Op weg naar een Kennispact: het mbo en de Brabantse ambities

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Op weg naar een Kennispact: het mbo en de Brabantse ambities"

Transcriptie

1 Op weg naar een Kennispact: het mbo en de Brabantse ambities De Brabantse BVE instellingen

2 Op weg naar een Kennispact: het mbo en de Brabantse ambities Inleiding De kern van de Agenda van Noord-Brabant is de ambitie om tot de Europese top van kennis- en innovatieregio s te behoren. De toekomst van de provincie wordt mede bepaald door de mate waarin we erin slagen deze ambitie te bereiken. Hoe Noord-Brabant er momenteel voorstaat blijkt ondermeer uit een SWOT-analyse. Deze geeft ondermeer aan: - Een zwakte: onder het MKB zijn weinig innovatieve koplopers. - Een bedreiging: afnemende beroepsbevolking met gevolgen voor onderwijs, zorg en arbeidsmarkt. - Een sterkte: bestaande verbindingen tussen hoogwaardige kennis, maak industrie en design. - Een kans: verdere ontwikkeling kennis- en onderwijsstructuur. Rekening houdend met deze analyse en haar ambities, formuleert de provincie twee kerntaken: - Versterking van het concurrerend vermogen van de provincie. - Komen tot een regionaal economisch beleid. In die context wordt een aantal thema s benoemd die door de provincie als belangrijk worden aangemerkt. Één van deze thema s is het onderwijs. Het mbo in Brabant in beeld De mbo-instellingen leiden jaarlijks ongeveer inwoners van Brabant op. Het betreft hier opleidingen op verschillende niveaus, zowel bol als bbl-opleidingen: Tabel: Brabants mbo-onderwijs in cijfers Instelling Brin Groen Combinatie Economie Techniek Zorg&Welzijn Totaal ROC de Leijgraaf 28DE Sint Lucas - De Eindhovense 30BC school ROC Ter AA 25LJ ROC Tilburg 25LZ ROC West-Brabant 25LX SG De Rooi Pannen 25LV ROC Eindhoven 25MB ROC Koning Willem I 04FO Helicon Opleidingen 26CC Totaal Tabel: Deelnemers als percentage naar soort onderwijs Instelling Brin bol vt* Niveau 1-2 bol vt Niveau 3-4 bol dlt** Niveau 1-2 bol dlt Niveau 3-4 bbl*** Niveau 1-2 bbl Niveau 3-4 ROC de Leijgraaf 28DE Sint Lucas - De Eindhovense school 30BC ROC Ter AA 25LJ ROC Tilburg 25LZ ROC West-Brabant 25LX SG De Rooi Pannen 25LV ROC Eindhoven 25MB ROC Koning Willem I 04FO Helicon Opleidingen 26CC Bron: DUO-CFI Bekostigingstelling * bol vt = BeroepsOpleidende Leerweg Voltijd ** bol dlt = BeroepsOpleidende Leerweg Deeltijd *** bbl = BeroepsBegeleidende Leerweg

3 De ROC s hebben hierin een meervoudige taak: - Het opleiden van jonge mensen voor de toekomstige arbeidsmarkt en voor de doorstroom naar het hbo. - Het opleiden, trainen en begeleiden van risicogroepen naar de arbeidsmarkt en vervolgstudie (zowel volwassenen als jongeren). De ROC s hebben daartoe een maatschappelijke opdracht (in tegenstelling tot vakcolleges) en moeten daarom werken met drempelloze instroom. - Het opleiden en trainen van medewerkers in de bedrijven en instellingen in het kader van een Leven Lang Leren. Bekostiging De ROC s ontvangen voor hun onderwijsactiviteiten reguliere bekostiging van het Ministerie van OC&W. Voor speciale doelgroepen en activiteiten ontvangen ROC s vaak projectgebonden financiering, zoals de aanval op Vroegtijd School Verlaten VSV, voorkomen jeugdwerkloosheid, stimuleren van leren & werken et cetera. Deze financieringen kunnen afkomstig zijn van de provincie, van andere ministeries, gemeenten en bedrijven, en zijn meestal tijdelijk van aard. De rol van de ROC s Brabant kent een negental mbo-instellingen waarvan 6 ROC s, 1 AOC en 2 vakscholen. Deze instellingen verzorgen de opleidingen voor een belangrijk deel van de Brabantse beroepsbevolking. Niet alleen initieel voor jongeren (vanaf 16 jaar: leerplicht), maar in toenemende mate ook voor het personeel van bedrijven en instellingen (opscholen naar een hoger niveau in het kader van een Leven Lang Leren). Daarnaast verzorgen de ROC s ook een deel van de participatiemarkt (het educatiedeel) en hebben de ROC s zich in de voorbijgaande jaren als gevolg van marktwerking op de twee andere onderdelen van de participatie (inburgering en re-integratie) aangepast. Het AOC verzorgt de opleidingen in de groene sector, de 2 vakinstellingen verzorgen opleidingen in een specifieke sector. Zij onderscheiden zich van de ROC s doordat ze geen taak hebben in de volwasseneneducatie, integratie en participatie. Zoals gezegd wil de provincie Brabant zich in Europa positioneren als een kennis- en innovatieregio. Het mbo, in het bijzonder de ROC s, kunnen en moeten daarin hun rol en verantwoordelijkheid nemen. Zonder een breed en goed opgeleide beroepsbevolking, ook aan de basis, is een innovatieve kenniseconomie niet mogelijk. De Brabantse regio s De SER maakt in haar rapport World Class Onderwijs onderscheid in drie innovatieve clusters in Brabant. Bron: SER Brabant, Investeren in World Class Onderwijs. Aanbevelingen voor de Agenda van Brabant. Juni, 2010 Fundament Elk van deze clusters moet zijn onderwijsbehoefte benoemen. Daarbij zijn de drie O s (Onderwijs, Overheid en Ondernemingen) de actoren die elkaar moeten vinden en het fundament moeten vormen voor een succesvol cluster. Een onderwijsagenda per cluster bestaat uit meerdere facetten en bevat ondermeer de aansluiting tussen de onderwijsniveaus (vmbo/mbo/thbo), een Leven Lang Leren en bijscholing (naast toponderwijs op hbo/wo-niveau ).

4 Cruciaal Een Slimme Economie (SER, januari 2010) koestert zowel haar grote als kleine bedrijven, die door samenwerking inspelen op de kansen van de wereldmarkt. Daarbij worden zij gefaciliteerd door de overheid en de onderwijssector. Goed onderwijs zorgt voor goed vakmanschap (slimme ambachtelijkheid ). Goede scholingsvoorzieningen voor een Leven Lang Leren zijn van cruciaal belang in een steeds flexibeler wordende arbeidsmarkt. Waarschuwing Op tal van onderdelen waar het mbo een belangrijke bijdrage kan en moet leveren, geeft de eerste Kennisinvesteringsagenda-foto een waarschuwing (oranje in het stoplichtenmodel) hoewel er in de voorbije jaren, mede door de impulsen van de landelijke en provinciale en lokale overheden, een sterke vooruitgang is geboekt. Bron: Innovatieplatform: Van voornemens naar voorsprong: Kennis moet Circuleren. Voorstel voor een Nederlandse valorisatie agenda. Juli 2010, blz. 16. Brabantse arbeidsmarkt De Brabantse arbeidsmarkt kent nog veel laagopgeleiden vergeleken met de Nederlandse beroepsbevolking. Bron: CBS Statline De toekomstige arbeidsmarkt van Brabant kent (nog) geen krimp, maar groeit wel minder hard dan de Randstand-regio.

