Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven"

Transcriptie

1 Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven Beschrijving van de good practice Auteur Datum MOVISIE Maaike Kluft Utrecht, januari 2012

2 Deze publicatie is ontwikkeld in het kader van het project Professionaliteit Verankerd. Dit project is onderdeel het programma Beter in Meedoen, van het Ministerie van VWS. Professionaliteit Verankerd geeft een kwaliteitsimpuls aan de uitvoering van de Wmo. Dit gebeurt door kennis en ervaring toegankelijk te maken. Hiermee kunnen gemeenten, uitvoerende instellingen in wonen, zorg en welzijn, professionals, organisaties op het gebied van vrijwillige inzet, actieve burgers en cliënten, optimaal werken aan het succes van de Wmo. De goede praktijk in deze publicatie dient als inspiratie voor instellingen in wonen, zorg en welzijn die met soortgelijke Wmo vraagstukken kampen en die op zoek zijn naar een succesvolle aanpak. De beschrijving kan ook gebruikt worden door instellingen die de kwaliteit van hun dienstverlening binnen de Wmo en Welzijn Nieuwe Stijl willen verbeteren of die geïnteresseerd zijn in hoe andere organisaties met bepaalde uitdagingen omgaan. Een goede praktijk is slechts één voorbeeld uit het werkveld en is daarmee niet altijd op alle punten methodisch en bewezen effectief. De goede praktijken zijn gekozen omdat ze vernieuwend, actueel, overdraagbaar en succesvol zijn. Sommige goede praktijken zijn gebaseerd op een moederinterventie die uitgebreid beschreven zijn in een handboek en op meerdere plekken in het land toegepast worden. Deze interventies zijn veelal ook te vinden in de databank Effectieve sociale interventies. In de databank is alle beschikbare informatie in kaart gebracht over diverse interventies, die al meer dan twee jaar op meerdere plekken worden toegepast in de sociale sector, de praktijkervaringen en de effectiviteit ervan. Meer praktijkbeschrijvingen en informatie over Professionaliteit Verankerd kunt u vinden op en in onze databank praktijkvoorbeelden. COLOFON Auteur: Maaike Kluft Projectnummer: P8701 Datum: januari 2012 MOVISIE

3 Inhoud 1 De context De kern van de krachtteamaanpak Het bijzondere De krachtteamaanpak, de Wmo en Welzijn Nieuwe Stijl Financiering Vergelijkbare initiatieven De start en voortgang van de krachtteamaanpak Het begin van de krachtteamaanpak De voortgang van de krachtteamaanpak De organisatie van de krachtteamaanpak Uitdagingen in de organisatie Proces van uitvoering Kern van de uitvoering Wijkmaatschappelijk werk Individueel opbouwwerk Doelgroep Betrokken professionals De toekomst Maatschappelijke effecten Effecten voor kwetsbare bewoners Effecten voor de wijk Effecten voor professionals en betrokken organisaties Overdraagbaarheid Evaluatie Voorwaarden en professionaliteit Voorwaarden Competenties van professionals Methodieken en werkwijzen Ten slotte Bronnen...35

4 1 De context 1.1 De kern van de krachtteamaanpak In deze good practice wordt u meegenomen in de wereld van de krachtteams van de Lumens Groep in Eindhoven. De krachtteamaanpak is een voorbeeld van een kwalitatief goede en professioneel opgezette manier van sociaal werk in de wijk, ook wel wijkgericht werken genoemd. De krachtteamaanpak sluit aan bij de uitgangspunten van de Wmo en Welzijn Nieuwe Stijl en is een antwoord op het maatschappelijk vraagstuk rondom aanpak van problemen achter de voordeur. De krachtteamaanpak kan worden gezien als een werkwijze waarbij individueel probleemgeoriënteerd welzijnswerk is gekoppeld aan samenlevingsopbouw. In de aanpak wordt ernaar gestreefd individuele hulp- en dienstverlening te verbinden aan collectieve arrangementen op wijk-, buurt- en straatniveau, om individueel en sociaal functioneren, participatie en sociale samenhang in de buurt te bevorderen (Scholte, Sprinkhuizen e.a., 2011). Binnen het sociaal werk in de wijk hebben de krachtteams twee doelen. Enerzijds streeft het krachtteam ernaar om problemen op het niveau van individuele bewoners in hun leefomgeving (de straat/ de buurt) op te lossen of beheersbaar te maken. Het gaat hierbij vooral om de groep mensen die door de hulpverlening niet wordt bereikt en die niet bekend is bij de hulpverlening (Scholte & Sprinkhuizen, 2010). Hier ligt de focus van de wijkmaatschappelijk werker. Anderzijds moet de ondersteuning aan de zogeheten kwetsbare bewoners ook de vitaliteit, leefbaarheid en levendigheid van de buurt versterken en daarmee ook vanuit het perspectief van samenlevingsopbouw (ontmoeting, sociale samenhang, integratie, participatie), de leefomgeving ten goede komen. Hier ligt de focus van de individueel opbouwwerker. 1.2 Het bijzondere Het bijzondere aan de krachtteamaanpak is ten eerste de sterk individueel gerichte blik van de opbouwwerker in het krachtteam. Het is vrij nieuw dat de opbouwwerker evenveel kijkt naar de kwetsbare wijkbewoner, als de mondige burger en samen met de wijkmaatschappelijk werker een (laagdrempelig) collectief aanbod op maat maakt voor deze kwetsbare bewoner. Nu het initiatief een paar jaar loopt, is de opbouwwerker gewend om zijn oren en ogen open te houden voor signalen over buurtbewoners die kampen met problemen of vragen waar ze zelf moeilijk uitkomen. Aan de andere kant blijft de wijkmaatschappelijk werker niet afwachten tot buurtbewoners naar hem of haar toe komen. Naar aanleiding van signalen van de opbouwwerker, andere professionals of bewoners uit de wijk, zoekt de wijkmaatschappelijk werker proactief contact met de desbetreffende bewoners. De Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 4

5 wijkmaatschappelijk werker werkt volgens de outreachende werkwijze, waarbij nauwe samenwerking met partners in de wijk en eigen collega s belangrijk is. De korte lijnen tussen de betrokken professionals en de stevige gezamenlijke aanpak leiden tot een meerwaarde in vergelijking met afzonderlijke interventies vanuit verschillende beroepen. Het bijzondere voor mij van de krachtteamaanpak is dat je hele korte lijnen onderhoudt met het individu en het collectief. Ik heb dat niet eerder zo goed georganiseerd gezien. Je garandeert dat de maatschappelijk werker en opbouwwerker echt samen werken. (Opbouwwerker) De krachtteams kennen de buurt en haar bewoners goed en andersom kennen de buurtbewoners de teams ook goed. De professionals zijn dan ook goed op de hoogte van wat er speelt in de wijk en de bewoners spreken de professionals makkelijk aan. Dit leidt tot een snelle en gerichte aanpak van individuele- en gezinsproblemen door het krachtteam die anders minder snel worden gesignaleerd. Daarnaast activeert het krachtteam mensen uit de buurt en sociale steunsystemen om deze individuele (kwetsbare) bewoners te ondersteunen waar en wanneer dit mogelijk is. Het feit dat de krachtteams letterlijk in de buurt staan en daarbij goed samenwerken, leidt ertoe dat de sociale cohesie in de buurt groeit en dat de omgeving er schoner en beter uitziet. De goede samenwerking tussen de disciplines is niet alleen een van de belangrijkste succesfactoren van de aanpak, maar is ook het punt waar veel andere organisaties vaak dilemma s in ondervinden. Hoewel ook de Lumens Groep nog regelmatig uitdagingen tegenkomt in de samenwerking met andere professionals en organisaties, weten andere betrokken instanties steeds beter hoe zij efficiënt kunnen aansluiten op de outreachende aanpak van het krachtteam. Hierdoor gaan steeds meer partijen sneller en gerichter handelen. Als je vraagt wat andere organisaties kunnen leren van de krachtteamaanpak, is het wel de nauwe samenwerking waardoor er vlot kan worden gehandeld zodra het krachtteam bij de mensen achter de voordeur is. (Krachtteamwerker) Om de samenwerking tussen verschillende organisaties optimaal te houden, is er vanuit de gemeente een kernteam opgezet dat regelmatig bij elkaar komt. In dit overleg zijn alle uitvoerders betrokken die hulpverlenen in een specifieke wijk. Het doel van het overleg is korte lijnen tussen professionals te creëren om een snelle aanpak van problemen van buurtbewoners te realiseren. De professionals weten wat ze aan elkaar kunnen hebben om ervoor te zorgen dat mensen prettig wonen in de buurt. Daarnaast is het voor een goede samenwerking belangrijk dat professionals ook daadwerkelijk Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 5

6 aanwezig zijn in de wijk. Professionals komen elkaar vaak tegen en blijven goed op de hoogte van elkaars activiteiten en werkzaamheden. Door de korte lijnen zijn er al veel bijzondere samenwerkingsinitiatieven opgezet. Zo wilde de woningcorporatie de voortuinen in een straat opknappen. Zij vroegen de opbouwwerker een straatonderzoek te doen om te inventariseren of hier behoefte aan was en wat er moest gebeuren. Voor de individueel opbouwwerker was dit een goede ingang om achter de voordeur te komen bij mensen, waardoor ook op individueel niveau zaken werden gesignaleerd. De woningcorporatie kreeg door het straatonderzoek veel beter zicht op wie er in hun huizen woonden en welke problemen of zaken collectief opgepakt konden worden, en de bewoners wisten direct aan wie zij bepaalde vragen of problemen konden voorleggen. Het leverde voor alle partijen dus voordeel op. 1.3 De krachtteamaanpak, de Wmo en Welzijn Nieuwe Stijl De krachtteamaanpak sluit goed aan op de ideeën van de Wmo en WNS. Vanuit WNS wordt gevraagd dat professionals meer dan voorheen zelf contact leggen met bewoners en daarbij in de directe omgeving en de leefwereld van deze bewoners treden. Wijkmaatschappelijk werkers uit het krachtteam gaan vanuit die optiek meer de wijk in en werken outreachend.. Door onze aanpak kunnen we de klant breder helpen en komen we sneller tot oplossingen voor de lange termijn. De acht bakens van Welzijn Nieuwe Stijl sluiten naadloos aan op de krachtwijkaanpak. (Wijkmaatschappelijk werker) Bron: jaarverslag 2010 Lumens Groep Eindhoven Ook de manier van werken van het individueel opbouwwerk in de krachtteams sluit goed aan bij de Wmo en WNS. Het opbouwwerk zet nog meer in op participatie van kwetsbare burgers en weerbare burgers en legt meer verbindingen tussen wat zij zien in de wijk, individuele problematiek en mogelijke collectieve oplossingen. Daarbij activeren zij weerbare bewoners nog meer om andere buurtgenoten te ondersteunen. Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 6

