CaRre. bulletin van de netherlands school of primary care research

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CaRre. bulletin van de netherlands school of primary care research"

Transcriptie

1 CaRre jaargang 16 nr 57 DECEMBER 2011

2 Ccarré jaargang 16 nr 57 december 2011 INHOUD r e d a c t i e c o m m i s s i e Riekie de Vet (voorzitter), EMGO+ Karen Offermans, Caphri Jaap Sijbesma, NCEBP Nicole Vogelzangs, EMGO+ Malou van Greuningen, NIVEL u i t g av e Dit bulletin is een uitgave van de Onderzoeksschool Care. kopij en informatie Deadline voor CaRré 58: 10 februari 2012 Lisca de Ruijter CaRe Universiteit Maastricht Postbus MD Maastricht telefoon: telefax: ontwerp en opmaak Jos Bruystens grafisch ontwerper, Maastricht Redactioneel 3 Brief van de directeur 4 CaRe symposium ehealth 6 Care onderzoekers in de landelijke pers 10 Achter een ander bureau 15 Abroad 19 Gepromoveerden aan het woord 22 TOP 32 Nieuw handboek Klinimetrie 33 De cursus BKO 34 Oraties 35 Dagboek van een promovendus 44 CaRré-bulletin verschijnt vier maal per jaar en is gratis beschikbaar voor alle medewerkers van de onderzoekschool CaRe, alsmede voor geïnteresseerde externe relaties. Verzoeken om toezending van bulletin te richten aan eerdergenoemd redactie- en informatieadres. Website Netherlands School of Primary Care Research (CaRe) De tand des tijds: stellingen revisited 48 2

3 Ccarré jaargang 16 nr 57 december 2011 Redactioneel Na een warme herfst breekt een koude winter aan. Temperaturen van 20 graden beneden het vriespunt worden ons voorgehouden. Waren we net weer een beetje uit onze schulp gekropen na die natte zomer, kunnen we ons weer terug gaan trekken in onze warm gestookte huisjes. Gezellig bij de kachel met een kop warme chocolademelk, of een goed glas whisky voor de liefhebber. Even de tijd nemen om terug te blikken op het afgelopen jaar. Heb ik mijn gestelde doelen voor 2011 bereikt? Heb ik mijn goede voornemens die ik aan het begin van het jaar had volgehouden? Kan ik tevreden terugkijken op een geslaagd jaar waarin werk en privé elkaar prima aanvulden? En natuurlijk vooruit kijken op het nieuwe jaar. Ga ik door op de weg die ik bewandel? Zijn er nieuwe zijpaadjes te betreden? Goede voornemens om 2012 nog geslaagder te maken? Of keer ik het roer helemaal om? Eens per jaar de balans opmaken vanuit je comfortabele stoel. Klinkt zinvol. En aantrekkelijk. Niks mis mee. Voor wie echt een frisse start wil maken: stap uit die comfortabele stoel, pak jezelf goed in en maak die stap de kou in. Geniet van de stilte op straat, de zon en de wind op je wangen en trotseer de winter! Voel je bloed door je lijf stromen en verwelkom de nieuwe ideeën en plannen die zich spontaan aanbieden. Vol energie en herboren zal 2012 gegarandeerd een succes worden, welke weg u ook besluit te gaan. Nou ja, laten we op z n minst proberen januari hier mee door te komen, dan kunnen we langzaamaan weer van de lente gaan dromen Hoe u de jaarwisseling ook gaat doorbrengen, wij wensen u een warme kerst en een fris nieuw jaar! De redactie 3

4 CDe CaRedag carré jaargang 16 nr 57 december 2011 Brief van de directeur Traditioneel gaat de CaRedag voor mij vergezeld van een geïrriteerde neus en keelholte. Zo rond begin juni speelt de hooikoorts flink op. Dit jaar moesten we door logistieke problemen uitwijken naar het najaar. Het bleek vanwege de vakantiespreiding niet mogelijk voor de zomer een dag te vinden waarop de EMGO+ directie als gastheer en de beoogde sprekers aanwezig konden zijn. Geen hooikoortsweer dus, hooguit het risico op een herfstverkoudheid. Door de mooie nazomer bleef ook die uit. Voor het eerst dus een andere CaRedag dan anders: zonder belemmering van de ademhaling of overmatig zakdoekgebruik. Afgezien van deze omstandigheden was de CaRedag 2011 als vanouds. Een mooi thema, waar breed binnen CaRe aandacht voor is: ehealth. Een plenair programma met sprekers die op dit terrein hun sporen hebben verdiend. s Middags parallelsessies waarin junioren hun onderzoek presenteren. Aan het eind de uitreiking van de CaRe award voor het beste proefschrift van het jaar 2010, voorafgegaan door een presentatie van de drie genomineerden, in spanning over de komende uitslag. Daarna een afsluitende lezing en een borrel, om het weekend goed te beginnen. Elders in dit nummer leest u er meer over. De CaRedag is een moment om elkaar te treffen, los van de hectiek van de dagelijkse onderzoekspraktijk. Even de data de data laten, de computer uit, de boeken dicht. De gelegenheid andere onderzoekers te zien, met elkaar te bespreken hoe het de afgelopen periode is gegaan. Te beseffen dat het onderzoek alweer een jaar verder is en dat de afronding van het proefschrift onafwendbaar dichterbij komt. Gezien de hoeveelheid werk die nog verricht moet worden is dat misschien niet direct een opluchtend perspectief. Maar over de details hoeven we het niet te hebben, het gaat er immers om de dagelijkse druk even achter je te laten. De CaRedag heeft de afgelopen jaren onder druk gestaan. De financiële situatie noodde tot bezuinigingen op het CaRe-bureau en een kritische afweging van de activiteiten. In 2010 werd besloten geen kosten voor de CaRedag meer op de begroting op te nemen. Gelukkig was dat niet het einde van de traditie. NCEBP was bereid om de CaRedag te koppelen aan de eigen instituutsdag, zodat er een voor CaRe budgetneutrale oplossing kwam. Een mooie dag, met een belangrijk thema (chronisch zieken) en aan het slot een regen aan prijzen, omdat zowel de NCEBP-prijs als de CaReaward werden uitgereikt. EMGO+ was aan de beurt voor de CaRedag Hier geen mogelijkheden tot koppeling aan de interne instituutsdag, omdat die al vroeg in het voorjaar plaatsvindt en een andere opzet kent. Gelukkig was er een thema waaraan EMGO+ intern en in CaRe-verband extra aandacht wilde besteden, namelijk ehealth. Heleen Riper, niet lang tevoren overgekomen van het Trimbos instituut, was bereid dit te trekken. Door de inzet van vertegenwoordigers uit de verschillende instituten is een mooi programma samengesteld. Inmiddels is de CaRedag voor de komende jaren veilig gesteld. Ondanks de noodzaak van verdere bezuinigingen werd medio oktober in een gezamenlijke bijeenkomst van het overleg van directeuren en het CaRebestuur besloten de CaRedag te continueren, waarbij elk van de instituten eens in de vier jaar als gastheer de kosten draagt. Belangrijke overwegingen waren dat het roulatiesysteem de betrokkenheid van alle instituten gelijkelijk 4

5 verdeelt en dat de jaarlijkse verandering van locatie een evenwichtige spreiding van deelnemers bevordert. De vraag is of de CaRedag nu definitief naar het najaar verplaatst moet worden. Ik denk dat het effect op mijn gezondheidssituatie bij die beslissing van weinig belang is. Waar het om gaat is het continueren van een moment van uitwisseling tussen onderzoekers van verschillende instituten. Op naar de volgende CaRedag, in Utrecht, waar het Nivel de gastheer zal zijn. Guy Widdershoven 5

6 Ccarré jaargang 16 nr 57 december 2011 CaRe symposium ehealth: More care and more worry? Een verslag van Malou van Greuningen (NIVEL), Steffie van Schoten (NIVEL) en Nicole Vogelzangs (EMGO + ) Op 28 oktober vond de jaarlijkse CaRe dag plaats op de VU in Amsterdam, dit jaar georganiseerd door EMGO +. Thema van de dag: ehealth: More care and more worry? De dag werd geopend door prof. dr. Hans Brug (wetenschappelijk directeur EMGO + ), gevolgd door een welkom van de directeur van CaRe, prof. dr. Guy Widdershoven. Hij vertelde dat CaRe een netwerk biedt voor promovendi om contact over hun onderzoek te hebben en cursussen te volgen. Het thema ehealth werd geïntroduceerd door prof. dr. ir. Roland Friele (onderdirecteur NIVEL), die de vele definities van ehealth naar voren haalde. Omdat er zoveel verschillende definities bestaan van dit begrip, is het belangrijk om open te staan voor verschillende ideeën. Na deze introductie was het woord aan vier sprekers van verschillende vakgebieden om hun bevindingen te presenteren. vermindert. Ook het ontwikkelen van applicaties voor op smartphones die patiënten met angsten kunnen begeleiden terwijl ze in het dagelijks leven actief zijn (als een soort coach) draagt hier aan bij. De volgende presentatie was van prof. dr. Frank Snoek (Medische Psychologie, VUmc) over Beyond the consulting room: ehealth for diabetes, waarin hij ons verder inlichtte over zijn werk over online interventies voor patiënten met diabetes en depressie. ehealth kan handig zijn in verschillende fasen van diabetes zorg. Ondersteuning kan worden geboden d.m.v. apps en computer programma s of websites. In de afgelopen jaren hebben hij en zijn team verschillende diabetes vragenlijsten ontwikkeld en gevalideerd. O.a. met behulp van deze vragenlijsten zijn online interventies ontwikkeld voor jongeren en volwassenen met diabetes type 2, zoals een self-management cursus (www.prismadiabetes.nl), een web-based zelfhulp depressie programma voor diabeten (www.diabetergestemd. nl) en een lifestyle scholingsprogramma voor familieleden van patiënten (www.dialert.nl). 6 Prof. dr. Marc van der Gaag (Parnassia en VUmc) gaf een lezing over Virtual Reality: a tale on paranoids, avatars and psychotherapists. Hij presenteerde de eerste resultaten van een pilot over het gebruik van virtual reality in het behandelen van paranoia en deze waren hoopgevend. Het ontwikkelen van deze methode is ingegeven door de stijgende zorgvraag op het gebied van psychische gezondheidszorg, in combinatie met de moeite om de mensen hiervoor te vinden. Virtual reality sessies kunnen er voor zorgen dat de kwaliteit van de zorg op niveau blijft als het face-to-face contact De presentatie van prof. dr. ir. Roland Friele (onderdirecteur NIVEL) ging over ehealth: professionals and implementation. In zijn presentatie nam hij ons allereerst mee op een reis door de geschiedenis. Door het voorbeeld van de ontwikkeling van de stoomboot (tot machineboot) te gebruiken, schetste hij een mogelijke situatie voor de ontwikkeling van ehealth en de implementatie van ehealth interventies. Zoals bleek uit het voorbeeld: niet altijd pakt alles uit zoals je van tevoren had bedacht. Dit is echter niet altijd erg, omdat het ook belangrijk is om de context van de interventie mee

