrillation (SPIR- AF study). Am J Cardiol. 2010;106(11): doi: /j.amjcard Netherlands Heart Journal, Volume 12, Number 6, June 2012 NHJ NvvC.indd :01

9 Registry on Pregnancy and Heart Disease Current enrolment: 1861 patients, including 148 Dutch patients. International Expert Committee: Roger Hall, UK; Jolien Roos-Hesselink, the Netherlands For further information or enrolment of patients please contact: Jolien Roos-Hesselink, Els Pieper, National coordinators for the Netherlands Figure 1 PCI procedures: male/female The registry on pregnancy and heart disease is part of the new EURObservational Research Program of the ESC. The purpose of this registry is to obtain observational data on mothers with structural heart disease, their complication during pregnancy and delivery and the maternal and fetal outcome. First analysis has been done on 1321 patients. Maternal mortality was 1%, fetal mortality was 4%. This is 9 x higher than expected. Number patients hospitalized 338 (26%), of which 132 (10%) because of heart failure. Caesarean section rate was 41%. Figure 2 PCI procedures: age distribution Figure 3 PCI procedures: indications This registry is web-based and user friendly. You are kindly invited to participate in this important project. Just let us know if you want to participate and we will do the work for you. Netherlands Heart Journal, Volume 12, Number 6, June NHJ NvvC.indd :01

10 NHJ NvvC.indd :01

Netherlands Heart Journal

Netherlands Heart Journal 07 Volume 19 Number 07 August 2011 Netherlands Heart Journal Monthly journal of the Netherlands Society of Cardiology Nieuws van de vereniging - Overzicht geaccrediteerde nascholing door de Nederlandse

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de acute hartzorg

Recente ontwikkelingen in de acute hartzorg Recente ontwikkelingen in de acute hartzorg GEVOLGEN VOOR DE ORGANISATIE IN ZIEKENHUIZEN ROB VAN MECHELEN CONNECT 2012-2016 9-10-16 NVVC CONNECT 2016 1 Sterfte hartinfarct in Nederland 1970-2016 30 % Mortaliteit

Nadere informatie

Genes, Molecular Mechanisms and Risk Prediction for Abdominal Aortic Aneurysm

Genes, Molecular Mechanisms and Risk Prediction for Abdominal Aortic Aneurysm Genes, Molecular Mechanisms and Risk Prediction for Abdominal Aortic Aneurysm Arne IJpma Clinical Genetics Department, Erasmus MC, Rotterdam, The Netherlands Financial Disclosure I have no financial relationships

Nadere informatie

Staat voor: Registratie, Transparantie en Kwaliteit. Benchmark Rapport. ICD procedures. Toelichting NCDR ICD Deelnemende ziekenhuizen

Staat voor: Registratie, Transparantie en Kwaliteit. Benchmark Rapport. ICD procedures. Toelichting NCDR ICD Deelnemende ziekenhuizen Benchmark Rapport ICD procedures Periode: 2010-2012 Peildatum: Datum 26 juli 2013 Ziekenhuis: Catharina Ziekenhuis Michelangelolaan 2 5623 EJ Eindhoven Toelichting NCDR ICD 2010-2012 Deelnemende ziekenhuizen

Nadere informatie

Netherlands Heart Journal

Netherlands Heart Journal 12 Volume 11 Number 12 december 2011 Netherlands Heart Journal Monthly journal of the Netherlands Society of Cardiology and the Netherlands Heart Foundation Nieuws van de vereniging - Overzicht geaccrediteerde

Nadere informatie

Netherlands Heart Journal

Netherlands Heart Journal 10 Volume 19 Number 10 September 2011 Netherlands Heart Journal Monthly journal of the Netherlands Society of Cardiology Nieuws van de vereniging - Overzicht geaccrediteerde nascholing door de Nederlandse

Nadere informatie

Netherlands Heart Journal

Netherlands Heart Journal 05 Volume 19 Number 05 May 2011 Netherlands Heart Journal Monthly journal of the Netherlands Society of Cardiology Nieuws van de vereniging - Overzicht geaccrediteerde nascholing door de Nederlandse Vereniging