7 Het wijkgericht werken sluit aan op de algemene gedachte van de Wmo om de participatie van burgers te bevorderen en burgers meer zelfredzaam te maken. Om die reden kan gezegd worden dat het aansluit op de volgende prestatievelden: het bevorderen van de sociale samenhang in en leefbaarheid van dorpen, wijken en buurten; het geven van informatie, advies en cliëntondersteuning; het ondersteunen van mantelzorgers en vrijwilligers; het bevorderen van de deelname aan het maatschappelijke verkeer en van het zelfstandig functioneren van mensen met een beperking of een chronisch psychisch probleem en van mensen met een psychosociaal probleem; het verlenen van voorzieningen aan mensen met een beperking of een chronisch psychisch probleem en aan mensen met een psychosociaal probleem ten behoeve van het behoud van hun zelfstandig functioneren of hun deelname aan het maatschappelijke verkeer Financiering In 2008 zijn door de gemeente Eindhoven drie wijken met een hardnekkig problematiek als aandachtswijk geselecteerd. De gemeente heeft per wijk een actieplan opgesteld en hier financiering voor vrijgemaakt. Boven op dit actieplan kwam de Lumens Groep met het idee om de krachtteamaanpak te introduceren. De organisatie stelde voor twee jaar zelf (financiële) middelen beschikbaar om dit project te ontwikkelen en te implementeren. Toen na de eerste twee jaar de krachtteams een succes bleken te zijn, is de financiering ervan overgenomen door de gemeente en ondergebracht in het Beleidsgestuurde Contract Financiering (BCF). 1.5 Vergelijkbare initiatieven Zowel binnen als buiten Eindhoven zijn vergelijkbare initiatieven opgezet. In samenwerking met de gemeente en woningcorporaties heeft de Lumens Groep de krachtteamaanpak ook ingezet op straatniveau..de methode blijkt ook passend en goed om straten te verbeteren en te versterken. Groningen heeft in 2010 vanuit drie welzijnsorganisaties, Stiel, MJD en Humanitas het wijkgericht werken ingevoerd door een samenwerkingsverband op te richten onder de noemer Buurtwelzijn 1. De gemeente Groningen vroeg de drie welzijnsorganisaties of zij prettige stadswijken konden creëren waar iedereen snel en makkelijk de juiste informatie kan vinden en ondersteuning krijgt. Wijken waar de mensen gestimuleerd worden om zich voor elkaar en de buurt in te zetten. Met die vraag in het 1 Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 7

8 achterhoofd hebben de drie organisaties een samenwerkingsverband opgezet. In iedere wijk is een wijkteam aanwezig met een medewerker van elk van de drie organisaties (welzijn, opbouwwerk en vrijwilligerswerk). Op 4 juni 2007 lanceerde de wethouder Marco Florijn van gemeente Leeuwarden Amaryllis: welzijn nieuwe stijl in Friesland. In de Amaryllisgroep formuleren gemeente en zorginstellingen samen nieuw lokaal sociaal beleid, dat sterk aansluit op de uitgangspunten van de Wmo en WNS. Binnen Amaryllis wordt gebruik gemaakt van de frontlijnaanpak. Lumens Groep Eindhoven gebruikt deze vernieuwende aanpak ook. De kern van de aanpak is dat professionals erop afgaan en zich vooral in de leefomgeving van de cliënten zelf gaan begeven. De aanpak van het wijkgericht werken en de frontlijnaanpak lijken op elkaar. Zo staat het activeren van cliënten hoog op de lijst en is het doel mensen te versterken zodat zij zelfstandig, of zo nodig met hulp vanuit de eigen omgeving, hun eigen situatie op orde kunnen krijgen en houden. Daarnaast is het in de frontlijnaanpak belangrijk dat er korte lijnen zijn tussen de verschillende professionals die werkzaam zijn in dezelfde straat of wijk. Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 8

9 2 De start en voortgang van de krachtteamaanpak 2.1 Het begin van de krachtteamaanpak In 2007 wilde minister Vogelaar (Wonen, wijk en integratie) meer aandacht geven aan de zogeheten aandachtswijken, oftewel wijken in Nederland met een hoog percentage problemen en een grote concentratie kansarme bewoners. Zij selecteerde veertig wijken waarvan drie in Eindhoven: Bennekel, Doornakkers en Woensel-West. De gemeente Eindhoven en diverse partner organisaties (corporaties, bewoners, welzijn, politie) gingen aan de slag om de leefbaarheid in deze drie wijken te verbeteren en de hardnekkige problematiek in de wijken aan te pakken. Buiten de inspanningen van de gemeente introduceerde de Lumens Groep de krachtteams. De krachtteamaanpak is daarom te beschouwen als een extra inspanning bovenop de bestaande aanpak van integrale wijkvernieuwing. De krachtteamaanpak is ontstaan om bij te dragen aan het verbeteren van de wijken en tegelijk individuele problematiek in deze wijken aan te pakken. In de lente van 2008 is de krachtteamaanpak ontwikkeld en in het najaar werd er in elke aandachtswijk in Eindhoven een krachtteam operationeel (1 fte maatschappelijk werk, 1 fte opbouwwerk). Vóór de komst van de krachtteams was het opbouwwerk op meer algemeen niveau verantwoordelijk voor activiteiten in de wijk en verzorgde het maatschappelijk werk hulpverlening vanuit het kantoor van de Lumens Groep. Vanaf het begin richtten de krachtteams zich op de huishoudens en bewoners met meervoudige problemen op het gebied van zorg, financiën en sociale relaties. Het ging om de mensen en gezinnen die door de reguliere hulpverlening niet meer geholpen konden worden, hun vraag moeilijk konden formuleren, zich hiervoor schaamden of die gewoon bij niemand in beeld waren. Een belangrijk uitgangspunt bij de aanpak is het oplossen van problemen binnen huishoudens. Eerder stonden belemmeringen een integrale en samenhangende aanpak voor multiproblemhuishoudens in de weg. Met de krachtteams probeert de Lumens Groep deze belemmeringen te doorbreken. Toen de krachtteams eenmaal operationeel waren, bleek dat veel buurtbewoners nog nooit van de Lumens Groep of Welzijn Eindhoven hadden gehoord. De eerste stap was dus het bekend worden in de wijk en het leren kennen van de wijkbewoners. Opbouwwerkers waren al actief in de wijken, maar zij waren vooral bekend bij weerbare wijkbewoners. Beide professionals moesten hun best doen om bekend te worden bij kwetsbare bewoners. Het krachtteam heeft toen overal in de wijk mobiele telefoonnummers opgehangen en uitgedeeld, zodat mensen hen makkelijk konden bereiken. Ook gingen de professionals naar bewonersoverleggen en alle activiteiten in de wijk om zich bekend te maken en te laten weten wat zij voor de wijkbewoners konden betekenen. Via signalen van onder andere weerbare bewoners wisten de krachtteams steeds beter de kwetsbare bewoners benaderen. Ze boden Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 9

10 kwetsbare bewoners ondersteuning op individueel, straat- en wijkniveau, waardoor vertrouwen snel werd gewonnen. Hierdoor kreeg de Lumens Groep echt een gezicht in de wijk. Het maatschappelijk werk was al langer bezig met een omslag naar outreachend werken. Een aantal werkers werd hierop geselecteerd vanwege hun visie op het werk, hun kwaliteiten in het benaderen en omgaan met kwetsbare wijkbewoners. Voor die tijd werden signalen die de maatschappelijk werkers van individuele bewoners opvingen, doorgeleid naar de opbouwwerker. Deze keek dan of mensen verder geactiveerd konden worden. Naast outreachend werken, gingen wijkmaatschappelijk werkers ook meer meedenken over collectieve activiteiten voor kwetsbare wijkbewoners. De grootste verandering voor de opbouwwerker was dat zij nu meer aansluiting moesten zoeken met kwetsbare mensen. Daarnaast had de individueel opbouwwerker de taak om per maand 25 individuele bewoners met problemen door te verwijzen naar het wijkmaatschappelijk werk. In het begin lag de werkdruk vrij hoog. Gaandeweg leerden de professionals hoe zij de nieuwe manier van (samen)werken efficiënt en prettig konden vormgeven. Het opbouwwerk en maatschappelijk werk groeiden steeds meer naar elkaar toe en leerden elkaar beter kennen, doordat zij door elkaars bril naar problemen en oplossingen leerden kijken. Hoewel de caseload groter is geworden, is de werkdruk nu beter vol te houden doordat de krachtteamwerkers goed op elkaar zijn ingespeeld. 2.2 De voortgang van de krachtteamaanpak Voor de krachtteams bleek het voordelig te zijn dat de Lumens Groep een brede welzijnsorganisatie is. Behalve de professionals in de krachtteams, moesten interne collega s ook anders gaan werken. Als een krachtteamwerker een buurtbewoner bijvoorbeeld doorverwees, werd er namelijk wel van collega s verwacht dat zij dit direct oppakten. De snelheid waarmee de krachtteams werkten, wilden ze doorzetten wanneer iemand weerbaar genoeg was om naar kantoor te gaan. Collega s moesten begrijpen dat het krachtteam zich echt alleen op de meest kwetsbare bewoners richtte en dat zij mensen doorverwezen om zo voldoende tijd over te houden voor wijkbewoners met ernstige problematiek. Deze werkwijze vroeg intern een (organisatorische) verandering. Het feit dat veel Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 10

