Verslaglegging: Expertmeeting Gedwongen Uithuwelijking en Achterlating. 16 Juni 2010, Stadhuis Rotterdam

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verslaglegging: Expertmeeting Gedwongen Uithuwelijking en Achterlating. 16 Juni 2010, Stadhuis Rotterdam"

Transcriptie

1 Verslaglegging: Expertmeeting Gedwongen Uithuwelijking en Achterlating, Stadhuis Rotterdam

2 1. Aanwezigen Deelnemers expertmeeting Elly Ammerlaan (directeur Stichting Islam en Dialoog) Mohammed Aamri (bruggenbouwer politie Rotterdam Rijnmond) Khadija Arib (lid van de Tweede Kamer, PvdA) Dr. Edien Bartels (Vrije Universiteit Amsterdam) Fadma Bouchataoui (beleidsmedewerker COS Zuid Holland) Naima Dali (maatschappelijk werkster) Sinan Evsen (adjunct-directeur Islam en Dialoog) Bert Groen (senior consultant Movisie) Margalith Kleijwegt (schrijfster van het boek Sofia, werkt voor Vrij Nederland) Martijn de Koning (Universiteit Nijmegen) M.A. Koutet (bruggenbouwer politie Rotterdam Rijnmond) Jantine Kriens (Wethouder Rotterdam, PvdA) Sharida Noormohamed (Boomerang communicatietrainingen, fractievolger PvdA Rotterdam) Mustafa Okcuoglu (raadslid Den Haag, PvdA) Karima Ouchan (schrijfster) Sjoerd Top (commissaris Politie Rotterdam Rijnmond) Oka Storms (Vrije Universiteit Amsterdam) Joke Verkuijlen (Stichting Steun Remigranten Landelijke Werkgroep Mudawwanah) Drs. Marianne Vorthoren (senior beleids- en communicatiemedewerker Spior) PvdA Rotterdam Mustapha Akchich (deelraadslid Delfshaven, avondvoorzitter) Fouad el Haji (raadslid) Peter van Heemst (raadslid) Marco Heijmen (raadslid) Fadoua Oilad adj Amar (fractiemedewerker, ondersteuning) Fatima Talbi (organiserend raadslid) Evert Verkade (fractiemedewerker, verslaglegging) Peggy Wijntuin (raadslid) 2. Inleiding en Opbouw In het onderstaande verslag wordt de kern uiteen gezet van de expertmeeting over gedwongen uithuwelijking en achterlating, die op 16 juni 2010 in het Stadhuis van Rotterdam plaatsvond. De gedachtelijn van de diverse voordrachten worden weergegeven, de kernpunten uit het discussiegedeelte worden aangestipt. Het verslag wordt afgesloten met een samenvatting van de belangrijkste punten die tijdens de expertmeeting naar voren zijn gekomen. Waar nodig worden de gebruikte praktijkvoorbeelden ook in de verslaglegging gehanteerd. De focus van het verslag ligt echter op de achterliggende inhoud, omdat de ervaring leert dat praktijkvoorbeelden eerder in volledige dan in beknopte vorm tot hun recht komen. De inhoud van dit verslag is als volgt ingedeeld: 3. Introductie Fatima Talbi pag Voordracht Margalith Kleijwegt pag Voordracht Jantine Kriens pag Voordracht Edien Bartels en Oka Storms pag Voordracht Sjoerd Top pag Kort vragenrondje naar aanleiding van de voordrachten pag Discussiegedeelte (na de pauze) pag Kernpunten in samenvatting pag Afsluiting Fatima Talbi pag. 7 2

3 3. Introductie Fatima Talbi: Ieder meisje is er één te veel Rotterdams gemeenteraadslid Fatima Talbi (PvdA) bedankt alle aanwezigen voor hun komst. De animo voor vanavond laat zien dat gedwongen uithuwelijking een onderwerp is dat sterk leeft. Het feit dat er nog steeds meisjes zijn die niet terugkomen van hun zomervakantie, toont de relevantie van het onderwerp aan. Fatima Talbi vertelt over haar eigen ervaringen met het onderwerp, in dagelijks werk als hulpverlener bij Humanitas. Die ervaringen doen haar het hart vasthouden. Zij wijst op de moeilijke positie van sommige meisjes, die worstelen met familiedruk en de mogelijke consequenties van verstoting. Zij illustreert dit probleem aan de hand van een aantal schrijnende praktijkvoorbeelden. Fatima Talbi ziet gedwongen uithuwelijking en achterlatingen als complex problemen met diverse achtergronden. Zij ziet een grote rol weggelegd voor de eigen gemeenschappen. Juist daar is een deel van de oplossing van het probleem terug te vinden. Verder hoopt zij van de aanwezigen te horen wat de rol van de politiek zou kunnen en moeten zijn. Zijn we op de goede weg? Brengen maatregelen, zoals de preventieve huwelijkscontracten, iets in beeld? Moeten we andere middelen bedenken? Of moet de politiek zich juist afzijdig houden? 4. Voordracht Margalith Kleijwegt Margalith Kleijwegt (Vrij Nederland, schrijfster van het boek Sofia ) is blij met de uitnodiging voor de expertmeeting. Het organiseren van dit soort bijeenkomsten is fantastisch, omdat een brede en uitvoerige discussie over dit probleem uiteindelijk tot de oplossing kan leiden. In haar voordracht besteedt Margalith Kleijwegt aandacht aan Sofia, het hoofdpersonage uit haar boek. Sofia is een meisje dat graag een goede dochter wil zijn, maar ook zelf haar keuzes en beslissingen wil maken. Individuele keuzevrijheid staat dus centraal. Doen wat je zelf wilt, is het motto. Voor Sofia leidt deze keuzevrijheid echter tot een onmogelijke positie en een grote mate van eenzaamheid als zij wil gaan trouwen met haar Nederlandse vriend. Iets wat voor haar ouders onacceptabel is. Trouwen met een Nederlandse man betekent dat Sofia compleet wordt afgesneden van haar achtergrond en verstoten wordt uit haar familie. Een keuze tussen familie en vriend is eigenlijk onmogelijk te maken. Iets wat zich ook tijdens het huwelijk van Sofia manifesteerde en voor haar man zeer lastig te begrijpen viel. Tegelijkertijd bespreekt Margalith Kleijwegt in haar voordracht de positie van de ouders van Sofia en het dilemma waarmee deze ouders worden geconfronteerd worden. Zij heeft in zekere mate ook begrip voor dit dilemma, als de culturele achtergrond van de ouders in beschouwing wordt genomen. Ouders zijn over het algemeen van goede wil en hebben het beste met hun kind voor. Maar in dit geval wordt deze houding beperkt door een, vanuit de culturele achtergrond vormgegeven, grens of norm. Dit terwijl jongeren er juist om bekend staan de grenzen van hun ouders te overschrijden. Hoe dit probleem te tackelen? Margalith Kleijwegt accentueert dat kleine dingetjes het verschil kunnen maken. Ondersteuning op het gebied van taal of begeleiding bij de studie kan meisjes ontlasten en de ruimte geven om de dialoog met hun ouders aan te gaan. Vooral de outreach naar ouders om dit probleem bespreekbaar te maken, is cruciaal. 5. Voordracht Jantine Kriens Jantine Kriens (wethouder Rotterdam) besteedt in haar voordracht aandacht aan wat er in Rotterdam gedaan is op het gebied van gedwongen uithuwelijking en achterlating en waarom dit gedaan is. Als eerste benadrukt zij de connectie tussen een aanpak op het gebied van gedwongen uithuwelijking en een aanpak op het gebied van huiselijk geweld. 3

