Bevolkingsonderzoek darmkanker

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bevolkingsonderzoek darmkanker"

Transcriptie

1 inclusief special juni 2013 Highlights: Projectteam voor bevolkingsonderzoek is hard aan het werk Bevolkingsonderzoek Vorig jaar september ontving u een Screen-special over het bevolkingsonderzoek, dat dit jaar van start gaat. Inmiddels zijn we driekwart jaar verder, en is er al veel werk verzet. Het nieuwe bevolkingsonderzoek krijgt steeds meer vorm, maar er moet nog het nodige gebeuren voor de eerste uitnodigingen de deur uit gaan. In deze uitgave praten we u graag even bij. Zie pagina 3. Het nastreven van een hoge kwaliteit binnen het nieuwe BVO is een belangrijk uitgangspunt voor MDL-arts Arjun Koch Ministerie van VWS organiseert een expertmeeting RCP, RCMDL en TCMDL stellen zich voor Met het nieuwe bevolkingsonderzoek doet ook een aantal nieuwe functies in de regio zijn intrede: de RCP (regionaal coördinerend patholoog), de RCMDL (regionaal coördinerend maag-darm-leverarts) en de TCMDL (toetsing coördinerend maag-darm-leverarts). De MDL-artsen Manon Spaander en Arjun Koch gaan aan de slag als RCMDL- en TCMDL-arts en Henk Beerman als RCP. Zie pagina 6 en 7. Aanbestedingen afgerond De aanbestedingen - voor de verpakking en verzending van het uitnodigingspakket en voor de ifobt-laboratoria - zijn afgerond. De retourenvelop met het buisje gaat naar één van de 3 laboratoria die zijn gecontracteerd voor de beoordeling. Zie pagina 3.

2 ker spe m kan ar Start bevolkingsonderzoek cial d 2 folders, brieven en animaties voor de doelgroep voor. Ook zijn de toelatingseisen voor coloscopiecentra, endoscopisten en PA-laboratoria opgesteld die de coloscopie of PA-diagnostiek willen uitvoeren na een positieve verwijzing uit het bevolkingsonderzoek. Door het bevolkingsonderzoek zullen meer mensen een coloscopie ondergaan. Er zijn voldoende professionals nodig om te voldoen aan de toegenomen vraag naar coloscopieën. Dit is een belangrijke reden waarom het bevolkingsonderzoek gefaseerd wordt ingevoerd. In 2013 krijgen alleen mensen die geboren zijn in 1938 en 1948 een uitnodiging om deel te nemen. In 2019 krijgt uiteindelijk iedereen van 55 t/m 75 jaar elke 2 jaar een uitnodiging. Op schema Hard werken We liggen gelukkig goed op schema met de voorbereidingen. De ifobt en analyseapparatuur, de 3 laboratoria en de verpakking zijn gegund. We bouwen het ICT-systeem ColonIS en werken aan een snelle en veilige uitwisseling van gegevens. Hiermee kunnen we straks ook de capaciteit en wachttijden bewaken. We bereiden de materialen zoals Het is fantastisch om te zien hoeveel mensen enthousiast en betrokken bezig zijn bij alle voorbereidingen, zeg Van Veldhuizen. Op heel veel plekken in Nederland wordt achter de schermen hard gewerkt om het bevolkingsonderzoek straks goed te laten verlopen. Op langere termijn voorkomen we met het bevolkingsonderzoek elk jaar Het bevolkingsonderzoek krijgt steeds concretere vormen. Zo is het uitnodigingspakket samengesteld dat aan de deelnemers wordt toegezonden. De aanbesteding hiervan is, net als de aanbesteding Dit jaar wordt in Nederland het bevolkingsonderzoek ingevoerd. Het bevolkingsonderzoek is bedoeld voor alle mannen en vrouwen van 55 tot en met 75 jaar. Dat zijn op termijn meer dan 4 miljoen mensen. Het bevolkingsonderzoek gaat geleidelijk van start tussen 2013 en Zo n groot onderzoek vraagt om een zorgvuldige voorbereiding. Harriët van Veldhuizen, programmaleider invoering bevolkingsonderzoek bij het RIVM, coördineert de voorbereidingen. Harriët van Veldhuizen: Vanuit mijn rol is de grootste uitdaging om alle verschillende onderdelen van de voorbereiding tijdig opgestart te krijgen, goed zicht op de voortgang en realisatie te houden, en er voor zorg te dragen dat de verschillende betrokken partijen gezamenlijk afspraken maken over de wijze van uitvoering en te stellen kwaliteitseisen. Het RIVM werkt dan ook intensief samen met de 5 regionale screeningsorganisaties, medisch specialisten, patiëntenverenigingen, huisartsen en kennisinstituten. Zij zijn vertegenwoordigd in de Landelijke Commissie Invoering Bevolkingsonderzoek Darmkanker en een groot aantal werkgroepen die adviseren over alle voorbereidingen. Aanbestedingen verpakking & verzending en laboratoria afgerond van de heen- en retourverpakking en de verzending naar de cliënten, in januari van dit jaar afgerond. Minigrip neemt dit voor zijn rekening, waarbij Sandd als onderaannemer de verzending naar de cliënten op zich neemt. Deelnemers aan het bevolkingsonderzoek sturen hun ontlastingsmonster gratis terug via een retourenvelop. De envelop kan worden gepost in de oranje brievenbussen van PostNL. In januari hebben de screeningsorganisaties met PostNL een overeenkomst gesloten hiervoor. De retourenvelop gaat naar één van de 3 laboratoria die zijn gecontracteerd voor de beoordeling. Deze opdracht is gegund aan 3 klinisch-chemische laboratoria: Stichting Isala klinieken in Zwolle, Stichting Orbis Medisch Centrum in Sittard en Star-Medisch Diagnostisch Centrum in Rotterdam. Toelating coloscopiecentra Coloscopiecentra die deel willen nemen aan het bevolkingsonderzoek moeten voldoen aan de kwaliteitseisen zoals verwoord in het Protocol toelating en auditing coloscopiecentra en endoscopisten. De toetsing wordt uitgevoerd door de Regionaal Coördinerend MDL-arts (RCMDL). Om in alle regio s een eenduidige toetsing plaats te laten vinden, werken de 5 RCMDL en aan een auditprocedure, waarin de toelating nader wordt uitgewerkt. Alle benodigde zaken worden ruim voordat de toetsing plaatsvindt, aan de te toetsen coloscopiecentra verstrekt. 3 Na toelating vindt iedere 3 jaar een audit plaats bij het coloscopiecentrum. Jaarlijks wordt geaudit op deelaspecten, zoals de intervalcarcinomen en de benchmarkgegevens. Deze audits worden uitgevoerd door de RCMDL. De toelatingstoetsen vinden plaats vanaf mei Harriët van Veldhuizen Kwaliteitseisen en toetsing PA-labs sterfgevallen. Bij het RIVM komen de lijnen samen en proberen we met een klein team alles in goede banen te leiden. De 5 screeningsorganisaties komen nu steeds nadrukkelijker in beeld. Zij zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het bevolkingsonderzoek, zijn het regionale coördinatiepunt en organiseren de kwaliteitsborging. We hebben al veel bereikt, maar er is nog het nodige werk te doen. Ik heb er alle vertrouwen in dat alle betrokken organisaties op tijd klaar zijn zodat het bevolkingsonderzoek binnenkort van start kan gaan! In februari is het protocol Toelating en auditing van pathologielaboratoria bekend gemaakt.* Hierin zijn de landelijke kwaliteitseisen opgenomen die worden gesteld aan de laboratoria die de biopten willen beoordelen van coloscopieën na verwijzing vanuit het bevolkingsonderzoek. In het protocol zijn ook de kwaliteitseisen vermeld, die worden gesteld aan de in het laboratorium werkzame pathologen. Pathologielaboratoria die deel willen nemen, kunnen zich via de website van de screeningsorganisatie aanmelden voor een toelatingstoets. Deze toets wordt uitgevoerd door de Regionaal Coördinerend Patholoog (RCP). Wanneer de RCP een positief oordeel geeft over toelating van een PA-lab, wordt het laboratorium geregistreerd in het overzicht van toegelaten laboratoria. Coloscopiecentra mogen het histologisch materiaal alleen aan een geregistreerd laboratorium aanbieden. Toegelaten laboratoria worden iedere 3 jaar geaudit. Jaarlijks vindt een audit plaats op een aantal deelaspecten, zoals intervalcarcinomen en benchmarkgegevens. De toetsing tot toelating vindt plaats vanaf mei *het protocol is geplaatst op de website van het RIVM. Op de website van de screeningsorganisatie (pagina: professionals/) vindt u een link naar het document.

