Spreker: Alexander Rinnooy Kan, hoogleraar economie en bedrijfskunde in Amsterdam. Voormalig voorzitter van de SER ( ).

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Spreker: Alexander Rinnooy Kan, hoogleraar economie en bedrijfskunde in Amsterdam. Voormalig voorzitter van de SER (2006-2012)."

Transcriptie

1 Samenvatting Elckerlijcklezing/ VPTZ november 2013 Thema: Laat je raken Spreker: Alexander Rinnooy Kan, hoogleraar economie en bedrijfskunde in Amsterdam. Voormalig voorzitter van de SER ( ). Rinnooy Kan vindt het een grote eer om de Elckerlijcklezing te mogen uitspreken. In de eerste plaats heeft hij veel respect en bewondering voor de vrijwilligers die dit werk verrichten. Hij zegt dit op basis van wat hij erover leest en hoort, maar ook vanuit zijn persoonlijke waarneming. Zijn schoonzusje in de VS is vrijwilliger in de terminale zorg en haar inzet heeft zijn respect alleen maar versterkt. Rinnooy Kan houdt vaak voordrachten, maar het onderwerp van deze lezing vindt hij lastig. Hij geeft aan dat het de eerste keer is en misschien ook wel de laatste keer dat hij over zoiets moeilijks als lijden en dood spreekt. Er is nog een reden waarom hij het een groot voorrecht vindt deze lezing te mogen houden: de naam van de lezing vindt hij erg mooi. Elckerlijck, zo stelt hij, is een vroeg hoogtepunt uit de Nederlandse literatuur, een magistrale allegorie: de dood die Elckerlijck een laatste reis gunt en zijn problemen om reisgenoten te vinden. Rinnooy Kan vult inleider Bert van Barneveld aan met de opmerking dat niet alleen de deugd, maar ook de kennis Elckerlijck vergezelt op zijn reis. Een schitterend verhaal dat vele vervolgen heeft gekend. Rinnooy Kan verwijst naar het theaterstuk Jederman dat een aantal keren per jaar wordt opgevoerd in Salzburg en naar het boek Everyman van Philip Roth. Hij noemt het een fundamenteel, diep menselijk thema, een bron van inspiratie voor de literatuur door de eeuwen heen en een prachtig zinnebeeld. Het werk van de vrijwilligers ervaart hij als een respectvolle ondersteuning van wat uiteindelijk een bijna magische, fundamentele overgang is van leven naar dood. Rinnooy Kan wil spreken over overlijden als opgave. In drie betekenissen van het woord. Overlijden als fysieke opgave, als intellectuele en als emotionele opgave. Drie grote thema s die in de begrensde spreektijd slechts kort kunnen worden verkend. Overlijden als fysieke opgave is een biologisch gegeven, dat is bekend en ruimschoots beschreven. Hij aarzelt om boeken aan te raden, maar voor de bijzondere gids van Sherwin B. Nuland, de auteur van How we die, maakt hij een uitzondering. Het boek is zo n 20, 30 jaar oud en nog steeds verkrijgbaar, ook in het Nederlands: Hoe wij doodgaan. Het is een fascinerend verhaal en het concentreert zich op het overlijden als fysieke opgave. Het beschrijft heel minutieus hoe het lichaam zich op allerlei manieren verzet tegen wat uiteindelijk toch een vergeefse strijd zal blijken te zijn.

2 Het verhaal laat ons achter met op z n minst een fundamenteel gevoel van verwondering over de complexiteit en ingenieusiteit van het organisme dat wij zijn. Iedereen - vanaf een zekere leeftijd in ieder geval - maakt zich af en toe een voorstelling van zijn of haar overlijdensscenario. Zo rond de 60 begint het zich behoorlijk op te dringen en iedereen hoopt op wat men dan noemt een zachte dood, zonder al te veel pijn. Echter, de kans is groot dat die ons nou juist niet gegund zal worden en dat we in een zekere afhankelijkheid van anderen moeten hopen waardig te kunnen overlijden. Waardigheid staat heel centraal en is een heel mooi woord om te vatten wat daar precies mee bedoeld wordt: niet al te ontluisterend, niet al te ontmenselijkt. Met behulp van de medische wetenschap die er steeds beter in slaagt het gevecht nog langer vol te houden met alle neveneffecten van dien. Sherwin Nuland schrijft daar heel mooi over, vindt Rinnooy Kan. Zijn weergave weerspiegelt de cultuur van de VS in de tijd dat het boek geschreven werd. Des te dankbaarder ben je dat je in Nederland leeft en de medische wetenschap ruimte heeft gekregen om de afloop op een passende en waardige manier te bespoedigen. Mede dankzij de inspanningen van Els Borst die in 2001 de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding tot stand bracht. Waardigheid als eigenlijke ambitie, realistischer ook dan alleen maar dat zachte, pijnloze overlijden dat niet per se gegarandeerd kan worden. In de klassiek oudheid wordt wel gesproken over de ars moriendi: de kunst van het overlijden. De strekking van wat Nuland schrijft, is dat die ars moriendi, de kunst van het overlijden, rechtstreeks in het verlengde ligt van de kunst van het leven, de ars vivendi. Eigenlijk vertaalt zich het vermogen om je leven zinvol in te richten in het vermogen om zinvol tegen je overlijden aan te kijken en daar invulling aan te geven. Het gaat ons allemaal overkomen, dat weten we, alleen weten we niet wanneer dat gaat gebeuren. De levensverwachting neemt weer toe de laatste jaren. Vrouwen leven aanzienlijk langer dan mannen, lang genoeg schrijft Nuland, om een volkomen evolutionaire cyclus te doorlopen. Je wordt geboren, je wilt bijdragen aan de instandhouding van de soort en vervolgens je kinderen ook weer in het leven plaatsen. Interessante vraag is hoe ver die leeftijd nog gaat stijgen. Rinnooy Kan heeft ooit bij een verzekeringsmaatschappij gewerkt die zich ernstig zorgen maakte over de voorspelling dat leeftijden van ver boven de 100 heel normaal zullen worden. Voor levensverzekeraars is dat iets om goed over na te denken en grote reserves te vormen. Interessante vraag is: wat kun je in alle redelijkheid zeggen over een soort bovengrens en waardoor wordt die gedefinieerd? Een ding staat vast: de eindigheid is een gegeven. Rinnooy Kan refereert aan een artikel van wetenschapper Robbert Dijkgraaf, waarin hij beschrijft wat er zou kunnen gebeuren als ons het eeuwige leven zou worden gegund.

