NIEUWSBRIEF. zal verbeteren. De kern, de methodiek en aanpak blijven natuurlijk hetzelfde.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NIEUWSBRIEF. zal verbeteren. De kern, de methodiek en aanpak blijven natuurlijk hetzelfde."

Transcriptie

1 NIEUWSBRIEF 1 Nummer juni Mijn tweede openingstukje. De vorige keer heb ik me uitgebreid voorgesteld en nu wil ik kort ingaan op een paar belevenissen van de afgelopen maanden. De meest recente is het intypen van stotteren bij Google: meer dan resultaten. De nieuwe site van het Hausdörfer-instituut Voor Natuurlijk Spreken staat voor wie hiermee een beetje bekend is in het rechterrijtje op de derde plaats en is daarmee zeer goed herkenbaar. Als je hierop klikt word je direct doorverwezen naar onze nieuwe site met de nieuwe naam Een naam die direct verwijst naar de founding father. Wij verwachten dat hier een krachtige en wervende uitstraling van uit zal gaan. INHOUDSOPGAVE Van de voorzitter Bestuurszaken De Sprong Ervaringen Dora Ervaringen Chantal Contactdag ZTGroepen ZTweekend Noordeloos Opfriscursus NS Communicatietraining Kinderen Colofon Niet alleen een nieuwe naam, maar ook ons nieuwe logo is gepresenteerd. Een prachtig vormgegeven, oranje Hausdörfer huisje met de basis, de drie pilaren en het dak, dat vanuit een krachtige, uitdijende cirkel naar buiten toe klankt. Ook deze nieuw vormgegeven nieuwsbrief is een prachtig voorbeeld van een krachtige en wervende uitstraling. Allemaal aanpassingen waarvan wij verwachten dat ze de communicatie en aantrekkingskracht naar onze bestaande en potentieel nieuwe doelgroep zal verbeteren. De kern, de methodiek en aanpak blijven natuurlijk hetzelfde. Die middag waarop ik aan het googlen was, was regenachtig en ik had alle tijd om door de vele sites heen te zappen. Wat een informatie, leuke filmpjes en anekdotes! Wat een rijkdom, maar ook een groot gevaar de weg kwijt te raken. De wetenschap is er duidelijk nog niet uit wat de exacte achtergronden zijn van stotteren. Wel misschien wat er links en rechts in je lichaam gebeurt, maar niet hoe het nu komt dat het links en rechts niet allemaal samenwerkt. Je proeft dat ergens het vermoeden bestaat dat het te maken heeft met het ontbreken van spreekrust en het hebben van spreekangst. Dat is natuurlijk sterk individueel. Na zo n uurtje googelen en gegrasduind te hebben, voel ik me bij Hausdörfer volmaakt op mijn plaats. Drie dingen zorgen daarvoor: Hausdörfer zorgt voor de IK KAN -overtuiging, de ondersteuning in de zelftherapiegroepen en weekenden en het is van, voor en door stotteraars. Een volgende keer ga ik hier graag verder op in. Van de voorzitter Willem Raaymakers WEBVERSIE - UITGAVE HAUSDÖRFER INSTITUUT 1

2 Naast het googlen heb ik de afgelopen periode ook actief deelgenomen aan de zelftherapiegroep Breda. Dit is werkelijk een goede manier om actief bezig te blijven met hetgeen je leert in de therapiedagen. Het is een vertrouwde omgeving met mensen die in meer of mindere mate dagelijks hetzelfde meemaken als jij, die begrip tonen en bereid zijn jou te ondersteunen. Het is samenwerken aan natuurlijk spreken. Het is goed om te ondervinden dat je er niet altijd alleen voor staat. Cruciaal naast het tonen van begrip en het scheppen van een vertrouwd klimaat is elkander ook feedback geven. Leren gaat immers met vallen en opstaan. De feedback die we elkander geven in Breda is stevig, maar eerlijk en recht door zee. Na een avond heb je goed geoefend en ook weer geleerd. Zo hadden we het er laatst over dat veel stotteraars smoesjes verzinnen waarom ze soms toch stotteren. De trein was te laat, het regende, feestje gehad, druk op het werk, etc. Allemaal smoesjes om te verdoezelen dat je geen spreekrust hebt of onvoldoende lef. Het gaat nog steeds om het doen (nú en níet gisteren of morgen) en niet om het denken (wat als dan etc.). Enfin, ik schrijf het weer gemakkelijk op en vergeet het morgen misschien weer. Maar wel met de wetenschap dat als ik dit regelmatig herhaal in de zelftherapiegroep, het bewustzijn groter wordt en de smoesjes kleiner en het spreken steeds natuurlijker wordt. Sinds de laatste nieuwsbrief hebben we twee bestuursvergaderingen gehad. Ook dit zijn hele belevenissen. Aan de Herengracht in centrum Amsterdam met een prachtig uitzicht op historisch Amsterdam. Het zijn inspirerende bijeenkomsten waar gesproken wordt over wat onze doelstellingen zijn, hoe we deze willen bereiken, welke producten hierbij passen en in welke samenstellingen we het beste kunnen werken. Grote vragen met vaak eenvoudige, praktische antwoorden. De komende maanden gaan we hier verder aan werken. Met enkele vernieuwingen, zoals de naamgeving en het logo, maar vooral ook doorgaan met sterke zaken als de zelftherapiegroepen en -weekenden. Een laatste belevenis die ik hier wel noemen was het zelftherapieweekend in Noordeloos. Dit was grandioos. Een grote groep deelnemers, op een prachtige locatie, met een gevarieerd programma. Ikzelf liep op de zondagochtend even rond en voelde een sfeer van verbondenheid en hard werken aan natuurlijk spreken. Zeer aanbevelingswaardig. Het volgende weekend is weer in Winterswijk. Zie voor de data de vernieuwde website En zo ben ik weer bij het begin. Er valt veel te beleven binnen ons Hausdörfer-instituut. Iedereen die hieraan bijdraagt: hartelijk dank! Van de voorzitter Willem Raaymakers 2

3 Het bestuur in vergadering bijeen Levina stelt zich voor Mijn naam is Levina van Zee-Jongenelen, 40 jaar. Ik ben getrouwd met Krijn en samen hebben we 3 kinderen. Ik werk als apothekersassistente in een ziekenhuis. Ik ben begonnen met stotteren toen ik 7 jaar was, van de één op de andere dag, nadat ik strafwerk kreeg voor, jawel, praten! Ik heb veel gedaan om van het stotteren af te komen: logopedie bij verschillende mensen, groepslogopedie, Doetinchemse Methode, Del Ferro-methode en stottertherapie. Alle maniertjes om vloeiend te spreken heb ik geleerd en veelvuldig toegepast om tot de conclusie te komen dat het even helpt waarna je in een groot gat valt (en erger stottert dan voorheen). In februari 2008 ben ik begonnen met Natuurlijk Spreken (ik wilde nog 1 poging wagen op m n 40ste) en het resultaat kunt u zien op hyves.nl. Ik wil graag iets betekenen voor andere stotteraars, hen wijzen op natuurlijk spreken. Daarom heb ik de functie voorlichting in het bestuur van de stichting natuurlijk spreken op me genomen. Dus heeft u vragen: Groeten, Levina Bestuurszaken Levina van Zee - Jongenelen 3

