Leren ~ Creëren. Diensten, cursussen en publicaties

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leren ~ Creëren. Diensten, cursussen en publicaties"

Transcriptie

1 Leren ~ Creëren Diensten, cursussen en publicaties

2 Begeleidingsdienst voor vrijescholen Voorwoord Bouwstenen De Begeleidingsdienst voor vrijescholen wil een landelijk expertise- en kenniscentrum voor vrijeschoolonderwijs worden. We werken daartoe nauw samen met diverse onderwijsinstellingen. Zo heeft onze dienst veel kennis van, ervaring met en inzicht in het vrijeschoolonderwijs opgebouwd. Deze expertise delen we graag met u. Voor het nieuwe schooljaar heeft u vast al ideeën en voornemens om in de school mee aan de slag te gaan. Wij staan u graag bij deze plannen te realiseren. Wij helpen u met leren én creëren. Daarvoor bieden wij u diverse publicaties, cursussen en diensten aan. In deze brochure beschrijven wij wat we voor komend schooljaar voor u kunnen betekenen. Het zijn bouwstenen waarmee we een geschikt begeleidingstraject voor u of uw school kunnen opstellen. Daarover willen we graag met u in gesprek. En daarover kunt u ons natuurlijk altijd raadplegen. De publicaties, cursussen en diensten die we u dit jaar aanbieden, vallen uiteen in de volgende onderwerpen: Inrichting van het onderwijs Didactische vaardigheden Handelingsgericht werken Sociaal-emotionele ontwikkeling De kleuterklassen Leerlingenzorg Schoolontwikkeling Cursussen Publicaties Meer weten? Tel Voorwoord ~ 2

3 Hoofdstuk 1 Inrichten van het onderwijs

4 Leerlijnen voor rekenen en taal Leerstof afstemmen op uw school Een webbased dienst, die het leerstofaanbod afstemt op het niveau van de school. De leerlijnen volgen ik zie rond in de wereld en bevatten per vak: de eigenlijke leerlijn, bestaande uit het leerstofaanbod van de onderbouw; de kerndoelen; de leerdoelen per periode. Deze dienst biedt: inhoudelijk materiaal voor de inhoud van de lessen; interessante en actuele informatie over beide vakken. Een kort invoeringsprogramma leert u werken met dit instrument. De vorderingen volgen van leerlingen Altijd overzicht met volgsysteem Een webbased en methodeonafhankelijk leerlingvolgsysteem voor 4 tot 12 jarigen. Dit leerlingvolgsysteem is speciaal ontwikkeld voor de vrijescholen. De dienst biedt: actuele leerlijnen voor rekenen en taal; leerdoelen op basis van Ik zie rond in de wereld ; vorderingen van leerlingen volgen; kijkwijzers om de ontwikkeling van leerlingen actief te volgen op taal-, reken-, sociaal-emotioneel- en motorisch gebied en ook spel bij kleuters; eigen waarnemingen formuleren, uitgaande van schoolbrede doelen; ruimte om gegevens van landelijk genormeerde toetsen in te voeren; ruimte om een periode te ontwerpen; ruimte om een logboek van het onderwijsproces bij te houden; ruimte om per leerling periodeverslagen te maken, ook voor in het getuigschrift; overzichten per leerling, per klas, per vak; trends door de jaren heen: van een leerling, van een specifieke groep leerlingen of van een klas; een format voor het maken van individuele - en groepshandelingsplannen. Verder is in het leerlingvolgsysteem opgenomen: een volgsysteem voor kleuters; een waarnemingslijst voor de sociaal-emotionele ontwikkeling; ruimte voor het bijhouden van vorderingen in de vaklessen. We komen langs om het systeem te demonstreren. Bij de invoering ervan is het noodzakelijk het team gedurende drie studiemiddagen te trainen in het gebruik ervan. Periodeonderwijs Een werkplaats in de tijd Een voor het vrijeschoolonderwijs karakteristieke methode is het periodeonderwijs, een werkplaats in de tijd. Hoe zo n periode in te richten? Hoe om te gaan met differentiatie? Met oefenen? Wij helpen. Inrichting van het onderwijs ~ 4

5 Deze dienst omvat verschillende inhoudelijke handreikingen om een periode voor te bereiden en uit te voeren. Denk bijvoorbeeld aan een indeling in drie fasen: concreet handelen, handelen op modelniveau en mentaal handelen. Wie dat wil, kan de periode ook in vier of in zeven fasen indelen De dienst bevat concrete en praktische voorbeelden van planning en inhoud en toont voorbeelden van hoe in de verschillende fasen de differentiatie er uit kan zien. Bestel bij de Begeleidingsdienst ook de publicatie: Periodeonderwijs: een werkplaats in de tijd. (Zie hoofdstuk 9: Publicaties) Logboeksystematiek Volg dagelijks de leerling Het bijhouden van een logboek helpt het leer- en ontwikkelproces van kinderen in de klas te volgen en te plannen. Ook voor leerkrachten zelf is het administreren van het onderwijs belangrijk. Zo kunnen zij hun eigen rol makkelijk volgen en bovendien goed verantwoording afleggen over het werk in de klas aan collega s, ouders en de Inspectie van het onderwijs. De Begeleidingsdienst biedt een voor de vrijeschool aangepaste systematiek van klassenadministratie aan, die makkelijk te integreren is met ons leerlingvolgsysteem (volglijn). Gedurende enkele studiemiddagen leren interne begeleiders en leerkrachten te werken met de logboeksystematiek. Inrichting van het onderwijs ~ 5

6 Inrichting van het onderwijs ~ 6

7 Hoofdstuk 2 Didactische vaardigheden

8 Individuele leerkrachtbegeleiding Beter functioneren voor de klas Of u nu een beginnende leerkracht bent, een ervaren leerkracht of een zij-instromer: er kunnen in de praktijk vraagstukken opduiken, waar u graag met een ervaren onderwijsadviseur over zou willen praten. Daarvoor is het vak veelzijdig en ingewikkeld genoeg. Individuele leerkrachtbegeleiding betekent: samen (leerkracht, adviseur en schoolleider) bekijken wat de doelen van uw begeleiding zijn. De adviseur kijkt met u mee, reflecteert en geeft adviezen. Dit alles gericht op het vernieuwen van uw inzichten, het vergroten van uw handelingsmogelijkheden en het laten groeien van uw motivatie. Adaptief onderwijs: differentiëren en individualiseren Alle kinderen het onderwijs geven dat bij hen past Adaptief onderwijs verlangt vaardigheden op de volgende gebieden: klassenmanagement, instructie, zelfstandig werken, differentiëren en verschillende vormen van samen leren. De Begeleidingsdienst biedt: Op schoolniveau Studiemiddagen over deze thema s, afgestemd op de specifieke vraag van de school, klassenconsultatie en individuele begeleiding op basis van schoolafspraken over adaptief onderwijs. Op individueel niveau Samen kijken waar de schoen wringt en wat de leerkracht wil leren, begeleiding op een met de schoolleider en de leerkracht vastgesteld thema. Didactische vaardigheden ~ 8