4 De Meldcode Huiselijk Geweld, die door 100 instellingen wordt gehanteerd, geeft het signaal af dat geweld niet normaal is en het melden van geweld juist wel. In 2009 kwamen er 7000 meldingen binnen. Een melding vormt het startpunt van communicatie, actie en een zoektocht naar de juiste manier van handelen. Via de melding worden meer complexe en verdiepte probleemlagen ontdekt, zoals in tweede instantie eergerelateerd geweld en in derde instantie een gedwongen huwelijk. Eergerelateerd geweld wordt immers vaak veroorzaakt door een gedwongen huwelijk of een niet-gekozen relatie. In die zin kan een gedwongen huwelijk gezien worden als de bron van verdergaande problematiek en dient een aanpak ingebed te worden in de aanpak van huiselijk geweld. Wat moet de rol van de overheid bij deze aanpak zijn? De overheid stelt normen en grenzen, een ultimum remedium, maar gaat nooit in de schoenen van de gemeenschap zelf staan. De norm betreft in dit geval individuele keuzevrijheid. De daad die hier in Rotterdam aan verbonden is, betreft het opstellen van een lijst met meisjes die niet van hun zomervakantie zijn teruggekeerd. In 2009 ging het om 15 meisjes, die inmiddels allemaal terug zijn. Bemiddelen, overtuigen en confronteren vormen de steekwoorden van de aanpak. In 2010 wordt de campagne herhaald om de norm opnieuw in de publiciteit te brengen. Een tweede daad krijgt gestalte via de preventieve huwelijkscontracten. Deze contracten betreffen enerzijds een communicatiemiddel en een deel van de aanpak aan de voorkant. Preventieve huwelijkscontracten kunnen in die zin gerelateerd worden aan de Forced Marriage Unit (FMU) in Engeland. 1 Anderzijds wordt er nog steeds gestreden voor de juridische status van de preventieve huwelijkscontracten. Tot slot kan gesteld worden dat het probleem van gedwongen uithuwelijking te maken heeft met de geslotenheid van systemen. Hoe meer controle en hoe meer geslotenheid, des te pregnanter het probleem zich manifesteert. Religie vormt geen onderdeel van deze stelling, maar speelt er wel een rol in. Een aanpak moet gestoeld zijn op preventie via gesprekken in gezinnen en gesprekken in gemeenschappen. Dit is de context van waaruit gewerkt wordt. 6. Voordracht Edien Bartels en Oka Storms Edien Bartels en Oka Storms (Vrije Universiteit) hebben in 2005 en 2008 onderzoek gedaan op het gebied van gedwongen uithuwelijking en achterlatingen in verschillende gemeenschappen en groeperingen. Een aantal differentiaties in de discussie zijn op z n plaats. Bij een wetenschappelijke kijk dient er onderscheid aangebracht te worden tussen gedwongen uithuwelijking en uithuwelijking. Ook vormen gedwongen uithuwelijking en keuzevrijheid een imperfecte tegenstelling. Dwang wordt gezien als een complex grijs gebied. Ook bij achterlatingen dient dit type differentiaties te worden aangebracht. Te denken valt aan situaties waarin het kind alleen of samen met haar moeder wordt achtergelaten. Edien Bartels en Oka Stroms dragen de casussen van Inaz en Khadija als praktijkvoorbeelden aan. Deze voorbeelden laten zien dat casussen altijd meerdere kanten kennen. Ook komen in de casussen meerdere organisaties naar voren. De FMU is al besproken, maar er valt ook te denken aan het Daphne project in Hamburg 2 of de SSR 3 in Marokko. Vooral het feit dat het probleem niet alleen in Nederland, maar ook in Marokko en in Europees verband dient te worden neergelegd, is in die zin relevant. Ondanks bovenstaande differentiaties zijn er altijd spanningen te constateren in de relaties tussen jongeren en ouderen. Spanningen die kunnen leiden tot gebrekkige en problematische communicatie. Enerzijds valt er te denken aan de ambivalente houding van jongeren, het feit dat

5 jongeren niet heel assertief nee zeggen, soms uithuwelijking ook wel spannend vinden en het gegeven dat jongeren een bepaalde mate van gezag en kennis bij hun ouders neerleggen. Anderzijds zitten ouders vaak tussen generaties in, een gedachtegang die aannemelijk wordt gemaakt door het feit dat ouders vaak makkelijk over het huwelijk gaan nadenken als hun eigen ouders zijn overleden. Tegelijkertijd zijn er ook een tweetal trends te ontwaren. Enerzijds blijkt dat gemengde huwelijken steeds vaker worden uitgesloten. Die uitsluiting is echter niet zozeer op etniciteit maar vooral op religie gebaseerd. Anderzijds neemt ook de voorkeur voor een partner uit het land van herkomst af. Een partner uit een andere cultuur halen wordt steeds vaker als complex, ingewikkeld en een grote verantwoordelijkheid gezien en om die reden raakt de optie uit de gratie. 7. Voordracht Sjoerd Top Sjoerd Top (Politie Rotterdam Rijmond) geeft in zijn voordracht aan dat de individuele verhalen meer kippenvel teweeg brengen dan de zakelijke cijfers. Hij geeft aan dat gedwongen uithuwelijking en achterlatingen voor de politie een belangrijk en moeilijke probleem vormt. Hij vraagt de aanwezigen naar de boodschap voor de politie, die in zijn ogen een cruciale functie heeft bij het signaleren en hulp kan bieden bij het terughalen van kinderen. Tegelijkertijd kan de politie op dit moment nog niet succesvol overgaan tot vervolging. 8. Kort vragenrondje naar aanleiding van de voordrachten 1. Tweede-Kamerlid Khadija Arib (PvdA) geeft aan dat zij schriftelijke vragen heeft gesteld over de situatie van Khadija. De politiek trekt in deze casus gezamenlijk op, landelijk zicht op de omvang van het probleem is dan ook wenselijk. Er moet oog zijn voor de eenzame emancipatiestrijd van meisjes. Hoe kunnen deze meisjes de steun van hulpverleners en omgeving krijgen? Hoe kunnen hulpverleners en scholen alert reageren op signalen? 2. Fatima Talbi heeft in de verhalen veel begrip terug gezien voor de positie van ouders. Ouders dienen niet als onmensen te worden weggezet. 3. Sharida Noormohamed geeft aan dat vooral het element van psychosociale druk relevant is. Meisjes verkeren in een positie waarin zij nee moeten zeggen tegen ouders, omgeving, religie, cultuur en samenleving. Dit betreft een enorme druk en niet alle meisjes zijn even weerbaar opgevoed. Er dient gewerkt te worden aan de band tussen ouders en jongeren om op die manier de mate van vertrouwen en de mate van weerbaarheid te vergroten. 4. Margalith Kleijwegt benadrukt eveneens het belang van een goede communicatie tussen jongeren en ouders in een levensfase waarin jongeren hun ouders voorbij schieten. 5. Peggy Wijntuin vraagt zich af in hoeverre het strafrecht een instrument kan vormen in een situatie. 9. Discussiegedeelte (na de pauze) Stelling 1: De overheid zou meer moeten doen om gedwongen uithuwelijking te voorkomen. 1. Marianne Vorthoren (Spior) legt het accent op preventie en het mobiliseren van de gemeenschap. Ouders moeten niet worden weggezet, maar mee worden gekregen. Het publiekpolitieke debat waarin ouders tegenover kinderen worden gezet, kan in die zin worden gehekeld. Spior gaat met imams, ouders en jongeren het gesprek aan over de eigen partnerkeuze. Religie wordt als perspectief gebruikt voor de doelgroep, de overheid hoeft dit perspectief niet te hanteren. 2. Fadma Bouchataoui (COS) ziet vooral een faciliterende rol voor de overheid weggelegd. De overheid kan informatie verstrekken over wetgeving. De mogelijkheid moet aan de 5