3 Een van de gasten aan tafel merkte op dat er altijd nare ongelukken kunnen gebeuren, dat is bijna niet uit te sluiten. Wat zouden we ons bekocht voelen: je hebt het eeuwige leven en na 350 jaar komt er toch een einde aan. Dat zou zich vertalen in een absurde bezorgdheid over kleine ongelukjes die fataal zouden kunnen zijn. Het zou een onleefbare samenleving worden. Er komt een einde aan het leven en dat is maar goed ook. Rinnooy Kan geeft aan dat hij vast niet de enige is die de ironie voelt, dat naarmate we beter begrijpen hoe het leven nou eigenlijk werkt en hoe de samenleving functioneert, het moment ook dichter en dichter nadert dat we afscheid moeten nemen, eerst van het werk en dan uiteindelijk van het leven zelf. In het boek van Nuland staan ook veel van dit soort ironische constateringen. Een van de observaties is dat het eigenlijk in het leven gaat om drie beschikbare ingrediënten voor een plezierig leven: energie, tijd en geld. Maar helaas, schrijft de auteur, zijn ze nooit gedrieën tegelijk beschikbaar. Als je jong bent, heb je energie en tijd, als je wat ouder bent, heb je energie en geld, maar helaas geen tijd, en als je ouder wordt, heb je tijd en geld, maar helaas geen energie meer. Rinnooy Kan concludeert: het is eigenlijk nooit helemaal goed. En dat is misschien ook wel de kortste samenvatting: het is nooit helemaal goed. Maar wat is de kunst van het ouder worden dan volgens hem? Niet het streven naar de genoegens van het Zwitserleven, niet het voortdurend je vreugde ontlenen aan de dingen die je vroeger deed. Belangrijker vindt hij het, je zelfwaardering in stand te houden als je evident steeds minder belangrijk wordt voor de wereld om je heen. En de kunst om dat voor elkaar te krijgen, de kunst om je te omringen met voorbeelden van de zin die je aan je leven hebt kunnen geven door iets voor anderen te betekenen, is in belangrijke mate wat verstandig ouder worden definieert. Met deze conclusie komt Rinnooy Kan op de tweede invalshoek: de dood als intellectuele opgave. Een opgave die velen zich hebben gesteld - nadenken over wat er na de dood nog zou kunnen volgen - en misschien is ingegeven door de frustratie te gaan overlijden op het moment dat je je maximale bijdrage kunt leveren. In zekere zin is dat niet zo n ingewikkelde discussie, want er zijn niet zoveel varianten denkbaar, eigenlijk maar drie. Ofwel het is afgelopen en het is ook echt afgelopen, zonder vervolg, ofwel er is sprake van een zekere voortzetting, ofwel er is sprake van een zekere omzetting. Een van de drie moet het toch zijn. Rinnooy Kan voegt er meteen ontnuchterend aan toe dat de discussie niet wetenschappelijk is te benaderen. Er is geen enkel serieus bewijsmateriaal beschikbaar. Dat sluit ook aan bij het paradoxale van de dood en de ongrijpbaarheid ervan, ondanks het feit dat het een gegeven is. Epicurus heeft het mooi gezegd: zo lang wij leven is de dood er niet en als de dood er is, zijn wij er niet.

4 Onder ogen moet worden gezien dat de mens met al zijn intellectuele vaardigheden het ultieme raadsel dat de dood is, niet kan verklaren. De dood is onvermijdelijk, het is het enige radicaal democratische begrip dat de mensheid kent, daarin zijn allen volstrekt gelijk, al varieert het tijdstip en de omstandigheden waaronder. Wie de dood tot raadsel verklaart, moet misschien onderkennen dat het leven het echte raadsel is. Rinnooy Kan zegt de verleiding niet te kunnen weerstaan om een hele oude grap te citeren van Sam en Moos. Sam zegt tegen Moos, als je nu toch leest hoeveel ellende er op de wereld is, dan denk je we, hadden maar beter niet geboren kunnen worden, Maar ja, zegt Sam hoeveel hebben dat geluk, misschien 1 op de 1000? In die paradox zit wat Rinnooy Kan probeert te verwoorden: het leven is misschien het echte raadsel, want we zijn uiteindelijk ter dood veroordeeld; alleen het tijdstip is onzeker. In het tussenliggende leven vullen we de leegte met bezigheden. De klassieke oproep Memento mori is eigenlijk niet vol te houden. Alleen al daarom zoeken mensen naar invulling en zingeving. Rinnooy Kan heeft voor dit deel van de opgave van overlijden veel gehad aan een bijzonder boekje Waarom zouden we doodgaan? van Matthieu Weggeman, hoogleraar in Eindhoven. Weggeman slaagt er in om met veel begrip en respect over de dood te schrijven, maar dat doet hij ook met enige ironie en afstandelijkheid, een mooie en delicate mix. Niet alleen schrijft hij over de verschillende opties die mensen intellectueel geconstrueerd hebben, maar hij heeft ook een klein, weliswaar volstrekt onwetenschappelijk, onderzoek uitgevoerd onder een paar honderd Nederlanders. Hij vroeg hun wat ze zouden kiezen: na de dood is het echt afgelopen, zonder vervolg, of is er sprake van een zekere voortzetting of omzetting. Ongeveer 10 procent weigert te kiezen. Rinnooy Kan vindt dit percentage heel voorstelbaar. En verrassend of niet, de rest was wel bereid een keuze te maken, ongeveer de helft van hen koos voor de gedachte: dood is dood en dat was het dan. Dat zijn dus mensen die zeggen er voor te kiezen voort te leven in de herinnering van anderen. Van de overige ondervraagden, en dat vindt Rinnooy Kan verrassend, gelooft 10 procent in een vorm van voortzetting van het leven waarbij het ook mogelijk is om te communiceren met diegenen die je achterliet, bijvoorbeeld in paragnostische sessies of via intermediairs. Dat geloof deelt Rinnooy Kan niet. Wat dan nog resteert van de ondervraagden zit er een beetje tussenin. Dan heb je het over alle religieuze constructen: hemel, hel, vagevuur, vormen van re-integratie. Heel veel Nederlanders blijken te geloven in vormen van kosmisch bewustzijn, in zekere zin vormen van voortzetting, omzetting of combinaties van beide. Rinnooy Kan wijst nogmaals op de interessante beschouwingen en details in het boek van Weggeman. Hij is van mening dat het niet erg is om daar af en toe wat ironisch over te doen. Hoe onwetenschappelijk het ook is, er zijn ook goede gronden om te zeggen dat het niet per se irrationeel is om zo n geloof bij je te dragen. Hij citeert de Engelse filosoof, Roger Scruton, die heeft gezegd: wijsheid is waarheid die troost biedt.

