Rekenkamercommissie. Quick Scan communicatiebeleid en burgerparticipatie gemeente Schiedam. Schiedam-Vlaardingen. Commissie voor beleidsonderzoek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rekenkamercommissie. Quick Scan communicatiebeleid en burgerparticipatie gemeente Schiedam. Schiedam-Vlaardingen. Commissie voor beleidsonderzoek"

Transcriptie

1 Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen Commissie voor beleidsonderzoek Quick Scan communicatiebeleid en burgerparticipatie gemeente Schiedam juni 2009

2

3 Quick Scan communicatiebeleid en burgerparticipatie gemeente Schiedam

4 Samenstelling Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen: Voorzitter: de heer P. Buisman Plaatsvervangend voorzitter: mevrouw drs. K. Meijer Leden: de heer drs. Th. Bartelse de heer K.J. Borsboom de heer dr. R.J.H. Gilsing de heer R. van Harten de heer F. van Oosten Secretaris: de heer J. Pegtel Onderzoekers Van de Lokale Rekenkamer: drs. H.M. (Maarten) Hoogstad drs. E. (Eelke) Horselenberg drs. A.B.H. (Annemarie) Blakborn D.M.O. (Donovan) Karamat Ali M.Sc drs. A.L. (Lauryan) Bakker Datum juni 2009

5 INHOUD VOORWOORD ONDERZOEK NAAR COMMUNICATIEBELEID EN BURGERPARTICIPATIE Aanleiding Belangrijke definities Doelstelling en vraagstelling Normering Onderzoeksaanpak en leeswijzer HET BELEID VOOR COMMUNICATIE EN BURGERPARTICIPATIE Inleiding Communicatie Burgerparticipatie Resumé DE INVOERING VAN DE WMO Inleiding Het communicatieplan De uitvoering van het communicatieplan Resumé CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN Inleiding Doeltreffende Wmo-communicatie maskeert gebrekkig beleid Aanbevelingen... 30

6 BIJLAGEN BIJLAGE 1 - NORMENKADER BIJLAGE 2 ONDERZOEKSAANPAK (DOOR ONDERZOEKSBUREAU) BIJLAGE 3 - GERAADPLEEGDE DOCUMENTEN BIJLAGE 4 - GEÏNTERVIEWDE PERSONEN... 39

7 Voorwoord Communicatie en Burgerparticipatie zijn aspecten die in de dagelijkse praktijk van een gemeente een steeds belangrijkere rol spelen. Dikwijls valt of staat een project of een activiteit bij een (niet) goede invulling daarvan. De Lokale Rekenkamer, een organisatie die in opdracht van rekenkamer(s)commissies onderzoeken verricht, heeft in 2008 aangekondigd een zogenaamd DoeMee onderzoek te starten naar communicatie van en burgerparticipatie bij lokale projecten of activiteiten. Rekenkamercommissies konden intekenen om aan dat onderzoek, dat landelijke dekking zou moeten krijgen, mee te doen. Voordeel van een dergelijk DoeMee onderzoek is dat er benchmarkgegevens beschikbaar zouden komen. Daarmee kan een gemeente ook beoordelen hoe zij scoort ten opzichte van andere (vergelijkbare) gemeenten. De RKC Schiedam-Vlaardingen heeft besloten, voor beide gemeenten, aan dit onderzoek mee te doen en daarbij als case gekozen voor De invoering van de WMO. Het feitelijk onderzoek is uitgevoerd door onderzoekers van De Lokale Rekenkamer. De RKC heeft het onderzoek gecoördineerd en begeleid en tevens deelgenomen aan het merendeel van de afgenomen interviews. Wij bieden u thans het onderzoeksrapport met de daarbij behorende conclusies en aanbevelingen aan. Wij spreken het vertrouwen uit dat deze zullen bijdragen aan een verbetering van het communicatiebeleid. De benchmark-gegevens zijn door De Lokale Rekenkamer in de vorm van een DoeMee bode opgesteld. Deze bieden wij separaat aan. RKC QUICK-SCAN COMMUNICATIE EN BURGERPARTICIPATIE SCHIEDAM 7

8 RKC QUICK-SCAN COMMUNICATIE EN BURGERPARTICIPATIE SCHIEDAM 8

9 1 Onderzoek naar communicatiebeleid en burgerparticipatie 1.1 Aanleiding Communicatie staat in het middelpunt van de belangstelling. Er is steeds meer belangstelling voor communicatie. De manier van communiceren is veranderd. Er zijn steeds meer communicatiekanalen bijgekomen. Bij gemeenten is de toegenomen aandacht voor communicatie goed te merken. Citymarketing is een essentieel beleidsthema voor ambitieuze gemeenten en wethouders. Raadsleden volgen een communicatietraining en vrijwel alle gemeentelijke websites gaan op de schop om de digitale dienstverlening te verbeteren. Gemeenten zagen communicatie vroeger vooral als voorlichting. Aan burgers werd meegedeeld welke besluiten de gemeente had genomen. Vanaf de jaren 70 kwam er door de toenemende invloed van media en door mondigere burgers steeds meer behoefte aan tweezijdige communicatie. Dialoog, interactie, participatie en wisselwerking zijn daarbij van belang. Tweezijdige communicatie is nu vanzelfsprekend. In de afgelopen jaren is de daadwerkelijke inbreng van burgers steeds belangrijker geworden. Burgerparticipatie wordt als doel opgenomen in collegeprogramma s en verordeningen. Maar lukt het ook om burgers echt te betrekken bij het beleid? En horen burgers ook nog wel eens wat er met hun inbreng is gedaan? Is het beleid van het gemeentebestuur wel voldoende effectief? Door de actualiteit, de politiek-bestuurlijke interesse en de duidelijke relatie met burgers, is communicatie een uitermate geschikt onderwerp voor rekenkameronderzoek. Belangrijke redenen voor de Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen om een onderzoek naar dit onderwerp uit te voeren. 1.2 Belangrijke definities In dit onderzoek hanteert de commissie de volgende definitie van communicatie: Het informatieverkeer tussen gemeente en burgers over voorgenomen beleids- en besluitvormingsprocessen. Een ander belangrijk begrip in dit onderzoek is de effectiviteit. In relatie met communicatie verstaan wij hier het volgende onder: Het communicatieproces realiseert de doelen die het op basis van het communicatieplan of het specifiek beleidskader moest realiseren (bijv. tot een gedeelde visie komen, creëren van draagvlak, komen tot een gezamenlijk besluit). RKC QUICK-SCAN COMMUNICATIE EN BURGERPARTICIPATIE SCHIEDAM 9

10 Meerdere niveaus van burgerparticipatie De overheid wordt democratisch aangestuurd. De belangen, verwachtingen en wensen van burgers zouden centraal moeten staan. Toch klinkt er in de afgelopen jaren de kritiek dat de afstand tussen burgers en de democratisch verkozen volksvertegenwoordigers, (te) groot is geworden. Participatieladder Informeren Raadplegen Adviseren Coproduceren Meebeslissen Zelfbeheer Laag niveau van participatie Hoog niveau van participatie Spanning in interactie, Instituut voor Publiek en Politiek, december 1998 Een manier om de kloof tussen burgers en beleidsmakers te verkleinen, is burgers te laten participeren in het beleids- en besluitvormingsproces. Door burgers te betrekken bij dit proces, wordt de effectiviteit verbeterd en het draagvlak van het besluit vergroot. Niet in ieder traject heeft de burger evenveel invloed op het te ontwikkelen beleid. De mate van invloed van varieert van informeren (weinig invloed) tot zelfbeheer (zeer veel invloed). Veel organisaties hebben daarom een participatieladder ontwikkeld waarmee het participatieniveau kan worden bepaald (oorspronkelijk ontwerp is van Arnstein, 1969). Burgerparticipatie heeft de afgelopen jaren een andere verschijningsvorm gekregen De verschillende manieren waarop burgers de afgelopen decennia participeren zijn door Van der Heijden e.a. (Help! Een burgerinitiatief 1 ) gecategoriseerd in drie generaties burgerparticipatie. Bij de eerste generatie was vooral de overheid zelf aan zet. De gemeente bereidde een besluit voor, nam een beslissing en informeerde burgers achteraf over de uitkomsten en de consequenties. Als burgers de mogelijkheid krijgen om vóóraf mee te denken over beleids- en besluitvorming, is er sprake van tweede generatie burgerparticipatie. Bij de tweede generatie burgerparticipatie worden er andere eisen gesteld aan communicatie. Het scheppen van de juiste verwachtingen en het geven van adequate feedback zijn hierbij essentieel, er is immers meer sprake van tweerichtingsverkeer. Bij de invoering van de Wmo maakte deze vorm van burgerparticipatie (interactieve beleidsvoering) een wezenlijk onderdeel uit van de beleidsfilosofie. Recent is de derde generatie burgerparticipatie geboren. Het echte initiatief ligt niet langer bij de gemeente, maar bij burgers en instellingen zelf. De overheid faciliteert vooral bij deze initiatieven. Als burgers participeren is communicatie van cruciaal belang In dit DoeMee-onderzoek onderzoekt de commissie de doeltreffendheid van communicatie bij interactieve beleidsvorming, oftewel de tweede generatie burgerparticipatie. Bij deze trajecten betrekt de gemeente inwoners actief bij het maken van plannen en beleid. Communicatie is daarbij essentieel. Veel gemeenten hebben de afgelopen jaren een Verordening burgerparticipatie vastgesteld om de werkwijze bij burgerparticipatie te regelen. Dit is op grond van ex. artikel 150 van de Gemeentewet zelfs verplicht. Een succesvol verloop van deze participatietrajecten is van belang 1 Dit is een uitgave van InAxis, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, ISBN: , april RKC QUICK-SCAN COMMUNICATIE EN BURGERPARTICIPATIE SCHIEDAM 10

