VOORJAAR e jaargang NUMMER 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VOORJAAR 2013 4 e jaargang NUMMER 1"

Transcriptie

1 Passend Vertrouwd Dichtbij VOORJAAR e jaargang NUMMER 1 Werken vanuit het hart! Iedereen heeft wel wat De wereld mooier maken 1

2 Colofon Synchroon is een uitgave van Syndion, stichting voor dienstverlening en ondersteuning aan mensen met een handicap. Het blad wordt verspreid onder externe relaties en medewerkers van Syndion. Voor cliënten wordt SynVol gemaakt, een uitgave in eenvoudige taal. Synchroon verschijnt drie keer per jaar. Synchroon wil bijdragen aan binding, betrokkenheid en draagvlak. Het blad geeft informatie en draagt bij aan opinievorming rondom de onderwerpen die relevant zijn voor de (professionalisering van de) gehandicaptenzorg of de plaats van gehandicapten in de samenleving. De artikelen bevatten niet altijd de mening van Syndion. De redactie behoudt zich het recht voor artikelen in te korten of te weigeren. Syndion Syndion Postbus 3012, 4200 EA Gorinchem Redactie Arianne Lievaart Cees Taal Harry Vogelaar (hoofdredactie) Heleen Klop Ina Florusse Jaccolien Stein Mirjam Rinzema (eindredactie) Yet Langerak Syndion is HKZ-gecertificeerd en voldoet aan alle kwaliteitseisen. De regelingen m.b.t medezeggenschap en klachten staan op belangenberhartiging. Aan de lezer #Trots In dit nieuwe nummer van Synchroon grijp ik graag de kans om me rechtstreeks tot de lezers van dit blad te richten. Een maand of acht mag ik me intussen bestuurder van Syndion noemen en daar ben ik trots op. Ik ken Syndion intussen als een organisatie die staat voor kwaliteit van leven, voor eigen keuzes en eigen regie voor mensen met een handicap. Mijn collega s gaan niet voor minder, dat heb ik gezien in de vele kennismakingsbezoeken die ik heb afgelegd en gehoord in de gesprekken die ik heb gevoerd. Ook met ouders en met cliënten. Het is een intensieve, stormachtige tijd. Dat zal u, als relatie van Syndion, zeker niet ontgaan zijn. Syndion is volop bezig met alle ontwikkelingen. U ziet dat ook terug in dit nummer. Met veel genoegen kijkt Syndion terug op de Wmo-stageweek die we in maart organiseerden voor wethouders, raadsleden, beleidsmedewerkers en anderen die wel eens iets meer wilden weten over het aanbod van Syndion en over onze doelgroep. Voor onze cliënten was dat best spannend, maar het pakte heel goed uit. Na afloop kregen we veel positieve reacties. U weet misschien dat ik een enthousiast gebruiker ben van Twitter. Er verschenen talloze enthousiaste tweets op mijn tijdlijn. Ik ben #trots op de medewerkers en cliënten die deze week tot zo n groot succes hebben gemaakt en ik waardeer de inzet van alle deelnemers. Veel leesplezier toegewenst en blijf ons volgen! Harry Vogelaar Bestuurder van Syndion 2 SYNCHROON VOORJAAR e jaargang NUMMER 1

3 Inhoudsopgave Werken vanuit het hart! Een mentor is vaak een stabiele factor voor mensen in het verdomhoekje Meepraten over de zorg Gemeenten en MEE organiseren avonden over veranderingen in de zorg Ik geef de pen door Samen de wereld mooier maken Op de hoogte Nieuwtjes uit de zorg Iedereen heeft wel iets, maar je ziet het niet altijd Jelmer geeft gastlessen over zijn handicap Column Een kijkje in de keuken Hoe moet je daarmee omgaan? Ethische commissie van Syndion beoordeelt vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken Ogen en Oren Column Centrale Cliëntenraad Open Dag van Zorg en Welzijn Koken is mijn passie Vrijwilligster Detta tovert bij de Cannenburg Cliënt aan het woord, deel 1 De herinnering blijft In beeld Wmo-stageweek bij Syndion 12 Cliënt aan het woord, deel 2 Van lieverlee ging het mis 22 NL-Doet klussers laten handen wapperen Syndion profiteert van landelijke actie 14 3

4 Interview Door Mirjam Rinzema Werken vanuit het hart! Een mentor is vaak een stabiele factor voor mensen in het verdomhoekje Syndion is een samenwerking gestart met de Stichting Mentorschap Zuid-Holland Zuid. Over het waarom daarvan verderop in dit artikel. Eerst maar eens: wat is dat voor stichting en wat doet een mentor eigenlijk? Teuni Bax is de drijvende kracht achter de Stichting Mentorschap Zuid-Holland Zuid. Al ruim vier jaar zet zij zich met hart en ziel in voor haar werk. Mentoren zijn professionals, vindt ze, ook al doen ze hun werk vrijwillig. Over waarom ze met dit werk begonnen is, vertelt ze: Als mensen een mentor nodig hebben, kun je er zeker van zijn dat het gaat om kwetsbare mensen. Ik heb voordat ik coördinator werd van deze stichting gewerkt in de geestelijke gezondheidszorg. Ik heb daar zoveel mensen gezien die echt in het verdomhoekje zaten. Mensen die ondersteuning nodig hebben, omdat ze bepaalde dingen niet (meer) zelf kunnen. Het centrale woord: vrijwilliger Met veel enthousiasme vertelt Teuni over het werk van haar stichting. Want zo voelt dat voor haar wel een beetje. Ik ben als coördinator de enige betaalde kracht van de stichting. Ik heb een contract voor 24 uur per week. Dat valt niet altijd mee, want rondom dit werk zit veel administratie. Een mentor is iemands wettelijke vertegenwoordiger. De benoeming wordt door de kantonrechter gedaan. Dat gaat vaak gepaard met vuistdikke dossiers. Gelukkig heb ik sinds kort een vrijwilliger die me hierbij ondersteunt. Vrijwilliger is hèt centrale woord in dit interview. De Stichting Mentorschap moet het namelijk van vrijwilligers 4 SYNCHROON VOORJAAR e jaargang NUMMER 1

5 hebben. Alle mentoren die voor de cliënten gezocht worden, zijn vrijwilligers. Het is dus geen betaalde baan, benadrukt Teuni, maar ik doe er alles aan om de mentoren tot professionals op te leiden. Kijk, er bestaan ook beroepsmentoren, die moeten echt aan bepaalde kwaliteitseisen voldoen maar dat moeten mijn mentoren ook. Zij doen dit omdat zij iets voor een ander willen doen. Zij doen dit werk vanuit hun hart en zijn vaak bereid om ver te gaan voor de cliënt. Als iemand aangeeft mentor te willen worden, dan houd ik rekening met veel verschillende factoren. Voor iedereen is het immers belangrijk dat het mentorschap een succes wordt. Goede match Een mentor wordt ingezet als mensen niet meer zelf de regie kunnen voeren over verschillende aspecten in hun leven. Dit zijn lang niet altijd mensen met een verstandelijke handicap, vertelt Teuni. Je moet denken aan mensen met een psychische problematiek, mensen die aan het dementeren zijn, mensen die in coma liggen of mensen die (ernstig) hersenletsel hebben opgelopen door een hersenbloeding of een ongeluk. Het gebeurt vaak dat iemand vanuit de familie- of vriendenkring actief wordt als mentor van een dierbare. Maar dat lukt niet altijd. Ik krijg bijvoorbeeld geregeld aanvragen van ouders. Zij hebben jarenlang de zorg gehad en zijn actief geweest als mentor van hun kind. Als ze te oud worden om dit te blijven doen, komen ze bij mij terecht. Ze vragen dan of ik iemand in mijn bestand heb die deze taak kan overnemen en mentor wil worden. De hoofdtaak van de mentor is bescherming van zorg en welzijn van de cliënt. Vijf jaar geleden werd de Wet op het Mentorschap aangenomen; een uitbreiding van de beschermingsmaatregelen die er tot op dat moment al waren. Teuni: Een mentor kijkt eigenlijk mee over de schouder van de cliënt: welke zorg krijgt hij of zij? Is dat de beste zorg, past deze bij de cliënt? Als ik een aanvraag krijg om voor iemand een mentor te zoeken, zoek ik in eerste instantie in de eigen omgeving. En ik zoek naar een klik over en weer. Want een goede match is heel belangrijk. Ik hanteer het uitgangspunt: beter geen match dan een slechte match. Daarom hebben we ook altijd een vrij uitgebreide kennismakingsprocedure. Ik zorg ervoor dat ik er bij de eerste kennismaking altijd bij ben, en na een periode van wennen wordt pas een besluit genomen om wel of niet door te gaan. Belang van de cliënt staat voorop Als besloten wordt om verder te gaan, volgt de mentor een cursus. Pas na die cursus kan de mentor wettelijk benoemd worden. We volgen de procedures altijd volgens het boekje, vertelt Teuni, want je weet dat we met een kwetsbare doelgroep te maken hebben. Ik heb het gelukkig nog nooit meegemaakt dat iemand verkeerde bedoelingen had, maar we moeten gewoon heel zorgvuldig zijn. We vragen ook van alle mentoren een zogenaamde VOG (verklaring omtrent gedrag). Een mentor is er voor de cliënt. Hij of zij handelt in het belang van de cliënt. Waar een cliënt zelf kàn beslissen, màg hij of zij ook zelf mee beslissen. Dit zijn bekende woorden voor Syndion; dat heeft zeker bijgedragen aan de beslissing om te gaan samenwerken. Precies, De hoofdtaak van de mentor is bescherming van zorg en welzijn van de cliënt. lacht Teuni, we zitten op dezelfde golflengte. Syndion heeft mij gevraagd om mee te denken over de werving van vrijwilligers, iets waar ik veel ervaring mee heb. In de afgelopen jaren heb ik ongeveer 40 mentoren en cliënten aan elkaar gekoppeld, allemaal vrijwilligers. Omgekeerd kan ik gebruik maken van de kennis en expertise die bij Syndion aanwezig is. Ik ben daarom heel blij met onze samenwerking. Ben ik geschikt om mentor te worden? Als het merendeel van de volgende taken u aanspreekt past het mentorschap misschien wel bij u! Een vertrouwensband opbouwen en regelmatig contact hebben met de cliënt Erop toezien dat de afgesproken zorg wordt gegeven Contact met hulpverleners onderhouden Besluiten nemen namens en zoveel mogelijk met de cliënt Overleggen met de familie van uw cliënt Er gemiddeld 10 uur per maand voor de cliënt kunnen zijn Bent u na het lezen van dit artikel geïnteresseerd geraakt? Meldt u zich dan aan om mentor te worden bij Teuni Bax. Zij is bereikbaar via de mail: of telefonisch via: Meer informatie over mentorschap in het algemeen is te vinden op de website van de koepelorganisatie Mentorschap Netwerk Nederland (www.mentorschap.nl). Op deze site zijn ook de regionale afdelingen te vinden, onder andere de afdeling Zuid- Holland Zuid. 5

