Is de Internal auditor een professional?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Is de Internal auditor een professional?"

Transcriptie

1 Is de Internal auditor een professional? Door Ron de Korte Wanneer voorgenomen veranderingen van Internal Auditdiensten niet de voortgang kennen die door het management was beoogd wordt veelal opgemerkt dat dit komt omdat professionals niet te managen zijn. Een artikel met ongeveer deze titel van Vermaak 1) geeft aan dat professionals gemeenschappelijkheid moeten ontdekken om tot samenwerking te komen en van elkaar te leren. Dit verlangt van hen te geloven dat elk van hen de volledige wijsheid ontbeert en men slechts door samenwerking optimaal kan functioneren. Maar ben je dan nog wel een professional? Inleiding Professionals lijken notoir berucht om het niet willen accepteren van beleid, regels en managementbeslissingen. 2) En hoe wil je ze dan managen? Haijtema schrijft in ManagementTeam (10/2005): Verandering is niet te managen. De term verandermanagement is dan ook een contradictio in terminis. 'Management' impliceert bewaken en controleren dat het niet fout gaat. Als je door iemand wordt gemanaged, heb je dat blijkbaar nodig. Dat staat haaks op het belangrijkste doel van 'verandering': het ondernemend vermogen van medewerkers ontwikkelen. Desondanks gaan we het over het managen van verandering in een organisatie van auditors als professionals hebben. Natuurlijk is ook hier sprake van interpretaties van woorden. Over de definitie van managen zijn boeken vol geschreven; Weggeman 3) spreekt van leidinggeven aan professionals, anderen geven aan dat een manager in een professionele organisatie slechts moet faciliteren. In de cup a soup-reclame noemt een manager zich inspirator. De term professional wordt steeds vaker gebruikt in de zin van 'professioneel werken'. Dan slaat het op (het streven van) zeer veel medewerkers, maar het begrip 'professional' heeft in de klassieke zin alleen betrekking op een beperkt aantal beroepsgroepen. Naast de organisatieadviseur, raadgevend ingenieur, ontwerp-architect en medicus wordt ook de accountant daar toe gerekend. En in zijn kielzog ook de Internal auditor? Behoefte aan autonomie De essentie van de professional is de behoefte aan een redelijke mate van 'professionele autonomie'. Deze behoefte aan autonomie wordt bepaald door twee elementen 2) : het specifieke karakter van de inhoud van het werk van de professional; het specifieke referentiekader van de professional. Inhoud van het werk De professional levert maatwerk waarvan het resultaat moeilijk te specificeren is. Dit maakt hem sterk autonoom en moeilijk aanstuurbaar. Van Delden 4) schrijft: de professional onderscheidt zich doordat hij maatwerk levert aan de klant, waarbij sterk gestructureerde kennis voorhanden is. Juist de nadruk op gestructureerde kennis levert vragen op.

2 Weggeman 3) maakt onderscheid in een improviserende (I-prof) en een Routinematige professional (R-prof). De I-prof creëert nieuwe informatie gebruikmakend van zijn creativiteit en improvisatievermogen. Structurering is geen basiskenmerk. De R-prof moet het hebben van zijn ervaring, dat hem in staat stelt, routinematig en gestructureerd, zijn kennis uit te breiden en breed toe te passen. De nadruk bij het werk van accountants en Internal auditors, geeft aanleiding hen vooral tot de R-profs te rekenen. Onderstaande definitie van Internal auditing dient als onderbouwing doorvoor (www.iia.nl): Internal auditing is an independent, objective assurance and consulting activity designed to add value and improve an organization's operations. It helps an organization accomplish its objectives by bringing a systematic, disciplined approach to evaluate and improve the effectiveness of risk management, control, and governance processes. Dit betekent niet dat er geen creativiteit komt kijken bij het werk van de Internal auditor, maar de nadruk bij de uitvoering van de audits ligt op degelijkheid, systematiek, aantoonbaarheid, dossiervorming, etc. Referentiekader Het gebruikte referentiekader is het tweede element dat de behoefte van de professional aan autonomie verklaart. Waar haalt de professional zijn normen en waarden voor de uitvoering en inrichting van zijn werk vandaan? De accountant beroept zich in zijn jaarrekeningverklaring op in Nederland algemeen aanvaarde richtlijnen met betrekking tot controleopdrachten. Deze richtlijnen komen voort uit de jarenlange praktijk van de accountantsberoepsorganisatie NIvRA en uit het overleg met de toezichthouders. Een belangrijke richtlijn is: De registeraccountant onthoudt zich van al hetgeen schadelijk is voor de eer van de stand der registeraccountants. De bekendste auditberoepsverenigingen kennen een Raad van Tucht en een Raad van Beroep om hun leden aan de regels te kunnen houden. Wanneer de internal auditor wordt gevraagd een oordeel te geven over de beheersing van een proces of organisatie, is hij geneigd vanuit de vaktechnische (management control) expertise te redeneren, en wel vanuit zijn eigen normering. Kenmerk van zijn (ongeschreven) normering van beheersing is dat hierbij slechts beperkt rekening wordt gehouden met veranderende omstandigheden, kosten van beheersmaatregelen (in tijd en geld, laat staan in neveneffecten op het gebied van arbeidsvreugde en motivatie) en dat haast wordt geabstraheerd van de managementverantwoordelijkheid bij uitstek: het ondernemersrisico. Juist hier zien we echter verschillen die veelal zijn terug te voeren naar de genoten auditopleiding. Auditors voeren veelvuldig discussies over de bij procesaudits te hanteren normering. Operational auditors leven zich in toenemende mate in de wijze waarop het verantwoordelijk management wil komen tot doelrealisering in. Dit is sterk bepalend voor de inrichting van de procesbeheersing. Accountants kijken vooral door een betrouwbaarheidsbril die ze gewend zijn te gebruiken bij het beoordelen processen in het kader van hun certificerende werkzaamheden. Omdat maatregelen gericht op bijvoorbeeld klantgerichtheid of efficiëntie haaks kunnen staan op maatregelen die sterk bijdragen aan betrouwbare informatieverzorging, ontstaat er discussie over de norm voor de audit. Een