11 voor de volksvertegenwoordigende rol van de raad. Daarmee kan de raad recht doen aan de inbreng van burgers. Informatie van burgers is essentieel om kaders voor het beleid te stellen, maar ook om de controlerende functie goed uit te kunnen oefenen. 1.3 Doelstelling en vraagstelling De doelstelling van dit onderzoek is: Inzicht geven in de effectiviteit van de communicatie met burgers bij interactieve beleidsvormingsprocessen van de gemeente Schiedam. De centrale onderzoeksvraag van dit onderzoek luidt: Wat doet de gemeente Schiedam aan communicatie bij interactieve beleidsvormingsprocessen en wordt hiermee het beoogde doel bereikt? Deze centrale onderzoeksvraag is nader gespecificeerd in deelvragen. De deelvragen gaan achtereenvolgens in op het algemene communicatiebeleid van de gemeente, op de kaders voor burgerparticipatie en op de communicatie rond één specifiek project in de gemeente. Algemeen beleid 1. Heeft de gemeente Schiedam een actueel communicatiebeleid geformuleerd waarin de algemene uitgangspunten van zijn communicatie zijn omschreven? Burgerparticipatie 2. Heeft de gemeente Schiedam kaders gesteld ten aanzien van burgerparticipatie waarin specifiek aandacht is voor communicatie? 3. Zo ja, passen die binnen de kaders van het algemene communicatiebeleid? Projectcase beleid en plan 4. Is er voor het gekozen project een actueel communicatieplan vastgesteld? Projectcase in de praktijk 5. Wat is de boodschap die de gemeente communiceert? 6. Met de inzet van welke communicatiemiddelen heeft de gemeente met burgers gecommuniceerd? 7. Wat is de kwaliteit van de communicatiemiddelen die de gemeente heeft ingezet? 8. Worden met de ingezette communicatiemiddelen de beoogde doelen bereikt? a. Zijn de betrokken burgers geïnformeerd over de resultaten van het project? b. Hoe beoordelen betrokken burgers de communicatie met de gemeente? Resultaat 9. Op welke punten zijn op basis van de bevindingen verbeteringen mogelijk? De onderzoeksperiode betreft de invoering van de Wmo. De aanloop naar de invoering startte in 2005 en liep tot medio De uitvoering heeft de commissie niet onderzocht, wel wordt een doorkijkje gemaakt naar de huidige stand van zaken. RKC QUICK-SCAN COMMUNICATIE EN BURGERPARTICIPATIE SCHIEDAM 11

12 1.4 Normering De commissie hanteert bij dit onderzoek verschillende normen. Het communicatiebeleid en de burgerparticipatie is getoetst aan de volgende normen: Er is sprake van een actueel communicatiebeleid waarin de algemene beleidsuitgangspunten van communicatie zijn omschreven en vastgelegd als basis voor de uitvoering. Er is sprake van een actueel kader voor burgerparticipatie waarin specifiek aandacht is voor de communicatie met burgers. Er is sprake van een afgewogen en onderbouwde communicatiestrategie. Er is sprake van een heldere communicatieboodschap die duidelijk wordt gecommuniceerd. De opbrengsten van de participatie zijn onderbouwd, herleidbaar afgewogen en teruggekoppeld aan de betrokkenen. Een toelichting op het normenkader is als bijlage 1 aan het rapport toegevoegd. 1.5 Onderzoeksaanpak en leeswijzer Het onderzoek bestond uit verschillende fasen. In fase 1 zijn de kaders rond communicatiebeleid en burgerparticipatie beschreven en geanalyseerd. De bevindingen staan in hoofdstuk 2. Fase 2 bestond uit een casestudy. In deze fase is in kaart gebracht welk communicatiebeleid er geformuleerd is voor het geselecteerde project, hoe dit in de praktijk is uitgevoerd en hoe dit door betrokken belangenorganisaties is ervaren. Hiervoor zijn beschikbare communicatie-uitingen bestudeerd, interviews gehouden met betrokken ambtenaren en telefonisch enkele vertegenwoordigers uit de regionale klankbordgroep benaderd. De bevindingen uit deze fase zijn opgenomen in hoofdstuk 3. Hoofdstuk 4 bestaat uit de conclusies en aanbevelingen. Een uitgebreide beschrijving van de onderzoeksaanpak is opgenomen in bijlage 2. RKC QUICK-SCAN COMMUNICATIE EN BURGERPARTICIPATIE SCHIEDAM 12

13 2 Het beleid voor communicatie en burgerparticipatie 2.1 Inleiding Voor de gemeente Schiedam bestaat het beleidskader voor communicatie en burgerparticipatie uit een aantal beleidsdocumenten. In dit hoofdstuk is het relevante beleid bekeken aan de hand van de vooraf geformuleerde normen. Een overzicht van de bestudeerde documenten is opgenomen in bijlage Communicatie Voor het communicatiebeleid in Schiedam is de kadernota Communicatie uit 2003 het belangrijkste document. Daarnaast staan er doelen in de programmabegrotingen die betrekking hebben op communicatie. Bij het schrijven van deze nota van bevindingen (maart 2009) lag een conceptversie van het nieuwe communicatieplan voor bij de portefeuillehouder. Deze nieuwe nota is dus nog niet vastgesteld door de gemeenteraad. Om die reden zullen we eerst kort ingaan op het vigerend beleidskader uit Aanvullend gaan we in op recentere vastgestelde documenten waar de gemeente ingaat op communicatie. Ten slotte gaan we kort in op de uitgangspunten van het nieuwe communicatiebeleid. Kadernota Communicatie De kadernota Communicatie is op 15 december 2003 door de gemeenteraad vastgesteld. Deze nota bevat de kaders voor communicatie door de gemeente Schiedam. Het algemene beleidsuitgangspunt uit de kadernota is dat het college streeft naar interactief bestuur en daarin een belangrijke rol voor communicatie ziet. Het gemeentebestuur acht het van belang dat de Schiedammer meer wordt betrokken bij het beleid van de gemeente. In de kadernota benoemt de gemeente verschillende factoren die in Schiedam van invloed zijn op effectieve communicatie. Zo bestaat Schiedam uit verschillende wijken met deelgemeenschappen en hebben de Schiedammers verschillende relaties met de gemeente. Ook stelt de gemeente dat een deel van de Schiedammers niet actief deel neemt aan de dialoog met de gemeente, maar dat er onder bepaalde voorwaarden wel participatie plaatsvindt. Over de gemeentelijke organisatie staat in de kadernota dat communicatie op allerlei verschillende plekken uitvoering krijgt, waarmee mogelijk de uniformiteit in vorm en inhoud wordt geschaad. Ten slotte staat er dat er in de gemeente geen traditie van interactie is. 2 In de kadernota trekt de gemeente op basis van de van invloed zijnde factoren een aantal conclusies: Schiedam moet gesprekspartners opzoeken met open communicatie; Schiedam moet gesprekspartners verlokken tot de dialoog; Communicatie is altijd maatwerk; Om effectief te communiceren moet de interne communicatie verbeteren; Het doorbreken van het slechte imago heeft wat tijd nodig. 3 2 Kadernota Communicatie 2003, pp Kadernota Communicatie 2003, pp. 5 en 6. RKC QUICK-SCAN COMMUNICATIE EN BURGERPARTICIPATIE SCHIEDAM 13