4 Hausdörfer-inhoudelijk: De Sprong Stotteren is geen spraakprobleem maar een gevoelsprobleem. Een natuurlijke spreker verkeert bij het spreken in een neutrale gevoelstoestand. Deze wilde jij bereiken door zo vloeiend mogelijk te spreken waardoor de doelstelling vloeiend spreken steeds meer centraal kwam te staan in jouw spraak. Omdat je de natuurwet die voor spraak geldt niet kende, namelijk dat het produceren van spraakgeluid het enige is wat je bewust moet doen als je wilt spreken, heb je allerlei andere zaken aandacht gegeven waardoor je de natuurwet voor spraak ongewild hebt overtreden. Zo ontstond de zelfsuggestie ik kan niet praten en door de angst om op te vallen met stotteren, door vloeiend te willen spreken en door de ergernis als dat niet lukt, heb je een sensitieve gevoelstoestand op het gebied van spraak ontwikkeld. Dit is jouw eigenlijke probleem geworden. Je kunt een neutrale gevoelstoestand bij het spreken bereiken door te streven naar een hoger gelegen doel omdat je rekening moet houden met de zwaartekracht = angst. Door te streven naar een flegmatieke gevoelstoestand train je jezelf om ongevoeliger te worden op het gebied van spraak. Of je nou stottert of op een andere manier opvalt met jouw spraak: je wilt er totaal ongevoelig voor worden. Ga daarom geen enkele spreeksituatie uit de weg, laat het stotteren komen zoals het komt en kies - vooral op momenten waarop je goed kunt spreken - voor een opvallende manier van spreken om je flegmatieke houding te trainen. Terwijl het voor natuurlijke sprekers vrij gemakkelijk lijkt, is de sprong vanuit een sensitieve gevoelstoestand naar een flegmatieke hoger dan vanuit een neutrale gevoelstoestand. Daarom slagen maar weinig niet-natuurlijke sprekers erin om deze te bereiken. Natuurlijke sprekers houden zich hiermee in de regel niet bezig omdat zij geen last hebben van hun neutrale gevoelstoestand bij het spreken (behalve misschien wanneer zij bijv. in het openbaar moeten spreken). RET, Coué, NLP, Communicatietraining, Stem- en Bewegingsexpressie Moed flegmatieke gevoelstoestand Overdreven klinken Angst neutrale gevoelstoestand Natuurlijk spreken De spreekwet flink overdrijven Niet durven opvallen met stotteren en/of klanksturen sensitieve gevoelstoestand Niet-natuurlijk spreken (stotteren) Springplank Hausdörfer-inhoudelijk Jan Heuvel 4

5 De springplank Met de uitleg van natuurlijk spreken krijg je een springplank aangereikt waarmee de sprong naar een flegmatieke gevoelstoestand gemakkelijker wordt. Je leert de natuurwet kennen die voor spraak geldt en je bevestigt deze door je eigen spraakgeluid bewust te sturen. De doelstellingen, waarvan je inziet dat ze irrationeel zijn, vervang je door rationele doelstellingen en zo creëer je een basis voor de rationele zelfsuggestie ik kan praten. Dit geeft een gevoel van vertrouwen en dat noemen wij spreekrust. Door nu de natuurlijke spreekwet overdreven toe te passen, versterk je je rationele zelfsuggestie en je spreekrust en je traint jezelf tevens om ongevoeliger te worden voor wat anderen van jouw spraak denken. Zo ontwikkel je een flegmatieke gevoelstoestand op het gebied van spraak. Uitsluitend door je te richten op een flegmatieke gevoelstoestand, zul je een neutrale gevoelstoestand kunnen bereiken waarvan natuurlijk spreken een logisch gevolg is. Deze sprong wordt in het schema weergegeven met de grote, blauwe pijl. Je neemt de springplank mee naar huis en ook naar een zelftherapiegroep. Daar is het van belang dat je hem op dezelfde manier gebruikt. Dat betekent dat je je moet blijven richten op het hoger gelegen doel: een flegmatieke gevoelstoestand op het gebied van spraak in alle omstandigheden. Wees dus nooit tevreden met normaal klinken zonder te stotteren maar doe er dan juist nog een schepje bovenop! Maak de springplank of bepaalde onderdelen daarvan niet belangrijker dan de sprong. Als je je te veel op de springplank richt, belemmert je dat om de gewenste sprong te maken. Houd jezelf dus altijd goed voor ogen waar je naar toe wilt: de flegmatieke gevoelstoestand op het gebied van spraak. Hindernissen kom je pas tegen als jij jouw doel uit het oog verliest! Valkuilen Tijdens een basistherapie slaag je erin om jezelf met behulp van de springplank zodanig omhoog te katapulteren dat je keurig op jouw pootjes in de neutrale gevoelstoestand terecht komt. In een beschermde omgeving ben je dan in staat om zonder veel moeite vloeiend en zelfs normaal te klinken. Hiermee lijkt jouw hartenwens in vervulling te gaan en dit resultaat wil je natuurlijk graag vasthouden. Daardoor kan het gevolg van een neutrale gevoelstoestand (vloeiend en normaal klinken) al gauw een doelstelling worden terwijl jouw angsten, die een graverend bestanddeel zijn van jouw sensitieve gevoelstoestand, nog niet zijn overwonnen. Als jij je dit niet realiseert, zul je al snel weer spreekspanning opbouwen met stotteren als gevolg. Het is dus nodig dat jij je nog enige tijd blijft richten op die flegmatieke gevoelstoestand waardoor je de neutrale zult bereiken. Streven naar een neutrale gevoelstoestand betekent dat je nog bang bent om op te vallen. Zolang jij de angst nog een sturende rol laat spelen, kan de sensitieve gevoelstoestand zich nog handhaven. Deze situatie wordt weergegeven door de rode lijn. Je zult dan gedurende een langere periode ook met veel moeite de neutrale gevoelstoestand niet bereiken. Maak daarom gebruik van de springplank om een zo hoog mogelijke sprong te maken. Des te hoger de sprong, des te eerder ben je VRIJ. Afdaling Als je eenmaal over jouw angsten heen bent, begint vanzelf de afdaling naar de neutrale gevoelstoestand met natuurlijk spreken als logisch gevolg (de kleine, blauwe pijl). Daar hoef je niets voor te doen. Dat betekent dat je vanuit jouw vermeende flegmatieke gevoelstoestand nog steeds overdreven meent te klinken, maar in werkelijkheid klink je dan al natuurlijk en zit je al in jouw neutrale gevoelstoestand. Je moet dus zelf alleen nog wennen aan het normale gevoel bij het spreken. Je hebt dan ontzettend veel plezier in het sturen van jouw spraakgeluid en de macht en de kracht die jou dit geeft. Je maakt geen onderscheid meer in situaties, je ergert je niet meer als je nog eens stottert en je geniet van dit alles met volle teugen. Je voelt je vrij en vol vertrouwen. Je bent alleen nog maar nieuwsgierig naar de reacties van anderen om steeds weer vast te stellen dat deze uitblijven. Door met deze machten en krachten te spelen, ontdek je dat natuurlijk spreken steeds beter gaat voelen. Dan zit je in een opwaartse spiraal die leidt naar VOLLEDIG VRIJ ZIJN van stotteren. Ondersteunende, opwaartse krachten De springplank is het meest efficiënte hulpmiddel voor het maken van de gewenste sprong. Daarnaast kun je gebruik maken van bijv. de RET, NLP, Communicatie-training, Coué, Stem- en Bewegingsexpressie. Deze trainingen kunnen je helpen je schroom te overwinnen zodat je de speelruimte kunt creëren die nodig is om je aan de natuurlijke spreekwet te kunnen houden. Hausdörfer-inhoudelijk Jan Heuvel 5