7 te nemen. Om ehealth te laten werken is er meer nodig dan een werkende applicatie. Vervolgens presenteerde dr. Jacqueline de Jong (strategisch adviseur van ministerie van Veiligheid en Justitie) over Human Enhancement, security and justice. Human Enhancement zijn technieken of medicijnen die worden toegepast voor het verbeteren van menselijke eigenschappen en vaardigheden, vaak in eerste instantie ontwikkeld voor het behandelen van ziekte of handicaps. Dit is lang een omstreden onderwerp geweest, en is het eigenlijk nog steeds wel. Maar als deze verbeteringen gebruikt worden voor het gemeenschappelijke belang i.p.v. het individuele belang dan zou dit misschien kunnen veranderen. Na de lunch kon men kiezen uit 4 parallel sessies, waarin resultaten van ehealth onderzoek werden gepresenteerd en besproken door promovendi en hun begeleiders. In de eerste parallelle sessie, voorgezeten door dr. Petra Verdonk (EMGO +, CAPHRI) presenteerden drie promovendi hun werk met betrekking tot (kosten)effectiviteit van ehealth preventie en interventie programma s. Marieke van Wier (EMGO + ) evalueerde het programma, een lifestyle begeleidende interventie op afstand voor werknemers met overgewicht. Daniel Bossen (NIVEL) vertelde over de ontwikkeling van een web-based programma voor lichamelijke activiteit voor patiënten met osteoarthritis in heup en/of knie. Iman Elfeddali (CAPHRI) presenteerde haar werk over het voorkomen van een terugval in roken door het gebruik van diverse op maat gemaakte feedback momenten en planning strategieën gegeven door een computer. Naast het feit dat er veelbelovende resultaten zijn getoond, liet deze sessie ook zien dat er altijd veel mensen uitvallen in dit soort studies. Hoe moet daarmee worden omgegaan? De tweede sessie had als thema online screening en preventie van psychologische problemen onder leiding van dr. Heleen Riper (VU, EMGO + ). Wouter van Ballegooijen (EMGO + ) demonstreerde hoe je gebruik kunt maken van de extra dimensies die het gebruik van internet biedt met zijn verhaal over de ontwikkeling en validering van een audiovisuele online screener voor de meest voorkomende psychische aandoeningen. Marco Blom (EMGO + ; directeur Onderzoek en Beleid, Alzheimer Nederland) presenteerde eerste hoopgevende resultaten van de internet interventie Dementie de Baas voor het verminderen van depressieve klachten bij mantelzorgers van mensen met dementie. Wike Seekles (EMGO + ) liet zien dat begeleiding bij een zelfhulp internet interventie voor depressie bijdraagt aan de effectiviteit van de behandeling, hoewel zonder begeleiding er ook verbetering optreedt. In de parallel sessie over Feasibility and implementation (voorzitter: prof. dr. ir. Roeland Friele) werd ingegaan op verschillende technische interventies die kunnen worden gebruikt om de gezondheid van mensen te onderzoeken, verbeteren of monitoren. Fiemke Both (EMGO + ) vertelde over een model dat is ontwikkeld om the stemming van depressiepatiënten te kunnen voorspellen om hen zo gepast advies te kunnen geven. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een smartphone applicatie. Martine Ickenroth (CAPHRI) vertelde over een online hulp voor het maken van beslissingen omtrent zelftests. Deze website is getest en uit vervolgonderzoek moet blijken wat het effect van deze website is op het maken van beslissingen op basis van resultaten van zelftests. Hier ontstond een interessante discussie over de juistheid van de weergave die moet helpen bij het maken van een beslissing. José Peeters (NIVEL) presenteerde de resultaten van de implementatie van Home telecare en welke factoren van invloed zijn op het succesvol implementeren van deze techniek. De Innovation and development sessie werd voorgezeten door dr. Huibert Tange (CAPHRI). De rol van belanghebbenden en eindgebruikers bij de ontwikkeling van een feedback en advies systeem voor thuiswonende ouderen mensen werd 7

8 benadrukt in de presentatie van Joan Vermeulen (CAPHRI). Dit kwam ook naar voren in de presentatie van Inge van Bruinessen (NIVEL) die lymfoom- kankerpatiënten nauw betrok gedurende verschillende fases van de ontwikkeling van een educatief internetprogramma om patiënten mondiger te maken tijdens vervolgbezoeken met hun zorgverlener. Elske Stolte (EMGO + ) vertelde over haar programma om oudere mensen meer aan het bewegen te krijgen door middel van een innovatief ICT systeem met een virtuele coach op een touch screen die gedurende de dag in de thuissituatie advies geeft om een actievere leefstijl aan te houden. Na de parallelsessies was het tijd voor misschien wel het belangrijkste onderdeel van de CaRe-dag: de CaRe PhD award 2010 uitreiking. Drie jonge doctoren waren genomineerd voor deze begeerde prijs. Hieronder waren Hein Janssens (NCEP) met zijn proefschrift Gout arthritis in general practice. Pathogenesis, diagnosis, treatment, prognosis en Olga Damman (NIVEL/NCEP) met haar proefschrift Public reporting about healthcare users experiences: The Consumer Quality Index. Maar de prijs ging uiteindelijk naar Hilde van Keulen (CAPHRI/EMGO + ) met haar proefschrift VI- TALUM; development and evaluation of tailored print communication and telephone motivational interviewing to improve lifestyle behaviors among older adults. Dit proefschrift beschrijft de ontwikkeling en evaluatie van telefonische motiverende gespreksvoering en computer-gegenereerd advies-op-maat via brieven om de leefstijl van ouderen te verbeteren. Beide methoden (apart of gecombineerd) bleken effectief. De jury beschreef haar onderzoek als een elegante, innovatieve internet-based tailored approach, gebruikmakend van zowel surveys als een RCT, van hoge kwaliteit, grondig en met een goede boodschap. Winnares Hilde van Keulen; 8

9 Prof. dr. Pim Cuijpers sloot de dag af met zijn verhaal over begeleide zelfhulp interventies voor depressie en angst. Al sinds de jaren 60 worden er studies verricht naar begeleide zelfhulp (toen nog via LP s en videobanden). Cuijpers laat in een meta-analyse zien dat de effectgroottes van deze studies van dezelfde orde zijn dan van face-to-face psychotherapeutische behandelingen. Dit biedt hoop voor de begeleide zelfhulp internetinterventies die in opkomst zijn voor depressie en angst. Een directe vergelijking tussen deze twee vormen van behandeling, lijkt echter te suggereren dat begeleide zelfhulp wel effectief is, maar net iets minder dan face-to-face behandeling. Bepaalde patiënten zullen waarschijnlijk minder geschikt zijn voor begeleide zelfhulp. De uitdaging voor de toekomst ligt in de implementatie van deze ehealth methoden in de gebruikelijke zorg. Hoe het ook zij: internet zal de geestelijke gezondheidszorg radicaal veranderen. Al met al een dag met diverse onderwerpen met ehealth als de gemene deler. Blijkend uit de discussies die gevoerd werden, een onderwerp met vele kanten én mogelijkheden. In het huidige digitale tijdperk zal ehealth meer en meer een rol gaan spelen en waarschijnlijk zal in de niet zoverre toekomst ehealth niet alleen een aanvulling zijn op, maar steeds meer geïntegreerd worden met de huidige common practice in de gezondheidszorg. 9