3 paradigmaverschil komt nadrukkelijk aan de oppervlakte wanneer wordt gediscussieerd over wanneer kan worden gesproken van evidence, van een deugdelijke grondslag van het onderzoek en van waarheidsvinding. Accountants hechten grote waarde aan wat aan het papier is toevertrouwd, zijn geneigd tijdens interviews show me te roepen en zijn gemiddeld genomen eerder wantrouwend dan hun operational auditcollega s. Althans, in de beleving van de operational auditor. De RA belast met procesaudits bevestigt deze beleving echter zodra hij zijn zorgen uitspreekt over de interviewaudits van zijn OA-collega en aangeeft dat de operational auditrapporten niet mogen worden voorzien van het logo van de interne accountantsdienst. Autonomie en organisatie-inrichting Van Poucke vermeldt onder verwijzing naar werk van Shapero en van Raelin (beide 1985) de onderstaande bronnen voor de normen en waarden van de professional: De professional bepaalt zijn normen en waarden via kennis en expertise bij cursussen van al dan niet universitaire instellingen, die meestal een sterke relatie met de beroepsgroep hebben. De professional is sterk betrokken bij zijn eigen beroepsgroep. De identificatie met de professie en andere professionals gebeurt met behulp van formele associatie-structuren (beroepsgroepen of beroepsverenigingen). De normen en waarden die de professional in zijn werk gebruikt, worden door de beroepsgroep als collectief opgesteld en onderling bewaakt. We herkennen hier de inrichting van de accountants- en auditberoepsverenigingen, de wijze van opleiden (postdoctoraal), het streven van deze beroepsverenigingen om te komen tot gedrags- en beroepsregels en standaardnormatuur en haar nadruk op deugdelijkheid en onafhankelijkheid. Mintzberg 5) geeft aan dat in de professionele organisatie management een groot deel van de beheersing over de selectie van werknemers en over hun werkmethoden overlaat aan instellingen buiten de organisatie die deze mensen trainen en vervolgens normen opstellen die als richtlijn moeten dienen bij de uitvoering van hun werk. Autonomie en de klant Autonomie betekent ook ruimte om in te spelen op klantwensen. Met het argument van de professional dat alleen hij kan beoordelen wat precies de behoeften van zijn klant zijn en hoe en welke diensten geleverd moeten worden, houdt de professional de inrichting en aansturing van zijn eigen werkproces in de hand. Alleen hij geeft ook aan dat een zekere arrogantie naar de klant gemakkelijk kan ontstaan. Dit wordt mogelijk nog versterkt door regels en paradigma s behorende bij de beroepsgroep. De beroepsgroepregels worden medebepalend voor de organisatie-inrichting. Het begrip klant is in lang niet alle auditomgevingen gemeengoed. Zeker in omgevingen waar de historie sterk verankerd is met interne jaarrekeningcertificering wordt vaak de term gecontroleerde gehanteerd. Invoering van klantgerichtheid en klanttevredenheid als KSF van de auditor, levert minimaal de discussie op of de gecontroleerde als klant moet worden gezien. Zo ja, houdt men nadrukkelijk rekening met de beïnvloeding van de klanttevredenheidscore door de uitkomsten van het onderzoek.

4 Effect op de verandering van IAD s Eygenraam 6) geeft aan dat I-professionals vaak meer [dan de R-prof, RdK] invloed willen in de formulering van de organisatiestrategie, ze zijn minder tevreden met de kwaliteit van de besluitvorming en de kwaliteit van de leiding. Ze accepteren minder bemoeienis van leidinggevenden met het werkproces en ervaren meer problemen met de structuur van de organisatie. Al met al lijken de I-professionals een moeilijker bestuurbaar volkje dan de R- professionals. Maakt dat de R-prof tot volgbare types? Nou, nee. De R-prof ziet snel beperkingen in de mogelijkheden tot het doorvoeren van veranderingen in de audit-organisatie en bassert dit bijvoorbeeld op de beroep(groep)sregels. Deze professionals worden veelal gezien als de behoudende leden van de auditdienst. De voor de verandering van de auditdienst verantwoordelijke manager doet er goed aan zich flink in de beroepsregels te verdiepen. Vaak moet de verandering van auditdiensten leiden tot een breder product (operational- naast financial en IT-audit), een andere kijk op audit (control i.p.v. controle; verandergericht i.p.v. dichtregelen ), naast een andere houding naar de klant (ondersteunend in plaats van voorschrijvend). Ook hier kan het onderscheid tussen de I- en R- professional spelen. Vanuit operational audit maken we onderscheid in standaardaudits met een belangrijke vergelijkbaarheiddoelstelling en maatwerkaudits waarbij een specifieke onzekerheid van een manager door een audit wordt weggenomen. De bij standaard-audits gebruikte normering heeft een zekere mate van algemene geldigheid. Denk daarbij aan het gebruik van control frameworks zoals COSO. De auditor moet de algemene normering vertalen naar de specifieke situatie, maar als gevolg van de relatief oppervlakkige onderzoeksbenadering is het verloop van de audit redelijk voorspelbaar en te sturen op efficiëntie. De maatwerkaudits kenmerken zich door een gedetailleerde voorbereiding, startend met het goed inleven in de specifieke problematiek van de opdrachtgever. Deze auditvorm vergt een I-prof en een intensieve samenwerking met de opdrachtgever. De standaardaanpak leent zich beter tot het uitbesteden van (delen van) de audituitvoering aan minder ervaren auditors, die te kenmerken zijn als R- profs en minder interactie met de klant behoeven. Veranderen vergt van het management het vermogen om te kunnen besturen afhankelijk van het gestelde doel, de omgevingsinvloeden en de eigenschappen van de IAD en haar medewerkers zelf, waaronder de aanwezige machtsverhoudingen en de cultuur. 7) Punt is dat managers van auditdiensten veelal zelf die audit-professionals zijn! De internal auditor als professional Het bovenstaande geeft aanleiding de Internal auditor te zien als professional. Een relatief weinig avontuurlijke en inhoudgerichte professional wellicht, maar nadrukkelijk een met een houding die uitstraalt dat hij serieus wil worden genomen, autonomie verdient en zijn gelijk niet zomaar opgeeft. Dat maakt hem niet direct teamgericht. Want hoewel hij de beperkingen van zijn ervaring en opleiding best wil inzien, heeft hij wel vaak gelijk. Hij komt niet als vanzelf los van zijn control paradigm en onderkent niet gemakkelijk beheersing in alternatieve management theorieën. Samenwerken met ondergeschikten gaat hem goed af; integreren op basis van gelijkwaardigheid veel minder. De gemeenschappelijkheid tussen financial, IT- en operational audit, het doen van gedegen onderzoek, wordt daartoe nog te