6 Door Rosalien Tap Meepraten over de zorg Gemeenten en MEE organiseren avonden over veranderingen in de zorg Praat mee over de AWBZ-begeleiding, dat is de titel van drie avonden die stichting MEE in samenwerking met de gemeenten Alblasserwaard/Vijfheerenlanden organiseerde. Op deze drie donderdagavonden in januari, februari en maart konden belangenbehartigers meepraten over de huidige stand van zaken en vooral ook over de toekomst van de zorg en voor mantelzorgers. Het budget voor de zorg wordt als gevolg van de bezuinigingen door de Rijksoverheid steeds kleiner. De gemeenten zijn vastbesloten om te kijken hoe zij met de middelen die tot hun beschikking staan, de zorg straks zo goed mogelijk kunnen organiseren. De avonden stonden staan in verbinding met elkaar; tijdens de eerste bijeenkomst was er een kennismaking en werd er gesproken over betrokkenheid. De tweede bijeenkomst startte met een terugkoppeling op de eerste avond. Er werden veel knelpunten besproken. Het persoongebonden budget kwam ter sprake, de krachten van mantelzorgers en het feit dat mantelzorgers nog steeds niet genoeg erkenning krijgen. Op het moment van schrijven is de derde bijeenkomst nog niet gehouden. Christa van Santen, moeder van een cliënt van Syndion, was op beide avonden aanwezig en was bereid om daarover iets te vertellen voor Synchroon. Waarop bezuinigt u? Tijdens de tweede bijeenkomst werden de aanwezigen in groepen verdeeld en gehoord. Iedere groep kreeg een aantal manieren om zich te laten horen. Aanwezigen kregen bijvoorbeeld stellingen waaruit je een passende kiest en een cijfer geeft. Of een vraag zoals: Door de Wmo bezuinigingen moet u een keuze maken: er moet ergens op bezuinigd worden. Van de 100 euro die er eerst beschikbaar was, is nog maar een bedrag van 75 euro over. Waarop bezuinigt u? Christa: Ik vond het echt opmerkelijk dat iedereen het hierover met elkaar eens was. Alle groepen waren van mening dat er eerst in het ambtelijk apparaat bezuinigd moet worden. Er moest volgens iedereen óók goed gekeken worden naar de afstanden tussen woningen en dagbestingslocaties. Reiskosten zijn altijd een heel grote kostenpost, daar zou op bezuinigd kunnen worden. En om vragen van mantelzorgers efficiënter te behandelen zouden ze bijvoorbeeld iedere maand een inloopspreekuur met een juridisch specialist kunnen organiseren. Dat is veel handiger dan zo n onhandige informatielijn. Meestal krijg je daar iemand aan de lijn die net niet precies weet waar je het over hebt en die daardoor geen antwoord kan geven op jouw vragen. Verslaglegging Aan ieder groepje zit een medewerker van MEE gekoppeld die een verslag maakt van de die avond gehoorde meningen. Dit verslag is gebundeld en ter plekke, geheel anoniem, aan de gemeente gepresenteerd. De verslagen werden ook toegestuurd aan alle bezoekers. Helaas heeft de avond de gemeente en de belangenbehartigers niet echt bij elkaar kunnen brengen, volgens Christa. Van alle gemeenten bij elkaar waren er maar twee raadsleden aanwezig. De opkomst van mantelzorgers en belangbehartigers was ook niet zo hoog, maar dat heeft volgens Christa waarschijnlijk te maken met de manier van bekendmaking. De hele avond was perfect georganiseerd, maar er waren ook kritische geluiden. Christa vertelt: De gemeenten willen alles zo zorgvuldig mogelijk aanpakken, maar hoe kan dat als ze helemaal geen verstand hebben van de handicaps waarover ze praten? Ze spreken bijvoorbeeld over kunnen als het gaat over iemand met het syndroom van Down, maar wij weten dat het gaat om aankunnen. Eén van de andere aanwezigen haakte ook in op het belang van de expertise: er zijn praktische ideeën nodig. En een ander stel gaf daarop de aanvulling dat kleinschaligheid in de zorg belangrijk is en blijft. Zij noemden Syndion als goed voorbeeld en zeiden: Ze werken heel persoonsgericht, met een mix van medewerkers; mensen met een hoge en met een lagere opleiding. Zo kun je optimaal gebruik maken van ieders kwaliteiten. 6 SYNCHROON VOORJAAR e jaargang NUMMER 1

7 Ik geef de pen door... Samen de wereld mooier maken Ik ben Marga Lodder, opgeleid binnen en ook werkzaam in de gezondheidszorg. Maar het grootste deel van mijn tijd besteed ik op dit moment aan het runnen van mijn eigen bedrijf, hondenverzorgingssalon Piekfijn. Dit doe ik samen met mijn zus Petra en een aantal invalkrachten, stagiaires en Joke Sebus. Joke heeft een verstandelijke beperking. Zij woont zelfstandig, samen met haar man. Zij krijgen woonbegeleiding van Syndion. Daarnaast heeft Joke een jobcoach die in dienst is bij Gemiva. Dankij de inzet en ondersteuning van deze jobcoach, zowel aan Joke als aan ons, werkt Joke succesvol één dag per week bij onze trimsalon.petra en ik werken, naast de trimsalon, ook voor Syndion. Ik werk één dag per week met heel veel plezier in het Persoonlijk Ondersteund Wonen. Petra werkt twee en een halve dag in een woonvorm. Zij is daar pas op latere leeftijd mee begonnen. Zij is enthousiast geworden om in de zorg te werken na kennismaking met onze vorige vrijwilligster, die ook cliënt is bij Syndion en Gemiva. In onze hondenverzorgingssalon bieden wij iemand die wat extra ondersteuning nodig heeft de mogelijkheid om een dag in de week bij ons te werken. Op dit moment is dat Joke. Voor Joke is het helaas niet mogelijk om zelf een hond te hebben. Maar bij ons kan ze toch voor honden zorgen. Joke kan fantastisch met dieren omgaan. Ze doet als onze assistente allerlei ondersteunende werkzaamheden. Joke kan erg goed en liefdevol met honden omgaan. In haar taak staat formeel omschreven dat ze een knuffel functie heeft: honden die wat bewegelijk of zenuwachtig zijn, houdt ze vast en stelt ze gerust. Dat doet ze fantastisch. Wij hebben voor dit soort dingen niet altijd tijd. Verder wast en föhnt ze (met ondersteuning) de honden. Joke doet aan alles mee, bijvoorbeeld aan de promotiefilm voor de salon (kijk op Ze heeft er indirect aan bijgedragen dat wij in 2011 verkozen zijn tot beste trimsalon. Eén van de beoordelingscriteria was namelijk maatschappelijke betrokkenheid. Wij zijn super trots op haar! Vaak hebben we in de salon ook (v)mbo- stagiaires, meestal voor een oriënterende stage. Al menig stagiaire heeft, na kennismaking met Joke, besloten om niet iets met dieren te gaan doen, maar juist in de gezondheidszorg te gaan werken. Voor Joke is het een hele fijne ervaring, dat de stagiaires haar vragen stellen over hoe, wat en waar. Ze voelt zich dan ook echt gelijkwaardig. Voor de salon volg ik geregeld bedrijfstrainingen. Die kan ik vaak goed gebruiken in mijn werk voor Syndion. En omkeerd heb ik binnen Syndion een training hostmanship gevolgd, die ik weer gebruik in de trimsalon. Kortom: Ik vind het leuk om te zien hoe organisaties en bedrijven en mensen op elkaar inhaken en kwaliteiten ingezet worden. Misschien maken we zo de wereld een klein beetje mooier. Samen. Want volgens mij is dat de bedoeling. In de rubriek Ik geef de pen door aan schrijft iedere keer een andere medewerker van Syndion iets over wat hem of haar bezighoudt. Dit keer: Marga Lodder, die naast haar werk als begeleidster bij Syndion ook nog een hondenverzorgingssalon heeft. Eén dag per week biedt zij een werkplek aan iemand met een verstandelijke beperking. Marga geeft de pen door aan..annemarie Hofmans, cliëntvertrouwenspersoon bij Syndion. 7

8 Op de hoogte Steeds meer jongeren met NAH Jaarlijks lopen duizenden kinderen en jongeren hersenletsel op. Bij de meesten is dit letsel onzichtbaar. Daardoor worden de gevolgen van niet aangeboren hersenletsel vaak niet gezien of begrepen. Zo kampen kinderen bijvoorbeeld met hoofdpijn, concentratieproblemen en gedragsproblemen. Het is belangrijk dat kinderen en het gezin waarin zij opgroeien de juiste hulp krijgen. Omdat NAH nog steeds niet bij iedereen een bekend fenomeen is en jongeren steeds vaker de diagnose niet aangeboren hersenletsel krijgen, vraagt Vilans hier aandacht voor. Vilans is een kenniscentrum voor langdurige zorg die praktijkgerichte kennis ontwikkelen en verspreiden. Vilans maakt ter informatie van dit soort onderwerpen bijvoorbeeld folders en factsheets. Meer weten over NAH? Kijk dan op de website van Vilans: Pilot gezinsondersteuning van start In het Land van Heusden en Altena is Syndion een pilot gestart onder de noemer Gezinsondersteuning. Dit houdt in dat ouders in deze regio die vragen hebben over de opvoeding of ondersteuning van hun (gehandicapte) kind bij het team van Syndion terecht kunnen. Aan het gezin wordt één vaste medewerker gekoppeld, die samen met ouders onderzoekt welke vragen er zijn en hoe daar antwoorden op gevonden kunnen worden. Wat kunnen de ouders zelf doen, wat kunnen buren of familieleden misschien betekenen? Welke professionele steun is nodig? Het doel is dat het kind zo lang mogelijk kan opgroeien in het eigen gezin. Tijdens de Open Dag van Zorg en Welzijn hebben de dames van gezinsondersteuning al behoorlijk staan folderen op de markt in Werkendam, om meer bekendheid te geven aan dit project in het Land van Heusden en Altena. Meer informatie over de pilot bij Elna van der Stelt, tel of Syn-Geving heeft een eigen website Syn-Geving in Dordrecht is een project van Syndion, dat mogelijk is gemaakt door subsidie van de gemeente. Syn-Geving richt zich op inwoners van verschillende wijken en werkt samen met veel andere maatschappelijke organisaties aan leefbaarheid, ontmoeting en onderlinge ondersteuning. Syn-Geving is al een tijd actief op facebook (www.facebook.com/ SynGeving). Nu is ook de website in de lucht. Kijk op syngeving. Aan de slag met kinderkleren Tijdens een bespreking bij de kleren van de keizer kwam er een groepje cliënten op een leuk idee! We willen dolgraag eens iets anders doen dan anders, zeiden ze. Laten we onszelf eens uitdagen en beginnen met het maken van: kinder-verkleedkleren. De begeleiding zag hier wel wat in en ging gelijk akkoord. Bij de Kleren van de Keizer gaan ze dus aan de slag met kostuums in de maten en 128 voor zowel jongens als meisjes. Hoe de eerste stukken eruit gaan zien is al besloten, piraten, prinsessen en dierenkostuums staan op de planning. De cliënten hebben er erg veel zin in! De clienten hebben al heel wat prachtstukken gemaakt maar omdat daar zoveel werk in zit zijn deze tot op heden alleen nog maar te huren. Het is de bedoeling dat de kinderkostuums wel verkocht gaan worden. Ben je benieuwd naar de kostuums die de Kleren van de Keizer al heeft gemaakt? Dan kan je altijd even binnenstappen in de showroom aan de Kortendijk 75 in Gorinchem. 8 SYNCHROON VOORJAAR e jaargang NUMMER 1

