Opstapcursus rekenen en taal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Opstapcursus rekenen en taal"

Transcriptie

1 Pabo-magazine Den Haag Dordrecht Rotterdam De Universitaire Pabo Kun je geen keuze maken tussen de Pabo en Pedagogiek? Dan doe je ze toch allebei! Je studeert drie dagen per week bij de Pabo en twee dagen bij de Vrije Universiteit. Na vier jaar studeer je dan af met twee bachelordiploma s. Lees verder op pagina 8 Opstapcursus rekenen en taal Als toekomstige juf of meester moet je goed kunnen rekenen en foutloos kunnen spellen en schrijven. Om goed voorbereid aan de Pabo te beginnen, kun je voorafgaand aan het studiejaar de opstapcursus rekenen en taal volgen. Lees verder op pagina 9 Een dag uit het leven van Vanaf je eerste studiejaar doe je direct praktijkervaring op in de basisschool. Je wordt langzaam maar zeker start - bekwaam. Als vierde jaarsstudent sta je dus al zelfstandig voor de klas. Hoe ziet je werkdag er dan uit? Lees verder op pagina 32

2 Inhoudsopgave Studiekeuze 4 Wegwijs in het onderwijs 7 Ervaring opdoen in de praktijk 10 De grenzen over 11 Van startbekwaam naar excellent 13 Uitstroomprofiel Onderwijskundig leiderschap 14 Uitstroomprofiel Grootstedelijk onderwijs 15 Uitstroomprofiel Leerlingenzorg 16 Uitstroomprofiel Onderwijs -vernieuwing 18 Uitstroomprofiel Vakgericht 19 Uitstroomprofiel Internationaal/verbredend 20 Uitstroomprofiel Doorstroom 22 Oh, oh, Den Haag 23 Aan gezelligheid geen tekort, in Dordt! 26 Rotterdam: een wereldstad 28 Aan het werk 30 Inleiding Grijp je kans! Hoe zie jij jezelf over 5 jaar? Wat voor een leerkracht ben je dan? Sta je in de onderbouw of in de bovenbouw? Geef je les of doe je daarnaast ook onderzoek? Of werk je misschien met kinderen die extra hulp nodig hebben? Er is van alles mogelijk. Bij de Pabo s van Hogeschool INHolland kun je zelf meedenken over hoe jouw opleiding eruit komt te zien en bepaal je dus voor een gedeelte zelf wat voor een leerkracht jij wordt! Binnen het educatieve werkveld kun je alles kiezen en dus alles worden. Maar je moet er natuurlijk wel zelf iets van maken. Jij bent medeverantwoordelijk voor jouw opleiding. In dit magazine kun je lezen wat je allemaal kunt kiezen. Al deze mogelijkheden geven je de kans om die leerkracht te worden die jij voor ogen hebt. Dus grijp je kans! Alle Pabo s van Hogeschool INHolland geaccrediteerd! Keuzegids In de keuzegids van 2009 worden de Pabo s van Hogeschool INHolland in Dordrecht, Den Haag en Rotterdam goed beoordeeld. Van de 51 Pabo s eindigden de INHolland-locaties op een respectievelijke gedeelde zesde en zevende plaats. De Keuzegids wordt gezien als de consumentengids voor aankomende studenten en geeft de mening weer van ervaren studenten over werkvormen, docenten en inhoud van de opleiding. 2 Pabo-magazine Identiteit De Pabo van Hogeschool INHolland heeft van oorsprong een christelijke identiteit. De Pabo heeft het onderdeel levensbeschouwing structureel in het curriculum opgenomen. We gaan ervan uit dat ieder mens een levensbeschouwing heeft, dus ook de kinderen op de basisschool. Een goede leerkracht dient kinderen ook op levensbeschouwelijk terrein te kunnen helpen bij hun ontwikkeling. Tijdens de opleiding komen de verschillen en overeenkomsten tussen de levensbeschouwingen regelmatig aan de orde in lessen, op themadagen en bij vieringen. Respect en nieuwsgierigheid zijn daarbij de sleutelwoorden. We gaan langs vele wegen op zoek naar antwoorden op stevige vragen als: Wat is jouw inspiratiebron? Wat bezielt je, waar geloof je in? Wat is je toekomstdroom? Belangrijke vragen voor aanstaande leraren! Dus eigenlijk voeren we een tweesporenbeleid: 1. Kennis over de verschillende levensbeschouwelijke stromingen die er zoal zijn en die een leerkracht in de klas kan tegenkomen; 2. Bewustwording van eigen opvattingen t.a.v. eigen levensbeschouwing en hoe je kinderen daar het best bij kunt helpen in hun levensbeschouwelijke ontwikkeling. In de verdiepende fase kun je op het gebied van levensbeschouwing tijdens je opleiding een keuze maken uit christelijk of humanistisch (openbaar) onderwijs. Het is op onze opleiding mogelijk om het geaccrediteerde Diploma Christelijk Basisonderwijs te behalen. Naast de vormende en didactische waarde, worden hiermee ook je kansen op het vinden van een baan vergroot.

3 Schema studiekeuze Werken in het (speciaal) basisonderwijs of een andere onderwijsinstelling Kopopleiding tweedegraads Post hbo-opleidingen Masteropleidingen (hoger onderwijs) Bachelor Leraar Basisonderwijs keuze leeftijdscategorie keuze levensbeschouwing keuze uitstroomprofiel Onderwijskundig leiderschap Grootstedelijk onderwijs Leerlingenzorg Onderwijs vernieuwing Vakgericht Internationaal/verbredend Doorstroom Universitaire master Universitaire Pabo INHolland Honours Overstap naar een tweedegraadsopleiding Intake en opstapcursus rekenen en taal (optioneel) Open dagen en proefstuderen Vooropleiding mbo Vooropleiding havo/vwo Vooropleiding hbo of wo (bachelor of master) Pabo-magazine 3

4 Studiekeuze Interview met Sonja Jordans, medewerker bij het Studiekeuze Adviescentrum in Den Haag Het Studiekeuze Adviescentrum helpt je bij het maken van je studiekeuze. Ook kun je er terecht voor algemene vragen over bijvoorbeeld het proefstuderen, de 21+ toets, het taalcentrum of als je hulp wilt bij het inschrijven. Zittende studenten kunnen er terecht als ze van studie willen veranderen. Wat is het verschil tussen het Studie-informatiepunt en het Studiekeuze Adviescentrum? Bij het Studie-informatiepunt kun je telefonisch vragen stellen over een van de opleidingen en kun je brochures aanvragen. Bij het Studiekeuze Adviescentrum kun je zomaar binnen lopen of bellen voor een afspraak. Het kiezen van een studie is een belangrijke beslissing en persoonlijk contact daarbij wordt als zeer prettig ervaren. Wij hebben ook de tijd om dieper in te gaan op het keuzeproces. Wie lopen er allemaal bij jullie binnen? We krijgen mensen binnen die helemaal niet weten wat ze willen, mensen die ongeveer weten wat ze willen en mensen die voor kleine, losse vragen langslopen. We krijgen ook vaak twijfelaars binnen. Iedereen die daaraan behoefte heeft, kan een afspraak maken voor een studiekeuzegesprek. We bespreken dan de interesses en doen een studiekeuzetest. Met dit gesprek hopen we dat ze een stapje verder komen in hun studiekeuzeproces. Met degenen die ongeveer weten wat ze willen, bespreken we de inhoud van de opleiding of beantwoorden we specifieke vragen. Bij geïnteresseerden in de Pabo speelt vaak de vraag: Wil ik voor de klas? Het lijkt zo n logische vraag, maar toch zijn er studenten die er na een jaar achterkomen dat ze helemaal niet voor de klas willen staan. Ze wilden iets met kinderen doen en kozen dan voor de Pabo. 4 Pabo-magazine Wat zijn de meest gestelde vragen? Vragen over de stage, bijvoorbeeld over de school waar ze stage willen gaan lopen. Daarnaast krijgen we veel vragen over de studiebelasting, vrijstellingen en het intake-assessment voor de verkorte deeltijd. Zijn vragen te specifiek dan verwijzen wij ze door naar een contactpersoon van een bepaalde opleiding. Ik heb gekozen voor de Pabo omdat ik, na 12 jaar met veel plezier in de uitzendbranche gewerkt te hebben, toch besloten heb mijn hart te volgen. Vrijwilligerswerk doen op een peuterspeelzaal en basisschool is een leuke hobby, maar van je hobby je werk maken... die kans kan ik niet laten liggen! En je bent nooit te oud om te leren. Mary Kleingeld-Veereschild, student (deeltijd) Studiekeuze Adviescentrum Den Haag Ik heb gekozen voor de Pabo, omdat kinderen een grote inspiratiebron zijn. Linda Jongenburger, voltijd 1

5 Ik heb voor de Pabo gekozen omdat Na een betrekkelijk lange school-loze tijd en twee jaar journalistiek liep ik nog steeds met een ontevreden gevoel rond: welk vak zou mij genoeg uitdaging bieden en tegelijkertijd wereldverbeterend zijn? Welke opleiding kan mij voldoende stimuleren en voelt op hetzelfde moment aan als een warm nest? Vragen waarvan ik niet eens wist waar ik de antwoorden moest zoeken. Toch kreeg ik ze. Mijn zusje besloot om met ingang van februari 2009 met de deeltijd-pabo te beginnen. Ik besloot te volgen. Zonder ervaring met onderwijs of kinderen, maar wel met een goed gevoel. Het eerste wat opviel was de hartelijke en warme uitstraling van docenten en coördinatoren. Een hele persoonlijke en geinterresseerde houding naar de studenten toe, ik heb me geen moment een nummer gevoeld. Voor mij persoonlijk een zeer vruchtbare leeromgeving. Het te verrichten werk is zelden erg moeilijk, maar kan hier en daar wel erg groot in omvang worden. De stof is een mix van voornamelijk zelfreflectie, kennis, pedagogiek en natuurlijk het echte werk: de stage! De stage is met afstand het allerleukste van de opleiding. Al in de tweede week van de opleiding mag je beginnen. In de klas, tussen de kinderen, weet je pas echt of je op je plek bent. Merk je dat je iets kan bijdragen in de ontwikkeling van een klein mensje. Als je dat mooi vindt, weet je dat je goed gekozen hebt Thijs Steenweg, eerstejaars (deeltijd) Open dagen Door het hele jaar heen worden er Open dagen georganiseerd op alle locaties. Tijdens zo n Open dag kun je het gebouw bekijken, voorlichting krijgen over het onderwijsprogramma en al je vragen stellen aan docenten en huidige Pabo-studenten. Daarnaast kun je studieboeken bekijken die op de Pabo gebruikt worden. Kijk voor de data op Proefstuderen Wil je weten hoe het is om bij INHolland de Pabo te volgen? Kom dan een dagje proefstuderen. Tijdens deze dag maak je kennis met het gebouw en de opleiding. Je volgt bijvoorbeeld een taal- of muziekles. Daarnaast krijg je de kans om vragen te stellen. Voor de deeltijders vindt het proefstuderen s avonds plaats. Wil je je aanmelden voor het proefstuderen, ga dan naar Doorstuderen na het mbo Denk jij erover na om na afronding van je mbo-opleiding (niveau 4) door te stromen naar het hbo? Overweeg je daarbij te kiezen voor de opleiding tot Leraar Basisonderwijs ofwel de Pabo? Je bent van harte welkom! Oriëntatietraject Er is een specifiek oriëntatietraject ontwikkeld voor mbo-studenten die willen gaan studeren in het hbo. Roc s en hogescholen in de regio werken samen om voor jou de doorstroom van het mbo naar het hbo goed te regelen. Het gaat hierbij om de roc s Da Vinci college in Dordrecht, Zadkine en Albeda in Rotterdam en het Mondriaan en ID-College in Den Haag en Zoetermeer. Zo worden er bijvoorbeeld op verscheidene locaties van INHolland lessen op het gebied van taal, rekenen/wiskunde en wereldoriënterende vakken verzorgd. De invulling van deze activiteiten kan per vestiging verschillen. Een mogelijkheid word je geboden om proeflessen te volgen. Deze lessen worden afgesloten met een toets. Deze toets is een goede voorbereiding op de belangrijkste toetsen in het eerste jaar. Hierdoor weet je hoeveel kennis en vaardigheden jij op een bepaald gebied in huis hebt en wat er van je wordt verwacht. Studiekeuze Adviescentrum Den Haag T: E: Studieadviescentrum Rotterdam T: E: Eenmaal gekozen voor de Pabo Als je kiest voor de Pabo bij Hogeschool INHolland heb je ook als ex-mbo er de gelegenheid om je gedurende het eerste jaar te bewijzen of je geschikt bent om de rest van je opleiding te versnellen. Je kunt dan de opleiding na je propedeuse versnellen, waarbij afstuderen binnen 3,5 jaar of zelfs 3 jaar tot de mogelijkheden behoort. Een en ander is sterk afhankelijk van je eigen inzet en persoonlijke kwaliteiten. Aan het begin van je opleiding krijg je specifieke informatie van je studieloopbaanbegeleider over wat je in het eerste jaar moet laten zien om voor versnelling van je opleiding in aanmerking te komen. Gedurende het eerste jaar wordt gericht aandacht besteed aan studievaardigheden en kennis op het gebied van taal, rekenen/wiskunde en wereldoriënterende vakken, zodat je een stevige basis hebt om de rest van je opleiding succesvol te kunnen afronden. Pabo-magazine 5