10 Ccarré jaargang 16 nr 57 december 2011 Care onderzoekers in de landelijke pers Volkskrant 26/06/2011 Bewoners van verzorgingshuizen zijn sterk gebaat bij beter overleg tussen huisartsen, specialisten en verzorgenden. In verzorgingshuizen waar volgens dit geriatrisch model wordt gewerkt, hebben behollands glorie Intermediair Nederlanders in verschillende sociaal economische klassen vertonen verschillen in gezondheid. We denken dat dat komt omdat mensen in lagere sociale klassen er een ongezondere leefstijl op na houden, maar uit het promotie onderzoek van Daniëlle Groffen van de Universiteit Maastricht blijkt dat de mate waarin mensen grip hebben op hun leven ook een heel belangrijke rol speelt bij gezondheid. Dit kan voortkomen uit omstandigheden, maar ook uit persoonlijkheid. Noordhollands Dagblad 15/04/2011 Gezondheidswetenschapper Mariska Stam doet onderzoek naar sociale gevolgen van slechthorendheid. Het VU Medisch Centrum doet sinds 2005 grootschalig, langdurig onderzoek onder mensen tussen 18 en 65 jaar door het gebruik van de website de Nationale Hoortest. Een van de eerste resultaten is het besef dat werken als slechthorende heel vermoeiend is en veel energie kost. Verder richt Mariska zich op de langdurige sociale gevolgen van slechthorendheid. 10

11 woners minder last van verwardheid, zijn zij beter in staat zichzelf te redden en gebruiken minder medicijnen. Dit blijkt uit het promotie onderzoek van specialist ouderengeneeskunde Marijke Boorsma. Voor haar onderzoek bij het EMGO instituut vergeleek zij tien verschillende verzorgingshuizen. Volkskrant 09/06/2011 De maximumstraf voor 16- en 17-jarigen gaat omhoog van twee naar vier jaar, omdat staatssecretaris Teeven (Justitie) hiermee denkt de criminaliteit onder adolescenten terug te kunnen dringen. Maar volgens deskundigen is er geen enkel bewijs dat langer straffen tot minder misdaad leidt. Volgens onder anderen hoogleraar en kinderpsychiater Theo Doreleijers komt dit doordat de hersenen tot het 23 ste jaar nog niet zijn uitontwikkeld en jongeren tot die leeftijd nog niet in staat zijn om alle gevolgen van hun handelen te overzien. Hij vindt dat het strafrecht daar rekening mee moet houden door bijvoorbeeld meer mogelijkheden voor behandeling en scholing. 11 NRC Handelsblad 13/08/2011 Er zijn viereneenhalf miljoen mensen met een chronische ziekte in Nederland, depressie meegerekend. Dat wordt in de toekomst alleen maar meer en veel van hen zullen meerdere ziekten tegelijk hebben. François Schellevis, huisarts en epidemioloog onderzoekt de gevolgen van multimorbiditeit bij het NIVEL en het VU medisch centrum. Voor al deze ziekten is de oplossing vooral: medicijnen. Deze medicijnen zorgen er echter niet alleen voor dat een individu langer blijft leven, maar ook dat er steeds meer zieken komen: we blijven namelijk langer leven door de medicijnen. Toch zou het gezonder zijn als we slank blijven en meer bewegen, omdat we daarmee meer voorkomen dan medicijnen kunnen genezen.

12 NRC next 06/10/2011 Naar aanleiding van de huisartsenstakingen in oktober is er in deze krant een stuk verschenen met uitleg hierover. In dit stuk wordt, aan de hand van verschillende stappen, besproken waarom huisartsen op deze dag hebben geprotesteerd tegen de bezuinigingen in de huisartsenzorg. Er wordt op verschillende aspecten ingegaan: de aard van de bezuinigingen, het inkomen van de huisarts, de verandering van de huisartsenzorg in de afgelopen jaren en de vergelijking met andere landen. Informatie voor de invulling van dit stuk werd gegeven door Dinny de Bakker en Madelon Kroneman van het NIVEL. De Gelderlander 31/10/2011 Er schort veel aan de communicatie tussen patiënt en huisarts, blijkt uit internationaal onderzoek. Het onderzoeksinstituut NIVEL in Utrecht destilleerde er gouden tips voor de spreekkamer uit. Wie zijn klacht aandikt, wordt eerder geholpen. Patiënten willen allemaal een huisarts die is begaan met zijn patiënt en begrijpt wat de patiënt doormaakt, zegt prof. dr. Jozien Bensing, hoogleraar gezondheidspsychologie verbonden aan het NIVEL. Het is de rode draad in een rapport over een onderzoek dat in vier universiteitssteden (Utrecht, Liverpool, Gent en Verona) is gehouden. 12 Spits 03/10/2011 Per gemeente zijn de verschillen in verloskundige zorg enorm. In Vlaardingen worden ongeveer 175 vrouwen begeleid door een verloskundige, maar in Huizen zijn dat 55 zwangere vrouwen per verloskundige. Dat blijkt uit de vernieuwde versie van de Vraag Aanbod Analyse Monitor (Vaam). Deze monitor wordt vandaag door het NIVEL en de NPCF gelanceerd. Het meetinstrument is in eerste instantie bedoeld voor zorgprofessionals, gemeenten en verzekeraars om vraag en aanbod af te stemmen. De norm voor een fulltime ver-

13 loskundige is ongeveer 95 bevallingen/zwangere vrouwen per jaar. NIVEL onderzoekster Willemijn Ruizendaal was betrokken bij dit project. Trouw 01/06/2011 Op 1 juni besteedde Trouw uitgebreid aandacht aan het gebruik van anti-psychotica in de ouderenzorg. Uit een recent onderzoek door Medisch Contact blijkt namelijk dat gemiddeld 1 op de 3 dementerenden een anti-psychoticum krijgt. De krant ging in gesprek met onder andere Prof. Dr. Raymond Koopmans en Dr. Sytse Zuidema, beiden verbonden aan het Alzheimer Centrum Nijmegen. Zij doen al jaren onderzoek naar dit onderwerp en proberen op dit moment te achterhalen waarom er in sommige verpleeghuizen veel, en in andere weinig, anti-psychotica worden voorgeschreven. NRC handelsblad 06/11/2011 Onthouden wordt moeilijker, maar mensen met dementie kunnen soms nog iets, onbewust automatisch, leren. Op 6 oktober besteedde NRC aandacht aan het foutloos leren onderzoek van professor Roy Kessels. Uit dit onderzoek blijkt dat De truc bij mensen met dementie is handelingen zo aan te leren dat ze in dat geheugen terecht komen. Mensen krijgen geen verbale instructies die ze moeten onthouden en met vallen en opstaan in de praktijk brengen, maar oefenen nieuwe handelingen met een begeleider. Belangrijk is dat ze tijdens het aanleren geen fouten maken,want die fouten kunnen blijven hangen in het onbewuste geheugen. 13

14 08/08/2011 De angst voor besmetting met hiv en aids is iets afgenomen. Huisartsen vragen de laatste jaren minder hiv-testen aan, al nemen ze vaker het initiatief de kans op aids te bespreken met patiënten. Voorkomen moet worden dat het virus onderduikt en zich ongemerkt, meer gaat verspreiden, zo meldt NIVEL maandag. Maar dit geldt voornamelijk voor risicogroepen. In Nederlandse soa-centra wordt iedereen standaard getest op aids. Dat vind ik geen goed idee voor de huisartspraktijk, laagdrempelig testen van risicogroepen wel, zegt Gé Donker. 14

15 Ccarré jaargang 16 nr 57 december 2011 Achter een ander bureau door Jaap Sijbesma Als arts in opleiding tot huisartsonderzoeker (AIO- THO) kies je bewust voor regelmatige bureauwisselingen. Het is inmiddels 9 maanden geleden dat mijn eerste wisseling heeft plaatsgevonden en met de volgende wissel alweer in het verschiet is het tijd voor reflectie. Van het laboratorium in de Nijmeegse academie, naar de spreekkamer in de Limburgse dorpspraktijk en terug. Na mijn afstuderen ben ik als promovendus begonnen aan een samenwerkingsproject van de Eerstelijnsgeneeskunde en Geriatrie in het UMC st Radboud naar de bloeddrukbehandeling van ouderen en het effect daarvan op de hersendoorbloeding. Een geweldige kans, geweldige collega s en de mogelijkheid tot verdieping op het gebied van cardiovasculaire ziekten. Voor een net afgestudeerd dokter echter één gemis; het dagelijkse patiëntencontact. Het AIOTHO-traject biedt daarom uitkomst met de mogelijkheid mijn promotietraject af te wisselen met de opleiding tot huisarts. Met anderhalf jaar aan onderzoekservaring en mijn Good Clinical Practice-diploma op zak, maar zonder verdere klinische ervaring startte ik 9 maanden geleden het eerste jaar van de huisartsopleiding. Omwille van mijn huidige woonsituatie in Vlaanderen, kon een overstap van opleidingsinstituut tussen de oudste steden van Nederland zonder veel moeite worden geregeld. Het onderzoekswerk in Nijmegen in goede handen achterlatend bij mijn 15