11 disciplines in dezelfde organisatie werkten, hielp daarbij enorm. Men kon elkaar snel vinden, de lijnen waren kort en alle professionals werkten vanuit dezelfde organisatiecultuur. Voor wijkmaatschappelijk werkers werd het al snel normaler en makkelijker om op buurtbewoners af te stappen. Toen er een maatschappelijk werker werd aangenomen met veel ervaring in de bemoeizorg, verlep het outreachend werken nog makkelijker. In het begin was de taak van de opbouwwerker bijvoorbeeld al bijna vervuld wanneer hij of zij 25 bewoners had doorverwezen naar de wijkmaatschappelijk werker. Nu wordt er veel meer gekeken naar de krachten van beide werksoorten en worden deze krachten ook beter benut. In de beginperiode werd eerst gewerkt aan het oplossen van praktische en materiële problemen, daarna werd pas gekeken naar participatie van de bewoners. Deze visie is nu compleet veranderd; direct vanaf het begin van een hulpverleningstraject wordt gekeken hoe mensen kunnen participeren, hoe hun netwerk eruitziet en hoe dit ingezet kan worden om de situatie van de bewoner te verbeteren. Het krachtteam heeft ervaren dat praktische problemen niet in de weg hoeven te staan om mee te doen in de samenleving. Soms kan het vergroten van participatie er zelfs toe leiden dat bepaalde problemen worden opgelost of iemands leven minder overheersen. Hoewel de krachtteams goed en efficiënt lopen en een positieve invloed hebben op de wijken waarin ze werken, is het belangrijk dat men blijft nadenken over hoe de krachtteamaanpak verder kan ontwikkelen en hoe het kan worden uitgerold in andere wijken en steden. De aanpak wordt bij de Lumens Groep steeds meer organisatiebreed ingezet en dus is het vooruitkijken en het verbeteren van de aanpak erg belangrijk. 2.3 De organisatie van de krachtteamaanpak De krachtteams zijn opgezet vanuit de brede welzijnsorganisatie de Lumens Groep. Welzijn Eindhoven is onderdeel van de Lumens Groep Eindhoven en richt zich op vragen van jong en oud over relaties, identiteit, werk, onderwijs, opvoeding, wonen, financiën, verwerking, gezondheid of verslaving. De organisatie richt zich op een breed scala van bewoners van Eindhoven; van jeugd tot gezinnen tot kwetsbare groepen. Vanuit de organisatie worden diverse activiteiten aangeboden waarbij zij (groepen) mensen de mogelijkheid geven om mee te doen in de maatschappij. Aangezien de aanpak van de krachtteams sterk is gericht op de kwetsbare bewoners in de drie aandachtwijken zijn er vanaf het begin partner organisaties betrokken bij de uitvoering. De professionals van deze organisaties worden ook ingezet vanuit het opgestelde actieplan van de gemeente voor deze wijken. Zo heeft de gemeente een krachtwerker aangenomen, die als spin in het Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 11

12 web functioneert om de samenwerking tussen partijen en hulpverleningsinstanties in de aandachtswijken te verbeteren. Een krachtwerker van de gemeente is dus geen professional van het krachtteam van de Lumens Groep. De krachtwerker is degene die, in samenspraak met de partners in de wijk, een kernteam samenstelt waarin de belangrijkste uitvoerende professionals van die specifieke wijk zitten. dit kernteam maakt afspraken over de werkwijze, samenwerking en regie bij de aanpak van huishoudens met complexe problemen. Door het kernteam wordt, onder leiding van de krachtwerker, gewerkt aan méér samenhang en een betere toevoer naar het bestaande aanbod. Vanaf het begin was het de bedoeling dat de krachtwerker voor een betere afstemming en ontschotting tussen de aanwezige organisaties zorgt en ervoor zorgt dat de organisaties gezamenlijk een goede hulpverleningsstructuur neerzetten. Het kernteam komt regelmatig bij elkaar om signalen uit de wijk te bespreken waar professionals zich zorgen over maken. Ook vindt er terugkoppeling plaats over de voortgang van de hulp- en dienstverlening op eerdere signalen (Scholte & Sprinkhuizen, 2010). De bedoeling van het kernteamoverleg was: we maken vandaag een afspraak met die en die hulpverlener, en volgende week vertelt diegene wat hij of zij daarmee gedaan heeft. Dus korte lijnen en mensen die daadwerkelijk iets voor de cliënten kunnen betekenen. Dus hup, de opbouwwerker wordt op deze casus gezet, de maatschappelijk werker of wie dan ook doet dit of dat, en volgende week koppelen we terug. En dat werkte heel goed (Opbouwwerker) Het kernteam blijkt een goede structuur te zijn om duidelijk te krijgen wat er qua ondersteuning al gebeurt in multiproblemhuishoudens, wie erbij moet komen of wie eruit kan wanneer er te veel professionals zich met hetzelfde gezin bezighouden. Of de efficiëntere samenwerking in de wijk aanslaat, blijkt vooral af te hangen van het functioneren van het kernteam. Het is logisch dat het kernteam er per wijk anders uitziet en daarom ook (deels) anders functioneert. Zo was er destijds in de wijk Bennekom al eerder een basis gelegd van een gezamenlijk overleg en dit leidde ertoe dat het kernteam in deze wijk veel sneller goed functioneerde. In de andere aandachtswijken duurde dit proces langer, omdat de samenwerking daar vanaf nul moest worden opgezet. Daarnaast moesten professionals leren om zaken los te laten en verantwoordelijkheid over te dragen aan professionals die ze vaak nog maar net kenden. Het doel was ten slotte om te voorkomen dat er drie professionals op hetzelfde individu of probleemgezin zaten. Nu de kernteams een aantal jaar bestaan, blijkt volgens een opbouwwerker van de Lumens Groep dat veel uitvoerende ondersteuning snel bij de maatschappelijk werker komt te liggen. De krachtwerker van de gemeente is nu weg uit het kernteam. Het kernteam bestaat nog steeds en Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 12

13 loopt erg goed. Op een gegeven moment is wel besloten om het kernteam weer kleiner te maken, omdat er steeds meer professionals zitting in namen. Dat maakte het minder efficiënt en ging dus tegen het originele doel in. (Krachtteamwerker) Hoewel de organisatie van de krachtteams dus sterk verbonden is met het bestaan van het kernteam, is het initiatief opgezet vanuit de Lumens Groep. Nu de wijkgerichte aanpak goed blijkt te werken, wordt er bij de Lumens Groep op gelet dat beleidskeuzes en nieuwe initiatieven aansluiten op de krachtteamaanpak of deze in ieder geval niet in de weg staan. Daarnaast wordt er nu in het beleid een duidelijk onderscheid gemaakt tussen regulier opbouwwerk en individueel opbouwwerk, en regulier maatschappelijk werk en wijkmaatschappelijk werk. De tendens is dat het reguliere opbouwwerk en het reguliere maatschappelijk werk steeds meer richting de krachtteamaanpak groeien. Buiten het opbouwwerk en maatschappelijk werk zou het een goede zaak zijn als ook de andere disciplines van de Lumens Groep, zoals het jongerenwerk en het ouderenwerk, meer richting de krachtteamaanpak groeien zodat er nog efficiënter gewerkt kan worden. Op dit moment staan verschillende disciplines soms te ver uit elkaar om echt goed samen te kunnen werken. 2.4 Uitdagingen in de organisatie Een uitdaging in het samenstellen van de krachtteams is dat er moet worden gekeken naar de competenties van de toekomstige krachtteamwerkers. Niet iedere maatschappelijk werker of opbouwwerker is geschikt als krachtteamwerker, aangezien het andere vaardigheden, competenties en een andere houding vraagt. De individueel opbouwwerker moet in staat zijn aansluiting te vinden met kwetsbare bewoners. Ze moeten affiniteit hebben met deze doelgroep, volgens een plan en/of methode kunnen werken om individuele contacten te onderhouden en om doelstellingen rondom activering te bereiken. De individueel opbouwwerker moet in de gaten houden dat het aanbod voldoet aan behoeften van deze doelgroep, waarbij dus ook kennis van de doelgroep vereist is. De wijkmaatschappelijk werker moet kunnen netwerken en op een innovatieve manier een collectief aanbod kunnen creëren voor de aanpak van individuele problemen. Hoewel de Lumens Groep goed heeft gekeken naar competenties en vaardigheden, werd er in het begin niet altijd goed gekeken naar het karakter en de houding van professionals. Uiteraard hebben professionals goede intenties, maar erop afgaan vraagt ook een soort durf die niet iedereen van nature heeft. Dit leidde er wel eens toe dat krachtteams niet optimaal liepen. Het is tevens belangrijk om te kijken of de opbouwwerker en de maatschappelijk met elkaar op een lijn zitten. De uitvoering valt of staat ten slotte met de samenwerking van de professionals. Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 13

14 Een uitdaging in de begeleiding van de krachtteamwerkers moet vooral in het begin helder en intensief zijn. De krachtteamwerkers moeten zich een nieuwe manier van werken eigen maken en opnieuw hun grenzen en mogelijkheden bepalen. Er waren geen richtlijnen voor de caseload en de werkstructuur van wijkmaatschappelijk werkers en dus moesten de professionals zelf hun grenzen bewaken en hier duidelijk over communiceren (Scholte & Sprinkhuizen, 2010). Voor nieuwe krachtteamwerkers is niet alleen goede begeleiding van belang, maar ook de mate van vrijheid in het werk. Daarnaast moet in de begeleiding ook structurele aandacht zijn voor de samenwerking tussen de krachtteamwerkers. Het is daarom handig als er een begeleider of leidinggevende is die zowel de maatschappelijk werker als de opbouwwerker begeleidt en voor beiden intervisie verzorgt. Een andere uitdaging is het omgaan met wisselingen in de teams. Juist in deze aanpak, waar kennen en gekend worden in de wijk een belangrijk onderdeel vormt van de kwaliteit van de hulpverlening, kan het komen en gaan van professionals een (tijdelijke) terugslag geven voor de uitvoering. Het helpt wel dat er dan één vertrouwd gezicht blijft, maar toch moet de nieuwe krachtteamwerker weer een vertrouwensrelatie opbouwen met bewoners. Uit ervaring blijkt dat daar kostbare tijd in gaat zitten die eigenlijk beter besteed zou zijn aan het ondersteunen en activeren van bewoners. Uiteraard kan dit niet worden tegengegaan. Het is nu eenmaal een feit dat mensen wisselen van baan, maar ook hierin is goede begeleiding van de nieuwe professional cruciaal en moet er een goede inschatting worden gemaakt of de nieuwe professional geschikt is voor dit werk en zich snel op zijn of haar gemak zal voelen in het benaderen van mensen. Een vierde uitdaging ligt op de samenwerking met andere professionals in de wijk. De samenwerking is intensief en de wijkmaatschappelijk werker fungeert als schakel tussen een aantal disciplines en de opbouwwerker. Een knelpunt binnen de samenwerking bleek het doorverwijzen naar de gespecialiseerde zorg. Niet altijd is de doelgroep gemotiveerd om gespecialiseerde zorg aan te nemen, waardoor ze langdurig cliënt bij het krachtteam blijven en de caseload te hoog kan worden, maar daarnaast bleken veel organisaties wachtlijsten te hebben, waardoor de hulpverlening ook aan de andere kant stagneert. Een van de succeselementen van de krachtteamaanpak is dat er snel en gericht wordt gehandeld, zodat bewoners ook snel vooruitgang in hun situatie ervaren en hoop en vertrouwen krijgen. Juist doordat de handelingssnelheid plotseling stagneert, is het verwarrend en vaak demotiverend voor bewoners. Een ander knelpunt dat de werkwijze van de krachtteams moeilijk maakt, is het gebrek aan ervaring in outreachend werken bij andere professionals. Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 14