5 weinig onderkend. Maar wanneer hij maar niet te veel wordt belast met dossiers vullen, verantwoording afleggen en analyses onderbouwen, weet hij heel efficiënt te opereren. Kortom een moeilijk te managen medewerker. Een die met de juiste worst voorgeschoteld zich best aan wat interne regels wil houden. Een die zich ook wel thuis kan voelen, zolang maar in hem wordt geïnvesteerd. En een die zich beroept op jaren lange ervaring wanneer hij niet meer in zichzelf wil investeren. Vergt deze professional een baas? Een manager? Soms toch liever een inspirator. Ron de Korte RA RE RO CIA is onderzoeker en Plv. Program Director van de pao Internal / Operational Auditing en docent pao EDP-auditing (EUR) en pao Controlling (RUG). Voorts is hij associate van Auditing & Consulting Services (ACS) en mede-initiatiefnemer van Literatuur: 1 Vermaak, H.; Men zegt dat professionals niet te managen zijn; Nyenrode management review; november/december 1997; p Poucke, A. B. M. v., Wijk, H.E. van (1995). Besturing van professionele organisaties; Van praktijk naar onderneming. Assen, Van Gorcum / Stichting Management Studies. 3 Weggeman, M. (1992). Leidinggeven aan professionals: het verzilveren van creativiteit. Kluwer Bedrijfswetenschappen, Deventer. 4 Delden, P.J. van (1992). Professionals: kwaliteit van het beroep. Contact, Amsterdam. 5 Mintzberg, H. (1983), Structures in five: designing effective organizations, Prentice Hall, New York 6 Eygenraam, D., Professionals. een onbestuurbaar volkje?! (1995) 7 Otto, M.M. en A.C.J. de Leeuw (1989). Kijken, denken, doen: manoeuvreren met weerbarstigheid. Van Gorcum, Assen.

6

ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl

ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl ACS biedt in 2014 weer enkele actuele, interessante opleidingen aan op het eigen kantoor in de rustieke omgeving van Driebergen. Kernwoorden zijn kleinschaligheid,

Nadere informatie

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 CobiT Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 Control objectives for information and related Technology Lezenswaardig: 1. CobiT, Opkomst, ondergang en opleving

Nadere informatie

ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl

ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl ACS biedt in 2015 weer enkele actuele, interessante opleidingen aan op het eigen kantoor in de rustieke omgeving van Driebergen. Kernwoorden zijn kleinschaligheid,

Nadere informatie

De Internal Auditor in Nederland

De Internal Auditor in Nederland De Internal Auditor in Nederland Position Paper Update 2008 Instituut van Internal Auditors De Internal Auditor in Nederland Position Paper Update 2008 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Ontwikkelingen in

Nadere informatie

ROL INTERNAL AUDITOR IN VERANDERINGSPROJECTEN

ROL INTERNAL AUDITOR IN VERANDERINGSPROJECTEN Auditing Richtlijnen en randvoorwaarden ROL INTERNAL AUDITOR IN VERANDERINGSPROJECTEN Veel organisaties zien zich dezer dagen genoodzaakt hun strategie te herzien en de organisatieprocessen en -systemen

Nadere informatie

Reglement op de kwaliteitstoetsing voor interne auditors

Reglement op de kwaliteitstoetsing voor interne auditors Reglement op de kwaliteitstoetsing voor interne auditors Reglement op de kwaliteitstoetsing voor interne auditors Vastgesteld in de bijeenkomst van de ledenvergadering van het Instituut van Internal Auditors

Nadere informatie

Elke manager krijgt de auditor die hij verdient

Elke manager krijgt de auditor die hij verdient N U M M E R 4 2 0 0 0 M A N A G E M E N T C O N T R O L & A C C O U N T I N G 21 OPERATIONAL AUDITING Elke manager krijgt de auditor die hij verdient Volgens de theorie ondersteunt de operational auditor

Nadere informatie

IT-audit en operational audit: eenmanszaken of maten? 1

IT-audit en operational audit: eenmanszaken of maten? 1 IT-audit en operational audit: eenmanszaken of maten? 1 Peter Hartog en Ron de Korte 2 1. Inleiding Is het niet verwonderlijk dat IT-audits binnen veel organisaties los staan van de andere audits die worden

Nadere informatie

Slide 1. Slide 2 Introduktie. Slide 3 Deze les: 2 onderwerpen. Les 1 Definities en belang Informatie Technologie. Intro docent Opzet/tentamenstof

Slide 1. Slide 2 Introduktie. Slide 3 Deze les: 2 onderwerpen. Les 1 Definities en belang Informatie Technologie. Intro docent Opzet/tentamenstof Slide 1 Les 1 Definities en belang Informatie Technologie IT A Basics en toepassing Informatie Technologie Versie 4.1 Sept 2014 Slide 2 Introduktie Intro docent Opzet/tentamenstof Stof/vraagstukken behandeld