5 En als deze waarheid troost biedt, kan het van wijsheid getuigen deze met je mee te dragen als een tastbaar houvast bij de ingewikkelde transformatie waar mensen doorheen gaat met elkaar, zegt Rinnooy Kan samenvattend. Hij refereert aan een weekend dat hij in Schoorl was en - toeval bestaat niet - precies op de Dag van de gedachtenis van de namen een mooi klein kerkje bezocht. In de Hervormde kerk is het gewoonte een keer per jaar de namen te noemen van de mensen die het afgelopen jaar zijn overleden. In dit geval werd er een kaars aangestoken en werd er iets gezegd over de overledenen. Een lichte irritatie bekruipt hem over de antropomorfe God die wordt opgevoerd en die vermenselijkt wordt, bijna ontgoddelijkt wordt, maar tegelijkertijd is alles aanwezig dat bij godsdienst hoort in positieve zin: een ritueel van verbondenheid en opluchting, opluchting van de overgave, alles even van je af kunnen zetten, het onderbrengen in een kleine gemeenschap. Dat alles heel tastbaar aanwezig. Op de vraag of er meer is na de dood kiest Rinnooy Kan voorlopig voor het antwoord: ik weet het niet. Maar er zijn momenten van twijfel, bijvoorbeeld als hij het boekje Zien, soms heel even van Huub Oosterhuis leest. Even een moment van houvast, maar kort daarna weer verdwenen. Het is niet anders, concludeert hij. De laatste invalshoek die Rinnooy Kan wil belichten is de dood als emotionele uitdaging. Als de intellectuele opgave niet leidt tot een bevredigende oplossing, resteert een poging om langs de emotionele lijn greep te krijgen op het ongrijpbare. Een heel groot speelveld, zegt hij, en eigenlijk ook wel heel troostend, want dan is taal eigenlijk het enige hulpmiddel. Veel dichters doen hun best je te helpen. Hij leest drie gedichten voor die naar zijn idee goed weergeven hoe je in ieder geval emotioneel kunt verwoorden wat de dood voor je betekent. Het eerste gedicht is van Jan Arends en is getiteld: Ik. Er is geen angst, de dood krijgt zijn plaats. Ik ben niet bang voor wat er zal gebeuren. Er zullen witte dieren door het veld gaan lopen en dat zal alles zijn. Jan Arends

6 Het tweede gedicht is van Eddie van Vliet en heet: Dood. Het gedicht spreekt hem aan, omdat het ontnuchtert en het zich ook verdraagt met het vorige gedicht. Dood. Heb geen angst. Talm niet voor mijn deur. Kom binnen. Lees mijn boeken. In negen van de tien kom je voor. Je bent geen onbekende. Hou mij niet voor de gek met kwalen waarvan niemand de namen durft te noemen. Leg mij niet in een bed tussen kwijlende kinderen die van ouderdom niet weten wat ze zeggen. Klop mij geen geld uit de zak voor nutteloze uren in chique klinieken. Veeg je voeten en wees welkom Eddy van Vliet Het derde gedicht is een strofe uit het bekende gedicht In memoriam van J.C. Bloem. Rinnooy Kan vindt het prachtig en noemt het misschien wel het sluitstuk van de redenering en een mooie manier om het raadsel van de dood weg te jagen door overgave aan het wonder van het leven. En voor altijd is dit mij bijgebleven: hoe zeer veel stiller dood dan slapen is; dat het een daaglijks wonder is, te leven, en elk ontwaken een herrijzenis. J.C. Bloem Rinnooy Kan wil zijn gehoor tot slot iets meegeven uit weer een andere religieuze stroming, het Boeddhisme. Hij noemt deze stroming misschien wel de succesvolste poging om de dood onderdeel te maken van een zich continuerend leven. Hij vertelt een verhaal uit de zentraditie. Het is het verhaal van een man die achterna gezeten wordt door een tijger. De man heeft een kleine voorsprong opgebouwd, maar nadert een afgrond. Hij kijkt in de afgrond die niet heel diep is, maar beneden staat nog een tijger die met slechte intenties naar boven kijkt. Wat te doen? Er hangt een liaan en de man laat zich een eindje naar beneden zakken. Boven hem de ene tijger, beneden hem de andere. Ineens ziet hij twee muizen, een witte en een zwarte en beide beginnen te knagen aan de liaan. Naast hem ziet de man uit de rots een plantje groeien, er zit een aardbei aan. Hij maakt één hand vrij, plukt de aardbei, stopt hem in z n mond en die smaakt héérlijk!

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente,

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, We zijn er doorheen gegaan, Veertig dagen en nachten, Tijd van voorbereiding...

Nadere informatie

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Twee prachtige lezingen vanochtend. Er

Nadere informatie

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl Onze Vader Onze Vader Onze Vader, die in de hemel zijt, Uw Naam worde geheiligd, Uw Rijk kome, Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel, Geef ons heden ons dagelijks brood, en vergeef ons onze schuld,

Nadere informatie

1 Korintiërs 12 : 27. dia 1

1 Korintiërs 12 : 27. dia 1 1 Korintiërs 12 : 27 kerk in deze (21 e ) eeuw een lastige combinatie? want juist in deze tijd hoor je veel mensen zeggen: ik geloof wel in God maar niet in de kerk kerk zijn lijkt niet meer van deze tijd

Nadere informatie

HC zd. 22 nr. 32. dia 1

HC zd. 22 nr. 32. dia 1 HC zd. 22 nr. 32 een spannend onderwerp als dit niet waar is, valt alles duigen of zoals Paulus het zegt in 1 Kor. 15 : 19 als wij alleen voor dit leven op Christus hopen zijn wij de beklagenswaardigste

Nadere informatie

Ontmoetingskerk Laren NH 1 mei Johannes 14

Ontmoetingskerk Laren NH 1 mei Johannes 14 Ontmoetingskerk Laren NH 1 mei 2016 Johannes 14 Als iemand in deze tijd zou zeggen: Ik ben de weg, de waarheid en het leven, zouden we hem al snel fundamentalistisch noemen. We leven in een multiculturele