3 kanker zijn verschillende professionals betrokken: MDL-artsen, internisten, verpleegkundigen, chirurgen, pathologen. En niet te vergeten: huisartsen. Wat is de rol van de huisarts en de huisartsenpraktijk? Deze is op 3 momenten in beeld bij het bevolkingsonderzoek. Vooraf Patiënten die meer willen weten over het bevolkingsonderzoek, kunnen met hun vragen terecht bij de huisarts of de praktijksassistent. Dit kan om praktische vragen gaan (voor wie is het onderzoek, 4 wanneer word ik uitgenodigd, hoe gaat het onderzoek in zijn werk), maar ook om vragen over voor- en nadelen van deelname, over erfelijkheid of over de risico s die aan wel of niet deelnemen zijn verbonden. Als er bloed gevonden is Als bij een patiënt bloed in de ontlasting is gevonden, krijgt de huisarts hier 2 dagen eerder bericht van. De huisarts heeft dan de gelegenheid de patiënt persoonlijk te informeren over de uitslag. In de uitslagbrief die de cliënt ontvangt, wordt de cliënt verzocht om als dit nog niet is gebeurd contact op te nemen met de huisarts. De cliënt ontvangt bij de uitslag een uitnodiging voor een intake bij een coloscopiecentrum. spe Begeleiding in het vervolgtraject ker Bij het bevolkingsonderzoek darm- Als uit het vervolgonderzoek blijkt dat er sprake is van of een andere aandoening, dan treedt de huisarts, net als bij andere ziekten, op als begeleider van de patiënt. Deskundigheidsbevordering Om goede invulling aan de adviesrol te kunnen geven, is het belangrijk dat de huisarts goed op de hoogte is van de ins en outs van het bevolkingsonderzoek, zoals bijvoorbeeld de exclusiecriteria. Op dit moment wordt een traject voor deskundigheidsbevordering opgezet dat in ieder geval zal bestaan uit een e-learning en scholingsbijeenkomsten. Toelating endoscopisten Endoscopisten die coloscopieën na verwijzing vanuit het bevolkingsonderzoek willen uitvoeren, moeten voor toelating aan een toetsingsprogramma voldoen. Hiermee wordt zo objectief mogelijk gemeten of de endoscopist aan de toelatingseisen voldoet. De endoscopist doorloopt 3 modules: Module 1: Invoermodule De endoscopist voert online 100 opeenvolgende coloscopieën in en registreert daarbij de vastgestelde kwaliteitsindicatoren. Module 2: Theoretische toets (e-learning) In de e-learning komen naast inhoudelijke onderwerpen ook informatie over het bevolkingsonderzoek en epidemiologie aan de orde. Module 3: Praktische toets Tijdens de praktische toets worden de coloscopie- en poliepectomievaardigheden van de endoscopist getoetst. Het gaat hier om 2 live coloscopieën en 2 videobeoordelingen van verrichte poliepectomieën. Deelname In totaal hebben zich tot nu toe ruim 400 endoscopisten gemeld als belangstellende. Hiervan zijn 320 gestart met het registreren van coloscopieën (module 1). In onderstaande tabel is per regio weergegeven hoeveel endoscopisten zijn gestart met registratie en hoeveel endoscopisten inmiddels 100 coloscopieën hebben ingevoerd. Noord Oost Midden-West Zuid-West Zuid Totaal Cijfers per Pilot in regio Zuid-West De voorbereidingen voor de invoering van het bevolkingsonderzoek zijn in volle gang: er wordt onder andere een database/informatiesysteem (ColonIS) gebouwd, communicatiematerialen worden opgesteld en tussen alle partijen in de keten wordt afstemming gezocht en bevorderd. Om te onderzoeken of alles straks met echte mensen ook zo werkt als bedacht, wordt een pilot uitgevoerd in de regio Zuid-West. In de pilot wordt een (kleine) groep cliënten (ca ) uit de regio Rotterdam uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek. Het betreft mannen en vrouwen uit de geboortejaren 1938 en 1948, die anders vanaf september zouden worden uitgenodigd. De cliënten krijgen een vooraankondiging vanuit Bevolkingsonderzoek Zuid-West en een uitnodigingsset (met zelfafnamebuisje) via het inpakcentrum. Ze kunnen bij vragen contact opnemen met de informatielijn van Bevolkingsonderzoek Zuid-West en zich eventueel afmelden. De zelfafnamebuisjes worden ingezonden naar Star Medisch Diagnostisch Centrum (één van de 3 geselecteerde ifobt laboratoria) en verwezen cliënten kunnen een afspraak maken voor een intake in het Erasmus MC of Maasstad Ziekenhuis. Huisartsen worden betrokken volgens de landelijk afgesproken werkwijze. Uiteraard verzendt de screeningsorganisatie ook (onder andere) uitslagbrieven aan de cliënten. Wanneer tijdens een coloscopie materiaal wordt weggehaald, wordt dit (volgens werkwijze landelijk bevolkingsonderzoek) opgestuurd naar het PA-lab. Het gehele traject wordt geregeld vanuit en geregistreerd in ColonIS. Op basis van de resultaten van de pilot kunnen werkprocessen en automatiseringssystemen worden geëvalueerd en bijgesteld voor de start van het landelijk bevolkingsonderzoek. Zo hopen we de landelijke invoering probleemloos te laten verlopen. 5 Projectteam screeningsorganisaties: De invoermodule is sinds het najaar van 2012 online. De e-learning module is in ontwikkeling en is naar verwachting vanaf deze maand beschikbaar. Vanaf maart worden de praktijktoetsen afgenomen, hiervoor worden endoscopisten uitgenodigd die module 1 met succes hebben afgerond. De toetsing wordt uitgevoerd door de Toetsing Coördinerend MDL-arts (TCMDL). Screeningsregio m kan ar De huisarts: vraagbaak, adviseur, intermediair en begeleider cial d Endoscopisten die Endoscopisten die registreren 100 coloscopieën hebben ingevoerd Hard aan het werk De screeningsorganisaties zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het bevolkingsonderzoek, zijn het regionale coördinatiepunt en organiseren de kwaliteitsborging. Voor de implementatie van het bevolkingsonderzoek is per regio een projectleider aangesteld. De projectleider is voor de ketenpartners in de regio eerste aanspreekpunt en onderhoudt de contacten met alle bij het onderzoek betrokkenen in de regio, zoals coloscopiecentra en laboratoria. De regionale projectleiders vormen met de landelijk projectleider en de projectleider ICT het projectteam SO DK. Landelijk projectleider Martijn Schouten: Samen zetten we de lijnen uit voor de invoering van het nieuwe bevolkingsonderzoek, en zijn we hard aan het werk om de implementatie in september tot een succes te maken. Op de foto het projectteam met v.l.n.r.: René Boom projectleider Noord Yvonne van Oosterhout - projectleider Zuid Mieke Janssen projectleider Midden-West Annemieke van der Steen - projectleider Zuid-West Patricia Claassens projectondersteuner Alice Olde Reuver of Briel projectleider Oost Martijn Schouten landelijk projectleider (Sandra Blauw projectleider ICT ontbreekt op de foto) Contactgegevens regionaal projectleider Bevolkingsonderzoek Zuid-West: Annemieke van der Steen Telefoon: onderzoekzuid-west.nl Bereikbaar op: maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag

4 Kennismaken met de Regionaal Coördinerend Patholoog Henk Beerman de labs visiteer die zich aangemeld hebben voor toelating tot het bevolkingsonderzoek bij de screeningsorganisatie en bij hen de toelatingsaudit uitvoer; TCMDL, RCDML en RCP Ik ben Henk Beerman, klinisch Patholoog. Ik heb Geneeskunde gestudeerd in Groningen en tot patholoog een bijdrage lever aan symposia waar aspecten van het BVO DK op PA aan de orde komen. opgeleid in Leiden. Ik heb 5 jaar als arts op de Neder- Met het nieuwe bevolkingsonderzoek doet ook een aantal nieuwe functies zijn intrede: landse Antillen gewerkt en ben sinds 1992 werkzaam de RCMDL (regionaal coördinerend maag-darm-leverarts) en de TCMDL (toetsing in het Maasstadziekenhuis, voorheen het Zuiderzie- 6 coördinerend maag-darm-leverarts). De rol van RCP (regionaal coördinerend patholoog) kennen we reeds vanuit het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. De MDL-artsen Manon Spaander en Arjun Koch gaan voor Bevolkingsonderzoek Zuid-West aan de slag als RCMDL- en TCMDL-arts. Zij zijn verantwoordelijk voor de toetsing en auditing van coloscopiecentra die (willen) deelnemen aan het bevolkingonderzoek en leveren een bijdrage aan de borging van de ketenkwaliteit van het bevolkingsonderzoek. De regionaal coördinerend patholoog (RCP) is al geruime tijd werkzaam bij het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker, maar gaat nu ook aan de slag bij het nieuwe bevolkingsonderzoek. Regionaal Coördinerend MDL-arts Manon Spaander Ik ben Manon Spaander, RCMDL regio Zuid-West en werkzaam als Maag- Darm- en Leverarts in het Na het bezoek aan het centrum wordt een rapportage opgesteld van het bezoek. De punten die hierin beschreven staan zullen vervolgens ingebracht worden in de vergadering met de RCMDL-ers van alle regio s, waarbij er een gezamenlijk besluit gevormd wordt over het wel/ nog niet certificeren van het centrum. Wat vind je belangrijke aspecten in je werk als RCMDL? Het BVO dikke is een nieuw bevolkingsonderzoek in Nederland met als belangrijk doel de incidentie en mortaliteit van naar beneden te brengen. Het is een doel waar iedereen achter kan staan. Om dit doel daadwerkelijk te bereiken is het van belang dat er continu gekeken wordt op welke manier we dit zo goed, duidelijk en hanteerbaar mogelijk in de praktijk kunnen brengen. Het zijn dan ook deze aspecten, waar ik in mijn rol als RCMDL veel waarde aan hecht. kenhuis. Sinds 4 jaar ben ik tevens werkzaam als RCP bij het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. En ik ben 10 jaar lid geweest van de visitatie commissie van de NVVP. Wat zijn je taken/werkzaamheden als RCP? Op dit moment richten de RCP s zich op de toelating van pathologielaboratoria. Dit betekent dat ik: de labs en pathologen informeer wat de eisen zijn die gesteld worden om mee te kunnen doen aan het BVO DK; samen met de andere RCP s (landelijk) de opzet van de toelatingsaudit uitwerk; reageer op vragen en opmerkingen van de pathologen; Toetsing Coördinerend MDL-arts Arjun Koch feb - april: ontwerpen toelatingsformulier PA laboratoria mei - juni: visitaties van de laboratoria voor 2014: ontwerpen van de audit formulieren 2014: audits van alle laboratoria 2014: verzorgen van de noodzakelijke bijscholing Wat vind je belangrijke aspecten in je werk als RCP? Werken op het kruispunt van de screeningsorganisatie en de collegae pathologen. Zorgen dat de pathologie zijn bijdrage zo optimaal mogelijk verleent. Rondkijken in andere laboratoria: dat blijft altijd leerzaam! Het contact met de pathologen in andere laboratoria Wat vind je belangrijke aspecten in je werk als TCMDL? Het ontwikkelen en borgen van hoge kwaliteit binnen het BVO. 7 Erasmus MC met als aandachtsgebied de gastrointestinale oncologie. Manon Spaander. Ik ben Arjun Koch, MDL-arts in het Erasmus MC Arjun Koch. met aandachtsgebied geavanceerde endoscopische Wat zijn je taken/werkzaamheden als RCMDL? resectietechnieken. Ik verzorg training en opleiding in Belangrijkste taak van de RCMDL is het auditen van endoscopie en ben manager van de ESE- Erasmus de colonoscopiecentra, die mee willen doen aan het School of Endoscopy en het EMC-endoscopie skilllab. BVO dikke. Tijdens de audit zullen we toetsen of het centrum voldoet aan de door het RIVM Wat zijn je taken/werkzaamheden als TCMDL? opgestelde toelatingseisen. Uniformiteit is een belang- Ontwikkeling van de toetsingsmodules in het kader rijk begrip in dit project. De afgelopen tijd hebben we van de kwaliteitsbewaking in het BVO. met de RCMDL-ers van alle 5 de regio s getracht om Uitvoering van de toetsing, modules en het praktijk- ook in het auditen deze uniformiteit te zoeken. examen. Op dit moment wordt er een planning gemaakt voor Ik voer de meeste werkzaamheden uit tussen de het auditen van de colonoscopiecentra, die aan heb- dagelijkse werkzaamheden door en in avonduren. ben gegeven deel te willen nemen aan het BVO darm- De praktijktoets programma s vragen mijn dedicated kanker. Voor de planning is spreiding binnen de regio aandacht en tijd en worden uitgevoerd in het Erasmus een belangrijk punt. We proberen zoveel mogelijk MC met behulp van state-of-the-art endoscopie ziekenhuizen/centra nog voor september te bezoeken. apparatuur.

5 Expertmeeting over bevolkingsonderzoek Voor de start van de pilot is een vergunning nodig, die is aangevraagd bij het ministerie van VWS. De Gezondheidsraad adviseert de minister over deze vergunningsaanvraag en heeft aangegeven dat er nu nog onvoldoende wetenschappelijk bewijs beschikbaar is dat de gekozen ontlastingstest (de FOB Gold) in bevolkingsonderzoek goed presteert. De minister heeft daarop aangegeven dat zij verzekerd wil zijn van de kwaliteit van deze test in een bevolkingsonderzoeksetting. Daarom heeft het ministerie van VWS een expertmeeting georganiseerd. Doel hiervan is met een aanpak te komen die voldoende zekerheid biedt over de kwaliteit van de in het bevolkingsonderzoek in te zetten ontlastingstest. Vervolgens zal de minister naar verwachting voor het zomerreces een besluit nemen over de start van de pilot en van het landelijk bevolkingsonderzoek. Meer weten? We hebben u bijgepraat over het toekomstige bevolkingsonderzoek. Wilt u meer informatie over het bevolkingsonderzoek? Gebruik de volgende websites om op de hoogte blijven van actuele ontwikkelingen: Kijk op Op onze website vindt u algemene informatie over het bevolkingsonderzoek. Onder de tab Professionals vindt u aanvullende informatie. Kijk op Op deze site van het RIVM is informatie over het bevolkingsonderzoek en de organisatie van de invoering daarvan te vinden. Ook is hier veel informatie voor professionals samengebracht. Nieuwsbrief Bevolkingsonderzoeken naar kanker Het RIVM geeft een digitale nieuwsbrief uit, waarin u op de hoogte wordt gehouden van actuele ontwikkelingen rondom de bevolkingsonderzoeken baarmoederhalskanker, borstkanker en. Abonneren kan via de website van het RIVM (www.rivm.nl) of op Zoek naar de button Nieuwsbrief Bevolkingsonderzoeken naar kanker - Meld u hier aan. Colofon Deze speciale editie van Screen verschijnt om het op handen zijnde bevolkingsonderzoek nader toe te lichten en is bestemd voor ketenpartners van de betrokken screeningsorganisatie. Redactie en coördinatie: Elma van der Vlis-Vester Vormgeving en druk: DRD Support BV Postbus 91163, 3007 MD Rotterdam t