9 Hoofdstuk 3 Handelingsgericht werken

10 Handelingsgericht werken in de vrijeschool De leerkracht doet er toe Met de komst van Passend Onderwijs zullen scholen nauwer gaan samenwerken rond zorgleerlingen. Met handelingsgericht werken kunnen scholen deze samenwerking opzetten. Handelingsgericht werken richt de aandacht op: de sterke punten van de leerling of van de klas, naast wat kinderen niet kunnen of nog moeten leren; wat leerkracht en ouders zelf voor een leerling kunnen doen in plaats van snel leunen op het oordeel van een deskundige; de sterke en zwakke kanten van school en leerkracht ten opzichte van juist deze leerling of klas; de veranderbare factoren rond kind en klas. Met een invoeringsprogramma maken we met de school een analyse van de beginsituatie en bepalen daarna samen welke onderwerpen de nadruk krijgen. Het kan dan bijvoorbeeld gaan om: vaardigheden in het omgaan met lastig gedrag; handelingsgericht werken rond een zorgleerling. Daarna volgen mogelijke trainingen en zorgt de Begeleidingsdienst voor een duurzame ontwikkeling van het handelingsgericht werken. De handelingsgerichte kinderbespreking Kinderoverleg concreet en effectief maken De kinderbespreking is een bouwsteen van de vrijeschool, waarin handelingsgericht werken en de vrijeschool elkaar ontmoeten. Handelingsgericht werken is een ideale werkwijze om de kinderbespreking nieuw leven in te blazen. Vertrouwen op eigen waarnemingen. De waarde van eigen ingevingen herkennen. En van daaruit leren handelen. Dat is handelingsgericht werken. Maar ook de positieve eigenschappen van leerlingen serieus nemen en die versterken en belangrijk maken. In de kinderbespreking, waarbij leerkrachten zich samen een beeld vormen van een leerling om te komen tot handelingsadviezen, komen deze bouwstenen terug. Een groep leerkrachten schaart zich rond een kind met de wil de leerling een stap verder te helpen. Deze bespreking komt tot leven omdat we alle deelnemers uitdagen om: zelf een beeld van de leerling te maken of hun bestaande beeld te vernieuwen; een concreet handelingsadvies geven. Als in de kinderbespreking alle deelnemers in beweging komen en zij allemaal een bijdrage leveren, dan ontstaat een echte ontmoeting tussen de vrijeschool en de systematiek van handelingsgericht werken. Zij versterken elkaar enorm. Is uw school toe aan een nieuwe impuls van de kinderbespreking? Of wilt u meer grip hebben op zorgprocessen? De invoering van handelingsgericht werken kan dan een belangrijke rol spelen. Wij bieden u een programma aan met gespreksvaardigheden, handelingsgerichte vraagstukken en hanteerbare procedures. Vanuit die werkwijze komen we tot een nieuwe werkwijze voor de kinderbespreking, die recht doet aan de verworvenheden en de stijl van het schoolteam. Handelingsgericht werken ~ 10

11 De menskunde van het vrijeschoolonderwijs Ontdekken hoe kinderen leren Voor veel ouders, leerkrachten en ook kinderen zijn vrijescholen interessant. Wat spreekt hen aan? De sfeer, de kleuren, de mensen die er mee verbonden zijn? Dat kinderen zich er vrij en op hun gemak voelen? Al deze zaken proberen we te bereiken vanuit kennis van de antroposofische menskunde. Die achtergrond geeft het onderwijs extra glans. Wat vrijescholen speciaal maakt, is dat leerkrachten zich bekwamen in het ontwikkelen van een visie. Door waarnemingsoefeningen en studie van de antroposofische menskunde ontwikkelt u inzichten in de manier waarop kinderen leren. Zo kunt u op eigen wijze inhoud geven aan het vrijeschoolonderwijs. In onze begeleiding besteden we aandacht aan: verschillende werkvormen van studie en oefening, waarbij alle deelnemers actief mee kunnen doen; inhoudelijke bijdragen die een bijzondere kijk op de zaak geven; intervisie en andere werkvormen, die de menskunde praktisch uitvoerbaar maakt in de klas. Handelingsgericht werken ~ 11

12 Handelingsgericht werken ~ 12

13 Hoofdstuk 4 Sociaal-emotionele ontwikkeling

14 Dat alle kinderen zich normaal sociaal ontwikkelen in de klas is allang niet meer vanzelfsprekend. Actief omgaan met gedragsproblemen is belangrijk voor elke leerkracht. De Begeleidingsdienst heeft een nieuw, integraal aanbod van trainingen voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van de leerlingen. Onder de titel Tussen zon en regen ontstaat de regenboog vindt u: Regenboogspel voor kinderen: Spelen om het sociale klimaat in de klas bespreekbaar en stuurbaar te maken. Regenboogspel voor leerkrachten: Spelen om uit te voeren met het team om de eigen houding en vaardigheden tegenover lastig gedrag bespreekbaar te maken en te oefenen. Regenboogtraining voor klassen: Voor als er serieuze problemen in de klas of de school zijn. Opleiding tot Regenboogtrainer: Zie voor deze module onder hoofdstuk 8: Cursussen Sociaal-emotionele opvoeding: Deze leerlijn geeft instrumenten en ijkpunten voor een gezonde sociale ontwikkeling van de kinderen. Adviseurs van de Begeleidingsdienst geven deze trainingen. We kunnen deze instrumenten op uw school komen toelichten. Ook een systematische invoering kunnen we verzorgen. Sociaal-emotionele ontwikkeling ~ 14

15 Hoofdstuk 5 De kleuterklassen

16 Spelbegeleiding Bewust voorwaarden scheppen voor ontwikkeling Bij spelbegeleiding gaat het om studiemiddagen over: omgaan met verschillen kinderen met ontwikkelingsproblemen; intervisie over kinderen in de klas; hoofdzaken van vrijeschool kleuterpedagogie; spelbegeleiding en handelingsplannen; constituties in de kleutertijd; kleuters met een derde kleuterjaar; kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong. Individuele coaching Beter functioneren in de kleuterklas Individuele coaching biedt: reflectie op het pedagogisch-didactische handelen van de leerkracht; verschillende organisatorische werkvormen en pedagogische handvatten; reflecteren op zelfgekozen opdrachten; onderzoek bij twijfels over schoolrijpheid; praktische adviezen bij zorgleerlingen. Kleuteronderwijs plannen en administreren Leerlijnen, logboeken en leerlingvolgsysteem Omdat het proces in de kleuterklas een andere is dan in de onderbouw, vraagt ook het beschrijven en administreren van het kleuteronderwijs een andere aanpak. Op de studiemiddagen wordt gewerkt aan: het opzetten en inzichtelijk maken van de doorlopende leerlijnen in het eerste en tweede kleuterjaar en de eerste klas; opzetten van een handige logboeksystematiek; opzetten en uitvoeren van handelingsplannen; handelingsgericht werken in de kleuterklas; kleuters met een derde kleuterjaar: beleid en aanbod; het praktisch werken met een leerlingvolgsysteem voor kleuters. Ouders bij de school betrekken De rol van ouders De rol van ouders is belangrijk. Ze zijn benieuwd naar de vorderingen van hun kind en willen graag weten hoe hun zoon of dochter zich gedraagt in de klas. In deze studiemiddagen staan de volgende onderwerpen centraal: het voorbereiden van ouderavonden voor kleuterouders; het presenteren van de kleuterpedagogie van de eigen school met een diashow; het oefenen van oudergesprekken. De kleuterklassen ~ 16

17 Leerrijpheidsonderzoek Soms is het voor de ouders en kleuterleerkrachten niet zo duidelijk of een kleuter al leerrijp is of nog een jaar in de kleuterklas nodig heeft. Bij het vraagstuk leerrijpheid spelen naast cognitieve vaardigheden andere leervoorwaarden een grote rol. Welke factor in de ontwikkeling van de kinderen geeft de doorslag? Twijfelkinderen doen een groot beroep op de professionaliteit van de kleuterleidster. Haar oordeel weegt uiteraard zwaar. Advies van een extern deskundige kan de besluitvorming voor alle betrokkenen verhelderen en ondersteunen. De kleuterklassen ~ 17