6 gemeenschap zelf worden gegeven om zodoende een oplossing van binnenuit te realiseren. 3. Joke Verkuijlen (SSR) benadrukt dat kennis over wetgeving mensen de kans geeft om voor zichzelf op te komen. 4. Bert Groen (Movisie) geeft aan dat via effectieve gegevensverzameling meer zicht kan ontstaan op het probleem. Hier ziet hij een rol voor de overheid weggelegd, omdat het informatiebeeld op dit moment nog te versnipperd is. Communicatie tussen kind en ouders dient in het licht van een systeemaanpak te worden vormgegeven. 5. M.A. Koutet (Politie Rijnmond) geeft aan dat er geïnvesteerd dient te worden in de bewustwording bij ouders. 6. Martijn de Koning (Universiteit Nijmegen) geeft aan dat het voor de overheid moeilijk ligt om religie in de oplossingsrichting te betrekken, aangezien hier zowel positieve als negatieve effecten aan verbonden zijn. 7. Jantine Kriens geeft aan dat de overheid altijd denkt vanuit de wet en in die zin theologische argumenten niet bruikbaar zijn. Wel kan de overheid organisaties stimuleren die het gesprek willen aanwakkeren in de eigen gemeenschap. 8. Khadija Arib geeft aan dat er ingezet dient te worden op een mentaliteitsverandering. Voor de korte termijn en de meisjes die nu klem zitten, is het strafrecht bruikbaar en kan het strafrecht een preventieve werking hebben. De achterliggende boodschap hierbij is dat het ouderlijk gezag niet absoluut is. (overgang naar stelling 2) Stelling 2: Ouders moeten strafrechtelijk vervolgd worden in het geval van gedwongen uithuwelijking van hun kind. 1. Peggy Wijntuin (PvdA gemeenteraadsfractie) vraagt zich af in hoeverre het strafrecht een instrument kan vormen in een situatie waarin de privé-situatie van ouders naar buiten worden gebracht. 2. Sjoerd Top benadrukt dat het strafrecht belangrijk is, maar vooral de samenwerking tussen organisaties het probleem kan tackelen. 3. Mohammed Aamri (Politie Rijnmond) geeft aan dat uit meldingen uit de regio Feyenoord Ridderster blijkt dat het juridisch kader vooralsnog nog niet goed genoeg is afgebakend. Achterlaten is niet strafrechtelijk vervolgbaar. De leerplicht wijst op het gezag van ouders, zeker in het geval van een dubbel paspoort. Aangiften kunnen door een gebrekkig juridisch kader niet in behandeling worden genomen en dit vormt een aandachtspunt. 4. Joke Verkuijlen benadrukt de traumatische gevolgen bij vrouw en kind bij achterlating en pleit voor sancties voor de man die vrouw en kind achterlaat. Zij haalt in dit verband het voorbeeld aan van een man, die zijn vrouw 3 keer had achtergelaten in het land van herkomst. Op geen van deze 3 acties volgde een sanctie. 5. Sharida Noormohamed wijst op het feit dat het strafrecht een problematischer hulpmiddel vormt bij uithuwelijking in vergelijking met achterlating, omdat de dwang achter de uithuwelijking zeer moeilijk is aan te tonen. 6. Martijn de Koning ziet het strafrecht vooral als een belangrijke norm en een belangrijk symbool. In de praktijk kan het problematisch werken en is het soms niet wenselijk om tot vervolging over te gaan. 7. Jantine Kriens geeft aan dat de horizontale relaties via het juridische kader beter in stelling kunnen worden gebracht. Op die manier kan in de gemeenschap het probleem getackeld worden en de zoektocht naar de oplossing starten. Bij deze oplossing dient zeker een gesprek aangegaan te worden over het grijze gebied rondom dwang. Over stelling 3 (Meisjes die risico lopen om uitgehuwelijkt te worden, moeten zelf ook verantwoordelijkheid nemen en tijdig hulp inschakelen) bestond bij de aanwezigen een grote mate van consensus. In de discussie werd eerder gefocust op hoe meisjes, die aan de bel trekken, verder ondersteund kunnen worden. 6

7 10. Kernpunten in samenvatting Een overzicht van de concluderende opmerkingen: Gedwongen uithuwelijking en achterlatingen kunnen gezien worden als gelaagde en complexe problemen met diverse achtergronden. Binnen het probleemgebied is er sprake van allerlei imperfecte tegenstellingen en grijze gebieden rondom concepten als dwang en uithuwelijking. Bij de oplossing van deze problemen is een grote rol weggelegd voor de eigen gemeenschap en staat dialoog tussen ouder en kind centraal. Politiek, politie en maatschappelijke organisaties kunnen een ondersteunde rol vervullen om de dialoog in gemeenschappen en gezinnen op gang te brengen. De outreach naar ouders kan hier een belangrijke pijler bij vormen. Het tot stand brengen van een mentaliteitsverandering vormt het uiteindelijke doel. De relatie tussen het juridisch kader en de horizontale relaties tussen organisaties & ouders en ouders & kinderen valt ambigu te noemen. Een manier om deze twee werelden met elkaar in overeenstemming te brengen kan geschieden door de horizontale relaties via het juridisch kader beter in stelling te brengen. 11. Afsluiting Fatima Talbi Fatima Talbi dankt iedereen voor zijn of haar aanwezigheid. Zij is van plan alles te laten bezinken en heeft de passie om hier echts iets mee te gaan doen. Vooral de sociale druk achter de problematiek houdt haar bezig en zij hoopt dat via de ontzenuwing van deze druk een oplossing voor gedwongen uithuwelijking en achterlating kan worden gecreëerd. 7

Verslaglegging: Expertmeeting: Achterlatingen en dwanghuwelijken. 1 Februari 2012, Stadhuis Rotterdam

Verslaglegging: Expertmeeting: Achterlatingen en dwanghuwelijken. 1 Februari 2012, Stadhuis Rotterdam Verslaglegging: Expertmeeting: Achterlatingen en dwanghuwelijken 1 Februari 2012, Stadhuis Rotterdam 1. Aanwezigen Aanwezigen: raadsleden/kamerleden - Fatima Kalai (gemeente Waddinxveen) - Allal Ennahachi