Regiobijeenkomst Midden-West Bevolkingsonderzoek darmkanker in vogelvlucht

Regiobijeenkomst Midden-West Bevolkingsonderzoek darmkanker in vogelvlucht Regiobijeenkomst Midden-West Bevolkingsonderzoek darmkanker in vogelvlucht RIVM-Centrum voor bevolkingsonderzoek Mevr. Dr.Ir. M.L. Heijnen Senior programmamedewerker team invoering bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Screen. Aan de slag in de regio. Kwaliteit gaat boven capaciteit. Feiten & cijfers

Screen. Aan de slag in de regio. Kwaliteit gaat boven capaciteit. Feiten & cijfers Screen special darmkanker sept. 2012 In september 2013 gaat het bevolkingsonderzoek darmkanker van start. Mannen en vrouwen in de leeftijd van 55 tot jaar worden om de twee jaar uitgenodigd mee te doen.

Nadere informatie

Toelatingseisen voor de uitvoering van coloscopieën vanuit het bevolkingsonderzoek darmkanker. Kwaliteitseisen coloscopie.

Toelatingseisen voor de uitvoering van coloscopieën vanuit het bevolkingsonderzoek darmkanker. Kwaliteitseisen coloscopie. Kwaliteitseisen coloscopie Juni 2012 Toelatingseisen voor de uitvoering van coloscopieën vanuit het bevolkingsonderzoek darmkanker Vanaf 2013 zal het bevolkingsonderzoek darmkanker gefaseerd worden ingevoerd

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoeken. baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker naar kanker

Bevolkingsonderzoeken. baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker naar kanker Bevolkingsonderzoeken baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker naar kanker In deze algemene folder leest u over de bevolkings onderzoeken baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker. Wat is

Nadere informatie

Toetsing endoscopisten

Toetsing endoscopisten Toetsing endoscopisten Dhr. Dr. M.W. Mundt MDL-arts Flevoziekenhuis Almere Doel toetsing Het zo objectief mogelijk meten of de endoscopist voldoet aan de toelatingseisen voor het bevolkingsonderzoek darmkanker.

Nadere informatie

Samenvatting Jaarverslag 2013

Samenvatting Jaarverslag 2013 Samenvatting Jaarverslag 2013 Samenvatting Jaarverslag 2013 Voor Bevolkingsonderzoek Zuid was 2013 een jaar waarin een aantal belangrijke ontwikkelingen hebben plaatsgevonden: de implementatie van het

Nadere informatie

Referentiefunctie bevolkingsonderzoek darmkanker

Referentiefunctie bevolkingsonderzoek darmkanker Referentiefunctie bevolkingsonderzoek darmkanker 1. Inleiding De overheid biedt mensen uit een bepaalde doelgroep, die geen medische klachten hebben, een bevolkingsonderzoek aan met als doel de bevordering

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker In de (huisartsen)praktijk. februari 2014 Alice Olde Reuver of Briel projectleider darmkankerscreening

Bevolkingsonderzoek darmkanker In de (huisartsen)praktijk. februari 2014 Alice Olde Reuver of Briel projectleider darmkankerscreening Bevolkingsonderzoek darmkanker In de (huisartsen)praktijk februari 2014 Alice Olde Reuver of Briel projectleider darmkankerscreening Inhoud Inleiding en achtergrondinformatie Proces van uitnodigen tot

Nadere informatie

Waarom een bevolkingsonderzoek naar darmkanker?

Waarom een bevolkingsonderzoek naar darmkanker? Bevolkingsonderzoek darmkanker RvA, Kwaliteit en zorg 9 juni 2016 Monique van Wieren Programmacoördinator bevolkingsonderzoek darmkanker Waarom een bevolkingsonderzoek naar darmkanker? Afname morbiditeit

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Dokter op Dinsdag Bevolkingsonderzoek darmkanker Dr. Anneke De Schryver, MDL arts 25 maart 2014 Het slijmvlies van de dikke darm Het ontstaan van poliepen Poliepen + Goedaardig + Maar: kunnen kwaadaardig

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2016 Waarom een bevolkingsonderzoek darmkanker? Darmkanker is een ernstige ziekte. Van elke 100 mensen zullen vier tot vijf mensen in hun leven darmkanker krijgen. In 2014

Nadere informatie

Darmkanker en het bevolkingsonderzoek (en klein stukje erfelijkheid)

Darmkanker en het bevolkingsonderzoek (en klein stukje erfelijkheid) Darmkanker en het bevolkingsonderzoek (en klein stukje erfelijkheid) Huisartsen nascholing en GIO-keten Marleen de Leest (MDL-arts), Arnhem, 28 mei 2013 Marcel Spanier (MDL-arts), Zevenaar, 11 juni 2013

Nadere informatie

Overgang van het bestaande naar het vernieuwde bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Overgang van het bestaande naar het vernieuwde bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Overgang van het bestaande naar het vernieuwde bevolkingsonderzoek Inleiding In opdracht van minister Schippers van VWS wordt het bevolkingsonderzoek in 2016 vernieuwd. Het Centrum voor Bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2015 Waarom een bevolkingsonderzoek darmkanker? Darmkanker is een ernstige ziekte. Van elke 100 mensen zullen vier tot vijf mensen in hun leven darmkanker krijgen. Elk jaar

Nadere informatie

Screen. Aan de slag in de regio. Kwaliteit gaat boven capaciteit. Feiten & cijfers

Screen. Aan de slag in de regio. Kwaliteit gaat boven capaciteit. Feiten & cijfers Screen special darmkanker sept. 2012 In september 2013 gaat het bevolkingsonderzoek darmkanker van start. Mannen en vrouwen in de leeftijd van 55 tot jaar worden om de twee jaar uitgenodigd mee te doen.

Nadere informatie

KORT-CYCLISCHE MONITOR CAPACITEIT (CAPACITEITSMONITOR)

KORT-CYCLISCHE MONITOR CAPACITEIT (CAPACITEITSMONITOR) KORT-CYCLISCHE MONITOR CAPACITEIT (CAPACITEITSMONITOR) 1 (SU-P9 (deel1)) Deelnamegraad Het deel van de uitgenodigde personen (initiële uitnodigingen EN herinneringsuitnodigingen) waarvan een ifobt (fecesmonster)

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2014 Bevolkingsonderzoek darmkanker In deze folder leest u meer over het bevolkingsonderzoek darmkanker en wat dit voor u kan betekenen. Waarom een bevolkingsonderzoek? Darmkanker

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2017 Waarom deze folder? In deze folder vindt u informatie over het bevolkingsonderzoek darmkanker. De folder is bedoeld om u informatie te geven over het onderzoek, zodat

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker vanaf 2013

Bevolkingsonderzoek darmkanker vanaf 2013 Bevolkingsonderzoek darmkanker vanaf 2013 Stand van zaken invoering Maart 2012 Voor wie? Op 1 juni 2011 heeft minister Schippers van VWS besloten tot de invoering van een bevolkingsonderzoek darmkanker.