15 3 Proces van uitvoering 3.1 Kern van de uitvoering De krachtteams van Eindhoven richten zich specifiek op de meest kwetsbare bewoners en gezinnen in de aandachtswijken. Kwetsbare groepen hebben vaak diepgewortelde gevoelens van machteloosheid en wantrouwen, en beschikken niet over de juiste (communicatieve) vaardigheden en netwerken om zich succesvol in de samenleving te bewegen. Zowel de Wmo als Welzijn Nieuwe Stijl heeft als doel om iedereen zo veel mogelijk te laten meedoen in de maatschappij. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat bewoners hier op eigen kracht ver in kunnen komen, eventueel met behulp van een tijdelijk, periodiek of permanent steuntje in de rug van professionals. De krachtteamwerkers werken vanuit de krachtgerichte benadering, dat als doel heeft mensen weer grip te geven over hun leven (Scholte & Sprinkhuizen, 2010). Enerzijds werken de krachtteams dus aan het versterken van bewoners, zodat zij in de toekomst op eigen kracht problemen kunnen aanpakken, anderzijds werken zij aan het vergroten van participatie in de maatschappij. De hulpverlening van de krachtteams komt vaak tot stand via signalen van derden, zoals professionals (opbouwwerker, kwartiermaker van de ggz, re-integratiemedewerker), een buurtbewoner of een vrijwilliger die zich zorgen maakt over een bewoner of gezin. De mate van bezorgdheid die door de melder wordt geuit, bepaalt of de wijkmaatschappelijk werker er ongevraagd op afgaat. Vaak bedenkt het krachtteam creatieve oplossingen om in contact te komen met buurtbewoners of gaan ze er samen met de melder naartoe, die hen vervolgens introduceert. Hoewel ongevraagd, blijkt de krachtteamwerker vrijwel altijd te worden toegelaten in het systeem. Soms met de nodige argwaan, maar wel bijna altijd met een goed resultaat (Scholte & Sprinkhuizen, 2010). Eenmaal in contact met de bewoner wordt er zowel gekeken naar de materiële en praktische ondersteuning die nodig is, als naar de participatie van de bewoner in de buurt en binnen zijn of haar eigen sociale omgeving. Empoweren van bewoners en, waar nodig, de inzet van (lichte) dwang en drang zijn de basis van de aanpak. Er wordt bewust gekeken naar de samenhang tussen problemen achter de voordeur en de onmacht van mensen om in beweging te komen voor de eigen buurt of straat. Deze individugeoriënteerde benadering staat voor het opbouwwerk in het perspectief van (toekomstige) activering en participatie (Scholte & Sprinkhuizen, 2010). Het maatschappelijk werk begeeft zich in de leefwereld van bewoners en krijgt daardoor een veel beter beeld krijgt van de verschillende elementen die tot de complexe problemen van een bewoner hebben geleid. De meeste professionals uit de krachtteams hebben dagelijks contact met elkaar om te overleggen over bewoners die op dat moment worden ondersteund door het krachtteam. Dit overleg komt tot stand Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 15

16 doordat de opbouwwerker individuele problemen signaleert en deze doorgeeft aan de wijkmaatschappelijk werker. Andersom signaleert de wijkmaatschappelijk werker wanneer een individu eraan toe is om meer te participeren in de wijk of iets wil doen voor een andere buurtbewoner. Ook let de wijkmaatschappelijk werker op signalen van regelmatig terugkerende vragen, zodat hij of zij samen met de opbouwwerker een mogelijk collectief aanbod hierop kan ontwerpen. Krachtteamwerkers zien het bereiken en versterken van kwetsbare wijkbewoners, die uit zichzelf niet snel naar de hulpverlening zouden stappen, als belangrijkste kenmerk van hun aanpak. Hoewel de taken van de individueel opbouwwerker en de wijkmaatschappelijk werker op papier gescheiden zijn, blijkt dat ze in de praktijk soms door elkaar lopen. Als de opbouwwerker een signaal binnenkrijgt en de eerste professional is die in contact komt met de betreffende bewoner, dan kan hijzelf de intake doen. Andersom kan de wijkmaatschappelijk werker ook een sociale analyse doen, terwijl deze taak officieel bij de opbouwwerker hoort. Meestal blijven de taken bij de toegewezen professional, maar nu de teams steeds beter op elkaar zijn ingespeeld, wordt er meer gekeken naar wat logisch en nodig is in het hulpverleningsproces. Sociale analyse Een van de activiteiten van de opbouwwerker is het maken van een sociale analyse. Vaak gebeurt dit wanneer het krachtteam net gestart is in de wijk. Voor de sociale analyse wordt onderzocht hoeveel mensen er in de wijk wonen, wie dit zijn, wat voor voorzieningen en organisaties er in de wijk aanwezig zijn, wat voor problemen er worden ervaren door de verschillende partijen. De analyse geeft informatie over de wijk, gevolgd door een conclusie en advies over de aanpak. De analyse is gericht op onderwerpen als: sociale relaties, zeggenschap en invloed, eenzaamheid, binnensluiten /buitensluiten, zelfredzaamheid, pedagogisch klimaat, inzet capaciteit van burgers, activering bewoners en inzet sociaal kapitaal. Hoewel het meeste werk door de individueel opbouwwerker wordt gedaan, is de wijkmaatschappelijk werker wel betrokken bij het maken van de sociale analyse. Door de aanvullende informatie vanuit het maatschappelijk werk en de gezamenlijke analyse van opbouwwerk en maatschappelijk werk ontstaat er namelijk een gedifferentieerder beeld en een diepgaandere analyse dan wanneer deze alleen maar gebaseerd zou zijn op de inbreng van de opbouwwerker. Daarbij wordt gegarandeerd dat de wijkmaatschappelijk werker direct op de hoogte is van wie er in de wijk woont en wat voor problemen er spelen in de wijk. (Bron: interview met opbouwwerker, 2011) 3.2 Wijkmaatschappelijk werk Wijkmaatschappelijk werk kan gezien worden als een verbijzondering van algemeen maatschappelijk werk, waarbij het outrachende werken een meer prominente plek heeft. Zodra de wijkmaatschappelijk Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 16

17 werker contact heeft met een kwetsbare bewoner, ontrafelt hij of zij de complexe problematiek, intervenieert op meerdere terreinen, zoals op het praktische en materiele vlak, regelt zaken en legt verbindingen tussen de bewoners, de omgeving, de vrijwilligers en andere professionals (Scholte & Sprinkhuizen, 2010). De wijkmaatschappelijk werker heeft een concrete en praktische dienstverlenende houding, waarbij het (professionele) netwerk om de bewoner wordt geactiveerd om de bewoner uit het slop te trekken. Veel bewoners die in contact komen met de wijkmaatschappelijk werker hebben financiële problemen en/of conflicten met instanties en kunnen nog maar net het hoofd boven water houden. Opmerkelijk is dat de wijkmaatschappelijk werkers aan de start weinig eisend zijn, en de bewoner vooral helpen om de grip op de situatie terug te krijgen. De regie wordt, waar nodig, overgenomen en pas (gedeeltelijk) aan de bewoner overgedragen als de boel weer onder controle is (Scholte & Sprinkhuizen, 2010). Nadat de meest urgente problemen zijn gestabiliseerd of opgelost, zorgt de wijkmaatschappelijk werker er samen met de bewoner en zijn of haar (in)formele omgeving voor dat ook de minder urgente problemen stabiel blijven of verminderen. De wijkmaatschappelijk werker stimuleert ook actieve participatie van de bewoner in de samenleving via de opbouwwerker. Hoe langer de wijkmaatschappelijk werker in een wijk opereert en daar positief gewaardeerd wordt door wijkbewoners, hoe korter de lijnen zijn met de bewoners en andere professionals in de wijk en hoe gemakkelijker contact tot stand komt. Wijkmaatschappelijk werk overbrugt gedurende het hulpverleningstraject wachttijden van gespecialiseerde organisaties.wanneer een bewoner op de wachtlijst staat, blijft de wijkmaatschappelijk werker de bewoner begeleiden. Waar mogelijk betrekt de wijkmaatschappelijk werker het eigen netwerk van de bewoner en legt verbindingen met vrijwilligers en andere betrokken professionals om de situatie van de bewoner te verbeteren. Dit kunnen sociaal raadslieden zijn van de Lumens Groep, maar ook maatschappelijk werkers die vanuit kantoor werken, zodra mensen zelf naar het kantoor kunnen komen. Andere samenwerkingspartners met wie er veel contact is, zijn bijvoorbeeld: het re-integratiebureau van de gemeente, thuiszorg, ggz en klantmanagers van woningcorporaties (Scholte & Sprinkhuizen, 2010). Binnen de formele en informele samenwerkingsverbanden zorgt het wijkmaatschappelijk werk ervoor dat alle betrokkenen hetzelfde doel nastreven, namelijk verbetering van de leefsituatie van de cliënt (Scholte, Sprinkhuizen e.a., 2011). Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 17