Nadere informatie

Verslaglegging Expertmeeting Rotterdams Respijthuis

Verslaglegging Expertmeeting Rotterdams Respijthuis Pagina 1 van 6 Verslaglegging Expertmeeting Rotterdams Respijthuis Datum: Maandag 27 januari 2014 11.30 13.30 uur Locatie: Stadhuis Rotterdam, kamer 7 1. Voorstelronde, welkomstwoord en inleiding door

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel: Amsterdam zegt Nee, tegen achterlating! GroenLinks Amsterdam 24 augustus 2012

Initiatiefvoorstel: Amsterdam zegt Nee, tegen achterlating! GroenLinks Amsterdam 24 augustus 2012 Initiatiefvoorstel: Amsterdam zegt Nee, tegen achterlating! GroenLinks Amsterdam 24 augustus 2012 Actualiteit De zomervakantie is voor velen een fijne periode, maar voor sommige Amsterdammers het begin

Nadere informatie

Ook u kunt vertrouwenspersoon zijn! Wilt u weten wat u te doen staat bij huwelijksdwang of achterlating? Informatiebrochure voor professionals

Ook u kunt vertrouwenspersoon zijn! Wilt u weten wat u te doen staat bij huwelijksdwang of achterlating? Informatiebrochure voor professionals Ook u kunt vertrouwenspersoon zijn! Wilt u weten wat u te doen staat bij huwelijksdwang of achterlating? Informatiebrochure voor professionals Signalen van huwelijksdwang, achterlating en (mogelijke) eerkwesties.

Nadere informatie

Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld?

Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld? Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld? ARTIKEL - 30 OKTOBER 2015 Het Platform Eer en Vrijheid organiseerde op 8 oktober een landelijke bijeenkomst over eergerelateerd geweld. Hilde Bakker (Kennisplatform

Nadere informatie

Kindermishandeling en het onderwijs

Kindermishandeling en het onderwijs 0900-1231230 Kindermishandeling en het onderwijs Belangrijke vindplaats Tijdsfactor Mate van contact Mate van professionaliteit Belangrijke bron van steun (beschermende factor) Belangrijke bron van informatie

Nadere informatie

Thomas Wormgoor (Transvisie Zorg), Ruth Kaufman (Tranvisie Zorg) en Hanneke Felten (Movisie), 2015

Thomas Wormgoor (Transvisie Zorg), Ruth Kaufman (Tranvisie Zorg) en Hanneke Felten (Movisie), 2015 Naam-titel Oefenen met casuïstiek Te gebruiken bij Handvatten bieden voor hulpverlening Inleiding Door te werken met casussen krijgen studenten inzicht in hun vaardigheid en houding m.b.t. de ondersteuning

Nadere informatie

Onderwerp Schriftelijke vragen ex art. 39 RvO over aanpak huwelijksdwang en achterlating

Onderwerp Schriftelijke vragen ex art. 39 RvO over aanpak huwelijksdwang en achterlating Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Schriftelijke vragen ex art. 39 RvO over aanpak huwelijksdwang en achterlating Programma / Programmanummer Dienstverlening & Burgerzaken / 1011 BW-nummer Portefeuillehouder

Nadere informatie

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen.

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. ADHD Wachtkamerspecial Onderbehandeling van ADHD bij allochtonen: kinderen en volwassenen N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. Inleiding

Nadere informatie

Onderwerp: Datum: Plaats: Samenwerking: Panelleden van de bijeenkomst: Beschrijving van de bijeenkomst

Onderwerp: Datum: Plaats: Samenwerking: Panelleden van de bijeenkomst: Beschrijving van de bijeenkomst Onderwerp: Voorlichting en discussiebijeenkomst over Eerwraak en zelfbeschikkingsrecht Datum: 21 mei 2007 Plaats: Bureau Jeugdzorg Noord-Holland in Haarlem Samenwerking: Stichting Verdwaalde Gezichten,

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Vrienden & Relaties

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Vrienden & Relaties MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Vrienden & Relaties s Avonds en in het weekend zit ik vaak alleen thuis. Ik bel dan wel eens met mijn vrienden, maar ze bellen me nooit terug. Ik heb verkering,

Nadere informatie

Gedwongen liefde Wees voorbereid en maak een noodplan! moviera

Gedwongen liefde Wees voorbereid en maak een noodplan! moviera Gedwongen liefde Wees voorbereid en maak een noodplan! moviera AANPAK HUISELIJK GEWELD Het is heftig wanneer je te maken krijgt met huwelijksdwang. Huwelijksdwang houdt in dat wanneer je niet met iemand

Nadere informatie

Huwelijksdwang en achterlating: PvdA plan van aanpak

Huwelijksdwang en achterlating: PvdA plan van aanpak Huwelijksdwang en achterlating: PvdA plan van aanpak 1 Voorwoord In verschillende migrantengemeenschappen in Nederland komen de verschijnselen huwelijksdwang en achterlating voor. Nog steeds worden kinderen

Nadere informatie

Families onder druk. Huiselijk geweld binnen Marokkaanse en Turkse gezinnen. Drs. Ibrahim Yerden. Probleemstelling

Families onder druk. Huiselijk geweld binnen Marokkaanse en Turkse gezinnen. Drs. Ibrahim Yerden. Probleemstelling Families onder druk Huiselijk geweld binnen Marokkaanse en Turkse gezinnen Drs. Ibrahim Yerden Probleemstelling Hoe gaan Marokkaanse en Turkse gezinsleden, zowel slachtoffers als plegers om met huiselijk

Nadere informatie

Transnationale sociaal juridische hulpverlening

Transnationale sociaal juridische hulpverlening Transnationale sociaal juridische hulpverlening Gedwongen achterlating in het land van herkomst Stichting Steun Remigranten Stichting Landelijke Werkgroep Mudawwanah Transnationale sociaal juridische

Nadere informatie

Ben je bang dat je tijdens je vakantie wordt achtergelaten en/of uitgehuwelijkt?

Ben je bang dat je tijdens je vakantie wordt achtergelaten en/of uitgehuwelijkt? Ben je bang dat je tijdens je vakantie wordt achtergelaten en/of uitgehuwelijkt? Je staat er niet alleen voor: vraag hulp van een professional! Bel (veilig en anoniem) de LoverALERT-lijn: 010-44 38 444

Nadere informatie

Publiciteit en werving OSA

Publiciteit en werving OSA Publiciteit en werving OSA Bereik de ouders persoonlijk Het is belangrijk om veel aandacht aan werving en publiciteit te besteden. In het bijzonder als u met open inschrijving werkt. Denkt u hierbij aan

Nadere informatie

Aan de goede kant van de eer. Deventer Januari 2011 - Aflevering 1

Aan de goede kant van de eer. Deventer Januari 2011 - Aflevering 1 Nieuwsbrief Aan de goede kant van de eer Deventer Januari 2011 - Aflevering 1 Cambio is hoofdaannemer voor een viertal emancipatie/participatieprojecten. Aan de goede kant van de eer is een van deze projecten.