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek naar dikke darmkanker: September 2013? Prof. dr. J.B.M.J. Jansen

Bevolkingsonderzoek naar dikke darmkanker: September 2013? Prof. dr. J.B.M.J. Jansen Bevolkingsonderzoek naar dikke darmkanker: September 2013? Prof. dr. J.B.M.J. Jansen INTRODUCTIE 2003: EU adviseert lidstaten te gaan screenen op dikkedarmkanker. 2005: Consensus meeting in Zwolle. Criteria

Nadere informatie

IMPROVE. Helpt u mee het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker vrouwvriendelijker te maken?

IMPROVE. Helpt u mee het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker vrouwvriendelijker te maken? Kan de zelfafnameset het uitstrijkje vervangen? IMPROVE Helpt u mee het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker vrouwvriendelijker te maken? Uitnodiging voor deelname aan wetenschappelijk onderzoek. www.hpvzelfafname.nl

Nadere informatie

OVERGANGSFASE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR LABORATORIA

OVERGANGSFASE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR LABORATORIA OVERGANGSFASE 2016 2017 BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR LABORATORIA 2016 HUIDIG BEVOLKINGSONDERZOEK: BELANGRIJKE WIJZIGINGEN 1 SEPTEMBER 2016 De laatste uitnodigingen

Nadere informatie

Jaarbericht. Endometriumcarcinoom

Jaarbericht. Endometriumcarcinoom 2014 Endometriumcarcinoom Jaarbericht In dit jaarbericht vindt u een overzicht van de belangrijkste activiteiten en cijfers over 2014. Een volledig overzicht vindt u in ons jaarverslag en onze jaarrekening

Nadere informatie

Samenvatting Jaarbericht 2012

Samenvatting Jaarbericht 2012 Hierbij presenteren wij een overzicht van de belangrijkste productiecijfers van 2012. Verder treft u een overzicht aan van een aantal van onze activiteiten. Aanvullende informatie vindt u op onze website

Nadere informatie

Rapportage 2014 Landelijke Monitoring & Evaluatie Bevolkingsonderzoek Darmkanker (Erasmus MC NKI / AvL)

Rapportage 2014 Landelijke Monitoring & Evaluatie Bevolkingsonderzoek Darmkanker (Erasmus MC NKI / AvL) Darmkanker Het bevolkingsonderzoek darmkanker loopt goed. In het eerste jaar namen zelfs meer mensen deel aan het bevolkingsonderzoek dan verwacht. Bij bijna 2.500 van hen is darmkanker gevonden. Door

Nadere informatie

Onderwerp Doel Nr Indicator Omschrijving Kwaliteitse is

Onderwerp Doel Nr Indicator Omschrijving Kwaliteitse is LANDELIJKE KWALITEITSEISEN SCREENINGSORGANISATIE 1. De onderstaande kwaliteitseisen zijn van toepassing op de taken van de screeningsorganisatie in het primaire van het bevolkingsonderzoek darmkanker (selectie

Nadere informatie

Resultaten audits bevolkingsonderzoek darmkanker. Robert Jan van Suylen, RCP regio Zuid JBZ Den Bosch

Resultaten audits bevolkingsonderzoek darmkanker. Robert Jan van Suylen, RCP regio Zuid JBZ Den Bosch Resultaten audits bevolkingsonderzoek darmkanker Robert Jan van Suylen, RCP regio Zuid JBZ Den Bosch Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium

Nadere informatie

Informatiefolder Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker

Informatiefolder Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker Verstuur uw test niet op vrijdag na 17.00 uur, zaterdag, zondag of een feestdag!! Informatiefolder Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker Proefbevolkingsonderzoek darmkanker Colofon Deze brochure

Nadere informatie

Medische Publieksacademie

Medische Publieksacademie Medische Publiekacademie Medisch Centrum Leeuwarden Leeuwarder Courant Dinsdag 20 januari 2015 Welkom! #mclmpa 1 Programma 19:30 Welkom door moderator Hans Willems, redacteur gezondheidszorg Leeuwarder

Nadere informatie

BEVOLKINGSONDERZOEK DARMKANKER Monitor 2015

BEVOLKINGSONDERZOEK DARMKANKER Monitor 2015 Agendapunt 11, 11.02_MT111016 a a a a a a a a BEVOLKINGSONDERZOEK DARMKANKER Monitor 2015 Landelijke Monitoring Bevolkingsonderzoek Darmkanker Erasmus MC NKI / AvL a Het bevolkingsonderzoek loopt zoals

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker NHG-Praktijkhandleiding Bevolkingsonderzoek darmkanker De organisatie en uitvoering van het bevolkingsonderzoek darmkanker in de huisartsenpraktijk Utrecht, november 2013 2013 Nederlands Huisartsen Genootschap

Nadere informatie

Vervolg alternatieve vervolgdiagnostiek bevolkingsonderzoek darmkanker (CT-colografie) Februari 2015

Vervolg alternatieve vervolgdiagnostiek bevolkingsonderzoek darmkanker (CT-colografie) Februari 2015 Vervolg alternatieve vervolgdiagnostiek bevolkingsonderzoek darmkanker (CT-colografie) Februari 2015 Wanneer er bij een deelnemer bloed in de ontlasting wordt gevonden, krijgt hij/zij een doorverwijzing

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20787 15 oktober 2012 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 5 oktober 2012, PG/OGZ 3126268,

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker. Ir. Harriët van Veldhuizen, programmaleider

Bevolkingsonderzoek darmkanker. Ir. Harriët van Veldhuizen, programmaleider Bevolkingsonderzoek darmkanker Ir. Harriët van Veldhuizen, programmaleider Waarom een bevolkingsonderzoek naar darmkanker? Afname morbiditeit en mortaliteit aan darmkanker door: Eerdere opsporing van darmkanker

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker vanaf 2013

Bevolkingsonderzoek darmkanker vanaf 2013 Bevolkingsonderzoek darmkanker vanaf 2013 Stand van zaken invoering Oktober 2012 Nog een jaar We hebben nog een jaar; 1 september 2013 is de start van het nieuwe bevolkingsonderzoek darmkanker gepland.

Nadere informatie

Inlichtingenbijeenkomst Europese aanbesteding FIT. 27 oktober 2016

Inlichtingenbijeenkomst Europese aanbesteding FIT. 27 oktober 2016 Inlichtingenbijeenkomst Europese aanbesteding FIT 27 oktober 2016 Agenda 10.30 Deel 1: Welkom en introductie (Evelien Bongers en Bart Wijnbergen) Introductie FSB Achtergrond en aanleiding van de aanbesteding

Nadere informatie

Vragen en antwoorden naar aanleiding van het online vragenuur

Vragen en antwoorden naar aanleiding van het online vragenuur Vragen en antwoorden naar aanleiding van het online vragenuur Inleiding Tijdens het online vragenuur op 21 januari zijn vragen gesteld per mail, telefoon en via #bvodarmkanker op Twitter. Een deel van

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst Coloscopie

Samenwerkingsovereenkomst Coloscopie Samenwerkingsovereenkomst Coloscopie P a r t ij e n, De Stichting Bevolkingsonderzoek-.. (naam) gevestigd te.. (adres, plaats), WBO vergunninghouder in het kader van de landelijke organisatie voor darmkankerscreening,