Nadere informatie

Acknowledgement. Acknowledgement

Acknowledgement. Acknowledgement Acknowledgement Acknowledgement This study is part of TREND (Trauma RElated Neuronal Dysfunction), a Dutch Consortium that integrates research on epidemiology, assessment technology, pharmacotherapeutics,

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Determinants of disability and functional capacity in patients with chronic low back pain Schiphorst Preuper, Henrica

Determinants of disability and functional capacity in patients with chronic low back pain Schiphorst Preuper, Henrica University of Groningen Determinants of disability and functional capacity in patients with chronic low back pain Schiphorst Preuper, Henrica IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's

Nadere informatie

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken 1 Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken Smoking Cessation in Cardiac Patients Esther Kers-Cappon Begeleiding door:

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit Onderzoek naar het Effect van de Aanwezigheid van een Hond op het Alledaags Functioneren van een Kind met Autisme M.I. Willems Open Universiteit Naam student: Marijke Willems Postcode en Woonplaats: 6691

Nadere informatie

Nurse Specialist in Hartfalen: What s in a name

Nurse Specialist in Hartfalen: What s in a name BWGCVN Nurse Specialist in Hartfalen: What s in a name Jan Vercammen Hartfalenverpleegkundige ZOL Genk Voorzitter Belgian Heart Failure Nurses Wat is hartfalen Definitie: The inability of the heart to

Nadere informatie

Chapter Protocollen voor de behandeling van supraventriculaire tachycardieën bij de foetus

Chapter Protocollen voor de behandeling van supraventriculaire tachycardieën bij de foetus Chapter 8 Protocollen voor de behandeling van supraventriculaire tachycardieën bij de foetus Martijn A. Oudijk Barbara Ambachtsheer Philip Stoutenbeek Erik J. Meijboom 140 141 Chapter 8 Abstract Protocols

Nadere informatie

Transparant over uitkomsten van hartchirurgie (2)

Transparant over uitkomsten van hartchirurgie (2) Transparant over uitkomsten van hartchirurgie (2) De sterfte in de 3 grote zorggroepen per hartchirurgisch centrum in de periode 2012-2014 Elders op deze website vindt u de gemiddelde sterfte na hartchirurgische

Nadere informatie

Karen J. Rosier - Brattinga. Eerste begeleider: dr. Arjan Bos Tweede begeleider: dr. Ellin Simon

Karen J. Rosier - Brattinga. Eerste begeleider: dr. Arjan Bos Tweede begeleider: dr. Ellin Simon Zelfwaardering en Angst bij Kinderen: Zijn Globale en Contingente Zelfwaardering Aanvullende Voorspellers van Angst bovenop Extraversie, Neuroticisme en Gedragsinhibitie? Self-Esteem and Fear or Anxiety

Nadere informatie

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Measuring quality of life in children with JIA Masterthese Klinische Psychologie Onderzoeksverslag Marlot Schuurman 1642138 mei 2011 Afdeling Psychologie

Nadere informatie

Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag. Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer?

Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag. Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer? Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer? Type of Dementia as Cause of Sexual Disinhibition Presence of the Behavior in Alzheimer s Type? Carla

Nadere informatie

Een nieuw. Erfo-Centrum. Leiden, 11 november 2009 Hans GCP Schikan, CEO Prosensa

Een nieuw. Erfo-Centrum. Leiden, 11 november 2009 Hans GCP Schikan, CEO Prosensa Een nieuw behandelingsperspectief door RNA based therapy Erfo-Centrum Leiden, 11 november 2009 Hans GCP Schikan, CEO Prosensa Highlights Start t in 2002 Nauwe band met LUMC Financiering met o.a. durfkapitaal

Nadere informatie

Vormen Premorbide Persoonlijkheidskenmerken die Samenhangen met Neuroticisme een Kwetsbaarheid voor Depressie en Apathie bij Verpleeghuisbewoners?

Vormen Premorbide Persoonlijkheidskenmerken die Samenhangen met Neuroticisme een Kwetsbaarheid voor Depressie en Apathie bij Verpleeghuisbewoners? Vormen Premorbide Persoonlijkheidskenmerken die Samenhangen met Neuroticisme een Kwetsbaarheid voor Depressie en Apathie bij Verpleeghuisbewoners? Are Premorbid Neuroticism-related Personality Traits a

Nadere informatie

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Outline Research project Objective writing tests Evaluation of objective writing tests Research

Nadere informatie

ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM Read Online and Download Ebook ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM DOWNLOAD EBOOK : ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK STAFLEU

Nadere informatie

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is.