6 Eindelijk resultaat! Jarenlang heb ik therapieën gevolgd: het begon al op mijn 17e met de Doetinchemse Methode, later heb ik nog Del Ferro gevolgd. Maar steeds met weinig tot geen resultaat. Het gaf juist nog meer frustraties erbij en nog meer teleurstellingen. Voor mij was daarom het boek wel gesloten. Door een ingezonden brief in de Libelle van Levina over haar ervaring met stotteren en therapieën werd ik geraakt en ben ik toch eens gaan kijken op de website van Natuurlijk Spreken. Een totaal andere manier van aanpak wat stotteren betreft en ik werd erg nieuwsgierig. Informatie opgevraagd en het boek van Oscar Hausdörfer en reader van Jan besteld. Ik ben gaan lezen en ben blijven lezen. Verbaasd over de uitleg wat spreken is en wat stotteren is. Er bestaan helemaal geen woorden en letters (!), alleen klanken. Spreken kun je wel, maar de angst is het probleem. Die moet je overwinnen. Verbijsterd was ik ook dat het boek al in 1905 is geschreven en dat dit nooit door therapeuten is opgepakt. Ik ben al die jaren op het verkeerde spoor gezet. Voor mij stond al direct vast dat ik hiermee aan de slag wilde gaan; ik kon bijna niet wachten om met de basiscursus te beginnen. Het klanksturen is een touw waar ik houvast aan heb en waar ik ook een beetje mee kan spelen. Er is geen druk meer; ik hoef niet vloeiend te spreken. Lekker overdrijven, waardoor het me totaal niet meer raakt wat iedereen van me vindt. Ja, zelfs al na 3 dagen geeft dat een geweldig gevoel. Ik heb er alle vertrouwen in om vrij te worden. Een maand na de basiscursus. Na een maand al zoveel resultaat. Het stotteren is er nog wel, maar veel minder en ik maak me er niet meer druk om. Waar ik me wel druk om maak is dat ik nog niet consequent overdrijf met het klanksturen. Doe ik dit wel, dan merk ik meteen dat de spreekrust toeneemt en daarbij de ik kan -suggestie. Dit geeft al zoveel vertrouwen, dat ik van mezelf niet begrijp waarom ik het nog te weinig doe. Gistermiddag sprak ik met een collega over Hausdorfer en gebruikte het klanksturen. Haar reactie was dat ze het wel stoer vindt. O..., zo kan je het dus ook gaan bekijken! Want dat is toch waarom je (nog) niet wil opvallen: wat is de reactie van anderen. Er dus boven staan en het gewoon doen, waar dan ook en bij wie dan ook. Ik ga er absoluut mee door en wil steeds meer ervaren hoe fijn het is om de regie in eigen hand te hebben; er van kunnen genieten. Zoals vorige week, na een middag met een vriendin op een terrasje niet meer de krampen in mijn mond en lichaam te hoeven voelen. Ik kwam nu niet meer doodmoe thuis. De motivatie is er, nu nog meer lef om op te willen vallen. Na 2 maanden Ik ben nog steeds actief met Hausdorfer bezig, niet alleen bij de zelftherapiegroep. Dagelijks overtuig ik mezelf ervan om vooral te overdrijven met klanksturen: de heffer op de juiste plek leggen, iedere keer weer. Inmiddels ben ik betrokken bij de stichting Hausdorfer als secretaris en actief met deze nieuwsbrief. Ervaringen van Dora 6

7 De eerste week na de basiscursus 21 februari. Dan maar even een verhaaltje over mijn eerste aankomst weer thuis en de eerste dag in de wei. Gisteravond terug in de auto heb ik mijn ouders gebeld om te vertellen dat ik naar een stottercursus ben geweest. Mijn ouders wisten niet dat ik blijkbaar zoveel moeite heb met praten dat ik hiervoor een cursus wilde volgen. Daar heb ik namelijk ook nooit met ze over gepraat. Het ging altijd wel z n gangetje zonder dat het veel opviel dat ik niet uit m n woorden kwam. Na enige uitleg begrepen ze het en vonden ze dat ik voor het eerst eens een keer duidelijk te verstaan was aan de telefoon. Toch ook wel belangrijk, denk ik zo. Bij thuiskomst had ik erge hoofdpijn, waarschijnlijk door alle informatie en spanning van die twee intensieve dagen. Mijn vriend was erg enthousiast en vond dat ik heerlijk rustig sprak, hij nam het zelfs al over. s Avonds nog naar een vriendin geweest, daar rustig gesproken en verlengd en gespeeld met m n klanken (moesten er beiden erg om lachen). Het valt je nu pas op dat heeeeel veeeel mensen niet goed uit hun woorden komen. Mensen die te snel praten, zelfs mijn vriend hakkelt soms (niet dat ik hem een probleem aanpraat hoor), het was hem zelf nog niet eens opgevallen. Vandaag naar de Ikea geweest, bij verschillende medewerkers onzinvragen gesteld om mezelf op de proef te stellen, daarbij vooral de eerste woorden erg verlengd. En je kunt echt heel erg lang verlengen voordat mensen pas raar gaan kijken, hahahaha! En dan nog... er zijn ergere dingen op de wereld. Ik vind het eigenlijk wel grappig. Die spanning (dat het mogelijk niet lukt om de eerste klank (woord) uit te brengen) zit er nog wel in mijn hoofd. Maar door te blijven proberen hoop ik steeds meer positieve ervaringen op te doen zodat dat langzaam weg gaat. Voor nu: ik heb zin om maandag naar m n werk te gaan. Ik kan namelijk alles zeggen!!! HEERLIJK Mensen, allen een fijn weekend gewenst. Ik ga vanavond carnavalsliedjes zingen. 22 februari Wow, wat gaat het goed met iedereen!! Echt super om te horen. We zijn ECHT een goede groep (zoals Jan en Mieke al zeggen). Erg fijn om te horen, en ik ben blij voor Tristan dat hij het weer goed heeft opgepakt na een iets minder dagje. Vandaag een erg drukke dag gehad, vanochtend al vroeg naar mijn ouders gegaan, daar ook mijn broertje voor het eerst na de cursus weer gezien. Hij wist nog niks van de cursus en ik heb gewoon rustig met hem gepraat, geluisterd naar mijn klanken en regelmatig verlengd en verhoogd in toonhoogte. Later toen we samen alleen waren zei hij uit het niets: je hebt helemaal niet gestotterd, je klinkt echt heel rustig. Toen heb ik hem verteld over de cursus. Hij was ook erg enthousiast en nu blijkt dat hij ook een cursus presentatie geven heeft gevolgd waarbij je ook om moet gaan met spanning. Er bleken erg veel overeenkomsten te zijn. Met de hele familie s middaggs wezen carnavallen, gedurende de hele middag gelet op mijn klanken. Ja super, meer kan ik niet zeggen, ik ga geen woord meer uit de weg en vertel gewoon alles wat ik wil zeggen. Mijn ooms en tantes hebben het niet eens gemerkt volgens mij, zelfs als ik verleng of van toonhoogte wissel dan krijg ik niet eens een reactie. Mmisschien moet ik het toch nog meer overdrijven. Ach, morgen weer een dag, ik weet wel dat ik me er super bij voel. Wens jullie allemaal heel veel succes voor morgen!!!!!! En ben eigenlijk best wel een beetje zenuwachtig. Ervaringen van Chantal 7

8 23 februari Daar zijn we weer, net alle verhalen gelezen van ieders eerste werkdag, valt allemaal nog niet mee. Zo, ik ben vanochtend vol goede moed opgestaan, gisteravond mezelf nog 20 keer verteld dat ik me niks aan moet trekken van de patiënteneigenaren en dat ik er niemand pijn mee doe als ik mijn klanken verleng. Vanochtend zoals beloofd 15 minuten eerder opgestaan en nogmaals mijn mantra s doorgenomen. Voelde goed. Eenmaal op mijn werk meteen begonnen met verlengen. Niemand van de assistentes wist er iets van en iedereen was vrolijk. Later tijdens de koffie heb ik wel iets verteld over mijn spraakcursus ipv stottercursus en hebben we met z n allen lopen verlengen en zingen en flink erom gelachen. Zo, dat ijs is gebroken. Dierenartsenvergadering s middags gehad, meestal zei ik de laatste maanden niet zoveel. Nu een felle discussie gehad met mijn collega en mijn spreekrust goed kunnen bewaren. Zo, dat voelt machtig! Liet me dit keer niet ondersneeuwen. Na de vergadering kwam één van mijn bazen naar mij toe en ze vond al meteen dat er duidelijk verschil te horen was. Dat vond ik tof om te horen. Tijdens het spreekuur goed de tijd genomen en rustig mijn klanken verlengd, het blijkt inderdaad dat mensen minder vragen hebben omdat je veel duidelijker en zelfverzekerder overkomt. Weer leuk om te merken. Om mezelf nog meer op de proef te stellen, heb ik vandaag al mijn telefoontjes in de administratie gebeld tussen al mijn collega s. De laatste maanden deed ik dat niet, en sloot mijzelf op in de spreekkamer. Ook dat ging goed, met een enkele hapering dan... maar ik kon daarna snel mijn spreekrust weer terugkrijgen. Daarna kreeg ik zelfs een compliment van mijn andere baas, dat het praten goed gaat en dat ik voor het eerst sinds weken weer straal op de praktijk van enthousiasme. Al met al kost het nog wel veel energie om er continu aan te blijven denken. Daarnaast merk ik wel dat je in een bepaalde onthaastingsmodus terechtkomt en die voelt wel heel ontspannen. Ik wens iedereen weer succes met de volgende dag!!! 24 februari Mmm, na een dag op de wolken te hebben gelopen ik had echt het idee dat ik de hele wereld aan kon heb ik (zoals ik ook wel een beetje verwachtte) vandaag niet zo n goede dag gehad. Vandaag erg druk met spreekuur en ik merk dat ik dan snel weer begin te ratelen. Ik probeer wel tussen de zinnen door meer pauzes te nemen en soms mijn klanken te verlengen, maar meestal ging dat onvoldoende. Als ik merk dat mijn middenrif weer een eigen leven gaat leiden, heb ik soms moeite om mijn rust weer snel te herpakken. Na een langere pauze tussen de zinnen en enkele verlengingen, probeer ik het gevoel van spreekrust dan weer terug te krijgen. Echte stotteruithalen zijn er niet geweest... ik weet het, dat is niet het doel! Maar toch wel fijn voor mezelf. Het telefoneren gaat nog steeds goed, wat vroeger echt een probleem was. Ik heb vandaag zelfs een half uur voor assistente gespeeld en alle binnenkomende telefoontjes aangenomen... gewoon om mezelf te testen. Ik krijg er zoveel lol in!! De assistentes helpen me wel door mij erop te wijzen dat ik moet verlengen en moet spelen met m n klanken. Dat is een goede hulp voor me. Gelukkig kunnen we er met z n allen goed om lachen.peter, het valt ook nog niet mee om binnen een week een gewoonte van 40 jaar de kop in te drukken. Één ding tegelijk en geleidelijk meer vertrouwen en rust opbouwen. Ik weet zeker dat je het kunt. Je hebt in deze paar dagen al zoveel geleerd. Mieke, bedankt voor je gesprek vandaag. Je klinkt al heerlijk rustig aan de telefoon. Bedankt voor je opbeurende woorden. Lieve andere praters... tot donderdag en succes morgen met de laatste dag voor deze week. Esther, al nagedacht over de bonte avond? Ervaringen van Chantal 8