6 Studiekeuze Mannen gezocht! Naast dat de vrouwelijke studenten het erg leuk vinden dat er ook mannen op de Pabo zitten, staat het onderwijs ook te springen om mannen. Uit cijfers van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap blijkt dat 80% van de leerkrachten in het basisonderwijs vrouw is (Bron: Kerncijfers van het ministerie van OCW). Ook onderwijskundige Harry Janssen spreekt zich in het magazine Pulse Primair Onderwijs (2009) uit over de afwezigheid van mannen in het basisonderwijs: Hooguit twintig procent van de Pabo-studenten is man. Dat percentage moet omhoog. Veel mensen denken dat de Pabo een vrouwenopleiding is, maar is dat wel zo? Het klopt dat veel vrouwen de Pabo doen, maar dat betekent niet dat het niet interessant is voor mannen. Wat houdt mannen dan tegen om de Pabo te gaan doen? Het verouderde denkbeeld dat het een vrouwenopleiding is? Kleutergroepen? Carrièreperspectieven? Wat doet INHolland om de Pabo aantrekkelijk te maken voor jongens (maar zeker ook voor meisjes)? Leerkracht zijn is een uitdagend beroep. Elke dag is anders en je wordt geconfronteerd met complexe situaties. Daarnaast verrassen kinderen je altijd met vragen waar geen standaard antwoorden voor zijn. Jouw professionaliteit bepaalt welke keuzes je maakt en wat voor een leerkracht jij bent. Leerkracht zijn is een dynamisch, boeiend beroep. Als school en als leerkracht sta je met twee benen in de samenleving. De school zou een afspiegeling moeten zijn van deze samenleving. Momenteel is ongeveer vijftien procent van de voltijdstudenten van de Pabo s van INHolland Den Haag, Dordrecht en Rotterdam man. In de deeltijd ligt het percentage iets lager, aldus Hans Rader. De mogelijkheid om niet bij de allerjongste kinderen stage te lopen. Veel jongens zien op tegen het stagelopen in de kleutergroepen. Wil je dit echt niet dan regelt het praktijkbureau van de opleiding voor de betreffende periode een stageplaats voor je in groep 3-4. In je derde studiejaar kun je je specialiseren op het jongere of oudere kind. Kies je voor het oudere kind dan kun je ook ervaring opdoen in het vmbo. Zelf richting geven aan je studie. In het derde en vierde studiejaar specialiseer je je op die gebieden waar jouw interesse en jouw talenten liggen. Met name de minors Bewegingsonderwijs en Leraar voortgezet onderwijs zijn populair bij jongens. Naast het pedagogische aspect wordt er steeds meer gewerkt met evidence based werken, waarbij de onderzoeksmatige wijze van handelen centraal staat. Een nononsense benadering waarbij het werken is gebaseerd op de best beschikbare informatie over doelmatigheid en doeltreffendheid. Wat het carrièreperspectief betreft is er veel veranderd ten opzichte van vroeger. Vroeger ging je na de Pabo automatisch aan de slag als leerkracht. Nu is dat niet meer zo. Natuurlijk ben je na het afronden van de Pabo bevoegd om les te geven aan alle groepen van het basisonderwijs (inclusief het speciaal onderwijs), maar er zijn meer mogelijkheden: Je kunt bijvoorbeeld doorstuderen op het gebied van innovatie (Master Leren & Innoveren), leidinggeven (Master Instructional Leadership) en zorg (Master Special Educational Needs). De masteropleidingen zorgen ervoor dat je je binnen de basisschool kunt ontwikkelen en naast het leraarschap andere interessante taken kunt vervullen, bijvoorbeeld die van onderzoeker of van remedial teacher. Je kunt na de Pabo aan de slag in het voortgezet onderwijs; met name in het vmbo is er vraag naar Pabo-afgestudeerden, maar ook de onderbouw van de havo en het vwo behoort tot de mogelijkheden. Pabo-studenten worden namelijk breed opgeleid en hun kennis op het gebied van taal, rekenen, geschiedenis en aardrijkskunde is daar ook inzetbaar. Om er voor te zorgen dat je goed voorbereid bent, kun je in het derde jaar van de Pabo de minor Leerkracht voortgezet onderwijs volgen. Wil je nog een bevoegdheid halen dan kun je na deze minor verkort doorstuderen aan de tweedegraads lerarenopleiding. 6 Pabo-magazine

7 Wegwijs in het onderwijs De opleiding in het kort Wat kun je ermee worden? De opleiding Leraar Basisonderwijs leidt op tot Bachelor of Education. Na je afstuderen kun je direct aan de slag als leerkracht in het basisonderwijs. Je mag lesgeven aan alle groepen van het (speciaal) basisonderwijs. Naast een baan voor de klas kun je ook kiezen voor een beleidsfunctie bij een onderwijsbegeleidingsdienst of een functie in de sociale sector. Maar je kunt ook meer met je diploma, namelijk doorstuderen. Zo kun je bijvoorbeeld als je doorstudeert orthopedagoog worden of lesgeven in het voortgezet onderwijs. Verderop in dit magazine kun je meer lezen over de doorstroommogelijkheden. Onderwijsprogramma Het onderwijsprogramma is opgezet volgens het major-minormodel en bestaat uit drie onderdelen: de majorfase, de specialisatieminor en de differentiatieminor. Tijdens de majorfase ontwikkel je je zo breed mogelijk op pedagogisch en onderwijskundig gebied. Je doet onderzoek, ontwerpt zelf onderwijs en staat voor de klas om praktijkervaring op te doen. Tijdens de specialisatieminors doe je kennis op van alle vakgebieden waarin je straks onderwijs gaat verzorgen. Hierbij is met name de didactiek van de schoolvakken van belang. Dit houdt in dat je leert hoe je in deze vakken les kunt geven. Je krijgt dan onder andere vakken als taal, rekenen/wiskunde en wereldoriëntatie. Met de differentiatieminors, die je ook bij andere opleidingen binnen Hogeschool INHolland kunt volgen, kun je je studie verbreden of verdiepen. Je hebt dan de mogelijkheid om combinaties samen te stellen die aansluiten bij je persoonlijke interesses en ambities. Op pagina 14 t/m 23 kun je meer lezen over de verschillende uitstroomprofielen en de bijbehorende minors. Voor wie? Om toegelaten te worden tot de opleiding heb je een havo- of vwodiploma nodig (alle profielen zijn toelaatbaar). Ook een mbo-diploma (niveau 4) biedt toegang tot de opleiding. Ben je niet in het bezit van deze diploma s en 21 jaar of ouder, dan is een 21+ toets verplicht. Om toegelaten te worden tot het verkorte traject (deeltijd) dien je in het bezit te zijn van een bachelordiploma (hbo of wo). Wanneer je deze diploma s niet bezit, is het eventueel mogelijk om via een intake-assessment toch aan dit traject deel te nemen. Aan het assessment zijn wel kosten verbonden. Wanneer? De opleiding start ieder jaar in september, maar ook in februari wordt de mogelijkheid geboden om je aan te melden voor de opleiding. Er dienen dan wel voldoende aanmeldingen te zijn om de opleiding door te laten gaan. Deeltijd studeren Naast de avondvariant (twee avonden) kun je op sommige locaties ook een middag/avond-variant kiezen. Dat houdt in dat je al je colleges op één middag en avond (ongeveer van uur) volgt. Eventuele bijlessen en sommige minors (studiejaar 3 en 4) kunnen wel op andere dagen plaatsvinden. Toch naar het voortgezet onderwijs? Je hebt besloten om de opleiding tot Leraar Basisonderwijs te volgen, maar wat nu als je er tijdens je studie achterkomt dat het lesgeven aan oudere leerlingen jouw voorkeur heeft? Geen probleem. Door de opzet van het onderwijsprogramma is het mogelijk om gedurende de eerste twee jaar van je opleiding over te stappen naar een tweedegraadsopleiding. Deze opleiding leidt leraren op die bevoegd zijn om les te geven aan de onderbouw van het voortgezet onderwijs, het beroepsonderwijs en volwasseneneducatie. Op nl zie je welke opleidingen er allemaal worden aangeboden. Waar? De opleiding Leraar Basisonderwijs wordt aangeboden op de locaties in Den Haag, Dordrecht en Rotterdam. Op de pagina s 23 t/m 29 van dit magazine kun je meer lezen over de verschillende locaties. Studievorm Binnen onze opleiding zijn er verschillende mogelijkheden om te studeren. Afhankelijk van welke variant het beste bij jouw achtergrond past, kun je kiezen voor de voltijd of deeltijd (vierjarig traject en een verkort traject van twee jaar). Daarnaast kun je ook kiezen voor de DigiPabo. Met de DigiPabo volg je de Pabo (bijna) geheel op afstand. Pabo-magazine 7

8 Wegwijs in het onderwijs De Universitaire Pabo Kun je geen keuze maken tussen de Pabo en Pedagogiek? Dan doe je ze toch allebei! Op onze locatie in Den Haag is in september 2009 de Universitaire Pabo van start gegaan. theoretische achtergrond van de Pedagogiek en ga je in op de principes van statistiek. En dan ben je klaar Na deze vier jaar studeer je af met twee bachelordiploma s, namelijk de bachelor Leraar Basisonderwijs en de bachelor Pedagogiek. Je kunt dan voor de klas gaan staan, maar je kunt ook nog doorstuderen voor je master, bijvoorbeeld Onderwijspedagogiek of Orthopedagogiek. Maar waarom zou je de Universitaire Pabo gaan doen? Basisscholen hebben behoefte aan hoogopgeleide leerkrachten die naast lesgeven ook over academische onderzoeksvaardigheden beschikken. Leerkrachten met een academische achtergrond kunnen zelf complexere vraagstukken in de basisschool analyseren en indien nodig onderzoeken en zijn dus erg waardevol, aldus Gerben Stolte, studieloopbaanbegeleider Universitaire Pabo in Den Haag. Meer weten? Kijk op Voor wie is deze opleiding geschikt? De opleiding is bedoeld voor mensen met een vwo-diploma of een hbo-propedeuse. Daarnaast is het belangrijk dat je over lef, ambitie en doorzettingsvermogen beschikt. Je volgt twee studies dus dat vraagt nogal wat van je. Om deel te nemen vindt er eerst een intakegesprek plaats. Wat houdt de Universitaire Pabo in? Je volgt twee dagen in de week de Pabo bij INHolland Den Haag, twee dagen in de week studeer je Pedagogiek aan de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam en een dag in de week loop je stage op een basisschool. Op de Pabo staan de vakdidactiek van de basisschoolvakken en de praktijk centraal. Op de VU krijg je de Een meesterlijke combinatie tussen werken met kinderen en leren over kinderen! Nýnke Klop. Studenten hebben wat in te brengen! Ik ben nu tweedejaars en ben naast het student zijn ook nog lid van de School Medezeggenschaps Raad ofwel de SMR. In deze raad zijn zowel de directie, docenten als studenten vertegenwoordigd. Deze raad is voor mij als student de uitgelezen kans om het ook allemaal eens van de andere kant te bekijken. Zo krijg ik te maken met de begroting van de hele Pabo waarbij je moet controleren of alles wel klopt en zijn er altijd punten die je kunt inbrengen als student omdat wij soms toch ook tegen dingen aanlopen die misschien wel aan de docenten voorbij gaan. In de SMR kan ik aangeven wat wij (studenten) vinden en inbrengen wat wij graag zouden zien. Ik heb al een aantal dingen ingebracht en je ziet er toch veel van terug waar ze wat mee gedaan hebben omdat dit ook veel duidelijkheid geeft aan iedereen:student tot directie. Zo heb ik bijvoorbeeld ingebracht dat er meer hulp moest komen op de gang tijdens tentamens, mocht er iets fout gaan. Dit is meteen opgepakt. Er waren extra surveillanten om te helpen mochten er tentamens te weinig zijn of als er fouten in zaten. Het is ook zo dat ik meedenk met nieuwe ideeën en stappen in de toekomst van de school. Voor mij is dit zeer interessant omdat ik toch misschien directeur wil worden van een school en dan toch al in veel dingen inzicht heb gekregen daarbij moet je ook altijd vooruit denken. Dit is dus eigenlijk een manier om met je studie alvast de diepte in te gaan in dingen die je in de toekomst wel vaker zult meemaken. Het allermooiste is nog dat ze om je mening vragen. De SMR leden luisteren altijd naar elkaar en ze staan altijd open voor vragen, dit mag natuurlijk ook aan de directie met wie je vergadert. Arco Tempelaar, tweedejaarsstudent Dordrecht (voltijd) 8 Pabo-magazine