14 In de kadernota schets het college vervolgens een theoretisch antwoord op de vraag hoe communicatie met de verschillende belanghebbenden vorm moet krijgen: de gemeente moet op maat communiceren. Hieronder verstaat de gemeente dat de inrichting van communicatie afhankelijk is van de karakteristieken van diegene waarmee de gemeente communiceert en de specifieke situatie waarin de communicatie plaatsvindt. 4 Per fase uit de beleidscyclus (voorbereiding, vaststelling, uitvoering, evaluatie en beëindiging) is uitgewerkt wat de rol en inbreng van raad, college, burger en ambtelijk organisatie zou moeten zijn. Voor communicatie op maat heeft de gemeente een checklist met vragen opgesteld. Hiermee kan voor een specifieke situatie de bijbehorende afwegingen voor communicatie bepaald worden. Deze checklist is in bijlage 5 opgenomen. Naast aandacht voor communicatie met de burgers van Schiedam zijn er ook kaders voor de interne communicatie vastgesteld. Communicatie is volgens de gemeente niet alleen noodzakelijk voor het informeren van ambtenaren over de stad, de bijbehorende vraagstukken en gekozen beleidsoplossingen, maar ook voor organisatieontwikkeling en cultuurverandering. 5 Programmabegrotingen Uit de programmabegroting 2007 blijkt dat de gemeente op diverse terreinen een functie voor communicatie ziet. Zoals op pag.14 bij dienstverlening, pag. 22 bij het versterken van de ruimtelijke kwaliteit en pag. 44 bij wijkontwikkeling. Communicatie kan (als middel) een bijdrage leveren aan het bereiken van doelstellingen op een groot aantal vlakken. Communicatie is van belang bij het verhogen van de kwaliteit van de dienstverlening, bij het vormgeven van wijkgericht werken, bij het transparant handelen bij ruimtelijke projecten en bij het informeren over de woningvoorraad. De aard van de doelstellingen varieert van informeren en meedenken tot het beïnvloeden van gedrag. 6 In de programmabegroting 2008 staat dat de gemeente zich voorgenomen heeft om in 2008 een nieuwe communicatienota op te stellen. 7 In de laatste programmabegroting van 2009 staat dat de gemeente de Strategische Communicatienota zal gaan implementeren. 8 Van deze beleidsdocumenten zijn alleen de resultaten bekend over het jaar Nieuw beleid Geïnterviewden (zie bijlage 4 voor de lijst) geven aan de kadernota uit 2003 erg theoretisch van aard te vinden, en niet toegespitst op de specifieke situatie in Schiedam. Er worden geen richtinggevende keuzes in gemaakt. Door de reorganisatie, de komst van veel nieuwe mensen en de stadsproblemen die meer een rol spelen, is het besef er dat communicatie een belangrijke rol inneemt. Deze verschillende redenen zijn voor de gemeente aanleiding om nieuw beleid te ontwikkelen. Met het nieuwe communicatieplan wil de gemeente Schiedam communicatie van een informerend niveau naar een meer strategisch niveau tillen. Aanvankelijk was het idee dat de verschillende afdelingen binnen de gemeentelijke organisatie hun communicatie het best zelf kon doen. Zo is er voor iedere medewerker bijvoorbeeld een schrijftraining geweest. Inmiddels is die gedachte losgelaten. Het 4 Kadernota Communicatie 2003, pp Kadernota Communicatie 2003, pp Programmabegroting 2007, pp. 15, 23, 45, 60, 67 en Programmabegroting 2008, pp Programmabegroting 2009, pp. 15, 17. RKC QUICK-SCAN COMMUNICATIE EN BURGERPARTICIPATIE SCHIEDAM 14

15 communicatieplan dat in ontwikkeling is, heeft een ander uitgangspunt, zo geven de geïnterviewden aan. Het moet een document worden waar de organisatie echt mee aan de slag kan en wat minder theoretisch van aard is. De afdeling communicatie is momenteel bezig de nota in verschillende rondes (onder andere met alle fractievoorzitters uit de gemeenteraad) te bespreken zodat er uiteindelijk een breed gedragen nota komt. Het moet een korte nota worden van ongeveer vijftien pagina s met strategische doelen en een productenboek waarmee ook procesmatig gewerkt kan worden. De afdeling communicatie Nu de nieuwe organisatie staat, is de tijd rijp om verder uit te werken hoe communicatie met de afdelingen, clusters en bureaus moet worden vormgegeven. De afdeling communicatie is bezig om dit traject in te vullen en aan te scherpen. Gezien de onderbezetting op de afdeling duurt dit langer dan oorspronkelijk bedoeld was. Griffie De raad is zich bewust dat communicatie door de raad zich onderscheidt van communicatie door het college en de ambtelijke organisatie. Het is alleen wel lastig om dit ook te organiseren, zo blijkt uit de interviews. De griffie heeft niet voldoende capaciteit om een fulltime communicatieadviseur aan te trekken. De griffie is dus deels afhankelijk van de afdeling communicatie voor het verzorgen van de raadscommunicatie. Informatie van of over de raad verzorgt de griffie via de gemeentelijke pagina in het huis-aan-huis blad, billboards, de gemeente website, een digitale nieuwsbrief en de televisie. Via deze kanalen informeert de raad burgers over de agenda, genomen besluiten en nieuws. Via LOOK TV en de website van de gemeente is de raadsvergadering live te volgen. Op de website staat dat binnenkort de geluidsopnamen van vergaderingen te beluisteren zijn. Van de raads- en commissievergaderingen staan op de website eventuele toelichtingen en relevante documenten bij de agendapunten Burgerparticipatie Het beleid voor burgerparticipatie is niet in een specifiek beleidsdocument vastgelegd. Het belangrijkste document is het Protocol Interactieve Beleidsvorming uit Daarnaast staan er in de programmabegrotingen 2007, 2008 en 2009 enkele doelen die betrekking hebben op burgerparticipatie. Ten slotte hebben de raad en het college verschillende instrumenten tot hun beschikking voor participatie van burgers. Deze punten worden hierna uitgewerkt. Protocol Interactieve Beleidsvorming In het protocol interactieve beleidsvorming dat de gemeenteraad heeft vastgesteld op 12 december 2005 onderscheidt de gemeente meerdere niveaus van burgerparticipatie. In het protocol staat hoe en wanneer de gemeente een interactief traject start. Bij de vaststelling van een programma of een actieplan moet bepaald worden of en hoe de gemeente een interactief traject volgt. Omdat niet ieder onderwerp geschikt wordt geacht om interactief te behandelen is er een checklist door de gemeente gemaakt. Met een aantal vragen van deze checklist kan worden bepaald of een onderwerp al dan niet geschikt is (bv. Leeft het onderwerp in de stad? Is er voldoende vrije beleidsruimte? Is er voldoende tijd, geld en capaciteit beschikbaar?). RKC QUICK-SCAN COMMUNICATIE EN BURGERPARTICIPATIE SCHIEDAM 15

16 Het protocol beschrijft twee procedures. Het college of de gemeenteraad kan namelijk opdrachtgever zijn. Als de raad opdrachtgever is wordt er een ander traject gevolgd dan wanneer het college opdrachtgever is. Bij beide procedures wordt er een startdocument opgesteld. In een startdocument moet onder andere vastgelegd worden welk doel de interactieve beleidsvorming heeft. Ook staat vermeld dat de inbreng van de burgers helder moet zijn en dat die kan verschillen tussen: raadplegen of consulteren, adviseren en meebeslissen. 9 Programmabegrotingen In de programmabegroting 2007 staat in het programma Bestuur en Dienstverlening het volgende relevante doel omschreven 10 : Beter benutten van de betrokkenheid en inzet van de Schiedammers door ze te betrekken bij beleidsvorming en het besturen van de stad en door het verder vormgeven van wijkgericht werken. Hierna volgt een toelichting op dit doel, waarin aangegeven staat dat dit alleen te bereiken is als de gemeente luistert naar de burgers en bedrijven in de stad en hun mening meenemen in beleids- en besluitvorming. In de programmabegrotingen 2008 en 2009 is het bevorderen van de bewonersparticipatie expliciet omschreven 11 : Wat willen we bereiken? Vergroting van de participatie door burgers bij het besluitvormingsproces. Wat willen we er voor doen? 1. Het uitvoeren van het protocol interactieve besluitvorming; 2. Het houden van 10 burgerpanels, waarin ook controversiële onderwerpen ter sprake komen; 3. Blijven en actief burgers informeren over de mogelijkheid een burgerinitiatief in te dienen; 4. Bevorderen van een open bestuursstijl door het college van burgemeester en wethouders. Dat betekent dat het bestuur: - ruimte laat voor verschillende alternatieven; - meer initiatief bij partners in de stad wil leggen; - samen met partners in de stad wil zoeken naar oplossingen voor problemen; - innovatieve en experimentele manieren van samenwerken nadrukkelijk wil opzoeken 9 Protocol Interactieve Beleidsvorming Programmabegroting 2007, pp Programmabegroting 2008, pp. 14; Programmabegroting 2009, pp. 15, 16. RKC QUICK-SCAN COMMUNICATIE EN BURGERPARTICIPATIE SCHIEDAM 16

17 Met wijkoverleggen, wijkbudgetten en sinds 2007 met wijkjaarprogramma s wil de gemeente bewoners stimuleren initiatieven te nemen en zich actief op te stellen in hun eigen woon- en leefomgeving. Daarnaast wil de gemeente bewoners informeren en betrekken, waarmee de beleidsvorming en inspraaktrajecten een positieve stimulans krijgen. 12 Met de bijbehorende prestaties is dit als volgt in een schema weergegeven: Tabel 2.1 Output Effect Keten Wijkontwikkeling Programmabegroting 2008, p. 18. Van deze beleidsdocumenten zijn alleen de resultaten bekend over het jaar In de programmarekening 2007 staat dat er in de gemeente regelmatig verschillende wijkoverleggen hebben plaatsgevonden. De RKC heeft waargenomen dat ook in 2008 en in 2009 wijkoverleggen hebben plaatsgevonden c.q. plaatsvinden. De programmarekening over 2008 is ten tijde van het opstellen van dit document nog niet bekend bij de RKC zodat daar niet op kan worden ingegaan. Wijkgericht Werken De kadernota Wijkgericht Werken is in 2005 vastgesteld door het college. In deze nota staat dat wijkgericht werken tot doel heeft de kwaliteit van de leefomgeving in de woonwijken bevorderen. Wijkgericht werken heeft een interactieve aanpak volgens de gemeente. Het verkleint de afstand tussen gemeente en bewoners, het vergroot de betrokkenheid van bewoners op hun omgeving en het bevordert de samenhang in ruimtelijke en sociale zin. Beginspraak De gemeenteraad van Schiedam heeft zich hard gemaakt voor het thema burgerparticipatie. Twee jaar terug heeft de gemeenteraad bij de behandeling van de programmabegroting met algemene stemmen een motie aangenomen waar ze de nadruk legt op het fenomeen beginspraak (inspraak aan het begin van het beleidsvormingstraject). Hoewel deze motie niet is vertaald in een uitgebreide notitie geeft het wel iets aan over het belang dat er door de raad aan burgerparticipatie wordt 12 Programmabegroting 2008, pp.11. RKC QUICK-SCAN COMMUNICATIE EN BURGERPARTICIPATIE SCHIEDAM 17