Nadere informatie

NOREA Visie 2020. - Brigitte Beugelaar. 14 september 2015

NOREA Visie 2020. - Brigitte Beugelaar. 14 september 2015 NOREA Visie 2020 - Brigitte Beugelaar 14 september 2015 NOREA, de beroepsorganisatie van IT-auditors Opgericht in 1992 1635 registerleden 253 aspirant-leden, d.w.z. in opleiding 123 geassocieerde leden,

Nadere informatie

5-daagse bootcamp IT Risk Management & Assurance

5-daagse bootcamp IT Risk Management & Assurance 5-daagse bootcamp IT Risk Management & Assurance Verhoog het niveau van uw risicomanagement processen vóór 1 juni naar volwassenheidsniveau 4! ISO31000 DAG 1 DAG 2 DAG 3 OCHTEND NIEUW ISO27005 DAG 3 MIDDAG

Nadere informatie

IT-audit en operational audit: eenmanszaken of maten?

IT-audit en operational audit: eenmanszaken of maten? 20 de EDP-Auditor nummer 2 2005 IT-audit en operational audit: eenmanszaken of maten? Peter Hartog (links) en Ron de Korte Is het niet verwonderlijk dat IT-audits binnen veel organisaties los staan van

Nadere informatie

Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen

Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen RISK & COMPLIANCE Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen 16 februari 2010 ADVISORY Onderwerp: Onderzoek Soft controls binnen interne accountantsdiensten Geachte

Nadere informatie

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden:

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Marco Snoek over de masteropleiding en de rollen van de LD Docenten De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Het intended curriculum : welke doelen worden

Nadere informatie

masterclasses november 2012

masterclasses november 2012 masterclasses november 2012 Finance Netwerk; grondlegger van de Masterclasses In 2005 introduceerde Finance Netwerk het concept Masterclasses. Kleine groepen van maximaal 10 professionals die, op de mooiste

Nadere informatie

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT Groningen, maart 2016 Wim Pauw Risicomanagement Risicomanagement is steeds meer een actueel thema voor financiële beleidsbepalers, maar zij worstelen vaak met de bijbehorende

Nadere informatie

Van Operat ional naar Managem ent Cont rol Audit ing?

Van Operat ional naar Managem ent Cont rol Audit ing? Van Operat ional naar Managem ent Cont rol Audit ing? L. Paape RA RO CIA en R.W.A. de Korte RA RE RO CIA (*) Oktober 1999 Operational Auditing heeft zich in N ederland in de afgelopen zes jaar ont w ikkeld

Nadere informatie

Procesdenken en de cultuur van de organisatie

Procesdenken en de cultuur van de organisatie INLEIDING Procesmanagement dient bij te dragen aan de organisatiedoelstellingen zoals HRM en Finance bijdragen aan de organisatiedoelen. Procesmanagement, ook procesgericht werken genoemd, maakt iets bestuurbaar

Nadere informatie

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance FINANCE consulting interim management professionals over sis... duurzame relaties met onze opdrachtgevers gebaseerd op kennis van zaken, commitment en oplossingsgerichtheid. Finance is een middelgroot

Nadere informatie

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt:

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt: Wabo effectief ?Hoe Zo! >> Het toepassen van de Wabo is meer dan alleen de IT-structuur aanpassen, de procedures herzien en/of de processen opnieuw beschrijven en herinrichten. Het zijn de medewerkers

Nadere informatie

Executive Academy. Permanente Educatie voor Professionals. Permanente Educatie voor Professionals

Executive Academy. Permanente Educatie voor Professionals. Permanente Educatie voor Professionals Executive Academy Permanente Educatie voor Professionals Permanente Educatie voor Professionals Wat is de Executive Academy? De Executive Academy is een samenwerking tussen de Amsterdam Business School

Nadere informatie

intensieve traject wordt niets aan het toeval overgelaten. Bij de opdrachtgever begint dit met diepgaand

intensieve traject wordt niets aan het toeval overgelaten. Bij de opdrachtgever begint dit met diepgaand Profiel FenterDaniëls bemiddelt sinds 1999 in personeel voor FINANCE posities. Dat doen wij voor vaste functies. Daarnaast ondersteunen wij organisaties met tijdelijk personeel. Onze wervings- en selectieprocedure

Nadere informatie

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009 Cross reference ISM - COBIT ME: Monitor & Evaluate Cross reference ISM - COBIT Management summary Organisaties gebruiken doorgaans twee soorten instrumenten

Nadere informatie

NBA t.a.v. P.J.A.M. Jongstra RA Postbus 7984 1008 AD Amsterdam 19 april 2016. Betreft: Consultatiedocument Nadere Voorschriften Kwaliteitssystemen

NBA t.a.v. P.J.A.M. Jongstra RA Postbus 7984 1008 AD Amsterdam 19 april 2016. Betreft: Consultatiedocument Nadere Voorschriften Kwaliteitssystemen NBA t.a.v. P.J.A.M. Jongstra RA Postbus 7984 1008 AD Amsterdam 19 april 2016 Betreft: Consultatiedocument Nadere Voorschriften Kwaliteitssystemen Geachte heer Jongstra, beste Pieter, Het bestuur van IIA

Nadere informatie

Een enerverend en inspirerend gesprek met Hans Nieuwlands. door Alina Stan en Marieta Vermulm

Een enerverend en inspirerend gesprek met Hans Nieuwlands. door Alina Stan en Marieta Vermulm Een enerverend en inspirerend gesprek met Hans Nieuwlands door Alina Stan en Marieta Vermulm Op 1 augustus spraken Alina Stan en Marieta Vermulm, beiden lid van de Commissie Young Professionals met Hans

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent Management Development is een effectieve manier om managementpotentieel optimaal te benutten en te ontwikkelen in een stimulerende en lerende omgeving. De manager van vandaag moet immers adequaat kunnen

Nadere informatie

ACS-opleidingen onder de vlag: Auditing.nl The Academy

ACS-opleidingen onder de vlag: Auditing.nl The Academy ACS-opleidingen onder de vlag: Auditing.nl The Academy In het voorjaar van 2012 biedt ACS weer enkele actuele, interessante opleidingen aan op het eigen kantoor in de rustieke omgeving van Driebergen.