9 Talent gezocht! Ben jij ambitieus, leergierig, creatief en ondernemend? En reikt jouw ambitie verder dan het lesgeven aan kinderen? Dan is INHolland Honours wat voor jou! Op 1 januari 2009 is in Den Haag INHolland Honours van start gegaan. Dit is een extra programma voor talentvolle studenten van alle locaties van Hogeschool INHolland die meer willen en kunnen. De eerste anderhalf jaar volg je, samen met studenten van andere opleidingen van INHolland, een pre- Honours Programme. Dit loopt naast het reguliere onderwijsprogramma. Tijdens deze anderhalf jaar werk je aan verschillende opdrachten, maak je een excellentieportfolio, volg je (gast)colleges en neem je deel aan workshops. Een voorbeeld van een opdracht is bijvoorbeeld het maken van een bijlage voor een krant of het organiseren van een studiereis naar een partneruniversiteit. Daarnaast worden de studenten gecoacht. Tijdens coaching staat bewustwording en reflectie centraal met als doel onderliggende (denk)- patronen te leren kennen om hiermee verandering in gang te kunnen zetten, aldus Gabrielle Rademakers, coach bij INHolland Honours. Na deze anderhalf jaar kun je solliciteren naar een plek binnen een Honours Programme van je eigen opleiding. Voor de Pabo is dit het Honours Programme Excellentie in educatie, zorg en welzijn. Dit honoursprogramma duurt twee jaar en bestaat uit een minor en masterclasses op het gebied van onderzoek, leiderschap en creativiteit. Daarnaast staat de stage en het afstuderen ook in het teken van het honoursprogramma. Als je het honoursprogramma hebt doorlopen dan studeer je af met een honoursdegree. Dit is een aantekening op je diploma en staat voor de 40 extra Ec s die je tijdens je studie hebt behaald. Hiermee vergroot je je carrièreperspectieven binnen het basisonderwijs. Heb je de masterclass Onderzoek gedaan en heb je daarnaast je stage en afstuderen bij een onderzoeksinstelling volbracht? Dan krijg je direct toegang tot een universitaire master. Wil je op de hoogte gehouden worden over INHolland Honours, meld je dan aan op honours of heb je specifieke vragen, mail dan Opstapcursus rekenen en taal Kun jij al handig rekenen? En weet je nog hoe je een zin moet ontleden? Als toekomstige juf of meester moet je goed kunnen rekenen en moet je foutloos kunnen spellen en schrijven. Om goed voorbereid aan de pabo te beginnen is het mogelijk om voorafgaand aan het studiejaar de opstapcursus rekenen en taal te volgen. De cursus bereidt je voor op de vakken eigenvaardigheid Nederlands en eigenvaardigheid rekenen/wiskunde. Deze vakken vormen een belangrijke basis voor je opleiding en het beroep van leerkracht. De opstapcursus is gratis en vindt plaats op de locaties in Den Haag, Dordrecht en Rotterdam. Meer informatie vind je op de website www. INHolland.nl bij Leraar Basisonderwijs Den Haag, Dordrecht of Rotterdam. Dit zeiden (aanstaande) studenten over de opstapcursus: In een korte tijd heb ik goed inzicht gekregen in de inhoud van de lesstof. De doelen die ik voor de cursus had, zijn behaald. Ik wilde vooral weten wat ik kan verwachten, zodat ik daarmee aan de slag kan. Ik heb nu een duidelijker beeld gekregen van de vakken rekenen en taal. Ik heb meer inzicht gekregen in mijn eigen niveau. Ik heb mijn doelen behaald en weet nu waar ik aan moet werken en wat ik wel redelijk weet. Daarnaast heb ik een nieuwe manier geleerd om handig en snel te rekenen. Pabo-magazine 9

10 Stage lopen in het basisonderwijs Vanaf het eerste studiejaar doe je direct praktijkervaring op in de basisschool. Een studiejaar is opgedeeld in twee semesters, waarin telkens een bepaalde leeftijdsgroep centraal staat (groep 1 t/m 3 of groep 4 t/m 8). In het derde studiejaar krijg je de mogelijkheid om ervaring op te doen in het speciaal basisonderwijs of het vmbo. Binnen de opleiding is het onderwijs afgestemd op het praktijkleren. De opgedane theorie breng je hierdoor direct in de praktijk. Je kunt praktijkervaring opdoen op christelijke, rooms-katholieke, openbare en islamitische scholen. Op iedere locatie is een praktijkbureau aanwezig. De medewerkers van het praktijkbureau zorgen ervoor dat voor alle studenten een praktijkplaats wordt gevonden. Stagebegeleiding In de stage wordt er nauw samengewerkt met het basisonderwijs in de regio. Zo zijn er bijvoorbeeld samenwerkingsovereenkomsten gesloten met verschillende christelijke en katholieke schoolbesturen. Om ervoor te zorgen dat je goed begeleid wordt in je stage, wordt er gewerkt met een speciaal begeleidingsproces. Verschillende mensen spelen een rol binnen dit begeleidingsproces. De twee belangrijkste zijn de bovenschoolse coach die de schakel vormt tussen de opleiding en de praktijk en de praktijkbegeleider van de stageschool die de student in de groep begeleidt. De bovenschoolse coach is vanuit de opleiding verantwoordelijk voor de begeleiding van de student. Daarnaast kan ook de praktijkbegeleider rekenen op een stuk begeleiding/coaching. Bijvoorbeeld als er vragen zijn ten aanzien van de begeleiding van de student of wanneer er onduidelijkheid is over zaken om de taak van praktijkbegeleider nog beter te kunnen uitoefenen. De praktijkbegeleider begeleidt de student in de stageklas. Zo zie je dat de cirkel student, praktijkbegeleider en bovenschoolse coach ook nauw op elkaar aansluit. Ervaring opdoen in de praktijk Bovenschoolse coach Margreet Verdoes is, samen met Bram Lambrechts, bovenschoolse coach bij PCPO Duin- en Bollenstreek Als bovenschoolse coach bezoek ik een aantal keer per jaar de stageplek van de student en woon ik een gedeelte van de les bij. Ik vind het belangrijk dat de student zich op eigen wijze kan blijven ontwikkelen in de praktijk, gerelateerd aan vaardigheden en competenties die er op dat moment toe doen. Als bovenschoolse coach bewaak ik samen met de student dat proces, stuur bij indien nodig en daag de student uit om de volgende stap in zijn/haar ontwikkeling te gaan maken. Stagebegeleider Marianne Brouwer, stagebegeleider van groep 3/4 bij de Ireneschool in Noordwijkerhout Als praktijkbegeleider bereid ik me goed voor op de komst van de stagiaire. Ik zorg er bijvoorbeeld voor dat alles elke keer goed geregeld is voor de stagedag, zo kan ik van de stagiaire ook verwachten dat hij/zij alles goed regelt. Gedurende de dag geef ik de stagiaire vaak feedback in de vorm van tips, daarnaast vind ik het ook belangrijk om te benoemen wat de stagiaire goed deed. Dit heeft een positief effect op de ontwikkeling van de stagiaire. Stagiaire Nelie de Ridder stagiaire groep 3/4 De begeleiders zijn ervaringsdeskundigen waar ik veel van leer, zij zijn zelf ook student geweest en kunnen zich vaak goed in mij verplaatsen. Als ik mijn afspraken na kom en mij inzet, dan word ik gewaardeerd door mijn praktijkbegeleidster en steeds meer betrokken in de klas. Hoe langer ik stage loop in een klas hoe meer de kinderen zich aan mij gaan hechten, en hoe leuker ik het ga vinden! Tijdens een afscheid zongen twee leerlingen voor mij: Wij weten dat er heel veel staasje juffen zijn. Elke keer weer een ander. Jij bent de liefste van allemaal, ga dus niet weg, want we houden van jou. Leerlingen groep 3/4 We hebben geleerd van de juf dat koppig zijn helemaal niet goed is. Je kan daardoor je vriendjes en vriendinnetje kwijt raken. Net als het visje uit het boek De mooiste vis van de zee. Leuk dat we twee juffen hebben op maandag en dinsdag. 10 Pabo-magazine

11 Studeren in het buitenland? De wereld is internationaal georiënteerd en het onderwijs daarmee dus ook. In het opleidingsprogramma komen steeds meer internationale aspecten terug in de verschillende thema s. Ook zijn er mogelijkheden om internationale ervaring op te doen. Zo is het mogelijk om een deel van het onderwijs in het buitenland te volgen en om praktijkervaring op te doen in het buitenland. Studie in het buitenland In het derde jaar van je studie is het mogelijk om te studeren op een hogeschool in het buitenland. Je kunt gedurende een halfjaar studeren in bijvoorbeeld België, Oostenrijk, Zweden, Duitsland, Frankrijk, Tsjechië, Hongarije, Polen en Turkije. De grenzen over Praktijkervaring in het buitenland In het laatste jaar van je opleiding kun je er voor kiezen om drie maanden praktijkervaring op te doen in Suriname of op de Nederlandse Antillen. De voorwaarde die aan het stagelopen in het buitenland wordt gesteld, is dat er Nederlands wordt gesproken op de praktijkschool. Een half jaar studeren in Brussel Afgelopen studiejaar heb ik van februari tot en met juni op de Erasmus Hogeschool in Brussel gestudeerd. Samen met nog twee andere Nederlandse studenten ben ik terecht gekomen in een klas van ongeveer 16 Belgische meiden. Zij zitten in het tweede jaar van de opleiding Leraar Lager Onderwijs. De lerarenopleiding in België duurt drie jaar. Het stagelopen gaat hier anders in zijn werk. Eerst ga je twee dagen op observatiestage. In de klas waar je stage gaat lopen, ga je kijken naar de manier van lesgeven. Ook ga je kijken naar het werk van de kinderen en overleg je met je mentor welke lessen je gaat geven. Dan ga je alle lesvoorbereidingen maken en inleveren bij je mentor. Nu maar wachten of ze goedgekeurd worden. Dan ga je in één keer acht dagen stage lopen en al je lessen uitvoeren. In het Belgische onderwijs wordt altijd rond een thema gewerkt en er wordt veel minder gebruik gemaakt van methodes. Alle lessen wereldoriëntatie (geschiedenis, aardrijkskunde, biologie en verkeer) heb ik helemaal zelf moeten ontwerpen. Dit was een erg leerzame ervaring. Een half jaar in het buitenland is echt heel leuk en ik raad iedereen aan om het te gaan doen! Kitty Klop, derdejaarsstudent (voltijd) Je horizon verbreden? Ga dan mee met een studiereis van de Pabo! om te zien hoe daar onderwijs gegeven wordt om kennis te maken met de lokale bevolking om de cultuur en tradities van het land te leren kennen We hebben studiereizen naar: België Ervaringsgericht onderwijs Israël Religie, cultuur en conflict Marokko Ervaren en ordenen van cultuurverschillen Suriname Oriëntatie op het land van herkomst van Surinaamse Nederlanders Zweden Onderwijs op een brede school Pabo-magazine 11

12 De grenzen over Onderwijs over de grens Afstudeerstage in Suriname Twee maanden geleden zat ik er nog, in het heerlijke, warme en mooie Suriname.. Ik heb daar in Paramaribo drie maanden mijn LIO-stage gelopen, op een basisschool in groep 5. Drie dagen in de week stond ik van uur tot uur zelfstandig voor de klas. Ik had een lieve groep kinderen, die zo n witte juf maar wat interessant vonden! Met grote, donkere oogjes zaten ze me dan ook aan te kijken, toen ik als blanke met blond haar, de eerste dag de klas binnen stapte. Ieder jaar organiseert de Pabo studiereizen naar verschillende landen. Zo ook naar Zweden. Een reisverslag van John van Vliet, reisbegeleider en tevens Pabo-docent. Het was in het begin wel even wennen aan de andere manier van lesgeven. Alle lessen worden er klassikaal aangeboden en de leerkrachten konden behoorlijk streng zijn. Maar hierdoor leer je zeker wat orde houden is, iets wat natuurlijk erg belangrijk is voor een aankomend leerkracht. De lesmaterialen zijn wel een stuk schaarser dan bij ons, hierdoor leer je roeien met de riemen die je hebt, wat ook wel eens goed is. Een methode met handleiding is gewoon aanwezig, dus het lesgeven ging mij verder prima af. Je leert veel over de Surinaamse cultuur en je kunt zowel de kinderen als de leerkrachten ook zeker veel over onze cultuur leren, wat voldoening geeft. Voor veel Nederlandse scholen is het Zweedse onderwijs een goed voorbeeld. Daarom organiseert de Pabo elk jaar een studiereis naar dat land om zelf als student te ontdekken wat de Zweedse scholen te bieden hebben. In Zweden zijn de scholen al wat langer dan in Nederland gewend aan de situatie dat beide ouders werken. De kinderen kunnen (niet moeten!) veel tijd op school doorbrengen met een mix van leren, spelen, rusten, eten, sporten, dansen enzovoort. Veel scholen zijn daar Brede Scholen. Ze organiseren opvang, ontbijt en lunch en allerlei vrijetijdsactiviteiten voor de kinderen. Officieel is een Brede School, ook in Nederland, een netwerk van voorzieningen met onderwijs, zorg, opvang, sport en cultuur. Maar er is meer te vinden in het Zweedse onderwijssysteem: passend onderwijs, ontwikkelingsgericht onderwijs, één school voor leerlingen tot zestien jaar, Engels sprekende kinderen, interessante leerkrachten, boeiende pabo-studenten en natuurlijk veel ruimte. In Nederland zijn de Brede Scholen eerst in de grote steden ontstaan. Daar gingen scholen al snel samenwerken met andere organisaties om de kinderen goede ontwikkelingskansen te bieden. Nu zijn er in Nederland al meer dan duizend Brede Scholen, vaak in zogenaamde multifunctionele accommodaties. Al meer dan vijf jaar vliegen we met ongeveer 25 studenten en leerkrachten naar Göteborg en bussen dan naar Borås. We hebben daar een leuk jeugdhotel en krijgen er college op de We hebben daar een leuk jeugdhotel en krijgen er college op de Pabo. Pabo (Hogskolan), bezoeken het Navet Science Centre en diverse scholen. We oriënteren ons op een buitenlandse stage in Borås en genieten van het stadje, de bossen en vaak van veel sneeuw (in januari!). Deze reis blijkt vooral vijf gezellige dagen te bieden. De deelnemers komen dan ook overal vandaan: uit alle INHolland locaties, uit vol- en deeltijd, van alle leerjaren en ze zijn zowel student, leerkracht als docent. Om met de woorden van een ex-deelneemster te spreken: Ik heb inspiratie opgedaan voor mijn hele verdere onderwijsleven; een reis om nooit te vergeten. Mijn juf was van Javaanse afkomst en was erg aardig. Ze heeft me zelfs uitgenodigd om bij haar thuis te komen eten, waarbij ze haar hele familie had uitgenodigd en flink gekookt had. Want eten, dat kunnen die Surinamers wel! Mijn ouders zijn ook nog twee weken langs gekomen en met hen heb ik verschillende trips naar het binnenland (de jungle) gemaakt. Hier tref je een ontzettend mooie, groene natuur, met veel flora en fauna aan. Ik heb geslingerd aan kabelbanen, gedoucht onder een waterval, verschillende dorpen bezocht en in een hangmat geslapen. Kortom, een totaal nieuwe stage-ervaring, een mooie cultuur en natuur, lekker eten, warm weer, nieuwe mensen ontmoeten en uitgaan onder het genot van reggaemuziek, wie wil nou niet zo n heerlijk leventje een keer meemaken? Ik ben in ieder geval ontzettend blij dat ik deze ervaring erbij heb. Ik had het voor geen goud willen missen! Fleur Veldhuis Vierdejaarsstudent (voltijd) 12 Pabo-magazine