18 gehecht. Op de keper beschouwt is te stellen dat wat op beginspraak lijkt tot uiting komt in de wijkoverleggen en het Wijkberaad. Dit is een platform waarin de gemeente communiceert met wijkbewoners over uitvoeringszaken en beleid. Dit lijkt meer toeval dan een bewuste keuze van de gemeente. Het Stadserf Het Stadserf is bij de wijziging van het vergaderstelsel (maart 2007) geïntroduceerd. Ook dit kan als middel van de raad worden gezien om de burgers te betrekken bij beleidsvorming. Doel van deze avond is vooral meningsvorming bij de raadsleden te faciliteren. In eerste instantie is er ook geprobeerd om burgers de agenda van deze avond te laten vullen. Na enkele keren is er echter besloten om deze avonden meer themagericht te benaderen. De onderwerpen die burgers inbrachten pasten niet goed bij het karakter van de avond. Het betrof veelal opmerkingen over uitvoeringszaken die geen bijdrage leverden aan de beleidsvorming en ook meer aan het college gericht waren dan aan de raad. Over de werking en de opzet van Het Stadserf heeft het Schiedams overleg Bewoners Organisaties (SOBO) in een brief aan de burgemeester (d.d. 12 september 2007) enkele kritische kanttekeningen gesplaatst. Het SOBO ervaart de parallelle sessies als onhandig en vindt dat de politici zelf een te belangrijke stempel op het verloop van de avond drukken. Dit heeft als gevolg dat Het Stadserf teveel lijkt op een reguliere commissievergadering en te weinig interactie tussen burger en politiek op gang brengt. Het SOBO doet enkele suggesties om de werkwijze aan te passen (minder onderwerpen, geen parallelle sessies, minder ruimte voor politici). De gemeente heeft deze aanbevelingen overgenomen en heeft de opzet van de avonden aangepast. Verordening burgerparticipatie De Schiedamse raad heeft in 2002 een Verordening Burgerinitiatief vastgesteld. Een burgerinitiatiefvoorstel is een voorstel van een initiatief gerechtigde om een onderwerp als een afzonderlijk punt op de agenda van de vergadering van de raad te plaatsen. Dit heeft tot nu toe tot één - niet succesvol - initiatief geleid. De verordening is vrij hoogdrempelig. Er zijn minimaal 100 handtekeningen nodig om een onderwerp geagendeerd te krijgen. Daarnaast is het scala aan mogelijke onderwerpen afgebakend. Het is onduidelijk hoe de gemeente hierover met burgers communiceert. 2.2 Resumé Het belangrijkste beleidsdocument voor communicatie is de kadernota communicatie. De kadernota is niet actueel en bevat geen heldere beleidsuitgangspunten. De gestelde kaders zijn vrij theoretisch van aard en niet vertaald naar concrete activiteiten. Daarnaast zijn veel uitgangspunten uit de kadernota ingehaald door de tijd. Na de reorganisatie is er voor de afdeling communicatie bijvoorbeeld een andere rol weggelegd dan voorheen. Het besef dat het huidige beleidskader geen werkbaar handvat biedt voor de communicatiefunctie is in de organisatie aanwezig. Dit blijkt onder andere uit het feit dat de afdeling bezig is met de ontwikkeling van een nieuwe nota. De huidige ontwikkelingen op dit terrein illustreren dit. Het tempo waarmee dit gebeurt, baart echter wel zorgen. RKC QUICK-SCAN COMMUNICATIE EN BURGERPARTICIPATIE SCHIEDAM 18

19 Het belangrijkste beleidsdocument voor burgerparticipatie is het protocol interactieve beleidsvorming. Het aantal activiteiten en ontwikkelingen duidt op een serieuze intentie om de burgers van Schiedam meer en eerder bij beleid te betrekken. De doelen van participatie zijn helder geformuleerd en onderling consistent. Dit komt vooral doordat de hoofddoelen ook zijn verbijzonderd naar subdoelen en prestaties. Dit maakt de doelstelling ook deels meetbaar. De gemeente heeft echter nog geen indicatoren geformuleerd en doelen zijn niet tijdgebonden geformuleerd. Norm Beoordeling Er is sprake van een actueel communicatiebeleid waarin de algemene beleidsuitgangspunten van communicatie zijn omschreven en vastgesteld als basis voor de uitvoering. Onvoldoende Kadernota communicatie is ruim zes jaar oud. De kadernota is vooral een theoretische uiteenzetting en bevat weinig concrete doelstellingen en acties. Uitgangspunten uit de nota zijn ingehaald door de tijd. Er is sprake van een actueel kader voor burgerparticipatie (participatieplan) waarin specifieke aandacht is voor de communicatie met burgers. Matig Het protocol interactieve beleidsvorming is door de raad vastgesteld in In het protocol onderscheidt de gemeente meerdere niveaus van burgerparticipatie. Het protocol bevat een checklist waarmee kan worden bepaald of een onderwerp al dan niet geschikt is voor interactieve beleidsvorming. De gemeente heeft nog geen indicatoren geformuleerd en de doelen zijn niet tijdgebonden geformuleerd. RKC QUICK-SCAN COMMUNICATIE EN BURGERPARTICIPATIE SCHIEDAM 19

20 3 De Invoering van de Wmo 3.1 Inleiding Op 1 januari 2007 is de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) van kracht geworden. Door middel van deze wet heeft het kabinet gemeenten de verantwoordelijkheid gegeven ervoor te zorgen dat iedereen actief kan deelnemen aan de samenleving door middel van het vergroten van eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid. Het kabinet heeft in de Wmo negen prestatievelden gedefinieerd die de basis moeten vormen van het Wmo-beleid: 1. het bevorderen van de sociale samenhang in en leefbaarheid van dorpen, wijken en buurten; 2. op preventie gerichte ondersteuning aan jongeren met problemen met opgroeien en van ouders met problemen met opvoeden; 3. het geven van informatie, advies en cliëntondersteuning; 4. het ondersteunen van mantelzorgers en vrijwilligers; 5. het bevorderen van deelname aan het maatschappelijke verkeer en van het zelfstandig functioneren van mensen met een beperking of een chronisch psychisch probleem en van mensen met een psychosociaal probleem; 6. het verlenen van voorzieningen aan mensen met een beperking of een chronisch psychisch probleem of een psychosociaal probleem ten behoeve van het behoud van hun zelfstandig functioneren of hun deelname aan het maatschappelijke verkeer; 7. het bieden van maatschappelijke opvang, waaronder vrouwenopvang; 8. het bevorderen van openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ), met uitzondering van het bieden van psychosociale hulp bij rampen 9. het bevorderen van verslavingsbeleid. De gemeenten Schiedam, Maassluis en Vlaardingen besloten om bepaalde prestatievelden gezamenlijk op te pakken. Vervolgens zijn drie inhoudelijke regionale projecten opgericht, namelijk Individuele verstrekkingen, Informatie en Advies en Communicatie. De samenwerking is voorbereid door een kwartiermaker Wmo, die adviseerde om de drie bovengenoemde projecten in regionaal verband te organiseren. Dit advies is opgevolgd door de drie gemeenten. Vervolgens is in iedere gemeente een projectleider Wmo aangesteld die zitting nam in de regionale projectgroep Wmo. Deze regionale samenwerking in het Programmateam Maatschappelijke Ondersteuning werd van november 2005 tot eind 2007 gecoördineerd door een regionaal procesmanager. In het Programmateam was iedere projectleider zowel verantwoordelijk voor alle eigen lokale aangelegenheden als de regionaal te regelen zaken. Zo zijn de volgende regionale thema s verdeeld over de drie projectleiders geweest: - de projectleiders van Vlaardingen en Maassluis waren betrokken bij de projectgroep individuele verstrekkingen. In deze projectgroep zijn de thema s hulp bij het huishouden en de verordening maatschappelijke ondersteuning uitgewerkt. werkgroep huishoudelijke hulp. - De projectleider uit Schiedam heeft de projecten informatie en advies (Wmo loket) en regionale communicatie begeleid. - Vlaardingen was ook verantwoordelijk voor OGGZ en verslavingszorg. RKC QUICK-SCAN COMMUNICATIE EN BURGERPARTICIPATIE SCHIEDAM 20

Onderzoeksopzet Communicatie

Onderzoeksopzet Communicatie Onderzoeksopzet Communicatie Rekenkamercommissie Heerenveen Februari 2009 Rekenkamercommissie Heerenveen: onderzoeksopzet communicatie 1 Inhoudsopgave A. Wat willen we bereiken 1. Aanleiding en achtergronden