16 achter een ander bureau collega s, vertrok ik naar Maastricht. Het is een bewuste keus geweest om de afwisseling van onderzoek en opleiding in fulltime perioden te doen, om ook de opleiding de volledige aandacht te kunnen geven. Dit betekent echter wel dat het onderzoek het voorlopig moet stellen met de avonden en vrije dagen. Maandelijks probeer ik een bezoek te brengen aan mijn onderzoekscollega s in het Radboud om de betrokkenheid te behouden en ze gerust te stellen dat hoe goed het huisartsvak ook bevalt, ik zeker terug ga komen naar de Waalstad. In Maastricht bracht de koppelingsprocedure en een beetje geluk mij onder de vleugels van een enthousiaste solistisch werkende huisartsopleider in Stevensweert, omgeven door de Maas, de Belgische grens en A2. Het is een pittoresk vestingstadje en zeker een aanrader voor de liefhebbers van natuurschoon. Het dialect is even wennen maar als huisarts in opleiding geniet ik dagelijks van het patiëntencontact en de direct oogstbare voldoening die het werk geeft. Een aangenaam verschil met de onderzoekswereld, waar resultaat en succes vaak pas op de lange termijn volgt. Daarnaast kan de koffie in het ziekenhuis echt niet tippen aan de vers pruttelende koffie van onze praktijkassistente. Wekelijks is er terugkomdag in Maastricht; een nascholings- en reflectiemoment maar vooral ook een rustmoment en sociaal event. Af en toe plaatsnemen achter een ander bureau biedt me een aangename afwisseling, maar ook een kans voor kruisbestuiving. Een kijkje aan de andere kant van de schutting blijkt nu al zeer handig in de praktijk. Mijn onderzoekservaring komt in de huisartspraktijk van pas. Het geeft je een kritische blik en de onmisbare vaardigheden snel je vragen te kunnen pubmedden en de antwoorden eruit te filteren. Daarnaast heb je de kans om zorgimplementaties eens van de andere kant te bekijken. Als je er zelf mee moet werken, merk je pas wat werkbaar is en wat echt zonde van de tijd. Andersom is ervaring uit de huisartspraktijk uitermate bruikbaar in het onderzoek. Het helpt me bij uitvoering van mijn eigen onderzoek, de implementaties en proefpersoonwerving in de eerstelijn, doordat ik mijn partners, de huisartsen en patiënten, beter leer begrijpen en snap waar hun prioriteiten liggen. Mijn portie dagelijks patiëntencontact is binnen en hoewel het smaakt naar meer, zal het even moeten wachten. De wetenschap roept me namelijk opnieuw. En ik kan haar melden dat ik vanaf september weer volledig beschikbaar ben. 16 Door: Dave Van Kann Achter een ander bureau dient in mijn geval eigenlijk de titel te dragen achter 2 andere bureaus. Onlangs heb ik mijn werkzaamheden (voor KWF Kankerbestrijding) op de vakgroep Gezondheidsbevordering bij de Universiteit Maastricht beëindigd en heb ik de overstap gemaakt naar de functie van promovendus op het project met de titel Active Living met een nieuw bureau als gevolg. Active Living is een project dat als doel heeft dat meer kinderen in de leeftijd van 9-12 jaar gaan voldoen aan de beweegnorm. Om dit doel te bereiken wordt op 10 scholen in Zuid-Limburg een interventie ontwikkeld om kinderen in de hoogste klassen (6 t/m 8) meer te laten bewegen. Meer bewegen wordt hierbij geoperationaliseerd als meer actief transport (lopen en fietsen naar school en terug), meer beweging tijdens schooluren en meer beweging tijdens vrije tijd. De interventie(s) om meer te bewegen behelst een verandering van de fysieke omgeving, zowel op school- als wijkniveau. Active Living is een project dat is ondergebracht binnen de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Limburg en maakt onderdeel uit van de onderzoeksgroep CAPHRI. De Academische Werkplaats tracht een brug te slaan tussen 3 disciplines die (veelal) als onafhankelijke eilanden opereren; de praktijk, het beleid en de

17 achter een ander bureau expertise van de beleidspraktijk en de wetenschap, is ervoor gekozen om deze werkplek onder te brengen bij zowel de GGD Zuid Limburg als de Universiteit Maastricht. De werkplekverdeling is ongeveer fiftyfifty, echter het zwaartepunt komt daar te liggen waar op dat moment de sterkste behoefte is. Dit houdt in dat wanneer er meer praktische zaken binnen het project spelen, ik meer werkzaam ben bij de GGD en wanneer het zwaartepunt meer ligt op wetenschappelijk gebied, zoals het schrijven van publicaties, ik meer tijd zal doorbrengen achter mijn bureau op de vakgroep gezondheidsbevordering. In hoofdzaak ben ik promovendus, dus wetenschappelijk onderzoeker, waardoor de fiftyfifty balans op den duur meer zal doorslaan naar werken op de vakgroep gezondheidsbevordering. 17 wetenschap. De betrokkenheid van deze disciplines komt binnen dit project sterk tot uiting. De GGD Zuid Limburg is betrokken als belangrijke uitvoeringspartij bij zowel de werving van scholen als ook de implementatie van de interventies op school- en wijkniveau, gemeenten zijn betrokken als beleidsmaker bij de inrichting van de wijk en de Universiteit Maastricht, vakgroep gezondheidsbevordering, is betrokken bij de ontwikkeling van evidence-based interventies en legt het zwaartepunt bij het uitvoeren van een effectstudie naar welke omgevingsveranderingen al dan niet leiden tot de gewenste beweegverbetering. Om de betrokkenheid van de partijen te vergroten en optimaal gebruik te kunnen maken van de Werken op 2 werkplekken is een nieuwe ervaring voor mij. De werkplek op de vakgroep gezondheidsbevordering is uiteraard een vertrouwde omgeving, echter in de huidige functie heb ik een nieuwe werkplek gekregen. Deze plek bevindt zich hemelsbreed 1,5 meter naast de oude werkplek, enkel gescheiden door 1 muur. De werkwijze alsook het werkklimaat is dus bekend en niet veranderd. Ik deel mijn werkkamer met een mannelijke collega-onderzoeker. Deze rustige werkplek is ideaal voor denkwerk en bij vlagen voor een gezonde dosis mannelijke humor. Mijn andere werkplek bij de GGD (in Geleen) is een geheel nieuwe ervaring. Niet alleen word ik elke morgen en middag geconfronteerd met het fenomeen genaamd forensen (inclusief files), hetgeen al een grote verandering is ten opzichte van mijn fietsritje van nog geen 10 minuten binnen

18 achter een ander bureau Maastricht. Ook betreft het hier een veel dynamischere werkplek. Hier deel ik mijn werkkamer met nog 3 vrouwelijke collega s die allen andere (praktische) werkzaamheden verrichten. Waar de telefoon in Maastricht slechts sporadisch gaat, zijn hier geregeld 2 of 3 personen tegelijkertijd op 1 kamer aan het bellen. Er heerst ook een heel open cultuur waar iedereen bij elkaar binnenloopt, voortkomend uit een verdeling van werkzaamheden waarbij veel mensen betrokken zijn bij één specifiek project. Ook dit is een contrast met de werkplek in Maastricht waar iedereen toch meer gefocust is op zijn eigen werk en de deuren vaker gesloten zijn om rust te creëren. Het ervaren contrast bezorgt mij een aangenaam gevoel van afwisseling. Het werkt stimulerend om te zien hoe de praktijk- en onderzoekswereld beide volledig bevlogen werken om het optimale te presteren binnen hun eigen belevingswereld, echter het is confronterend om te zien hoe ver de praktijk en de wetenschap toch nog uit elkaar liggen en hoe over elkaar gedacht wordt. Deze constatering benadrukt echter des te meer het belang van beide werkplekken en het bouwen van de brug tussen beide disciplines, iets wat ik als een inspirerende uitdaging zie om mijn steentje aan bij te dragen! 18

19 Ccarré jaargang 16 nr 57 december 2011 Chris van Weel in Washington abroad Dit voorjaar reisde Chris van Weel, hoofd van de Eerstelijnsgeneeskunde van het UMC st Radboud af naar Washington. Hij verbleef hier van 15 maart tot eind april en bezocht als primary care adviseur het Robert Graham Center van de American Academy of Family Physicians in het teken van de Obamacare. De wetgeving die toegang tot betaalbare en effectieve gezondheidszorg voor iedereen mogelijk moet maken. Nog nooit was de VS zo dicht bij het realiseren van wat eigenlijk niet anders dan een algemeen beschaafde gezondheidszorg kan worden genoemd. Lees over zijn ervaringen, de verschillen en overeenkomsten met de Nederlandse situatie en zijn inspanningen tot het opzetten van nieuwe samenwerkingsprojecten met de wetenschappers al daar. Hier onder vindt de links van de gehele mini-serie. Warm aanbevolen. Aflevering 1 Aflevering 2 Aflevering 3 Aflevering 4 Aflevering 5 Hakuna matata, my friend 19 Als promovendus ben ik betrokken bij het PREPARE project. Een zeer interessant samenwerkingsproject tussen Europese en Afrikaanse universiteiten, waarbij HIV preventie centraal staat. Nu is dit op zichzelf niet vernieuwend, maar de invulling die eraan wordt gegeven en de