13 Hoe komt jouw toekomst eruit te zien? Iedereen weet dat je met de Pabo leerkracht in het basisonderwijs wordt. Maar het basisonderwijs is divers, net als de maatschappij. Daarnaast heeft iedere student zo zijn eigen interesses, talenten en voorkeuren. Om ervoor te zorgen dat jij jouw talenten verder kunt ontwikkelen en straks goed voorbereid voor de klas staat, kun je zelf meedenken over hoe jouw opleiding eruit komt te zien. De eerste twee jaar van de opleiding staan vast, maar vanaf het derde studiejaar kun je voor een gedeelte zelf bepalen met wat voor een pakket aan kwaliteiten jij straks afstudeert. Je hebt verschillende keuzes. Dit maakt dat er ook meer perspectieven zijn. Van startbekwaam naar excellent Peuter of puber? Met je Pabo-diploma ben je bevoegd om aan alle groepen in het basisonderwijs les te geven. Tijdens de eerste twee studiejaren loop je daarom stage in zoveel mogelijk verschillende groepen (groep 1 t/m 8). Je kunt zo ontdekken welke groepen jij het leukst vindt om les aan te geven. Aan het eind van het tweede studiejaar maak je een keuze voor het jongere kind (2 8 jaar) of het oudere kind (8 14 jaar). De laatste twee jaar van je opleiding verdiep je je dan in deze leeftijdsgroep en loop je je stages in de bijbehorende groepen (bij de verkorte deeltijd maak je je keuze voor het jongere of het oudere kind aan het eind van het eerste studiejaar). Waarom kies je voor het jongere kind en waarom voor het oudere kind? Dit is wat huidige studenten erover zeiden: Mijn beste argument voor het kiezen voor het oudere kind is dat de kinderen al wat meer zelfstandigheid hebben, ze krijgen ruimte om zelf initiatief te tonen en moeten zelf oplossingen bedenken. Philip van den Eijkel Ik heb gekozen voor het jonge kind, omdat zij geweldig leuke wezens zijn waar ik enorm van geniet! Sanne Egberts Dat jongere kinderen spontaan, leergierig en leuk zijn! Ze nemen nog veel van je aan en komen nog gezellig knuffelen. Ook maken ze leuke opmerkingen en zijn ze soms slimmer dan dat wij denken. Maaike van den Eijnden Ik heb gekozen voor het oudere kind, omdat je daar goede gesprekken mee kunt voeren en ze van die leuke/lastige vragen kunnen stellen waar je even over na moet denken of zelf ook geen antwoord op weet. Met deze kinderen kun je echt een band opbouwen! Rosanna Lips Uitstroomprofielen Het onderwijs is nauw verbonden met de huidige maatschappij. Slaan we een krant open dan lezen we over management, grootstedelijke problematiek (problemen in de grote steden), leerlingenzorg, onderwijsvernieuwing, taal en rekenen, internationalisering en noem zo maar op. De leerlingen in het basisonderwijs zijn een afspiegeling van de maatschappij. Om ervoor te zorgen dat jij straks goed voorbereid voor de klas staat kun je je binnen de opleiding verdiepen in een van deze gebieden. De gebieden zijn onderverdeeld in de uitstroomprofielen: Onderwijskundig leiderschap, Grootstedelijk onderwijs, Leerlingenzorg, Onderwijsvernieuwing, Vakgericht, Internationaal/verbredend en Doorstroom. Zo kun je een beeld krijgen van hoe jouw toekomst eruit kan komen te zien. Uiteraard zijn het mogelijk heden en kun je altijd beslissen om eerst te gaan werken en misschien later door te studeren. Minors Tijdens de Pabo ontwikkel je je tot een startbekwame leerkracht. Doordat je een keuze hebt uit verschillende minors kun je je eigen talenten verder ontwikkelen. Je geeft richting aan jouw eigen opleiding. Ieder uitstroom profiel kent zijn eigen minors. Deze minors kunnen alvast een voorbereiding zijn op een eventuele vervolgstudie. Doorstuderen Na het behalen van je Pabo-diploma ben je startbekwaam en kun je aan de slag. Maar je kunt ook doorstuderen en je ontwikkelen tot excellente leerkracht. Zo kun je bijvoorbeeld met aanvullend onderwijs les geven op een middelbare school. Een van de vele mogelijkheden. Een toelichting op deze uitstroomprofielen, en dus de minors en de vervolgstudies vind je op de pagina s 14 t/m 23. Met deze uitstroomprofielen kunnen we beter inspelen op de specifieke wensen en kwaliteiten van de studenten, maar ook op de wensen vanuit het basisonderwijs. Zo studeert elke student af met een eigen pakket aan kwaliteiten, aldus Hans Rader. Pabo-magazine 13

14 Uitstroomprofiel Onderwijskundig leiderschap Intro Leidinggeven op een basisschool is een complexe taak; je hebt als bouwcoördinator of schoolleider niet alleen te maken met een organisatie die voortdurend in verandering is, ook de samenleving stelt eisen aan de school en daarmee aan de leidinggevende. Je geeft niet alleen leiding aan de school als organisatie, maar ook aan processen van onderwijsvernieuwing. Een organisatie aansturen zou je een managementtaak kunnen noemen, het aansturen van de onderwijsontwikkeling vraagt echter om onderwijskundig leiderschap. Vandaar dit uitstroomprofiel met de minor Onderwijskundig leiderschap. Na je afstuderen kun je op dit gebied een post-hbo opleiding volgen of de master Instructional Leadership. Onderwijskundig leiderschap op de Pabo Het Sectorbestuur Onderwijsmarkt (SBO) gaf in mei 2008 Jong leiderschapstalent uit, over de minor Onderwijskundig leiderschap op de Pabo: Modellen en rollen Tijdens de minor maken derde- en vierdejaarsstudenten kennis met de vier managementmodellen en de acht rollen van een (school)leider. Als coördinator, controleur, mentor en motivator is de schoolleider vooral intern gericht. Als innovator, bemiddelaar, producent en bestuurder is hij of zij meer naar buiten gericht, op klanten en omgeving. Met name dit complete beeld dat wordt geschetst, maakt de complexe werkelijkheid van de schoolleider inzichtelijk. Voor de ene student reden om ambities in de richting van leiderschap nog voor zich uit te schuiven, voor de andere een extra motivatie om de opleiding af te maken omdat het beroepsperspectief breder is dan verwacht. Onderwijskundig leiderschap in de praktijk Studenten gaan met kijkwijzers het werkveld in om na te gaan hoe een bepaald model op hun (basis)school functioneert. Ze raken in gesprek met directeuren en coördinatoren, lezen schoolplannen en wonen vergaderingen bij. Daarnaast werken ze op de opleiding aan casussen waarbij ze gericht werken aan hun communicatie- en samenwerkingscompetenties. In een team van zes personen werken ze aan projectmanagement, verandermanagement en integraal personeelsbeleid. Bovendien wordt de theorie afgewisseld met veel oefeningen, variërend van het ordenen van post tot een onderhandelingsspel. 14 Pabo-magazine Digitaal De minor wordt ook digitaal aangeboden voor studenten van de DigiPabo. Margreet Bos, docent minor Onderwijskundig leiderschap Kijk voor meer informatie op Tijdens de minor maakte ik kennis met de complexe taak waar een schoolleider of een bouwcoördinator voor staat en ontwikkelde ik vaardigheden die van groot belang zijn bij het schoolleiderschap. Aan de hand van verschillende opdrachten alsmede twee casussen onderzocht ik in de praktijk waar het om gaat bij de school als organisatie. Dit verlangde een bepaalde attitude: de juiste vragen stellen, weten waar je moet zijn, zaken met elkaar kunnen verbinden en kritisch durven zijn. Ik bekwaamde me in verschillende competenties zoals zelfreflectie, samenwerking, planmatig werken en verandermanagement. Een schoolleider geeft immers niet alleen leiding aan de school als organisatie, maar ook aan processen van onderwijsvernieuwing. Isette Reuder, digi-student Singapore Leiding geven in het onderwijs Straks ben je leerkracht, maar je vindt het misschien ook leuk om leiding te geven. Na het behalen van je diploma Leraar basisonderwijs zijn er mogelijkheden om je verder te ontwikkelen tot bijvoorbeeld coördinator of schoolleider. Hogeschool INHolland heeft zich samen met vier andere hogescholen verenigd in Penta Nova, een samenwerkingsverband dat managementopleidingen aanbiedt. Je kunt er bijvoorbeeld de master Instructional Leadership volgen. In deze tweejarige deeltijdopleiding staat dagelijks leidinggeven aan het onderwijsproces centraal. Daarnaast is een kenmerkend uitgangspunt spiritueel/moreel leiderschap. Uiteraard zijn ook theorie- en praktijkonderzoek erg belangrijk. Maar voordat je aan de master kunt beginnen moet je wel wat ervaring hebben op het gebied van leidinggeven, bijvoorbeeld als schoolleider of manager. Je kunt ook eerst de opleiding Basisvaardigheden onderwijsmanagement of de Opleiding tot directeur in het primair onderwijs volgen. Met deze opleidingen (en een leidinggevende functie) heb je de mogelijkheid om in te stromen in de master.

15 Intro De grote steden zijn de laatste decennia steeds kleurrijker geworden en dat geldt vooral voor wijken en buurten in de binnenstad. Dit multiculturele karakter vind je terug in de basisscholen in deze binnensteden en dat is de situatie waarmee leerkrachten van nu moeten kunnen omgaan. Onder het uitstroomprofiel Grootstedelijk Onderwijs vallen de minors NT2, Voor- en vroegschoolse educatie (VVE), Brede school en School in de stad, alle onderwerpen die hierbij van groot belang zijn. Grootstedelijk onderwijs Oriëntatie op NT2-specialist, voor de leerkracht die niet gelooft in wonderen Het basisonderwijs in de Randstad heeft te maken met kinderen voor wie het Nederlands niet de moedertaal is. Zij moeten nog Nederlands leren, terwijl deze taal al wordt gebruikt als onderwijstaal. Geen wonder dat veel kinderen niet precies begrijpen wat de leerkracht zegt, of wat er in het boek staat. Geen wonder, dat ze van het onderwijs minder oppikken dan je op grond van hun intelligentie zou verwachten. Geen wonder ook, dat deze kinderen soms hun interesse en hun moed verliezen als we de zaken op zijn beloop zouden laten. Maar dat hoeven we niet te laten gebeuren! Voor deze leerlingen zijn leerkrachten nodig die in hen geloven en hoge verwachtingen van hen hebben. In de differentiatieminor Oriëntatie op NT2- specialist gaan we in op het proces van taalverwerving: hoe leren kinderen het Nederlands als tweede taal? Wat moeten zij ervoor doen, welke leerstrategieën moeten zij gebruiken? En vooral: wat kunnen wij daar als leerkracht aan doen en welke aanpak levert het beste resultaat? Je komt op die manier veel te weten over anderstalige kinderen, over hun culturele achtergronden en over je eigen taal. Je gaat de diepte in, maar steeds blijft de praktijk het vertrekpunt voor het zoeken naar oplossingen. Centraal staat hoe je in een klas met veel anderstalige kinderen goed en betekenisvol onderwijs kunt geven. Onderwijs van taal. En onderwijs in taal in de breedste zin van het woord. Bij alle vakken gebruik je immers Nederlands als voertaal. Dat probeer je allemaal uit in je lesactiviteiten van alle dag en in het onderzoeksdeel van de minor. Aan het eind van de minor maken we de balans op. Vaak vertellen studenten dan dat anderstalige leerlingen die al hadden afgehaakt, ineens opveren, hun vinger opsteken, gaan meepraten, initiatief nemen en beter gaan scoren bij opdrachten en toetsen. Wat een verandering! Hoe komt dat? Is er een wonder gebeurd? Welnee, deze kinderen kregen goed op hen afgestemd onderwijs. Als je als student op deze manier deskundig bent geworden op het gebied van NT2-onderwijs, houdt dat in dat je ook je (toekomstige) collega s op dat terrein kunt adviseren. En dan gaan er nog heel veel kinderen meer van je kennis meeprofiteren! Hanneke Pot, docent minor Oriëntatie op NT2-specialist. Boeiend, leerzaam en praktijkgericht! Minor NT2, daar kom je een stuk verder mee Najat El Yandouzi, vierdejaars (deeltijd) Ik heb ontzettend veel geleerd in de minor NT2. Ik weet nu hoe ik kinderen met het Nederlands als tweede taal kan helpen en in de praktijk heb ik enorm veel aan de informatie uit de minor gehad! Deborah Muys, student (voltijd) Een antwoord op mijn vragen Acht jaar geleden begon ik als onderwijsassistent bij de kleuters in het basisonderwijs. De school kreeg steeds meer tweede taalleerders binnen. Ik kreeg in mijn tweede werkjaar dan ook de taak om NT2-groepjes te gaan begeleiden. Dit deed ik buiten de groep en met een speciaal NT2-programma. Maar na een aantal jaar besloot de school met deze activiteiten te stoppen en moest het tweede taalleren in de klas plaatsvinden en zonder programma. Ik had geen idee hoe ik het NT2-onderwijs in de klas zou moeten toepassen. Doordat mijn werk wegbezuinigd was ben ik de Pabo gaan doen. En nu in mijn derde jaar heb ik bewust gekozen voor de minor Oriëntatie op NT2-specialist. Ik hoopte op antwoord op al mijn vragen die ik in de loop der jaren opgebouwd had. Die heb ik gekregen Ik ben bewust gemaakt van de vele mogelijkheden die je voor NT2-leerders binnen een klas zou kunnen doen. Ik besefte pas hoeveel effect dat had door de begeleiding van mijn dossierkind. Ik heb haar een half jaar nauw mogen volgen en begeleiden. Ik had deze leerling uitgekozen omdat ze eigenlijk altijd voor zich uit staarde en vrijwel niet meedeed met de lessen. Nu is het al zover dat de leerling zelf met vragen komt omdat ze iets wil weten. Haar Nederlands is ontzettend vooruit gegaan. Door de minor heb ik ingezien dat je met kleine aanpassingen heel veel voor T2-leerders in je eigen klas kunt doen. De minor NT2 zou geen keuzeonderdeel, maar een verplicht vak moeten zijn op de Pabo! Peggy Moerman, derdejaarsstudent (deeltijd) Pabo-magazine 15