Nadere informatie

Participatie vereist meer communicatie. Rekenkamercommissie Wijdemeren

Participatie vereist meer communicatie. Rekenkamercommissie Wijdemeren Participatie vereist meer communicatie municatie DoeMee-onderzoek Communicatiebeleid en burgerparticipatie Rekenkamercommissie Wijdemeren Noordereinde in s Graveland Rapport Postbus 85203 3508 AE Utrecht

Nadere informatie

JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011

JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011 JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011 Inleiding Sinds 1 januari 2007 is de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) van kracht. Het doel van de wet is dat iedereen kan meedoen in de maatschappij,

Nadere informatie

Adviesraad Sociaal Domein ADVIESRAAD GILZE EN RIJEN

Adviesraad Sociaal Domein ADVIESRAAD GILZE EN RIJEN Adviesraad Sociaal Domein ADVIESRAAD GILZE EN RIJEN Inleiding De Adviesraad Sociaal Domein is in de huidige opzet gestart sinds eind 2013. De wijze waarop voorheen de WMO raad was ingericht voldeed voor

Nadere informatie

MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE

MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE De Monitor Burgerparticipatie wordt tweejaarlijks uitgevoerd om het gemeentelijk beleid en activiteiten op het gebied van burgerparticipatie landelijk in kaart te

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Leidschendam- Voorburg Postbus 905 2270 AX Voorburg. Aan de raad van de gemeente Rijswijk Postbus 5305 2280 HH Rijswijk

Aan de raad van de gemeente Leidschendam- Voorburg Postbus 905 2270 AX Voorburg. Aan de raad van de gemeente Rijswijk Postbus 5305 2280 HH Rijswijk Aan de raad van de gemeente Leidschendam- Voorburg Postbus 905 2270 AX Voorburg Aan de raad van de gemeente Rijswijk Postbus 5305 2280 HH Rijswijk Datum 20 februari 2009 Ons kenmerk 2009/4633. Uw brief/kenmerk

Nadere informatie

Communicatieplan WMO. Communiceren over de WMO. doen we zo

Communicatieplan WMO. Communiceren over de WMO. doen we zo GEMEENTE LEEUWARDERADEEL Communicatieplan WMO Communiceren over de WMO doen we zo Stiens, 20 december 2007 1. Inleiding Op 1 januari 2007 is de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) in werking getreden.

Nadere informatie

OPINIERONDE 7 maart 2013. Casenr: 13.00148 Onderwerp: Aanbevelingen n.a.v. Raadsonderzoek Kafi en Rekenkamerrapport "Lage Zwaluwe West"

OPINIERONDE 7 maart 2013. Casenr: 13.00148 Onderwerp: Aanbevelingen n.a.v. Raadsonderzoek Kafi en Rekenkamerrapport Lage Zwaluwe West Aan de Raad Made, 29 januari 2013 OPINIERONDE 7 maart 2013 Agendapuntnummer: 6 Raadsvergadering 21 maart 2013 Registratienummer: 13int00406 Casenr: 13.00148 Onderwerp: Aanbevelingen n.a.v. Raadsonderzoek

Nadere informatie

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO)

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) Natuurlijk... NUTH NUTH... Natuurlijk Gemeente Nuth - Deweverplein 1 - Postbus 22000-6360 AA Nuth - 045-5659100 - www.nuth.nl VOORWOORD wethouder J.J.C van den

Nadere informatie

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Hieronder een eerste en tweede reactie van de Rekenkamer. 1 Bijlage: Ambitiedocument Burgerparticipatie met bijbehorende Verordening te downloaden via deze link. Eerste

Nadere informatie

ONS KENMERK 07UIT05041 DOORKIESNUMMER 010-2465455

ONS KENMERK 07UIT05041 DOORKIESNUMMER 010-2465455 gemeente Schiedam Aan de leden van de gemeenteraad van Schiedam Burgemeester en wethouders Postbus 1501 3100EA SCHIEDAM Stadskantoor Stadserf 1 3112DZ SCHIEDAM T 010 246 55 55 F 010 473 59 78 W www.schiedam.nl

Nadere informatie

Communicatieaanpak herziening subsidiebeleid

Communicatieaanpak herziening subsidiebeleid Communicatieaanpak herziening subsidiebeleid INLEIDING De gemeenten Cuijk, Grave en Mill en Sint Hubert gaan het gemeentelijke subsidiebeleid herzien. Het subsidiebeleid wordt opnieuw bekeken en aangepast.

Nadere informatie

Effectmeting van de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek naar de programmabegroting

Effectmeting van de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek naar de programmabegroting Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau Effectmeting van de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek naar de programmabegroting Rapportage Alphen-Chaam 02 juni 2009 R A P P O R T A G E E F F

Nadere informatie

Strategisch Communicatie Beleidsplan

Strategisch Communicatie Beleidsplan Strategisch Communicatie Beleidsplan Op weg naar moderne, actieve en open communicatie met onze inwoners gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Communicatie Afdeling Bestuurszaken Visie op communicatie: De gemeente

Nadere informatie

Startnotitie Interactieve Beleidsvorming

Startnotitie Interactieve Beleidsvorming Startnotitie Interactieve Beleidsvorming Status: concept Bestuurlijk opdrachtgever: Drs J.F.N. Cornelisse Ambtelijk opdrachtgever: Drs H.J. Beumer Ambtelijk opdrachtnemer: Drs M.M.H. de Boer Datum 17-03-2010

Nadere informatie

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL RAADSVOORSTEL Registr.nr. 1423468 R.nr. 52.1 Datum besluit B&W 6juni 2016 Portefeuillehouder J. Versluijs Raadsvoorstel over de evaluatie van participatie Vlaardingen, 6juni 2016 Aan de gemeenteraad. Aanleiding

Nadere informatie

concept-algemene inspraak- en participatieverordening gouda

concept-algemene inspraak- en participatieverordening gouda Bijlage 3. regeling nummer 1.4.1 concept-algemene inspraak- en participatieverordening gouda nr. 1.4.1 g. indien het belang van inspraak of participatie niet opweegt tegen het belang van handhaving van

Nadere informatie

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning Over de auteur: Wicher Pattje Wicher Pattje is oud-wethouder van de gemeente Groningen en beleidsadviseur in de sociale sector, gericht op overheden en non-profit instellingen. Voor meer informatie: www.conjunct.nl.

Nadere informatie

Startnotitie beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2012-2015

Startnotitie beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2012-2015 Startnotitie beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2012-2015 juli 2011: sector Inwonerszaken, team Openbare Orde, Welzijn en Onderwijs 1 Inleiding Voor u ligt de startnotitie beleidsplan Wet Maatschappelijke

Nadere informatie

Jaarplan 2015 Rekenkamercommissie Woerden

Jaarplan 2015 Rekenkamercommissie Woerden Jaarplan 2015 1 Jaarplan 2015 Rekenkamercommissie Woerden 1. Doel en werkwijze van de rekenkamercommissie De Rekenkamercommissie Woerden is per 1 april 2004 ingesteld door de gemeenteraad. Sinds eind 2006

Nadere informatie

Middelburg, 7 juli 2011

Middelburg, 7 juli 2011 AAN Het college van B&W van de gemeente Middelburg d.t.v. de raadsgriffier Postbus 6000 4330 LA Middelburg. Onderwerp: Wederhoor m.b.t. quick-scan onderzoek naar de WMO Geacht College, Middelburg, 7 juli

Nadere informatie

Startdocument participatieproces LAB071

Startdocument participatieproces LAB071 Startdocument participatieproces LAB071 Dit startdocument beschrijft het participatieproces in het kader van de Verkenning Leidse Agglomeratie Bereikbaar (LAB071). Het bevat de nadere uitwerking van hoofdstuk

Nadere informatie

Bewonersparticipatie: de rode draad in ons werk!

Bewonersparticipatie: de rode draad in ons werk! NOTA BEWONERSPARTICIPATIE GEMEENTE BEST Bewonersparticipatie: de rode draad in ons werk! Refnummer: INT12-0110 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Waarom bewonersparticipatie? 3 3. Maatwerk 4 4. Kaders Best

Nadere informatie

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan, 22 Augustus 2014 1 Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Oostzaan

Rekenkamercommissie Oostzaan Rekenkamercommissie Oostzaan Jaarplan 2015 Missie Rekenkamercommissie De rekenkamer heeft de ambitie om door middel van haar onderzoeken een positieve bijdrage te leveren aan de kwaliteit van het bestuur

Nadere informatie

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 21 november 2006, nummer: 06/911;

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 21 november 2006, nummer: 06/911; De raad van de gemeente Emmen; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 21 november 2006, nummer: 06/911; gelet op de verplichting in artikel 11 en 12 van de Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Zorg goed voor elkaar Communicatieplan 3 decentralisaties

Zorg goed voor elkaar Communicatieplan 3 decentralisaties Zorg goed voor elkaar Communicatieplan 3 decentralisaties November 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 1.1 Nieuwe taken gemeente...3 1.2 Doelstellingen...3 1.3 Projectdoelstellingen...3 2. Doelgroepen...4

Nadere informatie

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede (eerste fase)

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede (eerste fase) Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede (eerste fase) 1. Inleiding In het collegeakkoord voor de periode 2014-2018 is als één van de doelstellingen geformuleerd: Het college zet zich in voor een florerende