9 Gesignaleerd op de racebaan in Assen: de snelste Hausdörfer aller tijden...! Het is de motor van Wim Ratering en de sticker is gemaakt door Erik Hartemink. Contactdag Hausdörfer zelftherapiegroepen Op 22 november 2008 heeft de jaarlijkse contactdag van de zelftherapiegroepen plaatsgevonden. Op deze dag ontmoetten de afgevaardigden van de zelftherapiegroepen en leden van het zelftherapieteam van het Hausdörferinstituut Voor Natuurlijk Spreken, regiospecialisten en een bestuurslid, elkaar in het dorphuis te Austerlitz. Met een gezelschap van twaalf mensen ging de contactdag rond uur van start. Naast het elkaar ontmoeten en leren kennen was het doel om gezamenlijk te evalueren hoe de zelftherapiegroepen functioneren. Onder leiding van ondergetekende werd er volgens agenda ervaringen uitgewisseld, gediscussieerd en adviezen gegeven. Er werd serieus vergaderd en hard gewerkt, met resultaat dat er een lijst met zinvolle aandacht- en verbeterpunten tot stand is gekomen. Een aantal van deze punten zijn meegenomen door de afgevaardigden naar de zelftherapiegroepen. Een aantal punten komen terug in de nieuwste versie van het draaiboek zelftherapiegroepen die komende maand wordt gedrukt en verspreidt. Feedback op het functioneren van de regiospecialisten werd en wordt meegenomen in de evaluaties van het zelftherapieteam. De contactdag 2008 is een geslaagde dag geweest. Men vond het erg leuk elkaar te ontmoeten. De evaluaties waren zeer relevant en hebben verbeterpunten opgeleverd. Rond uur dankte de voorzitter een ieder hartelijk voor de openheid en inzet, hopend elkaar in goede gezondheid op de contactdag 2009 weer te ontmoeten. Hierna werd er afgesloten met een drankje aan de bar in het dorpshuis. Noël van Leeuwen, bestuurslid zelftherapie Stichting Natuurlijk Spreken Contactdag ZTgroepen Noël van Leeuwen 9

10 Bericht: Zelftherapie weekend Noordeloos Op 23 t/m 25 januari 2009 werd er voor de eerste keer een zelftherapieweekend georganiseerd in het Zuid-Hollandse Noordeloos. Na wat navigatiefoutjes en files was iedereen gelukkig op tijd aanwezig. Onder het genot van de nodige koppen koffie en glaasjes fris werden oude bekenden herenigd en werd kennis gemaakt met alle nieuwe gezichten. Na een voorstelronde in de kring, heeft Jan Heuvel uitleg gegeven over zijn nieuwe inzichten in de therapie. De zogeheten weg van het sensibele temperament naar het flegmatieke temperament. Na deze interessante uitleg werd er door sommigen nog wat nagesproken terwijl anderen alvast hun slaapplaats opzochten. Het ontbijt stond voor zaterdagochtend alweer erg vroeg, om acht uur, gepland. De organisatie vond dit kennelijk ook want zij had zich verslapen. Rond half negen zat bijna iedereen, op een enkeling na, gezellig weer aan het ontbijt. Na het ontbijt werd de groep in tweeën gesplitst, dit na aanleiding van de eerder ingevulde workshopvoorkeur. In de ochtend zijn twee workshopsessies gegeven. Voor dit weekend waren er twee speciale gasten uitgenodigd. De eerste was Christa Vis zij heeft twee keer een communicatie-workshop gegeven. Hierin werd vooral de nadruk gelegd op de grote invloed van non-verbale communicatie ten opzichte van verbale communicatie. Wist u dat non-verbale communicatie 70% uitmaakt van de totale communicatie en het spreken, wat wij allemaal zo belangrijk maken, maar 10%. De andere workshops werden verzorgd door Noël van Leeuwen (G-schema s) en Erik Hartemink (het wiel en de afgelegde weg). Na de lunch was er tijd voor een heerlijke wandeling door de prachtige omgeving. Hierna was het alweer tijd voor de informatiemiddag. Door het ruim bekend maken van de informatiemiddag door de organisatie, was de opkomst erg hoog. Tijdens deze middag ontstonden er veel interessante discussies en gesprekken. Ook waren er nog een aantal mensen aanwezig die zorgden voor een interessante inbreng, waaronder een ex-cursist en een drietal logopediestudenten. Dank hiervoor. Na de informatiemiddag was het alweer tijd voor wederom een perfect verzorgde maaltijd. Daarna was er nog even tijd om nog eens met de gehele groep naar de theorie achter de therapie te kijken. De avond werd verder gevuld met een spelletje, een hapje en een drankje en uiteraard een goed gesprek. Na een verfrissende wandeling en een heerlijk ontbijt was op zondag Frank Loomans te gast. Frank heeft twee keer een workshop gegeven over self-exposure. In zijn workshop werd uitgelegd dat door het maken van een goed stappenplan mensen over hun angst heen kunnen komen. De andere workshops die dag werden verzorgd door Bernadet Hesselberth (hausdörfer in de praktijk) en Steven Marges (workshop voor jongeren). Na de lunch was het alweer tijd voor de evaluatie van het weekend. Iedereen was van mening dat het een erg mooie locatie was en dat de organisatie het allemaal erg goed had georganiseerd, van het eten tot de workshops en natuurlijk niet te vergeten de geweldige opkomst tijdens de informatiemiddag. De workshops waren inhoudelijk erg interessant en leerzaam. Maar wat natuurlijk ook niet geheel onbelangrijk is was de geweldige sfeer. Ik wil hiervoor iedereen heel erg bedanken. Ik wil graag alle workshopleiders, in het bijzonder Frank Loomans en Christa Vis, bedanken voor hun inzet tijdens dit weekend. Maar vooral wil ik, namens iedereen, Levina bedanken voor de geweldige organisatie. Je hebt het hartstikke goed gedaan! Tijdens het spreekuur goed de tijd genomen en rustig mijn klanken verlengd, het blijkt inderdaad dat mensen minder vragen hebben omdat je veel duidelijker en zelfverzekerder overkomt. Weer leuk om te merken. Om mezelf nog meer op de proef te stellen, heb ik vandaag al mijn telefoontjes in de administratie gebeld tussen al mijn collega s. De laatste maanden deed ik dat niet, en sloot mijzelf op in de spreekkamer. Ook dat ging goed, met een enkele hapering dan... maar ik kon daarna snel mijn spreekrust weer terugkrijgen. Daarna kreeg ik zelfs een compliment van mijn andere baas, dat het praten goed gaat en dat ik voor het eerst sinds weken weer straal op de praktijk van enthousiasme. Al met al kost het nog wel veel energie om er continu aan te blijven denken. Daarnaast merk ik wel dat je in een bepaalde onthaastingsmodus terechtkomt en die voelt wel heel ontspannen. Ik wens iedereen weer succes met de volgende dag!!! ZTweekend Noordeloos Casper van der Wal, Dieren, 29 januari 10