5 Bron: Rabobank, Demografische Krimp. De nieuwe realiteit in perspectief Voorwaarden Het is belangrijk om bij het toekomstbestendig maken van Brabant (in een samenspel tussen de drie O s) de voorwaarden te scheppen voor arbeidsparticipatie, sociale innovatie en werkzekerheid in een flexibeler wordende arbeidsmarkt. Gegeven deze ambities en ontwikkelingen is het belangrijk dat ook laaggeschoolde mensen zich naar hun mogelijkheden blijven ontwikkelen (PSW, 2010). Scholing rendeert en de productiviteit gaat substantieel omhoog. Investeren in scholing bij participatie en bij laagopgeleide werknemers is geen prioriteit voor het bedrijfsleven en de uitkerende instanties. Laaggeschoolde mensen investeren zelf ook niet of nauwelijks in hun opleiding (het ontbreekt de werknemer aan de juiste competenties om dit te doen en aan het vermogen tot reflectie/loopbaanleren). De SER Brabant vat de ontwikkelingen als volgt samen: Bron: SER Brabant, Presentatie Pact Brabant, november 2010

6 Propositie mbo De klassieke taak van het mbo-onderwijs is het opleiden en trainen van middelbaar opgeleide vakmensen en kaderpersoneel. Daarnaast doet het mbo nog veel meer. Zeker ook omdat het mbo-onderwijs georganiseerd en aangeboden wordt door ROC s. De ROC s hebben ook een taak in volwasseneneducatie, integratie en participatie. Verschillende rapporten ondersteunen en beargumenteren de propositie van het mbo in Brabant. De ontwikkelingen vereisen een krachtige mbo-sector die samen met de bedrijven en gefaciliteerd door de provincie en lokale overheden, in staat is om op deze ontwikkelingen en vraagstukken in te spelen: a. Een krimpende beroepsbevolking (krimp en vergrijzing, ontgroening) noopt tot arbeidsparticipatie van iedereen. b. Een Leven Lang Leren schoolt werknemers op in hogere niveaus en maakt ruimte vrij aan de onderkant van de arbeidsmarkt (principe trek in de schoorsteen ). c. Een Leven Lang Leren is noodzakelijk om innovatie in de bedrijven mogelijk te maken. d. Innovatie in (met name) MKB-bedrijven kan ondersteund worden door het mbo (hoogwaardig prestatieleren). Innovatie is ook het slimmer maken en produceren met minder mensen. Maar daartoe moeten ook de werknemers door middel van een Leven Lang Leren de innovatie en de verandering die het teweegbrengt als het ware begrijpen en er mee kunnen werken. Een Leven Lang Leren (en dus blijvende arbeids participatie) en innovatie horen dus bij elkaar. De Economische Agenda De ROC s in Brabant zijn zich bewust van hun rol en taak in de ambities van de provincie. Zij zoeken aansluiting door middel van de ontwikkeling voor Centra voor Innovatief Vakmanschap zoals IJ5 in Noordoost-Brabant, de Automotive Campus in Zuidoost-Brabant en ontwikkelingen m.b.t. maintenance in West-Brabant. Eén focus op het MKB is daarbij onontbeerlijk. Die dreigt achter te blijven. De ontwikkelingen van campussen richt zich vooral op het hbo en wo, waarbij opleiden en onderzoek centraal staan. Er wordt nog te weinig verbinding gelegd met het mbo: - Het mbo is een belangrijke hofleverancier van het hbo. - Opleidingsvarianten die de verbinding kunnen leggen zijn onder andere de Associated Degree-opleidingen (mbo+). - De bedrijven rond de campussen kennen de toeleveranciers waarbij personeel werkzaam is dat opgeleid is of wordt in het mbo. Hier ontstaat de noodzaak van bij- en opscholen en verhoogde arbeidsparticipatie bij een krimpende arbeidsmarkt. Kennisplaza: een voorbeeld van innovatie in het MKB Cups4You (voorheen Vadeal Plastics) bestaat al 37 jaar en heeft vestigingen in onder andere Oss en Veghel. Het bedrijf produceert verpakkingen voor voedingsmiddelen. Het bedrijf werkt voor de top-10 bedrijven in de food-sector. Het blijkt voor Cups4You niet altijd eenvoudig te zijn om met name kleinere potentiële klanten te overtuigen van het gemak waarmee de geleverde bakjes gevuld en gesloten kunnen worden in de vullijnen van die potentiële klant. Operationeel manager Ron Vogels: We hebben ROC de Leijgraaf verzocht om een tafelmodel demomachine te ontwikkelen, zodat prospects overtuigd kunnen worden van de eenvoudige wijze waarop de door Cups4You vervaardigde bakjes gevuld en gesloten kunnen worden. Het moest een demonstratie-unit zijn voor het handlen van cups en deksels in een productievullijn. De unit moet op beurzen gebruikt kunnen worden om daar te demonstreren hoe de gestapelde bakjes en deksels in een productielijn kunnen worden gevuld. Ons doel was om één prototype te laten ontwikkelen door het ROC. Hiervan zullen vervolgens elders nog tien exemplaren geproduceerd worden. Resultaat Aan deze opdracht is door drie studenten van het ROC de Leijgraaf gebouwd. De machine leidt lege bekers langs een vulmachine, plaatst er een deksel op en kan ze op een lopende band plaatsen. Een staaltje van technisch vernuft volgens Kees Overkleeft, hoofd technische dienst bij Cups4You. Overkleeft : Ik ben erg blij met de samenwerking met het ROC. De studenten hadden met name in de eerste weken van de ontwikkeling intensief overleg gehad met mij en andere mensen van Cups4You. Dit jaar gaat operationeel manager Ron Vogels met de machine naar een beurs in Duitsland en in het najaar naar de Verenigde Staten. Automotive Campus Helmond ROC Ter AA heeft drie volwaardige niveau 4-opleidingen Automotive in huis. De opleiding Technicus Automotive is een nieuwe uitstroomrichting bij Engineering & Mechatronics. De twee commerciële opleidingen Automotive zijn specialisaties voor studenten die de opleiding Vestigingsmanager Groothandel of Ondernemer Detailhandel volgen. De afgelopen jaren heeft ROC Ter AA met bedrijven in de regio en de gemeente Helmond gewerkt aan het fundament voor deze opleidingen. Destijds is gestart met Automotive als plusprogramma (minor) bij een aantal bol 3 en 4 opleidingen. Nu wordt daar, samen met Kenteq (kenniscentrum voor technisch vakmanschap), met deze opleidingen op voortgebouwd. Voor studenten die als verbreding van hun opleiding willen kennismaken met Automotive, blijft de minor overigens bestaan. De nieuwe opleidingen worden grotendeels op de High Tech Automotive Campus (HTAC) in Helmond gegeven. Met name de technische opleiding is uniek: het is in Nederland de enige mbo-opleiding in zijn soort. ROC Ter AA ontwikkelt verder, samen met de ROC De Leijgraaf, Koning Willem I College, ROC Eindhoven, bedrijven en gemeenten aan het mbo Automotive Center, een centrum voor innovatief vakmanschap.