18 De kleuterklassen ~ 18

19 Hoofdstuk 6 Leerlingenzorg

20 Diagnostiek en onderzoek Inzicht in specifieke leer- en gedragsproblemen Leerkrachten en interne begeleiders hebben geregeld vragen over de ontwikkeling van hun leerlingen. Extra hulp en begeleiding in de school hebben te weinig effect gehad. Met diagnostiek en onderzoek bouwen we een breder beeld op van de leerling. De Begeleidingsdienst beschikt over een team van gespecialiseerde en goed opgeleide onderzoekers: (Gz-)psychologen en orthopedagogen met leerproblemen als specialisatie. Zij geven vanuit het vrijeschoolonderwijs en het antroposofische mensbeeld een nog bredere betekenis aan de diagnostiek. Wanneer een leerling-onderzoek aanvragen? bij een vermoeden van structurele leerproblemen; als extra hulp - in de klas of bij de remedial teacher - onvoldoende helpt; bij sociale en emotionele problemen; bij gedragsproblemen; als een kind een dyslexieverklaring nodig heeft voor het vervolgonderwijs; als een schoolverlateradvies moet worden aangevuld met een intelligentietest. Handelingsgerichte procesdiagnostiek Meekijken met leerkracht, ouders en kind Bij handelingsgerichte procesdiagnostiek kijkt onze psycholoog mee met de leerkracht, de interne begeleider, de ouders en het kind. Onder haar deskundige begeleiding en op basis van een gedegen onderzoek, ontstaat voor alle betrokkenen inzicht in de probleemsituatie. Met de psycholoog zoeken de partijen naar de kansen voor dit kind op deze school. Daarbij let de psycholoog vooral op: leerling-kenmerken, omgevingskenmerken binnen de school en omgevingskenmerken buiten de school. Binnen deze gebieden zoekt de psycholoog naar meewerkende factoren en naar risicofactoren. Zo komt u samen op een heldere manier tot een concreet plan van aanpak dat partijen (deels) ook zelf uitvoeren. Consultatieve leerlingbegeleiding Leerkracht en begeleider werken samen Consultatieve leerlingbegeleiding (CLB) levert een bijdrage aan het realiseren van adaptief onderwijs. Het is een afsprakenmodel, die de samenwerking regelt tussen leerkracht en begeleider. Doel is de professionalisering van leerkrachten. CLB ondersteunt de leerkracht bij het oplossen van werkproblemen met betrekking tot de zorg voor leerlingen met leer- of gedragsproblemen. Kernpunten van CLB zijn: aanpak tastbare problemen in de onderwijsleersituatie; bij analyse onderscheid maken tussen directe en indirecte factoren; interventies primair zoeken in directe factoren; interventies op elkaar afstemmen met als doel: wat kan ik veranderen van vandaag op morgen. Vanuit de vrijeschool pedagogiek kunnen leerkrachten bij directe factoren letten op aard, conditie en gemoed van leerlingen als oriëntatie bij interventies die nodig zijn voor dit bepaalde kind. Leerlingenzorg ~ 20

21 U leert bij consultatieve leerlingbegeleiding in eerste instantie een globale afbakening te maken van de problemen bij een kind. Dan kiest u een prioriteit, waarna u dit probleem nader specificeert. De volgende dag gaat u aan de slag met dit vraagstuk bij uw leerling. Individuele leerlijnen Leren naar capaciteit De Begeleidingsdienst heeft samen met intern begeleiders een protocol opgesteld voor het opstellen van individuele leerlijnen. We spreken van een individuele leerlijn als een kind onderwijs krijgt dat past bij de eigen capaciteiten. Dit aanbod is er op gericht de leerling al die kerndoelen te laten behalen die binnen zijn of haar mogelijkheden liggen, maar niet alle einddoelen voor het basisonderwijs. Het onderwijsaanbod wordt hiertoe aangepast. Een leerlijn geeft specifiek doel en inhoud aan van wat kinderen moeten leren en welk onderwijs daarvoor nodig is. Als een leerling in de klas niet meekomt en als handelingsplannen structureel nodig zijn, dan is een aparte leerlijn op zijn plaats. Vaak is dan sprake van cognitieve zwakte, maar het kan juist ook gelden voor begaafde leerlingen. De leerling volgt zijn eigen leerlijn en neemt hiermee meestal afstand van het programma in de klas. Binnen de leerlijn is altijd aandacht voor beschermende en compenserende factoren en de risico s en belemmerende omstandigheden. De Inspectie van het Onderwijs heeft het protocol in grote lijnen goedgekeurd en is toe te passen binnen de vrijeschool. U kunt dit protocol verkrijgen bij de Begeleidingsdienst en/of samen met een schoolpsycholoog of onderwijsadviseur kijken hoe u de individuele leerlijn kunt inzetten op uw school. 1-zorgroute Vroegtijdig signaleren De 1-zorgroute richt zich op gemeenschappelijke afspraken over: ketenmanagement; gemeenschappelijke uitgangspunten; onderwijsbehoefte; begeleidingsbehoefte; samenwerking; samenwerking in de regio; passende onderwijsarrangementen. Deze route heeft consequenties voor in de school, maar ook voor het bovenschoolse kader. De 1-zorgroute is gericht op vroegtijdige signalering én adequate begeleiding van leerlingen met specifieke zorgbehoeften. Doel is een éénduidige zorgroute, waarin alle betrokkenen de beslismomenten en de te nemen stappen transparant op elkaar hebben afgestemd (ketenmanagement). Leerlingenzorg ~ 21

22 De meerwaarde van de 1-zorgroute is: tijdig signaleren van specifieke onderwijsbehoeften; benoemen van onderwijsbehoeften; verbeteren kwaliteit onderwijszorg; doelgericht werken met leerlijnen; vergroten professionaliteit ; versterken klassenmanagement bij uitvoering groepsplan. Randvoorwaarden zijn: draagvlak in team; zorgvuldige intake in school; aansturing schoolleider zowel inhoudelijk als organisatorisch; systematisch monitoren kwaliteit; externe begeleiding; professionalisering en coaching leerkrachten. De Begeleidingsdienst voor vrije scholen kan uw school op verschillende onderdelen van deze 1-zorgroute ondersteunen en begeleiden. Een voorbeeld van deze begeleiding kan zijn de ondersteuning bij het maken van groepsplannen. De route is totaal afgestemd op het Handelingsgericht werken (HGW). Het maken van groepsplannen is daarvan een belangrijk onderdeel. Binnen het HGW gaan we uit van vier belangrijke stappen: Signaleren: Evalueren groepsplan en verzamelen leerlingengegevens in groepsoverzicht; Signaleren van leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften. Begrijpen: Benoemen van specifieke onderwijsbehoeften van leerlingen. Plannen: Opstellen van het groepsplan; Clusteren van leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften. Realiseren: Uitvoeren van het groepsplan. In een gesprek kunnen we kijken waar eventuele knelpunten liggen en waar ingestapt moet worden binnen de 1-zorg route. Dyslexieonderzoek Dyslexieonderzoek en behandeling wordt vergoedt door de zorgverzekering als aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. De ernst van de dyslexie, het zogenoemde enkelvoudig karakter ervan en de leeftijd van de leerling spelen daarbij een belangrijke rol. De Begeleidingsdienst kan deze diagnose en behandeling uitvoeren. We werken daarbij volgens de richtlijnen van Onderwijszorg Nederland. Meer informatie Voor meer informatie over onze leerling-onderzoeken en over de diagnose en behandeling van dyslexie: kijk op onze website of bestel de brochure Diagnostiek en onderzoek. U vindt daar informatie over: hoe je een leerling-onderzoek kunt aanvragen; verschillende soorten onderzoeken; verschillende werkwijzen; dyslexieonderzoek- en behandeling; kosten. Leerlingenzorg ~ 22

23 Hoofdstuk 7 Schoolontwikkeling

24 Personal coaching Opnieuw koers bepalen Waar u struikelt, ligt uw grootste schat! Iedereen komt wel eens in een situatie waarin een persoonlijk klankbord prettig zou zijn. Bijvoorbeeld: als u herhaaldelijk aanloopt tegen dezelfde hindernissen; als u op een kruispunt van wegen staat; als u de grenzen van jezelf in je werk tegenkomt; bij re-integratie of heroriëntatie op het beroep; bij regelmatige conflicten met ouders, collega s of bestuur. Een personal coach helpt u op die punten waar werk en persoonlijk leven elkaar raken en leert u de schat te vinden. De vraagstukken hebben vrijwel altijd met de persoon-als-geheel te maken. De coach houdt u een spiegel voor en werkt als klankbord. Hij helpt prioriteiten te stellen en nieuw gedrag uit te proberen, zodat u de bij u passende, nieuwe stappen kunt zetten. Individuele coaching van de schoolleider De schoolleider aan het roer Onze onderwijsadviseur en de schoolleider vormen zich eerst een goed beeld van de beginsituatie van de school en de schoolleider. Daarna maken ze samen een begeleidingsplan met daarin de te bespreken thema s. Bijzondere thema s in deze begeleiding kunnen bijvoorbeeld zijn: visie- en strategieontwikkeling en verandermanagement. Bij deze individuele coaching is het bestuur van de school steeds de opdrachtgever. Professionaliseren van de interne begeleider Verbeteren van de zorgstructuur Een deskundige gesprekspartner voor de interne begeleider. Dat wil de Begeleidingsdienst zijn voor de interne begeleider, wiens rol steeds belangrijk wordt. We coachen de interne begeleider en besteden aandacht aan vragen als: hoe richt u een langer traject in rond een zorgleerling? welke rol spelen ouders bij zorgleerlingen? welke zorgleerlingen zijn er? welke acties zijn al ondernomen? wat kan de school zelf nog doen? is psychologisch onderzoek nodig? hoe kunt u effectief omgaan met informatie uit het leerlingvolgsysteem? hoe functioneren de zorgafspraken, zijn verbeteringen wenselijk? hoe pakt u het verbeteren van de zorg aan? hoe organiseert u uw werk als interne begeleider? eigen agendapunten. We kunnen tijdens dit proces de nadruk leggen op het overleg over de actuele zorgleerlingen (welke stappen zet je, welke kinderen dienen getest te worden). Of we kunnen meer de nadruk leggen op het verbeteren van de zorgafspraken en het functioneren van de interne begeleider. Schoolontwikkeling ~ 24