16 Uitstroomprofiel Leerlingenzorg Intro Niet alle kinderen zijn in staat om de reguliere basisschool te volgen, bijvoorbeeld omdat ze problemen hebben met leren, problemen hebben met gedrag of omdat zij op grond van andere redenen meer ondersteuning en begeleiding nodig hebben. Deze kinderen kunnen terecht op een school in het speciaal (basis)onderwijs. Hier krijgen de kinderen meer persoonlijke begeleiding. Onder het uitstroomprofiel Leerlingenzorg valt de minor S(B)O Leerkracht. Na je afstuderen kun je de master Special Educational Needs volgen. Minor S(B)O Leerkracht Als leerkracht in het speciaal onderwijs moet je veel weten over het bieden van kansen en mogelijkheden aan dit type leerlingen en wat dat vervolgens betekent voor hun leerproces. Ook in het reguliere basisonderwijs kom je steeds meer kinderen met extra onderwijsbehoeftes tegen, o.a. rugzakleerlingen. Een rugzakleerling is een leerling die wel persoonlijke begeleiding nodig heeft, maar toch op een gewone basisschool mag blijven. De ontwikkelingen op het vlak van Passend Onderwijs (red. dat ieder kind onderwijs krijgt dat aansluit bij zijn of haar mogelijkheden en talenten, bron: doen vermoeden dat het aantal zorgleerlingen in het reguliere basisonderwijs de komende jaren zal stijgen. Tijdens de opleiding krijg je vakken op het gebied van speciale leerlingenzorg, maar als je wilt kun je je ook verdiepen in dit onderwerp. Je kunt dan de minor S(B)O Leerkracht volgen. In deze minor krijg je als opdracht om een beeld van een kind te maken. Hiermee ga je aan de slag op je stageschool (in het speciaal basisonderwijs). Je geeft al je aandacht aan het wezenlijk leren kennen van een leerling, vanuit alle oogpunten. Leren kijken en waarnemen is heel belangrijk in dit type onderwijs. Vaak is het beeld van kinderen onvolledig, onscherp. In deze opdracht verzamel je gegevens van het kind om dit beeld aan te scherpen en volledig te maken. In de eerste plaats met behulp van de leerling zelf, maar je verzamelt ook de waarnemingen en visie van de ouders, de leerkracht en een zorgspecialist. Je maakt dus ook een studie van de onderwijsleeromgeving en het systeem van de zorg. Daarnaast leer je hoe je al deze gegevens moet vertalen naar de praktijk. Studenten die de minor gevolgd hebben, noemen steeds unaniem en ongevraagd bij de evaluatie dat eigenlijk alle studenten deze minor zouden moeten kunnen volgen, zij ervaren de minor ook als een uitermate waardevolle toerusting wanneer zij toch in het reguliere basisonderwijs willen gaan werken. De minor is ook een goede voorbereiding op de master Special Educational Needs, die je na het behalen van je Pabo-diploma kunt volgen. Koosje Nieuwstraten, docent minor S(B)O Leerkracht Naar het speciaal basisonderwijs Het speciaal onderwijs is verdeeld in vier clusters: op cluster 1-scholen zitten kinderen met een visuele beperking, op cluster 2-scholen zitten dove of slechthorende kinderen en kinderen met ernstige spraakproblemen, op cluster 3-scholen zitten kinderen met een verstandelijke of lichamelijke beperking of langdurig zieke kinderen of kinderen met epilepsie en op cluster 4-scholen zitten zeer moeilijk opvoedbare kinderen en langdurig psychisch zieke kinderen. Bron: Omdat ik sinds het begin van het schooljaar een dag in de week werkte op een school voor speciaal onderwijs (cluster 4) werd mij geadviseerd om de SBO-minor te gaan volgen. Ik heb als vooropleiding de SPH gedaan en vroeg mij in eerste instantie af wat de minor voor bijdrage zou kunnen leveren aan mijn ontwikkeling. Al snel kwam ik tot de ontdekking dat er binnen de minor vooral de mogelijkheid was om mijzelf te ontwikkelen. Naast de colleges waarbij er verdieping werd aangeboden, was er veel ruimte voor eigen leervragen, zowel tijdens de colleges als in de opdracht. Het was leuk om de diepgang in te gaan met betrekking tot problemen die kinderen kunnen ondervinden op school. Aan de hand van videobeelden over Martine Delfos en Feuerstein (zeer bekenden op het gebied van probleemgedrag bij kinderen) werd mijn visie op problemen vooral gericht op wat kinderen WEL kunnen en wat je er WEL uit kan halen. Er werd tijdens de minor aandacht besteed aan zowel gedragsproblemen als leerproblemen. Er waren actieve werkvormen, hoorcolleges, externe deskundigen kwamen op bezoek en er was ruimte voor zelfreflectie. De minor heeft bijgedragen aan mijn visie op kinderen met problemen. Ik ben inmiddels afgestudeerd. Ondanks dat ik wel aan het werk kon op de school voor speciaal onderwijs heb ik ervoor gekozen om mijn inmiddels verworven competenties in te zetten op een reguliere basisschool. Juist omdat de zorgkinderen nu veel meer binnen de school blijven is verdieping in de problematiek van belang. Ilona van der Kaaij, afgestudeerd (deeltijd) 16 Pabo-magazine

17 Verhaal van het kind Direct na de Pabo heb ik gekozen voor de eenjarige voltijdmaster Special Educational Needs in de richting Leerproblemen/Remedial Teaching. Op de Pabo kwam ik erachter dat kinderen met leerproblemen het meest gebaat zijn bij een deskundige aanpak. Dit zette mij ertoe om aanvullend voor een verdiepende opleiding te kiezen. In alles wat je leert, wordt er in eerste instantie uitgegaan van mogelijkheden van kinderen in plaats van hetgeen ze (nog) niet kunnen. Daarbij is er veel aandacht voor het lezen van interessante vakliteratuur. Dit jaar heb ik zeven modules gevolgd. Deze zijn gericht op het bieden van rekenhulp, lees- en spellingsproblemen, NT2 (het lesgeven aan kinderen die het Nederlands niet als eerste taal hebben), communicatietraining, beginnend lezen bij kleuters en inclusief onderwijs. Een deel van de modules ligt vast, maar sommige modules zijn keuzemodules. De opleiding wordt afgesloten met een praktijkonderzoek, een soort scriptie. po-oefeningen aan toe en ging ze ook in de klas en thuis oefenen op eigen initiatief. Uit de leestoets kwam vervolgens naar voren dat ze twee niveaus vooruit is gegaan en daarmee nu op het gewenste niveau zit. Ik ben hier erg trots op! Het is mooi om samen met een kind naar een doel toe te werken. Ook dat is iets dat je op de opleiding leert: het kind betrekken bij hetgeen er moet worden geleerd om het zo te motiveren. Karin Speltie, oud Pabo-student en oud OSO-student Kijk voor meer informatie op graduateschool De eerste module van de master heet Verhaal van het Kind. Hierin staat het kind vanuit verschillende perspectieven centraal en train je jezelf in het voeren van gesprekken met kinderen, leerkrachten en ouders. Dit jaar heb ik ook parttime voor de klas gestaan en veel individueel met kinderen gewerkt als remedial teacher (RT er). Halverwege het schooljaar kreeg ik een meisje uit groep 5 in de RT om samen met haar te werken aan haar leesniveau. Lezen vond ze helemaal niet leuk, waardoor ze weinig oefende en op een zeer laag tempo las tot haar eigen frustratie. Ik ben toen met haar in gesprek gegaan over haar interesses. Daaruit kwam naar voren dat ze erg van fantasieverhalen houdt. Samen kozen we hierbij passende boeken uit. Hierdoor kon ik met haar lezen én over haar interesses praten. Lezen en praten over verhalen ging ze steeds leuker vinden en ze kwam met plezier lezen. Op den duur voegde ik hier tem- Master Special Educational Needs Als je je in de toekomst verder wilt ontwikkelen als professional in het speciaal onderwijs kun je kiezen voor de master Special Educational Needs van Opleidingen Speciale Onderwijszorg (OSO) van Windesheim in samenwerking met Hogeschool INHolland. Deze master leidt op voor onderwijs dat vanzelfsprekend uitgaat van verschillen. Dat betekent dat het onderwijs zo georganiseerd is, dat iedereen op eigen niveau kan excelleren. Diversiteit bij kinderen en diversiteit in het onderwijsveld zijn uitgangspunten bij de leerroutes van deze opleiding. De masteropleiding wordt aangeboden als tweejarige deeltijdopleiding of als eenjarige voltijdopleiding. Als net afgestudeerde Pabo-student kun je met verlengde studiefinanciering, aansluitend op je opleiding een masterdiploma behalen voordat je je volledig in het werkveld begeeft (voltijdroute). Tevens is er een mogelijkheid om losse modules van de opleiding te volgen. De leerroutes zijn. De leerroutes zijn onder andere: Gedrag, Intern begeleider, Remedial Teacher, Taalspecialist/dyslexie, Gespecialiseerd Leraar zorg en Dynamisch coachen op verschillen. Pabo-magazine 17