Nadere informatie

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten Susanne Hühn Het innerlijke kind angst loslaten Inhoud Inleiding 7 Hoe ontstaat angst? 11 Wegen uit de angst 19 Het bange innerlijke kind leren kennen 35 Meditatie Het bange innerlijke kind leren kennen

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Zondagsnacht, terwijl soldaten op wacht staan bij het graf, komt er een luide stem uit de hemel. Ze zien hoe de hemelen zich openen

Nadere informatie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Ervaringen, belevenissen, vragen in woorden gevangen om die woorden weer vrij te laten in nieuwe ervaringen, belevenissen, vragen. Marcel Zagers www.meerstemmig.nl

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH, 5 april 2015 - Pasen Johannes 20

Ontmoetingskerk - Laren NH, 5 april 2015 - Pasen Johannes 20 Ontmoetingskerk - Laren NH, 5 april 2015 - Pasen Johannes 20 Zal ik mijn man nog tegenkomen na de dood? Zullen we elkaar herkennen? Dat vroeg een vrouw me, enkele weken geleden. De vraag klinkt niet voor

Nadere informatie

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b 1 Verkondiging Enkele kinderen vragen in de kerk: waarom vieren we kerst? En wat betekent het voor u? Reactie op de antwoorden Ja, waarom vieren we kerst? En wat betekent

Nadere informatie

4. Welk geloof wordt bedoeld? Het gaat om het zaligmakende geloof. Dus niet om een historiëel, tijd- of wondergeloof.

4. Welk geloof wordt bedoeld? Het gaat om het zaligmakende geloof. Dus niet om een historiëel, tijd- of wondergeloof. NGB artikel 1: DE ENIGE GOD Wij geloven allen met het hart en belijden met de mond, dat er een Enig en eenvoudig geestelijk Wezen is, dat wij God noemen: eeuwig, ondoorgrondelijk, onzienlijk, onveranderlijk,

Nadere informatie

4e zondag van Pasen - De Goede Herder.

4e zondag van Pasen - De Goede Herder. 4e zondag van Pasen - De Goede Herder. Het is één van de oerbeelden geworden van Jezus in de christelijke geloofstraditie. Elk jaar wordt deze derde zondag na Pasen er naar genoemd: zondag van de Goede

Nadere informatie

Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis. Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13

Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis. Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13 Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13 De teksten gelezen De twee schriftlezingen geven twee manieren van kijken naar God : Spreuken (het lied van de wijsheid)

Nadere informatie

Het levende in het sterven

Het levende in het sterven Het levende in het sterven Het levende in het sterven Paulus Rijntjes Schrijver: Paulus Rijntjes Voor informatie over ons werk of over andere publicaties: www.hesychia.net ISBN: 4400006618 Paulus Rijntjes

Nadere informatie

Soms kan het te moeilijk zijn om wat diep in je leeft uit te spreken. Soms durf je dat gewoon niet, voor niemand niet.

Soms kan het te moeilijk zijn om wat diep in je leeft uit te spreken. Soms durf je dat gewoon niet, voor niemand niet. Ontmoetingskerk - Laren NH - 3 november 2013 2 Koningen 2 Hoe zwaar kan het voor je zijn om afscheid te moeten nemen. Wat gaat er door je heen, als je iemand moet loslaten. Red ik het wel zonder de ander,

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Ik hoop voor u dat u ooit eens flink verliefd bent geweest. Niet zo n beetje van: die of die vind ik best aardig. Misschien wordt dat nog wel eens wat

Nadere informatie

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN WAAROM??? DAAROM!!! Soms sta je met je mond vol tanden, wanneer je kind je met een vraag overvalt. "Waarom zijn de bomen groen?", "Waarom regent het vandaag?" Waarom... waarom..., steeds weer waarom. De

Nadere informatie

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40)

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40) Liturgisch bloemstuk bij de 40 dagen tijd en Pasen 2015 Elke week wordt één kaars gedoofd, van de kandelaar met 8 kaarsen. Er is elke week een boog bekleed met klimop, als beeld van het verbond van God

Nadere informatie

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus AVONDMAALSVIERING KONINGSKERK 13-09 - 2009 door ds. L. Krüger Schriftlezing: Koloss. 1: 24-29 (NBV) Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag

Nadere informatie

Philadelphiadienst Zondag 8 november 2015 Dorpskerk Bodegraven Aanvang: 17.00 uur

Philadelphiadienst Zondag 8 november 2015 Dorpskerk Bodegraven Aanvang: 17.00 uur Philadelphiadienst Zondag 8 november 2015 Dorpskerk Bodegraven Aanvang: 17.00 uur Voorganger: Organiste: Koster: Ds. M.J. van Oordt Bep Veenstra Dirk Bouwman 2 Voorzang: Psalm 116 vers 1 en 11 God heb

Nadere informatie

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22.

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22. Inhoudsopgave Voorwoord 1. Een gebed bij het begin van het nieuwe jaar Ik ben met u 2. Gods hand 3. Zegen Vrede met God 4. In de kerk 5. Is Deze niet de Christus? Deze ontvangt zondaars 6. Echte vrienden

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Vandaag beginnen we aan iets nieuws. Een nieuwe kerkenraad, een andere structuur, een andere organisatie. Kleiner en vooralsnog zonder voorzitter. Dat

Nadere informatie

LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen. Refrein

LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen. Refrein LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen 19.00 uur LAAT HET FEEST ZIJN IN DE HUIZEN (Opw. 533) Laat het feest zijn in de huizen, mensen dansen op de straat, als het onrecht

Nadere informatie

Preek Prediker 9 de zin van het leven

Preek Prediker 9 de zin van het leven Lieve gemeente, Vorige week was er een bijeenkomst voor vrijzinnige voorgangers en die ging over het hiernamaals. Wat stel je je voor bij het hiernamaals, bij de hemel of eventueel bij een hel? Mijn collega

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het zijn wonderlijke verhalen, de verhalen rond de geboorte van Jezus: Maria, die zwanger is door de heilige Geest, Jozef, die in een droom een engel

Nadere informatie

De leerlingen van Jezus zijn in afwachting. Ze voelen het.. er staat iets volkomen nieuws te gebeuren. Het is immers Jezus die spreekt over zijn vertrek bij hen. Voorgoed of is er nog wel een toekomst

Nadere informatie

BLIJF IN DE HERE! Liturgie:

BLIJF IN DE HERE! Liturgie: BLIJF IN DE HERE! 1 Joh. 2:28 / gehouden op 31-05-2009 (openbare geloofsbelijdenis) p.1 Liturgie: Votum en groet Zingen: Gezang 147:1.3.4 Gebed Openbare geloofsbelijdenis Zingen: Gezang 10:1 Voorbede Schriftlezing:

Nadere informatie

Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13

Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13 Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Oost, west, thuis best. Als er 1 schaap over

Nadere informatie

Omslag: Een klok in de vorm van een koffer, met sleutel, in het heelal. Symbolisch voor de sleutel tot reizen in de ruimtetijd

Omslag: Een klok in de vorm van een koffer, met sleutel, in het heelal. Symbolisch voor de sleutel tot reizen in de ruimtetijd Omslag: Een klok in de vorm van een koffer, met sleutel, in het heelal. Symbolisch voor de sleutel tot reizen in de ruimtetijd 1 2 Tempus Fugit De tijd vliegt MMXVI 3 4 Inhoud Voorwoord pag. 7 Zou het

Nadere informatie

Jezus geeft zijn leven voor de mensen

Jezus geeft zijn leven voor de mensen Eerste Communieproject 38 Jezus geeft zijn leven voor de mensen Niet iedereen gelooft in Jezus In les 5 hebben we gezien dat Jezus vertelt over de Vader. God houdt van de mensen. Hij vergeeft je zonden.

Nadere informatie

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Bedrinkt u niet (5:18a) is duidelijk een opdracht waar we

Nadere informatie

Eerste lezing: Habakuk 3:1-3,16-19 Evangelielezing: Lukas 17:1-10

Eerste lezing: Habakuk 3:1-3,16-19 Evangelielezing: Lukas 17:1-10 Eerste lezing: Habakuk 3:1-3,16-19 Evangelielezing: Lukas 17:1-10 Verkondiging Geef me meer geloof God. Het is één van de meest gevaarlijke vragen die je aan God kunt stellen. Ik kan je van te voren zeggen:

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Zondag 2 november 2014 * Gedachtenis van de overledenen Kogerkerk * Preek Spreuken 9. 1 18 / Matteüs 25, 1-13 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Vandaag een prachtige en poëtische tekst

Nadere informatie

Drie domeinen van handelen: Waarnemen, oordelen en beleven

Drie domeinen van handelen: Waarnemen, oordelen en beleven Drie domeinen van handelen: Waarnemen, oordelen en beleven Situatie John volgt een opleiding coaching. Hij wil dat vak dolgraag leren. Beschikt ook over de nodige bagage in het begeleiden van mensen, maar

Nadere informatie

De drie-engelenboodschap, ACTUEEL!

De drie-engelenboodschap, ACTUEEL! De drie-engelenboodschap, ACTUEEL! Missie De missie van de Kerk van de Zevende-dags Adventisten is de verkondiging van het eeuwig evangelie zoals verwoord in de drieengelenboodschap van Openbaring 14:6-12.

Nadere informatie

01-02-2015 Jongerendienst:

01-02-2015 Jongerendienst: 01-02-2015 Jongerendienst: Heer, ik kom tot U (Opw. 488) Heer ik kom tot U; neem mijn hart, verander mij, als ik U ontmoet vind ik rust bij U. Want Heer ik heb ontdekt, dat als ik aan Uw voeten ben, trots

Nadere informatie

HERVORMDE KERK HOOGBLOKLAND

HERVORMDE KERK HOOGBLOKLAND ================================================ LIEDBUNDEL HERVORMDE KERK HOOGBLOKLAND ================================================ De liedbundel is ook te vinden op de website: www.hervormdhoogblokland.nl

Nadere informatie

Ontmoetingskerk, Laren NH 8 november 2015 Preek over Job 3

Ontmoetingskerk, Laren NH 8 november 2015 Preek over Job 3 Ontmoetingskerk, Laren NH 8 november 2015 Preek over Job 3 Na 7 dagen en nachten gaat Job klagen. Hij en zijn vrienden hebben al die tijd stil bij elkaar gezeten op de ashoop. Verdoofd. Ze hebben geen

Nadere informatie

tientallen miljoenen euro s per jaar. Ook een vrijwilliger heeft zo een economische waarde.

tientallen miljoenen euro s per jaar. Ook een vrijwilliger heeft zo een economische waarde. Mt.5:16 De Week van gebed voor de eenheid van alle kerken. Ieder jaar is dit gebed in dezelfde week in januari. Het zal puur toeval zijn, maar ieder jaar valt ook de actie Kerkbalans in deze periode. Met

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand.

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan De zorg en begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking moet erop gericht zijn dat de persoon een optimale kwaliteit

Nadere informatie

Cursus Spirituele en Mediamieke Ontwikkeling 2

Cursus Spirituele en Mediamieke Ontwikkeling 2 NIEUWSBRIEF 14 februari 2015 1 Lieve mensen, Iedere dag is een dag van de liefde, om degenen om je heen te vertellen hoeveel je van ze houdt, het leven in je hart te koesteren en te genieten van de grote

Nadere informatie

Gemeente van Jezus Christus,

Gemeente van Jezus Christus, Gemeente van Jezus Christus, Ik heb geen bedelaar in mijn kennissenkring. Wat zegt dat van mij? Maar ik heb er natuurlijk wel eens een gezien. In Utrecht, in Amsterdam, in steden in het buitenland Als

Nadere informatie

DOPEN. Th ema s N i e u w L e v e n M a as tri ch t. Geloven = dopen

DOPEN. Th ema s N i e u w L e v e n M a as tri ch t. Geloven = dopen Th ema s N i e u w L e v e n M a as tri ch t DOPEN Geloven = dopen Op veel plekken in de bijbel wordt gesproken over dopen. Maar als je onbekend bent met dopen, waar moet je dan beginnen? We hopen dat

Nadere informatie

1) De ongelovige is blind gemaakt door Satan (2 Korintiërs 4:4).

1) De ongelovige is blind gemaakt door Satan (2 Korintiërs 4:4). BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 4 Les 4 - Redding: Waarom is het voor ieder mens nodig om gered te worden? In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 1) De ongelovige

Nadere informatie

Opwekkingsdienst 17 mei 2015 om 16.45 in de Ark. Voorganger: Ds. Stam M.m.v.: de opwekkingsband. Thema: De Hartendokter!