9 Voorstelling Hotel de goede afloop van het Toltheater De laatste voorstelling van Syndion Toltheater Hotel de Goede Afloop was een groot succes! Het hilarische toneelspel ging over een hotel waarin van alles gebeurde. Er kwamen een gierige hotelier en twee verdwaalde zwevers in voor en zelfs Baantjer en de Gooische Vrouwen waren aanwezig. De optredens vonden plaats in december dus alles was in kerstsfeer. Wil je weten wanneer het Toltheater weer zo n leuke show geeft? Kijk dan op: of op hun facebookpagina. Van AWBZ naar Wmo De zorg is flink in beweging. Syndion verandert mee. De AWBZ wordt afgebouwd en met ingang van 2015 is de Wmo volledig van kracht. Dat zal gevolgen hebben voor onze cliënten en dus ook voor Syndion zelf. Op dit moment is Syndion bezig om zich op deze veranderingen voor te bereiden. Wij willen er in de eerste plaats voor zorgen dat onze cliënten zich geen zorgen hoeven te maken over de toekomst. Daarom heeft Syndion gemeenten, wmoraden en andere geïnteresseerden uitgenodigd om mee te doen met een stageweek (zie ook de foto s op pagina 12 en 13). Veel mensen hebben aan deze uitnodiging gehoor gegeven. Om gemeenten goed op de hoogte te houden heeft Syndion een nieuwe website ontwikkeld over de Wmo: De Lijnbaan 5 jaar! Op 9 maart vierde Syndions woongroep de Lijnbaan hun jubileumfeest. Ze bestaan nu 5 jaar en dat mag best gevierd worden. Bestuurder Harry Vogelaar kwam ook nog even een kijkje nemen om de bewoners te feliciteren en een kleine speech houden. Tijdens het bezoek liet hij zijn waardering voor de samenwerking tussen bewoners, familie en buurt blijken. Nieuwe bestuurder voor Prezzent Na het vertrek van Jan de Kreij als bestuurder van Prezzent, heeft de Raad van Toezicht van Prezzent laten weten dat er per 1 juni een opvolger benoemd is: de heer Marc Hesen. Hij is al vanaf 1977 actief in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Op dit moment is de heer Hesen werkzaam bij de zorgorganisatie Dichterbij. Opening woonlocatie leerpark Dordt Dinsdag 22 januari kregen 17 toekomstige bewoners van de nieuwe locatie Leerpark in Dordrecht hun huissleutel overhandigd. Rianne Diependaal, clustermanager bij Syndion, deelde de sleutels uit. Op 1 februari zijn de appartementen opgeleverd. Behalve cliënten van Syndion komen in hetzelfde complex 18 cliënten van Humanitas wonen. Syndion en Humanitas werken hier nauw samen. De locatie heeft een gezamenlijke ruimte/ steunpunt, waar iedere dag gekookt wordt en waar de bewoners terecht kunnen voor een praatje of een kopje koffie. Let op! De gegevens van het clientserviceburau zijn gewijzigd! In plaats van een adres voor ieder specialisatieteam, is er nu 1 centraal adres. Het nieuwe adres is: syndion.nl. Het telefoonnummer is ook gewijzigd. Ze zijn nu te bereiken op:

10 Reportage Door Mirjam Rinzema Iedereen heeft wel iets, maar je Jelmer geeft gastlessen over zijn handicap In het Merewadecollege in Gorinchem staan een stuk of 20 stoelen klaar. Jelmer Veldhuizen, 29, zit rustig te wachten. De beamer is getest, de leerlingen kunnen komen. Zenuwachtig is Jelmer niet. Ik heb dit al zo vaak gedaan. Jelmer Veldhuizen is spastisch. Hij kan niet lopen en zit daarom in een rolstoel. Een elektrische rolstoel, die hij zelf bedient. Over zijn leven met een handicap geeft hij presentaties op middelbare scholen. Vandaag is hij te gast bij deze VMBO-leerlingen in Gorinchem, met het profiel Zorg en Welzijn. Ik vind het leuk om te doen, vertelt Jelmer. Jongeren weten vaak maar weinig over mensen met een beperking. In mijn presentatie laat ik zien hoe het voor mij is om gehandicapt te zijn. Ik wil laten zien dat ik niet zielig ben. Ik leg niet graag de nadruk op wat ik niet kan, maar juist op de goede dingen in mijn leven. Zo sta ik zelf in het leven, dus dat laat ik in mijn presentaties ook zien. Een goede manier Lia van Gorkom, docent op het Merewade, vertelt dat de leerlingen die de presentatie van Jelmer al hebben bijgewoond, erg onder de indruk waren. In eerste instantie vonden ze het een beetje eng en waren ze erg afwachtend, lacht ze. Maar gaandeweg raakten ze gewend aan Jelmer en durfden ze meer te vragen. Op de vraag waarom haar school ervoor heeft gekozen om Jelmer uit te nodigen om zijn verhaal te vertellen, legt ze uit: Voor deze leerlingen is dit een heel goede manier om iets te leren over mensen met een handicap. Gewoon in de les op school; dat is vertrouwd. Dus het aanbod van Syndion kwam ons prima van pas! Jelmer is het met haar eens: Vaak weten middelbare scholieren niet veel over dit onderwerp. Dan klinkt een snerpende bel; het lijkt wel een brandalarm, maar niemand kijkt er vreemd van op dus het zal wel goed zitten. En inderdaad, de leerlingen beginnen binnen te stromen. Een beetje lacherig, gaan ze zitten. De achterste rij stoelen is het eerst vol, maar docent Lia wenkt een paar leerlingen naar voren. Ga jij hier maar zitten, en jij daar, wijst ze. Het is duidelijk: ze kent haar pappenheimers Dat blijkt trouwens ook meteen uit de manier waarop de les van start gaat: Allemaal hartelijk welkom bij deze gastles van Jelmer. Jullie kennen de afspraken. Wie kan daar iets over vertellen? Een meisje steekt haar hand op: We moeten stil zijn en niet uitlachen, zegt ze. Lia knikt tevreden. De les kan beginnen. Geen vragen? Jammer Ik ben Jelmer, is de logische start van de presentatie. Ik hoop dat jullie me allemaal goed kunnen verstaan. Jelmer kijkt vragend de groep rond, maar niemand reageert. Hij licht daarom nog even toe: Ik praat moeilijk. Dat komt door mijn handicap. Dus als je het niet goed hoort, steek dan even je vinger op. Dan zeg ik het nog een 10 SYNCHROON VOORJAAR e jaargang NUMMER 1

11 keer. Jelmer praat vrij langzaam en zijn stem is niet zo luid. De les wordt gegeven in het praktijklokaal, een grote ruimte waar op meerdere plekken ook andere leerlingen aan de slag zijn. De inschatting dat de leerlingen hier misschien moeite mee hebben, laat zien dat Jelmer dit vaker heeft gedaan. Maar de groep lijkt geen moeite te hebben met Jelmers stem of met het volume. Was de groep bij binnenkomst nog lacherig en luidruchtig, al heel snel weet Jelmer de aandacht te vangen. Menig docent zou er jaloers op zijn! Ik wil beginnen met een filmpje, vervolgt Jelmer. Alsof het de gewoonste zaak van de wereld is, klikt hij op de laptop het bestand aan. En ja, dan zien de leerlingen wel meteen dat alle dagelijkse handelingen een stuk lastiger zijn als je spastisch bent. Iets aanklikken op een computer is een behoorlijk precies werkje. Met een lijf dat zich niet altijd even gemakkelijk laat aansturen, is dat een hele kunst. De toehoorders zijn merkbaar onder de indruk; er wordt niet geginnegapt of gekletst, maar geboeid gekeken naar het filmpje. Wat zou er in die hoofden omgaan? fluistert Aukje Smilda, Jelmers jobcoach, me toe. Zie je hoe ze kijken? Het is ook niet niks wat de leerlingen te gaan. En waar de grens ligt, weet je meestal pas als je iemand kent. Na nog een kort filmpje over een van Jelmers vakanties, is het tijd voor de pauze. Ik vraag twee leerlingen, Yassir en Joan, wat zij tot nu toe van de presentatie vinden. Yassir vindt het knap dat Jelmer dit soort presentaties doet. Ik heb niet eerder iemand ontmoet die spastisch is. Hij wil gewoon niet anders behandeld worden dan andere mensen, maar juist zo normaal mogelijk. Bijzonder! Ik vind het een goede presentatie. Joan: Hij legt het echt goed uit. Ik weet nu dat iemand in een rolstoel soms hulp nodig heeft, en soms niet. Ik zal in elk geval niet voorbij lopen als iemand mij om hulp vraagt. ziet het niet altijd zien krijgen. Ze hebben zich vast nooit gerealiseerd dat iemand als Jelmer, die zo spastisch is, niet zijn eigen tanden kan poetsen. Of zijn veters kan strikken. Ze zien ook dat Jelmer graag en vaak naar het zwembad gaat. Als het filmpje is afgelopen, is het stil. Geen vragen?, zegt Jelmer, jammer zeg. Pas na het tweede filmpje, waarin Jelmer wordt geïnterviewd door zijn jobcoach Aukje, komen de leerlingen een beetje los: Vind je het erg om niet te kunnen lopen? Zwem je vaak? en Hebben je ouders er moeite mee dat jij gehandicapt bent? willen de leerlingen weten. Grapjes maken Het gesprek komt iets meer op gang. Weet je, vertelt Jelmer, ik wil graag laten zien dat iemand als ik heel veel dingen wel kan. Natuurlijk gaat het soms wat minder gemakkelijk, maar ja Iedereen heeft wel iets, al kun je dat niet altijd zo duidelijk zien als bij mij. Er komen een paar stellingen op tafel. De klas blijft afwachtend. Kom op, zegt Jelmer, wil iemand antwoorden? Ik zit hier toch niet tegen een muur te praten? Wat aarzelend gaan er een paar vingers omhoog. Ik vind dat je geen grapjes mag maken over iemand met een handicap, zegt een jongen. Je moet respect tonen, ook als iemand minder kan. Nou, weerlegt Jelmer, ik doe het wel hoor. De medebewoners in mijn woongroep zetten mij ook voor aap, dus dat krijgen ze gewoon terug. Maar, vult jobcoach Aukje aan, je moet natuurlijk wel opletten. Humor is leuk, maar je moet niet over de grens Ik wil graag laten zien dat iemand als ik heel veel dingen wel kan. Geen fijn moment Na de pauze lijkt de onrust in de leerlingen gekropen. Er gaat een mobiel af tijdens het laatste - tamelijk lange - filmpje, waarin te zien is hoe Jelmer met dolfijnen zwemt. Lia moet er iemand uit sturen. Jelmer stopt de film. Duurt het te lang? vraagt hij, dan moeten jullie het zeggen hoor. Dan keert de rust weer terug, misschien wel door de rustgevende beelden. Het eind van de les nadert. Jelmer legt de leerlingen nog een paar vragen voor en vertelt dat hij wel eens pech heeft gehad met zijn rolstoel. Ik heb een hele tijd om hulp geroepen, maar niemand hoorde me. Of ze wilden me niet horen, want er waren wel mensen in de buurt. Gelukkig heb ik altijd een mobiel bij me, dus ik kon iemand van de woongroep bellen. Maar dat zijn geen fijne momenten. Dan is er nog één vraag. Yassir vraagt wat Jelmer het vervelendst vindt van de manier waarop mensen hem behandelen. Die vraag heeft Jelmer vaker gekregen, hij hoeft niet lang na te denken over het antwoord. Als ze over me heen gaan praten. Niet aan mij de vraag stellen, maar aan een begeleider. Dat vind ik heel erg irritant. Kun je je dat voorstellen? Yassir knikt: Ja, dat lijkt mij ook niet leuk, dat ze denken dat je zelf geen antwoord kunt geven. Jelmer is tevreden. Twintig jonge mensen, die later misschien wel in de zorg gaan werken, hebben zijn verhaal gehoord en gezien. 11

12 In beeld Wmo-stageweek bij Syndion Syndion stelde in maart een groot aantal locaties open voor lokale beleidsmakers/- beoordelaars, bestuurders en politici. Zij werden uitgenodigd om stage te komen lopen bij Syndion. Meer dan 90 belangstellenden gaven zich hiervoor op! Zij werden vaak, net als de cliënten, thuis opgehaald met de taxibus en gingen samen met de cliënten aan de slag op de verschillende locaties. Veel deelnemers lieten ons weten dat ze van de ochtend of middag genoten hadden. Leerzaam en intens genoten, lazen we onder andere op Twitter! 12 SYNCHROON VOORJAAR e jaargang NUMMER 1