18 Het nieuwe leren Intro De rol van de leraar verandert, evenals de manieren waarop je het leren vormgeeft en begeleidt. Dit heeft alles te maken met veranderingen in de maatschappij, in opvattingen over wat leerlingen moeten weten en kunnen en over hoe zij leren. Dit uitstroomprofiel bereidt de leerkracht van de toekomst voor op zijn rol als onderwijsvernieuwer. Onder het uitstroomprofiel Onderwijsvernieuwing vallen de minors Leren en onderwijsvernieuwing en ICT en digitale didactiek. Heb je na je afstuderen werkervaring opgedaan en wil je doorstuderen dan kun je de master Leren & Innoveren doen. Naast scholen die werken volgens het principe van klassikale kennisoverdracht (het oude leren) zijn er steeds meer scholen die kiezen voor een nieuwe manier van onderwijs geven (het nieuwe leren). Zij leggen het accent op zelfsturing, eigen verantwoordelijkheid, samenwerkend leren en/of authentiek leren. Deze scholen willen bevorderen dat leerlingen actiever en met meer betrokkenheid kennis kunnen opbouwen. Als leraar op een school voor het nieuwe leren onderzoek je steeds opnieuw wat een individuele leerling nodig heeft om verder te komen in zijn of haar ontwikkeling. Jij als leraar schept de voorwaarden zodat iedere leerling zich kan ontplooien. Tijdens de minor leer je de nieuwste inzichten op het gebied van onderwijsontwikkeling. Daarnaast ontwikkel je inzicht in de moderne leertheorieën met het oog op de vormgeving en de effecten van betekenisvol leren in het onderwijs. Naast alle theorie ga je ook zelf ervaren hoe het is om les te geven op een vernieuwingsschool, bijvoorbeeld op een daltonschool of een jenaplanschool. Als je later op een vernieuwingsschool wilt gaan werken dan is deze minor een goede voorbereiding. De minor biedt ook een mooie basis om na het hbo te starten met de master Leren & Innoveren of met een opleiding gericht op een van de vernieuwingsscholen (bijvoorbeeld een daltoncertificaat). Birgit van Duinen, docent pedagogiek Uitstroomprofiel onderwijsvernieuwing Master Leren & Innoveren Het is nu misschien nog toekomstmuziek, maar straks ben je afgestudeerd en werk je als leerkracht in het basisonderwijs. Op een gegeven moment krijg je de kriebels, je wilt weer verder studeren. Wat kun je dan op het gebied van onderwijsvernieuwing? Bij Hogeschool INHolland kun je de geaccrediteerde master Leren & Innoveren volgen. Deze master is bedoeld voor talentvolle en ervaren leerkrachten met passie voor onderwijs en interesse in onderwijsvernieuwing. Het biedt je de mogelijkheid om je inhoudelijk te verdiepen door in je eigen klas en organisatie innovaties vorm te geven en ontwerpgericht onderzoek te doen naar de aanpak en effecten van verschillende vormen van leren. Het tweejarige deeltijdprogramma richt zich op verdieping en verbreding van de beroepsrollen en competenties die zijn verworven in de opleiding tot Leraar basisonderwijs: expert in uitvoering, innovatief ontwerper, praktijkgericht onderzoeker, teamlid en educatief leider. De wisselwerking tussen theorie en praktijk loopt als een rode draad door de opleiding heen. Na het behalen van de mastergraad 18 Pabo-magazine Heel boeiend zijn de masterclasses. Toonaangevende mensen uit het onderwijsveld geven een masterclass over hun eigen specialiteit. Judith Revet, student master Leren & Innoveren functioneer je binnen je team als voorbeeld en als change agent bij nieuwe ontwikkelingen in het primaire proces. Zo ontwikkel je vaardigheden waarmee je bijvoorbeeld vernieuwingsprocessen kunt initiëren op jouw school en collega s bij die processen kunt betrekken en daarin kunt begeleiden. Gitte Buitelaar, opleidingscoördinator Kijk voor meer informatie op LerenenInnoveren Dalton: zelfstandigheid, verantwoordelijkheid en samenwerking staan centraal. Jenaplan: er zitten meerdere leerjaren in een klas (bijv. groep 6, 7 en 8), maar voor bepaalde vakken komen alle leerlingen uit een groep samen (bijv. heel groep 6 volgt samen rekenen). Daarnaast staan zelfstandigheid, kringen, vieringen en spelen centraal. Montessori: uitgangspunt is dat een kind een natuurlijke, noodzakelijke drang tot zelfontplooiing heeft. Freinet: levend, zinvol en handelend leren dat gebaseerd is op samenwerking. Dit alles om de leergierigheid te bevorderen. De Vrije school: de wezenlijke ontwikkeling van het kind staat centraal. OGO-school: Ontwikkelingsgericht onderwijs sluit aan bij de interesses van kinderen en spreekt hen aan op hun vermogen tot gezamenlijk handelen en nadenken. Wil je meer lezen over scholen voor het nieuwe leren? Kijk dan op

19 Uitstroomprofiel Vakgericht Intro In het primair onderwijs zal in de toekomst steeds meer gewerkt worden met vakspecialisten. Zij adviseren over methodes, ontwerpen doorgaande leerlijnen voor dat vakgebied en ondersteunen waar nodig collega s. Binnen het uitstroomprofiel Vakgericht wordt er voor elk vakgebied een minor aangeboden: Coördinator taal, Coördinator rekenen, Specialist zaakvakken, Science en techniek, Kunst en cultuur in het primair onderwijs, Muziekspecialist, Bewegingsonderwijs en Motorisch Remedial Teaching (MRT). Na het behalen van het diploma voor Leraar basisonderwijs is het mogelijk om verdiepende post-hbo opleidingen te volgen. Leren van de wereld Op de lerarenopleiding basisonderwijs is de term belevingswereld een veel gehoord begrip. Je moet in je lessen aansluiten bij de belevingswereld. Hiermee bedoelen we dat je lessen als rekenen of taal moet plaatsen in een context die betekenis heeft voor het kind. Maar leren OVER die belevingswereld, hoe zit het daar dan mee? Helaas is het op veel scholen een ondergeschoven kind. De CITOresultaten voor de zaakvakken zoals we de vakken noemen die handelen over de wereld om je heen (Natuuronderwijs, Techniek, Aardrijkskunde en Geschiedenis) tellen niet mee voor de einduitslag en veel leerkrachten geven zelf aan over onvoldoende kennis te beschikken om hier leuke lessen en activiteiten voor te bedenken en uit te voeren, en dus beperken we ons vaak tot School TV. Op de Pabo van INHolland leren aankomende leerkrachten over hoe ze deze zaakvakken wel goed kunnen geven. In de eerste twee jaar helpen we je om de kennis van de vakgebieden te vergroten en hoe je goede lessen ontwerpt die kinderen helpt de wereld om hen heen te begrijpen. Daarnaast kiezen veel studenten ervoor om in hun specialisatie te kiezen voor de Minor Leren van de Wereld waarin je geleerd wordt om als leerkracht een inspiratiebron te zijn voor andere leerkrachten op jouw school. Hoe kun jij ervoor zorgen dat niet alleen de kinderen in jouw groep actief hun eigen wereld leren te begrijpen, maar dat je collega s dit ook voor hun groepen willen bereiken. In deze minor leer je wat je kunt doen om een katalysator te zijn op jouw school als het gaat om wereldoriënterende vakken. Wat zijn goede onderwijsmiddelen? Wat is het beleid van de school? Hoe kun je de omgeving (de daadwerkelijke wereld om ons heen ) betrekken in je onderwijs? Dit zijn vragen die je in deze minor zelf gaat beantwoorden. Bart van Velsen, docent Ik heb gekozen voor de minor zaakvak-onderwijs omdat de wereld zo groot, zo mooi en zo oud is en er zo veel van te maken valt. Erik Bloklander, derdejaarsstudent (deeltijd) INHolland Academy: Een leven lang leren! Als je een passie hebt voor een specifiek vak en je wilt je hier verder in verdiepen dan kun je na je afstuderen een post-hbo opleiding volgen bij INHolland Academy. Een voorproefje van de vakgerichte post-hbo opleidingen die je kunt volgen: Interne cultuurcoördinator; Leergang rekenspecialist; Leergang taalspecialist; Leergang vakleraar bewegingsonderwijs; Onderwijskundig coördinator techniek; Opleiding motorisch remedial teaching; Vakspecialist drama; Vakspecialist muziek. Daarnaast kun je bij INHolland Academy terecht voor bijvoorbeeld korte nascholingscursussen zoals: Effectieve Gesprekken met Ouders, Omgaan met Gedragsproblemen in de klas en Het gebruik van een interactief schoolbord in de klas. Maar ook voor middenmanagementopleidingen, masteropleidingen en de opleiding tot directeur primair onderwijs. Zo kun je je als leerkracht in het (speciaal) basisonderwijs steeds verder blijven ontwikkelen. Kijk voor alle opleidingen Pabo-magazine 19

20 Intro Brede scholen, wereldburgers, onderwijs voor kansarme kinderen, kritisch en creatief omgaan met media, kennismaken met andere culturen of het filosofisch erfgoed ontdekken. Allemaal onderwerpen die gekoppeld zijn aan de volgende minors: Onderwijsexpeditie, Expeditie INChina: ontdek een nieuw wereldrijk, The School and the community, Global Education, Filosofie en creatief denken, Culturele en maatschappelijke betrokkenheid en Media Educatie. Een verscheidenheid aan minors binnen dit uitstroomprofiel, te veel om allemaal toe te lichten. Daarom worden de minors Onderwijsexpeditie en Expeditie INChina: ontdek een nieuw wereldrijk er uitgelicht. Onderwijsexpeditie India 2009, een stukje uit mijn reisdagboek... Al die lieve kinderen in die mooie uniformen leken mij gelijk. Ze zagen er netjes uit, konden netjes meedoen met de les, waren gelukkig... Thuis waren ze zeker net zo gelukkig, maar ook net zo zorgeloos?.. Een meisje van de school liet trots haar huis zien. Het bestond uit één kamer van twee bij twee en een halve meter. Er stond één bed in. Ze woonden er met zijn vieren. De vrouw des huizes was 22, ze had twee kinderen van rond de zes en negen jaar. De kinderen gingen beiden naar school. Iets waar de vrouw trots op was. We kregen een klein laagje cola, want zij was de gastvrouw... Iedereen dacht hetzelfde... houd die cola maar... jullie hebben het nodig... maar deze mensen zouden hun laatste beetje eten, hun enige hoop aan ons geven... het was een belediging om het niet te nemen. We namen afscheid, het voelde alsof ik van een begrafenis kwam, maar daarmee zou je rust kunnen vinden, hiermee niet... Op onderwijsexpeditie naar... Debby Kraaijeveld, derdejaarsstudent (voltijd) Uitstroomprofiel Internationaal/verbredend De minor Onderwijsexpeditie is niet zomaar een minor, het is een unieke beleving! De minor wordt aangeboden in samenwerking met Edukans. Deze organisatie zet zich in voor meer en beter onderwijs voor kansarme kinderen. Tijdens de minor volg je lessen over het land van bestemming, ontwerpgericht onderzoek, presenteren, maar je gaat ook fondsen werven voor Edukans en draagvlakversterkende activiteiten op scholen opzetten om de kinderen mee te krijgen in het actief werven van fondsen. De bedoeling daarvan is dat je een stuk maatschappelijk bewustzijn ontwikkelt bij de leerlingen. Omdat je niet alles hier in Nederland kunt leren, sluit je de minor af met een geweldige ervaring: een onderwijsexpeditie! Ieder jaar gaat de reis ergens anders heen. Voorbeelden van landen waar al expedities hebben plaats gevonden zijn Oeganda, Ethiopië en India. Hans Rader, docent minor Onderwijsexpeditie 20 Pabo-magazine

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Hbo tweedegraadslerarenopleiding

Hbo tweedegraadslerarenopleiding Hbo tweedegraadslerarenopleiding Verkort traject www.saxionnext.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Een bijzondere opleiding 4 Opbouw 5 Toelating en inschrijving 7 Beste student, Je hebt een afgeronde hbo- of

Nadere informatie

master leraar voortgezet onderwijs

master leraar voortgezet onderwijs DEEL JE KENNIS! master leraar voortgezet onderwijs JOUW PROGRAMMA IN EEN NOTENDOP De master Leraar voortgezet onderwijs van de VU is een eenjarige master (voltijd*) waarin je een eerstegraads onderwijsbevoegdheid

Nadere informatie

Contact. particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs. bezoekadres Handelskade 75. postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer

Contact. particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs. bezoekadres Handelskade 75. postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer Contact bezoekadres Handelskade 75 postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer telefoon 0570-60 30 83 fax 0570-60 37 05 e-mail info.next@saxion.nl particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs Hbo Tweedegraadslerarenopleiding

Nadere informatie

A. Persoonlijke gegevens

A. Persoonlijke gegevens Windesheim, Gesprek op afstand Zelfevalutie/feedbackformulier Beste (aankomende) student, Hartelijk dank voor het invullen en versturen van het Intakeformulier Afstandsleren School of Education. Per e-mail

Nadere informatie

Onderwijsassistent. Kenmerken. Werkzaamheden. Na deze opleiding:

Onderwijsassistent. Kenmerken. Werkzaamheden. Na deze opleiding: Onderwijsassistent Een leraar of lerares komt soms handen tekort in de klas. Als onderwijsassistent zorg je er samen met de leerkracht voor dat alle leerlingen de aandacht krijgen die ze verdienen. In

Nadere informatie

De specifieke lerarenopleiding

De specifieke lerarenopleiding geëngageerd onderzoekend communicatief talent ontwikkelend vakdeskundig leerling gericht samenwerkend De specifieke lerarenopleiding dynamisch leergierig master Jij bent... inspirerend creatief toekomstgericht

Nadere informatie

Coördinator Wetenschap en Techniek

Coördinator Wetenschap en Techniek Coördinator Wetenschap en Techniek De post-hbo opleiding Coördinator Wetenschap en Techniek heeft tot doel leraren en middenkaderfunctionarissen toe te rusten met inzichten en vaardigheden op het gebied

Nadere informatie

BACHELOR UNIVERSITAIRE PABO = PA²

BACHELOR UNIVERSITAIRE PABO = PA² leer-kracht voor de toekomst BACHELOR UNIVERSITAIRE PABO = PA² PERFECTE COMBINATIE: LESGEVEN ÉN ONDERZOEKEN Je wilt graag lesgeven in het basisonderwijs. Dat kan met een hbo-diploma. Maar met jouw vwo-diploma

Nadere informatie

WELKOM OP HET GROENE LYCEUM!

WELKOM OP HET GROENE LYCEUM! De andere route naar het hbo! WELKOM OP HET GROENE LYCEUM! Binnenkort ga jij naar het voortgezet onderwijs. Een grote stap! Kun je goed leren, maar ben je ook praktisch ingesteld? Dan past het Groene Lyceum

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89 Inhoud Inleiding 9 1 Zelfsturend leren 13 1.1 Zelfsturing 13 1.2 Leren 16 1.3 Leeractiviteiten 19 1.4 Sturingsactiviteiten 22 1.5 Aspecten van zelfsturing 25 1.6 Leerproces vastleggen 30 2 Oriëntatie op

Nadere informatie

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT NAAR VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VERDIEPT, VERRIJKT EN VERBINDT De VU wil graag met u werken aan de versterking van de kwaliteit van het voortgezet

Nadere informatie

Welzijn Breed (Onderwijsassistent)

Welzijn Breed (Onderwijsassistent) Crebo Duur Niveau Leerweg Start Locatie(s) 25485 3 jaar Niveau 4 BeroepsOpleidende Leerweg (BOL) Augustus Auditorium, Elst Onze opleidingen in Elst kenmerken zich door kleinschaligheid en persoonlijk contact.