7 Verantwoordelijkheid nemen Het kennispact dat het mbo met de provincie wil sluiten is vooral een kennispact gericht op het MKB als aanvulling op het landelijk beleid dat gericht is op hbo en WO. De ROC s willen hun verantwoordelijkheid nemen, hun rol waarmaken en een wezenlijke bijdrage leveren aan de Agenda van Noord-Brabant. Daar hoort risicokapitaal bij door het opzetten van innovatieprojecten, participatieprojecten en onderwijsinnovatieprojecten. Voor een deel kan de bijdrage komen van de bedrijven zelf, voor een deel zal de provincie hieraan een bijdrage kunnen leveren, met name in het kader van haar ambitie om tot de Europese top van kennis- en innovatie regio s te behoren. De Sociale Agenda Uit de Economische Agenda volgt de noodzaak van een Sociale Agenda. De Sociale Agenda is zowel preventief als curatief. Preventief Het mbo leidt op voor de (regionale) arbeidsmarkt. Het mbo doet al veel op het vlak van participatie en re-integratie, vaak in samenwerking met het afnemende bedrijfsleven. - Drempelloze instroom in het mbo (geen selectie, m.u.v. de vakcolleges). - Preventieve projecten ter bestrijding van jeugdwerkloosheid. - De ontwikkeling van het leer/werk loket (landelijke overheid) en de HRM-servicepunten (provincie) als inlooppunt (zie ook PSW-rapport). Deze ontwikkeling behoeft echter wel verdere ondersteuning vooraleer het een volwassen instrument kan worden. Dit is des te meer urgent als het gaat om het Leven Lang Leren van lager opgeleiden. Landelijke cijfers ETV: Jaar 2010 ETV.nl Taalklas.nl Lees en Schrijf! Klik & Tik Bezoeken Absoluut unieke bezoekers In het project ETV.nl Brabant participeren de zes Brabantse ROC s, de 23 Brabantse basisbibliotheken, Omroep Brabant en de Provincie Noord-Brabant. Hierdoor is dekking in de hele Provincie gegarandeerd. Missie: Het is de missie van ETV.nl Brabant om vooral laaggeschoolde Brabanders te motiveren om weer te gaan leren. De (interactieve) televisie is bij uitstek het medium om mensen in hun eigen veilige en vertrouwde omgeving te laten ervaren dat ze kunnen leren en dat leren leuk kan zijn. Vanaf 24 september 2010 is Google Analytics zo ingesteld dat er informatie te halen valt over het aantal bezoekers van de site ETV.nl dat afkomstig is uit de provincie. Bezoekersoverzicht provincie Brabant: Bezoeken Absoluut unieke bezoekers Paginaweergaves Gemiddelde paginaweergaves 5,53 Tijd op site 00:04:27 Nieuwe bezoeken 62,34% Bron: ETV.nl

8 Curatief Het mbo voert nog wel de educatieactiviteiten uit, maar de budgetten (die deel uitmaken van de participatiebudgetten van de lokale overheden) staan onder zware druk. Hiervoor wordt vaak maatwerk gevraagd en op basis van maatschappelijke ontwikkelingen vaak ook om snelle interventies (bijvoorbeeld de jeugdwerkloosheid). Bron: Eurostat De vraag in deze context is hoe de ROC s de gemeenten kunnen ondersteunen (gekoppeld aan duurzame gebiedsontwikkeling, agenda Brabant). Vanuit het participatiebudget kan er structurele aandacht zijn voor het Leven Lang Leren. Dit zal voor de doelgroep de positie in de samenleving versterken en hun kansen op de arbeidsmarkt doen toenemen. Het PSW rapport 4xL: Lang Leve Leren Laagopgeleiden (2010) trekt een aantal conclusies in de context van de kenniseconomie: - Het is van belang dat ook laag- en middelbaar opgeleiden zich blijven ontwikkelen: aan werkgevers de uitdaging om te investeren in hun werknemers. - Ook het streven naar duurzame re-integratie i.p.v. snelle plaatsing op de arbeidsmarkt is belangrijk. - Vraag is of de werknemer wel voldoende competent is om zijn eigen verantwoordelijkheid te nemen. - Versterk de vraagzijde door de scholing in de vorm van leerwerkpunten naar de mensen te brengen: in leerwerkpunten worden mensen op weg geholpen in hun leren en kunnen zij begeleid worden. Gemeenten en provincie kunnen hier samen met ROC s voorkomen dat de al aanwezige (fijnmazige) infrastructuur van de ROC s wordt afgebroken en anderzijds nieuwe infrastructuren worden gecreëerd.

9 De rol van de ROC s: oftewel wat willen wij Het mbo wil haar verantwoordelijkheid nemen. Zowel richting de arbeidsmarkt (preventief en curatief in de context van vergrijzing en ontgroening) als richting het MKB (innovatie en bij en opscholen). Er is al veel gerealiseerd, maar nog niet geborgd. Er moet dus nog veel gedaan worden, willen wij gezamenlijk de ambities van Brabant waar kunnen maken. Het Kennispact Om de gezamenlijke ambities (overheid onderwijs - ondernemingen) mogelijk te maken vragen wij om de oprichting van een kennispact met bijbehorend fonds, waarmee het mbo de noodzakelijke stappen kan zetten in overleg met de provincie en het bedrijfsleven. Om te komen tot de oprichting van een dergelijk fonds is ook input op dit position paper van belang door lokale overheden, de provincie, het bedrijfsleven (ook het MKB). Zij zullen als feitelijke opdrachtgevers moeten optreden voor de ROC s en de vakinstellingen van Brabant. Wat bereikt wordt is een Brabantse samenleving die zich richt op en positioneert binnen Europa, waar nieuwe bedrijven zich willen vestigen, nieuwe bedrijvigheid ontstaat en (maar minstens zo belangrijk) een Brabantse social inclusive society wordt: iedereen is belangrijk, iedereen is gewenst en iedereen doet mee. Literatuur SER Brabant, Investeren in World Class Onderwijs. Aanbevelingen voor de Agenda van Brabant. juni SER Brabant, Agenda van Brabant, een verkenning op hoofdlijnen. januari PSW 4xL: Leven lang Leren Laagopgeleiden, september ECBO, De bbl als leerweg voor volwassenen. Achtergronden en cijfers, september Kennis en Innovatie Agenda , juni Kies in kennis! Investeringsimpuls voor mbo en hbo maart Nederland 2020: terug in de Top 5. De Economische agenda: Innovatief, Internationaal, Involverend, Innovatieplatform, april Innovatieplatform: Van voornemens naar voorsprong: Kennis moet Circuleren. Voorstel voor een Nederlandse valorisatie agenda, juli Hoger Onderwijsdocument Brabant: samen excelleren voor de toekomst van Brabant. oktober Rabobank, Demografische Krimp. De nieuwe realiteit in perspectief Afzender De Brabantse MBO en vakinstellingen