13 13

14 Door: Rosalien Tap NL-Doet klussers laten handen wapperen Syndion profiteert van landelijke actie Bij binnenkomst word ik warm onthaald, om te beginnen met een kopje zelfgemaakte groentesoep. Marion, de moeder van één van de kinderen die in het Blokhuis wonen, heeft de lunch voor alle NL-Doet klussers verzorgd. kunnen vertoeven. Na de NL-Doet actie van vandaag kunnen de kinderen ook genieten van de nieuwe bloembakken die speciaal voor hun tuin zijn gemaakt. Er zijn nu viooltjes in gepoot maar als deze zijn uitgebloeid worden die vervangen door lavendel. Geur hoort immers thuis in een belevingstuin die gericht is op de zintuigen. Na een ochtendje hard werken genieten de acht vrijwilligers van hun welverdiende lunch met broodjes kroket, krentenbollen en wat fris. Tussen het eten door vertellen ze over de werkzaamheden die ze al hebben verricht. Het is een hele lijst. We hebben binnen lampen opgehangen, de afvoer van de schuur gemaakt, het afdak boven de ingang vervangen, heggen gesnoeid, het dak bladvrij gemaakt, golfplaten boven de buiten bedboxen vervangen en natuurlijk is er veel getuinierd. Na al dat harde werken is een stevige hap en een gezellig praatje ook niet mis. Belevingstuin nog belevingsvoller Er worden verhalen gedeeld over ervaringen met kinderen. Want voor hen zetten deze klussers zich vandaag zo hard in. De vier kinderen die op het Blokhuis wonen en tien kinderen die er regelmatig komen logeren, zullen deze zomer weer volop kunnen genieten van de buitenbedboxen. Dat zijn houten boxen waar met lekker weer matrassen ingelegd kunnen worden, zodat de kinderen heerlijk buiten Klusmannen Na de pauze gaan we er gelijk weer mee verder zegt een enthousiaste vrijwilliger. Wat mij betreft gaan we nu alweer aan de slag. Maar dat lijkt de rest geen goed plan, eerst even rustig eten en dan weer aan de bak. Op de vraag hoe ze besloten hebben om aan NL-Doet mee te doen, wordt er gereageerd door naar Lindy te kijken. Zij heeft eigenlijk iedereen zo ver gekregen om naar het Blokhuis te komen en aan deze actie mee te doen. Lindy: Ik woon in Hardinxveld Giessendam en ken hier veel sterke klusmannen. Zelf werk ik ook voor Syndion op het Leerpark in Dordrecht maar hier ben ik opgegroeid. De jonge bewoners van het Blokhuis zijn mij dus ook niet onbekend. En weer door We gaan weer aan de slag, wordt er ineens unaniem besloten. Iedereen staat in een wip op, trekt zijn jas aan en vliegt naar buiten. De gezellige en rustige lunchsfeer slaat om in actie. De één klimt het dak weer op, de ander stopt zijn handen weer in de aarde en de volgende pakt de hogedrukspuit weer in handen. De groene tegels worden mooi schoon; het geeft de tuin een heel andere aanblik. De vrijwilligers worden voor ze vertrekken hartelijk bedankt. Terwijl ze wegrijden wappert de NL-Doet vlag nog vrolijk tussen de bomen. Hier is vandaag erg goed werkt verricht! 14 SYNCHROON VOORJAAR e jaargang NUMMER 1

15 Column Door: Elisabeth van Leeuwen-Klink, wethouder Giessenlanden. Een kijkje in de keuken Tientallen ogen staren mij aan als ik - nu een paar weken geleden - de keuken van De Hoeff in Giessenburg binnenstap. Ogen waarvan sommigen afwachtend en afstandelijk, maar ook nieuwsgierig, vrolijk, en zacht kijken. Allemaal verschillend. Sommigen durven het te vragen: Bent u nou de wethouder? Als ik bevestigend antwoord gaat het als een lopend vuurtje door de keuken: ze is er! Ik word hartelijk welkom geheten door twee Jacquelines. De een is begeleidster en de ander cliënt. En door de laatste word ik meteen aan het werk gezet. Goed zo, zo hoort het ook. Samen gaan we kruidkoeken bakken. Ik word de hele keuken doorgestuurd. In die kast de bloem, in die la de krenten. Als ik per ongeluk de verkeerde suiker pak, word ik meteen gecorrigeerd door Danny, die aan de andere kant van het aanrecht met arendsogen alles tot in detail in de gaten houdt. Je hebt de verkeerde suiker, je moet basterdsuiker hebben. Het is maar goed dat er opgelet wordt! Tijdens het mixen vertelt Jacqueline me dat ze de kruidkoeken binnenkort gaan verkopen op de markt. En dat ze altijd goed verkopen, want de kruidkoeken van de Hoeff zijn bekend in het hele dorp! Ze is er duidelijk trots op! Als de kruidkoek in de oven zit ga ik even bij Edith aan tafel zitten. Ze is een beetje boos op de begeleidster en ze gaat demonstratief met haar armen over elkaar en met haar rug naar me toe zitten. Ik besluit maar eens te vragen wat ze gedaan heeft en pak de bak met de door haar gesneden prei in mijn handen. Als ze me vertelt dat ze soep heeft gemaakt plaag ik haar een beetje; bijzondere soep maken jullie hier bij de Hoeff. Tegen wil en dank moet ze er toch wel een beetje om lachen en na nog wat grapjes kan haar boosheid het niet meer winnen van het plezier dat ze heeft. Het is een prachtig moment. Wat geniet ik ervan om hier te zijn! Als alles aan kant is - de keuken schoonmaken is niet het leukste werkje, dat merk ik wel - drinken we nog koffie en thee met z n allen, voordat iedereen weer opgehaald wordt om naar huis te gaan. Ook nu weer valt me de rust, de vrolijkheid en de betrokkenheid van de begeleidsters op. Voor iedereen is er even een praatje, een knuffel. Het doet de cliënten goed, dat kun je zien. Als ik ze vraag of ze het naar hun zin hebben op De Hoeff antwoorden ze allemaal positief. Het is hier fijn! Ze maken zich dan ook best wel zorgen over wat er in de toekomst allemaal gaat veranderen, nu overal bezuinigingen worden doorgevoerd. Die zorgen kan ik helaas niet wegnemen. Maar een middag stage lopen op de Hoeff heeft me weer opnieuw doen laten inzien dat we er met elkaar voor moeten proberen te zorgen dat de cliënten ook in de toekomst die ondersteuning blijven ontvangen, die hen in staat stelt mee te doen in de samenleving. Want ook zij zijn van grote waarde! Syndion, bedankt voor de waardevolle middag! 15

16 Door Inge van der Riet Hoe moet je daarmee omgaan? Ethische commissie van Syndion beoordeelt vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken Een cliënt heeft overgewicht, artsen zijn erg ongerust: er is sprake van een levensbedreigende situatie is. Toch ziet zijn begeleider deze cliënt doorgaan met ongezond leven en eten. Wat doe je? Hoe ga je daarmee om? Deze vragen, vragen rondom een kinderwens van een cliënt of bijvoorbeeld huiselijk geweld... Er is niet zomaar een antwoord op te geven. Als begeleider loop je er tegen aan en juist bij deze ingewikkelde, ethische vragen die je in je eentje eigenlijk niet kunt beantwoorden, is het belangrijk dat je terecht kunt bij een ethische commissie. Elke situatie is uniek Ethische vraagstukken kun je niet eenduidig beantwoorden. Het is de kunst in de ethiek om er vanuit verschillende gezichtspunten naar te kijken. Juist daarom is de ethische commissie van Syndion heel zorgvuldig samengesteld. Momenteel bestaat deze commissie uit vier leden: Albert van Blijderveen, Marijke Kamminga, Carla Hendriks en Trudy van Asch. Albert is sinds twee jaar betrokken bij de commissie en is predikant in de gemeente Giessendam. Ethiek heeft direct een raakvlak met zijn vak, de theologie. Albert vertelt: Ook ik kom in mijn werk ethische vraagstukken tegen. Naast mijn bijdrage aan deze commissie ben ik niet direct betrokken bij Syndion. Enkele cliënten zijn gemeenteleden en zie ik wel eens in een kerkdienst. Opvallend aan Syndion vind ik de wijze waarop iedereen werkt vanuit dezelfde visie: cliënten voeren eigen regie en de basis ligt bij autonomie. Dat vind ik goed om te zien. In de ethische commissie zoeken we altijd naar een balans tussen autonomie en kwetsbaarheid. Daarbij maken we een afweging van verschillende waarden, waarbij we de cliënt centraal 16 SYNCHROON VOORJAAR e jaargang NUMMER 1

17 stellen. We brengen zoveel mogelijk alle gezichtspunten in beeld en maken daarvan een zorgvuldige afweging. Het blijft elke keer weer heel bijzonder om de voorbeelden met elkaar te bespreken. Elke situatie is uniek. De sfeer en openheid met elkaar is prettig en naast het oplossen van een ethisch vraagstuk kunnen we gelukkig met elkaar ook soms tot praktische tips komen. Marijke Kamminga heeft humanistiek gestudeerd en is werkzaam in de zorg als staffunctionaris levensbeschouwing. Zij heeft veel ervaring in de zorgsector en is in haar werk veel met ethische vraagstukken bezig. Ik vind het erg leuk om bij een andere organisatie mee te denken. Mijn aandacht ligt naast het bekijken van de verschillende invalshoeken bij een casuïstiek ook erg op welke methode we kunnen toepassen bij de ethische vraagstukken. Er bestaan namelijk verschillende methodieken, zoals de dillemmamethode en de Utrechtse methodiek. Deze methodieken geven je houvast en structuur om de vraagstukken op te lossen. Het biedt een stappenplan om waarden af te wegen met gevoel en verstand. In de commissie zijn we met elkaar eigenlijk steeds argumenten aan het afwegen. Wat weegt het zwaarste en welke beslissingen neem je? Hoe zit het met de verantwoordelijkheid en welke risico s zijn er? Al die belangen spelen steeds met elkaar als in een soort driehoek, waarbij de drie punten van de driehoek staan voor de cliënt, de medewerker en Syndion als organisatie. Het is de kunst om alles vanuit alle kanten te bekijken en om de juiste ethische vraag te formuleren. Vertaalslag maken Bij de commissie is ook altijd een van de gedragdeskundigen van Syndion aanwezig. Meestal is dat Carla Hendriks, kan zij er niet bij zijn dan schuift Maria Jorna of een andere collega aan. Als gedragsdeskundigen hebben wij een belangrijke rol om de vertaalslag te maken van de vraagstukken die we in de commissie bespreken naar de praktijk. Maar ook hebben we andersom een rol om aan te kunnen geven aan de commissie wat een beperking soms voor een gevolgen heeft. Voor ons is het uiteraard altijd veel makkelijker om naar de situaties te kijken omdat we niet zelf betrokken zijn in het vraagstuk. We vertegenwoordigen geen belang, dus is het voor ons een ongekleurd plaatje. De commissie moet vooral geen tribunaal zijn, we hopen juist dat het voor begeleiders en clustermanagers een mogelijkheid biedt om de vraagstukken die ze tegen komen in het werk te kunnen delen. Juist omdat het om ethiek gaat, en vaak om vraagstukken die je niet eenvoudig deelt met je collega, hopen wij daar steun te kunnen bieden. Wij nodigen de medewerker die een vraagstuk aan ons heeft voorgelegd ook altijd uit, zodat we in gesprek met elkaar de essentie van een vraagstuk vinden. Het is de kunst om alles vanuit alle kanten te bekijken. Niets doen voelt slecht Trudy van Asch is regiomanager van Syndion. Zij zit de ethische commissie voor. Hiermee is zij direct een schakel voor beleid en visie van de organisatie. We zijn nu vier jaar geleden gestart met de commissie en dat was in het begin best zoeken naar een goede vorm. We komen gemiddeld drie keer per jaar bij elkaar. Iedereen kan zijn of haar ethische vraagstuk bij ons neerleggen. Het is goed dat medewerkers dat weten en we hopen dat zij geen drempel ervaren. Vraagstukken voor begeleiders worden vandaag de dag niet makkelijker. Soms wordt het vak van de begeleider onderschat. Je kunt als begeleider in situaties belanden waarbij je in een moment zelf een keuze moet maken. Wat doe je bijvoorbeeld als je weet dat er huiselijk geweld plaatsvindt bij een cliënt, maar je weet dat je volgens de wet daar niets mee kunt doen? Je mag immers geen wetten overtreden, bijvoorbeeld de wet op de privacy. Doe je niets, dan voelt dat slecht. Maar doe je wel iets, dan overtreed je de regels. Dergelijke situaties komen voor en daar hoef je niet alleen in te staan. Sterker nog, daar mág je niet alleen voor staan. Voordat een vraagstuk bij de ethische commissie belandt is er vaak al veel aan vooraf gegaan. Bijvoorbeeld in een team besproken, met de clustermanager en de gedragsdeskundigen. Het is goed dat zowel medewerkers als cliënten weten dat we er zijn. Zo kunnen we door ervaring medewerkers ook goed toerusten en bagage meegeven. Uiteraard worden de concrete voorbeelden alleen teruggekoppeld aan de medewerker die de vraag heeft voorgelegd. Maar we kunnen daarnaast wel veel voorkomende vraagstukken analyseren en soms ook toetsen of wonze visie van de organisatie nog goed is toegerust in de huidige tijd. En gelukkig hoeven we daar niet aan te twijfelen. Ethische vragen voorleggen Wil je een vraagstuk delen met de ethische commissie dan kun je de situatie aan de commissie voorleggen. De casuïstiek wordt dan door de commissie bekeken en bij vragen word je uitgenodigd om de situatie toe te lichten. Volgens een bepaalde methode bekijkt de commissie dan naar het vraagstuk en brengen we alle verschillende gezichtspunten in beeld. De waarden, het gevoel en het verstand dat bij alle perspectieven speelt komen op tafel. Uiteindelijk komt de commissie tot een conclusie en die koppelen ze terug. De huidige tijd en actualiteit wordt steeds complexer, maar de visie die Syndion kent past goed in deze tijdsgeest. Voor medewerkers van Syndion is het heel gewoon dat we de cliënt centraal stellen en dat biedt houvast. Daar waar de vraagstukken een grens raken, staat de ethische commissie klaar. 17