11 Hausdörfer-instituut Vo o r N a t u u r l i j k S p r e k e n Een Oscar voor Hausdörfer. Al wie het horen wil, kan het verhalen: ik kan weer spreken zonder tegenzin. Ik voel geen rem bij het verlengen van vocalen en alle stotters rijmen in een volle zin. Geen angst of stress kan mij nog overhalen voor een blokkade of stotterend begin. Wel duizend woorden vallen samen als ik mijn spreekrust weer herwin. Dit nieuwe leven in ontspannen zijn geeft mij weer levenslust en moed. Ik kan voor mijzelf nu nooit meer falen, want deze kracht wint van elke tegenspoed! Bart Goslinga ZTweekend Noordeloos Casper van der Wal, Dieren, 29 januari 11

12 Opfriscursus voor Natuurlijk Spreken Wie besluit aan een opfriscursus deel te nemen, is na een basiscursus meestal al flink vooruit gegaan. Dat wil zeggen dat je een dikkere huid hebt gekregen op het gebied van spraak, vooral omdat je nu weet hoe het zit, waardoor je meer vertrouwen hebt gekregen en geen verkeerde dingen meer doet. Dit heeft je geholpen om je minder te ergeren aan jouw stotteren waardoor het ook niet meer erger is geworden. Maar je bent nog niet vrij geworden en dat wil je graag bereiken. Nu je een dikkere huid op het gebied van spraak hebt gekregen, begin je niet meer vanuit een sensitieve gevoelstoestand aan een opfriscursus maar je zit al een stuk(je) hoger, waardoor de sprong naar een flegmatieke gevoelstoestand minder hoog is. Dit is goed te merken in een opfriscursus: iedereen gaat in vergelijking met een eerste basiscursus meteen al een stuk gemakkelijker om met het klanksturen. Innerlijke weerstanden worden gemakkelijker overwonnen. Omdat je nu nog eens een goede springplank neerlegt en flink wordt gestimuleerd om die hoge sprong te maken, kun je een effect scoren dat vergelijkbaar is met dat van een eerste basiscursus. Een belangrijk voordeel is nu dat je veel beter ziet waar het écht om gaat waardoor je niet meer zo gemakkelijk in de valkuilen trapt. Je bent bijv. minder euforisch omdat je zo vloeiend kunt spreken en je bent ook minder angstig om dit weer kwijt te raken. Daardoor kan de verkeerde doelstelling vloeiend spreken er niet meer zo gemakkelijk insluipen. Doordat je inzicht krijgt in de fouten die je (bewust of onbewust) nog hebt gemaakt, maak je dezelfde fouten niet zo snel nog eens. Een opfriscursus betekent dus niet opfrissen van wat je al wist. In de praktijk ga je pas zien welke betekenis alles wat je geleerd hebt werkelijk heeft. Omdat je al een stuk flegmatieker bent geworden, ga je hiermee gemakkelijker om dan vlak na een basiscursus. Een opfriscursus is daarom te zien als het maken van de sprong naar de flegmatieke gevoelstoestand op het gebied van spraak vanuit een betere positie. Bericht van een opfriscursus Door: Jeroen Kampinga In Augustus 2006 heb ik de basiscursus gevolgd en was hier erg tevreden over. Ik leerde goed naar mijn klanken te luisteren en hiermee te spelen. Hierdoor bouwde ik een spreekrust op. De maanden na de cursus ging het klanksturen goed, maar na verloop van tijd verwaterde het. Daarom besloot ik mezelf op te geven voor de opfriscursus in januari. Inmiddels heb ik deze gevolgd en heb ik er erg veel aan gehad. Het is niet alleen herhaling maar er kwamen ook zeker dingen aan bod die ik nog niet wist of destijds niet had opgeslagen. Ik wil nu gaan werken naar een Flegmatiek temperament. Vervolgens zakt dat vanzelf af naar het Neutraal temperament oftewel het vrij zijn. Dit wil ik gaan bereiken door nog meer met mijn klanken te gaan spelen, en hierin een leuke manier te vinden. Opfriscursus Natuurlijk Spreken Jan Heuvel 12

13 Iris In september 2008 begon onze 3 jaar oude dochter Iris wat te stotteren. Zo rond haar verjaardag Ik, als stotteraar schrok enorm en de doemscenario s flitsen je door de kop. Ik had toen de therapie van Hausdörfer nog niet gevolgd en raakte een beetje in paniek. Het stotteren hield anderhalve maand aan en hebben toen de dokter gebeld voor advies. Hier kwam uit dat kindjes van haar leeftijd nog volop in ontwikkeling zijn wat spraak en taal betreft en we hebben toen besloten om er geen aandacht aan te geven. Dit werkte en het ging weer net zoals het kwam. Opluchting! met hoe en wat. In tegenstelling tot haar vader...:) Iris wordt steeds stabieler en de weinige haperingen zijn vervangen door verlengingen. Ontwikkeling van haar taal en spraakgeluid speelt hierin ook een belangrijke rol denken wij. Wij hebben er veel vertrouwen in dat alles goed komt ook al zou ze blijven stotteren dan is dit geen enkel probleem. Stotteraars zijn niet minder of anders! Inmiddels hebben wij contact met de moeder van het andere meisje gehad en de Hausdorfer site/therapie van harte aanbevolen. Groeten Tristan. Enkele weekjes daarna kwam ze van haar peuterspeelzaal thuis met wat haperingen. De therapie, die ik inmiddels had gehad, had een techniekje en die hebben wij, in overleg met therapeut Jan Heuvel, toegepast. We zijn naast haar gaan zitten en hebben haar verteld dat we een spelletje gaan doen met onze stemmen en dat ze daar goed naar moest luisteren en dan vooral OOK naar haar eigen stem als ze wilde meespelen. Dit ging heel goed en na twee dagen was het stotteren weg. Het stotteren bleef steeds na een bezoek aan haar schooltje terugkomen. Toen zijn we eens met de juffrouw gaan praten en wat bleek? Er zat nog een meisje in de klas die ook wel eens op een bepaalde letter haperde. Ze deed haar dus gewoon na, raakte wat in de war en kon het contact met haar eigen stem niet meer vinden. Even wat verlengen waar ze bij is en het lek is weer boven. Kinderen zijn zelftherapeutisch. Ze zijn nog niet zo heel erg bezig Kinderen Tristan van Duijl 13