Nadere informatie

Huiselijk geweld. Casus 1:

Huiselijk geweld. Casus 1: Huiselijk geweld Casus 1: Jonge vrouw, 32 jaar, meldt zich bij de huisarts. Ze is getrouwd en de man van deze vrouw is ook uw cliënt. Ze hebben 3 kinderen van 6-3 en 1 jaar. Ze heeft duidelijke zichtbare

Nadere informatie

Een verkennend onderzoek naar de aard en aanpak van gedwongen huwelijken in Nederland HUWELIJKSDWANG. Een verbintenis voor het leven?

Een verkennend onderzoek naar de aard en aanpak van gedwongen huwelijken in Nederland HUWELIJKSDWANG. Een verbintenis voor het leven? Een verkennend onderzoek naar de aard en aanpak van gedwongen huwelijken in Nederland HUWELIJKSDWANG Een verbintenis voor het leven? sammenvatting Een verkennend onderzoek naar de aard en aanpak van gedwongen

Nadere informatie

Datum 2 juli 2009 Onderwerp Kamervragen over de omvang van het probleem kinderontvoering

Datum 2 juli 2009 Onderwerp Kamervragen over de omvang van het probleem kinderontvoering > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.justitie.nl

Nadere informatie

Vluchtelingenjeugd Centraal

Vluchtelingenjeugd Centraal pilot cursus Vluchtelingenjeugd Centraal Trainerspool VWMN april 2012 Programma Introductie Uitleg project en cursus Informatie over vluchtelingenjeugd ~ korte pauze ~ Rol VluchtelingenWerk Houding, tips

Nadere informatie

Je staat er niet alleen voor: vraag hulp van een professional!

Je staat er niet alleen voor: vraag hulp van een professional! Ben je bang dat je tijdens je vakantie wordt achtergelaten en/of gedwongen uitgehuwelijkt? Je staat er niet alleen voor: vraag hulp van een professional! Bel (veilig en anoniem) het Steunpunt Huiselijk

Nadere informatie

Datum 28 augustus 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over seksueel misbruik bij boeddhisten in Nederland

Datum 28 augustus 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over seksueel misbruik bij boeddhisten in Nederland 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bestuurlijke en Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500

Nadere informatie

Met het Gemeentelijke Incidenten en Registratiesysteem (GIR) inzicht in incidenten

Met het Gemeentelijke Incidenten en Registratiesysteem (GIR) inzicht in incidenten VEILIG WERKEN BIJ DE GEMEENTE UTRECHT Met het Gemeentelijke Incidenten en Registratiesysteem (GIR) inzicht in incidenten Tekst: Martine van Dijk (A+O fonds Gemeenten) / Fotografie: Kees Winkelman Vanaf

Nadere informatie

(Docentenhandleiding) Rollenspel

(Docentenhandleiding) Rollenspel (Docentenhandleiding) Rollenspel Een rollenspel is als het ware een klein toneelstukje. In een rollenspel komen personages aan bod die bepaalde eigenschappen of een doel in het verhaal hebben. De bedoeling

Nadere informatie

Aanpak agressie & geweld Veilig Werken in de Zorg

Aanpak agressie & geweld Veilig Werken in de Zorg Aanpak agressie & geweld Veilig Werken in de Zorg Incident? Actie! 1 e bijeenkomst 1 oktober 2015 Sander Flight Deel I Introductie over het Actieplan Veilig Werken in de Zorg Door Miriam Kop Zorgbranches

Nadere informatie

SIGNS OF SAFETY EN DE MELDCODE KINDERMISHANDELING EN HUISELIJK GEWELD

SIGNS OF SAFETY EN DE MELDCODE KINDERMISHANDELING EN HUISELIJK GEWELD pagina 1 pagina 2 SIGNS OF SAFETY EN DE MELDCODE KINDERMISHANDELING EN HUISELIJK GEWELD pagina 3 Problematiek pagina 4 Omvang van de problematiek 45% van de Nederlandse bevolking ooit/vaker slachtoffer

Nadere informatie

Weerbaarheidstraining voor iedereen. Weerbaar met Accres. Accres.nl/weerbaarheid

Weerbaarheidstraining voor iedereen. Weerbaar met Accres. Accres.nl/weerbaarheid Weerbaarheidstraining voor iedereen Weerbaar met Accres Accres.nl/weerbaarheid Stevig in je schoenen leren staan Weerbaarheidstraining voor iedereen! Overtuigend nee durven zeggen Weerbaar zijn betekent:

Nadere informatie

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Informatie voor professionals 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut Signaleren en samen aanpakken Wat is huiselijk geweld en wat is kindermishandeling? Verplicht

Nadere informatie

Kindermishandeling, hoe gaan pedagogisch medewerkers het tegen? Onderzoek in opdracht van e-academy The Next Page, onderdeel van de Augeo-Foundation

Kindermishandeling, hoe gaan pedagogisch medewerkers het tegen? Onderzoek in opdracht van e-academy The Next Page, onderdeel van de Augeo-Foundation Kindermishandeling, hoe gaan pedagogisch medewerkers het tegen? Onderzoek in opdracht van e-academy The Next Page, onderdeel van de Augeo-Foundation Student: Nynke Dijkstra Studentnummer S1032406 Student:

Nadere informatie

Huwelijk en echtscheiding in een migratiecontext Birsen Taspinar 24 april 2012

Huwelijk en echtscheiding in een migratiecontext Birsen Taspinar 24 april 2012 Huwelijk en echtscheiding in een migratiecontext Birsen Taspinar 24 april 2012 Maatschappelijke Context Toenemende individualisering Economische crisis Migratie en Huwelijksmigratie Globalisering en diversiteit

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst Inspiratie en emancipatie: Vrouwen in de politiek over hun drijfveren

Verslag bijeenkomst Inspiratie en emancipatie: Vrouwen in de politiek over hun drijfveren Verslag bijeenkomst Inspiratie en emancipatie: Vrouwen in de politiek over hun drijfveren 27 januari 2010, Nationaal Onderwijs Museum Georganiseerd door SPIRIT, SPIOR en Veelkleurige Religies Rotterdam

Nadere informatie

Afstand ter adoptie. Astrid Werdmuller

Afstand ter adoptie. Astrid Werdmuller Afstand ter adoptie Astrid Werdmuller 1 Disclosure belangen Astrid Werdmuller en Annette van Hulst (Potentiële) belangenverstrengeling: geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven:

Nadere informatie

Workshop Up to date agressiebeleid

Workshop Up to date agressiebeleid 1 Workshop Up to date agressiebeleid Van beleid naar praktijk 27 mei 2015 William Bertrand w.bertrand@radarvertige.nl Programma Introductie Feiten en cijfers enquête Knelpunten uit de praktijk Kijk op

Nadere informatie

SOVOR. Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

SOVOR. Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling SOVOR Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Maart 2014 1 Inleiding Het bevoegd gezag van de Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Roosendaal (SOVOR) overwegende dat a. SOVOR verantwoordelijk

Nadere informatie

Opvoeden in andere culturen

Opvoeden in andere culturen Opvoeden in andere culturen Bevorderen en versterken: competenties vergroten Een betere leven DVD 1 Bevolkingsgroepen aantal Allochtoon3.287.706 Autochtoon13.198.081 Europese Unie (exclusief autochtoon)877.552

Nadere informatie

Postmaster opleiding veiligheid in gezinnen met risico s

Postmaster opleiding veiligheid in gezinnen met risico s me nse nkennis Postmaster opleiding veiligheid in gezinnen met risico s Veiligheid in gezinnen staat of valt met goede samenwerking in de keten, daarom hebben wij samenwerking tot de kern van deze opleiding

Nadere informatie

Gesprekken met de Verenigingen Dorpsbelangen over de perspectiefwissel.