18 Ogen en Oren Door Rina van den Heuvel, lid van de Centrale Cliëntenraad Ik wilde dit stukje starten met: een nieuw jaar, nieuwe kansen. Maar we zijn opgeschrikt door allerlei bezuinigingsmaatregelen die van bovenaf komen. Ook voor Syndion. Dan is de vraag: Zijn er nog wel nieuwe kansen? Je zou bijna denken van niet. En toch... Vanuit de Centrale Cliëntenraad zien wij hoe de leiding van Syndion zoekt naar wegen om de visie van Syndion overeind te houden en uit te komen met de financiële middelen die er (nog) zijn. Dat betekent bijvoorbeeld dat we als CCR meedenken over de vraag hoe er ondanks grote bezuinigingen op het vervoer naar dagbesteding tóch goede dagbesteding geboden kan worden. Natuurlijk zouden we het liefst willen dat - door een brief op poten naar Den Haag te sturen - bepaalde beslissingen teruggedraaid zouden worden. Maar zo simpel ligt het nu eenmaal niet. Dus zoekt Syndion naar de minst slechte oplossing, en de CCR geeft daarop haar visie vanuit de cliënt. Eén van de verantwoordelijkheden van de Centrale Cliëntenraad is het aandragen van een kandidaat voor de Raad van Toezicht. Vorig jaar is op onze voordracht de heer Ruben Goedhart benoemd tot lid van de Raad van Toezicht. De laatste CCR-vergadering was hij onze gast. Zo houdt de CCR een directe lijn naar de Raad van Toezicht. De voorbereidingen voor de verkiezingen voor de nieuwe Centrale Cliëntenraad zijn in volle gang. Helmine Hello, tot voor kort coach van verschillende cliëntenraden binnen Syndion, is als functionaris medezeggenschap aangesteld. We zijn daar blij mee. Iemand met veel Syndion-ervaring, die de organisatie kent en die al lang betrokken is bij veel cliëntenraden, organiseert zo een goede start van een nieuwe CCR. We willen graag meer cliënten en niet alleen cliëntvertegenwoordigers in de CCR. Juist nu er soms pijnlijke, vergaande beslissingen genomen moeten worden, is meebeslissen heel belangrijk. Als cliënt doe je dat allereerst samen met je begeleider, in je eigen ondersteuningsplan. Daarna komt het locatieoverleg, op de eigen werkplek of woonlocatie. Dan zijn er zaken die in groter (cluster)verband met elkaar besproken en geregeld moeten worden. Ook daar kun je inspraak hebben. Er wordt hard gewerkt om in alle clusters echt een clusterraad te laten functioneren. En dan, tot slot, als het om de grotere beleidszaken van Syndion gaat, is er de Centrale Cliëntenraad die zo n zes keer per jaar vergadert met de leiding van Syndion. De Open Dag van Zorg en Welzijn Op de derde zaterdag in maart laten in heel Nederland zorginstellingen het publiek zien wat zij te bieden hebben. Deze dag staat bekend als de Open Dag van Zorg en Welzijn en ook Syndion doet ieder jaar mee. Vier locaties van Syndion openen hun deuren, om belangstellenden een kijkje te laten nemen. In het Dagactiviteitencentrum in Vianen staat clustermanager Adrie Beumken de gasten op te wachten. We hebben flyers uitgedeeld en het speciaal onderwijs op de hoogte gebracht dat we vandaag open zijn, dus laat ze maar komen! Jammer genoeg kunnen de cliënten zelf niet aanwezig zijn, vertelt Adrie. Dat is veel te onrustig, de meeste cliënten hechten erg aan structuur en voorspelbaarheid. In Gorinchem is Syndions lunchrestaurant Metropole open. Op zich niks bijzonders, vertelt Corry van Vianen van Syndion, want het restaurant is altijd open op zaterdag, maar we doen wel wat extra dingen op deze open dag. Bij de ingang laat een draaiorgeltje vrolijke deuntjes horen. Binnen loopt een accordeonist rond. Er heerst een gezellig sfeer en de gasten laten zich het gratis petit-fourtje bij de koffie goed smaken. In Alblasserdam is het Maasplein open. Syndion heeft in dit multifunctionele gebouw een kinderdagcentrum voor kinderen met een handicap. Ouders kunnen in de groepsruimte rondkijken, maar er is natuurlijk vooral gedacht aan een leuke activiteit voor de kinderen die meekomen. Ze kunnen bijvoorbeeld een ritje op een pony maken, iets wat voor veel kinderen een hele belevenis is. De laatste locatie die zich inspant om de Open Dag tot een succes te maken, is een woonlocatie in Dordrecht. Aan de Minnaertsweg wonen 19 volwassenen met een verstandelijke handicap. Zij hebben de ruimte mooi aangekleed als Syndion-markt ; er zijn allerlei spulletjes te koop die bij dagbestedingslocaties van Syndion gemaakt zijn. Jolanda de Korte van Syndion: Ik hoorde veel enthousiasme. Mensen zeiden dat ze het een leuke ervaring vonden. Al met al een succesvolle Open Dag! Volgend jaar weer. We hopen op goede inbreng van cliënten op alle niveaus, ook in de CCR. 18 SYNCHROON VOORJAAR e jaargang NUMMER 1

19 Tekst: Ina Florusse, foto s John van der Laan Syn-Geving Gezelligheid en ontmoeting is voor veel cliënten van Syndion belangrijk. Eén van de mogelijkheden hiervoor is Syn-Geving, een project van Syndion in het kader van de Wmo. Wijkbewoners die graag iets betekenen voor hun medemens zijn van harte welkom en ook cliënten van Syndion kunnen er terecht. Gewoon samen zijn, een gesprek voeren of een maaltijd koken. Het voorkomt vereenzaming, het bevordert de participatie en onderlinge betrokkenheid. Meer informatie over Syn-Geving is te vinden op de Wmo-website van Syndion: Koken is mijn passie Vrijwilligster Detta tovert bij de Cannenburg Vrijwilligers zijn goud waard! Dat geldt voor heel veel organisaties, of het nou om sportclubs gaat of een organisatie als Syndion. Gelukkig zijn er mensen als Detta, zij is als enthousiaste vrijwilligster aan de slag op De Cannenburg. Detta komt uit Curaçao, maar ze woont al sinds 1999 in Nederland. Nadat Detta bij het Da Vinci de opleiding tot Zorghulp had gevolgd, werkte ze als vrijwilligster bij diverse bedrijven. Helaas werd op een dag haar contract niet verlengd. Wat nu? dacht ze. Maar Detta is niet iemand die bij de pakken neer gaat zitten. Ze ging dus op zoek. Zo kwam ze terecht bij de Meteoriet, een van Syndions woonlocaties voor mensen met een lichamelijke handicap in Dordrecht. Ze vroeg of er daar een leuke vrijwilligersbaan voor haar was. Ik was op zoek naar licht werk en een tempo dat bij mij past. Detta kreeg het advies om bij een andere woonlocatie van Syndion aan te kloppen, de Cannenburg. Daar zouden mensen nodig zijn. Gezellig Syndion kent allerlei woonvormen voor verschillende leeftijden. Zo bevinden zich in de wijk Sterrenburg te Dordrecht een aantal locaties waar volwassenen wonen met een lichamelijke beperking en/of met niet aangeboren hersenletsel. De Cannenburg is er daar één van. De bewoners worden begeleid door professionele medewerkers, maar ze wonen zelfstandig. Een aantal van hen vindt het fijn als er voor hen gekookt wordt en bijna iedereen vindt het gezellig om met meerdere mensen tegelijk te eten. Alleen aan tafel zitten en alleen eten is meestal niet het toppunt van gezelligheid! Inmiddels werkt Detta al weer anderhalf jaar met groot plezier op de Cannenburg. Behalve gezelligheid tovert Detta op woensdag en donderdag heerlijke maaltijden tevoorschijn. Koken is mijn passie, en sommige cliënten zijn gek op Caribische maaltijden. Bovendien is het heel belangrijk dat er goed naar hen geluisterd wordt als ze vragen hebben of als ze gewoon willen babbelen. Ook geduld en vriendelijkheid zijn echte voorwaarden om deze job te kunnen uitvoeren. Coby en Irene, de begeleiders op de locatie Cannenburg, geven aan dat Detta een optimistisch, vrolijk en oprecht mens is. Vrijwilligers als Detta creëren een win-win situatie, voor de bewoners, voor de begeleiders en voor de vrijwilliger zelf! Door verschillende activiteiten aan te bieden, krijgen bewoners de kans hun netwerk te vergroten. Dat draagt bij aan kwaliteit van leven. En voor Detta zelf geldt dat zij veel voldoening heeft van haar werk. Detta beaamt dit: Ik vind de sfeer op de Cannenburg gemoedelijk, dit is echt een plek waar ik mezelf kan zijn. Hier word ik geaccepteerd. 19