Nadere informatie

Aansprakelijkheid van internal auditors

Aansprakelijkheid van internal auditors Aansprakelijkheid van internal auditors Drs. R. (Renze) Munnik Haarlem, 14 december 2009 Universiteit van Amsterdam Amsterdam Business School Executive Master of Internal Auditing Afstudeerbegeleider:

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Controlling & Accounting De cursus Controlling & Accounting duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

The Independence Company

The Independence Company The Independence Company Structural empowerment, flexible solutions Bedrijfspresentatie voor Accountantskantoren Inhoudsopgave Pagina Wat doen wij? 2 Wat levert het u op? 3 Hoe doen wij dat? 4 Waarom doen

Nadere informatie

Een sleutelrol voor Internal Audit in sustainability

Een sleutelrol voor Internal Audit in sustainability Een sleutelrol voor Internal Audit in sustainability Drs. Arjan de Draaijer MBA Drs. A. de Draaijer MBA is Associate Director bij KPMG Sustainability. dedraaijer.arjan@kpmg.nl Voor steeds meer bedrijven

Nadere informatie

ISAE 3402: Externe auditor niet langer nodig!

ISAE 3402: Externe auditor niet langer nodig! ISAE 3402: Externe auditor niet langer nodig! DBedrijven De Rapportagestandaard ISAE 3402 is inmiddels besteden al sinds jaar en dag activiteiten uit aan andere bedrijven. Om kosten te drukken, om zich

Nadere informatie

Praktijkplein Titel: Toepassing: Koppeling met het Operational Excellence Framework: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen.

Praktijkplein Titel: Toepassing: Koppeling met het Operational Excellence Framework: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen. Praktijkplein Titel: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen. Toepassing: Beknopte samenvatting van twee implementatiemethodieken en hun toepassing bij het implementeren van een operational

Nadere informatie

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing Inhoud 1 Inleiding 3 2 Aantonen kwaliteitsborging van de dienstverlening 4 3 Auditing 5 3.1 Wanneer toepassen

Nadere informatie

Audit Assurance bij het Applicatiepakket Interne Modellen Solvency II

Audit Assurance bij het Applicatiepakket Interne Modellen Solvency II Confidentieel 1 Audit Assurance bij het Applicatiepakket Interne Modellen Solvency II 1 Inleiding Instellingen die op grond van art. 112, 230 of 231 van de Solvency II richtlijn (richtlijn 2009/139/EC)

Nadere informatie

ServiceCultuur. EBOOK CultuurBarbarenspel

ServiceCultuur. EBOOK CultuurBarbarenspel ServiceCultuur EBOOK CultuurBarbarenspel EBOOK CultuurBarbarenSpel www.servicecultuur.nl Alsjeblieft. Een ebook over het CultuurBarbarenSpel. Met dit ebook leer je meer over ons spel. Fabia Hooykaas en

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van een ISAE 3402-

De toegevoegde waarde van een ISAE 3402- De toegevoegde waarde van een ISAE 3402- verklaring Een isae 3402-verklaring is een specifieke vorm van third party assurance en heeft toegevoegde waarde voor services en gebruikerss. Er is echter nog

Nadere informatie

HET GAAT OM INFORMATIE

HET GAAT OM INFORMATIE Aan leiding C OB IT HET GAAT OM INFORMATIE Informatie is belangrijk voor het functioneren van een organisatie Informatie wordt gegenereerd, gebruikt, bewaard, ontsloten, verwijderd Informatietechnologie

Nadere informatie

De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief.

De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief. De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief. In de Code van Commissie Peters De Veertig Aanbevelingen (juni 1997) staat in zeer algemene termen iets over risicobeheersing.

Nadere informatie

adviseren vanuit je kern

adviseren vanuit je kern adviseren vanuit je kern De wereld wordt er niet beter van, de werkomgeving wordt er niet ideaal van, maar je leert te roeien met de riemen die je hebt, te accepteren wat de kwaliteiten zijn waar je mee

Nadere informatie

Een Project Management model. Wat is IASDEO?

Een Project Management model. Wat is IASDEO? Een Project Management model Project Management betekent risico s beheersen, voldoen aan allerlei vereisten, klanten tevreden stellen, beslissingen nemen, producten leveren, activiteiten coördineren, inputs

Nadere informatie

Deontologische Code. Deze Deontologische Code is zowel op individuen als op entiteiten die interne auditdiensten verlenen van toepassing.

Deontologische Code. Deze Deontologische Code is zowel op individuen als op entiteiten die interne auditdiensten verlenen van toepassing. Deontologische Code INLEIDING Het doel van de Deontologische Code van het Instituut is het stimuleren van een ethische cultuur binnen het geheel van de professionele uitoefening van interne audit. Interne

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Rollen in Risk Management

Rollen in Risk Management Rollen in Risk Management 10 oktober 2009 1 Inleiding In de afgelopen maanden heeft de Enterprise Risk Management-werkgroep een tweetal columns op de IIA website gepubliceerd: 1. Een algemene inleiding

Nadere informatie

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce. Cloud Computing, een inleiding ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren 10 december 2013 Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.com 10 december 2013 1 Kenmerken van Cloud