Nadere informatie

creating tomorrow BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek

creating tomorrow BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek HVA TECHNIEK BEDRIJFSWISKUNDE 2013-2014 Bedrijfswiskunde: jij wordt degene die de feiten kent. Bij Bedrijfswiskunde draait het om het oplossen

Nadere informatie

Lerarenopleidingen Amsterdam. Volg een versneld programma

Lerarenopleidingen Amsterdam. Volg een versneld programma Lerarenopleidingen Amsterdam Volg een versneld programma Pabo-afgestudeerden Je bent in het bezit van een pabogetuigschrift*versneld studieprogramma van 2 tot 3 jaar afhankelijk van vooropleiding, vrijstellingen

Nadere informatie

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren!

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017 Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! Welzijn PEDAGOGISCH MEDEWERKER KINDEROPVANG > GESPECIALISEERD PEDAGOGISCH MEDEWERKER > ONDERWIJSASSISTENT

Nadere informatie

HANDLEIDING MINOR LEREN LESGEVEN

HANDLEIDING MINOR LEREN LESGEVEN FACULTY OF BEHAVIOURAL, MANAGEMENT AND SOCIAL SCIENCES HANDLEIDING MINOR LEREN LESGEVEN UT LERARENOPLEIDING ELAN 2015/2016 Inhoud 1. De Minor Leren Lesgeven... 3 2. Studieprogramma van de 15 en 30 EC

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen voor de regeling?

Nadere informatie

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies IPS EXCELLENTIE STUDIEJAAR 2014-2015 Domein Health Instituut Paramedische Studies 2 Instituut Paramedische Studies Domein Health Excellentieprogramma s Paramedische Studies Uitdagende talentprogramma s

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen voor de regeling?

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Versie 02-11-2015 Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen

Nadere informatie

Challenge Program Voltijdopleiding met een plus. Leraar basisonderwijs in drie jaar

Challenge Program Voltijdopleiding met een plus. Leraar basisonderwijs in drie jaar Challenge Program Voltijdopleiding met een plus Leraar basisonderwijs in drie jaar Ben je nieuwsgierig naar wat achter de horizon ligt? Durf je onbetreden wegen in te slaan? Zie je een probleem als een

Nadere informatie

Geregeld. Instituut Theo Thijssen. Juni 2015, jaargang 5, nr. 5

Geregeld. Instituut Theo Thijssen. Juni 2015, jaargang 5, nr. 5 Geregeld Instituut Theo Thijssen Juni 2015, jaargang 5, nr. 5 Website voor de schoolopleiders: www.werkvelditt.hu.nl Agenda: 7 oktober: Opleidingsraad 15 september: BOIS overleg Redactie Geregeld: Henk

Nadere informatie

I N F O D A C O S T A S C H O O L H O O G R A V E N. w w w. d a c o s t a - h o o g r a v e n. n l. 5 september 2014 INFO 1

I N F O D A C O S T A S C H O O L H O O G R A V E N. w w w. d a c o s t a - h o o g r a v e n. n l. 5 september 2014 INFO 1 I N F O D A C O S T A S C H O O L H O O G R A V E N w w w. d a c o s t a - h o o g r a v e n. n l 5 september 2014 INFO 1 IN DEZE INFO Teamontwikkeling Inschrijven op school Informatie-avonden Afstemmingsgesprekken

Nadere informatie

Informatie werkplekleren

Informatie werkplekleren Informatie werkplekleren Pabo Venlo 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding Blz. 3 Stagedagen Blz. 4 Stageweken Blz. 4 Jaaroverzicht 2014-2015 Blz. 5 Opleidingsprogramma Blz. 6 Propedeusefase Hoofdfase Afstudeerfase

Nadere informatie

Onderwijsassistent (niveau 4 BOL, 3 jaar) Wat zijn mijn taken als onderwijsassistent?

Onderwijsassistent (niveau 4 BOL, 3 jaar) Wat zijn mijn taken als onderwijsassistent? Onderwijsassistent Onderwijsassistent (niveau 4 BOL, 3 jaar) Een school, een groepsleraar en een lokaal met vaak 25 of meer kinderen. Dat kan heel gezellig zijn voor de leerlingen, maar voor de leraar

Nadere informatie

atheneum technasium havo havo/vmbo-t

atheneum technasium havo havo/vmbo-t technasium /vmbo-t Tijd voor jouw toekomst Het is bijna zover: je zegt je basisschool gedag en je gaat een nieuw avontuur aan op het voortgezet onderwijs. Het is tijd om te ontdekken en te leren wat jíj

Nadere informatie

Kies voor meer! kies voor meer

Kies voor meer! kies voor meer kies voor meer Kies voor meer! Je staat op het punt om een heel belangrijke beslissing te nemen: je kiest de school waar je de komende jaren naartoe gaat. Spannend! Want je wilt natuurlijk naar een plek

Nadere informatie

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Bouwkunde hva techniek HVA TECHNIEK bouwkunde 2013-2014 Bouwkunde: studeren in dé bouwplaats van Nederland Bouwkunde studeren in Amsterdam biedt veel uitdagingen. Want als er

Nadere informatie

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze!

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze! Presentatie tijdens lesjes middag De Vos: jouw slimste keuze! Visie Strategisch Beleidsplan Onze primaire functie en ons hoofddoel is het ontplooien van leerlingen op basis van individuele kwaliteiten.

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

deeltijd lerarenopleiding basisonderwijs

deeltijd lerarenopleiding basisonderwijs deeltijd lerarenopleiding basisonderwijs De bevlogen docent Ik vind het belangrijk om aan studenten mee te geven dat ieder mens en ieder kind een persoonlijk verhaal heeft en dat dat verhaal er mag zijn.

Nadere informatie

Saxion Open Hengelo Woensdag 1 april 2015

Saxion Open Hengelo Woensdag 1 april 2015 Het gebouw aan de M.A. de Ruyterstraat 3 in Hengelo is geopend tussen 17.00 21.00 uur. Je kunt je de laten informeren over de opleiding Lerarenopleiding Basisonderwijs (pabo) van Saxion. Workshop/voorlichtingsronde

Nadere informatie

110 C + 2757 C CMYK. Hogeschool de Kempel Als jij het verschil wilt maken...

110 C + 2757 C CMYK. Hogeschool de Kempel Als jij het verschil wilt maken... 110 C + 2757 C CMYK Hogeschool de Kempel Als jij het verschil wilt maken... De beste leraar worden op Hogeschool de Kempel Ben jij nieuwsgierig naar het leren van kinderen en wil jij kinderen inspireren?

Nadere informatie

Onderwi Leren en Levensb

Onderwi Leren en Levensb Onderwi Leren en Levensb Leren en Innoveren Masteropleiding deeltijd Amsterdam Den Haag Onderwijs, Leren en Levensbeschouwing Masteropleiding Leren en Innoveren Het onderwijs is altijd in beweging. Kinderen

Nadere informatie

DEELTIJD LERARENOPLEIDING BASISONDERWIJS

DEELTIJD LERARENOPLEIDING BASISONDERWIJS DEELTIJD LERARENOPLEIDING BASISONDERWIJS De bevlogen docent Ik vind het belangrijk om aan studenten mee te geven dat ieder mens en ieder kind een persoonlijk verhaal heeft en dat dat verhaal er mag zijn.

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Volg de Master Leren en Innoveren

Volg de Master Leren en Innoveren Starten met onderwijsvernieuwing? Volg de Master Leren en Innoveren Utrecht 2011-2012, 3e leergang Vind jij nieuwe ontwikkelingen en veranderingen in het onderwijs belangrijk en wil jij daarin een voortrekkersrol

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO examen 5 Het schakelprogramma 6 INHOLLAND met doorstroomminor 8 Studeren in deeltijd 9 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit

Nadere informatie

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top.

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Heb je een mavo- of mavo/havo-advies en wil je het beste uit jezelf halen? Kom dan eens

Nadere informatie

dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden

dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden SAMIRA KIEST ICT 1 ICT is continu in ontwikkeling. Vraagt om mensen die goed kunnen samenwerken En die dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden naar hbo. Veel banen. Nu en in de toekomst. 2

Nadere informatie

Leraar worden in de Haagse regio. Informatie voor potentiële zij-instromers met een vooropleiding in het hoger onderwijs

Leraar worden in de Haagse regio. Informatie voor potentiële zij-instromers met een vooropleiding in het hoger onderwijs Leraar worden in de Haagse regio Informatie voor potentiële zij-instromers met een vooropleiding in het hoger onderwijs Wil jij je vakkennis overbrengen? Kun je goed omgaan met tieners? Trekt het werken

Nadere informatie

Studeren aan het hbo. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g

Studeren aan het hbo. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g Studeren aan het hbo Inhoud van de presentatie Kenmerken van het hbo Verschil tussen havo en hbo Verschil hbo en universiteit Opbouw van een hbo-opleiding Studieresultaten en begeleiding Toelating en aanmelding

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld CvB

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld CvB Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld CvB personeel 14-11-2011 Juni 2011 3.14 Taskforce Meer Mans personeel/taskforce Meer Mans Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Doelen 3 1.2 Feiten 4 1.3 Mogelijke

Nadere informatie

Instituut voor Sociale Opleidingen

Instituut voor Sociale Opleidingen Instituut voor Sociale Opleidingen Naar een nieuwe opleiding Social Work In september 2016 start Hogeschool Rotterdam met de nieuwe opleiding Social Work. Dit betekent dat eerstejaars studenten (die in

Nadere informatie

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg AVANS HOGESCHOOL Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg Jij hebt ambitie. Jij legt de lat hoog.

Nadere informatie

Open Huis op vrijdag 22 januari 2016 maandag 1 woensdag 3 donderdag 4 februari 2016 Afdelingsleider klas 1

Open Huis op vrijdag 22 januari 2016 maandag 1 woensdag 3 donderdag 4 februari 2016 Afdelingsleider klas 1 (Hoog)begaafd? Met onderwijs op maat, uitdagingen in je eigen interesses en jaren ervaring in onderwijs aan (hoog)begaafden ben je bij ons aan het goede adres! (Hoog)begaafd? Wat is (hoog)begaafdheid nou

Nadere informatie

VMBO BBL/KBL Zorg en Welzijn VMBO KBL/TL Dans. waarom kiezen voor het ZUIDERLICHT COLLEGE

VMBO BBL/KBL Zorg en Welzijn VMBO KBL/TL Dans. waarom kiezen voor het ZUIDERLICHT COLLEGE VMBO BBL/KBL Zorg en Welzijn VMBO KBL/TL Dans 2014 waarom kiezen voor het ZUIDERLICHT COLLEGE ? We zijn een KLEINE SCHOOL waar iedereen elkaar kent Waarom kiezen voor het ZUIDERLICHT COLLEGE WEINIG LESUITVAL

Nadere informatie

Overzicht curriculum VU

Overzicht curriculum VU Overzicht curriculum VU Opbouw van de opleiding Ter realisatie van de gedefinieerde eindkwalificaties biedt de VU een daarbij passend samenhangend onderwijsprogramma aan. Het onderwijsprogramma bestaat

Nadere informatie

Terug naar school? Voor iedereen die leraar wil worden

Terug naar school? Voor iedereen die leraar wil worden Terug naar school? Voor iedereen die leraar wil worden Terug naar school? Wie voor de klas staat, blijft bij de tijd. Werken met kinderen of met jongeren brengt met zich mee dat je snel vertrouwd raakt

Nadere informatie

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs NEDERLAND Pre-basis onderwijs Leeftijd 2-4 Verschillend per kind, voor de leeftijd van 4 niet leerplichtig Omschrijving Peuterspeelzaal, dagopvang etc Tijd Dagelijks van 9:30 15:30 (verschilt pers school)

Nadere informatie

Groningen, Assen 2012-2013. Sport en Bewegen. www.alfa-college.nl

Groningen, Assen 2012-2013. Sport en Bewegen. www.alfa-college.nl 05 Groningen, Assen 2012-2013 Sport en Bewegen www.alfa-college.nl Jouw opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het christelijk regionaal opleidingencentrum voor Noord- en Oost-Nederland.

Nadere informatie

Voltijd Lerarenopleiding basisonderwijs

Voltijd Lerarenopleiding basisonderwijs Voltijd Lerarenopleiding basisonderwijs De drijfveren van een eerstejaars Mijn moeder is lerares en ook mijn oom en tante geven les op een basisschool. Je kunt dus wel zeggen dat het vak van basisschoolleraar

Nadere informatie

TOPmavo. Als je graag wilt leren, zelfstandig kunt werken en wilt laten zien wat je in huis hebt, dan zul je je prima thuis voelen op onze TOPmavo.