Voortijdige schoolverlaters MBO

Voortijdige schoolverlaters MBO Voortijdige schoolverlaters MBO rapportage 2007/2008 - Voorlopig- REGIO 37 Zuidoost Brabant 20090220_037_MBO_voorlopig.doc Pagina 1 van 10 Toelichting In onderstaande tabellen staat de uitsplitsing van

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren Techniek, Economie & Handel, Zorg & Welzijn, en Landbouw

De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren Techniek, Economie & Handel, Zorg & Welzijn, en Landbouw De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren Techniek, Economie & Handel, Zorg & Welzijn, en Landbouw Colofon Titel De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren

Nadere informatie

Verdiepingscursus WEB: Onderwijs en bedrijfsleven. Seminar 4 15 november 2012 John Schobben Renée van Schoonhoven

Verdiepingscursus WEB: Onderwijs en bedrijfsleven. Seminar 4 15 november 2012 John Schobben Renée van Schoonhoven Verdiepingscursus WEB: Onderwijs en bedrijfsleven Seminar 4 15 november 2012 John Schobben Renée van Schoonhoven Programma 15.00 uur Welkom en introductie 15.15 uur Deel 1: introductie, kernbegrippen 16.30

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13 Facts & Figures 24 Deel II LANDSDEEL zuidoost De Human Capital Agenda Brainport 2 vormt de basis voor het regionaal Techniekpact van het landsdeel Zuidoost, bestaande uit de provincies Noord-Brabant en

Nadere informatie

index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant

index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant Inhoudsopgave 1. Mbo Techniek... 3 1.1 Deelnemers mbo techniek... 3 1.1.1 Onderwijsinstellingen... 3 1.1.2

Nadere informatie

zuidwest Infrastructuur landsdeel Zuidwest 6 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 53 scholen en 17

zuidwest Infrastructuur landsdeel Zuidwest 6 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 53 scholen en 17 LANDSDEEL zuidwest De regio West-Brabant is samen met de provincies Zeeland en Zuid-Holland verenigd in het landsdeel Zuidwest. In de Techniekpact-samenwerking op landsdeelniveau verbinden de zes subregio

Nadere informatie

Focus op standaarden in examinering Deelproject 1: Analyse kwaliteit examinering Analyse bestanden inspectie

Focus op standaarden in examinering Deelproject 1: Analyse kwaliteit examinering Analyse bestanden inspectie Focus op standaarden in examinering Deelproject 1: Analyse kwaliteit examinering Analyse bestanden inspectie Tilburg, september 2012 Hans Mariën Astrid Vloet Paula Willemse IVA beleidsonderzoek en advies

Nadere informatie

Herziening MBO voor leerbedrijven. Versie 1.0 september 2015

Herziening MBO voor leerbedrijven. Versie 1.0 september 2015 Herziening MBO voor leerbedrijven Versie 1.0 september 2015 De presentatie in het kort Het mbo-onderwijs verandert Keuzedelen, nieuw in de mbo-opleiding Kansen voor het bedrijfsleven Het mbo-onderwijs

Nadere informatie

Herziening MBO voor leerbedrijven. Versie 1.0 juli 2015

Herziening MBO voor leerbedrijven. Versie 1.0 juli 2015 Herziening MBO voor leerbedrijven Versie 1.0 juli 2015 De presentatie in het kort Het mbo-onderwijs verandert Keuzedelen, nieuw in de mbo-opleiding Kansen voor het bedrijfsleven Het mbo-onderwijs verandert

Nadere informatie

RENDEMENTEN EN DIPLOMA S

RENDEMENTEN EN DIPLOMA S 2. ONDERWIJSOPBRENGSTEN EN DEELNEMERSONTWIKKELING RENDEMENTEN EN DIPLOMA S DIPLOMA S VMBO 2-24 De rendementen vmbo zijn gebaseerd op de opbrengsten oordelen van de onderwijsinspectie. Als een leerling

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012

Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012 Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012 Zicht krijgen op duurzame inzetbaarheid en direct aan de slag met handvatten voor HR-professionals INHOUDSOPGAVE 1. Duurzame inzetbaarheid

Nadere informatie

Meldpunt geen stage. Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp

Meldpunt geen stage. Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Openbaar Onderwerp Meldpunt geen stage Programma Economie & Werk BW-nummer Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting Wij vinden het van groot belang dat alle jongeren in onze gemeente de kans krijgen zich

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Eindverslag School Ex Programma 2011

Eindverslag School Ex Programma 2011 Eindverslag School Ex Programma 2011 Inleiding Het School Ex Programma is de afgelopen twee jaren uitgevoerd met landelijke middelen voor jeugdwerkloosheid onder toezicht van de MBO-raad. In 2011 is het

Nadere informatie

HAN en duurzame energie

HAN en duurzame energie Beroepsonderwijs tijdens de energie transitie HAN en duurzame energie Van buiten naar binnen. Tinus Hammink programma-manager SEECE Hogeschool van Arnhem en Nijmegen HBO en topsectoren; keuze van HAN 1.

Nadere informatie

Ontwikkelingen op de Drentse arbeidsmarkt

Ontwikkelingen op de Drentse arbeidsmarkt Ontwikkelingen op de Drentse arbeidsmarkt Bart Paashuis Janneke Gardeniers 10 maart 2011 basis voor beslissingen Opzet presentatie 1. Onderzoek 2. Aanbod op de Drentse arbeidsmarkt 3. Vraag op de Drentse

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Noordvleugel. 5 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 31 scholen en 15

Infrastructuur landsdeel Noordvleugel. 5 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 31 scholen en 15 Facts & Figures 2 Deel II LANDSDEEL NOORDvleugel In het Techniekpact Noordvleugel hebben de provincies Noord-Holland, Flevoland en Utrecht hun bestaande techniek-, human capital- en economische agenda

Nadere informatie

Sector Handel en ondernemerschap

Sector Handel en ondernemerschap Sector Handel en ondernemerschap Doelmatigheidsrapportage maart 2013 Sector Handel en ondernemerschap Leeswijzer Inleiding Feiten en cijfers, gelegitimeerd door onderwijs en bedrijfsleven, zijn essentieel

Nadere informatie

Docent als innovator. Symposium: Innovaties in het onderwijs? Help, mijn team wil wel! 13 november 2012, Breda PSW Danny Willems senior adviseur

Docent als innovator. Symposium: Innovaties in het onderwijs? Help, mijn team wil wel! 13 november 2012, Breda PSW Danny Willems senior adviseur Docent als innovator Symposium: Innovaties in het onderwijs? Help, mijn team wil wel! 13 november 2012, Breda PSW Danny Willems senior adviseur Een korte introductie PSW Een expertisecentrum op het terrein

Nadere informatie

Workshop: ROC als bedrijfsopleider Wel.. Of niet?