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is. - Instructie Deze toets heeft als doel uw taalniveau te bepalen. Om een realistisch beeld te krijgen van uw niveau,vragen we u niet langer dan één uur te besteden aan de toets. De toets bestaat uit twee

Nadere informatie

Acute Hartdood in de Klinische Pathologie

Acute Hartdood in de Klinische Pathologie Acute Hartdood in de Klinische Pathologie 7 en 8 november 2013 Academisch Medisch Centrum Amsterdam Afdeling Pathologie www.cardiovasculaire-pathologie.nl Inleiding Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste

Nadere informatie

Effecten van een op MBSR gebaseerde training van. hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en

Effecten van een op MBSR gebaseerde training van. hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en Effecten van een op MBSR gebaseerde training van hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en compassionele tevredenheid. Een pilot Effects of a MBSR based training program of hospice caregivers

Nadere informatie

Transparant over uitkomsten van hartchirurgie (2)

Transparant over uitkomsten van hartchirurgie (2) Transparant over uitkomsten van hartchirurgie (2) De sterfte in de 3 grote zorggroepen per hartchirurgisch centrum in de periode 2013-2015 Elders op deze website vindt u de gemiddelde sterfte na hartchirurgische

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten.

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. The Effect of Difference in Peer and Parent Social Influences on Adolescent Alcohol Use. Nadine

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

Hypertensie bij ouderen

Hypertensie bij ouderen Medisch Symposium: Geriatrie voor Huisartsen 01/10/2011 Hypertensie bij ouderen Em. Prof. R. Fagard Afdeling Hypertensie en Cardiovasculaire Revalidatie KU Leuven SBP and DBP (mmhg) Bloeddruk vs leeftijd

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

B1 Woordkennis: Spelling

B1 Woordkennis: Spelling B1 Woordkennis: Spelling Bestuderen Inleiding Op B1 niveau gaan we wat meer aandacht schenken aan spelling. Je mag niet meer zoveel fouten maken als op A1 en A2 niveau. We bespreken een aantal belangrijke

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

The relationship between social support and loneliness and depressive symptoms in Turkish elderly: the mediating role of the ability to cope

The relationship between social support and loneliness and depressive symptoms in Turkish elderly: the mediating role of the ability to cope The relationship between social support and loneliness and depressive symptoms in Turkish elderly: the mediating role of the ability to cope Een onderzoek naar de relatie tussen sociale steun en depressieve-

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme Amsterdam Masterclass 22 June 2017

Ius Commune Training Programme Amsterdam Masterclass 22 June 2017 www.iuscommune.eu INVITATION Ius Commune Masterclass 22 June 2017 Amsterdam Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to participate in the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers,

Nadere informatie

Hoe kan wetenschappelijk onderzoek versneld worden met de diagnosethesaurus? Jan Verschuuren. Symposium DHD 24 september 2015

Hoe kan wetenschappelijk onderzoek versneld worden met de diagnosethesaurus? Jan Verschuuren. Symposium DHD 24 september 2015 Hoe kan wetenschappelijk onderzoek versneld worden met de diagnosethesaurus? Jan Verschuuren Symposium DHD 24 september 2015 Spierziekten ALS Polyneuropathie Myasthenia Myopathie Spierziekten ALS Polyneuropathie

Nadere informatie

bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie of Children with a Severe Form of Dyslexia Ans van Velthoven

bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie of Children with a Severe Form of Dyslexia Ans van Velthoven Neuropsychologische Behandeling en Sociaal Emotioneel Welzijn bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie Neuropsychological Treatment and Social Emotional Well-being of Children with a Severe Form

Nadere informatie

Het Effect van Voortgangsfeedback aan Behandelaars op de Uitkomsten van Psychologische Behandelingen; een Pilot Onderzoek

Het Effect van Voortgangsfeedback aan Behandelaars op de Uitkomsten van Psychologische Behandelingen; een Pilot Onderzoek Het Effect van Voortgangsfeedback aan Behandelaars op de Uitkomsten van Psychologische Behandelingen; een Pilot Onderzoek The Effect of Progress Feedback to Therapists on Psychological Treatment Outcome;