25 Competenties en deskundigheidsdossier; de wet BIO Ontwikkelen en beheren van talenten in school De wet BIO (Beroepen In het Onderwijs) is vanaf 2006 van kracht. De wet is gericht op het onderhouden en verbeteren van de beroepsuitoefening van leerkrachten. Bij de invoering van de wet BIO zorgen we in opdracht van bestuur of schoolleiding voor een integraal invoeringsplan, waarin is opgenomen: een studiedag voor het team om kennis te maken met competenties, het bekwaamheidsdossier en de wet BIO; een set indicatoren en bijbehorende vragenlijst om competenties in beeld te brengen, passend bij de vrijeschool; een format voor een bekwaamheidsdossier; het invoeren van een gesprekscyclus passend bij de wet BIO; een training op maat voor het voeren van functioneringsgesprekken, waarbij we uitgaan van de beginsituatie en de wensen van de school. Maken van Protocollen Stappenplan om doelen te bereiken Een protocol bepaalt de stappen waarlangs doel te bereiken zijn en beschrijft hoe te handelen in een bepaalde situatie. In de school zijn een aantal protocollen gangbaar geworden. Denk bijvoorbeeld aan: schoolrijpheid; derde kleuterjaar; aanname schoolverlaters; individuele leerlijn. Voor leesproblemen en dyslexie dient de school een van verzekeringszijde voorgeschreven protocol te volgen. We kunnen u helpen uw protocollen op orde te brengen. U kunt daarbij gebruik maken van onze formats, zoals bijvoorbeeld te vinden in Kinderen leren lezen. Samen passen we de formats aan op de specifieke situatie en wensen van uw school. Teamontwikkeling Nieuwe inspiratie op doen Zoals het team functioneert, zo draait de school. Soms is het nodig in een team de bakens te verzetten. Omdat de samenwerking vast loopt. Of om nieuwe inspiratie op te doen. Factoren die het functioneren van het team beïnvloeden zijn bijvoorbeeld: aanwezige kwaliteiten: waar zijn we goed in, wat kunnen we niet; interactiepatronen herkennen, al dan niet gewenst; rollen die een team aan mensen toedicht of waar iemand niet meer van afkomt; toebedeelde taken en verantwoordelijkheden; wijze van overleg en besluitvorming. Ons programma stemmen we met u af op basis van een analyse van de beginsituatie en heldere doelstellingen. Te gebruiken werkvormen zijn: onze lerarenspelen (reflectie op eigen gedrag en houding), intervisie (zowel naar aanleiding van handelingsverlegenheid als topervaringen), planetenkwaliteiten, spreek- en luisteroefeningen, vergadertechniek enzovoort. Schoolontwikkeling ~ 25

26 Kwaliteitsbeleid Werken aan een betere school De bewaking en verbetering van kwaliteit zijn voor scholen steeds belangrijker. Met een goed kwaliteitssysteem krijgt de schoolleider overzicht van de processen in de school. En kan hij bijsturen als dat nodig is. Het traject kwaliteitsbeleid bestaat uit: een kwaliteitssysteem, die de visie op kwaliteitsbeleid en alle processen in de school beschrijft; een implementatiesystematiek om met de schoolleider de gewenste verbeteringen stapsgewijs in te voeren; opleiding van interne auditoren die jaarlijks in de school hun luisterronde doen. Organisatieadvies Meedenken met uw vragen Scholen in Nederland ontwikkelen zich in snel tempo tot professionele organisaties. Zij hebben eigen beleidsruimte, eigen personele verantwoordelijkheid en nemen zelf financiële besluiten. Op verschillende gebieden kunnen vragen ontstaan. Kinderen zijn onderling meer en meer verschillend: welk antwoord geven we daarop? Leraren willen weten waar ze arbeidsrechtelijk aan toe zijn: hebben we een goed taakbeleid? Ouders verwachten een heldere communicatie over wat voor hun van belang is: hebben we dat zelf wel helder? De school als organisatie moet blijven groeien en zich blijven ontwikkelen. Medewerkers van de Begeleidingsdienst kennen de organisatievraagstukken van de vrijescholen goed en kunnen met u een analyse maken: waar gaat het goed en waar zitten de knelpunten? En vervolgens met u aan de slag gaan op basis van een samen opgesteld verbeterplan. Bij organisatieverbetering zijn altijd drie schoollagen inbegrepen: bestuur, schoolleider en teamleden. En soms ook de oudere leerlingen. Adviseren van het schoolbestuur De plaats bepalen van het bestuur Wat is de plaats van een bestuur van een vrijeschool? Hoe word je een bestuur op afstand, als de schoolleider goed functioneert? En hoe sta je de Inspectie van het Onderwijs te woord? Voor een aantal éénpitter-besturen speelt er nog een ander vraagstuk: wel of niet bestuurlijke samengaan met andere vrijescholen. Wat zijn de voor- en nadelen? Het traject adviseren van het schoolbestuur omvat: een analyse van wat er bestuurlijk gevraagd wordt in de school; invoering van een kwaliteitssysteem, waardoor het bestuur over relevante informatie kan beschikken (zie ook dit hoofdstuk: Kwaliteitsbeleid: werken aan een betere school); Schoolontwikkeling ~ 26

27 advies om te komen tot een effectieve rapportagestructuur tussen schoolleider en bestuur; advies bij het te woord staan van de Inspectie (zie ook dit hoofdstuk: In gesprek gaan met de Inspectie). Visieontwikkeling Stapsgewijs schoolbeleid maken Goed onderwijs en gemotiveerde leraren vragen om een duidelijke en breed gedragen visie. Wat wil een team onderwijskundig bereiken? Hoe wilt u dat aanpakken? Een onderwijsvisie is niet vrijblijvend. Die moet breed gedragen, concreet en enthousiasmerend zijn. En voor het maken van een schoolplan, maar soms ook op andere momenten, is het nodig de schoolvisie te vernieuwen of te actualiseren. Vaak gaat het om een totaalvisie op het onderwijs (of de school). Soms gaat het erom een bepaald aspect onder de loep te nemen, bijvoorbeeld taalonderwijs of periodeonderwijs. We hebben een module ontwikkeld, waarmee u stapsgewijs aan het werk kunt. Daarbij nemen we drie velden onder de loep: wat zijn de topervaringen van leerkrachten en wat zijn de onderwijskundige aspecten daarvan? wat zijn de externe ontwikkelingen die op de school afkomen (overheid, gemeente, buurt)? wat leeft er bij de huidige en toekomstige ouders? Ten slotte helpen we u met een helder format om uw visie in een aansprekend document vast te leggen. Interim-management De bakens verzetten Om de school in een nieuwe en volgende fase te brengen, is soms interimmanagement nodig. We werken voor deze tijdelijke schoolleiding samen met het Algemeen Pedagogisch Studiecentrum (APS). Door deze samenwerking is een ruime poule van interim-schoolleiders ontstaan, waardoor we op elke interim-managementvraag in een vrijeschool een passend antwoord kunnen geven. Per situatie bekijken we - samen met het bestuur - de beginsituatie en doen op basis daarvan een aanbod. Interim-intern begeleiders De zorg op peil houden Het is belangrijk dat het werk van de interne begeleider door gaat bij plotselinge uitval ervan. Daarom krijgen we steeds vaker vragen voor een tussenoplossing. We werken voor deze tijdelijke intern begeleiders samen met het Algemeen Pedagogisch Studiecentrum (APS). Door deze samenwerking is een ruime poule van interim-intern begeleiders ontstaan, waardoor we op elke interim-vraag in een vrijeschool een passend antwoord kunnen geven. Per situatie bekijken we samen met de schoolleiding de beginsituatie en doen op basis daarvan een aanbod. Schoolontwikkeling ~ 27