Workshop: ROC als bedrijfsopleider Wel.. Of niet? Workshop: ROC als bedrijfsopleider Wel.. Of niet? Margriet Snellen Beleidsadviseur Opleidingen ActiZ 6 november 2014 Welkom Wie ben ik? Wie bent u? De workshop? Wanneer ben je een bedrijfsopleider? Doelgroep:

Nadere informatie

Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland

Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland Jan Dirk Gardenier 17 april 2015 Lokale verschillen in leefbaarheid veel gesloten platteland Economie is afhankelijk van ruimtelijke gebiedsontwikkeling en de

Nadere informatie

Datum 23 februari 2015 Betreft Beantwoording vragen naar aanleiding van het bericht ICT-sector trekt weg

Datum 23 februari 2015 Betreft Beantwoording vragen naar aanleiding van het bericht ICT-sector trekt weg > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Initiatiefvoorstel Lokaal Investeringsfonds behoud en bevorderen werkgelegenheid Inleiding

gemeente Eindhoven Initiatiefvoorstel Lokaal Investeringsfonds behoud en bevorderen werkgelegenheid Inleiding gemeente Eindhoven Raadsnummer 12R5074 Inboeknummer Dossiernummer Initiatiefvoorstel Lokaal Investeringsfonds behoud en bevorderen werkgelegenheid Inleiding Het tafelzilver is op, de tijd dat we ruim in

Nadere informatie

Onderzoeksrapport: zorgelijke terugloop leerwerkplekken mbo

Onderzoeksrapport: zorgelijke terugloop leerwerkplekken mbo Onderzoeksrapport: zorgelijke terugloop leerwerkplekken mbo - Algemene daling in aantal mbo-studenten. Deze daling wordt grotendeels veroorzaakt door de afname van het aantal leerwerkplekken. - Vooral

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Zeeland/West-Brabant

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Zeeland/West-Brabant Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Zeeland/West-Brabant Overview Hieronder wordt ingegaan op een aantal arbeidsmarktaspecten in de regio Zeeland, West Brabant, die op basis van de resultaten van het

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy Retail & Leisure Academy Toekomstplan 12 februari 2015 Versie 1.1 Retail & Leisure Academy 1 Inleiding De sectoren Retail en Leisure zijn van grote economische importantie voor de regio Midden- Limburg.

Nadere informatie

GECOMBINEERDE LEERWEG

GECOMBINEERDE LEERWEG GECOMBINEERDE LEERWEG DOEL 14 studenten in de opleiding voor bedrijfswagentechnicus behouden voor de branche, door de mogelijkheid te geven zich te kunnen ontwikkelen en de opleiding af te ronden tot minimaal

Nadere informatie

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs Summa College maart 2013 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: De vijf onderwijspijlers 4 Hoofdstuk 2: De vijf onderwijspijlers

Nadere informatie

REGIONAAL CONVENANT ARBEIDSMARKT ZUIDOOST BRABANT 2020

REGIONAAL CONVENANT ARBEIDSMARKT ZUIDOOST BRABANT 2020 REGIONAAL CONVENANT ARBEIDSMARKT ZUIDOOST BRABANT 2020 Onderstaande partijen en personen, verenigd in het Regionaal Arbeidsmarkt Platform Zuidoost Brabant, hierna te noemen Partijen : Overheid - De samenwerkende

Nadere informatie

dit* doorpakken in topsectoren

dit* doorpakken in topsectoren dit* doorpakken in topsectoren dit*doorpakken in topsectoren dit* is een prioriteitenprogramma. dit* zijn de maatregelen die nodig zijn om de groei van de Brabants-Zeeuwse economie te stimuleren, als voortrekker

Nadere informatie

WZ Memo Jeugdwerkloosheidsvrije zone en middelen ESF Hart van Brabant

WZ Memo Jeugdwerkloosheidsvrije zone en middelen ESF Hart van Brabant Zaaknummer 00437599 Onderwerp WZ Memo Jeugdwerkloosheidsvrije zone en middelen ESF Hart van Brabant Collegevoorstel Inleiding In de regio Hart van Brabant speelt een aantal ontwikkelingen op het gebied

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Om in aanmerking te komen voor een subsidie tussen 25.000 en 65.000 euro moet een project aan de volgende criteria voldoen: 1. het project

Nadere informatie

Onderwijsraad, Den Haag, juli 2009. De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Onderwijsraad, Den Haag, juli 2009. De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag a 1 > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Directie Leren en Werken Anna van Hannoverstraat 4 Den Haag Postbus

Nadere informatie

Bijdragen aan een krachtige leeromgeving voor leerlingen in de bouw en infra. Bouw aan vakmanschap. Word erkend leerbedrijf!

Bijdragen aan een krachtige leeromgeving voor leerlingen in de bouw en infra. Bouw aan vakmanschap. Word erkend leerbedrijf! Bijdragen aan een krachtige leeromgeving voor leerlingen in de bouw en infra. Bouw aan vakmanschap Word erkend leerbedrijf! bouw op kennis Een krachtige leeromgeving Je leert door te doen. Leerlingen leren

Nadere informatie

Personeelsvoorziening van de toekomst

Personeelsvoorziening van de toekomst Personeelsvoorziening van de toekomst een transitienetwerk voor Noordoost-Brabant Food & Feed Noordoost-Brabant Wie doet over tien jaar het werk? Waar staat uw bedrijf over tien jaar? De crisis voorbij,

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Noord. 4 Centres of expertise (penvoerders)

Infrastructuur landsdeel Noord. 4 Centres of expertise (penvoerders) LANDSDEEL NOORD Het landsdeel Noord, bestaande uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe, heeft het Techniekpact regionaal vertaald in de Techniekagenda Noord Nederland. In de noordelijke provincies

Nadere informatie

SAMENVATTING INVENTARISATIE CRISISMAATREGELEN TECHNIEKTALENT.NU

SAMENVATTING INVENTARISATIE CRISISMAATREGELEN TECHNIEKTALENT.NU SAMENVATTING INVENTARISATIE CRISISMAATREGELEN TECHNIEKTALENT.NU INVENTARISATIE VAN DE STIMULERINGSMAATREGELEN VOOR DE INSTROOM EN HET BEHOUD VAN LEERLINGEN VOOR DE TECHNISCHE SECTOR Martijn Röfekamp Kim

Nadere informatie

Brainport Monitor 2010 Samenvatting. Van crisis naar kracht

Brainport Monitor 2010 Samenvatting. Van crisis naar kracht Brainport Monitor 2010 Samenvatting Van crisis naar kracht People De effecten van de crisis laten zien dat de arbeidsmarkt in Brainport conjunctuurgevoelig is. Technology Brainport blijft goed presteren

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie

Actieplan 2008-2011. Voorwoord

Actieplan 2008-2011. Voorwoord Actieplan 2008-2011 Voorwoord Kort na het aantreden van het nieuwe college van B&W in 2006 hebben wij de term Leren werken - werken leren geïntroduceerd. We zagen veel partijen met veel goede initiatieven,

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

WEST-BRABANT WERKT EN PAKT DOOR!