20 Cliënt aan het woord, deel 1 Door Jos Huibers Dit keer in de rubriek Cliënt aan het woord twee artikelen: een interview met moeder Corrie en haar zoon Kumaran De herinnering blijft Op het dressoir in de mooie, lichte flat in Arkel, staan cadeautjes uitgestald. Corrie de Koning is net jarig geweest, 58 is ze geworden. Haar man Mari komt me even begroeten. Normaal is hij nooit thuis overdag, zegt Corrie. Hij rijdt door het hele land, op een betonwagen. Maar vandaag niet, Mari is ziek en duikt zijn bed weer in. Corrie is geboren en getogen in Sleeuwijk, als een van de vijf kinderen van strenge, maar rechtvaardige ouders van Gereformeerde huize. We hadden een kwekerij, eerst komkommers en later rozen. Er werd hard gewerkt en de kinderen moesten vaak meewerken. Dat was niet altijd leuk, maar het hoorde er bij. Je klaagde niet. Uit mijn jeugd is eigenlijk niks bijzonders te melden, zegt ze, we waren een hecht gezin zonder poespas. Maar even later vertelt ze: Ik heb pas nog traumatherapie gehad omdat ik twee keer ben aangerand. Eerst door klasgenoten en later door een man in het uitgaansleven. Maar ik heb niet meegewerkt, daardoor is er gelukkig niks gebeurd. En: Ik heb wel een psychische achtergrond. Dat bleek toen ik twintig was. De jongen met wie ik toen verkering had zei dat ik naar de dokter moest gaan, omdat ik last had van bedplassen. De psychologe constateerde dat het iets psychisch was. Corrie volgt de basisschool en de VGLO in Werkendam en de LAVO/LEAO, richting administratief werk. Zij wordt aangenomen bij Willemstein, op Sinterklaasavond, op de factureringsafdeling. Hier werkt zij negen jaar, totdat zij trouwt met Mari en intrekt in diens ouderlijke woning in Hoogblokland. Zo ging dat vroeger, zegt zij lachend, als je trouwde, stopte je met werken, als vrouw dan. Ze giechelt er bij. Ze lacht veel en praat schijnbaar gemakkelijk, al zegt ze regelmatig dat ze niet zo n prater is. Ik ben een binnenvetter, ik praat niet veel, ook niet met Mari. Soms zeg ik een hele dag bijna niks. Adoptie Na een tijdje bleek dat Mari en ik geen kinderen konden krijgen. Er zijn allerlei onderzoeken geweest. We hebben ons toen aangemeld bij verschillende adoptiebureaus. Dat duurde wel een paar jaar. Er kwamen allerlei onderzoeken en gesprekken en wij werden steeds ouder. De tijd begon een beetje te dringen, want Mari was al 35! In juli 1985 komt het bericht van de stichting Kind en Toekomst: ze kunnen een kind ophalen in Sri Lanka. Zij herinnert zich dit nog heel goed en vertelt: We gingen met zes echtparen en waren twee weken in Sri Lanka. We werden als het ware een familie en we zijn elkaar altijd eenmaal per jaar blijven zien, eerst met de kinderen, maar nu ook zonder. We kwamen met een bus langs het kindertehuis. De echtparen moesten een voor een naar buiten. Daar kregen we bij het hek een kind in handen gestopt. Dat was wel even wennen. Ze giechelt. Daarna moesten we naar de rechtbank, daar waren ook alle moeders. We moesten het kind aan de moeder geven en die gaf het dan weer terug. De moeder van Kumaran was 21 jaar en ongetrouwd. Dat is daar een schande, dan moet je je kind afstaan. Na de rechtszitting gingen de moeders met ons mee in de bus en zij werden onderweg afgezet. Ik heb haar nog even aangeraakt. Spanningen Terug in Hoogblokland beginnen de problemen. Niet met Kumaran, hoor, dat was een braaf kind, maar met de anderen in huis. In het huis woonden ook een 19 jaar oudere broer van Mari en diens vrouw en ook oma, de moeder van Mari. Ze bemoeiden zich overal mee. Ze vonden geloof ik, dat ik het niet goed deed. En ik kon mijn leven niet meer naar mijn eigen hand zetten. Na een jaar raakt Mari overspannen en Corrie depressief. Ik dacht vaak aan zelfmoord en heb ook wel pogingen gedaan: snijden in mijn polsen en glycerine en spiritus drinken. Ik kreeg antidepressiva en ben de jaren doorgesukkeld. Er komt een verwijzing naar de psychiatrie, waar Corrie vijftien jaar lang onder behandeling is. De depressies kwamen regelmatig terug. Anders dan anderen Mijn zus zei altijd al: Corrie is anders dan anderen. Dat wist ik natuurlijk wel, maar bij de gesprekken over de adoptie heb ik er nooit zo aan gedacht. Ik praat niet 20 SYNCHROON VOORJAAR e JAARgAng nummer 1

Passend Vertrouwd Dichtbij. Wonen

Passend Vertrouwd Dichtbij. Wonen Passend Vertrouwd Dichtbij Wonen Wonen is meer dan een dak boven je hoofd. Een groot deel van het dagelijks leven speelt zich thuis af. Voor mensen met een handicap is zelfstandig wonen niet vanzelfsprekend.

Nadere informatie

Wmo krant Nummer 1. Samen tot goede oplossingen komen. Wmo is meedoen. voor cliënten van Syndion voor ouders / vertegenwoordigers

Wmo krant Nummer 1. Samen tot goede oplossingen komen. Wmo is meedoen. voor cliënten van Syndion voor ouders / vertegenwoordigers Wmo krant Nummer 1 voor cliënten van Syndion voor ouders / vertegenwoordigers Samen tot goede oplossingen komen Voor u ligt de Wmo-krant van Syndion. We hebben deze krant gemaakt omdat er veel verandert

Nadere informatie

Meedenken, meepraten, meebeslissen in de. Cliëntenraad

Meedenken, meepraten, meebeslissen in de. Cliëntenraad Meedenken, meepraten, meebeslissen in de Cliëntenraad Cliëntenraad Wat is een cliëntenraad? De cliëntenraad komt op voor de belangen van cliënten. Alle mensen die bij Syndion ondersteuning krijgen zijn

Nadere informatie

Passend Vertrouwd Dichtbij. Even voorstellen: Syndion

Passend Vertrouwd Dichtbij. Even voorstellen: Syndion Passend Vertrouwd Dichtbij Even voorstellen: Syndion Passend Vertrouwd Dichtbij Syndion ondersteunt mensen met een handicap; volwassenen en kinderen met een lichamelijke, verstandelijke, zintuiglijke of

Nadere informatie

Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking

Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking Wij zíjn er voor jou Prezzent ondersteunt je om zo zelfstandig mogelijk te wonen, op onze woonlocaties of met ambulante begeleiding.

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Algemene brochure. voor mensen met een beperking. MEE maakt meedoen mogelijk

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Algemene brochure. voor mensen met een beperking. MEE maakt meedoen mogelijk MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Algemene brochure voor mensen met een beperking MEE maakt meedoen mogelijk 1 Colofon Tekst en samenstelling Eenvoudig Communiceren Amsterdam Afd. Communicatie

Nadere informatie

Je talenten komen tot bloei bij Bloesem Theehuis Sterker in de samenleving.

Je talenten komen tot bloei bij Bloesem Theehuis Sterker in de samenleving. Je talenten komen tot bloei bij Bloesem Theehuis Sterker in de samenleving. Powered by Pluryn Rita deed werkervaring op bij Bloesem Theehuis in Herpen. Gasten genieten er van de lekkerste thee, taart en

Nadere informatie

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet ik? Houd je spreekbeurt over GGNet 1 Houd je spreekbeurt over GGNet Krijg je zelf hulp van GGNet Jeugd? Of je vader/moeder/broer(tje)/zus(je) of iemand anders die je kent? Werkt één van je ouders bij GGNet?

Nadere informatie

Recept voor heerlijke speculaas

Recept voor heerlijke speculaas Uitgave 8 - november 2014 Stap Verder Nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer Recept voor heerlijke speculaas > www.hoeverandertmijnzorg.nl > Harry woont nu op zichzelf > Fer en Wilma enthousiast

Nadere informatie

Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking

Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking 1 Er zíjn in zorg Ieder mens is uniek. Mensen met een verstandelijke beperking hebben vaak wat meer hulp nodig om hun eigen,

Nadere informatie

Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord. Nieuwe leidinggevenden bij SDW stellen zich voor

Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord. Nieuwe leidinggevenden bij SDW stellen zich voor SDWNIEUWS Informatie voor cliënten, ouders en cliëntvertegenwoordigers oktober 2010 BELANGRIJKE Informatie voor jou, lees dit blad goed! Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord > Lees verder op

Nadere informatie

Passend Vertrouwd Dichtbij Wegwijs binnen Syndion

Passend Vertrouwd Dichtbij Wegwijs binnen Syndion Passend Vertrouwd Dichtbij Wegwijs binnen Syndion Voor nieuwe cliënten en medewerkers Syndion wil mensen met een handicap ondersteunen om hun leven zo in te richten als zij dat zelf willen. In de visie

Nadere informatie

Nieuwsbrief 6, maart 2011

Nieuwsbrief 6, maart 2011 Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Nieuwsbrief 6, maart 2011 Steeds beter op de kaart Na de presentatie van de glossy in september is er weer genoeg gebeurd. In de gemeente Lopik is in

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Nieuwsbrief nr. 3, september 2013 Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Amstelveen, donderdagochtend 29 augustus om 7.45 uur s ochtends op het plein voor het raadhuis. Een vriendelijk

Nadere informatie

Jaarplan ASVZ 2016 Zorg pakken we samen aan

Jaarplan ASVZ 2016 Zorg pakken we samen aan Jaarplan ASVZ 2016 Zorg pakken we samen aan Jaarplan ASVZ 2016 eenvoudige versie Dit is het jaarplan van ASVZ. Hierin schrijft ASVZ op wat we in 2016 gaan doen, en wat beter of anders kan in de zorg. Het

Nadere informatie

Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015. Inleiding

Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015. Inleiding Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015 Inleiding Over 3 maanden is het Odensehuis al weer een jaar open. We beginnen goed op gang te komen. Het is duidelijk dat er behoefte is aan

Nadere informatie

jan-mrt 2011 Contactenkrant Samen boodschappen doen op de markt? Wie fietst er ook graag? Ik zoek een kaartmaatje

jan-mrt 2011 Contactenkrant Samen boodschappen doen op de markt? Wie fietst er ook graag? Ik zoek een kaartmaatje jan-mrt 2011 Contactenkrant Wie vindt het leuk om samen af en toe te koken? Wie wil samen met mij gaan wandelen? Samen zwemmen? Samen boodschappen doen op de markt? Ik zoek een kaartmaatje Gezocht: vriend(in)

Nadere informatie

Thuis in de Hoeksche Waard

Thuis in de Hoeksche Waard 1 Thuis in de Hoeksche Waard 2 De rust en ruimte van de Hoeksche Waard is onze plek, ons thuis. Hier betekenen wij al bijna vijftig jaar met kleinschalige zorg iets groots in het persoonlijke leven van

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen Hoofdstuk 2 Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen 48 Gangbare uitdrukkingen bij contact maken en onderhandelen De meeste zinnen die in dit overzicht staan, zijn formeel. U kunt deze

Nadere informatie

Ondersteuning en ondersteuningsplan.