Handelingsgericht Werken. Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher

Handelingsgericht Werken. Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher Handelingsgericht Werken Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher Doelen Kennismaking met de uitgangspunten HGW Reflecteren op uitgangspunten HGW Zicht op de betekenis van HGW op de eigen praktijksituatie

Nadere informatie

Bijeenkomst 1 Maatwerktraject onderwijskundig begeleider

Bijeenkomst 1 Maatwerktraject onderwijskundig begeleider Bijeenkomst 1 Maatwerktraject onderwijskundig begeleider Opbrengst-en handelingsgericht werken Ad Kappen, Gerdie Deterd Oude Weme Programma 16.00 16.15 17.30 17.45 18.30 20.30 opening Marielle lezing ogw

Nadere informatie

onderwijs, de ontwikkelingen op een rij

onderwijs, de ontwikkelingen op een rij onderwijs, de ontwikkelingen op een rij Veel scholen zijn begonnen met het werken met groepsplannen. Anderen zijn zich aan het oriënteren hierop. Om groepsplannen goed in te kunnen voeren is het belangrijk

Nadere informatie

KWALITEITSKAART. 1-Zorgroute. Opbrengstgericht werken

KWALITEITSKAART. 1-Zorgroute. Opbrengstgericht werken KWALITEITSKAART Opbrengstgericht werken PO Deze kaart biedt een aantal indicatoren om bij de uitvoering van de stappen uit 1-zorgroute op groepsniveau en op schoolniveau de kwaliteit te monitoren en te

Nadere informatie

Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken

Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken

Nadere informatie

Hoe volgt en begeleidt Montessori-Zuid de leerlingen?

Hoe volgt en begeleidt Montessori-Zuid de leerlingen? Hoe volgt en begeleidt Montessori-Zuid de leerlingen? Opbrengstgericht onderwijs, een verzamelnaam voor het doelgericht werken aan het optimaliseren van leerlingprestaties. systeem van effectieve schoolontwikkeling

Nadere informatie

Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo.

Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo. Jaarplan 2013-2014 VOORWOORD Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo. Met die titel dagen wij onszelf uit en ieder

Nadere informatie

Beweging, sociale omgang en kunstzinnig werken in het basisonderwijs

Beweging, sociale omgang en kunstzinnig werken in het basisonderwijs Beweging, sociale omgang en kunstzinnig werken in het basisonderwijs 2 Inleiding Beweging, sociale omgang en kunstzinnig werken zijn naast het onderwijs in taal en rekenen belangrijk in het lesaanbod.

Nadere informatie

Goed onderwijs voor alle leerlingen

Goed onderwijs voor alle leerlingen Leerlingbegeleiding Goed onderwijs voor alle leerlingen Scholen doen er alles aan om het beste uit kinderen te halen. Leerkrachten zijn hierin de spil. Soms lopen zij in de dagelijkse praktijk tegen leer-

Nadere informatie

Evaluatie plan van aanpak cbs de Wâlikker schooljaar 2011-2012 EVALUATIE. plan van aanpak schooljaar 2011-2012. 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1

Evaluatie plan van aanpak cbs de Wâlikker schooljaar 2011-2012 EVALUATIE. plan van aanpak schooljaar 2011-2012. 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1 EVALUATIE plan van aanpak schooljaar 2011-2012 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1 Plan van aanpak 2011-2012 1. Professionele schoolcultuur Het team kan op aantoonbaar voldoende wijze functioneren door: resultaat-

Nadere informatie

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen Leerlingen met een opvallende ontwikkeling Hoe ga je om met leerlingen met speciale onderwijsbehoeften? Cruciaal in de zorgstructuur is de kwaliteit van instructie. Maar inspelen op onderwijsbehoeften

Nadere informatie

Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA

Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA VOORWOORD In dit verslag van obs de Delta treft u op schoolniveau een verslag aan van de ontwikkelingen in het afgelopen schooljaar in het kader van de onderwijskundige ontwikkelingen,

Nadere informatie

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Met handelingsgericht werken opbrengstgericht aan de slag 1. Inleiding Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Wat is de samenhang tussen handelingsgericht werken (HGW) en opbrengstgericht werken (OGW)?

Nadere informatie

Excellente Leerkracht SBO, SO/VSO. Stichting Meerkring LC 11 Onderwijsproces -> Leraren 44343 43334 43 43 Marieke Kalisvaart

Excellente Leerkracht SBO, SO/VSO. Stichting Meerkring LC 11 Onderwijsproces -> Leraren 44343 43334 43 43 Marieke Kalisvaart Functie-informatie Functienaam Organisatie Letterschaal CAO Salarisschaal Werkterrein Kenmerkscores SPO-gecertificeerde Stichting Meerkring LC 11 Onderwijsproces -> Leraren 44343 43334 43 43 Marieke Kalisvaart

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken in het Voortgezet onderwijs

Opbrengstgericht werken in het Voortgezet onderwijs Opbrengstgericht werken in het Voortgezet onderwijs Wat is opbrengstgericht werken? Opbrengstgericht werken is het systematisch en doelgericht werken aan het maximaliseren van de prestaties van leerlingen.

Nadere informatie

Om dit te realiseren hebben we in het Strategisch Beleidsplan de volgende beleidsvoornemens geformuleerd:

Om dit te realiseren hebben we in het Strategisch Beleidsplan de volgende beleidsvoornemens geformuleerd: Beleidsplan opbrengstgericht werken aan Onderwijs en Kwaliteit Beleid en doelen voor het thema Onderwijs en Kwaliteit voor de jaren 2013 2016 Vastgesteld juli 2013 Inleiding Onderwijs is onze kerntaak.

Nadere informatie

HANDELINGSGERICHT WERKEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN. Onderwijsbehoeften van de leerling 11/09/2013

HANDELINGSGERICHT WERKEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN. Onderwijsbehoeften van de leerling 11/09/2013 Gericht Werken als bril om naar het zorgbeleid te kijken zorg Handelings- Leerlingenbegeleiding fase 0 fase 1 HGW HGW Leren & studeren Studieloopbaanbegeleiding Socioemotioneel fase 2 fase 3 HGW HGW centrale

Nadere informatie

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe.

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe. 1. Uitgangspunten HGW 2. Reflectie 3. Communicatie Implementatie HGW-OGW Leerkrachten Fase 1 Fase 2 Fase 3 Fase 4 1.1. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten van HGW niet maar passen deze (gedeeltelijk)

Nadere informatie

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Doel

Nadere informatie

competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan

competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan Samenwerken Omgevingsgericht/samenwerken Reflectie en zelfontwikkeling competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan Competentieprofiel stichting Het Driespan, (V)SO

Nadere informatie

Beleidsplan. Ieder kind telt. Werken volgens de 1-zorgroute

Beleidsplan. Ieder kind telt. Werken volgens de 1-zorgroute Beleidsplan Ieder kind telt Werken volgens de 1-zorgroute November 2012 Voorwoord 3 Schematisch overzicht van de 1-zorgroute 4 Handelingsgericht werken op groepsniveau 5 Waarnemen 5 1. Groepsoverzicht

Nadere informatie

Doordacht lesgeven bij sterk rekenonderwijs

Doordacht lesgeven bij sterk rekenonderwijs PLG Interne begeleiders 26 november 2009 Berber Klein & Henk Logtenberg Doordacht lesgeven bij sterk rekenonderwijs PLG Rekenspecialisten De AGENDA 1. Ervaringen uitwisselen Gebruik maken van elkaars ervaringen

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel Naam school: De Singel Datum besproken in Team 21 april 2015 Datum advies MR 19 mei 2015 A. ALGEMEEN: Om vanuit een gezamenlijk kader te werken aan basiszorg, basisondersteuning

Nadere informatie

COMPETENTIE 1: INTERPERSOONLIJK COMPETENT

COMPETENTIE 1: INTERPERSOONLIJK COMPETENT DE SBL competenties COMPETENTIE 1: INTERPERSOONLIJK COMPETENT De leraar primair onderwijs moet ervoor zorgen dat er in zijn groep een prettig leef- en werkklimaat heerst. Dat is de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Onderwijskundig Jaarplan. CBS de Ark September 2013