Nadere informatie

Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1

Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1 Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1 Relatie tussen Attitude, Sociale Invloed en Self-efficacy en Intentie tot Contact tussen Ouders en Leerkrachten bij Signalen van Pesten

Nadere informatie

University of Groningen. Structured diabetes care in general practice Fokkens, Sudara Andrea

University of Groningen. Structured diabetes care in general practice Fokkens, Sudara Andrea University of Groningen Structured diabetes care in general practice Fokkens, Sudara Andrea IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands

Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands Behandeling OCS bij kinderen Cognitieve gedragstherapie (CGT) Combinatie CGT

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Samenvatting Tussen januari 2002 en december 2005 is er een grootschalig onderzoek uitgevoerd naar de kosten-effectiviteit van gezins cognitieve gedra

Samenvatting Tussen januari 2002 en december 2005 is er een grootschalig onderzoek uitgevoerd naar de kosten-effectiviteit van gezins cognitieve gedra 139 Samenvatting Tussen januari 2002 en december 2005 is er een grootschalig onderzoek uitgevoerd naar de kosten-effectiviteit van gezins cognitieve gedragstherapie en individuele of kind cognitieve gedragstherapie

Nadere informatie

STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1. Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer

STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1. Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1 Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer Stigmatization of Patients with Lung Cancer: The Role of

Nadere informatie

Prof. Dr HHM (Erik) Korsten Catharina Hospital Eindhoven Technical University Eindhoven The Netherlands

Prof. Dr HHM (Erik) Korsten Catharina Hospital Eindhoven Technical University Eindhoven The Netherlands Prof. Dr HHM (Erik) Korsten Catharina Hospital Eindhoven Technical University Eindhoven The Netherlands No conflict of interest, not being paid by RECAP (hospital is, I hope). I was drawn into this project.

Nadere informatie

Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit

Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit 1 Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit Nicola G. de Vries Open Universiteit Nicola G. de Vries Studentnummer 838995001 S71332 Onderzoekspracticum scriptieplan

Nadere informatie

Patient information. Report information. Serious Adverse Event information

Patient information. Report information. Serious Adverse Event information HOVON Data Center Safety Desk NIEUWSBRIEF 4 06 mei 2014 Beste lezer, Met gepaste trots presenteren we u de nieuwe manier van rapporteren van SAE's. Hiermee hopen wij de werklast voor iedereen zoveel mogelijk

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

The Royal British Legion. The Royal British Legion Holland Branch NIEUWSBRIEF JANUARI 2017 NEWSLETTER JANUARY 2017

The Royal British Legion. The Royal British Legion Holland Branch NIEUWSBRIEF JANUARI 2017 NEWSLETTER JANUARY 2017 The Royal British Legion Holland Branch The Royal British Legion Holland Branch NEWSLETTER JANUARY 2017 NIEUWSBRIEF JANUARI 2017 Message from our Chairman Bericht van onze Voorzitter Looking back on 2016

Nadere informatie

Exploiting natural and induced genetic variation to study hematopoiesis Gerrits, Alice

Exploiting natural and induced genetic variation to study hematopoiesis Gerrits, Alice Exploiting natural and induced genetic variation to study hematopoiesis Gerrits, Alice IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it.

Nadere informatie

University of Groningen. Pieces of the Puzzle Vissia, Eline Margreta

University of Groningen. Pieces of the Puzzle Vissia, Eline Margreta University of Groningen Pieces of the Puzzle Vissia, Eline Margreta IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document

Nadere informatie

De Relatie tussen het Adaptief en Cognitief Functioneren van Dak- en Thuisloze Jongeren en het Wel of Niet Hebben van een Psychiatrische Diagnose

De Relatie tussen het Adaptief en Cognitief Functioneren van Dak- en Thuisloze Jongeren en het Wel of Niet Hebben van een Psychiatrische Diagnose De Relatie tussen het Adaptief en Cognitief Functioneren van Dak- en Thuisloze Jongeren en het Wel of Niet Hebben van een Psychiatrische Diagnose The Relationship between Adaptive and Cognitive Functioning

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie Is Orthopedische Manuele Therapie nog Orthopedische Manuele Therapie? Zijn de huidige paradigma shifts wenselijk?