WEST-BRABANT WERKT EN PAKT DOOR! Begroting 2012-2013 WEST-BRABANT WERKT EN PAKT DOOR! VERANTWOORDING BEGROTING 2012-2013 Het meerjarenprogramma West-Brabant werkt en pakt door! bestrijkt de jaren 2012 tot en met 2015. In deze begroting

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Wat gaan we doen? Praktijkonderwijs sterk naar de toekomst! Visie op praktijkonderwijs 7 februari 2013

Wat gaan we doen? Wat gaan we doen? Praktijkonderwijs sterk naar de toekomst! Visie op praktijkonderwijs 7 februari 2013 Praktijkonderwijs sterk naar de toekomst! Visie op praktijkonderwijs 7 februari 2013 Wat gaan we doen? Zicht / grip krijgen op veelheid aan ontwikkelingen in en rondom het praktijkonderwijs Vier lagen:

Nadere informatie

A fbouw. Ontwikkeling aantal leerlingen Afbouw 2013/2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1. Datum: januari 2014 Auteur: Sanne Saalbrink

A fbouw. Ontwikkeling aantal leerlingen Afbouw 2013/2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1. Datum: januari 2014 Auteur: Sanne Saalbrink A fbouw Ontwikkeling aantal leerlingen Afbouw 2013/2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1 Datum: januari 2014 Auteur: Sanne Saalbrink Colofon Savantis is een kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven

Nadere informatie

3/2/2014. SPP Met medezeggenschap! Working nine to 5 6 maart 2014 M.Sikkel. Mede-HRMontwikkelingen. Strategische Personeelsplanning (SPP)

3/2/2014. SPP Met medezeggenschap! Working nine to 5 6 maart 2014 M.Sikkel. Mede-HRMontwikkelingen. Strategische Personeelsplanning (SPP) Vertrouwd met Arbeidszaken SPP Met medezeggenschap! Working nine to 5 6 maart 2014 M.Sikkel Strategische Personeelsplanning (SPP) Vandaag verkennen wij wat SSP is en hoe medezeggenschap hierbij kan ondersteunen

Nadere informatie

Leerlingcijfers 2014/2015

Leerlingcijfers 2014/2015 SCHILDEREN EN ONDERHOUD Leerlingcijfers 2014/2015 Sector Schilderen en onderhoud Datum: 24 februari 2015 Auteur: Savantis Colofon Savantis is het kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven voor de sectoren

Nadere informatie

Focus op Vakmanschap in MBO

Focus op Vakmanschap in MBO Focus op Vakmanschap in MBO Een tussenstand en een vooruitblik Rico Vervoorn beleidsadviseur btg Communicatie en Media MBO Raad Sectoraal overleg onderwijsinstellingen Hoe is het ook alweer begonnen? Februari

Nadere informatie

TECHNIEKPACT GELDERLAND

TECHNIEKPACT GELDERLAND TECHNIEKPACT GELDERLAND Nederland is als kenniseconomie gelukkig weer terug is in de top 5 van meest concurrerende economieën in de wereld. Die positie is bereikt door innovatieve bedrijven en kennisinstellingen

Nadere informatie

Memo. Datum : 27 september 2006 Betreft : memo 1525 29 Projectontwikkeling Kennis = Meedoen, stand van zaken

Memo. Datum : 27 september 2006 Betreft : memo 1525 29 Projectontwikkeling Kennis = Meedoen, stand van zaken Memo Datum : 27 september Betreft : memo 1525 29 Projectontwikkeling Kennis = Meedoen, stand van zaken Stand van zaken projectontwikkeling Kennis = Meedoen Kenmerken Partners (deels nog potentieel) Financieringsbronnen

Nadere informatie

Truck Academy & Summa Automotive. Kennismakingsbijeenkomst Bedrijfswagen opleidingslocatie te Helmond

Truck Academy & Summa Automotive. Kennismakingsbijeenkomst Bedrijfswagen opleidingslocatie te Helmond Truck Academy & Kennismakingsbijeenkomst Bedrijfswagen opleidingslocatie te Helmond EVEN VOORSTELLEN Teamleider : Rick van der Velden Docenten : Ton Meurs, Chris van Gerwen, Iwan van Dijk, Jules Sanders,

Nadere informatie

Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie

Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie Ina den Hollander Weert, 19 mei 2011 Kenniscirkel Leven Lang Leren Brabantse en Limburgse bibliotheken Wat is laaggeletterdheid?

Nadere informatie

Ontwikkeling aantal leerlingen Reclame, Presentatie en Communicatie 2013/2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1

Ontwikkeling aantal leerlingen Reclame, Presentatie en Communicatie 2013/2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1 R eclame, P resentatie en C ommunicatie Ontwikkeling aantal leerlingen Reclame, Presentatie en Communicatie 2013/2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1 Datum: februari 2014 Auteur: Sanne Saalbrink Colofon

Nadere informatie

De arbeidsmarkt Noordoost-Brabant. UWV Werkbedrijf Herman van Lith, bedrijfsadviseur Miranda de Wit, bedrijfsadviseur

De arbeidsmarkt Noordoost-Brabant. UWV Werkbedrijf Herman van Lith, bedrijfsadviseur Miranda de Wit, bedrijfsadviseur De arbeidsmarkt Noordoost-Brabant UWV Werkbedrijf Herman van Lith, bedrijfsadviseur Miranda de Wit, bedrijfsadviseur Programma Vraag Werkgelegenheid Vacatures Aanbod Beroepsbevolking Niet-werkende werkzoekenden

Nadere informatie

Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08

Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08 Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08 TECHNUM in vogelvlucht Wat is Technum Welke participanten Waarom noodzakelijk Waar we voor staan Wat onze ambities zijn TECHNUM Zelfstandige onderwijsvoorziening

Nadere informatie

JA: DE KRACHT VAN HET MKB! DE KRÊFT FAN IT MKB PVDA FRYSLÂN MKB-PLAN

JA: DE KRACHT VAN HET MKB! DE KRÊFT FAN IT MKB PVDA FRYSLÂN MKB-PLAN JA: DE KRACHT VAN HET MKB! DE KRÊFT FAN IT MKB PVDA FRYSLÂN MKB-PLAN Foto: Pixabay, Creative Commons MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF: BANENMOTOR VAN DE SAMENLEVING Het midden- en kleinbedrijf (MKB) is dé banenmotor

Nadere informatie

BPV-monitor vragenlijst praktijkopleiders leerbedrijven [definitief]

BPV-monitor vragenlijst praktijkopleiders leerbedrijven [definitief] BPV-monitor vragenlijst praktijkopleiders leerbedrijven [definitief] Intro In voorliggende enquête stellen we u een aantal vragen over uw ervaring met de bpv binnen uw opleiding. Het kan zijn dat u enkele

Nadere informatie

Diversiteit Loont?! Factsheet Middelbaar Beroepsonderwijs

Diversiteit Loont?! Factsheet Middelbaar Beroepsonderwijs Diversiteit Loont?! Factsheet Middelbaar Beroepsonderwijs Inleiding In opdracht van het Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt heeft EIM onderzoek gedaan naar de meerwaarde van diversiteitsbeleid in het onderwijs.