Onderwijskundig Jaarplan. CBS de Ark September 2013 Onderwijskundig Jaarplan CBS de Ark September 2013 In dit onderwijskundig jaarverslag vermelden we kort en bondig welke zaken prioriteit krijgen dit jaar en hoe we dit op gaan pakken. Uitwerking van de

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken (OGW)

Opbrengstgericht werken (OGW) Opbrengstgericht werken (OGW) ROL VAN DE INTERNE BEGELEIDER EN DE TAAL/REKENCOÖRDINATOR BIJ OPBRENGSTGERICHT WERKEN Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits Opbrengstgericht

Nadere informatie

Leraar basisonderwijs LB

Leraar basisonderwijs LB Leraar basisonderwijs LB Functiewaardering: 43343 43333 43 33 Salarisschaal: LB Werkterrein: Onderwijsproces -> Leraren Activiteiten: Beleids- en bedrijfsvoeringsondersteunende werkzaamheden, overdragen

Nadere informatie

Schooljaar 2014-2015. Schoolondersteuningsprofiel van Anne Frankschool De Basis

Schooljaar 2014-2015. Schoolondersteuningsprofiel van Anne Frankschool De Basis Schooljaar 2014-2015 Schoolondersteuningsprofiel van Anne Frankschool De Basis VRAGENLIJST Met het Schoolondersteuningsprofiel worden de volgende onderdelen in beeld gebracht (zie kader): Specifieke kennis

Nadere informatie

Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020. Godelindeschool Hilversum

Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020. Godelindeschool Hilversum Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020 Godelindeschool Hilversum 17 september 2015 Feedbackgesprek De inspectie voert aan het eind van het bezoek graag een gesprek over de kwaliteit van de

Nadere informatie

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE Onderwijs zoals we dat vroeger kenden, bestaat al lang niet meer. Niet dat er toen slecht onderwijs was, maar de huidige maatschappij vraagt meer van de leerlingen

Nadere informatie

Ontwikkelingsperspectief in regulier basisonderwijs. Suzanne Beek en Linda Sontag ORD 2013

Ontwikkelingsperspectief in regulier basisonderwijs. Suzanne Beek en Linda Sontag ORD 2013 Ontwikkelingsperspectief in regulier basisonderwijs Suzanne Beek en Linda Sontag ORD 2013 Perspectief op de ontwikkeling van kinderen.. als kijken in een glazen bol? Wat is het ontwikkelingsperspectief?

Nadere informatie

Regenboogtrainer worden middenbouw

Regenboogtrainer worden middenbouw Regenboogtrainer worden middenbouw Een driedaagse training voor leraren over sociale opvoeding van kinderen Inhoud In deze cursus leren leerkrachten de diverse materialen te gebruiken waarmee kinderen

Nadere informatie

Visie op ouderbetrokkenheid

Visie op ouderbetrokkenheid Visie op ouderbetrokkenheid Basisschool Lambertus Meestersweg 5 6071 BN Swalmen tel 0475-508144 e-mail: info@lambertusswalmen.nl website: www.lambertusswalmen.nl 1 Maart 2016 Inleiding: Een beleidsnotitie

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken (OGW)

Opbrengstgericht werken (OGW) Opbrengstgericht werken (OGW) Planmatig Opbrengstgericht Werken op schoolniveau en groepsniveau Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits Opbrengstgericht Werken

Nadere informatie

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling Scholingsplan 2012-2013 Samen in ontwikkeling Inhoudsopgave Inleiding 3 Pijlers 4 Kader 5 Deskundigheidsbevordering 2012-2013 6 Beschrijvingen van de scholingen 7 Aanmelden voor externe scholingen 9 Inleiding

Nadere informatie

Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie in de zorgverzekering, wat gaat er veranderen?

Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie in de zorgverzekering, wat gaat er veranderen? Uw kind en dyslexie Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van taal. Dyslexie is aangeboren en onafhankelijk

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel Naam school: Kennedyschool Datum besproken in Team 24-11-2014 Datum advies MR 25-11-2014 A. ALGEMEEN: Om vanuit een gezamenlijk kader te werken aan basiszorg, basisondersteuning

Nadere informatie

Simeacongres 12 december. Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO

Simeacongres 12 december. Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO Simeacongres 12 december Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO Programma Welkom en toelichting: interactie!!!! Inventarisatie

Nadere informatie

Juli 2009. Functie-informatie:

Juli 2009. Functie-informatie: Juli 2009 Functie-informatie: Functienaam: Intern Begeleider Salarisschaal: schaal 9 Indelingsniveau: 9IVb Werkterrein: Onderwijsproces - Onderwijsbegeleiding Activiteiten: Beleid- en bedrijfsvoeringondersteunende

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen. Arjan Clijsen, Wout Schafrat en Suzanne Beek. Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs

Doorlopende leerlijnen. Arjan Clijsen, Wout Schafrat en Suzanne Beek. Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs 8 Doorlopende leerlijnen Arjan Clijsen, Wout Schafrat en Suzanne Beek Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Jaargang 2 September 2013 VOORWOORD. In dit nummer: - Voorwoord 1. - Wist u dat 2 - SWPBS 2. - Intervisie R&W 3. - Op maat trajecten 3

NIEUWSBRIEF. Jaargang 2 September 2013 VOORWOORD. In dit nummer: - Voorwoord 1. - Wist u dat 2 - SWPBS 2. - Intervisie R&W 3. - Op maat trajecten 3 NIEUWSBRIEF Jaargang 2 September 2013 In dit nummer: - Voorwoord 1 - Wist u dat 2 - SWPBS 2 - Intervisie R&W 3 - Op maat trajecten 3 - Nieuw aanbod 3 - Uitgelichte workshops 4 - KECCademy 5 VOORWOORD Voor

Nadere informatie

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK O.B.S. DE BORGH

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK O.B.S. DE BORGH RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK O.B.S. DE BORGH School : o.b.s. De Borgh Plaats : Zuidhorn BRIN-nummer : 03FT Onderzoeksnummer : 93885 Datum schoolbezoek : 21 en 22 mei 2007 Datum vaststelling :

Nadere informatie

NL Onderwijszorg Nederland

NL Onderwijszorg Nederland 0 NL Onderwijszorg Nederland Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van taal. Dyslexie is aangeboren en

Nadere informatie

) en geeft het handvatten om via coaching te werken aan collegialiteit. en professionaliteit (domein 4 ).

) en geeft het handvatten om via coaching te werken aan collegialiteit. en professionaliteit (domein 4 ). Focus op professie Zoekt u een effectieve aanpak om de prestaties van leerlingen te verbeteren? Stelt u het vakmanschap van leraren daarin centraal? Wilt u werken aan sleutelfactoren zoals effectief klassenmanagement,

Nadere informatie

Jaar 1 (2012-2013) Programma cursusdagen

Jaar 1 (2012-2013) Programma cursusdagen - Inhoud Startende leraar die begeleid wordt in de dagelijkse praktijk van het lesgeven, waardoor er een praktische professionalisering plaatsvindt. Als net afgestudeerde word je geconfronteerd met de

Nadere informatie

Onderwijskundig jaarplan Jaar 2015-2016

Onderwijskundig jaarplan Jaar 2015-2016 Onderwijskundig jaarplan Jaar 2015-2016 School CBS 3sprong Schoolleider Chris Klaver Datum Mei 2015 Inleiding In ons jaarplan 2015-2016 geven we aan [1] welke beleidsterreinen we hebben gescoord (mei 2015),

Nadere informatie

Doelstellingen professionaliseringstraject Het SWV heeft als doelstellingen voor het professionaliseringstraject geformuleerd:

Doelstellingen professionaliseringstraject Het SWV heeft als doelstellingen voor het professionaliseringstraject geformuleerd: projectplan professionaliseringstraject Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 Mendelcollege Doelstellingen professionaliseringstraject Het SWV heeft als doelstellingen voor het professionaliseringstraject

Nadere informatie

Bijlage 2. Basisondersteuning binnen SWV Groningen Ommelanden

Bijlage 2. Basisondersteuning binnen SWV Groningen Ommelanden Bijlage 2. Basisondersteuning binnen SWV Inleiding Het samenwerkingsverband dient te bepalen wat het niveau van de basisondersteuning is. Hiermee wordt bedoeld wat elke school tenminste in huis dient te