Opwekkingsdienst 17 mei 2015 om 16.45 in de Ark. Voorganger: Ds. Stam M.m.v.: de opwekkingsband. Thema: De Hartendokter! Opwekkingsdienst 17 mei 2015 om 16.45 in de Ark Voorganger: Ds. Stam M.m.v.: de opwekkingsband Thema: De Hartendokter! - Zingen voor de dienst om 16.45: Opw. 518 Heer U doorgrond en kent mij Heer, U doorgrondt

Nadere informatie

Eucharistieviering van 15 augustus 2013 Maria Tenhemelopneming

Eucharistieviering van 15 augustus 2013 Maria Tenhemelopneming Eucharistieviering van 15 augustus 2013 Maria Tenhemelopneming Openingslied: ZJ 501: Magnificat, strofen 1 en 2. Begroeting en inleiding P. Op het feest van de ten hemelopneming van Maria, Jezus moeder,

Nadere informatie

Oasemoment "De Heer is mijn herder" Parochie Sint-Willibrord - woensdag 22 mei 2013

Oasemoment De Heer is mijn herder Parochie Sint-Willibrord - woensdag 22 mei 2013 Oasemoment "De Heer is mijn herder" Parochie Sint-Willibrord - woensdag 22 mei 2013 Lezing (uit de Nieuwe Bijbelvertaling) Psalm 23 Een psalm van David. De Heer is mijn herder, het ontbreekt mij aan niets.

Nadere informatie

1. Priester: Licht en leven vinden we bij God, want Hij wil niet dat de mens

1. Priester: Licht en leven vinden we bij God, want Hij wil niet dat de mens Voorbede Na de homilie van de diaken of de priester volgt de Voorbede. In de Voorbede bidden we als geloofsgemeenschap voor de intenties die in ons hart zijn. Uiteraard gaan de beden in het geval van een

Nadere informatie

Relatie <> Religie. Beste Galsem,

Relatie <> Religie. Beste Galsem, RelatieReligie BesteGalsem, Hetfeitdatjouwpatientnuopeenchristelijkevenementisisnietongevaarlijk.Hetgeestelijke levenvanjouwpatientzalgrotesprongenmakennaarhetkampvandevijandtoe.watikjou aanraadisomditnietafteremmen,maaromdittebederven.brengjouwpatientincontactmet

Nadere informatie

Protestantse gemeente Amstelkerk Ouderkerk aan de Amstel

Protestantse gemeente Amstelkerk Ouderkerk aan de Amstel Uw kerkelijke uitvaart Protestantse gemeente Amstelkerk Ouderkerk aan de Amstel Adres: Amstelkerk, Kerkstraat 11, 1191 JB Ouderkerk aan de Amstel Website: www.amstelkerk.net Voor de pastorale begeleiding

Nadere informatie

Inhoud. Deel een: Een radicale heling 1 Het verhaal van Jill 17

Inhoud. Deel een: Een radicale heling 1 Het verhaal van Jill 17 Fragment uit Colin Tipping Radicaal Vergeven (opmaak is anders dan in het boek zelf) Inhoud Voorwoord bij de Nederlandse uitgave 7 Woord vooraf 9 Inleiding 11 Deel een: Een radicale heling 1 Het verhaal

Nadere informatie

Zondag 29 gaat over het Heilig Avondmaal (2)

Zondag 29 gaat over het Heilig Avondmaal (2) Zondag 29 Zondag 29 gaat over het Heilig Avondmaal (2) Lees de tekst van Zondag 29 Vraag 78 : Wordt dan uit brood en wijn het wezenlijk lichaam en bloed van Christus? Antw : Nee; maar gelijk het water

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. S.J. Verheij

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. S.J. Verheij Welkom in deze dienst Voorganger is ds. S.J. Verheij Schriftlezing: Genesis 50 vers 15 t/m 21 Handelingen 3 vers 13 t/m 20 Lied 456 vers 1, 2 en 3 (Op Toonhoogte) Psalm 136 vers 1, 3 en 4 Psalm 30 vers

Nadere informatie

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij:

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij: 2 Papa Mama Peter Meter.... Pastoor Reneerkens De volgende mensen zijn er ook bij: 3 BEGROETING EN WELKOMSTWOORD Alles went, zeggen we wel eens, zelfs het wonder wat altijd weer opnieuw gebeurt, wordt

Nadere informatie

Lieve mensen van de Hofkerk, gasten, gemeente van Jezus Christus

Lieve mensen van de Hofkerk, gasten, gemeente van Jezus Christus Zondag 27 september Markus 9, 30-37 Overdenking Lieve mensen van de Hofkerk, gasten, gemeente van Jezus Christus 1) Ongemakkelijk gevoel Ik kreeg een beetje een ongemakkelijk gevoel toen ik dat gedeelte

Nadere informatie

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties Preek Gemeente van Christus, Het staat er een beetje verdwaald in dit hoofdstuk De opmerking dat ook Jezus doopte en leerlingen maakte. Het is een soort zwerfkei, je leest er ook snel overheen. Want daarna

Nadere informatie

Ontmoetingskerk Laren NH 10 april 2016 Lucas 24

Ontmoetingskerk Laren NH 10 april 2016 Lucas 24 Ontmoetingskerk Laren NH 10 april 2016 Lucas 24 Het zien van een dode is voor sommigen geen onbekend verschijnsel. Dat wie je lief was en is aan je verschijnt, s nachts in droom of overdag, zo opeens,

Nadere informatie

De Waarheid ten onder houden

De Waarheid ten onder houden De Waarheid ten onder houden Romeinen 1:18-20 R. Brinkman, www.yarah.nl De waarheid ten onder houden Romeinen 1:18-20 (NBG) 18 Want toorn van God openbaart zich van de hemel over alle goddeloosheid en

Nadere informatie

TOEN GOD ALLES MAAKTE

TOEN GOD ALLES MAAKTE Bijbel voor Kinderen presenteert TOEN GOD ALLES MAAKTE Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: Bob Davies en Tammy S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

JEZUS VERGEEFT EN GENEEST

JEZUS VERGEEFT EN GENEEST LITURGIE voor de themadienst ter afsluiting van de VBW De bouwplaats op zondag 25 oktober 2015 om 9.30 uur in de Elimkerk te t Harde. JEZUS VERGEEFT EN GENEEST Voorganger: ds. D. Dekker Organist: dhr.