Nadere informatie

Statenvoorstel *1597204* Statenvoorstel

Statenvoorstel *1597204* Statenvoorstel ** Aan Provinciale Staten Onderwerp Technocampus Lelystad Airport Provinciale Staten 2 juli 2014 Agendapunt 1. Beslispunten 1. Kennis te nemen van de businesscase Technocampus Lelystad Airport, als uitwerking

Nadere informatie

Regio Groningen-Assen kansen en risico s voor de arbeidsmarkt

Regio Groningen-Assen kansen en risico s voor de arbeidsmarkt Regio Groningen-Assen kansen en risico s voor de arbeidsmarkt 16 Mei 2011 Drs. Jan Dirk Gardenier MBA, directeur CAB Martinikerkhof 30 9712 JH Groningen (050) 311 51 13 www.cabgroningen.nl 1 Regio Groningen

Nadere informatie

Nieuwe ronde Regionaal investeringsfonds mbo

Nieuwe ronde Regionaal investeringsfonds mbo Nieuwe ronde Regionaal investeringsfonds mbo Voor zowel studenten als werkgevers is het belangrijk dat een beroepsopleiding goed aansluit op de arbeidsmarkt. Daarom werken steeds meer scholen en bedrijven

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Aanval op schooluitval

Aanval op schooluitval 25LV SG De Rooi Pannen Aanval op schooluitval Convenantjaar 2011-2012 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Definitieve cijfers Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over SG De Rooi Pannen. De

Nadere informatie

De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden

De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden Van der Zee, F., W. Manshanden, F. Bekkers, T. van der Horst ea (2012). De Staat van Nederland Innovatieland 2012. Amsterdam: AUP

Nadere informatie

Inleiding MCN. Cees van Duyvendijk, Voorzitter Bestuur MCN Maritime Maintenance Conferentie, Den Helder 28 november 2013. www.maritimecampus.

Inleiding MCN. Cees van Duyvendijk, Voorzitter Bestuur MCN Maritime Maintenance Conferentie, Den Helder 28 november 2013. www.maritimecampus. Inleiding MCN Cees van Duyvendijk, Voorzitter Bestuur MCN Maritime Maintenance Conferentie, Den Helder 28 november 2013 Missie: Het duurzaam aanwenden van de zee en haar omgeving ten behoeve van het langdurig

Nadere informatie

DOELMATIGHEIDS-ATLAS. Doelmatig opleiden in de Motorvoertuigen- en Tweewielerbranche 2015

DOELMATIGHEIDS-ATLAS. Doelmatig opleiden in de Motorvoertuigen- en Tweewielerbranche 2015 DOELMATIGHEIDS-ATLAS Doelmatig opleiden in de Motorvoertuigen- en Tweewielerbranche 5 WAT IS DOELMATIG OPLEIDEN? Doelmatig opleiden maakt onderdeel uit van het zo effectief en efficiënt mogelijk bereiken

Nadere informatie

HOGER BEDRIJFSDIPLOMA

HOGER BEDRIJFSDIPLOMA HOGER BEDRIJFSDIPLOMA 7 APRIL 2016 HANS DAALE LEIDO WAT VOORBIJ KAN GAAN KOMEN Doelstellingen van deze bijeenkomst Kaders HBd (wat is een HBd) Recente, relevante ontwikkelingen (nationaal en internationaal)

Nadere informatie

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top!

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top! Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie Samen naar de top! Drs. G.M. Landheer Directeur Topsectoren en Industriebeleid

Nadere informatie

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland BIObased logistiek maintenance hightech systems agrofood overheden RIS3 innovatiebevordering duurzaamheid schone energie welzijn samenwerking gezondheid

Nadere informatie

Kansen voor ondernemend onderwijs in het mbo Certificeerbare Eenheid Ondernemerschap

Kansen voor ondernemend onderwijs in het mbo Certificeerbare Eenheid Ondernemerschap Kansen voor ondernemend onderwijs in het mbo Certificeerbare Eenheid Ondernemerschap Roelf Jager en Gabry Karsdorp Ondernemen Werkwoord: (iets) gaan doen antoniem: stilzitten Een bedrijf of actie in werking

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Mogen wij jou. de BAL toespelen? u Het Ambachtshuis Brabant biedt kleinschalige vakscholing. aan volgens het Meester-gezel-principe in Brabant.

Mogen wij jou. de BAL toespelen? u Het Ambachtshuis Brabant biedt kleinschalige vakscholing. aan volgens het Meester-gezel-principe in Brabant. Mogen wij jou de BAL toespelen? u Het Ambachtshuis Brabant biedt kleinschalige vakscholing aan volgens het Meester-gezel-principe in Brabant. u Vakbekwame, ambachtelijk geschoolde mensen zijn altijd nodig!

Nadere informatie

Memo woensdag 15 februari aanstaande Wat is de relatie tussen het beëindigen van de tijdelijke contracten bij WML en de aanstaande fusie?

Memo woensdag 15 februari aanstaande Wat is de relatie tussen het beëindigen van de tijdelijke contracten bij WML en de aanstaande fusie? Met deze memo informeren wij u aan de hand van veel gestelde vragen en daarbij horende antwoorden over de stand van zaken van het fusietraject tussen de ISD en WML en geven we u informatie ondermeer over

Nadere informatie

Nieuwe kans op extra instroom

Nieuwe kans op extra instroom Nieuwe kans op extra instroom Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

Food & Fresh Lab. maart 2015. De Groene Campus FoodConnectionPoint

Food & Fresh Lab. maart 2015. De Groene Campus FoodConnectionPoint Food & Fresh Lab maart 2015 De Groene Campus FoodConnectionPoint DOELSTELLING, PARTNERS & START Het Food & Fresh Lab is een praktijkcentrum voor de foodverwerkende sector Onderwijsarrangementen en maatwerkcursussen

Nadere informatie

Leerlingcijfers 2014/2015

Leerlingcijfers 2014/2015 AFBOUW Leerlingcijfers 2014/2015 Sector Afbouw Datum: 24 februari 2015 Auteur: Savantis Colofon Savantis is het kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven voor de sectoren Schilderen en Onderhoud; Afbouw;

Nadere informatie

ONDERWIJSLOGISTIEK EN DOMEINEN. Wim Konings MIM Informatie manager Graafschap college

ONDERWIJSLOGISTIEK EN DOMEINEN. Wim Konings MIM Informatie manager Graafschap college ONDERWIJSLOGISTIEK EN DOMEINEN Wim Konings MIM Informatie manager Graafschap college WAAROM DOMEINEN Hoofddoel: Recht doen aan het leer- en keuzeproces van studenten Nevendoel: administratieve lastenverlichting

Nadere informatie

Regionaal Werkbedrijf arbeidsmarktregio Noordoost Brabant

Regionaal Werkbedrijf arbeidsmarktregio Noordoost Brabant Regionaal Werkbedrijf arbeidsmarktregio Noordoost Brabant AWBZ/WMO Participatiewetdoelgroepen: wsw-doelgroep, nieuwe doelgroep, klassieke doelgroep Dagbesteding 15.580 aanspraak AWBZ extramuraal 416 Wachtlijst