Nadere informatie

Arrangementen. Ondersteuning van leerlingen bij complexere problematiek. Arrangementen 1

Arrangementen. Ondersteuning van leerlingen bij complexere problematiek. Arrangementen 1 Arrangementen Ondersteuning van leerlingen bij complexere problematiek Arrangementen 1 Ondersteuning bij complexere problematiek Passend onderwijs: Alle leerlingen verdienen een zo passend mogelijke plek

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VRIJE SCHOOL 'HOEKSCHE WAARD'

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VRIJE SCHOOL 'HOEKSCHE WAARD' RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VRIJE SCHOOL 'HOEKSCHE WAARD' School : de Vrije School 'Hoeksche Waard' Plaats : Oud-Beijerland BRIN-nummer : 06UQ Onderzoeksnummer : 73849 Datum schoolbezoek : 20 april

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel Naam school: Datum besproken in Team CBS Het Bastion 17-09-2013 (MT) Datum advies MR 02-12-2013 A. ALGEMEEN: Om vanuit een gezamenlijk kader te werken aan basiszorg, basisondersteuning

Nadere informatie

Schooljaarplan (SJP) 2015 2016

Schooljaarplan (SJP) 2015 2016 Schooljaarplan (SJP) 2015 2016 t Naam school Obs Letterwies Adres Postbus 32 (bezoekadres : Meidoornstraat 20) Postcode 9670AA Winschoten (9944 AR Nieuwolda) Telefoon 0596-541265 Brinnummer 00BB E-mail

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER School : R.K. basisschool Klavertje Vier Plaats : Eys BRIN-nummer : 10QB Onderzoeksnummer : 95001 Datum schoolbezoek : 23 augustus Datum

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

e.o. I Leerkracht LB Intern Auteur M. van Ommeren 5616 RM Eindhoven 58VBA4382

e.o. I Leerkracht LB Intern Auteur M. van Ommeren 5616 RM Eindhoven 58VBA4382 e.o. Intern I Leerkracht LB Auteur M. van Ommeren 5616 RM Eindhoven 58VBA4382 Functienaam Organisatie Salarisschaal lndelingsniveau FUWASYS-advies Werkterrein Activiteiten Kenmerkscores Somscore Datum

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ BASISSCHOOL MISTE CORLE Plaats : Winterswijk BRIN-nummer : 18ZG Onderzoek uitgevoerd op : 3 november 2009 Rapport vastgesteld te Zwolle op 30 maart 2010 HB 2811938/9

Nadere informatie

Ik hoop u een helder beeld te kunnen geven van de mate waarin wij onze resultaten hebben behaald. Ton Huiskamp (directeur) P a g i n a 1

Ik hoop u een helder beeld te kunnen geven van de mate waarin wij onze resultaten hebben behaald. Ton Huiskamp (directeur) P a g i n a 1 Jaarverslag 2013-2014 obs De Bogen VOORWOORD In dit verslag van obs de Bogen treft u op schoolniveau een verslag aan van de ontwikkelingen in het afgelopen schooljaar in het kader van de onderwijskundige

Nadere informatie

Dyslexie, wat is dat eigenlijk?

Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van taal. Dyslexie is aangeboren en onafhankelijk van intelligentie.

Nadere informatie

Uw schoolondersteuningsprofiel

Uw schoolondersteuningsprofiel Uw schoolondersteuningsprofiel Moment van opstellen 2012/08/01 1 e tussenevaluatie 2014 11 18 Typering van onze school De Klankhof/ 't Kofschip zijn twee kleine, sfeervolle locaties met een veilige sfeer

Nadere informatie

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Naam: School: Daltoncursus voor leerkrachten Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Inleiding: De verantwoordelijkheden van de leerkracht zijn samen te vatten door vier beroepsrollen te

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel o.b.s. De Nijenoert

Schoolondersteuningsprofiel o.b.s. De Nijenoert Schoolondersteuningsprofiel o.b.s. De Nijenoert Het ondersteuningsprofiel is opgebouwd uit vier elementen: basisondersteuning extra ondersteuning grenzen van ondersteuning ambities aangaande ondersteuning

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel samenwerkingsverband primair onderwijs Inhoudsopgave Inleiding 3 1. 4 2. Missie en Visie 4 3. ondersteuning 5 4. Wat kan de 6 4.1 Regionale afspraken minimaal te bieden ondersteuning

Nadere informatie

De HGW-bril toegepast in de cel leerlingenbegeleiding

De HGW-bril toegepast in de cel leerlingenbegeleiding De HGW-bril toegepast in de cel woensdag 20 februari 2013 Kris Loobuyck 1 2 3 VVKSO 1 Uitgangspunten van HGW 4 HGW biedt kansen! 5 We zijn gericht op het geven van haalbare en bruikbare adviezen. We werken

Nadere informatie

Teamontwikkeling. Modulair programma voor de ontwikkeling van zelfstandige en effectieve teams. zorgadviseurs

Teamontwikkeling. Modulair programma voor de ontwikkeling van zelfstandige en effectieve teams. zorgadviseurs Teamontwikkeling Modulair programma voor de ontwikkeling van zelfstandige en effectieve teams zorgadviseurs Visie op teamontwikkeling Een$effectief$team$maakt$de$client$$ tevredener,$de$zorg$beter$en$het$werk$leuker

Nadere informatie

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding Inleiding Het LEOZ (Landelijk Expertisecentrum Onderwijs en Zorg) is een samenwerkingsproject van: Fontys Hogescholen, Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg,

Nadere informatie

Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren.

Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren. Basisschool De Buitenburcht Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren. Dit is de beknopte versie van het schoolplan 2015-2019 van PCB de Buitenburcht in Almere. In het schoolplan

Nadere informatie

Vroege kenmerken van dyslexie. volgdoelen, bijlage 1, 2 en 3. Auditieve waarneming, bij kleuters, bijlage 4. Bij uitval standaard: Oudste kleuters:

Vroege kenmerken van dyslexie. volgdoelen, bijlage 1, 2 en 3. Auditieve waarneming, bij kleuters, bijlage 4. Bij uitval standaard: Oudste kleuters: 23 Protocol kleuterklas Toetsing Signalering 1 Kleutervolgsysteem 2x per jaar worden de gegevens uit het kleutervolgsysteem geëvalueerd. 2 Groepsplan taal/ fonemisch bewustzijn Tijd Verwijzing Uitvoeren

Nadere informatie

Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school.

Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school. Voorwoord Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school. Onze visie op eigentijds, boeiend onderwijs

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Basisschool Cosmicus

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Basisschool Cosmicus RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Basisschool Cosmicus Plaats : 's-gravenhage BRIN nummer : 15XZ C1 Onderzoeksnummer : 281806 Datum onderzoek : 16 februari 2015 Datum vaststelling : 17 mei 2015

Nadere informatie

Verbeterplan n.a.v. uitslagen enquête onder ouders van obs de Dubbele Punt april 2013

Verbeterplan n.a.v. uitslagen enquête onder ouders van obs de Dubbele Punt april 2013 Verbeterplan n.a.v. uitslagen enquête onder ouders van obs de Dubbele Punt april 2013 Aanleiding In april 2013 is er een vragenlijst uitgezet onder de ouders van obs de Dubbele Punt om de ouders te bevragen

Nadere informatie

Professionalisering Pedagogisch- en didactisch handelen voor assistenten, leraarondersteuners en overig onderwijsondersteunend personeel

Professionalisering Pedagogisch- en didactisch handelen voor assistenten, leraarondersteuners en overig onderwijsondersteunend personeel FACTSHEET Cursus Bijlagen Professionaliseringsplan KOLOM Professionalisering Pedagogisch- en didactisch handelen voor assistenten, leraarondersteuners en overig onderwijsondersteunend personeel Algemeen

Nadere informatie

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen Protocol Doublure 1.Inleiding Het doel van doublure is in eerste instantie dat een opgelopen achterstand het komende schooljaar wordt ingehaald zodat het kind in ieder geval de minimumdoelen van de basisschool

Nadere informatie

Handleiding bij het opstellen van een Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP)

Handleiding bij het opstellen van een Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) Handleiding bij het opstellen van een Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) In de voorbereiding op het Pop gesprek stelt de medewerker een persoonlijk ontwikkelingsplan op. Hierbij maakt de medewerker gebruik

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel PCB De Fontein Schooljaar 2015-2016

Schoolondersteuningsprofiel PCB De Fontein Schooljaar 2015-2016 Schoolondersteuningsprofiel PCB De Fontein Schooljaar 2015-2016 Naam school: De Fontein Leerlingaantal: 270 Klassendeler: 25 Brinnummer: 24 DX De Fontein is een groeiende, moderne, Christelijke basisschool.