Nadere informatie

Verordening. Participatieraad Sociaal Domein. (WMO, Participatiewet en Jeugdwet)

Verordening. Participatieraad Sociaal Domein. (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Verordening Participatieraad Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Aalten 2015 Verordening Participatieraad Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Aalten 2015. Artikel 1. Begripsbepalingen

Nadere informatie

Inventarisatie van Wmo-raden 2012 - de uitgewerkte antwoorden -

Inventarisatie van Wmo-raden 2012 - de uitgewerkte antwoorden - Inventarisatie van Wmo-raden 2012 - de uitgewerkte antwoorden - 27-9-2012 Vooraf De jaarlijkse inventarisatie van de Koepel van Wmo-raden onder Wmo-raden heeft ook in 2012 een goede respons gekregen. Uitgezet

Nadere informatie

Ruimte voor beeld 21,6 x 8,7 cm. Decentralisaties sociaal domein; Betrokken en actieve raadsleden

Ruimte voor beeld 21,6 x 8,7 cm. Decentralisaties sociaal domein; Betrokken en actieve raadsleden Ruimte voor beeld 21,6 x 8,7 cm Decentralisaties sociaal domein; Betrokken en actieve raadsleden Kennismaking Josee Gehrke Griffier gemeente De Wolden (Dr.) Lid bestuur VNG drs. pedagogiek Fransje Backerra

Nadere informatie

beantwoording technische vragen

beantwoording technische vragen Gemeente Nieuwkoop College van Burgemeester en Wethouders beantwoording technische vragen onderwerp technische vragen Joke van Boxtel/ Progressief Nieuwkoop en Pien Schrama/ MiddenPartij Nieuwkoop Datum

Nadere informatie

Doel en functioneren van wijkraden

Doel en functioneren van wijkraden Doel en functioneren van wijkraden Kenmerk: INT11.0235 Bijlage bij kadernotitie burgerparticipatie Samen beter 1. Inleiding en samenvatting De samenwerking tussen wijkraden en gemeente is nadrukkelijk

Nadere informatie

VERORDENING MAATSCHAPPELIJKE ADVIES RAAD BRUMMEN

VERORDENING MAATSCHAPPELIJKE ADVIES RAAD BRUMMEN Verordening Maatschappelijke Advies Raad 2015 Brummen VERORDENING MAATSCHAPPELIJKE ADVIES RAAD 2015 BRUMMEN Verordening Maatschappelijke Advies Raad 2015 Brummen Inhoudsopgave Artikel 1 Begripsomschrijving...

Nadere informatie

Rapportage. Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008. Alphen-Chaam. Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau.

Rapportage. Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008. Alphen-Chaam. Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau. 1 Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau Rapportage Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008 Alphen-Chaam 7 juli 2011 W E T E N W A A R O M A L P H E N - C H A A M 2 1 Inleiding De Rekenkamercommissie

Nadere informatie

De weg van Wmo naar sociaal domein. Minisymposium Borger 27 oktober 2015

De weg van Wmo naar sociaal domein. Minisymposium Borger 27 oktober 2015 De weg van Wmo naar sociaal domein Minisymposium Borger 27 oktober 2015 Burger- en clientenparticipatie Inspraak en invloed Participatie = deelnemen meedenken over beleid, recht op inspraak en invloed

Nadere informatie

Bestuursopdracht beleidsplan zorg voor jeugd (2015-2019)

Bestuursopdracht beleidsplan zorg voor jeugd (2015-2019) Bestuursopdracht beleidsplan zorg voor jeugd (2015-2019) Heerenveen, juli 2013 Bestuursopdracht beleidsplan Zorg voor jeugd gemeente Heerenveen 1.Aanleiding De zorg voor de jeugd valt vanaf 2015 onder

Nadere informatie

Doel cliëntenparticipatie (Bergeijk, Bladel, Eersel en Oirschot)

Doel cliëntenparticipatie (Bergeijk, Bladel, Eersel en Oirschot) Verordening cliëntenparticipatie ISD de Kempen 2015 Artikel 1 Begripsbepalingen 1. Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als

Nadere informatie

Implementatieplan interactief beleid

Implementatieplan interactief beleid Implementatieplan interactief beleid (juni 2010 t/m mei 2011) Gemeente Weert, 15 juli 2010 Portefeuillehouder interactief beleid: wethouder H. Litjens Regisseur wijkgericht werken: Marianne Schreuders

Nadere informatie

Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010

Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010 Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010 1. Aanleiding De BMWE-gemeenten willen zoveel mogelijk gezamenlijk het Centrum Jeugd en Gezin realiseren. Dit plan van aanpak is hierop

Nadere informatie

Onderzoeksopzet De Poort van Limburg gemeente Weert

Onderzoeksopzet De Poort van Limburg gemeente Weert Onderzoeksopzet De Poort van Limburg gemeente Weert Weert, 6 september 2011. Rekenkamer Weert Inhoudsopgave 1. Achtergrond en aanleiding 2. Centrale vraagstelling 3. De wijze van onderzoek 4. Deelvragen

Nadere informatie

Platform Maatschappelijke Ondersteuning Jaarverslag 2012

Platform Maatschappelijke Ondersteuning Jaarverslag 2012 Platform Maatschappelijke Ondersteuning Jaarverslag 2012 Jaar van 'oprichting' Wij behartigen uw belangen zodat ook u mee kunt doen! Platform Maatschappelijke Ondersteuning Opgericht: 20 juni 2012 Adres:

Nadere informatie

VERTREKPUNT AAN DE SLAG PLANNING OVER 2 JAAR

VERTREKPUNT AAN DE SLAG PLANNING OVER 2 JAAR Mee DENK WERK SCHRIJF LEEF MEE MET DOE SPEEL KIJK CHAT PRAAT LEIDEN met Leiden Plan van aanpak publieksparticipatie 2013-2015 AANLEIDING VISIE UITGANGSPUNTEN PLAN VAN AANPAK AANLEIDING De gemeente Leiden

Nadere informatie

Doel: In samenwerking met maatschappelijke partners organiseren van een proces dat leidt tot een herijkte visie op Borne in 2030

Doel: In samenwerking met maatschappelijke partners organiseren van een proces dat leidt tot een herijkte visie op Borne in 2030 Projectvoorstel Projectopdracht / -voorstel Datum: 8 juli 2010 Versie: definitief t.b.v. definitiefase en ontwerpfase Pagina: 1 / 9 Soort project Extern/Lijn Projectnaam MijnBorne2030 (Herijking Toekomstvisie)

Nadere informatie

BELEIDSNOTITIE PARTICIPATIERAAD GEMEENTE VENRAY

BELEIDSNOTITIE PARTICIPATIERAAD GEMEENTE VENRAY BELEIDSNOTITIE PARTICIPATIERAAD GEMEENTE VENRAY INLEIDING Met ingang van 1 januari 2015 krijgen gemeenten een groot aantal taken overgeheveld, de zogeheten decentralisaties AWBZ-Wmo, de Jeugdwet en de

Nadere informatie

Cools, Luuk. Onderwerp: FW: jaarverslag WMO-raad Wormerland 2012. jaarverslag 2012 WMO raad.03.doc. Bijlagen: Geachte lezer,

Cools, Luuk. Onderwerp: FW: jaarverslag WMO-raad Wormerland 2012. jaarverslag 2012 WMO raad.03.doc. Bijlagen: Geachte lezer, Cools, Luuk Onderwerp: FW: jaarverslag WMO-raad Wormerland 2012 Bijlagen: jaarverslag 2012 WMO raad.03.doc Geachte lezer, bijgaand bieden wij u ter informatie het jaarverslag WMO-raad Wormerland 2012 aan.

Nadere informatie

Opinieronde / peiling

Opinieronde / peiling Aan de Raad Made, 01-04-14 Reg.nr. 14int01525 Aan de commissie: Datum vergadering: Agendapunt : Opinieronde / peiling Opinieronde / peiling: 08-05-14 Agendapunt: 7 Onderwerp: Behoeftenonderzoek voor het

Nadere informatie

Kaders voor burgerparticipatie

Kaders voor burgerparticipatie voor burgerparticipatie 1 Inhoud Pagina Hoofdstuk 3 1. Inleiding 1.1 Doel van deze notitie 1.2 Opbouw van deze notitie 4 2. Algemeen 2.1 Twee niveaus: uitvoering en meedenken over beleid 2.2 Tweerichtingsverkeer

Nadere informatie

Raadsvoorstel (gewijzigd) 26 september 2013 AB13.00729 RV2013-062

Raadsvoorstel (gewijzigd) 26 september 2013 AB13.00729 RV2013-062 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel (gewijzigd) 26 september 2013 AB13.00729 RV2013-062 Gemeente Bussum Besluit nemen over advies effectmeting Inkoop en inhuur van de rekenkamercommissie

Nadere informatie

OVEREENKOMST COMMUNICATIE- OVERLEG- EN BESLUITSTRUCTUUR Dialoogtafel HBH Utrecht GEMEENTE UTRECHT

OVEREENKOMST COMMUNICATIE- OVERLEG- EN BESLUITSTRUCTUUR Dialoogtafel HBH Utrecht GEMEENTE UTRECHT OVEREENKOMST COMMUNICATIE- OVERLEG- EN BESLUITSTRUCTUUR Dialoogtafel HBH Utrecht GEMEENTE UTRECHT Concept 20 augustus 2014 Versie 2 Bestemd voor besprekingsdoeleinden i.h.k.v. de dialoog gerichte aanbesteding