20 abroad resultaten zullen dat hopelijk wel zijn. Samen met mijn begeleiders Hein De Vries en Arjan Bos ben ik voornamelijk verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de vragenlijsten en de analyse van resultaten. Nu begon mijn fascinatie voor het onderwerp eigenlijk pas tijdens mijn bezoek aan Durban in 2010, een maand voor het wereldkampioenschap voetbal. De bedoeling was dat ik een week mee zou draaien op de campus aldaar en zou helpen bij het analyseren van data omtrent verkrachting en sexuele intimidatie. Ten minste, zo zien wij dat De plaatselijke nuances zijn echter complexer. Zo heerst er een behoorlijke macho-cultuur en een vrouw heeft er weinig te vertellen. Sex is eenzijdig en als je partner er zin in heeft dan zul je daar als vrouw gewoon aan moeten toegeven. Ondenkbaar als jonge westerling, maar waar. Gedwongen sex valt daar dus niet persé onder verkrachting. Iets om in een vragenlijst rekening mee te houden Een ander voorbeeld is dat je als mannelijke puber niet serieus genomen wordt door je vrienden tenzij je sexueel geïnitieerd bent, zoals dat dan zo mooi heet. Ben je zelf niet in staat om te scoren dan zijn je vrienden absoluut niet te beroerd om je te voorzien van een bevallige jongedame om alsnog man te worden. Durban was op meerdere gebieden een uiterst fascinerende en ontnuchterende stad. Zo werd ik van te voren gewaarschuwd om in ieder geval niet in mijn eentje de stad te gaan verkennen, ook niet overdag. Eigenwijs als ik was (lees: ben) ging ik op mijn eerste middag in Durban vol goede moed op zoek naar zonnebrandcrème. Ik was me van geen kwaad bewust, ook in Brussel is het immers onveilig, moet ik waarschijnlijk gedacht hebben... Bovendien keek ik van af mijn hotelkamer uit op een zeer vriendelijk uitziend stukje strandboulevard met een parasolletje hier en een zwembadje daar. Toen ik de hoek om liep begreep ik echter meteen waarom er twee kleerkasten in legertenue, compleet met baret en shotgun, voor het hotel 24 uur per dag de wacht hielden. Het had wat weg van een New Yorkse ghetto, maar dan armer zeg maar Nog voordat ik twee straten verder was, hadden drie mannen mij aangesproken op een nogal intimiderende manier en realiseerde ik me dat ik de enige blanke was in een straal van enkele kilometers Ow help! Ook de onschuldig uitziende, maar ondertussen wel stiekem lijm-snuivende kinderen op de stoep naast mij konden mij niet echt geruststellen. Na een winkelcentrum ingedoken te zijn en wat zonnebrandcreme gekocht te hebben, werd ik buiten opgewacht en ongevraagd ge-escorteerd door twee lokale jongeren, die gelukkig niet uit waren op zonnebrandcrème Ik besefte toen dat opgroeien in Nederland toch wel degelijk een voorrecht is en dat elke vorm van klagen ongegrond is. Kort na dit bezoek aan Durban ben ik begonnen als promovendus bij het PREPARE team, een EU gefinancierd project met medewerkers uit Zuid- Afrika, Tanzania, Uganda, Noorwegen, Engeland, Canada en Nederland. Twee keer per jaar vindt er een overleg plaats waarbij we qua locatie afwisselen tussen deze landen. Zo was ik dit jaar in Kampala, Uganda en recenter in Dar Es Salaam, 20

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De levensverwachting van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) is gemiddeld 13-30 jaar korter dan die van de algemene bevolking. Onnatuurlijke doodsoorzaken zoals

Nadere informatie

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014 Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Doelstelling Nurses on the Move Bijdragen aan verbetering kwaliteit van zorg in verpleeg- en

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Het aantal mensen met een gestoorde nierfunctie is de afgelopen decennia sterk toegenomen. Dit betekent dat er steeds meer mensen moeten dialyseren of een niertransplantatie moeten

Nadere informatie

SAMENVATTING. Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift

SAMENVATTING. Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift 153 SAMENVATTING Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift Angst en depressie zijn de meest voorkomende psychische stoornissen, de ziektelast is hoog en deze aandoeningen brengen hoge kosten met

Nadere informatie

Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities. in Early Childhood Health. The Generation R Study. Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING

Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities. in Early Childhood Health. The Generation R Study. Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities in Early Childhood Health The Generation R Study Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING Sociaal-economische gezondheidsverschillen vormen een groot maatschappelijk

Nadere informatie

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen Ouderenmonitor 2011 Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen De Ouderenmonitor is een onderzoek naar de lichamelijke, sociale en geestelijke

Nadere informatie

HOUVAST, VOOR ELKAAR EEN ONLINE ZELFHULPCURSUS VOOR PARTNERS VAN KANKERPATIËNTEN. Nadine Köhle, MSc.

HOUVAST, VOOR ELKAAR EEN ONLINE ZELFHULPCURSUS VOOR PARTNERS VAN KANKERPATIËNTEN. Nadine Köhle, MSc. HOUVAST, VOOR ELKAAR EEN ONLINE ZELFHULPCURSUS VOOR PARTNERS VAN KANKERPATIËNTEN Nadine Köhle, MSc. Contactdag Leven met blaas- en nierkanker 11-04-2015 Amersfoort ACHTERGROND Kanker heb je niet alleen!

Nadere informatie

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 SAMENVATTING MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 ALIFE@WORK DE EFFECTEN VAN EEN LEEFSTIJLPROGRAMMA MET BEGELEIDING OP AFSTAND VOOR GEWICHTSCONTROLE BIJ WERKNEMERS ACHTERGROND Overgewicht, waarvan

Nadere informatie

Zelfmanagement bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden door verstandelijke beperkingen

Zelfmanagement bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden door verstandelijke beperkingen Zelfmanagement bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden door verstandelijke beperkingen Een speciale uitdaging voor het huisartsenteam en het steunnetwerk Dr. Jany Rademakers, NIVEL Drs. Jeanny

Nadere informatie

Stappen naar het verbeteren van de zorg voor de ouder wordende cliënt

Stappen naar het verbeteren van de zorg voor de ouder wordende cliënt NieuwsBRIEF GOUD Gezond OUD Januari 2013 Nieuwsbrief voor het onderzoek Gezond OUD met een verstandelijke beperking. Uitgebracht door Abrona, Amarant, Ipse de Bruggen en Erasmus MC Opmaak en foto s Michael

Nadere informatie

Ouder, Kind en Eten Onderzoek

Ouder, Kind en Eten Onderzoek Ouder, Kind en Eten Onderzoek Informatiebrochure Voorwoord Fijn dat u interesse heeft in het Ouder, Kind & Eten onderzoek. Op dit moment doen er al 165 ouders mee aan het onderzoek en we zoeken nog 40

Nadere informatie

WETENSCHAP: NOODZAKELIJK VOOR TOPZORG?! Symposium ter gelegenheid van het tienjarig jubileum van het UKON

WETENSCHAP: NOODZAKELIJK VOOR TOPZORG?! Symposium ter gelegenheid van het tienjarig jubileum van het UKON WETENSCHAP: NOODZAKELIJK VOOR TOPZORG?! Symposium ter gelegenheid van het tienjarig jubileum van het UKON 1 november 2013 Toelichting De ouderenzorg is actueler dan ooit. Het kabinet zet in op een verdere

Nadere informatie

Samenvatting voor niet-ingewijden

Samenvatting voor niet-ingewijden voor niet-ingewijden Type 2 diabetes Diabetes is een ernstige chronische ziekte, die wordt gekenmerkt door te hoge glucosespiegels (de suikers ) in het bloed. Er zijn verschillende typen diabetes, waarvan

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW Huisartsenpraktijk Heino Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van huisartsenpraktijk Heino zijn de afgelopen 2 jaren tevredenheidsonderzoeken uitgevoerd.

Nadere informatie

Peilstation Intensief Melden

Peilstation Intensief Melden Peilstation Intensief Melden Nederlands Centrum voor Beroepsziekten AMC Presentatie casus beroepsziekte en Capita Selecta 5 e PIM workshop, najaar 2013 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, AMC/Coronel

Nadere informatie

Het begrijpelijk communiceren van een gezondheidsrisico

Het begrijpelijk communiceren van een gezondheidsrisico Het begrijpelijk communiceren van een gezondheidsrisico Dr. Olga Damman Dr. Maaike van den Haak Nina Bogaerts, Msc Amber van der Meij, Bsc Prof.dr. Danielle Timmermans Quality of Care EMGO Institute for

Nadere informatie

Factsheet. Meet the Needs. Onderzoek naar de behoefte aan leefstijlaanbod van mensen met een lage SES in Maastricht

Factsheet. Meet the Needs. Onderzoek naar de behoefte aan leefstijlaanbod van mensen met een lage SES in Maastricht Factsheet Meet the Needs Onderzoek naar de behoefte aan leefstijlaanbod van mensen met een lage SES in Maastricht ZIO, Zorg in Ontwikkeling Regio Maastricht-Heuvelland Maart 2013 Colofon: Onderzoeksteam

Nadere informatie

Vaatrisico-polikliniek (behandeling van vaatziekten)

Vaatrisico-polikliniek (behandeling van vaatziekten) Vaatrisico-polikliniek (behandeling van vaatziekten) Inleiding U bent door uw behandelend arts verwezen naar de vaatrisicopolikliniek omdat u een vaatziekte heeft en/of vanwege risicofactoren voor het

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het is een uitdaging om ouderen te identificeren die baat kunnen hebben bij een interventie gericht op de preventie van beperkingen in het dagelijks leven op het moment dat dergelijke

Nadere informatie

218 SAMENVATTING De prevalentie van overgewicht en obesitas bij kinderen is de laatste jaren sterk toegenomen. In Nederland hebben 12.8% van de jongen

218 SAMENVATTING De prevalentie van overgewicht en obesitas bij kinderen is de laatste jaren sterk toegenomen. In Nederland hebben 12.8% van de jongen Samenvatting 217 218 SAMENVATTING De prevalentie van overgewicht en obesitas bij kinderen is de laatste jaren sterk toegenomen. In Nederland hebben 12.8% van de jongens en 14.8% van de meisjes overgewicht,

Nadere informatie

Onderzoeksvoorstel Voorbeelden van Taakherschikking in de Zorg

Onderzoeksvoorstel Voorbeelden van Taakherschikking in de Zorg Onderzoeksvoorstel Voorbeelden van Taakherschikking in de Zorg De Verpleegkundig Specialist: De invloed op zorgpraktijken, kwaliteit en kosten van zorg in Nederland Iris Wallenburg, Antoinette de Bont,

Nadere informatie

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen.

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen. Samenvatting Samenvatting Depressie en angst zijn de meest voorkomende psychische stoornissen in de adolescentie met een enorme impact op het individu. Veel adolescenten rapporteren depressieve en angst

Nadere informatie

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte.