TOPmavo. Als je graag wilt leren, zelfstandig kunt werken en wilt laten zien wat je in huis hebt, dan zul je je prima thuis voelen op onze TOPmavo. TOPmavo Als je graag wilt leren, zelfstandig kunt werken en wilt laten zien wat je in huis hebt, dan zul je je prima thuis voelen op onze TOPmavo. Met TOPmavo kun je alle kanten op Mavo betekent middelbaar

Nadere informatie

Onderwijs, Leren en Levensbeschouwing. Opleidingen 2015-2016 voltijd en deeltijd

Onderwijs, Leren en Levensbeschouwing. Opleidingen 2015-2016 voltijd en deeltijd Onderwijs, Leren en Levensbeschouwing Opleidingen 2015-2016 voltijd en deeltijd 2 Onderwijs, Leren en Levensbeschouwing Opleidingen 2015-2016 Inhoud Welkom 3 Opleidingsoverzicht 5 Opleidingen: Leraar Basisonderwijs

Nadere informatie

Protocol PDG en educatieve minor

Protocol PDG en educatieve minor Protocol PDG en educatieve minor 28 april 2014 Inhoud Protocol voor beoordelingen door de NVAO van de kwaliteit van de afstudeerrichtingen algemeen vormend onderwijs en beroepsgericht onderwijs, het traject

Nadere informatie

Nieuwsbrief najaar 2012

Nieuwsbrief najaar 2012 Nieuwsbrief najaar 2012 In deze nieuwsbrief aandacht voor afgestudeerden binnen de OSH en voor de lerarenopleidingen die participeren binnen de OSH. Door Willem van der Wolk, ICLON Binnen de OSH zijn vier

Nadere informatie

EEN OPEN DAG BEZOEKEN

EEN OPEN DAG BEZOEKEN Activiteit voor in de les: EEN BEZOEKEN Middels dit document wil De Haagse Hogeschool de aankomende studenten tools geven om zich goed voor te bereiden op hun studiekeuze via het bezoeken van een Open

Nadere informatie

5. Onderwijs en schoolkleur

5. Onderwijs en schoolkleur 5. Onderwijs en schoolkleur Niet-westerse allochtonen verlaten het Nederlandse onderwijssysteem gemiddeld met een lager onderwijsniveau dan autochtone leerlingen. Al in het basisonderwijs lopen allochtone

Nadere informatie

Samen in de klas. Voor iedereen die onderwijs assistent wil worden

Samen in de klas. Voor iedereen die onderwijs assistent wil worden Samen in de klas Voor iedereen die onderwijs assistent wil worden Samen in de klas Heb je altijd al met kinderen willen werken? Vind je het belangrijk dat elk kind de aandacht krijgt die het nodig heeft?

Nadere informatie

Pedagogisch Professional Kind en Educatie

Pedagogisch Professional Kind en Educatie Associate Degree Pedagogisch Professional Kind en Educatie Voorlichting 21 juni 2016 AANLEIDING ONTWIKKELING OPLEIDING PEDAGOGISCH PROFESSIONAL KIND EN EDUCATIE Nieuwe onderwijsvormen (IKC, SLIMfit, Sterrenscholen)

Nadere informatie

Meer waard met Schoevers

Meer waard met Schoevers Meer waard met Schoevers Met Schoevers word je meer waard. Want bij ons combineer je leren en werken. Je leert dus echt een vak als managementassistent, officemanager of communicatieprofessional en gaat

Nadere informatie

14-15 THINK GLOBAL ACT LOCAL. MBOvt. versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject. florijn.nl

14-15 THINK GLOBAL ACT LOCAL. MBOvt. versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject. florijn.nl MBOvt versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject florijn.nl THINK GLOBAL ACT LOCAL 14-15 MBOvt versneld je MBO-diploma halen in het verkorte traject Het Florijn College biedt Middelbaar Beroepsonderwijs

Nadere informatie

Groningen, Assen 05 2014-2015. Sport en Bewegen. www.alfa-college.nl

Groningen, Assen 05 2014-2015. Sport en Bewegen. www.alfa-college.nl Groningen, Assen 05 2014-2015 Sport en Bewegen www.alfa-college.nl Jouw opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het christelijk regionaal opleidingencentrum voor Noord- en Oost-Nederland.

Nadere informatie

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg AVANS HOGESCHOOL Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg Jij hebt ambitie. Jij legt de lat hoog.

Nadere informatie

DOORSTUDEREN NA HET HBO

DOORSTUDEREN NA HET HBO DOORSTUDEREN NA HET HBO Met welke financiële gevolgen moet je rekening houden? Informatie van het Avans Studentendecanaat Stand van zaken 2015-2016 Kenmerk: 14 september 2015 Studeren na het HBO: onderwerpen

Nadere informatie

Studeren na het HBO. stand van zaken 2014-2015. Informatie van het Avans Studentendecanaat

Studeren na het HBO. stand van zaken 2014-2015. Informatie van het Avans Studentendecanaat Studeren na het HBO stand van zaken 2014-2015 Informatie van het Avans Studentendecanaat 1 Studeren na het HBO: onderwerpen 1. Wat moet je weten over het collegegeld als je kiest voor een nieuwe bachelor

Nadere informatie

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk College voor vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen algemeen toegankelijk beroepsonderwijs College voor Beroepsonderwijs Wie zijn we? Alle leerlingen die de basisberoepsgerichte of de kaderberoepsgerichte

Nadere informatie

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO De Overstap Let op! Informatie over de procedure aanmelding wordt tijdens de decemberavonden in het VO aan de ouders gegeven. Inrichting van

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over de U-Talent Academie

Veel gestelde vragen over de U-Talent Academie Veel gestelde vragen over de U-Talent Academie Veel leerlingen die overwegen om deel te nemen aan de U-Talent Academie hebben vragen over het programma, de selectie, de zwaarte van het programma. In dit

Nadere informatie

christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later

christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later Onderwijs met aandacht voor iedereen! Op mavo, havo of drie jaar vwo onderbouw: Engels PLUS Sport PLUS Science PLUS Business

Nadere informatie

Meer waard met Schoevers

Meer waard met Schoevers Meer waard met Schoevers Met Schoevers word je meer waard. Want bij ons combineer je leren en werken. Je leert dus echt een vak als managementassistent, officemanager of communicatieprofessional en gaat

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

o Vallen er veel studenten uit? o Zijn er veel moeilijke vakken, zo ja, welke? o Hoeveel contacturen zijn er / hoeveel zelfstudie moet je doen?

o Vallen er veel studenten uit? o Zijn er veel moeilijke vakken, zo ja, welke? o Hoeveel contacturen zijn er / hoeveel zelfstudie moet je doen? Gaan studeren Wil je na je havo-, vwo- of mbo-diploma graag verder studeren aan een hogeschool of universiteit? Maar weet je niet zeker of dat kan vanwege je functiebeperking? Dan helpt deze folder je

Nadere informatie

Doe mee met Mentoren op Zuid

Doe mee met Mentoren op Zuid Doe mee met Mentoren op Zuid Extra mentor- en coachingervaring opdoen? Cursusjaar 2014-2015 1 Mentoren op Zuid 2605 (incl. Honoursprogramma).indd 1 26-5-2014 11:47:20 Kom naar de voorlichting op vrijdag

Nadere informatie

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN Sport & Business Sport & Coaching Roosendaal 2016-17 JOHAN CRUYFF COLLEGE UNIVERSITY INSTITUTE Johan Cruijff Oprichter In mijn ervaring bezitten sporters een

Nadere informatie

Kopopleiding. Word in één jaar leraar na je hbo- of wo-bachelor!

Kopopleiding. Word in één jaar leraar na je hbo- of wo-bachelor! Kopopleiding Word in één jaar leraar na je hbo- of wo-bachelor! Leraar worden met een kopopleiding van een jaar Een interessante kans voor hbo-bachelors en wo-bachelors: word leraar! Als werken met jongeren

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Academie voor Algemeen en Financieel Management (AAFM) - Accountancy - Bedrijfseconomie - Bedrijfskunde MER - Human Resource Management WELKOM BIJ AAFM Even voorstellen:

Nadere informatie

Sociaal-maatschappelijk dienstverlener

Sociaal-maatschappelijk dienstverlener Sociaal-maatschappelijk dienstverlener Als sociaal maatschappelijk begeleider bevorder je de zelfstandigheid van mensen die het moeilijk hebben in onze maatschappij. Dit doe je door ze advies en informatie

Nadere informatie

LERAREN- OPLEIDINGEN Voorlichtingsbijeenkomst 26 mei 2015

LERAREN- OPLEIDINGEN Voorlichtingsbijeenkomst 26 mei 2015 LERAREN- OPLEIDINGEN Voorlichtingsbijeenkomst 26 mei 2015 Science Education and Communication Leraar vho maatschappijleer en maatschappijwetenschappen PROGRAMMA 3TU M-SEC: eerstegraads lerarenopleidingen

Nadere informatie

Sociaal agogisch werk

Sociaal agogisch werk #5 Sociaal agogisch werk Groningen, Hoogeveen, Hardenberg lzijnswerk! e Jij? In het w! nt groeien * Laat je tale www.alfa-college.nl Bel voor informatie: 0800-235 825 368 Jouw mbo-opleiding volg je bij

Nadere informatie

Openbare basisschool De Windhoek Abtslaan 15 4844 SL Terheijden 076 5938218 www.obsdewindhoek.nl

Openbare basisschool De Windhoek Abtslaan 15 4844 SL Terheijden 076 5938218 www.obsdewindhoek.nl Openbare basisschool De Windhoek Abtslaan 15 4844 SL Terheijden 076 5938218 www.obsdewindhoek.nl Openbare basisschool De Windhoek: een kleine school met een groot karakter! Een school kiezen voor uw kind

Nadere informatie

Welzijn-breed (Persoonlijk Begeleider Gehandicaptenzorg BOL)

Welzijn-breed (Persoonlijk Begeleider Gehandicaptenzorg BOL) Crebo Duur Niveau Leerweg Start Locatie(s) 25477 3,5 jaar Niveau 4 BeroepsOpleidende Leerweg (BOL) Augustus Auditorium, Elst Onze opleidingen in Elst kenmerken zich door kleinschaligheid en persoonlijk

Nadere informatie

De volgende afgeronde vooropleiding geven recht tot toelating tot de volgende kopopleiding:

De volgende afgeronde vooropleiding geven recht tot toelating tot de volgende kopopleiding: Kopopleiding Voltijd In de kopopleiding mag alleen de beroepscomponent worden aangeboden. (dus geen vak!!) De maximale duur van de kopopleiding is 1 jaar (60 credits) die in voltijd met studiefinanciering

Nadere informatie

* 1. Wat is uw geslacht? Beste oud-studenten,

* 1. Wat is uw geslacht? Beste oud-studenten, Beste oud-studenten, Hogeschool de Kempel doet onderzoek naar de loopbaan van afgestudeerden. De gegevens zijn van belang om verbeteringen aan te brengen in de huidige opleiding en om de huidige studenten

Nadere informatie

Onderwijs & Innovatie. Opleidingen 2016-2017 deeltijd

Onderwijs & Innovatie. Opleidingen 2016-2017 deeltijd Onderwijs & Innovatie Opleidingen 2016-2017 deeltijd Onderwijs & Innovatie Opleidingen 2016-2017 Inhoud Welkom 3 Opleidingsoverzicht 5 Opleidingen: Leraar Basisonderwijs (Pabo) 6 Leraar Basisonderwijs

Nadere informatie

Doorkijkjes W&T in de Pabo

Doorkijkjes W&T in de Pabo Doorkijkjes W&T in de Pabo Pabo Hogeschool Rotterdam mei 2015 Algemeen De pabo van de Hogeschool van Rotterdam kent een voltijd, deeltijd en een academische variant en verzorgt daarmee onderwijs voor circa

Nadere informatie

Voel je thuis op het KWC!

Voel je thuis op het KWC! op de Gershwinhof Voel je thuis op het KWC! Kom jij naar onze school? Van harte welkom! Op het KWC zit je goed. Wij hebben twee gebouwen: de Gershwinhof en de Beethovenlaan. Daar vind je alle soorten voortgezet

Nadere informatie

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional.

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional. Sinds een tiental jaren hebben we opleidingsvormen ontwikkeld die recht doen aan zowel vakbekwaamheid als praktijkkennis van aanstaande leraren. In toenemende mate doen we dat op basis van opleiden in

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Versie 17-08-2016 Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanvragen en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen

Nadere informatie

Havo. Al jaren een goede opleiding met ruimte voor je eigen talent, met eventueel vakken op vwo-niveau of eerder havo-examen doen.

Havo. Al jaren een goede opleiding met ruimte voor je eigen talent, met eventueel vakken op vwo-niveau of eerder havo-examen doen. Havo Al jaren een goede opleiding met ruimte voor je eigen talent, met eventueel vakken op vwo-niveau of eerder havo-examen doen. Met havo op weg naar succes! Al jarenlang heeft onze havo-afdeling heel

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven.

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven. Naam opleiding: Nanobiology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Betrokken en kritisch?

Betrokken en kritisch? Betrokken en kritisch? Maak kennis met de verpleegkundige opleidingen van GGZ ingeest Beschik je over inlevingsvermogen? Ga je graag met mensen om? Ook als ze anders doen dan de meeste mensen? Heb je een

Nadere informatie

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO Informatie voor ouders groep 8 over: D De E O Overstap V E R S T A P Overgang van PO naar VO Let op! Informatie over de procedure aanmelding wordt tijdens de decemberavonden in het VO aan de ouders gegeven.

Nadere informatie

Studeren na het HBO. stand van zaken 2013-2014. Informatie van het Avans Studentendecanaat

Studeren na het HBO. stand van zaken 2013-2014. Informatie van het Avans Studentendecanaat Studeren na het HBO stand van zaken 2013-2014 Informatie van het Avans Studentendecanaat 1 Studeren na het HBO: onderwerpen 1. Wat moet je weten over het collegegeld als je kiest voor een nieuwe bachelor

Nadere informatie

PostHBO CultuurBegeleider

PostHBO CultuurBegeleider PostHBO CultuurBegeleider Vervolg op ICC en CQ / ICQ; Functiemix: 2014: 40% LB schaal; Doorlopende lijn professionalisering leraren: bachelor Post HBO master Verbinding kunst- en cultuurinstellingen en

Nadere informatie