18 3.3 Individueel opbouwwerk In de krachtteams heeft het opbouwwerk een dienstverlenende, signalerende en activerende positie. De werkwijze is voornamelijk gericht op het opbouwen van contacten en netwerken in de buurt en in de straat. De opbouwwerkers van de krachtteams hebben een uitgebreid netwerk in de wijk dat is opgebouwd door het organiseren van activiteiten met en voor bewoners. De opbouwwerker organiseert ook activiteiten, zoals het schoonhouden en opknappen van de straat, om op deze manier een netwerk in de wijk op te bouwen en om sleutelfiguren, zowel uit organisaties en ondernemers als buurtbewoners, en (potentiële) vrijwilligers te leren kennen. De opbouwwerker is een positieve kracht in de wijk (Scholte & Sprinkhuizen, 2010). Het krachtteam, en vooral de opbouwwerker ondersteunt bewonersoverleggen en is daar zoveel mogelijk bij aanwezig. Aangezien een van de doelen van het krachtteam het activeren van bewoners is, stimuleert en ondersteunt het krachtteam ook kleinere samenwerkingsinitiatieven tussen bewoners of met andere instanties, zoals veiligheidsprojecten in de buurt, initiatieven rondom vrije tijd en het opzetten van collectieve voorzieningen die door bewoners geïnitieerd zijn. Bewoners doen dit vrijwillig en de individueel opbouwwerker ondersteunt hen met advies en bij regelzaken. Ik probeer eruit te halen wat erin zit. Ik ga niet zeggen hoe het moet, ik denk mee, maar zij blijven eigenaar. (Opbouwwerker) Door zijn aanwezigheid in de wijk is de opbouwwerker makkelijk vindbaar voor bewoners die zich bijvoorbeeld zorgen maken over een buurman of buurvrouw of die overlast ervaren van iemand uit de buurt. Dit is precies het punt waarop het opbouwwerk binnen het krachtteam zich onderscheidt van het gewone opbouwwerk: Door het brede netwerk en de band met individuele bewoners hoort de opbouwwerker veel over individuele problemen en krijgt hij of zij signalen door over bewoners die misschien wel extra ondersteuning kunnen gebruiken. Deze signalen worden door de opbouwwerker opgepakt of direct doorgeleid naar de wijkmaatschappelijk werker. Vaak is een signaal van de opbouwwerker aanleiding voor de wijkmaatschappelijk werker om dezelfde dag nog langs te gaan. De opbouwwerker probeert mensen, hoe kwetsbaar zij soms ook zijn, te motiveren om zich in te zetten voor de buurt. Hij of zij weet krachten te mobiliseren die normaliter verborgen blijven. Hij of zij spreekt de bewoners aan op hun veerkracht en stimuleert mensen persoonlijk om actief te worden in de wijk of de samenleving. Participatie blijkt er namelijk vaak toe te leiden dat mensen zich sterker en zelfverzekerder gaan voelen en ervaren dat het prettig is om mee te doen. Wat de bewoner doet en wil doen, verschilt per persoon. Het kan gaan om meedoen aan georganiseerde activiteiten, maar ook Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 18

19 om vrijwilligerswerk. Als de kwetsbare bewoner nog niet toe is aan activiteiten buiten de deur wordt er uiteraard even gewacht, maar participatie is wel een vanzelfsprekend onderdeel in het hulpverleningstraject. Participeren hoort tenslotte gewoon bij het leven. Project Vraag en aanbod Hierboven is al kort beschreven dat er een grotere focus is op participatie van kwetsbare bewoners. Een van de krachtteams in Eindhoven heeft hiervoor een project opgezet, genaamd: Vraag en aanbod. In dit project wordt aan individuele (kwetsbare) bewoners gevraagd of zij een vraag hebben of juist een ander ergens bij kunnen helpen. Dit kan gaan om het doen van een boodschap, praktische klusjes of gewoon een keer een kop koffie drinken met iemand die weinig contacten heeft in de buurt. De mogelijkheid voor de kwetsbare bewoner om zelf informele zorg te laten verlenen, past perfect in de methodiek van de krachtteamaanpak. Het uitgangspunt hierbij is voor wat, hoort wat. Wanneer duidelijk is wat de vraag en het aanbod is van een bewoner, wordt er direct contact opgenomen met de opbouwwerker. De opbouwwerker werkt met een format waarmee een analyse wordt gemaakt van de krachten en de uitdagingen van de bewoners, hoe hun netwerk eruitziet, op welk vlak zij zelf vragen hebben en op welke vragen zij iets kunnen betekenen voor een ander. Het is dan de taak van de opbouwwerker om een match te maken tussen twee mensen wier vraag en aanbod op elkaar aansluiten. Wanneer de match is ontstaan, houdt de opbouwwerker nog wel een vinger aan de pols. Mensen moeten soms nog even aan het idee wennen dat er een buurtbewoner bij hen langskomt om te klussen of dat zij bij een nog onbekende persoon een kop koffie gaan drinken. Vandaar dat de opbouwwerker wel vaak het eerste telefoontje doet, maar er daarna niet tussen blijft zitten. Het gaat om volwassen mensen, dus meestal loopt het contact tussen de bewoners wel goed zodra de afspraak is gemaakt. Nadat de afspraak heeft plaatsgevonden, vraagt de opbouwwerker beide bewoners hoe het is gegaan. Soms gaat het om een eenmalige klus en soms is het iets dat vaker zal gaan gebeuren. Opvallend is dat er meer aanbod is dan dat er vragen zijn. Dit betekent dat ook bewoners met wie het niet zo goed gaat, wel graag iets willen betekenen voor een ander. Dat is begrijpelijk; iets kunnen betekenen voor een ander, sterkt de mensen. De opbouwwerkers merken vaak dat mensen het lastig vinden om iets voor zichzelf te vragen, maar dat ze wel makkelijk iets aanbieden. Door zelf iets te geven, wordt het ook makkelijker om iets voor jezelf te vragen. Deze week organiseren we een speeddate-avond tussen bewoners, waarop ze de vragen en het aanbod van elkaar leren kennen en hierover afspraken met elkaar kunnen maken. Dit gebeurt tijdens het voorbereiden van een maaltijd, want mensen kennen elkaar nog niet. Daarna komt er een promotiefilmpje, waarin het idee wordt toegelicht. Dan wordt er wat amusement verzorgd en vervolgens gaan de mensen speeddaten. (Opbouwwerker) Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 19

20 Door dit project komen kwetsbare bewoners meer buiten, ze leren mensen kennen, zijn zinvol bezig en het breekt hun dag. Ook al gaat het soms om een eenmalige klus, de bewoners kennen elkaar nu wel en zullen elkaar daarom sneller gedag zeggen. Dit soort kleine gebaren dragen bij aan het terugdringen van een sociaal isolement. Dit project is op dit moment de belangrijkste manier voor het krachtteam om participatie te stimuleren. Het is de bedoeling dat het project Vraag en aanbod wordt ingezet in alle wijken waar de krachtteams actief zijn. In de toekomst moet het een standaardonderdeel gaan worden van het wijkgericht werken door heel Eindhoven. Tot slot is een sterk punt van de individueel opbouwwerkers dat zij niet uitsluitend de krachtige netwerken uit de buurt in kaart brengen, maar ook de problematische (en overlastgevende). Dit geeft vaak veel interessante informatie over collectieve problemen die in de wijk spelen. Met deze informatie kan de individueel opbouwwerker ook andere organisaties en verbanden aanspreken en activeren Doelgroep Kwetsbare bewoners Het krachtteam richt zich vooral op de meest kwetsbare buurtbewoners en gezinnen in de wijk. Uit een casusonderzoek van Scholte en Sprinkhuizen (2010) bij de krachtteams in Eindhoven, blijkt dat bij vrijwel alle onderzochte casussen sprake is van een laag inkomen of uitkering in combinatie met een psychische en sociale kwetsbaarheid. Op het moment dat er iets vervelends gebeurt, ontbreekt het bij deze bewoners aan veerkracht en probleemoplossend vermogen om de situatie aan te pakken en positief te keren. De kwetsbare bewoners zorgen niet (meer) voor zichzelf, vragen geen hulp of vragen hulp op een manier die niet of in hun nadeel werkt en trekken zich terug. Bij sommige bewoners is deze kwetsbaarheid al generatieslang een probleem. Ze geloven niet dat ze iets kunnen bereiken en proberen het daarom niet eens. Bij andere bewoners is het een stapeling van problemen die leidt tot overbelasting en apathie (Scholte & Sprinkhuizen, 2010). Doordat de wijkmaatschappelijk werker in de leefwereld van kwetsbare bewoners komt, ontstaat er beter zicht op de mogelijkheden van de bewoner. Tevens geven kwetsbare bewoners aan zich vrijer te voelen in hun eigen omgeving waardoor ze gemakkelijker over hun problemen kunnen praten. Wat alle onderzochte casussen uit het onderzoek van Scholte en Sprinkhuizen (2010) gemeen hebben, is dat weinig kwetsbare mensen uit zichzelf geen hulp zoeken. Het outreachende aspect van 2 In Individueel sociaal werk in de wijk (Scholte, Sprinkhuizen e.a, 2011) zijn de taken van de individueel opbouwwerkerk zeer uitgebreid beschreven. Utrecht, januari 2012 * Krachtteamaanpak bij het wijkgericht werken in Eindhoven 20

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk

Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk Pamela van der Kruk Interim manager WijkInformatiePunt en Sociaal Wijkteam Wielwijk INDELING PRESENTATIE

Nadere informatie

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Juni 2014 Waarom een visie? Al sinds het bestaan van het vak jongerenwerk is er onduidelijkheid over wat jongerenwerk precies inhoudt. Hierover is doorgaans geen

Nadere informatie

Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente.

Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente. 1. Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente. 2. De overheid moet niet achter de voordeur van mensen willen treden. Dat is privégebied en de eigen

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Welzijn Nieuwe Stijl Schoonhoven. Eric Lagendijk december 2011

Welzijn Nieuwe Stijl Schoonhoven. Eric Lagendijk december 2011 Welzijn Nieuwe Stijl Schoonhoven Eric Lagendijk december 2011 Programma Wat is Welzijn Nieuwe Stijl (WNS)? Traject Schoonhoven Verkenning welzijnsbeleid Burgerkracht/ Eigen kracht: how to do? Regionale

Nadere informatie

Workshop Krimpcafe XL Maatwerk op lokaal niveau. Jaap Ikink. 12 juni 2014

Workshop Krimpcafe XL Maatwerk op lokaal niveau. Jaap Ikink. 12 juni 2014 Workshop Krimpcafe XL Maatwerk op lokaal niveau Jaap Ikink 12 juni 2014 Maatwerk voor Sociale Wijkteams Waarom sociale wijkteams? Uitdaging op lokaal niveau! Adviezen voor beleid?! Maatwerk voor Sociale

Nadere informatie

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen Redactie: Marieke Haitsma en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie

Nadere informatie

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Welkom Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Inhoud Inrichting werkwijze wijkteams Leeuwarden Verdieping in schuldhulpverlening Verdieping

Nadere informatie

Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas

Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas Werk ik wel volgens de uitgangspunten van de Wmo en

Nadere informatie

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Het doel van deze beschrijving is om enerzijds houvast te geven voor het borgen van de unieke expertise van de cliëntondersteuner voor

Nadere informatie

Theorie & Praktijk Sociale wijkteams

Theorie & Praktijk Sociale wijkteams Wmo-werkplaats Zwolle startevenement Theorie & Praktijk Sociale wijkteams 2 april 2014 Opbouw Rondje voorstellen Theorie Sociale wijkteams (Eelke) Theorie Sociale wijkteams (Albert) Praktijk Sociale wijkteams

Nadere informatie

Bijlage 1 Vragenlijst websurvey

Bijlage 1 Vragenlijst websurvey Bijlage 1 Vragenlijst websurvey Wmo monitor 2011 - uw organisatie Vraag 1 Welk type organisatie vertegenwoordigt u? (meerdere antwoorden mogelijk) Professionele organisaties Welzijnsorganisatie Vrijwilligerscentrale

Nadere informatie

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling.