Ondersteuning en ondersteuningsplan. Definitieve versie. Mei 2011. Emoties en hersenletsel horen bij elkaar. Het hebben van niet aangeboren hersenletsel roept emoties op. Emoties als woede, verdriet en angst. Cliënten van de Mantelmeeuw moeten

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Voorwoord. Harry Vogelaar, Bestuurder van Syndion

Voorwoord. Harry Vogelaar, Bestuurder van Syndion JAARVERSLAG 2013 Voorwoord Schouder aan schouder 2013 was voor Syndion een jaar waarin veel veranderde. Binnen Syndion werden er plannen gemaakt en uitgevoerd, om klaar te zijn voor de veranderingen buiten

Nadere informatie

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Ondersteuning en hulp in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Voorwoord Dichtbij, bereikbaar en aanspreekbaar Het klinkt zo vanzelfsprekend en simpel: biedt mensen ondersteuning en hulp dichtbij, in

Nadere informatie

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken (in)formatieblad - eenvoudig verteld Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken november 2014 2 De Wet maatschappelijke ondersteuning 13 Ben je ouder dan 18 jaar? Woon je in je eigen

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

nummer 17 oktober 2014 praten met Dave van der Neut

nummer 17 oktober 2014 praten met Dave van der Neut nummer 17 oktober 2014 praten met Dave van der Neut de redactie van de cliënten-raad-krant bestaat uit: Arco Boogaard Adrie de Bruijn cliëntenraad functionaris de Waaier + de Schelp medezeggenschap Anita

Nadere informatie

De nieuwsbrief zal ook op onze website www.casparuscollege.nl worden geplaatst.

De nieuwsbrief zal ook op onze website www.casparuscollege.nl worden geplaatst. Nieuwsbrief Schooljaar 2015-2016, nr. 1 september 2015 Geachte ouder(s) en/of verzorger(s), Voor u ligt de Nieuwsbrief van september 2015. In deze nieuwsbrief: Van de directeur Nieuws van de Ouderraad

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Gewoon meedoen! www.estinea.nl

Gewoon meedoen! www.estinea.nl Gewoon meedoen! Hoe wil jij meedoen? Dat vragen we aan iedereen die bij Estinea komt voor ondersteuning bij wonen, werken of leren. Meedoen in de samenleving - op je eigen niveau en je eigen manier - levert

Nadere informatie

Nieuwsbrief 14, september 2010

Nieuwsbrief 14, september 2010 Stichting WoonMere Nieuwsbrief 14, september 2010 Redactie: Mariska Elfrink Hallo allemaal, Eindelijk is het dan gebeurt: we zijn verhuist naar ons eigen appartement! Inmiddels wonen we hier alweer een

Nadere informatie

Passend Vertrouwd Dichtbij. Dagbesteding

Passend Vertrouwd Dichtbij. Dagbesteding Passend Vertrouwd Dichtbij Dagbesteding Werk is voor veel mensen een belangrijk deel van hun leven. Het draagt bij aan een zinvolle daginvulling, voldoening, een gevoel van eigenwaarde en sociale contacten.

Nadere informatie

nieuwsbrief We zullen doorgaan Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Maart 2012

nieuwsbrief We zullen doorgaan Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Maart 2012 Maart 2012 We zullen doorgaan In deze nieuwsbrief een nieuw gezicht: Diana Davelaar. Diana is de opvolger van Patrick Veenendaal. Patrick moest om gezondheidsredenen stoppen. Diana heeft in oktober het

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

nummer 11 april 2013 Jan Hanse aan het woord Hoe gaat het verder met de medezeggenschap?

nummer 11 april 2013 Jan Hanse aan het woord Hoe gaat het verder met de medezeggenschap? nummer 11 april 2013 Jan Hanse aan het woord Hoe gaat het verder met de medezeggenschap? de redactie van de cliënten-raad-krant bestaat uit: Arco Boogaard cliëntenraad de Waaier + de Schelp Anita van Dinteren

Nadere informatie

Pleyade. Algemene informatie. www.pleyade.nl

Pleyade. Algemene informatie. www.pleyade.nl Pleyade Algemene informatie www.pleyade.nl Zorg voor elkaar Pleyade is gespecialiseerd in zorg voor mensen van 55 jaar en ouder in de regio Arnhem. Als geen ander kunnen wij anticiperen op de veranderingen

Nadere informatie

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Dia 1: Hallo allemaal en welkom bij mijn presentatie. Ik heb onderzoek gedaan bij Moestuin d n Erpel in Someren.

Nadere informatie

Jolanda Geerssen, projectleider Op de kaart. Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Nieuwsbrief september 2011

Jolanda Geerssen, projectleider Op de kaart. Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Nieuwsbrief september 2011 Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Nieuwsbrief september 2011 Langzaam over naar een volgende fase De laatste tijd zie ik steeds vaker het Engelse woordje slow toegevoegd aan allerlei

Nadere informatie

32 Kwaliteitsbevordering

32 Kwaliteitsbevordering DC 32 Kwaliteitsbevordering 1 Inleiding In dit thema gaan we in op de begrippen kwaliteit, kwaliteitszorg en kwaliteitsbeleid. Het zijn onderwerpen die niet meer weg te denken zijn uit het Nederland van

Nadere informatie

&Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN

&Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN &Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN & & VOLWASSENEN Ondersteuning voor mensen met een beperking Heb je een beperking of heeft je zoon of dochter een beperking? Dan is wat ondersteuning soms erg welkom. Ons Tweede

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Wonen, dagbehandeling en ontwikkeling voor slechtziende en blinde kinderen en jongeren

Wonen, dagbehandeling en ontwikkeling voor slechtziende en blinde kinderen en jongeren Wonen, dagbehandeling en ontwikkeling voor slechtziende en blinde kinderen en jongeren Op weg naar zelfstandigheid Onze dochter heeft een visuele beperking en een ontwikkelingsachterstand. Kan ze een paar

Nadere informatie

HELPENDE HANDEN DORDRECHT

HELPENDE HANDEN DORDRECHT NIEUWSBRIEF Jaargang 4, nummer 13 HELPENDE HANDEN DORDRECHT Stand van zaken: In de afgelopen periode viel 2 e Pinksterdag en dit was de laatste vrije dag tot aan de zomerperiode. Voor de leerlingen jammer

Nadere informatie

VERSLAG van de vergadering van de Centrale Cliëntenraad

VERSLAG van de vergadering van de Centrale Cliëntenraad VERSLAG van de vergadering van de Centrale Cliëntenraad Datum: 10 oktober 2014 Tijd: 09.30 uur Locatie: Vergaderzaal 2 ABC Aanwezig: dhr. Pastoor, dhr. De Vries, dhr. Winters, mw. Hoogvliet, mw. Kamman,

Nadere informatie

Plezier! Netwerken. Verhuizen. Nebula. Daelzicht Inspiratiedagen. Jaargang 4 Nummer 1 mei 2014. Voor mensen die plezier hebben in hun leven!

Plezier! Netwerken. Verhuizen. Nebula. Daelzicht Inspiratiedagen. Jaargang 4 Nummer 1 mei 2014. Voor mensen die plezier hebben in hun leven! Plezier! Voor mensen die plezier hebben in hun leven! Jaargang 4 Nummer 1 mei 2014 Netwerken Verhuizen Nebula Daelzicht Inspiratiedagen Plezier is het cliëntenblad van Daelzicht www.daelzicht.nl/plezier

Nadere informatie

Bij ons draait het om u.

Bij ons draait het om u. Bij ons draait het om u. En om de mensen die voor u belangrijk zijn. Als u wilt, kunnen wij u en uw naasten ondersteunen. Bijvoorbeeld met goede zorg, hulp bij het huishouden of een personenalarm. En alles

Nadere informatie

Samenwerken èn netwerken

Samenwerken èn netwerken Samenwerken èn netwerken Stappenplan voor versterken van zelforganisaties Auteurs Saskia van Grinsven en Jamila Achahchah Fotografie: Guillermo Dazelle MOVISIE Juni 2012 Inleiding Voor je ligt een stappenplan

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk bij Doras

Vrijwilligerswerk bij Doras Welzijn Ouderen Thuisadministratie Vrijwilligerswerk bij Doras Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u! Doras Maatschappelijke dienstverlening Amsterdam-Noord Vrijwilligerswerk bij Doras Doras

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Ertoe Doen. Vania werkt in het restaurant. Nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer. Uitgave 7 augustus 2014

Ertoe Doen. Vania werkt in het restaurant. Nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer. Uitgave 7 augustus 2014 Uitgave 7 augustus 2014 Ertoe Doen Nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer Vania werkt in het restaurant > Veranderingen in de zorg > Wandelen tijdens de Nijmeegse 4daagse > Maak je eigen zomercocktail

Nadere informatie

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Dit zijn wij we zijn er voor jou!

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Dit zijn wij we zijn er voor jou! Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking Dit zijn wij we zijn er voor jou! Graag stellen we ons voor! Careander ondersteunt mensen met een verstandelijke beperking op het gebied

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Iedereen heeft een verhaal

Iedereen heeft een verhaal informatie voor jongeren Iedereen heeft een verhaal > Goed om te weten als je tijdelijk naar JJC gaat Iedereen heeft een eigen verhaal. Veel verhalen gaan over waarom het niet allemaal gelopen is zoals

Nadere informatie

Harry woont nu op zichzelf. Uitgave 8 november 2014 Ertoe Doen Nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer

Harry woont nu op zichzelf. Uitgave 8 november 2014 Ertoe Doen Nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer Uitgave 8 november 2014 Ertoe Doen Nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer Harry woont nu op zichzelf > www.hoeverandertmijnzorg.nl > Recept voor heerlijke speculaas > Fer en Wilma enthousiast over

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

ertoe doen Pameijer wenst jou een goed 2014! nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer uitgave 05 december 2013

ertoe doen Pameijer wenst jou een goed 2014! nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer uitgave 05 december 2013 uitgave 05 december 2013 ertoe doen nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer Pameijer wenst jou een goed 2014! > Samen duurzaam. Hoe bespaar jij energie? > Het Pameijer Kompas: de gedragscode voor

Nadere informatie

september 2014 Uit de directiekamer

september 2014 Uit de directiekamer september 2014 Uit de directiekamer De eerste nieuwsbrief van dit jaar en ook de eerste nieuwsbrief van mijn hand. Allereerst wil ik jullie allemaal hartelijk bedanken voor het ontzettend warme welkom!

Nadere informatie

nummer 23 april 2016 praten met Elfrieda Peetoom cliënt-begeleider Waarom mag ik alleen koffie wanneer we met z n allen koffie drinken?

nummer 23 april 2016 praten met Elfrieda Peetoom cliënt-begeleider Waarom mag ik alleen koffie wanneer we met z n allen koffie drinken? nummer 23 april 2016 praten met Elfrieda Peetoom cliënt-begeleider Waarom mag ik alleen koffie wanneer we met z n allen koffie drinken? de redactie van de cliënten-raad-krant bestaat uit: Arco Boogaard

Nadere informatie

Of misschien zoek je een leuke werkplek of dagbesteding voor jezelf of voor een familielid. Of je wilt iets zinnigs doen in je vrije tijd.