14 Nonverbale Communicatietraining Eind januari was er een zelfhulptherapieweekend in Noordeloos. Tijdens dat weekend waren er een aantal workshops, één daarvan ging over non-verbale communicatie. Deze werd gegeven door Christa Vis. Ze gaf al meteen aan dat ze te weinig tijd had in de anderhalf uur die ze had, om het helemaal uit te leggen. Dus zei ze dat ze bij voldoende aanmeldingen een hele trainingsdag wilde organiseren. Dus zo waren we op 18 april met 11 mensen in het Dorpshuis in Austerlitz, en begon Christa aan de trainingsdag. Het was een hele interessante en boeiende dag. Het ochtend programma ging helemaal over het non-verbale, met veel oefeningen, terwijl de middag meer over assertiviteit ging. Er was ook nog een heerlijke, compleet verzorgde lunch. Als eerste moesten we onszelf voorstellen, dit ging in spelvorm. Christa gooide een tennisballetje naar iemand, die zich dan moest voorstellen. Het ging zo het rondje door, tot iedereen alle namen wist. Daarna vertelde ze dat in de communicatie 70 procent lichaamstaal is, en maar 10 procent woorden of eigenlijk klanken. Als stotteraar zijn woorden heel belangrijk, omdat je het goed wilt zeggen, en is lichaamstaal een ondergeschoven kindje. Maar tijdens deze dag werd duidelijk hoe belangrijk lichaamstaal is. Je kunt bijvoorbeeld zeggen dat je blij bent, terwijl je lichaam wat anders zegt. Dan gelooft degene met wie je spreekt echt niet dat je blij bent. Zo hebben we nog oefeningen gedaan, die je ervan bewust maakt hoe je loopt. Tijdens het middagprogramma hebben we een situatie uitgespeeld over assertiviteit. Kortom, het was echt de moeite waard om deze dag bij te wonen. Ik heb er heel veel van geleerd. Ik kan het dan ook iedereen aanraden. Het maakt je meer bewust hoe je dingen kan aanpakken, en hoe je tegen situaties aan kunt kijken. Hartelijke groeten van Edith Esmeijer. AGENDA: Zelftherapieweekend Winterswijk Datum: 10 t/m 12 juli 2009 Locatie: Te Paske (www.tepaske-recreatie.nl) te Winterswijk (Gelderland). De deelnamekosten bedragen 75,00 voor donateurs/leden en 95,00 voor niet-donateurs/leden van het Hausdörferinstituut Voor Natuurlijk Spreken. Heb je de INS-basiscursus gevolgd en wil je dit gezellige en nuttige weekend niet missen, twijfel dan niet en geef je snel op via of telefonisch bij: Björn Wedding, tel: (www.bjornwedding.nl) Nonverbale Communicatie Edith Esmeijer 14

15 Colofon 1 De Nieuwsbrief verschijnt in juni en december. De Nieuwsbrief wordt per mail verzonden aan alle donateurs en belangstellenden en kan worden gedownload van Contactpersonen Zelftherapiegroepen Almelo Anouk Rijgwaart Amsterdam Maarten Jurrjens Tel.: Assen Arent Boonstra Tel.: Breda Paul van Dijk Tel.: Eindhoven Bob Jakobs, Tel.: Ermelo Noel van Leeuwen Tel.: Leiden Paul Blijboom Tel.: Nijmegen Rutger Wilhelm Tel.: Utrecht Michel van den Burg Tel.: WEBVERSIE - UITGAVE HAUSDÖRFER INSTITUUT Winterswijk Björn Wedding Tel.: Zeeland Paul de Jagher Tel.: Zoetermeer Marcel Beekink Tel.: Bestuur van de Stichting Natuurlijk Spreken Voorzitter: Willem Raaijmakers Tel.: Secretaris: Dora Krabman Tel.: Penningmeester: Allard Verburg Tel.: Bestuurslid zelftherapiegroepen: Noël van Leeuwen Tel: Bestuurslid zelftherapieweekeinden: Björn Wedding Tel.: Bestuurslid voorlichting: Levina van Zee-Jongenelen Tel.: Redactie: Erica Renckens Lay-out: Ton Krabman Website http//www.hausdorfer.eu Girorekening t.n.v. Stichting Natuurlijk Spreken Leiderdorp Bij betalingen vanuit het buitenland heeft u de volgende gegevens nodig: IBAN: NL87 PSTB BIC: PSTBNL21 Vaak zijn er geen of weinig kosten aan verbonden. Informeer hiervoor bij uw bank.

Het circumambulerende proces naar natuurlijk spreken

Het circumambulerende proces naar natuurlijk spreken Het circumambulerende proces naar natuurlijk spreken In de loop der jaren heb je een sensitieve gevoelstoestand 1 opgebouwd op het gebied van spraak. Nu wil je een neutrale gevoelstoestand 2 bereiken met

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Burn-out: een geluk bij een ongeluk

Burn-out: een geluk bij een ongeluk Burn-out: een geluk bij een ongeluk Als ik Els (39) voor het eerst spreek, is zij al bijna een jaar thuis vanwege een burn-out. Ze werkt zeven jaar als communicatiemedewerker voor een sportbond wanneer

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij Het volgende dat de bouwblokjes zijn van de yes set waar we zo direct nog even een inductie mee gaan doen. Gisteren zijn we begonnen met de yes set. Maar hoe kan je hem nog effectiever maken? Als je koppelwoorden

Nadere informatie

Trainersopleiding 2014

Trainersopleiding 2014 Trainersopleiding 2014 Remind Keizersgracht 253, Amsterdam www.remindlearning.nl trainersopleiding@remindlearning.nl Uitleg van de trainersopleiding In dit document kun je lezen wat Remind doet, waar Remind

Nadere informatie

#3. Zuidwest drenthe in beweging.

#3. Zuidwest drenthe in beweging. APR 2012 NIEUWSBRIEF ONDERSTEBOVEN Naar een klantgerichte organisatie met kleinschalige teams #1. Ondersteboven gaan is: van en met elkaar leren! Het lijkt misschien een vorm van een Loesje (Liefde is:

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. geboortes gevierd die standaard bij de winterperiode horen: Sinterklaas,

NIEUWSBRIEF. geboortes gevierd die standaard bij de winterperiode horen: Sinterklaas, NIEUWSBRIEF 2 Nummer 02 2009 - december Beste mensen, wanneer u dit leest heeft u ongetwijfeld al één van de drie geboortes gevierd die standaard bij de winterperiode horen: Sinterklaas, Jezus of het nieuwe

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Met dit Ebook wil ik je graag inzichten geven in hoe je van jezelf kunt (leren) houden. Dit bereik je (wellicht helaas) niet door even een knop

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Inleiding Voor u ligt het rapport met de uitkomst van de tevredenheidsmeting uitgevoerd door de afdeling BK&I van ZhgN onder deelnemers

Nadere informatie

Teambuilding met een beetje hulp

Teambuilding met een beetje hulp Teambuilding met een beetje hulp Iedereen kan soms wel een beetje hulp gebruiken. Niet alleen bij het beter samen laten werken van uw team, maar misschien ook wel bij de manier waarop u dat voor elkaar

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Bestuurszaken. Reactie op de Hausdörfer-dag INHOUDSOPGAVE. Beste (ex) Hausdörfer cursisten,

NIEUWSBRIEF. Bestuurszaken. Reactie op de Hausdörfer-dag INHOUDSOPGAVE. Beste (ex) Hausdörfer cursisten, NIEUWSBRIEF 6 Nummer 06 - uitgave januari 2012 Beste (ex) Hausdörfer cursisten, Een tijdje geleden liep ik met een aantal collega s het vaste rondje tussen de middag. Tijdens het gesprek kreeg ik een blokkade

Nadere informatie

Nieuwsbrief jaargang 10 December 2008 Nr. 2

Nieuwsbrief jaargang 10 December 2008 Nr. 2 Nieuwsbrief jaargang 10 December 2008 Nr. 2 Vanuit het bestuur Beste mensen, Mijn naam is Willem Raaijmakers. Ik ben 46 jaar oud, getrouwd, de trotste vader van Martje (13 jaar) en Mauke (9 jaar) en woonachtig

Nadere informatie

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen?

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Visie tafelleider: Met minder geld hetzelfde of misschien zelfs meer doen. Dat is de grote uitdaging

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik.

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. juni 2014 Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie Eerste nummer Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. INHOUD juni 2014 Eten als een kind Op kamers

Nadere informatie

Evaluatie per behandeling (Zorggroep Almere)

Evaluatie per behandeling (Zorggroep Almere) Evaluatie per behandeling (Zorggroep Almere) Het team somatiek van Archipel werkte altijd zo goed mogelijk bij haar klanten, maar er werd niet direct nagevraagd bij de klanten hoe de actie (contact/handeling/hulp/zorg)

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

52 responses in 260 results

52 responses in 260 results Van: Secretariaat Vrouw&Zorg Onderwerp: Evaluatie CTG Scholingsdag --3 Datum: 3 februari 4 9:5:45 GMT+: EVALUATIE CTG scholingsdag -3 No data to display. Huidige functie 5 responses

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels versie 2016 Inhoudsopgave Introductie 4 Verantwoording Methodiek 5 Doorgaande lijn Po en Vo 6 Preventief en curatief 7 Organiseer je les 8 Praktische tips

Nadere informatie

Bijlage 4.2.2 Vragenlijst voor stotterende kinderen

Bijlage 4.2.2 Vragenlijst voor stotterende kinderen Bijlage 4.2.2 Vragenlijst voor stotterende kinderen bussum 2011 Wij wijzen erop dat het gebruik van de bijlagen bedoeld is voor de praktijk van de therapeut die de in het boek Stotteren: van theorie naar

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

BE HAPPY. 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma

BE HAPPY. 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma BE HAPPY 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma Alle rechten voorbehouden. Geen deel van dit boek mag worden gereproduceerd op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

Waar een wil is, is een Weg!