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte. Een chronische en progressieve aandoening zoals multiple sclerose (MS) heeft vaak grote consequenties voor het leven van patiënten en hun intieme partners. Naast het omgaan met de fysieke beperkingen van

Nadere informatie

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 SAMENVATTING Dit proefschrift is gewijd aan Bouwen aan Gezondheid : een onderzoek naar de effectiviteit van een leefstijlinterventie voor werknemers in de bouwnijverheid met een verhoogd risico op hart

Nadere informatie

Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Brabant. Aangenaam kennis te maken

Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Brabant. Aangenaam kennis te maken Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Brabant Aangenaam kennis te maken Via dit overzicht laten wij u graag nader kennis maken met de medewerkers en activiteiten van de Academische Werkplaats Publieke

Nadere informatie

en psychosociale werkkenmerken voorspellen wie van de nog actief werkende bedrijfsen/

en psychosociale werkkenmerken voorspellen wie van de nog actief werkende bedrijfsen/ Moe! Studies naar hulpzoekend gedrag laten zien dat het besluit om een arts te bezoeken doorgaans het resultaat is van een complex proces. Niet alleen gezondheidsgerelateerde, maar ook sociale, culturele

Nadere informatie

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Opleiden voor Public Health Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Public Health = alles wat we doen om de volksgezondheid te verbeteren Cellen > individuen -> maatschappij Preventie Effectiviteit

Nadere informatie

Factoren in de relatie tussen angstige depressie en het risico voor hart- en vaatziekten

Factoren in de relatie tussen angstige depressie en het risico voor hart- en vaatziekten Factoren in de relatie tussen angstige depressie en het risico voor hart- en vaatziekten In dit proefschrift werd de relatie tussen depressie en het risico voor hart- en vaatziekten onderzocht in een groep

Nadere informatie

Informatieprospectus voor bedrijven. Fitkompas. Wijzer op weg naar bedrijfsgezondheid

Informatieprospectus voor bedrijven. Fitkompas. Wijzer op weg naar bedrijfsgezondheid Informatieprospectus voor bedrijven Fitkompas Wijzer op weg naar bedrijfsgezondheid Fitkompas: wijzer op weg naar bedrijfsgezondheid Fitkompas is een wetenschappelijk ontwikkeld onderzoeksinstrument waarmee

Nadere informatie

ehealth in mijn praktijk?! Datum 28 januari 2014, S.Timmer

ehealth in mijn praktijk?! Datum 28 januari 2014, S.Timmer ehealth in mijn praktijk?! Datum 28 januari 2014, S.Timmer 1 Introductie Saskia Timmer Changinghealthcare Academy (online) opleiden voor (e)health #ehealth #Socialemedia #CHCacademy 2 Kijkje in de digitale

Nadere informatie

Derde Jaarcongres Zorgprogramma-ontwikkeling en e-health door klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen UITNODIGING vrijdag 25 november 2011

Derde Jaarcongres Zorgprogramma-ontwikkeling en e-health door klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen UITNODIGING vrijdag 25 november 2011 Derde Jaarcongres voor klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen Zorgprogramma-ontwikkeling en e-health door klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen UITNODIGING vrijdag 25 november 2011

Nadere informatie

Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg

Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg In vergrijzende samenlevingen is de zorg voor het toenemende aantal kwetsbare ouderen een grote uitdaging

Nadere informatie

Overgewicht, obesitas, sedentair gedrag en afname van de lichamelijke

Overgewicht, obesitas, sedentair gedrag en afname van de lichamelijke SAMENVATTING 209 Preventie van diabetes en hart-en vaatziekten in de eerstelijns gezondheidzorg -- het Leefstijl Onderzoek West-Friesland -- Type 2 diabetes (suikerziekte) en hart-en vaatziekten zijn gezondheidsproblemen

Nadere informatie

MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE

MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE MARION SPIJKERMAN VGCT CONGRES, 13 NOVEMBER 2015 OVERZICHT Introductie Methode Resultaten Discussie Mindfulness en ACT interventies als ehealth:

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Zowel beleidsmakers en zorgverleners als het algemene publiek zijn zich meer en meer bewust van de essentiële rol van kwaliteitsmeting en - verbetering in het verlenen van

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Samenvatting 141 Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Hoofdstuk 1 is de inleiding van dit proefschrift. Internetbehandeling voor depressie en angst is bewezen effectief. Dit opent

Nadere informatie

Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade

Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade Factsheet Nieren en nierschade deel 5 Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade In Nederland hebben 1,7 miljoen mensen chronische nierschade. Dit is in veel gevallen het gevolg van

Nadere informatie

LICHTE COGNITIEVE STOORNISSEN

LICHTE COGNITIEVE STOORNISSEN LICHTE COGNITIEVE STOORNISSEN Wel of geen diagnostiek? Wel of geen diagnose? BrainAgingMonitor Hoe oud is jouw brein? Donderdag 26 april 2012 www.brainagingmonitor.nl Toelichting PAO Heyendael organiseert

Nadere informatie

opgesteld die in de volgende hoofdstukken worden beantwoord.

opgesteld die in de volgende hoofdstukken worden beantwoord. SAMENVATTING Introductie In dit proefschrift wordt volhoudtijd van mantelzorgers geïntroduceerd als een nieuw concept in de zorg voor mensen met dementie. De introductie in Hoofdstuk 1 wordt gestart met

Nadere informatie

pggm.nl Persoonlijke Balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De Persoonlijke Balans

pggm.nl Persoonlijke Balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De Persoonlijke Balans pggm.nl Persoonlijke Balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De Persoonlijke Balans In maart 2014 heeft PGGM haar leden gevraagd naar hun persoonlijke balans: wat betekent persoonlijke balans voor

Nadere informatie

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING Geneeskunde studiejaar 2014-2015 Matchingsvragenlijst MATCHING Dit PDF document is een weergave van het matchingsformulier voor de opleiding geneeskunde van de Universiteit Utrecht, uitgevoerd door het

Nadere informatie

EEN ANALYSE METHODE DE PRAKTIJK

EEN ANALYSE METHODE DE PRAKTIJK EEN ANALYSE METHODE DE PRAKTIJK Ida Wijsman Ida Wijsman, Diabetesverpleegkundige en coördinator zorg Gelre Ziekenhuizen, locatie Zutphen Een analyse methode Het komende anderhalf uur. Het motto! Een analyse

Nadere informatie

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Samenvatting Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Hoofdstuk 1 bevat de algemene inleiding van dit proefschrift. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

Waarom doen sommige personen wel aan sport en anderen niet? In hoeverre speelt

Waarom doen sommige personen wel aan sport en anderen niet? In hoeverre speelt Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Waarom doen sommige personen wel aan sport en anderen niet? In hoeverre speelt genetische aanleg voor sportgedrag een rol? Hoe hangt sportgedrag samen met geestelijke

Nadere informatie

Enquête Patiënttevredenheid + Wensen en Verbeterpunten ten aanzien van het Gezondheidscentrum

Enquête Patiënttevredenheid + Wensen en Verbeterpunten ten aanzien van het Gezondheidscentrum Enquête Patiënttevredenheid + Wensen en Verbeterpunten ten aanzien van het Gezondheidscentrum W.N van Tuijl, huisarts Klaver 1, 9761 LD Eelde Geachte patiënten, beste mensen, Zoals de meesten van jullie

Nadere informatie

Screening en behandeling van psychische problemen via internet. Viola Spek Universiteit van Tilburg

Screening en behandeling van psychische problemen via internet. Viola Spek Universiteit van Tilburg Screening en behandeling van psychische problemen via internet Viola Spek Universiteit van Tilburg Screening en behandeling van psychische problemen via internet Online screening Online behandeling - Effectiviteit

Nadere informatie

Stepped care bij Angst & Depressie: van eerste tot tweede lijn

Stepped care bij Angst & Depressie: van eerste tot tweede lijn Stepped care bij Angst & Depressie: van eerste tot tweede lijn Het SAD-project Een onderzoek naar de behandeling van angst- en stemmingsklachten. Informatie voor deelnemers Drs. L. Kool Dr. A. van Straten

Nadere informatie

Webversie Afmelden nieuwsbrief

Webversie Afmelden nieuwsbrief Page 1 of 5 Webversie Afmelden nieuwsbrief Inhoud: Meting april 2016 Vernieuwde website Eindrapport 2015 Aan het woord: Anouk Roberts en Martijn Tijburg van Flycatcher Meting april 2016 Op dinsdag 12 april

Nadere informatie

Samenwerking en communicatie binnen de anderhalvelijnszorg

Samenwerking en communicatie binnen de anderhalvelijnszorg Samenwerking en communicatie binnen de anderhalvelijnszorg Een beschrijvend/ evaluatief onderzoek naar de samenwerking en communicatie tussen huisartsen en specialisten binnen de anderhalvelijnszorg ZIO,

Nadere informatie

Gezond ouder met een verstandelijke beperking: veranderde visie na het GOUD-onderzoek

Gezond ouder met een verstandelijke beperking: veranderde visie na het GOUD-onderzoek Gezond ouder met een verstandelijke beperking: veranderde visie na het GOUD-onderzoek Prof Dr Heleen Evenhuis Geneeskunde voor verstandelijk gehandicapten Afd Huisartsgeneeskunde Erasmus MC Rotterdam Inleiding

Nadere informatie

Introductie. ehealth in de basisggz?! Waarom. Definitie 7-3-2014. ehealth: Verschijningsvormen. Even voorstellen..