Nadere informatie

UITVOERINGSKADER BEVOLKINGSONDERZOEK DARMKANKER

UITVOERINGSKADER BEVOLKINGSONDERZOEK DARMKANKER UITVOERINGSKADER BEVOLKINGSONDERZOEK DARMKANKER 2016 Disclaimer Het RIVM heeft in samenwerking met andere partijen veel aandacht besteed aan de totstandkoming van de inhoud van dit Uitvoeringskader. Desondanks

Nadere informatie

Jaarverslag 2013 Bevolkingsonderzoek Zuid-West

Jaarverslag 2013 Bevolkingsonderzoek Zuid-West 2013 2 BERICHT RAAD VAN TOEZICHT In vervolg op de fusietrajecten en verhuizing die de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden, lag in 2013 de nadruk op activiteiten gericht op het de start van het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Jaarbericht. Jaar van de communicatie: loop eens mee. 2012: in teken van voorbereiding op verandering. Cervix-team: vast aanspreekpunt

Jaarbericht. Jaar van de communicatie: loop eens mee. 2012: in teken van voorbereiding op verandering. Cervix-team: vast aanspreekpunt Jaarbericht 2012 Jaar van de communicatie: loop eens mee 2012: in teken van voorbereiding op verandering Cervix-team: vast aanspreekpunt Mammo XL: snelle en eenvoudige uitwisseling van beelden In dit jaarbericht

Nadere informatie

Informatiestromen screeningslaboratoria

Informatiestromen screeningslaboratoria Informatiestromen screeningslaboratoria Het RIVM en de FSB hebben de informatiestromen voor het vernieuwde bevolkingsonderzoek binnen de screeningslaboratoria in beeld gebracht. Deze informatiestromen

Nadere informatie

CERVIXCARCINOOM. Nascholingsavond voor assistenten en poh ers DINSDAG 13 NOVEMBER ROTTERDAM

CERVIXCARCINOOM. Nascholingsavond voor assistenten en poh ers DINSDAG 13 NOVEMBER ROTTERDAM CERVIXCARCINOOM Nascholingsavond voor assistenten en poh ers DINSDAG 13 NOVEMBER ROTTERDAM Nascholing Diagnostiek en behandeling van het Cervixcarcinoom Programma 1. Ontvangst en Welkom 2. Cytologische

Nadere informatie

OVERGANGSFASE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR HUISARTSENPRAKTIJKEN

OVERGANGSFASE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR HUISARTSENPRAKTIJKEN OVERGANGSFASE 2016 2017 BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR HUISARTSENPRAKTIJKEN 2016 SEPTEMBER 2016 De laatste uitnodigingen voor het huidige bevolkings onderzoek zijn

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker vervolgonderzoek in het ziekenhuis polikliniek maag-, darm-, leverziekten U bent doorverwezen naar Rijnland Ziekenhuis omdat er bloed in uw ontlasting is gevonden bij het

Nadere informatie

In deze speciale uitgave van Screen. het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Highlights:

In deze speciale uitgave van Screen. het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Highlights: SPECIAL BMHK Screenmaart 2012 In deze speciale uitgave van Screen staat het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker (BMHK) centraal. Highlights: praktijkondersteuners BMHK stellen zich aan u voor > 2

Nadere informatie

PROTOCOL VOOR DE TOELATING EN AUDITING VAN COLOSCOPIECENTRA EN ENDOSCOPISTEN

PROTOCOL VOOR DE TOELATING EN AUDITING VAN COLOSCOPIECENTRA EN ENDOSCOPISTEN PROTOCOL VOOR DE TOELATING EN AUDITING VAN COLOSCOPIECENTRA EN ENDOSCOPISTEN BEVOLKINGSONDERZOEK DARMKANKER juni 2012 VOORWOORD Voor u ligt het Protocol voor de toelating en auditing van coloscopiecentra

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker. Vervolgonderzoek in het ziekenhuis. Polikliniek maag-, darm-, leverziekten

Bevolkingsonderzoek darmkanker. Vervolgonderzoek in het ziekenhuis. Polikliniek maag-, darm-, leverziekten Bevolkingsonderzoek darmkanker Vervolgonderzoek in het ziekenhuis Polikliniek maag-, darm-, leverziekten Over Alrijne Zorggroep Het Diaconessenhuis Leiden en Rijnland Zorggroep (Rijnland Ziekenhuis en

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Landelijk Implementatieteam Wet Tijdelijk Huisverbod. Inhoud

Nieuwsbrief. Landelijk Implementatieteam Wet Tijdelijk Huisverbod. Inhoud Nieuwsbrief Landelijk Implementatieteam Wet Tijdelijk Huisverbod Inhoud Waarom een landelijk implementatieteam 3 Samenstelling en rol implementatieteam 4 Voorlichting, opleiding en training 4 Instrumenten

Nadere informatie

Polikliniek maag-darmlever

Polikliniek maag-darmlever Polikliniek maag-darmlever (MDL) Binnenkort heeft u een afspraak op de polikliniek Maag-, Darm- en Leverziekten (MDL) van Rijnstate. In deze folder vindt u informatie over de gang van zaken op de polikliniek

Nadere informatie

Ge-FOBT: stront aan de knikker?

Ge-FOBT: stront aan de knikker? Ge-FOBT: stront aan de knikker? Alles over dikke darmkanker en het recent gestarte BVO. Ronald Linskens, MDL-arts Darmkanker denk vooruit, kijk achterom Algemene opmerkingen Een van de meest voorkomende

Nadere informatie

Darmkanker screening zin of onzin? Lisette Saveur, Verpleegkundig specialist MDL-oncologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam

Darmkanker screening zin of onzin? Lisette Saveur, Verpleegkundig specialist MDL-oncologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Darmkanker screening zin of onzin? Lisette Saveur, Verpleegkundig specialist MDL-oncologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Agenda Colorectaal carcinoom algemeen Voortraject darmkanker screening Bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Peiling onder professionals: bevolkingsonderzoek darmkanker in de praktijk

Peiling onder professionals: bevolkingsonderzoek darmkanker in de praktijk Peiling onder professionals: bevolkingsonderzoek darmkanker in de praktijk Ervaringen van professionals met verwijzing en vervolgdiagnostiek onderzoekers Arjan Mulder, Arjan Mulder Advies Antonet Adolfs,

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2014

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2014 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2014 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Wij gaan verhuizen! 2012 Druk met voorbereidingen darmkankerscreening. Highlights:

Wij gaan verhuizen! 2012 Druk met voorbereidingen darmkankerscreening. Highlights: Wij gaan verhuizen! Het hoofdkantoor van Bevolkingsonderzoek Zuid in Den Bosch, het informatiepunt baarmoederhalskanker, het informatiepunt borstkanker en het onderzoekscentrum in Eindhoven gaan verhuizen

Nadere informatie

Informatie. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT - vervolg 1 jr.