Gesprekken met de Verenigingen Dorpsbelangen over de perspectiefwissel. Classificatienummer : Registratienummer : Onderwerp : Gesprekken perspectiefwissel Verenigingen Bespreking d.d. : 16-05-2011 Plaats : Gemeentehuis Slochteren Opgesteld door : E. Sander Datum : 6 juli 2011

Nadere informatie

Programma. Programma. Hoe zorgen we voor bewustwording en mentaliteitsverandering?

Programma. Programma. Hoe zorgen we voor bewustwording en mentaliteitsverandering? VLUCHTELINGEN-ORGANISATIES NEDERLAND/ REFUGEES' ORGANIZATIONS in the NETHERLANDS (VON) Maatschappelijke preventie eergerelateerd geweld De aanpak vanuit risicogemeenschappen Door Anne-Floor Dekker Changemakers

Nadere informatie

Instrument voor risicoscreening in de vrouwenopvang

Instrument voor risicoscreening in de vrouwenopvang Instrument voor risicoscreening in de vrouwenopvang Datum afname Naam intaker Naam cliënt Uitslag risicoscreening A. Achtergrondinformatie 1. Wie weet er (vermoedelijk) dat u bij de vrouwenopvang aanklopt?

Nadere informatie

Achtergrond informatie:

Achtergrond informatie: Pestprotocol Inleiding Voor u ligt het pestprotocol van de Koningin Wilhelminaschool. Met behulp van dit protocol willen wij het pestgedrag binnen de school voorkomen en indien nodig aanpakken. In onze

Nadere informatie

Het spel der democratische opvoeding Wat vooraf ging: Aan de hand van de 4 pijlers deden de ambassadeurs van Triodus samen goed voor later en de werkgroep wat iedere kindwijzerorganisatie deed, inventariseren!

Nadere informatie

De handreiking Gegevensuitwisseling in het kader van Bemoeizorg ( 2005) biedt een helder kader voor besluitvorming binnen netwerken.

De handreiking Gegevensuitwisseling in het kader van Bemoeizorg ( 2005) biedt een helder kader voor besluitvorming binnen netwerken. Juridisch zakmes ( bron Jolanda van Boven) Naast een contextuele analyse is het toepassen van het juridische kader van groot belang. Bij OGGZ problematiek en het toepassen van dwang en drang nemen de coördinator

Nadere informatie

Huwelijksdwang: feiten en achtergrondinformatie

Huwelijksdwang: feiten en achtergrondinformatie Huwelijksdwang: feiten en achtergrondinformatie November 2009 1. wat is huwelijksdwang? Kortweg is huwelijksdwang het dwingen van een meisje/vrouw of een jongen/man tot een huwelijk, door ouders, familie

Nadere informatie

Project Achtergelaten Marokkaanse vrouwen De rechtspositie van migrantenvrouwen en kinderen. Jaarverslag 2009

Project Achtergelaten Marokkaanse vrouwen De rechtspositie van migrantenvrouwen en kinderen. Jaarverslag 2009 Project Achtergelaten Marokkaanse vrouwen De rechtspositie van migrantenvrouwen en kinderen Jaarverslag 2009 Inhoudsopgave Inleiding 3 Vier taakvelden 8 Meldpunt 8 Directe hulpverlening 12 Preventie en

Nadere informatie

ACHTERGEBLEVEN OF ACHTERGELATEN?

ACHTERGEBLEVEN OF ACHTERGELATEN? ACHTERGEBLEVEN OF ACHTERGELATEN? Een wegwijzer voor Marokkaanse vrouwen over gedwongen achterlating in Marokko ACHTERGEBLEVEN OF ACHTERGELATEN? INFORMATIE OVER WAT TE DOEN BIJ ACHTERLATING EN HET VOORKOMEN

Nadere informatie

1. Bestuurlijke opdracht

1. Bestuurlijke opdracht PROJECTPLAN LEA KAMER ZORG 1. Bestuurlijke opdracht 1.1. Algemeen De algemene bestuurlijke opdracht luidt: Gebruik de bestaande inventarisatie over signalering en sluitende aanpak, om vorm te geven aan

Nadere informatie

Uitkomsten enquête over het taxeren van scheidingsproblematiek

Uitkomsten enquête over het taxeren van scheidingsproblematiek mei 2016 : KEES is hét kennisplatform Kind En (Echt)Scheiding in Noord Nederland. In het door ZonMw gesubsidieerde project wordt door verschillende partijen die te maken hebben met cliënten in een (vecht)scheiding

Nadere informatie

Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling.

Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling. Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling. 1. Sociaal beleid in breder verband Ontwikkelen beleid: een complex proces Het ontwikkelen en implementeren van beleid voor preventie en aanpak van grensoverschrijdend

Nadere informatie

Veiligheid van kinderen preventie seksueel misbruik

Veiligheid van kinderen preventie seksueel misbruik Veiligheid van kinderen preventie seksueel misbruik Even voorstellen Marijke Lammers, MOVISIE Adviseur, trainer en auteur bejegeningsvraagstukken en preventie & aanpak seksueel en huiselijk geweld. Veel

Nadere informatie

Stelselwijziging & Jeugdzorg

Stelselwijziging & Jeugdzorg Stelselwijziging & Jeugdzorg Summersymposium 9 juni 2016 Henrique Sachse Arts M&G, jeugdarts, vertrouwensarts 1 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk

Nadere informatie

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS duurzame plaatsing van werknemers met autisme 1 Welkom bij toolbox AUTIPROOF WERKT Autiproof Werkt is een gereedschapskist met instrumenten die gebruikt kan worden bij

Nadere informatie

Workshops VNVA in het kader van het NVR project 154 Doorbreek huiselijk geweld; Praat erover

Workshops VNVA in het kader van het NVR project 154 Doorbreek huiselijk geweld; Praat erover Workshops VNVA in het kader van het NVR project 154 Doorbreek huiselijk geweld; Praat erover Doelgroep: huisartsen en overige belangstellenden Methode: interactieve workshops Ontwikkeling workshops: Radboud

Nadere informatie

Trainingsaanbod. Studiecentrum Bureau Jeugdzorg Utrecht Voor beroepskrachten die met ouders en kinderen werken

Trainingsaanbod. Studiecentrum Bureau Jeugdzorg Utrecht Voor beroepskrachten die met ouders en kinderen werken Trainingsaanbod Studiecentrum Bureau Jeugdzorg Utrecht Voor beroepskrachten die met ouders en kinderen werken 1 Trainingsaanbod Als beroepskracht hoort en ziet u veel en bent u vaak de eerste die mogelijke

Nadere informatie

De Aandachtsfunctionaris 1

De Aandachtsfunctionaris 1 De Aandachtsfunctionaris 1 Profiel aandachtsfunctionaris kindermishandeling Functieomschrijving De aandachtsfunctionaris heeft een belangrijke rol bij de implementatie van de meldcode in de organisatie,