Introductie. ehealth in de basisggz?! Waarom. Definitie 7-3-2014. ehealth: Verschijningsvormen. Even voorstellen.. Introductie Saskia Timmer Changinghealthcare Academy (online) opleiden voor (e)health #CHCacademy ehealth in de basisggz?! 11 maart 2014, S.Timmer 1 2 Waarom Definitie ehealth ehealth: Gebruik van ICT

Nadere informatie

Expertmeeting Alcohol en Zwangerschap 6 december 2012

Expertmeeting Alcohol en Zwangerschap 6 december 2012 Expertmeeting Alcohol en Zwangerschap 6 december 2012 Onderzoek Alcohol en Zwangerschap 2008-2012 Nickie van der Wulp, MSc 12, Ciska Hoving, PhD 2, Wim van Dalen, MSc 1, & Hein de Vries, PhD 2 1 Nederlands

Nadere informatie

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97 Wanneer gebruiken we kwalitatieve interviews? Kwalitatief interview = mogelijke methode om gegevens te verzamelen voor een reeks soorten van kwalitatief onderzoek Kwalitatief interview versus natuurlijk

Nadere informatie

Onderzoek Alcohol en Zwangerschap

Onderzoek Alcohol en Zwangerschap Onderzoek Alcohol en Zwangerschap Mei 2011 - Nieuwsbrief Nr 2 Beste verloskundige en assistente, Dit is de tweede nieuwsbrief over het onderzoek Alcohol en Zwangerschap van het Nederlands Instituut voor

Nadere informatie

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Ernstige Psychische Aandoeningen (EPA) Definitie consensus groep EPA¹ - Sprake van psychische stoornis

Nadere informatie

Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken. multi.

Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken. multi. Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken multi morbiditeit Nieuwe werkwijze voor mensen met meerdere chronische aandoeningen Werkt

Nadere informatie

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 Onderwijs Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 2011-2012 Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 1. Inleiding en samenvatting De Onderzoekschool Politieke Geschiedenis (OPG) biedt in het academisch

Nadere informatie

Technologieanalyse Maart 2015. Technologieanalyse. Samenvattend rapport bijeenkomsten en interviewronde met experts.

Technologieanalyse Maart 2015. Technologieanalyse. Samenvattend rapport bijeenkomsten en interviewronde met experts. Technologieanalyse Samenvattend rapport bijeenkomsten en interviewronde met experts Datum Maart 2015 Colofon Auteurs. Drs. Marielle Jambroes en Dr. Katja van Vliet Verslag bijeenkomsten expertteam Drs.

Nadere informatie

Doorbraak in onderzoek naar ME

Doorbraak in onderzoek naar ME Doorbraak in onderzoek naar ME Gezaghebbende Amerikaanse overheidsinstanties hebben opnieuw bij MEpatiënten een virus aangetroffen. Al eerder berichtte EenVandaag over de ontdekking van het XMRV-virus

Nadere informatie

Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg

Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg Allard van der Beek Hoogleraar Epidemiologie van Arbeid & Gezondheid Afdeling Sociale Geneeskunde, EMGO + Instituut VU medisch centrum, Amsterdam Disclosure

Nadere informatie

INFORMATIEFOLDER BIJ HET ONDERZOEK GETITELD. Tweelingfamilieonderzoek naar genetische invloeden op lichamelijke en geestelijke gezondheid

INFORMATIEFOLDER BIJ HET ONDERZOEK GETITELD. Tweelingfamilieonderzoek naar genetische invloeden op lichamelijke en geestelijke gezondheid VRIJE UNIVERSITEIT NERDERLANDS REGISTER TWEELINGEN INFORMATIEFOLDER BIJ HET ONDERZOEK GETITELD Tweelingfamilieonderzoek naar genetische invloeden op lichamelijke en geestelijke gezondheid 2 Tweelingfamilieonderzoek

Nadere informatie

Reisverslag. Yayouk Eva Willems. VU University Amsterdam / The Pennsylvania State University. 23 mei 2015

Reisverslag. Yayouk Eva Willems. VU University Amsterdam / The Pennsylvania State University. 23 mei 2015 Reisverslag Yayouk Eva Willems VU University Amsterdam / The Pennsylvania State University 23 mei 2015 Research project Clinical and Developmental Psychopathology Supervisor: Prof. Dr. M. Bartels Second

Nadere informatie

Chapter 10. Samenvatting

Chapter 10. Samenvatting Chapter 10 Samenvatting 1 Hoofdstuk 1 beschrijft de achtergrondinformatie van de relatie tussen intrauteriene groeivertraging, waarvan het lage geboortegewicht een uiting kan zijn, en de gevolgen in de

Nadere informatie

UW PARTNER HEEFT KANKER EN HOE GAAT HET MET U?

UW PARTNER HEEFT KANKER EN HOE GAAT HET MET U? UW PARTNER HEEFT KANKER EN HOE GAAT HET MET U? Nadine Köhle, MSc. Contactdag Stichting Olijf 3 oktober 2015 Garderen EVEN VOORSTELLEN ACHTERGROND KANKER HEB JE NIET ALLEEN! 4 ACHTERGROND IMPACT VAN DE

Nadere informatie

Masterclass Langdurig zitten als arbeidsrisico. Leiden, 24 november 2015

Masterclass Langdurig zitten als arbeidsrisico. Leiden, 24 november 2015 Masterclass Langdurig zitten als arbeidsrisico Leiden, 24 november 2015 Masterclass Langdurig zitten als arbeidsrisico Het rendement van dynamisch werken TNO, Leiden, 24 november 2015 Op 24 november verzorgde

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF VOR PROMOVENDI OVERLEG OKTOBER 2011 (NR. 4)

NIEUWSBRIEF VOR PROMOVENDI OVERLEG OKTOBER 2011 (NR. 4) NIEUWSBRIEF VOR PROMOVENDI OVERLEG OKTOBER 2011 (NR. 4) Voorwoord Voor jullie ligt de nieuwsbrief van het VPO. Het is een goed gevulde nieuwsbrief met onder andere de vaste rubriek Het bureau van, een

Nadere informatie

Fit in je Hoofd, Goed in je Vel.

Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Goed in je vel zitten Vandaag: 1) Wat is geestelijk gezond? 2) Fit in je Hoofd en 10 positieve stappen 3) Slot en doel 1) Wat is geestelijk gezond? Wie zich mentaal goed

Nadere informatie

(potentiële) belangenverstrengeling. Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld. Nee

(potentiële) belangenverstrengeling. Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld. Nee Disclosure belangen Marie-Louise Essink-Bot (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële)

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Een goede hand functie is van belang voor interactie met onze omgeving. Vanaf het moment dat we opstaan, tot we s avonds weer naar bed gaan,

Nadere informatie

212

212 212 Type 2 diabetes is een chronische aandoening, gekarakteriseerd door verhoogde glucosewaarden (hyperglycemie), die wereldwijd steeds vaker voorkomt (stijgende prevalentie) en geassocieerd is met vele

Nadere informatie

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening.

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening. amenvatting Elk jaar krijgen in Nederland zo n 45.000 mensen een beroerte, ook wel CVA (Cerebro Vasculair Accident) genoemd. Ongeveer 60% van hen keert na opname in het ziekenhuis of revalidatiecentrum

Nadere informatie

Zorg op 1 lijn in Leidsche Rijn

Zorg op 1 lijn in Leidsche Rijn Zorg op 1 lijn in Leidsche Rijn Verleiden Verbinden Netwerkbijeenkomst platform personalized prevention dr. Karolien van den Brekel-Dijkstra huisarts, intern consulent preventie Leidsche Rijn Julius Gezondheidscentra,

Nadere informatie

Samenvatting. Inleiding

Samenvatting. Inleiding 214 Inleiding Als werknemers door ziekte twee jaar niet hebben kunnen werken of maar gedeeltelijk hebben kunnen werken, kunnen zij een arbeidsongeschiktheidsuitkering aanvragen bij UWV. Mede op basis van

Nadere informatie

Ruggespraak. Ruggespraak. Presentatie Ariette Sanders - Netwerkbijeenkomst Platform Gedeelde Besluitvorming - Maart 2013 RUGPIJN? agenda.

Ruggespraak. Ruggespraak. Presentatie Ariette Sanders - Netwerkbijeenkomst Platform Gedeelde Besluitvorming - Maart 2013 RUGPIJN? agenda. agenda Ruggespraak Kennismaking Achtergrond van het onderzoek Methode Resultaten Discussie Conclusie A.R.J. Sanders1, W.Verheul2, T.Magneé2, H.M.Pieters, P. Verhaak2, N.J. de Wit1,, J.M. Bensing2 RUGPIJN?

Nadere informatie

3 FASEN MODEL. Inhoud: - Introductie - Fase 1 - Fase 2 - Fase 3 - Verbeteren Zelfmanagement

3 FASEN MODEL. Inhoud: - Introductie - Fase 1 - Fase 2 - Fase 3 - Verbeteren Zelfmanagement 3 FASEN MODEL Inhoud: - Introductie - Fase 1 - Fase 2 - Fase 3 - Verbeteren Zelfmanagement INTRODUCTIE Het aanmoedigen van chronisch zieke patiënten door zorgverleners in het nemen van dagelijkse beslissingen,

Nadere informatie

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Vragenlijst Behoefte als kompas, de oudere aan het roer Deze vragenlijst bestaat vragen naar uw algemene situatie, lichamelijke en geestelijke gezondheid, omgang met gezondheid

Nadere informatie

U BENT AAN HET VINKEN

U BENT AAN HET VINKEN Vinken en/of vonken Prof. Dr. Dinny de Bakker RCH sandwich-nascholing, Tilburg 18/27 november 2013 Protocol aflopen Meetwaarden noteren Gedoe met KIS en ICT Gedoe met declaraties Mensen doorzagen over

Nadere informatie

Stress uit de bouw. Maak als UTA-werknemer gebruik van gratis advies en begeleiding bij de aanpak van stress. Informatie voor de werknemer

Stress uit de bouw. Maak als UTA-werknemer gebruik van gratis advies en begeleiding bij de aanpak van stress. Informatie voor de werknemer Stress uit de bouw Maak als UTA-werknemer gebruik van gratis advies en begeleiding bij de aanpak van stress Informatie voor de werknemer In de bouw wordt hard gewerkt, geen project verloopt hetzelfde.