Nadere informatie

De Piramide van Pavlov, de interactiedriehoek en de rubrics

De Piramide van Pavlov, de interactiedriehoek en de rubrics De Piramide van Pavlov, de interactiedriehoek en de rubrics Hoe kunnen we gedragsproblemen in het onderwijs substantieel verminderen? Een integrale benadering voor op de werkvloer leidt tot minder ervaren

Nadere informatie

Evaluatie Jaarplan 2013-2014

Evaluatie Jaarplan 2013-2014 Evaluatie Jaarplan 2013-2014 VOORWOORD Omdat elk kind telt en groeit met plezier; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo. Met die titel dagen wij onszelf uit

Nadere informatie

SCHOOL ONDERSTEUNINGS PROFIEL

SCHOOL ONDERSTEUNINGS PROFIEL Met het Schoolondersteuningsprofiel worden de volgende onderdelen in beeld gebracht: Specifieke kennis en kunde Aantoonbare specifieke deskundigheid Extra ondersteuning ism externe partners SCHOOL ONDERSTEUNINGS

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

KINDEREN DIE MEER KUNNEN

KINDEREN DIE MEER KUNNEN KINDEREN DIE MEER KUNNEN INLEIDING Op de IJwegschool staat het kind centraal. Het onderwijs wordt aangepast aan het kind en niet andersom. Doordat de leerkrachten handelingsgericht werken waarbij de onderwijsbehoeften

Nadere informatie

Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie in de zorgverzekering, hoe werkt het?

Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie in de zorgverzekering, hoe werkt het? Uw kind en dyslexie Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van taal. Dyslexie is aangeboren en onafhankelijk

Nadere informatie

De inspectie besteedt tenslotte aandacht aan de schooldocumenten.

De inspectie besteedt tenslotte aandacht aan de schooldocumenten. Op 10 maart 2005 heeft de Inspectie van het Onderwijs de RK Basisschool Emmaus bezocht in het kader van jaarlijks onderzoek. Bij jaarlijks onderzoek vormt de inspectie zich een oordeel over: De wijze waarop

Nadere informatie

Beleidsnotitie beginnende leraar

Beleidsnotitie beginnende leraar Beleidsnotitie beginnende leraar Beleidsnotitie beginnende leraar 20140703.docx 1 3-7-2014 Inleiding Onderwijsstichting KempenKind hecht groot belang aan het welzijn en het professioneel functioneren van

Nadere informatie

Handelingsgericht werken

Handelingsgericht werken Handelingsgericht werken HGW en Passend Onderwijs: kansen en belemmeringen? De week van de IB-er 5 november 2012, Zwolle Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog, SWV Annie M.G. Schmidt 1 Doelen bijdrage

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN. Kwaliteitsonderzoek bij. : Kallenkote

RAPPORT VAN BEVINDINGEN. Kwaliteitsonderzoek bij. : Kallenkote RAPPORT VAN BEVINDINGEN Kwaliteitsonderzoek bij obs Kallenkote Plaats : Kallenkote BRIN-nummer : 13ZM Onderzoeksnummer : 122102 Datum schoolbezoek : 6 januari 2011 vastgesteld te Zwolle op : 14 februari

Nadere informatie

Uw kind en dyslexie. Brochure voor ouders. Brochure voor ouders

Uw kind en dyslexie. Brochure voor ouders. Brochure voor ouders Uw kind en dyslexie Brochure voor ouders Brochure voor ouders Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van

Nadere informatie

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK STICHTING ADA, KUSADASI, TURKIJE

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK STICHTING ADA, KUSADASI, TURKIJE RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK STICHTING ADA, KUSADASI, TURKIJE School : Stichting ADA, Kusadasi, Turkije Plaats : KUSADASI - TURKIJE BRIN-nummer : 28FH Onderzoeksnummer : 111345 Datum schoolbezoek

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken (OGW)

Opbrengstgericht werken (OGW) ALITEITSKAART werken (OGW) werken (OGW) OPBRENGSTGERICHT LEIDERSCHAP PO werken (OGW) is het systematisch en doelgericht werken aan het maximaliseren van prestaties. De uitkomsten van onderzoek van de resultaten

Nadere informatie

12/11/2013. Passende perspectieven. Referentiekader taal en rekenen (Meijerink 2010) Passende perspectieven. Wat komt aan bod:

12/11/2013. Passende perspectieven. Referentiekader taal en rekenen (Meijerink 2010) Passende perspectieven. Wat komt aan bod: Handelingsgericht werken met rekenen op basis van Passende Perspectieven Ina Cijvat Joukje Nijboer Renske Daanje - Hamstra december 2013 Wat komt aan bod: Passende Perspectieven Keuzes in leerstof Handelingsgericht

Nadere informatie

Handreiking Toeleiding naar onderwijsarrangementen 27-5-2013

Handreiking Toeleiding naar onderwijsarrangementen 27-5-2013 Handreiking Toeleiding naar onderwijsarrangementen 27-5-2013 Uitgangspunten: De toewijzing van het arrangement gebeurt op basis van de onderwijsbehoefte van de leerling. De onderwijsbehoefte van een cluster

Nadere informatie

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL BEATRIX

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL BEATRIX RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL BEATRIX School : Basisschool Beatrix Plaats : Haarlem BRIN-nummer : 16DS Onderzoeksnummer : 69226 Datum schoolbezoek : 24 januari 2006 Datum vaststelling

Nadere informatie

1. De plus van SBO De Springplank: onze visie

1. De plus van SBO De Springplank: onze visie speciaal voor het basisonderwijs Plus: Plezier, Leren, Uniek en Samen 1. De plus van SBO De Springplank: onze visie SBO De Springplank zorgt voor een veilige plek waar iedereen erbij hoort en waar iedereen

Nadere informatie

Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden 28.09. Taakomschrijving Interne Begeleiding

Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden 28.09. Taakomschrijving Interne Begeleiding Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden 28.09 Taakomschrijving Interne Begeleiding Versie maart 2015 Inhoud 1. Voorwoord 1.1.Visie van het samenwerkingsverband op interne begeleiding 2. De

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel Naam school: OBS De Springplank Datum besproken in Team 01-10-2015 Datum advies MR 05-11-2015 A. ALGEMEEN: Om vanuit een gezamenlijk kader te werken aan basiszorg, basisondersteuning

Nadere informatie

CHECKLIST PASSEND ONDERWIJS EN OMGAAN MET VERSCHILLEN IN DE OVERGANG VAN PO NAAR VO

CHECKLIST PASSEND ONDERWIJS EN OMGAAN MET VERSCHILLEN IN DE OVERGANG VAN PO NAAR VO AANSLUITING PO-VO AFSLUITING EN START CHECKLIST PASSEND ONDERWIJS EN OMGAAN MET VERSCHILLEN IN DE OVERGANG VAN PO NAAR VO Aan de hand van deze checklist kunnen school en schoolbestuur vaststellen in hoeverre

Nadere informatie

UITKOMST KWALITEITSONDERZOEK NIET BEKOSTIGD PRIMAIR ONDERWIJS

UITKOMST KWALITEITSONDERZOEK NIET BEKOSTIGD PRIMAIR ONDERWIJS UITKOMST KWALITEITSONDERZOEK NIET BEKOSTIGD PRIMAIR ONDERWIJS Basisschool Aquamarin te Bonaire School: Aquamarin Plaats: Jato Baco, Bonaire BRIN-nummer: 30KX Datum uitvoering onderzoek: 20 mei 2014 Datum

Nadere informatie

Competenties. De beschrijvingen van de 7 competenties :

Competenties. De beschrijvingen van de 7 competenties : Inhoud Inleiding...3 Competenties...4 1. Interpersoonlijk competent...5 2. Pedagogisch competent...5 3. Vakinhoudelijk en didactisch competent...6 4. Organisatorisch competent...6 5. Competent in samenwerking

Nadere informatie