Nadere informatie

Datum 25 november 2011 Betreft Terms of Reference voor thematisch ambtsbericht Christenen in Egypte

Datum 25 november 2011 Betreft Terms of Reference voor thematisch ambtsbericht Christenen in Egypte Immigratie- en Naturalisatiedienst Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties > Retouradres Postbus 1794 2280 DT Rijswijk Aan Ministerie van Buitenlandse Zaken Directie Consulaire Zaken en

Nadere informatie

Deel I Geweld in gezinnen: met de neus op de feiten

Deel I Geweld in gezinnen: met de neus op de feiten Inhoudsopgave Inleiding 17 Deel I Geweld in gezinnen: met de neus op de feiten 1 Definitie en begripsafbakening 23 1.1 Geweld in gezinnen: an inconvenient truth 23 1.2 Kenmerken van geweld in gezinnen

Nadere informatie

Jeugd, Gezin en Zeden

Jeugd, Gezin en Zeden Jeugd, Gezin en Zeden Presentatie LOCK Wie ben ik? 30 september 2015 Landelijk Officier van Justitie HG en Zeden Vergroten van veiligheid en veerkracht Veiligheid voorop Voorkomen verdere beschadiging

Nadere informatie

Project Preventie van Depressie

Project Preventie van Depressie Project Preventie van Depressie Studiedag Weerbaarheid bij ouderen Anja Michiels en Inès De Meyer-Ghekiere WZC Zoniënrust, Tervuren Kirsten van Son CGG VBO Inhoud 2 Depressie in WZC Cijfers Risico en beschermende

Nadere informatie

Samenvatting Het effect van Loving me, loving you

Samenvatting Het effect van Loving me, loving you Samenvatting Het effect van Loving me, loving you Deel V Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Het effect van Loving me, loving you Een programma ter preventie

Nadere informatie

Instrument voor risicoscreening in de vrouwenopvang

Instrument voor risicoscreening in de vrouwenopvang Instrument voor risicoscreening in de vrouwenopvang Datum afname Naam intaker Naam cliënt Uitslag risicoscreening Groen A. Achtergrondinformatie 1. Wie weet er (vermoedelijk) dat u bij de vrouwenopvang

Nadere informatie

Signaleren van kindermishandeling op school. Signaleringsproces

Signaleren van kindermishandeling op school. Signaleringsproces Signaleren van kindermishandeling op school In een klas gebeurt er dagelijks van alles: een leerling die in slaap valt tijdens de les, een kind met een pijnlijke arm, ruzies tussen klasgenoten. Niet alles

Nadere informatie

Stimuleren van eigen kracht en sociale netwerken. Ervaringen uit het veld

Stimuleren van eigen kracht en sociale netwerken. Ervaringen uit het veld Stimuleren van eigen kracht en sociale netwerken Ervaringen uit het veld Overzicht programma Wie ben ik: - Philip Stein - masterstudent sociologie - afgerond A&O-psycholoog Programma: - half uur presentatie,

Nadere informatie

Protocol omgaan met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voor vrijwilligersorganisaties

Protocol omgaan met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voor vrijwilligersorganisaties Protocol omgaan met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voor vrijwilligersorganisaties 2 Inhoud 1. Inleiding 4 2. Contactpersoon binnen de vrijwilligersorganisatie 6 3. Protocol Omgaan met

Nadere informatie

E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake

E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake Kijkt u eens om u heen, zit u ook met een computer, mobiele telefoon, misschien wel twee en mogelijk ook nog andere type computer zoals

Nadere informatie

Zr, 2-L)C4.A.8 GESCAND OP 1 4 SEP. 2012. Gemeente Wormerland

Zr, 2-L)C4.A.8 GESCAND OP 1 4 SEP. 2012. Gemeente Wormerland BINNENGEKOMEN 1 4 SEP, 2012 Zr, 2-L)C4.A.8 - Integraal Toezicht Jeugdzaken Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport - cot_ Lete > Retouradres Postbus 19201 3501 DE Utrecht Gemeente Wormerland t.a.v.

Nadere informatie

Annet Kramer Inzet van het strafrecht bij kindermishandeling

Annet Kramer Inzet van het strafrecht bij kindermishandeling Annet Kramer Inzet van het strafrecht bij kindermishandeling Debat Kiezen voor kinderen 26 september 2013 De Balie wie ben ik en waarom sta ik hier? Annet Kramer Landelijk parket, cluster kinderporno en

Nadere informatie

Datum 1 juli 2013 Betreft Kamervragen van de leden Yücel (PvdA), Van Klaveren, Bontes, Helder (PVV) en Azmani (VVD)

Datum 1 juli 2013 Betreft Kamervragen van de leden Yücel (PvdA), Van Klaveren, Bontes, Helder (PVV) en Azmani (VVD) > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Partnerkeuze bij allochtone jongeren

Partnerkeuze bij allochtone jongeren Partnerkeuze bij allochtone jongeren Inleiding In april 2005 lanceerde de Koning Boudewijnstichting een projectoproep tot voorstellen om de thematiek huwelijk en migratie te onderzoeken. Het projectvoorstel

Nadere informatie

In het literatuuronderzoek worden de volgende onderzoeksvragen beantwoord:

In het literatuuronderzoek worden de volgende onderzoeksvragen beantwoord: Samenvatting In 2006 heeft de Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie een beleidsprogramma eergerelsateerd geweld naar de Tweede Kamer gestuurd. Dit beleidsprogramma richt zich op een verdere ontwikkeling

Nadere informatie

Trainingen, workshops en coaching

Trainingen, workshops en coaching Trainingen, workshops en coaching Aanbod 2015-2016 professionals en gemeenten Beschermen & Versterken Trainingen, workshops en coaching De Jeugd- & Gezinsbeschermers zet zich in voor de bescherming van

Nadere informatie

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school. Oka Storms Ben Serkei

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school. Oka Storms Ben Serkei SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school Oka Storms Ben Serkei Wat gaan we doen? * Achtergronden seksualiteit * Invloed beeldcultuur en gevolgen * Oefening Wat is grensoverschrijdend? * Seksueel

Nadere informatie

P E S T P R O T O C O L

P E S T P R O T O C O L P E S T P R O T O C O L Beknopte editie juli 2011 Vooraf Pesten komt helaas in de gehele maatschappij voor, maar is volstrekt onacceptabel. Een klimaat waarin wordt gepest, tast iedereen aan. Pestgedrag

Nadere informatie

De Wet meldcode Hoe zit het?

De Wet meldcode Hoe zit het? De Wet meldcode Hoe zit het? Het houdt niet vanzelf op November 2012 Sita Hoogland & Mirella Laan Gebruik deze gelegenheid om dat te zeggen wat je werkelijk wil zeggen, luister goed en heb respect voor

Nadere informatie

Stichting SAN Inhoudelijke jaarverslag 2014

Stichting SAN Inhoudelijke jaarverslag 2014 Inhoudelijke jaarverslag 2014 Inhoudsopgave Voorwoord... 2 Inleiding... 3 Activiteiten... 4 SPIOR... 4 Discriminatie... 5 Thema-avonden voor ouders... 6 Sport voor jongeren en ouderen... 7 Samenwerking

Nadere informatie

Verslag sessie 1: Seksuele start

Verslag sessie 1: Seksuele start Verslag sessie 1: Seksuele start a. Reactie discuttant (Lies Verhetsel): Enkele opvallende resultaten: o De resultaten van de seksuele startleeftijd lijken het effect van de mei 68/pil-generatie te tonen.