Nadere informatie

Voorpublicatie Vertrouwen in de wetenschap

Voorpublicatie Vertrouwen in de wetenschap Voorpublicatie Vertrouwen in de wetenschap Augustus 2015 Het meeste wetenschappelijk onderzoek wordt betaald door de overheid uit publieke middelen. De gevolgen van wetenschappelijke kennis voor de samenleving

Nadere informatie

In vogelvlucht. Verschillende onderzoeksmethodieken. Gezondheid? Cijfers zeggen niet alles. Of is gezondheid.

In vogelvlucht. Verschillende onderzoeksmethodieken. Gezondheid? Cijfers zeggen niet alles. Of is gezondheid. Lokale strategie voor gezond ouder worden Voor Elkaar in de Buurt Jeanette Lezwijn J.Lezwijn@ggdgelre-ijssel.nl tel 088-443 3251) In vogelvlucht. Epidemiologie en gezondheidsbevordering Gezond ouder worden

Nadere informatie

Annelies Knoppers Hoogleraar pedagogiek en didactiek van sport en lichamelijke opvoeding Universiteit Utrecht

Annelies Knoppers Hoogleraar pedagogiek en didactiek van sport en lichamelijke opvoeding Universiteit Utrecht Annelies Knoppers Hoogleraar pedagogiek en didactiek van sport en lichamelijke opvoeding Universiteit Utrecht Vragen stellen bij schijnbare vanzelfsprekendheden is een basisvoorwaarde voor wetenschappelijk

Nadere informatie

Langer leven? LICHAAMSBEWEGING EN Meer bewegen. Marjolein Visser. ACA Congres 2012

Langer leven? LICHAAMSBEWEGING EN Meer bewegen. Marjolein Visser. ACA Congres 2012 ACA Congres 2012 LICHAAMSBEWEGING EN SUCCESVOL OUDER WORDEN Meer bewegen - Afdeling Gezondheidswetenschappen, Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen, Vrije Universiteit; - Afdeling Epidemiologie en

Nadere informatie

Samenvatting Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie

Samenvatting Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie Zoals beschreven in hoofdstuk 1, is artrose een chronische ziekte die vaak voorkomt bij ouderen en in het bijzonder

Nadere informatie

- 172 - Prevention of cognitive decline

- 172 - Prevention of cognitive decline Samenvatting - 172 - Prevention of cognitive decline Het percentage ouderen binnen de totale bevolking stijgt, en ook de gemiddelde levensverwachting is toegenomen. Vanwege deze zogenaamde dubbele vergrijzing

Nadere informatie

Door Cliënten Bekeken voor Huisartsenpraktijken. Groepspraktijk Huizen

Door Cliënten Bekeken voor Huisartsenpraktijken. Groepspraktijk Huizen Door Cliënten Bekeken voor Huisartsenpraktijken Rapportage voor: Groepspraktijk Huizen Dr. C.P. van Linschoten Drs. P. Moorer ARGO Rijksuniversiteit Groningen BV www.argo-rug.nl INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) * 132 Baby s die te vroeg geboren worden (bij een zwangerschapsduur korter dan 37 weken) hebben een verhoogd risico op zowel ernstige ontwikkelingproblemen (zoals mentale

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Inleiding.

Hoofdstuk 1. Inleiding. 159 Hoofdstuk 1. Inleiding. Huisartsen beschouwen palliatieve zorg, hoewel het maar een klein deel van hun werk is, als een belangrijke taak. Veel ongeneeslijk zieke patiënten zijn het grootse deel van

Nadere informatie

PROFILES infrastructuur voor (online) data verzameling. Lonneke van de Poll-Franse

PROFILES infrastructuur voor (online) data verzameling. Lonneke van de Poll-Franse PROFILES infrastructuur voor (online) data verzameling Lonneke van de Poll-Franse Eindhoven Cancer Registry (ECR) Onderdeel van de Nederlandse Kankerregistratie* Gebied van 2,4 miljoen inwoners 10 ziekenhuizen

Nadere informatie

Fit in je Hoofd, Goed in je Vel.

Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Goed in je vel zitten Vandaag: 1) Wat is geestelijk gezond? 2) Fit in je Hoofd en 10 positieve stappen 1) Wat is geestelijk gezond? Wie zich mentaal goed voelt kan zijn

Nadere informatie

Vijfde Landelijk Congres Eerste Lijn. Vrijdag 31 oktober 2014

Vijfde Landelijk Congres Eerste Lijn. Vrijdag 31 oktober 2014 Vijfde Landelijk Congres Eerste Lijn Vrijdag 31 oktober 2014 Locatie: Van der Valk Hotel, Almere Veluwezoom 45, 1327 AK Almere Organisatie: In samenwerking met: Waarom dit congres? Inleiding De wetgeving

Nadere informatie

Samenvatting HOE GEHOORPROBLEMEN IMPACT KUNNEN HEBBEN OP HET LEVEN VAN VOLWASSENEN. Baseline en 5-jaar follow-up resultaten van de NL-SH studie

Samenvatting HOE GEHOORPROBLEMEN IMPACT KUNNEN HEBBEN OP HET LEVEN VAN VOLWASSENEN. Baseline en 5-jaar follow-up resultaten van de NL-SH studie HOE GEHOORPROBLEMEN IMPACT KUNNEN HEBBEN OP HET LEVEN VAN VOLWASSENEN Baseline en 5-jaar follow-up resultaten van de NL-SH studie Ik ben slechthorend Nee, niet doof Ik ben slechthorend Nee, niet dom Hoor

Nadere informatie

23-1-2014. Classificeren en meten. Overzicht van de officiële definities van de meter sinds 1795. Raymond Ostelo, PhD. Klinimetrie

23-1-2014. Classificeren en meten. Overzicht van de officiële definities van de meter sinds 1795. Raymond Ostelo, PhD. Klinimetrie Raymond Ostelo, PhD Professor of Evidence-Based Physiotherapy Dept. Health Sciences EMGO+ Institute for Health and Care Research VU University Amsterdam, the Netherlands r.ostelo@vumc.nl 1 Classificeren

Nadere informatie

NEDERLANDS CONGRES Volksgezondheid 2012 VOLKSGEZONDHEID. 11 en 12 april 2012 VU medisch centrum Amsterdam

NEDERLANDS CONGRES Volksgezondheid 2012 VOLKSGEZONDHEID. 11 en 12 april 2012 VU medisch centrum Amsterdam NEDERLANDS CONGRES Volksgezondheid 2012 S A M E N I N V E S T E R E N I N G E Z O N D H E I D VOLKSGEZONDHEID 2 0 11 en 12 april 2012 VU medisch centrum Amsterdam Volksgezondheidsprijs 2011 Fikse korting

Nadere informatie

Resultaten Evaluatie Pilot Bloeddrukmeting Augustus 2015

Resultaten Evaluatie Pilot Bloeddrukmeting Augustus 2015 Resultaten Evaluatie Pilot Bloeddrukmeting Augustus 2015 Achtergrond In september 2014 is GGD Noord- en Oost-Gelderland gestart met de implementatie van de landelijke JGZrichtlijn Overgewicht. Het NCJ

Nadere informatie

CIAO overzicht. Marije van Koperen Programmacoordinator CIAO Vrije Universiteit Amsterdam,Gezondheidswetenschappen. Utrecht, 14 juni 2012

CIAO overzicht. Marije van Koperen Programmacoordinator CIAO Vrije Universiteit Amsterdam,Gezondheidswetenschappen. Utrecht, 14 juni 2012 CIAO overzicht Marije van Koperen Programmacoordinator CIAO Vrije Universiteit Amsterdam,Gezondheidswetenschappen Utrecht, 14 juni 2012 Maastricht Leiden/Den Haag Rotterdam Nijmegen Amsterdam 2 Academische

Nadere informatie

Innovaties voor Amsterdammers met GGZ problematiek. Prof.dr. J.H. Smit jh.smit@ggzingeest

Innovaties voor Amsterdammers met GGZ problematiek. Prof.dr. J.H. Smit jh.smit@ggzingeest Innovaties voor Amsterdammers met GGZ problematiek Prof.dr. J.H. Smit jh.smit@ggzingeest Directeur Onderzoek & Innovatie GGZ Ingeest Afdeling Psychiatrie Vumc Psychiatrie in getallen: wereldwijd in 2010

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Project Uitkomsten Dementiezorg MAART 2015. Beste Lezer,

Nieuwsbrief. Project Uitkomsten Dementiezorg MAART 2015. Beste Lezer, Nieuwsbrief Project Uitkomsten Dementiezorg MAART 2015 INDEX Beste Lezer, 1e Rapportageformat ontwikkeld!...2 Subjectief Beleefde gezondheid; een trapje omhoog op de ladder?...3 Wist u dat...4 Het verhaal

Nadere informatie

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling.

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Leerzaam, leuk, nieuwe contacten opgedaan, nieuwe ideeën. Het open Space concept is geweldig. Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Ontspannen maar

Nadere informatie