Nadere informatie

De Relatie tussen Voorschoolse Vorming en de Ontwikkeling van. Kinderen

De Relatie tussen Voorschoolse Vorming en de Ontwikkeling van. Kinderen Voorschoolse vorming en de ontwikkeling van kinderen 1 De Relatie tussen Voorschoolse Vorming en de Ontwikkeling van Kinderen The Relationship between Early Child Care, Preschool Education and Child Development

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Diagnostiek van Persoonlijkheidsstoornissen. De Relatie tussen. Persoonlijkheidskenmerken en de. Kernfactoren van (Mal)Adaptief Functioneren

Diagnostiek van Persoonlijkheidsstoornissen. De Relatie tussen. Persoonlijkheidskenmerken en de. Kernfactoren van (Mal)Adaptief Functioneren Diagnostiek van Persoonlijkheidsstoornissen De Relatie tussen Persoonlijkheidskenmerken en de Kernfactoren van (Mal)Adaptief Functioneren bij Patiënten met Persoonlijkheidsstoornissen Diagnostics of Personality

Nadere informatie

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM READ ONLINE AND DOWNLOAD EBOOK : HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN Click button to download this ebook READ ONLINE AND DOWNLOAD

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Het Effect van de Kanker Nazorg Wijzer* op Werkgerelateerde Problematiek en Kwaliteit. van Leven bij Werkende Ex-Kankerpatiënten

Het Effect van de Kanker Nazorg Wijzer* op Werkgerelateerde Problematiek en Kwaliteit. van Leven bij Werkende Ex-Kankerpatiënten Het Effect van de Kanker Nazorg Wijzer* op Werkgerelateerde Problematiek en Kwaliteit van Leven bij Werkende Ex-Kankerpatiënten The Effect of the Kanker Nazorg Wijzer* on Work-related Problems and Quality

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011 Effective leesprogramma s voor leerlingen die de taal leren en anderssprekende leerlingen samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op

Nadere informatie

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Woordkennis 1 Bestuderen Hoe leer je 2000 woorden? Als je een nieuwe taal wilt spreken en schrijven, heb je vooral veel nieuwe woorden nodig. Je

Nadere informatie

Introductie in flowcharts

Introductie in flowcharts Introductie in flowcharts Flow Charts Een flow chart kan gebruikt worden om: Processen definieren en analyseren. Een beeld vormen van een proces voor analyse, discussie of communicatie. Het definieren,

Nadere informatie

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LM2GS4PWIR3FKEP-58-WWET11-PDF File Size 6,444 KB 117 Pages 27 Aug, 2016 TABLE OF CONTENT

Nadere informatie

Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive. Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma

Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive. Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma Running head: HET SIGNALEREN VAN PROBLEMEN NA EEN IC-OPNAME 1 Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma The Screening of Problems 3

Nadere informatie

Behandeling na een acuut coronair syndroom

Behandeling na een acuut coronair syndroom Behandeling na een acuut coronair syndroom Een nieuwe uitdaging in de ketenzorg CVRM Nascholing Stedelijke werkgroep Amsterdam 9 en 14 juni 2010 A.L.M. Bakx, cardioloog, BovenIJ Ziekenhuis SECUNDAIRE PREVENTIE

Nadere informatie

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School 1 LOGO SCHOOL Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Naam School Algemene gegevens School De Blijberg International Department BRIN 14 HB Directeur Mrs L. Boyle Adres Graaf Florisstraat 56 3021CJ ROTTERDAM

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

Bouwen aan vertrouwen: perspectief van de industrie

Bouwen aan vertrouwen: perspectief van de industrie Symposium ter gelegenheid afscheid Ad van Dooren Zelfredzaamheid van patiënten bij gebruik van veilige medicatie. Bouwen aan vertrouwen: perspectief van de industrie Rudolf van Olden, arts Medisch Directeur

Nadere informatie

The 15th International Paas Pieper Tournament

The 15th International Paas Pieper Tournament The 15th International Paas Pieper Tournament 22-24 april 2011 Graspiepers en IPPT Tijdens Pasen 2011 zal DMHC de Graspiepers voor de 15e keer haar six-a-side Internationale Paas Pieper Toernooi (IPPT)

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de moleculaire pathologie. Werkgroep Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie. Morfologisch. Functioneel