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling. Welzijn nieuwe stijl in gemeente Apeldoorn. Maatschappelijk agenderen gericht op de kanteling van formele naar informele zorg en het versterken van de zelfredzaamheid bewoners. Wat is interessant aan deze

Nadere informatie

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN WMO W A A I E R Obstakels - Voorwaarden en Aanbevelingen DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN 1 Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid van dorpen wijken en buurten Obstakels Isolement Vooroordelen

Nadere informatie

RIBW werkt in & met sociale wijkteams

RIBW werkt in & met sociale wijkteams RIBW werkt in & met sociale wijkteams Inspiratiedagen RIBW 1 & 8 september 2015 Movisie Anneke van der Ven 9/9/2015 In wat voor tijd leven we eigenlijk? 1 1. Van AWBZ naar Wet Maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Je steunsysteem is overal om je heen.

Je steunsysteem is overal om je heen. Je steunsysteem is overal om je heen. Kwartiermaken in de wijken in Oss en in de regio. Burgerkracht en Presentie Definitie kwartiermaken: Kwartiermaken gaat over het bevorderen van het maatschappelijk

Nadere informatie

Met elkaar voor elkaar

Met elkaar voor elkaar Met elkaar voor elkaar Publiekssamenvatting Oktober 2013 1 1 Inleiding Met elkaar, voor elkaar. De titel van deze notitie is ook ons motto voor de komende jaren. Samen met u (inwoners en beroepskrachten)

Nadere informatie

COACH JE KIND. ouders worden zelfredzame opvoeders

COACH JE KIND. ouders worden zelfredzame opvoeders COACH JE KIND ouders worden zelfredzame opvoeders 1 Eigen Kracht Iedere ouder heeft wel eens vragen over het opvoeden en opgroeien van hun kinderen. De meeste ouders weten waar ze terecht kunnen, zowel

Nadere informatie

Participatiewiel: een andere manier van kijken

Participatiewiel: een andere manier van kijken Participatiewiel: een andere manier van kijken Ideeën voor gebruik door activeerders en hun cliënten Participatiewiel: samenhang in beeld WWB Schuldhulpverlening Wajong / WIA / WW / WIJ AWBZ en zorgverzekeringswet

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

Opleidingsprogramma het keukentafelgesprek

Opleidingsprogramma het keukentafelgesprek Kennis van de Overheid Opleidingsprogramma het keukentafelgesprek Zorg voor Zorgen dat! Leren gekanteld werken Het werk van de professional in de frontlinie van zorg en welzijn verandert ingrijpend. Niet

Nadere informatie

Wmo-Menukaart. Mede mogelijk gemaakt door:

Wmo-Menukaart. Mede mogelijk gemaakt door: Wmo-Menukaart Mede mogelijk gemaakt door: Keuzemenu, onze specialiteit Onder het motto Ieder z n kracht wil Abrona werken aan een sterke samenleving, die mensen ondersteunt die het echt nodig hebben. Daardoor

Nadere informatie

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO)

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) Natuurlijk... NUTH NUTH... Natuurlijk Gemeente Nuth - Deweverplein 1 - Postbus 22000-6360 AA Nuth - 045-5659100 - www.nuth.nl VOORWOORD wethouder J.J.C van den

Nadere informatie

De krachtgerichte methodiek

De krachtgerichte methodiek Het Centrum Voor Dienstverlening is u graag van dienst met: De krachtgerichte methodiek Informatie voor samenwerkingspartners van het CVD Waar kunnen we u mee van dienst zijn? Centrum Voor Dienstverlening

Nadere informatie

Sociale wijkteams en wijkpilots in Nijmegen

Sociale wijkteams en wijkpilots in Nijmegen Sociale wijkteams en wijkpilots in Nijmegen Budgetaanvraag NIM - Tandem Linda Jansen ZZGzorggroep Els Bremer projectbureau MAAT Opzet van deze workshop Introductie : hoe transformeren Korte aftrap: wat

Nadere informatie

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG SAMENVATTING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG INLEIDING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG In samenwerking met de deelnemers van het De Bouwstenen zijn opgebouwd uit thema s die Bestuurlijk Akkoord GGZ zijn

Nadere informatie

redenen om voor Sociaal Werkers te kiezen.

redenen om voor Sociaal Werkers te kiezen. 10 redenen om voor te kiezen. ociaal Werkers hebben een uiterst belangrijke rol in de participatiesamenleving. De effecten van het werk van deze professionals zijn niet voor iedereen even zichtbaar. Wel

Nadere informatie

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur Inleiding TRILL is een methodiek die de verantwoordelijkheden en de te leveren prestaties van betrokken partijen in kaart brengt. Zo moet de ambtenaar de beleidsdoelstellingen die door het gemeentebestuur

Nadere informatie

Het Signalerend. Toegankelijke. Activerende. Netwerk

Het Signalerend. Toegankelijke. Activerende. Netwerk Stean foar Stipe Visie op cliëntondersteuning zorg, welzijn en aangepast wonen Het Signalerend ignalerende Toegankelijke Effectieve Activerende Netwerk (dat stiet as in hûs!) Inleiding Sinds januari 2007

Nadere informatie

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur Geachte lezer, Fijn dat u even tijd neemt om kortweg kennis te maken met het beleid van stichting Welcom. Door het beleid voor de komende vier jaren te omschrijven, laat Welcom zien wat ze in de samenleving

Nadere informatie

Keuzedeel mbo. Wijkgericht werken. behorend bij één of meerdere kwalificaties mbo

Keuzedeel mbo. Wijkgericht werken. behorend bij één of meerdere kwalificaties mbo Keuzedeel mbo Wijkgericht werken behorend bij één of meerdere kwalificaties mbo Op dit moment is een wijziging van de WEB in voorbereiding waarmee de positie van keuzedelen in de kwalificatiestructuur

Nadere informatie

Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland

Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland Wmo Wie of wat is de Wmo? Wet maatschappelijke ondersteuning. Deze wet is op 1 januari 2007 ingevoerd. - Zorgt ervoor dat iedereen zo lang mogelijk

Nadere informatie

MEE DOEN /26012012 Pagina 1

MEE DOEN /26012012 Pagina 1 MEE DOEN Buytenwegh Inleiding De gemeente Zoetermeer streeft er naar om op het niveau van de wijken, in samenspraak met maatschappelijke organisaties en inwoners, een op maat gesneden aanpak voor de betreffende

Nadere informatie

We zijn in de buurt. Over het beleidsplan 2013-2017 van Partis

We zijn in de buurt. Over het beleidsplan 2013-2017 van Partis We zijn in de buurt Over het beleidsplan 2013-2017 van Partis We zijn in de buurt Over het beleidsplan 2013-2017 van Partis Over Partis Partis is de Brede Welzijnsinstelling in Sint-Michielsgestel. Partis

Nadere informatie

- dat er minder bureaucratie moet komen. Zorg moet worden "ontschot". Gemeenten kunnen daar op lokaal niveau optimaal op sturen.

- dat er minder bureaucratie moet komen. Zorg moet worden ontschot. Gemeenten kunnen daar op lokaal niveau optimaal op sturen. Bijlage 2 Waar wilt u naartoe? Een oplossingsgerichte methodiek voor"het gesprek". Deze notitie begint bij de uitgangspunten van de WMO. En sluit aan bij de bakens Welzijn Nieuwe Stijl. Een vertaling van

Nadere informatie

Opleidingsprogramma De Wmo-professional

Opleidingsprogramma De Wmo-professional Kennis van de Overheid Opleidingsprogramma De Wmo-professional Gekanteld werken Leren gekanteld werken Het werk van de professional in de frontlinie van zorg en welzijn verandert ingrijpend. Niet helpen

Nadere informatie

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld Begeleid Wonen www.st-neos.nl Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld De stichting Neos is een organisatie voor maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld. De organisatie richt zich

Nadere informatie

Verslag van de bijeenkomst Eenzaamheid en sociaal isolement bij ouderen: de inzet van vrijwilligers, 8 april 2014.

Verslag van de bijeenkomst Eenzaamheid en sociaal isolement bij ouderen: de inzet van vrijwilligers, 8 april 2014. Verslag van de bijeenkomst Eenzaamheid en sociaal isolement bij ouderen: de inzet van vrijwilligers, 8 april 2014. Programma: 09.30 uur - Inloop met koffie en thee 10.00 uur - Eenzaamheid en sociaal isolement:

Nadere informatie

Voor het komende jaar heeft de Wetswinkel onder meer de volgende doelstellingen:

Voor het komende jaar heeft de Wetswinkel onder meer de volgende doelstellingen: BELEIDSVISIE 2014 2015 Samenvatting Voor het komende jaar heeft de Wetswinkel onder meer de volgende doelstellingen: De mogelijke uitbreiding naar Almere Poort onderzoeken. Benoemen van nieuwe bestuursleden.