Nadere informatie

Bedrijfsprocessen theoretisch kader

Bedrijfsprocessen theoretisch kader Bedrijfsprocessen theoretisch kader Versie 1.0 2000-2009, Biloxi Business Professionals BV 1. Bedrijfsprocessen Het procesbegrip speelt een belangrijke rol in organisaties. Dutta en Manzoni (1999) veronderstellen

Nadere informatie

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Het begrip assurance en maatschappelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in onderzoek. eerdere bijdrage heeft de auteur enkele studies besproken naar de

Recente ontwikkelingen in onderzoek. eerdere bijdrage heeft de auteur enkele studies besproken naar de Management control: Ontwerp, toepassingen en effectiviteit van kostensystemen Recente ontwikkelingen in onderzoek Naar het ontwerp van kostensystemen, en de antecedenten en gevolgen ervan, wordt de laatste

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Theoretische Fundament 5. Module Praktijkproject 5. Rooster 6. Opleidingskosten 6

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Theoretische Fundament 5. Module Praktijkproject 5. Rooster 6. Opleidingskosten 6 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Theoretische Fundament 5 Module Praktijkproject 5 Rooster 6 Opleidingskosten 6 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005

Nadere informatie

Professioneel facility management. Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces

Professioneel facility management. Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces Professioneel facility management Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces Inhoud Voorwoord Professionele frontliners 1. Theoretisch kader 2. Competenties en

Nadere informatie

Digitalisering in de zorg en de rol van de controller

Digitalisering in de zorg en de rol van de controller Digitalisering in de zorg en de rol van de controller Verbeter uw uitgangspositie bij toetsing door de Belastingdienst 16 februari 2016 Annette Pol Habing Marieke Herber AGENDA 1. Inleiding 2. Praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering van Nederlandse Waterschapsbank N.V. Verklaring over de jaarrekening 2014 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2014 van

Nadere informatie

High Performance Organisaties: de inside-out gedachte als basis voor tevreden klanten en een goede reputatie. High Performance Organisaties

High Performance Organisaties: de inside-out gedachte als basis voor tevreden klanten en een goede reputatie. High Performance Organisaties : de inside-out gedachte als basis voor tevreden klanten en een goede reputatie Huidige trends in maatschappij & organisatie Vergrijzing en langer doorwerken Medewerker en klant meer macht Persoonlijk

Nadere informatie

Algemene Ledenvergadering 5 april 2012

Algemene Ledenvergadering 5 april 2012 Jaarplan 2013 Algemene Ledenvergadering 5 april 2012 Commissie Vaktechniek 1 Doel van de commissie De commissie Vaktechniek heeft tot doel de leden en het bestuur van IIA Nederland te ondersteunen op het

Nadere informatie

Karin Hubert CAE Sociale Verzekeringsbank. Internal Audit in het publieke debat

Karin Hubert CAE Sociale Verzekeringsbank. Internal Audit in het publieke debat Karin Hubert CAE Sociale Verzekeringsbank Internal Audit in het publieke debat Karin Hubert, CAE Sociale Verzekeringsbank: Internal Audit in het publieke debat Mijn CV 13 jaar KPMG / 3 jaar Coopers&Lybrand

Nadere informatie

De wereld achter de cijfers Inzicht in het functioneren van de accountant

De wereld achter de cijfers Inzicht in het functioneren van de accountant De wereld achter de cijfers Inzicht in het functioneren van de accountant Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Wat doet een accountant precies? Wat zegt de verklaring van een accountant

Nadere informatie

3-daagse praktijktraining. IT Audit Essentials

3-daagse praktijktraining. IT Audit Essentials 3-daagse praktijktraining IT Audit Essentials Programma IT-Audit Essentials Door de steeds verdergaande automatisering van de bedrijfsprocessen wordt de beveiliging en betrouwbaarheid van de IT systemen

Nadere informatie

André Salomons Smart SharePoint Solutions BV. Cloud security en de rol van de accountant ICT Accountancy praktijkdag

André Salomons Smart SharePoint Solutions BV. Cloud security en de rol van de accountant ICT Accountancy praktijkdag André Salomons Smart SharePoint Solutions BV Cloud security en de rol van de accountant ICT Accountancy praktijkdag Cloud security moet uniformer en transparanter, waarom deze stelling? Links naar de artikelen

Nadere informatie

Beslispunten: 1. Het onderdeel 'verkeersveiligheid' (uit het programma veiligheid) onderzoeken op doeltreffendheid.

Beslispunten: 1. Het onderdeel 'verkeersveiligheid' (uit het programma veiligheid) onderzoeken op doeltreffendheid. Onderwerp: Doelmatig- en doeltreffendheidonderzoeken. Beslispunten: 1. Het onderdeel 'verkeersveiligheid' (uit het programma veiligheid) onderzoeken op doeltreffendheid. 2. De doelmatig- en doeltreffendheidonderzoeken

Nadere informatie

Titel: Interne audit in de niet-financiële sector in België Richting: 3de jaar handelsingenieur - major accountancy en financiering Jaar: 2008

Titel: Interne audit in de niet-financiële sector in België Richting: 3de jaar handelsingenieur - major accountancy en financiering Jaar: 2008 Auteursrechterlijke overeenkomst Opdat de Universiteit Hasselt uw eindverhandeling wereldwijd kan reproduceren, vertalen en distribueren is uw akkoord voor deze overeenkomst noodzakelijk. Gelieve de tijd

Nadere informatie

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK INHOUDSOPGAVE 1. FORMAT PLAN VAN AANPAK 1.1. Op weg naar een kwaliteitsmanagementsysteem 1.2. Besluit tot realisatie van een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) 1.3. Vaststellen van meerjarenbeleid en SMART

Nadere informatie

Het stuurmodel voor een opdrachtgever

Het stuurmodel voor een opdrachtgever Het stuurmodel voor een opdrachtgever Ir. Derk K. Kremer 1. Inleiding In één van mijn eerdere artikelen heb ik al aangegeven dat de rol van opdrachtgever op zich geen moeilijke rol is. Voor een ervaren

Nadere informatie

Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V.

Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V. Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V. Een kwaliteitsmanagementsysteem helpt bij de beheersing van risico s Want

Nadere informatie

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE PROJECTMANAGEMENT George van Houtem 1 SITUATIE Het werken in en het leidinggeven aan projecten is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering voor de hedendaagse manager. In elk bedrijf of organisatie komen

Nadere informatie

Systeemvisie op Organisatie en Management

Systeemvisie op Organisatie en Management Systeemvisie op Organisatie en Management E.J. Mol 16 Mei 2012 1 Inhoudsopgave 1 SYSTEEMVISIE OP ORGANISATIE EN MANAGEMENT 2 1.1 De organisatie als open systeem.................. 2 1.2 De rol van de manager

Nadere informatie

2014 KPMG Advisory N.V

2014 KPMG Advisory N.V 02 Uitbesteding & assurance 23 Overwegingen bij uitbesteding back- en mid-office processen van vermogensbeheer Auteurs: Alex Brouwer en Mark van Duren Is het zinvol voor pensioenfondsen en fiduciair managers

Nadere informatie

Diederik van Meenen 1

Diederik van Meenen 1 Diederik van Meenen 1 Relativiteit in de accountantsverklaring Tegenwoordig wordt er weer meer geschreven over de inhoud van accountantsverklaringen. Het verkrijgen van een accountantsverklaring is net

Nadere informatie

Advies inzake Risicobenadering

Advies inzake Risicobenadering dvies inzake Risicobenadering Het afstemmen van modellen op uitdagingen PRIMO heeft binnen haar organisatie een divisie opgericht die zich geheel richt op het effectief gebruik van risicomanagementmodellen.

Nadere informatie

Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable?

Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable? Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable? Niet alle competenties zijn even gemakkelijk te trainen. Ook zijn ze niet allemaal op dezelfde wijze

Nadere informatie

BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER

BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER 1. INLEIDING Het certificeringsonderzoek voor de aanbieders van opleidingen voor tourmanager heeft de vorm van

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Sense Template BluefieldFinance Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie Opgericht 2007 Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met

Nadere informatie

Financials met Meerwaarde

Financials met Meerwaarde Financials met Meerwaarde Bien Sûr Recruitment 2016 Bien Sûr Recruitment FINANCIELE KERNFUNCTIES Proactief financieel management en een alert risicomanagement is een dwingende noodzaak voor elke organisatie.

Nadere informatie

Interne audits, het rendement

Interne audits, het rendement Interne audits, het rendement HKZ Kwaliteitsdag Olav Kloek 8 april 2014 SAFER, SMARTER, GREENER Strategie van de organisatie Herontwerp van organisaties, door: Nieuw financieringsstelsel Zelfsturende/zelfregulerende

Nadere informatie

HKZ Kwaliteitsdag. Werken aan patiëntveiligheid in relatie tot kwaliteit. Richard Raaphorst - Principal Lead Auditor DNV

HKZ Kwaliteitsdag. Werken aan patiëntveiligheid in relatie tot kwaliteit. Richard Raaphorst - Principal Lead Auditor DNV HKZ Kwaliteitsdag Werken aan patiëntveiligheid in relatie tot kwaliteit Richard Raaphorst - Principal Lead Auditor DNV HKZ Kwaliteitsdag 21 maart 2013 Even voorstellen.. Richard Raaphorst Functie: Principal

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie 1 De Organisatie Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met een uitgebreide expertise in business-

Nadere informatie

BEDRIJFSECONOMISCHE WETENSCHAPPEN master in de toegepaste economische wetenschappen: accountancy en financiering

BEDRIJFSECONOMISCHE WETENSCHAPPEN master in de toegepaste economische wetenschappen: accountancy en financiering BEDRIJFSECONOMISCHE WETENSCHAPPEN master in de toegepaste economische wetenschappen: accountancy en financiering 2010 2011 Masterproef Relatie interne en externe audit Promotor : Prof. dr. Roger MERCKEN

Nadere informatie

HOE LAAT IK MEDEWERKERS

HOE LAAT IK MEDEWERKERS MANAGEMENT Een zelfstandige medewerker is een tevreden medewerker HOE LAAT IK MEDEWERKERS ZELFSTANDIG FUNCTIONEREN? De ene mens is de andere niet. Sommigen zijn blij met een chef die aan hen geducht leiding

Nadere informatie

IIA Nederland Commissie Vaktechniek(CPP) Jaarplan Commissie Vaktechniek 2008

IIA Nederland Commissie Vaktechniek(CPP) Jaarplan Commissie Vaktechniek 2008 1 1 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Samenstelling 3. Verantwoordelijkheden en doelstellingen 4. Werkwijze 5. Activiteiten 2008 6. Begroting 2008 2 3 1. Inleiding Dit jaarplan geeft de samenstelling, de

Nadere informatie

ZekereZorg3 Informatieveiligheid in de Zorg. Nico Huizing RE RA

ZekereZorg3 Informatieveiligheid in de Zorg. Nico Huizing RE RA ZekereZorg3 Informatieveiligheid in de Zorg Nico Huizing RE RA Ziekenhuizen in Nederland * Najaar 2008: IGZ toetst 20 ziekenhuizen, norm NEN7510, rapport 12/ 08 * Opdracht IGZ: lever per 1/2/ 09 plan van

Nadere informatie

Informatierisico s en beveiliging: Een integrale benadering van beheersing (ERMplus)

Informatierisico s en beveiliging: Een integrale benadering van beheersing (ERMplus) Informatierisico s en beveiliging: Een integrale benadering van beheersing (ERMplus) Drs Urjan Claassen RA RE CIA Vennoot Clascon 13 oktober 2010 Security-Congres 1 Urjan Claassen Opleiding Drs: Bedrijseconomie