Of misschien zoek je een leuke werkplek of dagbesteding voor jezelf of voor een familielid. Of je wilt iets zinnigs doen in je vrije tijd. Welkom bij De Zijlen Wie wil het niet? Wonen in een prettig dorp of in een leuke buurt. Waar je kunt zijn wie je bent en je leven kunt leiden zoals dat bij jou past. Waar je meedoet aan dat wat er om je

Nadere informatie

Jaarverslag Zeggenschap

Jaarverslag Zeggenschap Jaarverslag Zeggenschap 2013 1 Odion, december 2013 hallo Hallo, Hier het jaarverslag zeggenschap van Odion. In dit verslag breng ik jullie jaarlijks op de hoogte van al het nieuws over zeggenschap van

Nadere informatie

ONDERSTEUNING VAN MENSEN MET EEN LICHAMELIJKE HANDICAP EN/OF NIET-AANGEBOREN HERSENLETSEL

ONDERSTEUNING VAN MENSEN MET EEN LICHAMELIJKE HANDICAP EN/OF NIET-AANGEBOREN HERSENLETSEL Ondersteuning bij wonen ONDERSTEUNING VAN MENSEN MET EEN LICHAMELIJKE HANDICAP EN/OF NIET-AANGEBOREN HERSENLETSEL Voorpagina: Kjerke de Vries: Ik heb niet erg veel hulp nodig. Daarom verhuis ik van een

Nadere informatie

met de wmo doet iedereen gewoon mee

met de wmo doet iedereen gewoon mee De Wet maatschappelijke ondersteuning eenvoudig verteld Dit boekje met informatie over de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) legt de belangrijkste onderdelen van de Wmo uit. Wilt u meer weten over

Nadere informatie

DRUK ALARM VOOR DE BRANCHE GEHANDICAPTENZORG. Beleving. van werkdruk

DRUK ALARM VOOR DE BRANCHE GEHANDICAPTENZORG. Beleving. van werkdruk WERK DRUK Beleving van werkdruk ALARM VOOR DE BRANCHE GEHANDICAPTENZORG B E L E V I N G V A N W E R K D R U K 5 B E L E V I N G V A N W E R K D R U K Doel: In te vullen door: De beleving van werkdruk en

Nadere informatie

JIJ ÈN JOUW ZORGPLAN. Rapport over de toetsing van zorgplannen. Uitgevoerd en opgeschreven door Stef Harweg en Antoinette Meys

JIJ ÈN JOUW ZORGPLAN. Rapport over de toetsing van zorgplannen. Uitgevoerd en opgeschreven door Stef Harweg en Antoinette Meys JIJ ÈN JOUW ZORGPLAN Rapport over de toetsing van zorgplannen Uitgevoerd en opgeschreven door Stef Harweg en Antoinette Meys Jij èn jouw zorgplan 01-09-2014 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Het onderzoek 4

Nadere informatie

Passend, vertrouwd, dichtbij

Passend, vertrouwd, dichtbij Wmo krant Nummer 2 voor cliënten van Syndion voor ouders / vertegenwoordigers Passend, vertrouwd, dichtbij Al een paar jaar staan op folders van Syndion de woorden Passend, Vertrouwd, Dichtbij. Waarom

Nadere informatie

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL CHATTEN verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL Stotteren Kom op, Roy. Het is allang tijd. De leraar informatica legt een hand op Roys schouder. Maar Roy kijkt niet op of om. Hij zit achter de fijnste computer

Nadere informatie

REINAERDE Reinaerde Kijker

REINAERDE Reinaerde Kijker REINAERDE Reinaerde Kijker 2 REINAERDE IN DE KIJKER Wat is een mentor, bewindvoeder of curator? Dik zoekt het uit. 4 BEN IK IN BEELD!? Op 5 november was de centrale cliëntenraad in beeld. Verslag van een

Nadere informatie

Over jou, over ons. Het beste uit jezelf

Over jou, over ons. Het beste uit jezelf Over jou, over ons. Het beste uit jezelf Wij zijn Philadelphia. Wie ben jij? Dit boekje vertelt je over Philadelphia. Over wie wij zijn. Over wat we doen. Over ons werk voor mensen als jij. Zo kun jij

Nadere informatie

Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers

Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers 0 Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers Workshops en bijeenkomsten Individuele begeleiding Mantelzorg, wat is dat? Je bent mantelzorger wanneer je de zorg voor een familielid of een bekende

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Inleiding Voor u ligt het rapport met de uitkomst van de tevredenheidsmeting uitgevoerd door de afdeling BK&I van ZhgN onder deelnemers

Nadere informatie

meepraten bij nieuwbouw, verbouw en verhuizing

meepraten bij nieuwbouw, verbouw en verhuizing 1 meepraten bij nieuwbouw, verbouw en verhuizing Sociaal statuut cliënten Cello, versie voor cliënten 2 In dit boekje staat informatie over meedenken en meepraten als er in jouw woning wat verandert. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

JE ONTMOET ELKAAR BIJ COFFYN. Werk voor mensen met een (arbeids)handicap

JE ONTMOET ELKAAR BIJ COFFYN. Werk voor mensen met een (arbeids)handicap JE ONTMOET ELKAAR BIJ COFFYN Werk voor mensen met een (arbeids)handicap JE ONTMOET ELKAAR BIJ COFFYN Koffiehuis & branderij Coffyn is al jaren een geliefde plek in Nijmegen. Gasten komen bij Coffyn genieten

Nadere informatie

Rianne haalt haar hand door Jochems haar terwijl ze naar de kamer loopt. Kijk eens wie we daar hebben? roept ze als ze uit het raam kijkt.

Rianne haalt haar hand door Jochems haar terwijl ze naar de kamer loopt. Kijk eens wie we daar hebben? roept ze als ze uit het raam kijkt. Hoofdstuk 1 Zullen we deze ballonnen nog aan de lamp hangen? Vragend kijkt Rianne Jochem aan. Is goed, mompelt haar stiefbroertje zacht. Hé, wat is er? vraagt Rianne verbaasd. Vind je de slingers niet

Nadere informatie

Nieuwsbrief 12. Een spannend weekend met de toekomstige WoonMeerders bij het korps Commando s in Waspik

Nieuwsbrief 12. Een spannend weekend met de toekomstige WoonMeerders bij het korps Commando s in Waspik Stichting WoonMere Nieuwsbrief 12 Het weekendje met de Korps Commando s Wat ik in de vorige nieuwsbrief al vertelde, zijn alle toekomstige bewoners van WoonMere in het weekend van 15, 16 en 17 mei met

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

De Winckelsteegh. voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap

De Winckelsteegh. voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap De Winckelsteegh voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap Maak kennis met De Winckelsteegh Wil je deze brochure lezen in eenvoudige taal? Zoek de plaatjes van het vergrootglas. Daaronder staan

Nadere informatie

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?"

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent? Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer "Welkom:..." Introductiefase: 1. "We gaan vandaag proberen te voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?" 3. Discussie:...

Nadere informatie

Rijslag 15-21 * 2587 BB Den Haag * 070-355 84 54 * info@hetvolleleven.nl * www.hetvolleleven.nl

Rijslag 15-21 * 2587 BB Den Haag * 070-355 84 54 * info@hetvolleleven.nl * www.hetvolleleven.nl NIEUWSFLITS 31e jaargang / Nummer 11 / 9 februari 2016 Rijslag 15-21 * 2587 BB Den Haag * 070-355 84 54 * info@hetvolleleven.nl * www.hetvolleleven.nl Agenda Belangrijke data vr 19.02.2016 Margedag: alle

Nadere informatie

Micha kijkt Ruben aan. Hij trekt een gek gezicht. Micha houdt niet van puzzelen, want de puzzels die oma maakt, zijn altijd heel erg moeilijk.

Micha kijkt Ruben aan. Hij trekt een gek gezicht. Micha houdt niet van puzzelen, want de puzzels die oma maakt, zijn altijd heel erg moeilijk. 1. Puzzelen Wie er het eerst is! Micha staat bij het schoolhek. Hij krijgt een harde klap op zijn schouder van Ruben, zijn grote broer. Oké. Micha is wel in voor een wedstrijdje. Hij begint meteen te rennen,

Nadere informatie

Jaargang 3 nr. 10 5 juni 2015. = Kind op Maandag. Carrousel Nieuws. Agenda

Jaargang 3 nr. 10 5 juni 2015. = Kind op Maandag. Carrousel Nieuws. Agenda Jaargang 3 nr. 10 5 juni 2015 = Kind op Maandag Week 24: 8 14 juni Uitgeblust? 1 Koningen 19 Alle mensen hebben kunnen zien dat de Heer God is, zelfs koning Achab. Maar koningin Izebel is boos, zij wil

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Het beste uit jezelf

Het beste uit jezelf Het beste uit jezelf 2 3 Met elkaar bouwen aan het Huis van Philadelphia Philadelphia wil dat mensen met een beperking gelukkig kunnen zijn en het beste uit zichzelf kunnen halen. Daarom doen we ons werk

Nadere informatie

Elke dag beter. Kwaliteit in de gehandicaptenzorg Cliëntenversie Visiedocument 2.0. November 2014. elke dag beter_biwerk_def.indd 1 04-11-14 14:20

Elke dag beter. Kwaliteit in de gehandicaptenzorg Cliëntenversie Visiedocument 2.0. November 2014. elke dag beter_biwerk_def.indd 1 04-11-14 14:20 Elke dag beter Kwaliteit in de gehandicaptenzorg Cliëntenversie Visiedocument 2.0 November 2014 elke dag beter_biwerk_def.indd 1 04-11-14 14:20 Inhoud Inleiding 3 1 Wat is goede gehandicaptenzorg? 4 2

Nadere informatie

REINAERDE Reinaerde Kijker

REINAERDE Reinaerde Kijker REINAERDE Reinaerde Kijker 2 REINAERDE IN DE KIJKER Vragen voor het WMO loket 4 BEN IK IN BEELD!? De WMO voor ambulante begeleiding 5 RICHARD REIST ROND Anton Maas neemt afscheid van Reinaerde 7 ONDER

Nadere informatie

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN AMIGA4LIFE Hooggevoelig, wat is dat? 7-10 jaar WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN 1 voorlichtingsbrochure hooggevoeligheid - www.amiga4life.nl Ik heb een talent! Ik kan goed

Nadere informatie

5. Bejegening en doorvragen

5. Bejegening en doorvragen 5. Bejegening en doorvragen 51 Voor de trainer Er bestaan uitgebreide scholingsprogramma s gericht op bejegening en omgang met mensen met NAH en hun naasten. Zie ook de verwijzingen achter in dit boekje.

Nadere informatie

Gebruikersgids jeugdigen met een licht verstandelijke beperking. Algemene informatie Informatie per zorgzwaartepakket (ZZP)

Gebruikersgids jeugdigen met een licht verstandelijke beperking. Algemene informatie Informatie per zorgzwaartepakket (ZZP) Gebruikersgids jeugdigen met een licht verstandelijke beperking Algemene informatie Informatie per zorgzwaartepakket (ZZP) Inhoud Samenvatting 3 Over welke problemen gaat het? 3 Voorbeelden 3 Welke hulp

Nadere informatie

vanuit ieders mogelijkheden daar waar nodig gewoon samen Denkt mee Doet mee Gewoon samen

vanuit ieders mogelijkheden daar waar nodig gewoon samen Denkt mee Doet mee Gewoon samen vanuit ieders mogelijkheden daar waar nodig gewoon samen Denkt mee Doet mee Gewoon samen Uw opgave is ons uitgangspunt: doelgericht, met de focus op zelfredzaamheid en de eigen kracht van mensen met een

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Perspectief op gewoon leven. Wat we leren van evaluaties

Perspectief op gewoon leven. Wat we leren van evaluaties Perspectief op gewoon leven Wat we leren van evaluaties Stichting Perspectief, juni 2005 Aanleiding De LFB komt op voor de belangen van mensen met een verstandelijke beperking. De LFB heeft de ervaring

Nadere informatie

De Driestroom Begeleiding bij zelfstandig wonen

De Driestroom Begeleiding bij zelfstandig wonen De Driestroom voor mensen met een verstandelijke beperking Begeleiding bij zelfstandig wonen Begeleiding bij zelfstandig wonen Woont u zelfstandig of wilt u zelfstandig gaan wonen? Heeft u daar begeleiding

Nadere informatie

Verslag onderzoek Wat Werkt - deel 3

Verslag onderzoek Wat Werkt - deel 3 Verslag onderzoek Wat Werkt - deel 3 ideeën van familie en bekenden bij het geven van steun Ervaringen en ideeën van familie en bekenden bij het geven van steun Jos de Kimpe Carlijn Nieuwenhuis FEBRUARI

Nadere informatie

MEE: PARTNER IN HET CJG

MEE: PARTNER IN HET CJG 1e kwartaal 2016 MEE: PARTNER IN HET CJG MEE ondersteunt mensen met een beperking zodat zij mee kunnen doen in de samenleving. Wij helpen iedereen (weer) grip op hun leven te krijgen, onder andere door

Nadere informatie