Nadere informatie

Gerry Broersma Opbouwwerker Miks Welzijn, Joure www.miks-welzijn.nl

Gerry Broersma Opbouwwerker Miks Welzijn, Joure www.miks-welzijn.nl Assen, 19 april 2011 Gerry Broersma Opbouwwerker Miks Welzijn, Joure www.miks-welzijn.nl en Sjoerd IJdema Adviseur Partoer Centrum Maatschappelijke ontwikkelingen Fryslân. www.partoer.nl Inhoud Welzijn

Nadere informatie

Plan voor een scholingsaanbod CJG: in en vanuit het CJG

Plan voor een scholingsaanbod CJG: in en vanuit het CJG Plan voor een scholings CJG: in en vanuit het CJG Uitgaan van de eigen kracht van ouders en kinderen, die eigen kracht samen versterken en daar waar nodig er op af en ondersteunen Het scholingsplan CJG

Nadere informatie

Team Bemoeizorg Wageningen. Tientallen hulpvragen, twee organisaties, één meldpunt

Team Bemoeizorg Wageningen. Tientallen hulpvragen, twee organisaties, één meldpunt Team Bemoeizorg Wageningen Tientallen hulpvragen, twee organisaties, één meldpunt Team Bemoeizorg Wageningen Tientallen hulpvragen, twee organisaties, één meldpunt We willen allemaal wel hulp bieden aan

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 14 september 2015

Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 14 september 2015 Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 14 september 2015 1 Welkom en introductie Preventieprogramma Jeugdhulp Wethouder Paans spreekt allereerst zijn steun uit aan professionals

Nadere informatie

Geef inhoud aan gemeentelijk beleid

Geef inhoud aan gemeentelijk beleid Geef inhoud aan gemeentelijk beleid met kennis, advies en trainingen van MOVISIE Decentralisatie van de jeugdzorg, de overheveling van de functie- begeleiding uit de AWBZ, de komst van de Wet Werken naar

Nadere informatie

Eén voor allen, allen voor één

Eén voor allen, allen voor één Lectoraat maatschappelijk werk Inholland Eén voor allen, allen voor één Over de generalist, beroepsvorming en een leven lang leren Eropaf-netwerkbijeenkomst 18 juni 2012 Margot Scholte, lector mw en projectleider

Nadere informatie

Iedereen in s-hertogenbosch doet volwaardig mee in de samenleving. Breed Welzijn s-hertogenbosch. Nieuwe combinaties in een nieuwe tijd

Iedereen in s-hertogenbosch doet volwaardig mee in de samenleving. Breed Welzijn s-hertogenbosch. Nieuwe combinaties in een nieuwe tijd Nieuwe combinaties in een nieuwe tijd Iedereen in s-hertogenbosch doet volwaardig mee in de samenleving Breed Welzijn s-hertogenbosch Juvans Maatschappelijk Werk en Dienst verlening // Welzijn Divers //

Nadere informatie

Opening WijkInformatiePunt Wielwijk

Opening WijkInformatiePunt Wielwijk Opening WijkInformatiePunt Wielwijk Pamela van der Kruk Interim manager WijkInformatiePunt en Sociaal Wijkteam Wielwijk WIJKINFORMATIEPUNT WIELWIJK: GASTVRIJ WELKOM WIJKINFORMATIEPUNT WIELWIJK 1. Laagdrempelig

Nadere informatie

Heel het Kind Samenvatting van de concept kadernota

Heel het Kind Samenvatting van de concept kadernota Heel het Kind Samenvatting van de concept kadernota 2 Samenvatting van de concept kadernota - Heel het Kind Heel het Kind Op 18 februari 2014 heeft de Eerste Kamer de nieuwe Jeugdwet aangenomen. Daarmee

Nadere informatie

groepswerker/ begeleider (m/v) 24-30 uur. Voor onze locatie de Schuilplaats, 24-uurs zorg, zijn wij op zoek naar een:

groepswerker/ begeleider (m/v) 24-30 uur. Voor onze locatie de Schuilplaats, 24-uurs zorg, zijn wij op zoek naar een: Breng jij ons team op sterkte met je ervaring in de psychiatrie? (of: Werk je als professional in de psychiatrie en zou je wel meer met je geloof willen?) Voor onze locatie de Schuilplaats, 24-uurs zorg,

Nadere informatie

Hoe regelt Heerlen de toegang tot zorg?

Hoe regelt Heerlen de toegang tot zorg? Hoe regelt Heerlen de toegang tot zorg? Zo regelt Heerlen de toegang tot de Wmo, jeugdhulp en participatie Bent u professional in de zorg of heeft u in uw (vrijwilligers)werk met de zorg te maken? Wilt

Nadere informatie

Sociale wijkteams. Werk in uitvoering. Geleerde lessen tijdens een uitwisselingssessie met coördinatoren, gemeenteambtenaren en sociale professionals.

Sociale wijkteams. Werk in uitvoering. Geleerde lessen tijdens een uitwisselingssessie met coördinatoren, gemeenteambtenaren en sociale professionals. Sociale wijkteams. Werk in uitvoering. Geleerde lessen tijdens een uitwisselingssessie met coördinatoren, gemeenteambtenaren en sociale professionals. Door Maaike Kluft en Christine Kuiper November 2013

Nadere informatie

Toegang Sociaal Domein & Sociaal wijkteam Velsen

Toegang Sociaal Domein & Sociaal wijkteam Velsen Toegang Sociaal Domein & Sociaal wijkteam Velsen Toegang (Harry Verheul, senior beleidsadviseur Werk, Inkomen en Zorg) Sociaal wijkteams (Inger Poorta, projectleider) Toegang sociaal domein in de gemeente

Nadere informatie

Wat weet u na vanavond?

Wat weet u na vanavond? ROADSHOW Wijkzorg Wat weet u na vanavond?.wat er nu eigenlijk verandert en waarom Hoe bestaande samenwerking goed kan worden benut als basis voor Wijkzorg.Wat kansen zijn om welzijn en informele zorg aan

Nadere informatie

Workshop Introductie Wmo. Lesprogramma. Ontwikkelingen

Workshop Introductie Wmo. Lesprogramma. Ontwikkelingen Workshop Introductie Wmo Wmo-werkplaats Groningen-Drenthe 28 juni 2012 Lies Korevaar Lesprogramma Kennismaking en uitleg programma Wat is de Wmo? Doelen en uitgangspunten van de Wmo Uitwerking Wmo in de

Nadere informatie

DE AANPAK VAN SOCIAAL ISOLEMENT. KNELPUNTEN EN DILEMMA S.

DE AANPAK VAN SOCIAAL ISOLEMENT. KNELPUNTEN EN DILEMMA S. DE AANPAK VAN SOCIAAL ISOLEMENT. KNELPUNTEN EN DILEMMA S. Presentatie DAK bijeenkomst 16 juni 2014 Dr. Marina Jonkers ONDERWERPEN Wat doet LESI? Aanpak sociaal isolement in gemeenten Beleidsurgentie en

Nadere informatie

Sluitende aanpak. voor risico- en. probleemjongeren

Sluitende aanpak. voor risico- en. probleemjongeren Sluitende aanpak voor risico- en probleemjongeren Stad van jongeren Rotterdam is een stad van jongeren. Dat is een statistisch gegeven. Maar je ziet het ook als je op straat loopt. Overal jonge mensen

Nadere informatie

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPEN INSCHRIJVING IN UTRECHT WAT IS MISSION POSSIBLE? Bent u geïnteresseerd te ontdekken waar de motivatie van jongeren ligt om hun problemen zelf

Nadere informatie

Onbekommerd wonen in Breda

Onbekommerd wonen in Breda Onbekommerd wonen in Breda Verslag van de aanpak GWI 1998-2015 Geschikt Wonen voor Iedereen 2 Aanleiding In Nederland is sprake van een dubbele vergrijzing. Het aantal ouderen neemt flink toe en ze worden

Nadere informatie

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar, klik dan hier voor de webversie. Klik hier voor een PDF van de nieuwsbrief. Socius januari 2014 Zoektocht Op de drempel van 2014 kijk ik nog eens naar wat ons het

Nadere informatie

Zienn gaat verder. Jaarplan 2014

Zienn gaat verder. Jaarplan 2014 Zienn gaat verder Jaarplan 2014 Een verhaal heeft altijd meer kanten. Zeker de verhalen van de mensen voor wie Zienn er is. Wij kijken naar ál die kanten. Kijken verder. Vragen verder. Gaan verder. Zo

Nadere informatie

Anders doen. Carolien de Jong, 21 januari 2012

Anders doen. Carolien de Jong, 21 januari 2012 Anders doen Carolien de Jong, 21 januari 2012 Aanleiding De organisatorische opgave in tijden van crisis, bezuinigingen en decentralisatie: meer met minder in het sociaal domein van Amsterdam Doel een

Nadere informatie

Maatschappelijk werk is dood. Leve maatschappelijk werk?

Maatschappelijk werk is dood. Leve maatschappelijk werk? Maatschappelijk werk is dood. Leve maatschappelijk werk? Nieuwjaarsbijeenkomst NVMW, 16 januari 2012 Margot Scholte, lector maatschappelijk werk INHolland / senior medewerker Effectiviteit en Vakmanschap

Nadere informatie

De nieuwe professional

De nieuwe professional De nieuwe professional Welzijnsdebat 10-10-2012 Margot Scholte, lector mw Inholland en projectleider MOVISIE De nieuwe professional(s) als stip op de horizon : Het ideaal De nieuwe professional : een spin

Nadere informatie

Aanpak: Interventieteam Gezinnen. Beschrijving

Aanpak: Interventieteam Gezinnen. Beschrijving Aanpak: Interventieteam Gezinnen De gemeente heeft de vragenlijst betreffende deze aanpak ingevuld en relevante documentatie toegestuurd. Een beperktere vragenlijst over deze aanpak is ingevuld door: Fier

Nadere informatie

Heerhugowaard op werkbezoek in Utrecht Buurtteams Sociaal versterken bewonerskracht en verminderen escalatie

Heerhugowaard op werkbezoek in Utrecht Buurtteams Sociaal versterken bewonerskracht en verminderen escalatie Heerhugowaard op werkbezoek in Utrecht Buurtteams Sociaal versterken bewonerskracht en verminderen escalatie Het Buurtteam Sociaal van Ondiep/Rijnsweerd (18.000 inwoners) in Utrecht heeft twee jaar na

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 Landstede Welzijn Bathmen

Jaarverslag 2014 Landstede Welzijn Bathmen Jaarverslag 2014 Landstede Welzijn Bathmen Landstede Welzijn Raalte Passage 13 8102 EW Raalte 088-8508275 Voorwoord Voor u ligt ons jaarverslag van 2014. 2014 stond wederom in het teken van verandering.