Nadere informatie

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht)

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) De vier cursisten, die aanwezig waren, begonnen zich aan elkaar voor te stellen onder leiding van de cursusleidster. Van de vier cursisten waren

Nadere informatie

Externe communicatie ambtelijke samenwerking Beemster- Purmerend

Externe communicatie ambtelijke samenwerking Beemster- Purmerend Externe communicatie ambtelijke samenwerking Beemster- Purmerend Gemeente Beemster Versie: definitief Goedkeuring: gemeentesecretaris Beemster, Els Kroese Juni 2012 Auteur: Nancy van der Vin, Filtercommunicatie

Nadere informatie

kadernota Burgerparticipatie Reactienota Vastgesteld 13 december 2012

kadernota Burgerparticipatie Reactienota Vastgesteld 13 december 2012 kadernota Burgerparticipatie Reactienota Vastgesteld 13 december 2012 Inleiding Op 9 oktober 2012 heeft het college van B&W van ingestemd met de kadernota Burgerparticipatie. Na vaststelling is de nota

Nadere informatie

De betrokken burger INITIATIEFVOORSTEL BURGERPARTICIPATIE THEO KERSTEN EN HOLGER RODOE

De betrokken burger INITIATIEFVOORSTEL BURGERPARTICIPATIE THEO KERSTEN EN HOLGER RODOE De betrokken burger INITIATIEFVOORSTEL BURGERPARTICIPATIE THEO KERSTEN EN HOLGER RODOE VOORWOORD De gemeente Gennep ondergaat op dit moment veel veranderingen die te maken hebben met het zwaar weer waarin

Nadere informatie

Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid

Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid Plan van aanpak Rekenkamer Maastricht februari 2007 1 1. Achtergrond en aanleiding 1 De gemeente Maastricht wil maatschappelijke doelen bereiken.

Nadere informatie

Communicatieplan windenergie

Communicatieplan windenergie Communicatieplan windenergie 1. Inleiding De eigenaren van alle windturbines in Dongeradeel hebben de wens geuit om 23 turbines in Dongeradeel in te ruilen voor een cluster van maximaal 4 grote turbines.

Nadere informatie

Maatschappelijke structuurvisie 2013-2025. Projectopdracht / Plan van Aanpak

Maatschappelijke structuurvisie 2013-2025. Projectopdracht / Plan van Aanpak Maatschappelijke structuurvisie 2013-2025 Projectopdracht / Plan van Aanpak Afdeling Beleid, cluster Maatschappij januari 2013 Inhoudsopgave Aanleiding... 3 Doelstelling... 3 Resultaat... 3 Afbakening...

Nadere informatie

Schuldhulpverlening gemeente Gouda Nota van Conclusies en Aanbevelingen

Schuldhulpverlening gemeente Gouda Nota van Conclusies en Aanbevelingen Schuldhulpverlening gemeente Gouda Nota van Conclusies en Aanbevelingen Rekenkamer Gouda - CONCEPT EN VERTROUWELIJK - Versie d.d. 12 mei 2012 Inhoudsopgave 1. Onderzoekskader schuldhulpverlening in Gouda

Nadere informatie

Raamwerk communicatiebeleid gemeente Heusden 2007-2010

Raamwerk communicatiebeleid gemeente Heusden 2007-2010 Raamwerk communicatiebeleid gemeente Heusden 2007-2010 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Thema Profilering gemeente(-bestuur) 3. Thema Communicatie en samenwerking met inwoners 4. Thema Communicatief bewustzijn

Nadere informatie

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Datum: maart 2015 Afdeling: Samenlevingszaken In- en aanleiding Voor u ligt de startnotitie voor de aankomende beleidsnota van de gemeente

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Wijk bij Duurstede Jaarverslag 2008

Rekenkamercommissie Wijk bij Duurstede Jaarverslag 2008 Rekenkamercommissie Wijk bij Duurstede Jaarverslag 2008 Maart 2009 Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Verricht onderzoek in 2008 4-5 Paragraaf 1.1. Inleiding Paragraaf 1.2. Onderzoek Reserves en Voorzieningen

Nadere informatie

BURGERPARTICIPATIE April 2013 (2 e versie)

BURGERPARTICIPATIE April 2013 (2 e versie) BURGERPARTICIPATIE April 2013 (2 e versie) Inleiding: De gemeente Zederik wil haar burgers betrekken bij het beleid met als motto: De burger centraal. Deze nota gaat over de rol van de gemeente in relatie

Nadere informatie

JAARPLAN 2015 WMO ADVIESRAAD BOXTEL

JAARPLAN 2015 WMO ADVIESRAAD BOXTEL JAARPLAN 2015 WMO ADVIESRAAD BOXTEL 1 INLEIDING De Wmo Adviesraad is op basis van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning bij besluit van de gemeenteraad van 27-9-2007 (de z.g. participatieverordening) door

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014

Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014 Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014 Op donderdag 16 oktober organiseerde de gemeente Amersfoort een netwerkbijeenkomst communicatie over de beweging

Nadere informatie

*Z001F59E44 9* Leiderdorp, 16 september 2014. Afdeling: Concernzaken OOV en Rampen Onderwerp: Beleidsplan Integraal Veiligheidsbeleid 2015-2018

*Z001F59E44 9* Leiderdorp, 16 september 2014. Afdeling: Concernzaken OOV en Rampen Onderwerp: Beleidsplan Integraal Veiligheidsbeleid 2015-2018 Afdeling: Concernzaken OOV en Rampen Onderwerp: Beleidsplan Integraal Veiligheidsbeleid 2015-2018 Pagina 1 van 5 Versie Nr.1 Leiderdorp, 16 september 2014 Aan de raad. Beslispunten 1. Akkoord gaan met

Nadere informatie

Plan van aanpak Rekenkameronderzoek naar (be)sturing van Gemeenschappelijke Regelingen

Plan van aanpak Rekenkameronderzoek naar (be)sturing van Gemeenschappelijke Regelingen Plan van aanpak Rekenkameronderzoek naar (be)sturing van Gemeenschappelijke Regelingen Rekenkamercommissies Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Waterland Inleiding In de maanden mei tot en met oktober

Nadere informatie

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak Inhuur in de Kempen Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden Onderzoeksaanpak Rekenkamercommissie Kempengemeenten 21 april 2014 1. Achtergrond en aanleiding In gemeentelijke organisaties met een omvang als

Nadere informatie

Onderzoeksplan Rekenkamercommissie 2011

Onderzoeksplan Rekenkamercommissie 2011 Onderzoeksplan Rekenkamercommissie 2011 Boxtel, maart 2011 Voorwoord Voor u ligt het onderzoeksplan 2011 van de rekenkamercommissie Boxtel. Het onderzoeksplan is het resultaat van de suggesties die we

Nadere informatie

COMMUNICATIEPLAN SOCIAAL (WIJK)TEAM

COMMUNICATIEPLAN SOCIAAL (WIJK)TEAM COMMUNICATIEPLAN SOCIAAL (WIJK)TEAM 1. Inleiding In dit PR en communicatieplan is te lezen op welke wijze invulling gegeven wordt aan de PR en communicatie voor de invoering van Sociaal (wijk) Teams in

Nadere informatie

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg Aanleiding en projectdoelstellingen Aanleiding In 2011 werd door de (toenmalige) portefeuillehouder Bevolkingszorg in het DB Veiligheidsberaad geconstateerd dat de nog te vrijblijvend door de gemeenten

Nadere informatie

Verordening cliëntenparticipatie sociaal domein gemeente Mook

Verordening cliëntenparticipatie sociaal domein gemeente Mook Verordening cliëntenparticipatie sociaal domein gemeente Mook en Middelaar 2016 Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie Officiële naam regeling Citeertitel Besloten door

Nadere informatie

RKC s OWO. Onderzoeksplan. Armoedebeleid. April 2015. Ooststellingwerf, Weststellingwerf, Opsterland

RKC s OWO. Onderzoeksplan. Armoedebeleid. April 2015. Ooststellingwerf, Weststellingwerf, Opsterland Onderzoeksplan Armoedebeleid April 2015 Colofon De rekenkamercommissies van Ooststellingwerf en Opsterland bestaan uit drie externe leden. De rekenkamercommissie van Weststellingwerf bestaat uit drie externe

Nadere informatie

HET LEIDERDORPPANEL OVER...