Ontwikkelingen in de moleculaire pathologie. Werkgroep Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie. Morfologisch. Functioneel Ontwikkelingen in de moleculaire pathologie Moleculaire dag WMDP Carel van Noesel Utrecht, 29 januari 2010 Morfologisch Functioneel Werkgroep Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie Opleiding tot klinisch

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

Landelijk Diabetes Congres 2016

Landelijk Diabetes Congres 2016 Landelijk Diabetes Congres 2016 Insuline Pompen, zelfcontrole en sensoren, need to know Thomas van Bemmel, Internist Gelre Ziekenhuis Apeldoorn Disclosures (potentiële) belangenverstrengeling zie hieronder

Nadere informatie

Travel Survey Questionnaires

Travel Survey Questionnaires Travel Survey Questionnaires Prot of Rotterdam and TU Delft, 16 June, 2009 Introduction To improve the accessibility to the Rotterdam Port and the efficiency of the public transport systems at the Rotterdam

Nadere informatie

Online Resource 1. Title: Implementing the flipped classroom: An exploration of study behaviour and student performance

Online Resource 1. Title: Implementing the flipped classroom: An exploration of study behaviour and student performance Online Resource 1 Title: Implementing the flipped classroom: An exploration of study behaviour and student performance Journal: Higher Education Authors: Anja J. Boevé, Rob R. Meijer, Roel J. Bosker, Jorien

Nadere informatie

University of Groningen

University of Groningen University of Groningen Moving towards independence? Evaluation of the 'Mobility Opportunities Via Education' curriculum with children with profound intellectual and multiple disabilities van der Putten,

Nadere informatie

Academia. Video content in higher education:

Academia. Video content in higher education: Arjan Doolaar Information specialist Social Studies + streaming video HAN University of Applied Sciences (Hogeschool van Arnhem en Nijmegen) Video content in higher education: Academia Arjan Doolaar Information

Nadere informatie

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering.

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering. De L.Net s88sd16-n wordt via één van de L.Net aansluitingen aangesloten op de LocoNet aansluiting van de centrale, bij een Intellibox of Twin-Center is dat de LocoNet-T aansluiting. L.Net s88sd16-n aansluitingen

Nadere informatie

Novel markers in chronic heart failure Lok, Dirk Jan Arend

Novel markers in chronic heart failure Lok, Dirk Jan Arend Novel markers in chronic heart failure Lok, Dirk Jan Arend IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document version

Nadere informatie

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers?

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Transvorm Actueel en de zorg verandert mee Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Woensdag 17 december 2015 Dr. Monique Veld E-mail: monique.veld@ou.nl

Nadere informatie

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline?

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Joost Hoekstra, internist, AMC Potentiële belangenverstrengeling Klinische Diabetologie AMC ontvangt sponsoring van cq doet projecten met

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

Published in: Onderwijs Research Dagen 2013 (ORD2013), mei 2013, Brussel, Belgie

Published in: Onderwijs Research Dagen 2013 (ORD2013), mei 2013, Brussel, Belgie Samenwerkend leren van leerkrachten : leeropbrengsten gerelateerd aan activiteiten en foci van samenwerking Doppenberg, J.J.; den Brok, P.J.; Bakx, A.W.E.A. Published in: Onderwijs Research Dagen 2013

Nadere informatie

Sectie Infectieziekten

Sectie Infectieziekten Sectie Infectieziekten 1 December 2015 U kunt helpen de HIV / AIDS epidemie te beëindigen You can help to end the HIV / AIDS epidemic Sectie Infectieziekten Weet uw HIV status Know your HIV status by 2020

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Tilburg University. Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing

Tilburg University. Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing Tilburg University Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing Publication date: 1982 Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

Tilburg University. Dienstenkeurmerken misbruikt Roest, Henk; Verhallen, T.M.M. Published in: Tijdschrift voor Marketing. Publication date: 1999

Tilburg University. Dienstenkeurmerken misbruikt Roest, Henk; Verhallen, T.M.M. Published in: Tijdschrift voor Marketing. Publication date: 1999 Tilburg University Dienstenkeurmerken misbruikt Roest, Henk; Verhallen, T.M.M. Published in: Tijdschrift voor Marketing Publication date: 1999 Link to publication Citation for published version (APA):

Nadere informatie