Informatie. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT - vervolg 1 jr. 280311 IKR Infoboekje FBT - 2e ronde 06-03-2008 11:41 Pagina 1 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond 8 Informatie FOBT - vervolg 1 jr. 280311 IKR Infoboekje FBT - 2e

Nadere informatie

Jaarbericht 2012 TROTS OP WAARAAN WE IN 2012 GEBOUWD HEBBEN

Jaarbericht 2012 TROTS OP WAARAAN WE IN 2012 GEBOUWD HEBBEN Jaarbericht 2012 TROTS OP WAARAAN WE IN 2012 GEBOUWD HEBBEN 1 Je vleugels uitslaan in een nieuwe omgeving 2012, het jaar waarin we als Bevolkingsonderzoek Oost eigenlijk pas echt fuseerden. Het project

Nadere informatie

Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. Informatie FOBT - 1

Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. Informatie FOBT - 1 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond 8 Informatie FOBT - 1 Inhoudsopgave Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker 4 Het ontlastingsonderzoek 6 Vervolgonderzoek:

Nadere informatie

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Beschikking van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en PG

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Beschikking van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en PG Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Beschikking van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van 20SEP, 2016 houdende vergunningverlening in het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek. borstkanker 15 feiten

Bevolkingsonderzoek. borstkanker 15 feiten Bevolkingsonderzoek borstkanker 15 feiten Vrouwen van 50 tot en met 75 jaar krijgen elke twee jaar een uitnodiging om zich gratis te laten onderzoeken op borstkanker. Er worden dan röntgenfoto s gemaakt

Nadere informatie

WERKWIJZER INTAKE VOOR COLOSCOPIE

WERKWIJZER INTAKE VOOR COLOSCOPIE WERKWIJZER INTAKE VOOR COLOSCOPIE BEVOLKINGSONDERZOEK DARMKANKER februari 2014 (versie 2.1) Disclaimer Het RIVM heeft in samenwerking met andere partijen veel aandacht besteed aan de totstandkoming van

Nadere informatie

Darmkanker: Het openbaren van het onbekende. Vasilios Kousoulas MDL-arts ziekenhuis Nij Smellinghe, Drachten

Darmkanker: Het openbaren van het onbekende. Vasilios Kousoulas MDL-arts ziekenhuis Nij Smellinghe, Drachten Darmkanker: Het openbaren van het onbekende Vasilios Kousoulas MDL-arts ziekenhuis Nij Smellinghe, Drachten Wanneer kun je spreken van een normale dikke darm? (1) Wanneer kun je spreken van een normale

Nadere informatie

Samenvatting. Advies. Darmkanker is een belangrijk gezondheidsprobleem

Samenvatting. Advies. Darmkanker is een belangrijk gezondheidsprobleem Samenvatting Advies De commissie constateert dat er voldoende bewijs is om te beginnen met bevolkingsonderzoek naar darmkanker. De meest geëigende screeningsmethode is een immunochemische Fecaal Occult

Nadere informatie

Als er bloed in uw ontlasting is gevonden

Als er bloed in uw ontlasting is gevonden Als er bloed in uw ontlasting is gevonden 2015 Als er bloed in uw ontlasting is gevonden U heeft meegedaan aan het bevolkingsonderzoek darmkanker. De uitslag is dat er bloed in uw ontlasting (poep) is

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Informatie. 3 e screeningsronde. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT, 3e ronde

Informatie. 3 e screeningsronde. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT, 3e ronde Informatie 3 e screeningsronde Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond FOBT, 3e ronde Inhoudsopgave Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker 5 Het ontlastingsonderzoek

Nadere informatie

Onderzoek baarmoederhalskanker

Onderzoek baarmoederhalskanker Onderzoek baarmoederhalskanker Bevolkingsonderzoek Waarom is er een bevolkingsonderzoek? Elk jaar krijgen ongeveer 700 vrouwen baarmoederhalskanker. Baarmoederhalskanker komt het meest voor bij vrouwen

Nadere informatie

Vanaf 2013 invoering screening darmkanker. Samenvatting Jaarbericht 2011. Beelduitwisseling via digitale snelweg: Highlights: Juni 2012

Vanaf 2013 invoering screening darmkanker. Samenvatting Jaarbericht 2011. Beelduitwisseling via digitale snelweg: Highlights: Juni 2012 Folders Voor beide bevolkingsonderzoeken worden folders gebruikt om cliënten te informeren. Deze folders worden meegestuurd met de uitnodigingen en herinneringen en ze staan in onze folderrekken in de

Nadere informatie

Oncologie Kempen 2013 5 oktober 2013 Cultureel Centrum t Schaliken- Herentals Guido Van Hal Centrum voor Kankeropsporing vzw Afdeling Antwerpen

Oncologie Kempen 2013 5 oktober 2013 Cultureel Centrum t Schaliken- Herentals Guido Van Hal Centrum voor Kankeropsporing vzw Afdeling Antwerpen Oncologie Kempen 2013 5 oktober 2013 Cultureel Centrum t Schaliken- Herentals Guido Van Hal Centrum voor Kankeropsporing vzw Afdeling Antwerpen Centrum voor Kankeropsporing Voorheen: hetconsortium van

Nadere informatie

Jaarbericht. 2013: op de drempel van verandering Nieuw onderzoekscentrum borstkankerscreening. Groningen. Bevolkings onderzoek darmkanker krijgt vorm

Jaarbericht. 2013: op de drempel van verandering Nieuw onderzoekscentrum borstkankerscreening. Groningen. Bevolkings onderzoek darmkanker krijgt vorm Jaarbericht 2013 Bevolkings onderzoek darmkanker krijgt vorm 2013: op de drempel van verandering Nieuw onderzoekscentrum borstkankerscreening in Groningen Basisscholing cervixscreening: leren uitstrijkjes

Nadere informatie

Verdenking dikke darmkanker Behandeltraject

Verdenking dikke darmkanker Behandeltraject Verdenking dikke darmkanker Behandeltraject Máxima Oncologisch Centrum Máxima Oncologisch Centrum Er is bij u een darmonderzoek verricht waarbij een afwijking is gevonden en waarbij gedacht wordt aan darmkanker.

Nadere informatie

Informatie. herhalingsonderzoek. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT - Groep D 2 e ronde

Informatie. herhalingsonderzoek. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT - Groep D 2 e ronde Informatie herhalingsonderzoek Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond FOBT - Groep D 2 e ronde Inhoudsopgave Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker

Nadere informatie

Als er bloed in uw ontlasting. is gevonden. Bevolkingsonderzoek

Als er bloed in uw ontlasting. is gevonden. Bevolkingsonderzoek Als er bloed in uw ontlasting 2014 is gevonden Bevolkingsonderzoek Als er bloed in uw ontlasting is gevonden U heeft meegedaan aan het bevolkingsonderzoek darmkanker. De uitslag is dat er bloed in uw ontlasting

Nadere informatie

POLIKLINIEK COLONCARE DIKKE DARMKANKER

POLIKLINIEK COLONCARE DIKKE DARMKANKER POLIKLINIEK COLONCARE DIKKE DARMKANKER 17511 Inleiding Als bij het darmonderzoek een afwijking verdacht voor darmkanker bij u wordt geconstateerd, wordt u doorverwezen naar de polikliniek Coloncare. De

Nadere informatie

Jaarverslag Stichting donorgegevens kunstmatige bevruchting 2007

Jaarverslag Stichting donorgegevens kunstmatige bevruchting 2007 Jaarverslag Stichting donorgegevens kunstmatige bevruchting 2007 1. Inleiding Het jaar 2007 was een lastig jaar voor de Stichting donorgegevens kunstmatige bevruchting. Eind 2006 heeft een aantal bestuursleden

Nadere informatie

VAN OUD NAAR NIEUW HET VERNIEUWDE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER WORDT VANAF BEGIN 2017 INGEVOERD JULI 2016

VAN OUD NAAR NIEUW HET VERNIEUWDE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER WORDT VANAF BEGIN 2017 INGEVOERD JULI 2016 JULI 2016 EEN UITGAVE VOOR KETENPARTNERS EN EXTERNE RELATIES VAN BEVOLKINGSONDERZOEK IN DIT NUMMER: HET VERNIEUWDE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER Pagina 4 VAN OUD NAAR NIEUW HET VERNIEUWDE BEVOLKINGSONDERZOEK

Nadere informatie

Kosteneffectiviteit colonscreening

Kosteneffectiviteit colonscreening Kosteneffectiviteit colonscreening 19 januari 2016 Arjan de Kwant (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium

Nadere informatie

Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker. Test PLAT. Gebruiksaanwijzing

Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker. Test PLAT. Gebruiksaanwijzing Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker Test PLAT Gebruiksaanwijzing Colofon Deze brochure is een uitgave van een samenwerkingsverband van de afdelingen Maag-, Darm- en Leverziekten en Maatschappelijke

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Uitnodiging

Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Uitnodiging Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Uitnodiging Waarom dit bevolkingsonderzoek? Elk jaar krijgen ongeveer 700 vrouwen baarmoederhalskanker. Jaarlijks overlijden 200 vrouwen aan deze ziekte. Baarmoeder

Nadere informatie

Jaarplan Palliatieve Zorg Laurens

Jaarplan Palliatieve Zorg Laurens Gezamenlijk werken aan kwaliteit palliatieve zorg in heel Laurens INHOUD 1 INLEIDING 2 2 ROL REGIO, LPZ EN I&O 2 3 OVERLEGSTRUCTUUR 2 4 DOELEN 2013 3 4.1 Laurensbrede visie 3 4.2 Eenduidig kwaliteitsniveau

Nadere informatie

Van Leeuwenhoek Kliniek. Beleidsplan 2014

Van Leeuwenhoek Kliniek. Beleidsplan 2014 Van Leeuwenhoek Kliniek Beleidsplan 2014 Inhoud 1. Inleiding...3 2. Kernactiviteiten van de Van Leeuwenhoek Kliniek...3 2.1 Plastische chirurgie...3 2.2 Vulvapoli Amsterdam...3 2.3 Screeningscentrum bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Baarmoederhalskanker screening

Baarmoederhalskanker screening Baarmoederhalskanker screening Wat gaat er veranderen? Lex Makkus, Patholoog PAL Geschiedenis BVO-BMHK Huidige BVO - hrhpv Triage Sterfte cervix carcinoom absolute aantallen/cohort 45 40 35 30 25 20 15

Nadere informatie

Centrum voor Bevolkingsonderzoek Principes van screening

Centrum voor Bevolkingsonderzoek Principes van screening Centrum voor Bevolkingsonderzoek Principes van screening Arjan Lock, 25 september 2009 Inhoud presentatie 1. wat onder screening wordt verstaan 2. de eisen waaraan een screening moet voldoen 3. het besluitvormingstraject

Nadere informatie

Specialist. De chemie van geneeskunde. demedisch. Federatiepartner NVKC in beeld. TAAKHERSCHIKKING Vertrouwen speelt een sleutelrol

Specialist. De chemie van geneeskunde. demedisch. Federatiepartner NVKC in beeld. TAAKHERSCHIKKING Vertrouwen speelt een sleutelrol TAAKHERSCHIKKING Vertrouwen speelt een sleutelrol MSB EN VMSD Hoe samenwerking meer oplevert 3 OPLEIDEN IS VOORUITZIEN Investeren in de toekomst demedisch Specialist OKTOBER 2015 UITGAVE VAN DE FEDERATIE

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Voorwoord... 2. Programma... 3. Abstracts... 5 t/m 10

Inhoudsopgave: Voorwoord... 2. Programma... 3. Abstracts... 5 t/m 10 Inhoudsopgave: Voorwoord... 2 Programma... 3 Abstracts... 5 t/m 10 VOORWOORD Dit is het 13 e Papendalsymposium dat zoals gebruikelijk in samenwerking met de 7 laboratoria uit regio Oost en mede onder auspiciën

Nadere informatie

BEVOLKINGSONDERZOEK DIKKEDARMKANKER: BASISTEKST VOOR BEROEPSGROEPEN

BEVOLKINGSONDERZOEK DIKKEDARMKANKER: BASISTEKST VOOR BEROEPSGROEPEN BEVOLKINGSONDERZOEK DIKKEDARMKANKER: BASISTEKST VOOR BEROEPSGROEPEN Inleidend: Elk jaar krijgen ongeveer 5.000 Vlamingen te horen dat ze dikkedarmkanker (DDK) hebben (2010: 5248). Dikkedarmkanker is de

Nadere informatie

Onderzoek naar borstkanker

Onderzoek naar borstkanker Onderzoek naar borstkanker 2016 Bevolkingsonderzoek Waarom is er een bevolkingsonderzoek? Borstkanker komt vaak voor. Ongeveer 1 op de 8 vrouwen in Nederland krijgt in haar leven borstkanker. De meeste

Nadere informatie

Uw huisarts uit de regio Berlicum, Rosmalen, Empel en Den Bosch

Uw huisarts uit de regio Berlicum, Rosmalen, Empel en Den Bosch Het aantal patiënten met chronische zorg zoals diabetes, COPD en andere chronische ziektebeelden neemt toe. Dit vraagt om een beter gestructureerde organisatie van de gezondheidszorg. Uw huisarts uit de

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Balanceren op het slappe koord 4. Stand van zaken m.b.t. ontwikkelingen 5 bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Inhoudsopgave. Balanceren op het slappe koord 4. Stand van zaken m.b.t. ontwikkelingen 5 bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Inhoudsopgave Balanceren op het slappe koord 4 Mw. Drs. G.A. Bentvelsen-Prins Raad van Bestuur Bevolkingsonderzoek Oost, Deventer Stand van zaken m.b.t. ontwikkelingen 5 bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Kanker van de dikkedarm en endeldarm (darmkanker of colorectaal carcinoom) is een zeer belangrijke doodsoorzaak in de westerse wereld. Jaarlijks worden in Nederland meer dan 12.000

Nadere informatie

Pathologieonderzoek. Wat gebeurt er met uw gegevens?

Pathologieonderzoek. Wat gebeurt er met uw gegevens? Pathologieonderzoek Wat gebeurt er met uw gegevens? In deze digitale folder geven wij u informatie over het onderzoek van weefsel of cellen die bij u zijn afgenomen. Dit onderzoek gebeurt in het pathologie.

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Inlichtingenbijeenkomst Europese aanbesteding mammografen. Amersfoort, 13 december 2016

Inlichtingenbijeenkomst Europese aanbesteding mammografen. Amersfoort, 13 december 2016 Inlichtingenbijeenkomst Europese aanbesteding mammografen Amersfoort, 13 december 2016 Agenda 15.00 Deel 1: Welkom en introductie Introductie FSB Achtergrond en aanleiding van de aanbesteding Doel van

Nadere informatie

Bezoekadres Kenmerk Bijlage(n) Samenvatting

Bezoekadres Kenmerk Bijlage(n) Samenvatting > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Sneldiagnostiek in de oncologische zorg

Sneldiagnostiek in de oncologische zorg Sneldiagnostiek in de oncologische zorg Tessa Bouwhuis, MSc en Martina Hoever, BSc 1 Inhoud presentatie Opdrachtformulering project sneldiagnostiek Werkwijze opzetten sneldiagnostiek Shared resources Uitwerking

Nadere informatie

Zorgprogramma. Dikkedarmkanker C

Zorgprogramma. Dikkedarmkanker C Zorgprogramma Dikkedarmkanker Iedereen die te horen krijgt dat de kans groot is dat hij dikkedarmkanker heeft, schrikt en wil zo snel mogelijk zekerheid hebben of hij daadwerkelijk kanker heeft en welke

Nadere informatie

Onderzoek naar borstkanker

Onderzoek naar borstkanker Onderzoek naar borstkanker 2017 Bevolkingsonderzoek Waarom is er een bevolkingsonderzoek? Borstkanker komt vaak voor. Ongeveer 1 op de 8 vrouwen in Nederland krijgt in haar leven borstkanker. De meeste

Nadere informatie

Informatie. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio s Amsterdam en Rotterdam. Inhoudsopgave

Informatie. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio s Amsterdam en Rotterdam. Inhoudsopgave Informatie Inhoudsopgave Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio s Amsterdam en Rotterdam Inleiding 3 Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker 4 De coloscopie 5 Deelname

Nadere informatie