Waar een wil is, is een Weg! 5 tips om moeiteloos voor jezelf te kiezen en een stap te zetten. Waar een wil is, is een Weg! - Lifecoach http://www.facebook.com/arlettevanslifecoach 0 Je bent een ondernemende 40+ vrouw die vooral gericht

Nadere informatie

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID...

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... Geplaatst op 28 juni, 2015 in het YOGI YOGA blad editie juli + augustus 2015 Lieve schat, je bent zo'n mooie, lieve en grappige vrouw, zelfs met je nukken

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. basiscursus en goed 2 jaar later mag je voorzitter worden van Stichting

NIEUWSBRIEF. basiscursus en goed 2 jaar later mag je voorzitter worden van Stichting NIEUWSBRIEF 4 Nummer 04 - uitgave december 2010 Beste Hausdörfers, Soms kunnen dingen snel gaan; zo ga je met een onzeker gevoel naar de basiscursus en goed 2 jaar later mag je voorzitter worden van Stichting

Nadere informatie

Quantum-Touch Nieuwsbrief November

Quantum-Touch Nieuwsbrief November Quantum-Touch Nieuwsbrief November In deze nieuwsbrief vind je de volgende onderwerpen: -De eerste Nederlandse workshop -De workshop in november en de reacties hierop -Een enthousiast verhaal van één van

Nadere informatie

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al:

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al: Niet meer overgeven Vaak is de eerste zin die de klant uitspreekt een aanwijzing voor de hulpvraag. Paula zat nog maar net toen ze zei: ik ben bang om over te geven. Voor deze angst is een mooie naam:

Nadere informatie

- Waarschuwing- dit is een pittige les!

- Waarschuwing- dit is een pittige les! - Waarschuwing- dit is een pittige les! Herken je de volgende situatie: Je vraagt aan je partner (heb je deze niet denk dan even terug aan de tijd dat je deze wel had) of hij de vuilniszak wilt buiten

Nadere informatie

Een week varen met de morgenster. Suzanne van Tilborg.

Een week varen met de morgenster. Suzanne van Tilborg. Een week varen met de morgenster. Suzanne van Tilborg. Ik begon deze week met het gevoel ik heb er zin in en ik zie wel wat we allemaal gaat gebeuren, ik laat het wel op me afkomen. Na de eerste dag voor

Nadere informatie

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Wilhelmina Kinderziekenhuis Wat staat er in deze folder Informatie voor ouders 2 Het medicijn Gammaglobuline onder je huid (subcutaan) 4 Wil je meer

Nadere informatie

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet ik? Houd je spreekbeurt over GGNet 1 Houd je spreekbeurt over GGNet Krijg je zelf hulp van GGNet Jeugd? Of je vader/moeder/broer(tje)/zus(je) of iemand anders die je kent? Werkt één van je ouders bij GGNet?

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

Introductie. Dansvoorstelling

Introductie. Dansvoorstelling Door: John van Sambeek Introductie Ja, je ziet het goed. Daar is alweer een nieuwe schoolkrant! De schoolkrantredactie bestaande uit allemaal leerlingen heeft in een paar weken tijd veel leuke en interessante

Nadere informatie

Inspirerend Presenteren

Inspirerend Presenteren Inspirerend Presenteren Door Kai Vermaas & Charis Heising Bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla Inleiding Wil je leren hoe jij een presentatie kunt geven waar je zeker bent van je verhaal? En

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Denice: Beste Nico, Voordat ik bij Nico kwam lessen, zat ik bij een andere rijschool. Bij deze rijschool lukte het maar niet om verbetering te krijgen in mijn rijden. Dit was frustrerend en

Nadere informatie

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling.

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Leerzaam, leuk, nieuwe contacten opgedaan, nieuwe ideeën. Het open Space concept is geweldig. Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Ontspannen maar

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Uitleg boekverslag en boekbespreking

Uitleg boekverslag en boekbespreking Uitleg boekverslag en boekbespreking groep 7 schooljaar 2014-2015 Inhoudsopgave: Blz. 3 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 4 Blz. 6 Blz. 7 Blz. 7 Stap 1: Het lezen van je boek Stap 2: Titelpagina Stap 3: Inhoudsopgave

Nadere informatie

Handleiding SHARE. Regio College. Auteur: L.E. Sinnema 31-1-2013 Master Professioneel Meesterschap MBO. Opleiders: Drs. Trudy Moerkamp Dr.

Handleiding SHARE. Regio College. Auteur: L.E. Sinnema 31-1-2013 Master Professioneel Meesterschap MBO. Opleiders: Drs. Trudy Moerkamp Dr. Regio College Handleiding SHARE Een spel bij het onderzoek Juf het is school! 2012 Auteur: L.E. Sinnema 31-1-2013 Master Professioneel Meesterschap MBO Opleiders: Drs. Trudy Moerkamp Dr. Tirza Bosma 1

Nadere informatie

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week onderbouw Les 1 Online Dit ben ik! Besef van jezelf Forming Ik kan mezelf voorstellen aan een ander. Ken je iemand nog niet? Vertel hoe je heet. Les 2 Online Hoe spreken we dit af? Keuzes maken Norming

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Je bent jong en je wilt wat!

Je bent jong en je wilt wat! Je bent jong en je wilt wat! Logisch, je voelt je geen sukkel. Je bent jong, je zit vol energie en je wilt eruit halen wat er uit dit leven te halen valt. Plezier maken, feesten en doen waar je zin in

Nadere informatie

N I E U W S B R I E F

N I E U W S B R I E F N I E U W S B R I E F IJsseldijk 59 8196 KB Welsum Telefoon: 0570-561821 Website: www.obsdijkzicht.nl E-mail: obsdijkzicht@de-mare-scholen.nl DIJKoverZICHT 2015/2016 Nummer 01: 01 september 2015 Wat staat

Nadere informatie

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Creatief en flexibel toepassen van Triplep Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Programma Overzicht Kennismaking Persoonlijke werving van ouders Een goede relatie opbouwen met de ouders

Nadere informatie

De gezonde oplossing voor een Slank, Fit en Gelukkig leven!

De gezonde oplossing voor een Slank, Fit en Gelukkig leven! De gezonde oplossing voor een Slank, Fit en Gelukkig leven! De gezonde oplossing voor een Slank, Fit en Gelukkig leven! Na het volgen van dit programma ben je slanker, fitter en beschik je zelf over de

Nadere informatie

OptimaleGezondheid.com Training: Mini stress cursus 101, deel 1! Mini Cursus Anti-stress 101: Deel 1. Door Jack Boekhorst

OptimaleGezondheid.com Training: Mini stress cursus 101, deel 1! Mini Cursus Anti-stress 101: Deel 1. Door Jack Boekhorst Mini Cursus Anti-stress 101: Deel 1 Door Jack Boekhorst klantenservice@optimalegezondheid.com Pagina 1 Inleiding Zoals ik reeds in het artikel heb verteld, komen we er niet onderuit. Een stukje theorie

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Angst & Paniek

Online Psychologische Hulp Angst & Paniek Online Psychologische Hulp Angst & Paniek 2 Therapieland Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Angst & Paniek van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn

Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn NIEUWSBRIEF Follow your it knows the way Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn Nieuwsbrief 2 20 februari 2015 VOORJAARSVAKANTIE Van maandag 23 februari 2015 t/m zondag 1 maart 2015 zijn er geen yogalessen

Nadere informatie

Bezinning & Bezieling

Bezinning & Bezieling Bezinning & Bezieling + Even op adem komen.. Stel je eens voor hoe zou het zijn om volledig te kunnen genieten van het leven? Niet meer in de kramp te schieten door allerlei belemmerende overtuigingen

Nadere informatie

Presenteren the easy way

Presenteren the easy way Presenteren the easy way Dit is een uitgave van Marie-Jose Custers van CustersCoaching (niets uit deze uitgave mag gekopieerd worden) Voor de meeste mensen is presenteren een echte opgave. Ze weten dat

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen.