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Weet je wel hoeveel God van je houdt? Het evangelie, het optreden van Jezus, laat ons dat steeds weer opnieuw zien. Een paar weken geleden zijn we begonnen

Nadere informatie

De 7 geheimen van een schildpad

De 7 geheimen van een schildpad Wijsheid van de maand september 2014 Deze maand geen wijze tekst maar een titel van een boekje: De 7 geheimen van een schildpad Dit boekje lees ik nu voor de tweede maal en ik ben onder de indruk van de

Nadere informatie

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1 Les 1 - De oorsprong van de Bijbel In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Deze bijbelstudies zijn vooral bedoeld voor jongeren van 11

Nadere informatie

Opwekking 346: Opwekking 167:

Opwekking 346: Opwekking 167: Opwekking 346: Maak ons tot een stralend licht een stralend licht Tot de wereld ziet wie haar het leven geeft. Laat het schijnen door ons heen. Maak ons tot een woord van hoop een levend woord dat U verlossing

Nadere informatie

Wie wil geen vervuld leven? 7 Een comfortabel leven 11 Een gezond leven 17 Een leven in geluk en liefde 23 Liefde beoefenen 29 Oefen je binnenwereld

Wie wil geen vervuld leven? 7 Een comfortabel leven 11 Een gezond leven 17 Een leven in geluk en liefde 23 Liefde beoefenen 29 Oefen je binnenwereld Wie wil geen vervuld leven? 7 Een comfortabel leven 11 Een gezond leven 17 Een leven in geluk en liefde 23 Liefde beoefenen 29 Oefen je binnenwereld meer liefde 39 Oefen je met de buitenwereld meer evenwicht

Nadere informatie

Tjimmie van der Wal: Zodra iedereen binnen is beginnen we met:

Tjimmie van der Wal: Zodra iedereen binnen is beginnen we met: 14 september 2014, 16.30 uur, Goede Herderkerk Zangdienst: Samen zingend het nieuwe seizoen in, Thema van de landelijke startdag is met hart en ziel. Verbinden. Tjimmie van der Wal: Hans van de Pol: Jaap

Nadere informatie

Liturgie Jeugddienst Nijbroek in samenwerking met de jeugddienstcommissie van Terwolde 19 oktober 2014. Selfie? Ie-self!

Liturgie Jeugddienst Nijbroek in samenwerking met de jeugddienstcommissie van Terwolde 19 oktober 2014. Selfie? Ie-self! Liturgie Jeugddienst Nijbroek in samenwerking met de jeugddienstcommissie van Terwolde 19 oktober 2014 Selfie? Ie-self! Voorganger: Dhr. G.J. Heinen Muzikale medewerking: koor van Groot Schuylenburg uit

Nadere informatie

VIEREN DOOR/VOOR JONGEREN

VIEREN DOOR/VOOR JONGEREN VIEREN DOOR/VOOR JONGEREN VOORBEDE Soms moeten gebeurtenissen en dingen met naam worden genoemd. Soms moet je de dingen meer openlaten, opdat iedereen zijn eigen ervaringen erin kan herkennen. De voorbede

Nadere informatie

VERLIEZEN: De waarde van geven in een wereld van ontvangen

VERLIEZEN: De waarde van geven in een wereld van ontvangen VERLIEZEN: De waarde van geven in een wereld van ontvangen Wees niet bang, al vormen jullie maar een klein groepje. Want jullie Vader is zo goed geweest Zijn koninkrijk voor je open te stellen. Verkoop

Nadere informatie

Zondag 23 november gedachteniszondag

Zondag 23 november gedachteniszondag Zondag 23 november gedachteniszondag Op deze morgen, eind november is het de laatste zondag van ons kerkelijk jaar. Vanaf volgende week breekt de Adventsperiode aan en richten we ons op de komst van het

Nadere informatie

Heer, U zocht mij, toen ik was weggegaan U bracht mij veilig in Uw gezin U vergaf mij, mijn schuld is weggedaan U gaf mijn leven een nieuw begin

Heer, U zocht mij, toen ik was weggegaan U bracht mij veilig in Uw gezin U vergaf mij, mijn schuld is weggedaan U gaf mijn leven een nieuw begin Met Deliver zingen we voor de dienst; Dat is genade! - Opwekking 722 Heer ik dank U Voor wat U heeft gedaan Ik kon niet doorgaan op eigen kracht Maar dankzij Jezus mag ik nu voor U staan U spreekt mij

Nadere informatie

Heeft God het Kwaad geschapen?

Heeft God het Kwaad geschapen? Heeft God het Kwaad geschapen? Zondagavond 22 september 2013 (Genade & Waarheid Preek) Inleiding A. Genade & Waarheid Preken (Soms) Ingewikkelde of wettisch toegepaste onderwerpen bekeken vanuit Genade

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 18 mei 2014, themadienst Grenzen Over Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 9.30 uur Organist: Wim Pardoen Voorganger: ds. Kees Benard = = = = = = = = = = = =

Nadere informatie

Zo ver weg, zo dichtbij

Zo ver weg, zo dichtbij Brief van een engel Sinds de dag dat ik mijn lichaam heb verlaten Heb ik geen woorden meer Enkel een gevoel dat geen lied kan vertalen Ik zal er altijd zijn voor je, in de wolken die je zullen vergezellen

Nadere informatie

(Deel van) Zijn Lichaam

(Deel van) Zijn Lichaam (Deel van) Zijn Lichaam 1 December 2013 I. Wedergeboren Leven II. Levende stenen 1 Petrus 2:4-5 Voeg u bij hem, bij de levende steen die door de mensen werd afgekeurd maar door God werd uitgekozen om zijn

Nadere informatie

Onderdeel van. Gedichten voor de rouwkaart. Uitvaart Zorgcentra Nederland. Uitvaartcentrum Haarlem

Onderdeel van. Gedichten voor de rouwkaart. Uitvaart Zorgcentra Nederland. Uitvaartcentrum Haarlem Gedichten voor de rouwkaart Uitvaart Zorgcentra Nederland Uitvaartcentrum Haarlem Onderdeel van 1 1. 't Verlies was er al voor het einde de rouw, voordat het afscheid kwam, toen die onzekere verwarring

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. A. Prins (Vriezenveen)

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. A. Prins (Vriezenveen) Welkom in deze dienst Voorganger is ds. A. Prins (Vriezenveen) Schriftlezing: Markus 2 vers 1 t/m 17 Gezang 328 vers 1 t/m 3 (Liedboek) Psalm 87 vers 4 (Schoolpsalm) Psalm 146 vers 1, 3 en 5 (Nieuwe Berijming)