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s

3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s 3 daagse cursus: Train de Trainer Morele Dilemma s Wat? EtiQs en Nyenrode Business Universiteit organiseren een train de trainer - training voor belangstellenden. Het doel van de train-de-trainer is dat

Nadere informatie

Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014

Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014 Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014 Kris Winters Marcel de Bruijn Jürgen van Dueren den Hollander Maurits Dekker Improving performance, reducing risk Wie is Lloyd s Register,

Nadere informatie

De transparante compliance keten. De maatschappelijke betekenis van XBRL / SBR

De transparante compliance keten. De maatschappelijke betekenis van XBRL / SBR De transparante compliance keten De maatschappelijke betekenis van XBRL / SBR De maatschappelijke context (verandert) Control framework In control Trust TAX als deel van CR/MVO Governance Transparency

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Development & Innovatie De Post HBO opleiding Development & Innovatie duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht. Hierin volgt

Nadere informatie

Uitkomsten onderzoek Controle en Vertrouwen. 7 mei 2012

Uitkomsten onderzoek Controle en Vertrouwen. 7 mei 2012 Uitkomsten onderzoek Controle en Vertrouwen 7 mei 2012 Voorwoord Onderwerp: resultaten onderzoek Controle en Vertrouwen Geachte heer, mevrouw, Hartelijk dank voor uw medewerking aan het onderzoek naar

Nadere informatie

Hoe houd je werknemers met een hoge autonomie gezond? 1

Hoe houd je werknemers met een hoge autonomie gezond? 1 Hoe houd je werknemers met een hoge autonomie gezond? 1 Door Dr. Judith Bos, Dr. Nathalie Donders en Dr. Joost van der Gulden Bij het nieuwe werken kunnen werknemers deels zelf bepalen waar en wanneer

Nadere informatie

Operational Excellence & Lean. De belofte van Lean Management Prof.dr.ir. M.F. van Assen 逆 説

Operational Excellence & Lean. De belofte van Lean Management Prof.dr.ir. M.F. van Assen 逆 説 Operational Excellence & Lean De belofte van Lean Management Prof.dr.ir. M.F. van Assen 逆 説 Eén pet? Belang van consistente definities en het hebben van een gemeenschappelijke verbetertaal Bron onbekend

Nadere informatie

VRAGENLIJST. Als u op verder klikt verlaat u deze vragenlijst.

VRAGENLIJST. Als u op verder klikt verlaat u deze vragenlijst. VRAGENLIJST 1. Alvast hartelijk bedankt voor uw medewerking!! Allereerst een vraag om te bepalen of het onderzoek voor u relevant is. Welke van de onderstaande mogelijkheden is het meest op u van toepassing?

Nadere informatie

Praktijkervaringen binnen SAS70-trajecten

Praktijkervaringen binnen SAS70-trajecten Compact 2005/2 Praktijkervaringen binnen SAS70-trajecten Drs. ing. S.R.M. van den Biggelaar RE en drs. P.C.V. Waldenmaier RE RA Het uitbesteden van bedrijfsprocessen aan derden wint aan populariteit. Recentelijk

Nadere informatie

Interne organisatie beïnvloedt effectiviteit en efficiëntie

Interne organisatie beïnvloedt effectiviteit en efficiëntie Interne organisatie beïnvloedt effectiviteit en efficiëntie Systematische vergelijking van de interne organisatie en prestaties van corporaties toont aan dat kleine corporaties met veel ervaring als maatschappelijke

Nadere informatie

Denk je iets af te weten van SAS70 verklaringen en Third Party Mededelingen? Verslag van de NOREA-bijeenkomst regio Apeldoorn

Denk je iets af te weten van SAS70 verklaringen en Third Party Mededelingen? Verslag van de NOREA-bijeenkomst regio Apeldoorn IT-auditors bijeen Denk je iets af te weten van SAS70 verklaringen en Third Party Mededelingen? Verslag van de NOREA-bijeenkomst regio Apeldoorn Thea Gerritse De Regio Apeldoorn van de NOREA hield op 1

Nadere informatie

STUDIERAPPORT. over de. Internal Auditor in Nederland

STUDIERAPPORT. over de. Internal Auditor in Nederland STUDIERAPPORT over de Internal Auditor in Nederland 15 maart 2004 Studierapport De Internal Auditor in Nederland, pagina 1 van 29 Inhoudsopgave AANLEIDING EN DOEL VAN DEZE POSITION PAPER 3 SCOPE 3 OPZET

Nadere informatie

Inleiding 1 4 3. Begrippen en definities 5 3. Doelstellingen van een privacy-audit 6 7 4. Opdrachtaanvaarding 8 9 4

Inleiding 1 4 3. Begrippen en definities 5 3. Doelstellingen van een privacy-audit 6 7 4. Opdrachtaanvaarding 8 9 4 Inhoudsopgave Paragraaf Pagina 2 Inleiding 1 4 3 Begrippen en definities 5 3 Doelstellingen van een privacy-audit 6 7 4 Opdrachtaanvaarding 8 9 4 Deskundigheidseisen en het gebruik maken van deskundigen

Nadere informatie

Reorganisatie met personele gevolgen Visie en aanpak Berenschot, 2015

Reorganisatie met personele gevolgen Visie en aanpak Berenschot, 2015 Reorganisatie met personele gevolgen Visie en aanpak Berenschot, 2015 Reorganisatie Wat nu?! Staat u aan de vooravond van een reorganisatie of zit u er middenin? Misschien herkent u de volgende kopzorgen

Nadere informatie

Sneeuwwitje, de zeven dwergen en de boze heks?

Sneeuwwitje, de zeven dwergen en de boze heks? Sneeuwwitje, de zeven dwergen en de boze heks? Over de rol van de Operational Auditor in sturen op kernwaarden, cultuur en gedrag Olof Bik Behavioral & Cultural Governance Trophy Games, 28 nov 2013, Hilversum

Nadere informatie