HET LEIDERDORPPANEL OVER... HET LEIDERDORPPANEL OVER... Resultaten peiling 13: Meedenken en meedoen in de openbare ruimte april 2015 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de 13 e peiling met het burgerpanel van

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Wijk bij Duurstede Onderzoeksplanning 2013

Rekenkamercommissie Wijk bij Duurstede Onderzoeksplanning 2013 Rekenkamercommissie Wijk bij Duurstede Onderzoeksplanning 2013 Juni 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Onderzoeksonderwerpen in 2013 2.1.Onderzoek naar de effectiviteit van de re-integratieactiviteiten

Nadere informatie

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen Raadsvergadering d.d. : 1 december 2011 Raadsbesluitnummer : R11.081 Carrousel d.d. : 17 november 2011 Onderwerp : Eindrapport Rekenkamercommissie kwaliteit Grondbeleid

Nadere informatie

Notitie functioneringsgesprekken

Notitie functioneringsgesprekken Notitie functioneringsgesprekken In de handreiking voor functioneringsgesprekken met burgemeesters, enkele jaren terug opgesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, wordt

Nadere informatie

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Het KTO is een wettelijke verplichting wat betreft de verantwoording naar de Gemeenteraad

Nadere informatie

Bijlage: Definitieve versie verordening WMO-raad Emmen. Secretariaat: Weden 2 7815 PH EMMEN E-mail: srpals@wxs.nl

Bijlage: Definitieve versie verordening WMO-raad Emmen. Secretariaat: Weden 2 7815 PH EMMEN E-mail: srpals@wxs.nl Secretariaat: Weden 2 7815 PH EMMEN E-mail: srpals@wxs.nl Aan: College van burgemeester en wethouders Postbus 30001 7800 RA EMMEN Emmen, 13 januari 2016 Betreft : Nieuwe verordening WMO-raad Emmen. Geacht

Nadere informatie

ONDERZOEKSPLAN HULP BIJ HET HUISHOUDEN

ONDERZOEKSPLAN HULP BIJ HET HUISHOUDEN ONDERZOEKSPLAN HULP BIJ HET HUISHOUDEN Rekenkamer Utrecht, 15 februari 2016 AANLEIDING Rijksbeleid Op 1 januari 2015 is de nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) van kracht geworden. Op grond

Nadere informatie

Kadernota Burgerparticipatie 2013 Investeren in betrokkenheid. Gemeente Reusel-De Mierden

Kadernota Burgerparticipatie 2013 Investeren in betrokkenheid. Gemeente Reusel-De Mierden Kadernota Burgerparticipatie 2013 Investeren in betrokkenheid Gemeente Reusel-De Mierden 1 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 1. Inleiding... 4 1.1 Aanleiding... 4 1.2 Probleemstelling... 4 1.3 Doelstelling...

Nadere informatie

Plan van aanpak Wmo beleidsplan 2013-2017

Plan van aanpak Wmo beleidsplan 2013-2017 Plan van aanpak Wmo beleidsplan 2013-2017 Plan van aanpak September 2012 Gemeente Zuidhorn Opsteller: Sara Meijer Inhoudsopgave Plan van aanpak Wmo beleidsplan 2013-2017 1. Inleiding 3 2. Doel en resultaat

Nadere informatie

Onderwerp: Instelling werkgeverscommissie griffie ex artikel 83 Gemeentewet

Onderwerp: Instelling werkgeverscommissie griffie ex artikel 83 Gemeentewet Raadsvergadering, 26 oktober 2010 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Instelling werkgeverscommissie griffie ex artikel 83 Gemeentewet Nr.: 411 Agendapunt: 10 Datum: 11 oktober 2010 Voorgesteld besluit 1)

Nadere informatie

Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB

Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB Raadsvoorstel Agendapunt: 04 Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB Datum voorstel Datum raadsvergadering Bijlagen Ter inzage 23 september 2014 28 oktober 2014 Nota 'Triple

Nadere informatie

Het Participatiebudget

Het Participatiebudget Het Participatiebudget Communicatieplan Het Participatiebudget: communiceren doen we zo! Gemeente Leeuwarden April 2009 Annette Geurden, invoering budget 1 INHOUDSOPGAVE 1. Aanleiding 3 2. Waarom een communicatieplan?

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Koers in het sociale domein. Maatschappelijke participatie kaderstelling Koers in het sociale domein

Raadsvoorstel. Koers in het sociale domein. Maatschappelijke participatie kaderstelling Koers in het sociale domein Titel Nummer 14/63 Datum 21 augustus 2014 Programma Fase Onderwerp Maatschappelijke participatie kaderstelling Gemeentehuis Bezoekadres Kerkbuurt 4, 1511 BD Oostzaan Postadres Postbus 20, 1530 AA Wormer

Nadere informatie

(Burger) participatie. De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli 2015 Tessa van den Berg

(Burger) participatie. De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli 2015 Tessa van den Berg (Burger) participatie De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli Tessa van den Berg AGENDA - Welke soorten en vormen van (burger)participatie zijn er? - Een korte theoretische introductie - Wat is en

Nadere informatie

A. Nieuwe Wmo Verordening prestatieveld 6

A. Nieuwe Wmo Verordening prestatieveld 6 Onderzoeksopzet Evaluatie Wmo 2013 Op 1 januari 2013 is de nieuwe Verordening Voorzieningen Maatschappelijke Ondersteuning Drechtsteden 2013 in werking getreden. Tevens is op die datum een nieuwe aanpak

Nadere informatie

Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015

Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015 Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015 Verordening Cliëntenparticipatie Sociaal Domein (WMO, Participatiewet en Jeugdwet) Uithoorn 2015 De raad

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten

Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten 20 april 2009 Landelijk Platform GGz Postbus 13223 3507 LE Utrecht 1 Inleiding Op 1 januari 2007 trad

Nadere informatie

* Wmo-raad Culemborg * J A A R V E R S L A G 2 0 1 3. Voorwoord Voor u ligt het verslag betreffende de activiteiten van de Wmo-raad in het jaar 2013

* Wmo-raad Culemborg * J A A R V E R S L A G 2 0 1 3. Voorwoord Voor u ligt het verslag betreffende de activiteiten van de Wmo-raad in het jaar 2013 * Wmo-raad Culemborg * J A A R V E R S L A G 2 0 1 3 Voorwoord Voor u ligt het verslag betreffende de activiteiten van de Wmo-raad in het jaar 2013 Het jaar 2013 heeft vooral in het teken gestaan van de

Nadere informatie

BIJEENKOMST JONGERENCENTRUM

BIJEENKOMST JONGERENCENTRUM BIJEENKOMST JONGERENCENTRUM Betreft: Bijeenkomst Jongerenraad, Gruitpoort en gemeente: notulen Datum: 7 december 2011 Status: Definitief Verslag: Mark Waaijenberg & Natascha Walenberg (B&A) Toelichting

Nadere informatie

Onderdeel organisatiekoers: programma Duurzaam gezonde organisatie Portefeuillehouder: Carel van Gelder

Onderdeel organisatiekoers: programma Duurzaam gezonde organisatie Portefeuillehouder: Carel van Gelder Raadsvergadering, 28 januari 2014 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Regiegemeente Wijk bij Duurstede Nr.: 20140218 4 RV Agendapunt: 4 Datum: 30 december 2013 Onderdeel organisatiekoers: programma Duurzaam

Nadere informatie

B&W-Aanbiedingsformulier

B&W-Aanbiedingsformulier B&W.nr. 06.1256 d.d. 7 november 2006 B&W-Aanbiedingsformulier Onderwerp Uitgangspunten voor een Adviesraad WMO Leiden BESLUITEN Behoudens advies van de commissie OWZ 1.a. voor inspraak vast te stellen

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Beverwijk

Rekenkamercommissie Beverwijk Rekenkamercommissie Beverwijk Gemeente Beverwijk t.a.v. leden van de Gemeenteraad Postbus 450 1940 AL Beverwijk datum 26 juni 2015 ons kenmerk onderwerp bijlagen Onderzoek naar de effectiviteit van de

Nadere informatie

Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. :

Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. : INTERN MEMO Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. : Aanleiding Duurzaamheid is een speerpunt in het coalitieakkoord en het

Nadere informatie

COMMUNICATIE & PARTICIPATIE. Samenleven in Leiderdorp. Met elkaar voor een sterke samenleving

COMMUNICATIE & PARTICIPATIE. Samenleven in Leiderdorp. Met elkaar voor een sterke samenleving 3D COMMUNICATIE & PARTICIPATIE Samenleven in Leiderdorp Met elkaar voor een sterke samenleving 1 Inhoud De opgave... 3 Communicatiedoelstellingen... 3 Communicatieaanpak... 5 Doelgroepen, belangen en invloed...

Nadere informatie

WZS Uitgaand - 19240. Retouradres: Postbus 1900, 1000 BX Amsterdam. De stedelijke Wmo-adviesraad Amsterdam. T.a.v. mevrouw M. Fritschy, voorzitter

WZS Uitgaand - 19240. Retouradres: Postbus 1900, 1000 BX Amsterdam. De stedelijke Wmo-adviesraad Amsterdam. T.a.v. mevrouw M. Fritschy, voorzitter Scan nummer 1 van 1 - Scanpagina 1 van 5 Bezoekadres Jodenbreestraat 25 WZS Uitgaand - 19240 Gemeente Amsterdam Postbus 1900 1000 BX Amsterdam Ontwikkeling & Programma's Telefoon 14 020 Fax 020 251 4266

Nadere informatie

Doetinchem, 2 juli 2008 ALDUS VASTSTELD 10 JULI 2008. Visie op dienstverlening

Doetinchem, 2 juli 2008 ALDUS VASTSTELD 10 JULI 2008. Visie op dienstverlening Aan de raad AGENDAPUNT 7k ALDUS VASTSTELD 10 JULI 2008 Visie op dienstverlening Voorstel: 1. Vaststellen visie op dienstverlening voor de periode 2008-2015: Wij als organisatie spelen constant in op een

Nadere informatie