Nadere informatie

MICHAEL GOOVAERTS. ISBN

MICHAEL GOOVAERTS.  ISBN Kun je leven van de liefde alleen? Welke prijs staat er op geluk? Waarom zwemmen sommige mensen letterlijk in het geld terwijl andere de eindjes amper aan elkaar knopen? Waarom zouden we geld van anderen

Nadere informatie

Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal

Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal De mensen van voorbij Zij worden niet vergeten De mensen

Nadere informatie

De stem van de stilte (nav 1 Koningen 19: 12, 13)

De stem van de stilte (nav 1 Koningen 19: 12, 13) (nav 1 Koningen 19: 12, 13) Na het vuur klonk het gefluister van een zachte bries. En daar klonk een stem die sprak. t is nergens om mij heen echt stil terwijl ik liever anders wil heel het leven draait

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. I. Pauw (Eindhoven)

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. I. Pauw (Eindhoven) Welkom in deze dienst Voorganger is ds. I. Pauw (Eindhoven) Schriftlezingen: 1 Koningen 10 vers 1 t/m 13 Mattheüs 12 vers 38 t/m 42 Lied 124 (Op Toonhoogte) Gebed des Heeren vers 10 (Schoolpsalm) Psalm

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 5 DEEL I KENNIS... 6 DEEL II WETENSCHAP... 76

INHOUDSOPGAVE 5 DEEL I KENNIS... 6 DEEL II WETENSCHAP... 76 INHOUDSOPGAVE 5 DEEL I KENNIS... 6 DEEL II WETENSCHAP... 76 Vergeten... 7 Filosofie... 9 Een goed begin... 11 Hoofdbreker... 13 Zintuigen... 15 De hersenen... 17 Zien... 19 Geloof... 21 Empirie... 23 Ervaring...

Nadere informatie

Verkondiging zondag 24 augustus 2014 Maartenskerk Vergeef ons onze schulden bij: Onze vader en Mattheus 18, 21-35

Verkondiging zondag 24 augustus 2014 Maartenskerk Vergeef ons onze schulden bij: Onze vader en Mattheus 18, 21-35 Verkondiging zondag 24 augustus 2014 Maartenskerk Vergeef ons onze schulden bij: Onze vader en Mattheus 18, 21-35 I Vanmorgen gaat het om de bede die ons in het dagelijkse leven meteen op de huid kan zitten,

Nadere informatie

God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus: Zijn opstanding De Heilige Geest

God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus: Zijn opstanding De Heilige Geest Basiscursus Christelijk geloof Module 1 Les 1: Les 2: Les 3: Les 4: Les 5: Les 6: Les 7: Les 8: God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus:

Nadere informatie

Preek Jezus volgen 10 april 2016

Preek Jezus volgen 10 april 2016 Lieve gemeente, Met Pasen hebben we gezien hoe we de verhalen over de opstanding kunnen lezen en begrijpen en vooral wat ze voor ons zouden kunnen betekenen. Dat we die verhalen niet letterlijk hoeven

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. C.G. Geluk (Huizen)

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. C.G. Geluk (Huizen) Welkom in deze dienst Voorganger is ds. C.G. Geluk (Huizen) Schriftlezing: 2 Korinthe 4 vers 16 t/m 5 vers 10 Gezang 295 vers 1, 3 en 5 (Liedboek) Psalm 52 vers 7 (Schoolpsalm) Psalm 63 vers 1 en 2 Gezang

Nadere informatie

Thema: Ik ben Christen, jij niet?

Thema: Ik ben Christen, jij niet? Liturgie voor de jeugddienst op zondag 2 april 2017 in de Hervormde Johanneskerk te Heerde. Aanvang 19.00 uur, samenzang vanaf 18.45 uur. Thema: Ik ben Christen, jij niet? Voorganger: ds. G.J. Röben Ouderling

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

Liturgie zondag uur ds J.J. Meijer viering Heilig Avondmaal

Liturgie zondag uur ds J.J. Meijer viering Heilig Avondmaal Liturgie zondag 10-09-2017 09.30 uur ds J.J. Meijder viering Heilig Avondmaal Thema: gehecht aan de Heer Votum zingen: Gezang 168 (1 x allen, 2 x in 2 groepen) Vredegroet van God Zingen: Opwekking 797

Nadere informatie

Remonstranten en Vrijzinnige Protestanten. zondag 20 februari 2011 thema: adem

Remonstranten en Vrijzinnige Protestanten. zondag 20 februari 2011 thema: adem Remonstranten en Vrijzinnige Protestanten zondag 20 februari 2011 thema: adem voorganger: Dik Mook organist: Erik Visser cantorij o.l.v. Leenke de Lege Orde van de dienst . orgelspel:. luiden van de klokken.

Nadere informatie

Zondag 19 januari 2014. Viering in de Week van Gebed. voor de eenheid van de christenen. Paulusgemeenschap en. Protestantse Gemeente de Eshof

Zondag 19 januari 2014. Viering in de Week van Gebed. voor de eenheid van de christenen. Paulusgemeenschap en. Protestantse Gemeente de Eshof Zondag 19 januari 2014 Viering in de Week van Gebed voor de eenheid van de christenen Paulusgemeenschap en Protestantse Gemeente de Eshof Hoevelaken Thema: Is Christus dan verdeeld? (1 Kor. 1,13) 1 / 7

Nadere informatie

Oecumenische Kerkgemeenschap. De Ark. Hoofddorp Overbos-Floriande. Orde van dienst zondag 18 oktober 2015

Oecumenische Kerkgemeenschap. De Ark. Hoofddorp Overbos-Floriande. Orde van dienst zondag 18 oktober 2015 Oecumenische Kerkgemeenschap De Ark Hoofddorp Overbos-Floriande Orde van dienst zondag 18 oktober 2015 Tafeldienst, Voorganger: Mia Versteege Thema: Miscommunicatie m.m.v. Frans Leijten, orgel VOORBEREIDING

Nadere informatie

Gebed om te gedenken. Gebed van lofprijzing. Gebed na Hemelvaart. Gebed op de levenszee

Gebed om te gedenken. Gebed van lofprijzing. Gebed na Hemelvaart. Gebed op de levenszee Gebed van lofprijzing Gebed om te gedenken Ik dank U, grote God, dat Gij de Vader zijt die mij te boven gaat, de Zoon die mij terzijde staat, de Geest die in mij bidt en smeekt. Heer, onze God, op deze

Nadere informatie