Nadere informatie

Notulen. Zie de bijgevoegde lijst. Stichting Onderdak. 19 mei 2016 Henny Jansen. 19 mei 2016 Fysieke overlegtafel

Notulen. Zie de bijgevoegde lijst. Stichting Onderdak. 19 mei 2016 Henny Jansen. 19 mei 2016 Fysieke overlegtafel Aanwezig Zie de bijgevoegde lijst Afwezig Stichting Onderdak Kenmerk n.v.t. Datum Notulen Door 19 mei 2016 Henny Jansen Datum Vergadering Vergadering van 19 mei 2016 Fysieke overlegtafel Opening van de

Nadere informatie

Vrouwelijke genitale verminking en gendergebonden geweld

Vrouwelijke genitale verminking en gendergebonden geweld Vrouwelijke genitale verminking en gendergebonden geweld Hieronder vindt u de praatplaten die u zelf kunt afdrukken. Druk het document recto-verso af (afdrukken vanaf pagina 2 - omdraaien langs korte zijde)

Nadere informatie

Initiatiefnotitie. Iedere vrouw in Rotterdam leeft in vrijheid

Initiatiefnotitie. Iedere vrouw in Rotterdam leeft in vrijheid Initiatiefnotitie Iedere vrouw in Rotterdam leeft in vrijheid Gemeenteraadsfractie Rotterdam Antoinette Laan 19 februari 2015 Inleiding In Rotterdam vinden we het belangrijk iedereen daadwerkelijk basale

Nadere informatie

Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voorlopig vastgesteld door directeur-bestuurder 9 februari 2012 instemming PGMR 8 maart 2012 definitief

Nadere informatie

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio?

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? Transities sociale domein Gemeenten staan zoals bekend aan de vooravond van drie grote transities: de decentralisatie

Nadere informatie

Raadscommissievoorstel

Raadscommissievoorstel Raadscommissievoorstel Status: Voorbereidend besluitvormend Agendapunt: 4 Onderwerp: Transformatie jeugdzorg Regionaal projectplan Datum: 10 december 2012 Portefeuillehouder: Jhr. M.R.H.M. von Martels

Nadere informatie

Kinderen & huiselijk geweld. Fransien Jans & Anke van Schooten

Kinderen & huiselijk geweld. Fransien Jans & Anke van Schooten Kinderen & huiselijk geweld Fransien Jans & Anke van Schooten Programma Inzoomen op doelgroep Hoe krijgen we de gezinnen binnen? Bossche kindspoor Hoe maken we context? Gezinsveiligheidsplan Hoe ziet behandeling

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Door: Patrick Rancuret En wat levert het nu op? Dat is de vraag die menig manager in de gemeente Den Haag stelt als het gaat over het gebruik van sociale

Nadere informatie

Jaarverslag 2014. CJG Groesbeek en CJG Millingen aan de Rijn

Jaarverslag 2014. CJG Groesbeek en CJG Millingen aan de Rijn Jaarverslag 2014 CJG Groesbeek en CJG Millingen aan de Rijn Het CJG is iedereen in Groesbeek en Millingen aan de Rijn die te maken heeft met jeugd en gezinnen. Of je nu ouder, professional, mede-opvoeder

Nadere informatie

Doorbreken cirkel van geweld! Hoe kunnen we een duurzame veilige situatie thuis creëren?

Doorbreken cirkel van geweld! Hoe kunnen we een duurzame veilige situatie thuis creëren? Doorbreken cirkel van geweld! Hoe kunnen we een duurzame veilige situatie thuis creëren? Effectonderzoek naar de aanpak huiselijk geweld in de G4 Majone Steketee Katinka Lünnemann Bas Tierolf Belangrijkste

Nadere informatie

Assertiviteit Training

Assertiviteit Training Assertiviteit Training Inleiding Onzeker in sociale situaties. Assertief kunnen zijn heeft te maken met de mate van zelfvertrouwen. Niet iedereen heeft dit goed ontwikkeld. Veel mensen laten zich in een

Nadere informatie

3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s

3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s 3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s Wat? EtiQs en Nyenrode Business Universiteit organiseren een train de trainer - training voor belangstellenden. Het doel van de train-de-trainer is dat

Nadere informatie

cursusaanbod voor professionals september 2011 - februari 2012

cursusaanbod voor professionals september 2011 - februari 2012 gratis september 2011 - februari 2012 Signaleren en begeleiden bij verslaving Tienermoeders Ouderschap en gezag Meldcode Kindermishandeling Seksuele diversiteit Verwijsindex en privacy Niets doen is geen

Nadere informatie

Jaarplan Leerplicht. Schooljaar 2013-2014. Gemeente Velsen

Jaarplan Leerplicht. Schooljaar 2013-2014. Gemeente Velsen Jaarplan Leerplicht Schooljaar 2013-2014 Gemeente Velsen 1 2 Inleiding Alle kinderen in Nederland hebben recht op onderwijs. Zo kunnen zij zich voorbereiden op de maatschappij en de arbeidsmarkt. In Nederland

Nadere informatie

Communicatieworkshops

Communicatieworkshops Communicatieworkshops De invulling van de zorg en de dienstverlening aan cliënten verandert en daarmee veranderen ook de taken van de begeleider en verzorgende: Van zorg in ondersteuning Van aanbodgestuurd

Nadere informatie

Workshop: Als buiten binnen een probleem is; de Rotterdamse probleemaanpak

Workshop: Als buiten binnen een probleem is; de Rotterdamse probleemaanpak Conferentie : SAFE OP SCHOOL, WAT WE LEREN VAN INCIDENTEN Workshop: Als buiten binnen een probleem is; de Rotterdamse probleemaanpak Datum: 14 april 2010 Programma workshop Introductie workshopleiders

Nadere informatie

Over een relatie met een (ex-)zorgvrager. Aanvulling bij Omgaan met aspecten van seksualiteit tijdens de beroepsuitoefening

Over een relatie met een (ex-)zorgvrager. Aanvulling bij Omgaan met aspecten van seksualiteit tijdens de beroepsuitoefening Over een relatie met een (ex-)zorgvrager Aanvulling bij Omgaan met aspecten van seksualiteit tijdens de beroepsuitoefening 1 Inleiding In 2011 heeft de V&VN Commissie Ethiek de notitie Omgaan met aspecten

Nadere informatie

Protocol Meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld binnen de zorgstructuur van het Karel de Grote College Nijmegen.

Protocol Meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld binnen de zorgstructuur van het Karel de Grote College Nijmegen. Protocol Meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld binnen de zorgstructuur van het Karel de Grote College Nijmegen. Sinds juli 2013 is het onderwijs wettelijk verplicht om op scholen met de Meldcode

Nadere informatie

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010 Senioren ontmoeten elkaar Verslag van 2 oktober 2010 Meer overeenkomsten dan verschillen Dit is, in het kort, de conclusie van de lunchbijeenkomst Senioren ontmoeten elkaar 1 op 2 oktober 2010. De lunchbijeenkomst

Nadere informatie