Nadere informatie

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Het Bruggenbouwers project wordt in de Zweedse stad Linköping aangeboden en is één van de succesvolle onderdelen van een groter project in die regio. Dit project is opgezet

Nadere informatie

Bedankt voor het meedoen aan deze peiling. Het invullen duurt ongeveer 10 minuten. Succes!

Bedankt voor het meedoen aan deze peiling. Het invullen duurt ongeveer 10 minuten. Succes! Peiling: uw mening over de aanpak van eenzaamheid Welkom Bedankt voor het meedoen aan deze peiling. Het invullen duurt ongeveer 10 minuten. Succes! Vraag 1 Ik ben werkzaam bij / zet mij in voor de volgende

Nadere informatie

WNS proof samenwerken in de Geitenkamp

WNS proof samenwerken in de Geitenkamp WNS proof samenwerken in de Geitenkamp 09.00 Inloop 09.15 Start/kennismaking 09.45 Aanleiding WNS en MA 09.55 Samenwerking binnen WNS 10.05 Analyse (oefening 1) 11.00 Pauze 12.00 Diagnose (oefening 2)

Nadere informatie

Het Sociaal Wijkteam doet wat nodig is. Gewoon doen wat nodig is. Wij zoeken naar praktische oplossingen. Dichtbij, in de wijk, samen met u.

Het Sociaal Wijkteam doet wat nodig is. Gewoon doen wat nodig is. Wij zoeken naar praktische oplossingen. Dichtbij, in de wijk, samen met u. Het Sociaal Wijkteam doet wat nodig is Wij zoeken naar praktische oplossingen. Dichtbij, in de wijk, samen met u. De Sociale Wijkteams in Nijmegen bouwen aan sociale netwerken in de wijk en ondersteunen

Nadere informatie

Daarvoor gaat u naar Minters

Daarvoor gaat u naar Minters Opvoeden & Opgroeien Eigen functioneren & Relaties Een leefbare buurt Daarvoor gaat u naar Minters U weet zelf vaak het beste wat goed is voor uzelf of uw gezin. En u gaat voor goede raad of praktische

Nadere informatie

Datum: 7 november 2014 Auteur: Managementteam Status: Definitief. Strategisch beleidsplan 2015-2018

Datum: 7 november 2014 Auteur: Managementteam Status: Definitief. Strategisch beleidsplan 2015-2018 Datum: 7 november 2014 Auteur: Managementteam Status: Definitief Strategisch beleidsplan 2015-2018 Inhoud I Inleiding... 3 Leeswijzer... 3 II Wie zijn wij... 4 Welzijn Nieuwe Stijl... 4 Gebiedsteams...

Nadere informatie

Werkplan Deelnemersraad MJD 2015

Werkplan Deelnemersraad MJD 2015 Werkplan Deelnemersraad MJD 2015 Inleiding Sinds december 2006 heeft de MJD de beschikking over een officiële deelnemersraad Deze raad gaat sinds 2014, na de fusie met Stiel, door het leven als 'De Deelnemersraad

Nadere informatie

Aanpak: Bijzondere Zorg Team. Beschrijving

Aanpak: Bijzondere Zorg Team. Beschrijving Aanpak: Bijzondere Zorg Team Namens de gemeente Deventer hebben drie netwerkpartners de vragenlijst gezamenlijk ingevuld. Dit zijn Dimence GGZ, Tactus verslavingszorg, en Iriszorg maatschappelijke opvang.

Nadere informatie

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Informatie over Thuisbegeleiding Thuisbegeleiding biedt hulp aan multiproblemgezinnen en risicogezinnen, en aan volwassenen met psychiatrische

Nadere informatie

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING Samen maken wij meedoen voor jeugd mogelijk Kinderen en jongeren met een beperking moeten de kans krijgen zich optimaal te ontwikkelen, zodat zij zo zelfstandig mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij.

Nadere informatie

Welzijn en zorg voor ouderen in Rotterdam. Prof.dr. Anna Nieboer

Welzijn en zorg voor ouderen in Rotterdam. Prof.dr. Anna Nieboer Welzijn en zorg voor ouderen in Rotterdam Prof.dr. Anna Nieboer Presentatie Toelichting Even Buurten Integrale wijkaanpak in Rotterdam Gericht op de ondersteuning van zelfstandigwonende ouderen Onderdeel

Nadere informatie

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten?

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten? Ik heb een vraag...... over zorg, huiselijk geweld en kindermishandeling, hulp en ondersteuning, opvoeding en jeugdhulp, ziekenhuisopname, beschermd wonen, schulden, werkloosheid, mijn arbeidsbeperking

Nadere informatie

24 uurshulp. Met Cardea kun je verder!

24 uurshulp. Met Cardea kun je verder! 24 uurshulp Met Cardea kun je verder! Met Cardea kun je verder! 24 UURSHULP De meeste kinderen en jongeren wonen thuis bij hun ouders totdat ze op zichzelf gaan wonen. Toch kunnen er omstandigheden zijn,

Nadere informatie

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Meer dan 15.000 mensen zijn vrijwilliger bij een Waarom dit manifest? organisatie voor Vrijwillige Thuishulp,

Nadere informatie

Waarmee helpt Thuisbegeleiding?

Waarmee helpt Thuisbegeleiding? Waarmee helpt Thuisbegeleiding? Veelzijdig in zorg Verwijzersinformatie Vérian, veelzijdig in zorg Vérian biedt u een breed aanbod aan zorgdiensten, 24 uur per dag, 7 dagen in de week. In elke levensfase

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Meedoen mogelijk maken! MEE Samen (regio s Veluwe Overijssel Twente) 36 gemeenten 300

Nadere informatie

Monitoren effect en indicatoren

Monitoren effect en indicatoren Monitoren effect en indicatoren Waar zijn we mee bezig? - Coöperatie Amaryllis en gemeente Leeuwarden ontwikkelen samen een lijn, m.b.t. het monitoren van het effect van de inzet van sociale wijkteams

Nadere informatie

Durf jij het aan? Nieuwe eisen aan de sociale professies

Durf jij het aan? Nieuwe eisen aan de sociale professies Durf jij het aan? Nieuwe eisen aan de sociale professies 3/11/2014 Paul Vlaar, Movisie Vakmanschap Movisie, kennis en aanpak sociale vraagstukken Afdeling vakmanschap: - Wat moeten professionals kunnen

Nadere informatie

Collectief en preventief werken in sociale teams vanuit samenlevingsopbouw

Collectief en preventief werken in sociale teams vanuit samenlevingsopbouw Collectief en preventief werken in sociale teams vanuit samenlevingsopbouw Hanzehogeschool Groningen, 2016 Lectoraat Rehabilitatie, Wmo-werkplaats Noord Lies Korevaar, lector rehabilitatie & Ria Barenkamp,

Nadere informatie

ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN

ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN gemeente Den Haag September 2015 Conceptversie 2.0 1 Inleiding In november jl. is door de Haagse gemeenteraad Motie 86 Geïsoleerde Vrouwen aangenomen. Om uitvoering te geven

Nadere informatie

Maatschappelijk aanbesteden

Maatschappelijk aanbesteden Maatschappelijk aanbesteden in vogelvlucht Mark Waaijenberg B&A Groep Maatschappelijk aanbesteden IN PERSPECTIEF 2 Samenleving Terugtreden is vooruitzien Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling Verstikkende

Nadere informatie

Aanpak: Bemoeizorg. Beschrijving

Aanpak: Bemoeizorg. Beschrijving Aanpak: Bemoeizorg De gemeente heeft de vragenlijst betreffende deze aanpak ingevuld en relevante documentatie toegestuurd. Een beperktere vragenlijst over deze aanpak is ingevuld door: GGD West-Brabant

Nadere informatie

de jeugd is onze toekomst

de jeugd is onze toekomst de jeugd is onze toekomst vereniging van groninger gemeenten Bestuursakkoord Jeugd 2008-2012 In veel Groninger gemeenten zijn er kinderen met problemen. En daarvan krijgen er te veel op dit moment niet

Nadere informatie

Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière

Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière Projectplan Eigen Kracht - Van barrière naar carrière LEVgroep Penningstraat 55 5701 MZ Helmond Projectperiode 2013 2014 1 1 Inleiding Eigen Kracht is

Nadere informatie

Ontwikkelingen. Cliënten van de AWBZ naar de Wmo. Mensen met beperkingen participeren in de wijk (en daar buiten)

Ontwikkelingen. Cliënten van de AWBZ naar de Wmo. Mensen met beperkingen participeren in de wijk (en daar buiten) Interdisciplinaire samenwerking: de T-shaped professional in relatie tot de participatie van burgers met ernstige en langdurige beperkingen Welzijn nieuwe stijl vraagt om onderwijs nieuwe stijl Ontwikkelingen

Nadere informatie

Onderzoeksvoorstel wijkzorgteam gemeente Oldambt. WMO-werkplaats door Ronald Schurer

Onderzoeksvoorstel wijkzorgteam gemeente Oldambt. WMO-werkplaats door Ronald Schurer Onderzoeksvoorstel wijkzorgteam gemeente Oldambt WMO-werkplaats door Ronald Schurer Inleiding WMO-werkplaats Noord De WMO-werkplaats Noord wil samen met gemeenten en betrokken instellingen een aantal innovatieve

Nadere informatie

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Versie: 31 maart 2014 1. Inleiding: Wij kunnen ons in Nederland gelukkig prijzen met een van de sterkste sociale stelsels ter wereld.

Nadere informatie

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Het KTO is een wettelijke verplichting wat betreft de verantwoording naar de Gemeenteraad

Nadere informatie

Betekenis voor beroepsonderwijs

Betekenis voor beroepsonderwijs Betekenis voor beroepsonderwijs Paul Vlaar Landelijk overleg Wmo-werkplaatsen Opbouw inleiding Transities sociale domein Wat zijn Wmo-werkplaatsen? Waar zitten werkplaatsen en wat doen zij? Urgentie van

Nadere informatie

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda 2012-2013 Inleiding M&S Breda bestaat uit acht organisaties die er voor willen zorgen dat de kwetsbare burger in Breda mee kan doen. De deelnemers in M&S Breda delen

Nadere informatie

Meer info over Prisma en WMO?

Meer info over Prisma en WMO? Meer info over Prisma en WMO? wmo@prismanet.nl www.prismanet.nl Plan een bezoekje! U kunt het Prisma-aanbod pas echt ervaren als u het ook met eigen ogen gezien heeft. Prisma heet u van harte welkom voor

Nadere informatie