Inhoud. Voorwoord. Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen. 1 Inhoud Voorwoord Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen. Tip 4. Ga hem niet verzorgen of bemoederen. Tip 5. Leer van het verleden en kies opnieuw.

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Gebruik van het dossier We zien dat er een aantal mentoren al gebruik maken van Het Dossier. Complimenten daarvoor.

NIEUWSBRIEF. Gebruik van het dossier We zien dat er een aantal mentoren al gebruik maken van Het Dossier. Complimenten daarvoor. NIEUWSBRIEF December Mentorschap Midden-en Noordoost Brabant 2015 Editie 2 Jaargang 1 Hierbij ontvangt u de nieuwe nieuwsbrief van het Mentorschap Midden -en Noordoost brabant. Hiermee houden wij u op

Nadere informatie

Nieuwsbrief Juni uit de Praktijk van Marja Tames

Nieuwsbrief Juni uit de Praktijk van Marja Tames Nieuwsbrief Juni uit de Praktijk van Marja Tames Lieve allemaal, Nog een laatste nieuwsbrief voor de zomervakantie. Misschien maak je plannen voor je vakantie of heb je die al gemaakt. Sommige van jullie

Nadere informatie

ASJEMENOU 8 t/m 15 april 2016. PROJECTWEEK Ter land, ter zee en in de lucht

ASJEMENOU 8 t/m 15 april 2016. PROJECTWEEK Ter land, ter zee en in de lucht ASJEMENOU 8 t/m 15 april 2016 PROJECTWEEK Ter land, ter zee en in de lucht A.s. maandag 11 april is het weer zover!! Om kwart voor negen wordt de projectweek, 'Ter land, ter zee en in de lucht' energiek

Nadere informatie

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Trainershandleiding Brugklas Bikkels versie 2014 Inhoudsopgave Introductie Organiseer je training Praktische tips De werkmap Powerpoint presentatie Ouderbrieven Draaiboek Bijeenkomst 1 Bijeenkomst 2 Bijeenkomst

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Nieuwsbrief MTC december 2014

Nieuwsbrief MTC december 2014 Nieuwsbrief MTC december 2014 Afscheid van een tennisvriend Op 8 december 2014 is helaas veel te vroeg, ons sympathieke en altijd vrolijke tennislid Fred Koster overleden. Wij bewaren mooie herinneringen

Nadere informatie

Niemand hoeft verlegen te zijn

Niemand hoeft verlegen te zijn Centrum Basiseducatie Brusselleer Oefenmap lezen en schrijven p. 1 Verlegen mensen Niemand hoeft verlegen te zijn Kleine kinderen zijn vaak verlegen. Dat vindt iedereen normaal. Maar ook 1 op 5 volwassenen

Nadere informatie

September 2015 Woensdag 23 September Sportdag Start gesprek ouders. Oktober 2015 Woensdag 7 oktober Start kinderboekenweek

September 2015 Woensdag 23 September Sportdag Start gesprek ouders. Oktober 2015 Woensdag 7 oktober Start kinderboekenweek Schoolnieuws schooljaar 2015-2016 Vrijdag 18 September 2015 September 2015 Woensdag 23 September Sportdag Start gesprek ouders Donderdag 24 September Start gesprek ouders Maandag 28 September Algemene

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

Sta zonder twijfels en vragen, vol overtuiging en vreugde, in jouw authentieke kracht! Dit zegt een enthousiast gebruiker van deze planner:

Sta zonder twijfels en vragen, vol overtuiging en vreugde, in jouw authentieke kracht! Dit zegt een enthousiast gebruiker van deze planner: Boetseweg 47 7895 AV Roswinkel telefoon: 0591 785 780 www.jolandalinders.com e-mail: info@jolandalinders.com IBAN: NL32 KNAB 0729 6439 99 BIC: KNABNL2H KvK nummer: 59561742 BTW nummer: NL155366701B02 Alsjeblieft!

Nadere informatie

In 5 stappen zonder belemmeringen naar zakelijk succes

In 5 stappen zonder belemmeringen naar zakelijk succes In 5 stappen zonder belemmeringen naar zakelijk succes Geschreven door: Heleen Elfrink Heleen Elfrink helpt ondernemers hun innerlijke belemmeringen aan de kant te zetten zodat ze zakelijk succesvol worden

Nadere informatie

Deze site gaat je niet gelukkig maken...

Deze site gaat je niet gelukkig maken... naam wachtwoord login informatie aanmelden Deze site gaat je niet gelukkig maken... Dat wil zeggen dat je hier niet leert hoe je een leven zonder teleurstelling, pijn, somberheid, angst, onzekerheid of

Nadere informatie

Blok 1 - Voeding en ziekte

Blok 1 - Voeding en ziekte Reflectie jaar 2 Algemeen Nadat ik mijn propedeuse heb behaald kon ik mij in het volgende studiejaar compleet richten op het begin van de hoofdfase. Ik heb in het tweede jaar veel geleerd en mijzelf verder

Nadere informatie

Beginnerslessen. Lesbrief 42. Het inburgeringsexamen

Beginnerslessen. Lesbrief 42. Het inburgeringsexamen Beginnerslessen Lesbrief 42. Het inburgeringsexamen Wat leert u in deze les? Gesprekken over het inburgeringsexamen begrijpen. Welke examens bij het inburgeringsexamen horen. Waar u kunt oefenen met de

Nadere informatie

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift 98 De helppagina van een tijdschrift Bijlage 1 Thema 1 Ik ben een meisje van 10 jaar en zit in groep 6. Wij zijn in nieuwe groepjes gezet en nu zit ik tegenover een meisje waar ik me heel erg aan erger.

Nadere informatie

Jaargang 19, nr. 31 Donderdag, 6 juni 2013 zullen de kinderen in Kenia weer blij zijn met het geld wat we met z n allen bij elkaar gerend hebben.

Jaargang 19, nr. 31 Donderdag, 6 juni 2013 zullen de kinderen in Kenia weer blij zijn met het geld wat we met z n allen bij elkaar gerend hebben. Jaargang 19, nr. 31 Donderdag, 6 juni 2013 zullen de kinderen in Kenia weer blij zijn met het geld wat we met z n allen bij elkaar gerend hebben. Week 23: vrijdag 7 juni groep 1 t/m 4 vrij Week 24: geen

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

NIELS VAN UNEN GAME DESIGN

NIELS VAN UNEN GAME DESIGN NIELS VAN UNEN ZMC Practicum opdracht 1 26/09/15 Wendelien Koop Groepsleden Ruben Alexander Alice Milan Opdracht 1 Wat is je motivatie voor de opleiding? De reden dat ik game art ben gaan studeren is omdat,

Nadere informatie

Hallo Meditatie en Dans Liefhebber!

Hallo Meditatie en Dans Liefhebber! 19 juli 11 Deze nieuwsbrief verschijnt per kwartaal. Je ontvangt deze omdat je een keer mee hebt gedaan aan een workshop of klant bent of omdat je opgaf als abonnee. Opzeggen/wijzigen of aanmelden voor

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Les 1 Vragen stellen Leestekst: De tandarts

Les 1 Vragen stellen Leestekst: De tandarts Les 1 Vragen stellen Leestekst: De tandarts "Welkom:... " Introductiefase: 1. "Vandaag gaan we weer een tekst lezen. Daarbij gaan we een nieuwe strategie leren. Deze strategie heet vragen stellen. We gaan

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen Op 1 januari worden volop goede voornemens gemaakt. We willen stoppen met roken, afvallen, meer bewegen, gezonder leven en ga zo maar door. Afvallen is

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis Les 10: Hoe zeg ik nee Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten het verschil tussen prettige en onprettige situaties en kunnen deze herkennen. Kinderen weten dat ze onprettige aanrakingen mogen weigeren.

Nadere informatie