Nadere informatie

De industriële ambitie van de Brabantse Kempen

De industriële ambitie van de Brabantse Kempen De industriële ambitie van de Brabantse Kempen De industriële ontwikkeling van de Brabantse Kempen Op productie gerichte ambachten, zoals de maakindustrie en de agrosector, staan aan de basis van de bedrijvigheid

Nadere informatie

Bve-sector Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie voor zmv-vrouwen

Bve-sector Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie voor zmv-vrouwen Advies Bve-sector INLEIDING De Bve-raad wil zich de komende jaren inspannen om voor elke deelnemer randvoorwaarden te scheppen voor onderwijs op maat en een leven lang leren (Bve-raad, 2005). 1 In een

Nadere informatie

PrO in beeld Factsheet ter oriëntatie en informatie voor gemeenten, provincie en werkgevers over Praktijkonderwijs in de regio Noord-Brabant

PrO in beeld Factsheet ter oriëntatie en informatie voor gemeenten, provincie en werkgevers over Praktijkonderwijs in de regio Noord-Brabant Regio Noord-Brabant PrO in beeld Het Kwadrant, School voor Praktijkonderwijs Bergen op Zoom Praktijkschool, Breda Pius X College, Praktijkonderwijs Bladel Elde College, Praktijkonderwijs Schijndel Fioretti

Nadere informatie

ONDERZOEKSBERICHT. Mbo-studenten in Kenteq-kwalificaties 2005-2012 (globale analyse)

ONDERZOEKSBERICHT. Mbo-studenten in Kenteq-kwalificaties 2005-2012 (globale analyse) Mbo-studenten in Kenteq-kwalificaties 25-212 (globale analyse) Hoeveel mbo-studenten staan er dit schooljaar ingeschreven in Kenteqkwalificaties? En hoe ontwikkelt het aantal mbo-deelnemers zich sinds

Nadere informatie

10 speerpunten onderwijs VHG

10 speerpunten onderwijs VHG 10 speerpunten onderwijs VHG 1. BPV bedrijf Een goed BPV bedrijf is cruciaal. De VHG is van mening dat bedrijven aan een minimum aantal eisen moet voldoen. Zo moeten goede begeleiding door een opgeleide

Nadere informatie

Bijlage 5 Ontwikkeling sectortafels regio Rijnmond juni 2013

Bijlage 5 Ontwikkeling sectortafels regio Rijnmond juni 2013 Bijlage 5 Ontwikkeling sectortafels regio Rijnmond juni 2013 Inhoud 1. Helderheid over het doel en beoogde resultaat van de sectortafels. 2. Keuze van de sectoren waarvoor deze sectortafels worden opgericht.;

Nadere informatie

Techniekpact; waarom, wat en hoe. Jurgen Geelhoed Projectleider Techniekpact

Techniekpact; waarom, wat en hoe. Jurgen Geelhoed Projectleider Techniekpact Techniekpact; waarom, wat en hoe Jurgen Geelhoed Projectleider Techniekpact Vraag van de technische arbeidsmarkt Waarom het techniekpact? Schaarste aan goed opgeleide technici (alle niveaus) loopt op

Nadere informatie

Fit door de crisis; gemeentelijk arbeidsmarktbeleid nut of noodzaak? Presentatie REEF deelt kennis 22 april 2010

Fit door de crisis; gemeentelijk arbeidsmarktbeleid nut of noodzaak? Presentatie REEF deelt kennis 22 april 2010 Fit door de crisis; gemeentelijk arbeidsmarktbeleid nut of noodzaak? Presentatie REEF deelt kennis 22 april 2010 Economisch profiel Stad Eindhoven: 210.000 inwoners Regio Eindhoven: 725.000 inwoners 385.000

Nadere informatie

U11-003726. Datum Uw brief. A. V.M.J, van de Werfhorst-Verbraak. 0164-277782 Onderwerp: Sociale Zaken, Management Ondersteuning

U11-003726. Datum Uw brief. A. V.M.J, van de Werfhorst-Verbraak. 0164-277782 Onderwerp: Sociale Zaken, Management Ondersteuning Gemeente jf Bergen op Zoom Lijst Linssen T.a.v. Mevrouw M. van Kemenade Postbus 388 ifhhhiiwi'r'himi'h

Nadere informatie

C O N V E N A N T & A C T I E P L A N

C O N V E N A N T & A C T I E P L A N EMBARGO TOT 6 MAART 2006 15.00 UUR C O N V E N A N T & A C T I E P L A N Voorwoord In juni 2005 heeft MKB-Nederland een nota gepresenteerd over het middelbaar beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie,

Nadere informatie

1. INLEIDING 2. ONTWIKKELINGEN

1. INLEIDING 2. ONTWIKKELINGEN DOORSTROOM ENTREEOPLEIDINGEN EN MBO VAN KWETSBARE JONGEREN 1. INLEIDING De toeleiding van kwetsbare jongeren, met een meer dan gemiddelde afstand tot de arbeidsmarkt, geniet momenteel een grote mate van

Nadere informatie

uitnodiging Opening 25 november 2010 14.00 uur

uitnodiging Opening 25 november 2010 14.00 uur uitnodiging Opening 25 november 2010 14.00 uur Opening van Het House of Food Geachte heer, mevrouw, Op 25 november 2010 opent het House of Food, centrum voor de voedingsindustrie in Zaandam, haar deuren.

Nadere informatie

gemeente Nijmegen, t.a.v. Najda Azzougarh UWV WERKbedrijf Nijmegen, Peter Slaats en Alex Thomas

gemeente Nijmegen, t.a.v. Najda Azzougarh UWV WERKbedrijf Nijmegen, Peter Slaats en Alex Thomas AAN: VAN: CC: BETREFT: gemeente Nijmegen, t.a.v. Najda Azzougarh UWV WERKbedrijf Nijmegen, Peter Slaats en Alex Thomas André van Ginkel en Ben Penterman (gemeente Nijmegen) Marian Eijkemans en Bärbel Boselie

Nadere informatie

ROC Leeuwenborgh Het opleidingscentrum van de Euregio

ROC Leeuwenborgh Het opleidingscentrum van de Euregio ROC Leeuwenborgh Het opleidingscentrum van de Euregio inhoud pagina Visie 3 Aanbod 3 Competentie Gericht Onderwijs 4 Leerwegen & Trajecten 5 Euregionalisering 6 The Dutch Alliance 7 2 Leeuwenborgh Opleidingen

Nadere informatie

Maak van Brabant een proeftuin voor de arbeidsmarktvernieuwing. Bied ruimte om op topniveau te presteren!

Maak van Brabant een proeftuin voor de arbeidsmarktvernieuwing. Bied ruimte om op topniveau te presteren! Maak van Brabant een proeftuin voor de arbeidsmarktvernieuwing Bied ruimte om op topniveau te presteren! Brabant loopt voorop. Als innovatieve regio willen we tot de Europese top horen. Dat ligt binnen

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie