Laboratorium-monitoring van antistollingsmedicatie VAKB symposium - 7 juni 2005

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Laboratorium-monitoring van antistollingsmedicatie VAKB symposium - 7 juni 2005"

Transcriptie

1 Laboratorium-monitoring van antistollingsmedicatie VAKB symposium - 7 juni 2005 Els Bailleul O.L.V.Ziekenhuis Aalst

2 Inleiding Rationale voor monitoring van medicatie: aanpassen dosering i.f.v. efficiëntie veiligheid Rationale voor monitoring van antistollingsmedicatie hangt af van type drug context van gebruik

3 o.a. Individuele dosis-aanpassing Inleiding bv. VKA, UFH Bevestiging van aanpassing dosis vóór electieve of semi-urgente chirurgie bv. VKA Identificatie van slechte responders bv. op bloedplaatjesfunctie-remmers Drug accumulatie bv. nierlijden Screening majeure nevenwerkingen bv. bloeding door cytopenie

4 Overzicht gangbare antistollingsmedicatie Vitamine K antagonisten Heparine en andere polysacchariden Directe trombine inhibitoren Bloedplaatjesfunctie remmers

5 Vitamine K antagonisten > 50 jaar in gebruik Westerse wereld: 1 % van bevolking Indicaties : primaire of secundaire preventie van VTE (o.a. bij hartkleppen, VKF, ) preventie van MI, CVA

6 Vitamine K antagonisten: werking inhibitie γ-carboxylatie van N-terminaal glutaminezuur van FII, FVII, FIX, FX, proteine C en S Ansell, J. et al. Chest 2004;126:204S-233S

7 Vitamine K antagonisten

8 VKA preparaten Product Generische naam Tablet dosis T1/2 Marcoumar Phenprocoumon 3 mg h Marevan Warfarin sodium 5 mg h Sintrom Acenocoumarol 4 mg/1mg 8-11 h

9 Rationale voor monitoring VKA

10 Rationale voor monitoring VKA Nauw therapeutisch venster

11 Rationale voor monitoring VKA Nauw therapeutisch venster Respons: individueel variabel - genetisch - resistentie - verminderde afbraak - GI absorptie, binding aan albumine, leverfunctie, leeftijd,...

12 Rationale voor monitoring VKA Nauw therapeutisch venster Respons: individueel variabel Interferentie Dieet : vitamine K inname (groenten, supplementen), alcohol Potentialiserende of inhiberende medicatie

13 Rationale voor monitoring VKA Nauw therapeutisch venster Respons: individueel variabel Interferentie Misverstanden Monitoring en strict management nodig

14 Monitoring VKA PT Sec % Ratio INR

15 Monitoring VKA 50 : +/ % PT 77 : WHO : IRP ISI voor elk reagens adhv serie van stabiel geanticoaguleerden (60) en normalen (20) met manuele tilttechniek (PT sec patiënt/normaal gemiddelde PT sec) ISI = INR

16 Vitamine K antagonisten Consensus : gevoelig PT reagens met lage ISI (<1.7) Therapeutische range : INR 2-3 LA (?) en mechanische klep : INR 3-4 Bloedingsrisico stijgt wanneer INR > 5

17 Opmerkingen Respons op FVII van verschillende tromboplastines = variabel slechte interlabo precisie in begin van therapie schommelingen met preparaat met korte t1/2 PT INR niet bruikbaar indien basis PT verlengd bv. LA, factor-deficiëntie monitoring FX of FII levels of chromogene test voor FX Thrombotest

18 Tromboplastine van runderhersenen + geadsorbeerd runderplasma: vit K afhankelijke factoren verwijderd + FV + fibrinogeen Thrombotest Gevoelig voor FII, FVII, FX PIVKA s heparine Geen omrekening van de PT!

19 Standardisatie PT INR CV van INR in interlabo QC WIV 02/2004 (241 labo s) Mediaan range CV (%)

20 Standardisatie PT INR 1. Precisie van ISI =? : 1. vergelijking tussen IRP en tromboplastines met manuele methode 2. ISI ook instrument afhankelijk 3. ISI calibratie met plasma s in 3,2 % (0,109M) Na citraat 2. Bepalen normale waarde : bij elke lotverandering van tromboplastine noodzakelijk 3. Preanalytisch 1. vulling citraatstalen 2. transport stalen % vs. 3.8% citraat

21 Lokaal ISI calibreren WHO: voor meeste labo s niet haalbaar ISTH/SSC: gecertifieerde plasma s Lokale ISI calibratie (modificatie van WHO-methode) directe INR calibratie QC Van Den Besselaar AMHP et al. Guidelines on preparation, certification, and use of certified plasmas for ISI calibration an INR determination Thromb haemost (2):

22 Frequentie van monitoring in opstartfase: na 3-4d 2x/week tot stabiel frequentie monitoring (1w - max. 12w) (BMJ 2003; 326: ) afhankelijk van individuele factoren gebruikte preparaat Phenprocoumon vs. Acenocoumarol: (Thromb Haemost. 2003; 90:260-6) 15 % minder controles nodig 50% t.o.v. 43 % TTR

23 Onderbreking VKA invasieve ingrepen veilig vanaf INR <1.7 procedure ofwel 2-7d. vóór ingreep VKA stoppen ofwel 2-3d. stoppen + toediening vitamine K p.o. LMWH tot 5-tal dagen na herstarten VKA tijdstip VKA herstarten i.f.v. bloedingsrisico

24 warfarin patients - average time in INR range 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% TTR 66% 56% 24% 17% 7% 3% SPORTIF III, ACC 2003 Matchar D et al. Am J Med % 11% 2% 2% 1% 1% <1,5 1,5-1,9 2,0-3,0 3,1-4,0 4,1-5,0 >5,0

25 Pogingen tot verbetering Antistollingsklinieken POCT Software voor dosis-aanpassing (DAWN AC; PARMA IL) ISMAA(P): België:

26 Optimale duur OAT bij VTE: rol voor D-dimeren? 369 patiënten na 1e episode VTE - 21 m. follow-up Palareti G. et al. Risk of venous thromboembolism recurrence: high negative predictive value of D-dimer performed after oral anticoagulation is stopped.thromb Haemost. 2002; 87: 7-12

27 Monitoring VKA = goede boekhouding

28 Heparine en familie Heparine (UFH) LMWH Heparan/dermatansulfaat: Danaparoid (Orgaran ) Synthetische oligosacchariden Fondaparinux (Arixtra ) Idraparinux

29 UFH en LMWH

30 UFH > 90 jaar geleden ontdekt indicaties: preventie en therapie VTE therapie acute coronaire incidenten artificiële trombogene oppervlakken bv. dialyse, hart-longmachines

31 Rationale voor monitoring UFH 1/3 bindt aan AT bindt aan plasmaproteines, endotheel, macrofagen heparine clearance: via endotheel en macrofagen renaal intensiteit en duur van effect disproportioneel met dosis rationale voor monitoring!

32 Monitoring UFH aptt ACT anti-fxa activiteit

33 aptt Goedkoop, simpel, relatief snel, geautomatiseerd Dosis-effect = exponentieel aptt meten 6h na bolus verschillende x/d tot stabiel 1x/d Niet bruikbaar indien basis aptt verlengd Bv. LA, factor-deficiëntie heparine-resistentie FVIII, AT

34 aptt 1970s: x gemiddelde normale waarde MAAR: geen standardisatie! : therapeutische range te bepalen in ieder labo voor iedere reagens/toestel combinatie adhv vergelijking aptt met anti-fxa activiteit IU/mL anti-fxa activiteit voor R/ VTE?-0.6 IU/mL anti-fxa activiteit voor coronaire indicaties

35 J. Hirsch et al. Heparin and Low-molecular-Weight Heparin Seventh ACCP Conference on Antithrombotic an thrombolytic Therapy. CHEST 2004; 126:188S-203S

36 Verschillende reagens/toestel Verdunningsreeks heparine : anti-fxa activiteit vs. aptt verlenging combinaties Therapeutische range klassieke heparine : - Actin FSL op Sysmex CA1500 : sec (aptt ratio 2-3) - Synthasil op Sysmex CA6000 : sec (aptt ratio 3.5-5) aptt (sec) ,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1 1,1 anti-fxa activiteit (U/mL) aptt CA1500 Actin FSL apttca6000 SynthasIL

37 Verschillende lotnummers Heparin Sensitivity / BCS aptt (s) 180,0 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0 Actin FSL Actin FSL Actin FSL Actin FSL (impr.) A 0,0 0 0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 [Heparin] (u/ml)

38 Opmerkingen Haalbaar voor ieder labo? Anti-FIIa? Pre-analytische variabelen kritisch! NaCitraat-plasma : binnen 2h gecentrifugeerd cfr. PF4

39 1980s Indicaties : Therapie en preventie VTE Therapie acute coronaire incidenten LMWH Meerderheid patiënten : geen monitoring Weinig aspecifieke binding: voorspelbaar antistollings-effect (zeldz.) studies : geen voordeel bij monitoring Aanpassing dosis adhv trombotisch risico en lichaamsgewicht

40 Problemen bij : Accumulatie : creatinine clearance < 30mL/min geen lineaire relatie tussen totaal lichaamsgewicht en intravasculair volume: bv. >120kg, <50 kg, kinderen, zwangerschap,... anti-fxa activiteit meten 4h na LMWH toediening profylactische range : U/mL anti-fxa activiteit therapeutische range : U/mL anti-fxa activiteit accumulatie: vlak vóór volgende LMWH toediening: 0.3 U/mL anti-fxa activiteit LMWH

41 Standardisatie calibratie: bron voor LMWH/UFH/polysaccharides gecalibreerd tegen internationale standaard Anti-FXa activiteit chromogene assay LMWHs: anti-fiia activiteit? Timing en target range dezelfde voor toediening 1x/d en 2x/d? alle LMWH s?

42 LMWH Tinzaparine Innohep Dalteparine Fragmin Enoxaparine Clexane Nadroparine Fraxiparine Fraxodi a-fxa/a-fiia

43 Danaparoid (Orgaran ) Mengsel van heparan, dermatan en chondroitine sulfaat Anti-FXa act./anti-fiia act. = 28/1 Indicaties: Preventie VTE na OP HIT Monitoring: Niet bij preventie Wel indien nierlijden (na 3-4 d. anti-fxa act. 0.4 U/mL) Therapeutisch : U/mL anti-fxa activiteit

44 Fondaparinux (Arixtra ) Synthetisch pentasaccharide Selectief, indirect, AT-afhankelijke, FXa-inhibitor Indicatie : Preventie VTE na orthopedische chirurgie Geen monitoring Lage individuele variabiliteit CAVE renale functie : evaluatie voor START Indien nierlijden : alternatieve behandeling

45 Preventie HIT II UFH LMWH (lagere incidentie) Danaparoid (zeldzaam) Fondaparinux : Geen symptomatische HIT zelfde incidentie Ab s als LMWH Kruisreactie Ab s Bp telling op alternerende dagen in 1e 3 weken voor alle heparines en polysaccharides

46 Samenvatting monitoring heparines aptt /ACT UFH therapeutische dosis Anti-FXa activiteit Bij accumulatie/extreem lichaamsgewicht LMWH heparine-resistentie Danaparoid : bij nierlijden en therapeutische dosis Nierfunctie LMWH Danaparoid Fondaparinux bp-telling: 1e 3 weken op alternerende dagen

47 Directe trombine (FIIa) inhibitoren

48 Directe trombine inhibitoren rhirudine : in Europa goedgekeurd voor : Preventie in orthopedische chirurgie (desirudin, Revasc ) HIT (lepirudin, Refludan ) Monitoring met aptt Screening accumulatie bij nierinsufficiëntie Dosis aanpassing in cardiale chirugie (?)

49 Limitatie aptt Groot verschil in respons afhankelijk van Reagens Methode aptt bruikbaar bij preventieve dosis (0,15-0,30 µg/ml) aptt minder bruikbaar bij therapeutische dosis (1 µg/ml) aptt faalt om overdosis te detecteren

50 Directe trombine inhibitoren Verdunningsreeks hirudine : hirudine concentratie vs. verlening aptt aptt in sec ,5 1 1,5 2 2,5 3 SynthasIL CA6000 Actin FSL CA1500 hirudine concentratie (µg/ml) Profylactische range ( µg/ml) : Actin FSL CA1500 : sec Synthasil CA6000 : sec Therapeutische range (± 1µg/mL)/aPTT ratio Actin FSL CA1500 : sec Synthasil CA6000 : sec

51 Effect of Hirudin on Clotting times clotting time ratio prevention 0 0,5 1 1,5 2 2,5 3 3,5 4 4,5 5 5,5 treatment Hirudin concentration (ug/ml) PT TT aptt ECT CABG Arnout, KULeuven 2001

52 ECT selectief meten van trombine-inhibitie minder gevoelig voor lage hirudine levels ECT verlengd door: Laag fibrinogeen (<1.5 g/l) FII < 50% (o.a. VKA)

53 Bloedplaatjesfunctieremmers Aspirine Clopidogrel (Plavix ) Ticlopidine (Ticlid ) IV GpIIbIIIa antagonisten (Abciximab, eptifibatide, tirofiban)

54 Bloedplaatjesfunctie-remmers Tests Globale plaatjesfunctie tests Bloedingstijd Platelet Function Analyser (PFA100 ) = in vitro bloedingstijd Specifieke test van de target optische bloedplaatjesaggregatie

55 Bloedingstijd ~ alle bloedplaatjesfunctie-remmers Invasief Operator-afhankelijk Slecht reproduceerbaar Niet gevoelig genoeg voor aspirine Sterk verlengd bij potente nieuwe inhibitoren klinische relevantie?

56 PFA-100 Test Principle PFA-100 Epinephrine or ADP - 40 mbar aperture 150µm Membrane collagen vwf erythrocyte platelet FLOW capillary 200µm To: Poujol, Nurden, Paponneau, et al.

57 PFA-100 Aspirine : verlengt CT van C/EPI (niet C/ADP) Niet gevoelig voor Ticlopidine en Clopidogrel GPIIbIIIa antagonisten (in overdosis) : verlengen CT sterk klinische relevantie?

58 optische bloedplaatjes aggregatie normaal Aspirine- en clopidogrel-effect

59 Optische bloedplaatjesaggregatie Relatief specifiek (afh. van gebruikte agonist) standardisatie? afhankelijk van: bp-agonist Type aggregometer Instellingen Afhankelijk van bp-aantal Arbeidsintensief Uitrusting duur Klinische relevantie?

60 Bloedplaatjesfunctie-remmers Preventie van neveneffecten Bloeding : Vóór chirurgische ingreep: 5 dagen stoppen!!! Cytopenie : Monitoring celtelling bij thienopyridines en GPIIbIIIa antagonisten Ticlopidine : 2 % : neutropenie, trombocytopenie, aplastische anemie, TTP GPIIbIIIa antagonisten : <2% ernstige trombopenie in eerste 24h, geassocieerd met bloeding Frequent pseudotrombopenie!

61 Samengevat Labo-monitoring voor : VKA UFH Hirudine/LMWH/Nieuwe drugs: specifieke situaties Probleem : standardisatie!

62 Ideale antistollingsmedicatie Voorspelbaar effect breed therapeutisch bereik: beperkt bloedingsrisico oraal en parenteraal toedienbaar effect snel omkeerbaar goedkoop geen monitoring noodzakelijk!

Dr. Bart Oris h.-hartziekenhuis Lier

Dr. Bart Oris h.-hartziekenhuis Lier De klassieke voorstelling van de stollingscascade met een intrinsieke en extrinsieke arm strookt niet met de in vivo stolling Essentieel bij een normale stolling is de aanwezigheid van de fosfolipidenmembraan

Nadere informatie

Cases Stolling. BVMLT 17 november 2015

Cases Stolling. BVMLT 17 november 2015 Cases Stolling BVMLT 17 november 2015 Vraag 1: welke factoren kan je meten met een aptt test? A. FVII, FV, FX, FII, fibrinogeen B. FVIII en FIX C. FXII, FXI, FVIII en FIX D. FXII, FXI, FVIII, FIX, FV,

Nadere informatie

Antistolling bij cardiologische interventies

Antistolling bij cardiologische interventies Antistolling bij cardiologische interventies WES symposium 11 maart 2010 Alina Constantinescu, cardioloog in opleiding, Erasmus MC Coronaire arteriele trombus Factoren: Atherosclerotische plaque Endotheel

Nadere informatie

Perioperatief beleid. van patiënten behandeld met bloedverdunners

Perioperatief beleid. van patiënten behandeld met bloedverdunners Perioperatief beleid van patiënten behandeld met bloedverdunners Perioperatief beleid van patiënten behandeld met plaatjesremmers Aspirine en/of ADP receptor inhibitor (Plavix of clopidogrel, Efient of

Nadere informatie

Mini symposium. VHL 18 juni 2013 An Stroobants

Mini symposium. VHL 18 juni 2013 An Stroobants Mini symposium VHL 18 juni 2013 An Stroobants Programma Introductie: An Stroobants Evaluatie van screeningstests Rol van PT en in screening op NOAC gebruik: Harry de Wit Evaluatie van specifieke tests

Nadere informatie

artseninformatie Richtlijnen voor beleid van bloedverdunners in een peri-operatieve fase GezondheidsZorg met een Ziel

artseninformatie Richtlijnen voor beleid van bloedverdunners in een peri-operatieve fase GezondheidsZorg met een Ziel i artseninformatie Richtlijnen voor beleid van bloedverdunners in een peri-operatieve fase GezondheidsZorg met een Ziel 2 Inhoud 1 Richtlijnen voor beleid van bloedverdunners in een peri-operatieve fase...

Nadere informatie

Endoscopie en anticoagulantia: een update.

Endoscopie en anticoagulantia: een update. Endoscopie en anticoagulantia: een update. Dr. Koen Van Dycke, Prof. Dr. Isabelle Colle, Prof. Dr. Martine De Vos. Dienst Gastro-enterologie UZ Gent. De Pintelaan 185 9000 Gent Abstract: Door de toenemende

Nadere informatie

Problematiek 17/01/2011. Dr. Patrick Schoeters PREVENTIEF ANTISTOLLINGSBELEID BIJ ENDOSCOPISCHE PROCEDURES

Problematiek 17/01/2011. Dr. Patrick Schoeters PREVENTIEF ANTISTOLLINGSBELEID BIJ ENDOSCOPISCHE PROCEDURES Preventief antistollingsbeleid bij endoscopische procedures : een bloedstollend verhaal PREVENTIEF BIJ ENDOSCOPISCHE PROCEDURES Dr. Patrick Schoeters Problematiek Thrombusvorming cruciaal in cardiovasculaire

Nadere informatie

Voorkom bloedingen. de achtergrond van antistollingsmiddelen, interacties en risicofactoren. Eindhoven, 19 juni 2014

Voorkom bloedingen. de achtergrond van antistollingsmiddelen, interacties en risicofactoren. Eindhoven, 19 juni 2014 Voorkom bloedingen de achtergrond van antistollingsmiddelen, interacties en risicofactoren Eindhoven, 19 juni 2014 dr. M.R. Nijziel, internist-hematoloog Indeling stollingssysteem oude antistollingsmiddelen

Nadere informatie

Wat is nieuw in Antistollingswereld?

Wat is nieuw in Antistollingswereld? Wat is nieuw in Antistollingswereld? Peter Verhamme Bloedings- en vaatziekten UZ Leuven NOACs/DOACs - Antistolling bij VKF: Waarom we NOACs verkiezen! - Peri-operatief beleid 1 Nieuwe orale anticoagulantia

Nadere informatie

Aanbevelingen perioperatief beleid van patiënten behandeld met plaatjesremmers en anticoagulantia

Aanbevelingen perioperatief beleid van patiënten behandeld met plaatjesremmers en anticoagulantia Aanbevelingen perioperatief beleid van patiënten behandeld met plaatjesremmers en anticoagulantia dr. Tom Vydt, cardioloog AZ Sint-Maarten GR0034AV versie 04-2014 ALGEMEEN YK Perioperatief beleid van patiënten

Nadere informatie

Perioperatief beleid voor patiënten behandeld met vitamine K antagonisten

Perioperatief beleid voor patiënten behandeld met vitamine K antagonisten Perioperatief beleid voor patiënten behandeld met vitamine K antagonisten Algemene principes: De voorgeschreven werkwijze is afhankelijk van 3 factoren: 1. Het bloedingsrisico gepaard met de ingreep. Dit

Nadere informatie

ACUUT CORONAIR SYNDROOM. 12 februari 2015 Esther de Haan Verpleegkundig specialist cardiolgie St Antonius Ziekenhuis

ACUUT CORONAIR SYNDROOM. 12 februari 2015 Esther de Haan Verpleegkundig specialist cardiolgie St Antonius Ziekenhuis ACUUT CORONAIR SYNDROOM 12 februari 2015 Esther de Haan Verpleegkundig specialist cardiolgie St Antonius Ziekenhuis Doelen Behandeling van ACS - Medicamenteus - Invasief Complicaties Prognose 2 Behandeling:

Nadere informatie

Reminder aan de beheersing van de pre-analyse voor kwalitatieve resultaten

Reminder aan de beheersing van de pre-analyse voor kwalitatieve resultaten Reminder aan de beheersing van de pre-analyse voor kwalitatieve resultaten Marc Jacquemin KULeuven HMWK / PK XII XIIa Preanalytische fouten niet-fysiologisch oppervlak XI XIa VIIa / WF VIII IX VIIIa IXa

Nadere informatie

AANPAK VAN BLOEDINGEN ONDER NIEUWE ANTICOAGULANTIA

AANPAK VAN BLOEDINGEN ONDER NIEUWE ANTICOAGULANTIA AANPAK VAN BLOEDINGEN ONDER NIEUWE ANTICOAGULANTIA Dr. Anna Vantilborgh Hematologie - UZ Gent 13 september 2013 ALGEMENE PRINCIPES IN BEHANDELING VAN BLOEDINGEN AANPAK VAN BLOEDINGEN ONDER ORALE DIRECTE

Nadere informatie

Nascholing Antistolling

Nascholing Antistolling Nascholing Antistolling Peri-operatief Antistollingsbeleid Nivo 2 3 Een initiatief van de Stuurgroepketen Antistollingsbehandeling versie 2, februari 2012 probleem antistolling peri-operatief Igv doorgaan

Nadere informatie

Richtlijn Antistolling met laagmoleculairgewicht heparines (LMWH) bij nierinsufficiëntie

Richtlijn Antistolling met laagmoleculairgewicht heparines (LMWH) bij nierinsufficiëntie Richtlijn Antistolling met laagmoleculairgewicht heparines (LMWH) bij nierinsufficiëntie mei 2012 Verantwoordelijk voor de richtlijn: Kwaliteitscommissie NfN Contact: ATM Jorna, secretaris kwaliteitscommissie,

Nadere informatie

Therapiemonitoring van antistollingsbehandeling

Therapiemonitoring van antistollingsbehandeling 3. Palareti G, Cosmi B, Legnani C, Tosetto A, Brusi C, Iorio A, et al. D-dimer testing to determine the duration of anticoagulation therapy. N Engl J Med 2006; 3(17): 1780-1789. Summary Haas FJLM, Wijk

Nadere informatie

Antistolling in het pijncentrum

Antistolling in het pijncentrum Antistolling in het pijncentrum Dr. Veerle Dirckx mariaziekenhuis.be Mensen zorgen voor mensen Overzicht Ter opfrissing de stollingscascade Wat is er allemaal op de markt? Wat werkt waarop in? Hoelang

Nadere informatie

Urgente aanpak van bloedingen. Kathelijne Peerlinck Bloedings- en Vaatziekten UZ Gasthuisberg Leuven

Urgente aanpak van bloedingen. Kathelijne Peerlinck Bloedings- en Vaatziekten UZ Gasthuisberg Leuven Urgente aanpak van bloedingen Kathelijne Peerlinck Bloedings- en Vaatziekten UZ Gasthuisberg Leuven Casus: J-B H, 84 jaar Gezwollen blauwe tong en slikproblemen Ochtend van spoedopname : Consult huisarts

Nadere informatie

Indicatie antistolling. NOAC/DOAC Is de praktijk net zo verwarrend als de naam.? Indicaties VKA in NL Wat gebruikten we. Het stollingsmechanisme

Indicatie antistolling. NOAC/DOAC Is de praktijk net zo verwarrend als de naam.? Indicaties VKA in NL Wat gebruikten we. Het stollingsmechanisme Indicatie antistolling NOAC/DOAC Is de praktijk net zo verwarrend als de naam.? Behandeling DVT/ longembolie Atriumfibrilleren Mechanische hartklep Arterieel vaatlijden Hartfalen met kamerdilatatie ( alleen

Nadere informatie

Endoscopie en antithrombotica : een update.

Endoscopie en antithrombotica : een update. Endoscopie en antithrombotica : een update. 1. Inleiding Het gebruik van anticoagulantia en plaatjesremmers neemt snel toe. Enerzijds breiden de indicaties uit. We vermelden patiënten met longembolen,

Nadere informatie

ANTITROMBOTISCHE BEHANDELING: ENKELE RECENTE PUBLICATIES

ANTITROMBOTISCHE BEHANDELING: ENKELE RECENTE PUBLICATIES ANTITROMBOTISCHE BEHANDELING: ENKELE RECENTE PUBLICATIES De indicaties en praktische problemen van de antitrombotica waren reeds tweemaal het onderwerp van een themanummer van de Folia [Folia februari

Nadere informatie

ANTITROMBOTISCHE BEHANDELING: INDICATIES EN PRAKTISCHE PROBLEMEN

ANTITROMBOTISCHE BEHANDELING: INDICATIES EN PRAKTISCHE PROBLEMEN ANTITROMBOTISCHE BEHANDELING: INDICATIES EN PRAKTISCHE PROBLEMEN Het doel van dit themanummer is een synthese te geven van de beschikbare informatie over antitrombotische behandeling in de eerste lijn,

Nadere informatie

NOACs in de dagelijkse praktijk. Menno Huisman Afdeling Trombose en Hemostase LUMC Leiden m.v.huisman@lumc.nl

NOACs in de dagelijkse praktijk. Menno Huisman Afdeling Trombose en Hemostase LUMC Leiden m.v.huisman@lumc.nl NOACs in de dagelijkse praktijk Menno Huisman Afdeling Trombose en Hemostase LUMC Leiden m.v.huisman@lumc.nl Belangen Voordrachten tijdens wetenschappelijke verenigingen ondersteund door farma; honoraria

Nadere informatie

Het kind met een stolsel

Het kind met een stolsel Het kind met een stolsel Heleen van Ommen EKZ AMC, Amsterdam Casus: meisje 15 jr Anamnese Sinds een aantal dagen benauwd en pijn op de borst, vastzittend aan de ademhaling, mn links Voorgeschiedenis: Week

Nadere informatie

NEURAXIS-BLOKKADE & ANTI-STOLLING. Ankie Koopman-van Gemert

NEURAXIS-BLOKKADE & ANTI-STOLLING. Ankie Koopman-van Gemert NEURAXIS-BLOKKADE & ANTI-STOLLING Ankie Koopman-van Gemert TE BESPREKEN ONDERWERPEN Doel Afbakening en uitgangspunten Bloedingsrisico s Type ingrepen naar bloedingsrisico Anticoagulantia en stop- cq startadviezen

Nadere informatie

Boekje over de nieuwe orale anticoagulantia. Wat u moet weten voor het veilig gebruik ervan

Boekje over de nieuwe orale anticoagulantia. Wat u moet weten voor het veilig gebruik ervan Boekje over de nieuwe orale anticoagulantia Wat u moet weten voor het veilig gebruik ervan GEGEVENS PATIËNT Naam Adres Tel HUISARTS Naam Adres Tel SPECIALIST Naam Ziekenhuis Tel ANTISTOLLINGSMEDICATIE

Nadere informatie

Samenvatting Vitamine K antagonisten zijn antistollingsmiddelen in tabletvorm. Ze worden voorgeschreven voor de behandeling en preventie van trombose.

Samenvatting Vitamine K antagonisten zijn antistollingsmiddelen in tabletvorm. Ze worden voorgeschreven voor de behandeling en preventie van trombose. 1 Samenvatting Samenvatting Vitamine K antagonisten zijn antistollingsmiddelen in tabletvorm. Ze worden voorgeschreven voor de behandeling en preventie van trombose. Zowel arteriële trombose (trombose

Nadere informatie

casuistiek: bloedingscomplicaties bij het gebruik van de nieuwe generaties antistollingsmiddelen

casuistiek: bloedingscomplicaties bij het gebruik van de nieuwe generaties antistollingsmiddelen casuistiek: bloedingscomplicaties bij het gebruik van de nieuwe generaties antistollingsmiddelen Dr. Marieke JHA Kruip Internist- hematoloog Erasmus MC inhoud casus indica>es nieuwe orale middelen risico

Nadere informatie

NOAC s. Bossche Samenscholingsdagen 2014 N. Péquériaux Laboratoriumarts/Medisch leider trombosedienst M. Jacobs Cardioloog

NOAC s. Bossche Samenscholingsdagen 2014 N. Péquériaux Laboratoriumarts/Medisch leider trombosedienst M. Jacobs Cardioloog NOAC s Bossche Samenscholingsdagen 2014 N. Péquériaux Laboratoriumarts/Medisch leider trombosedienst M. Jacobs Cardioloog Antistollingsmedicatie Toegepast ter preventie en behandeling van arteriële en

Nadere informatie

Anticoagulatie in veneuze thromboembolie: Dr Mathias Leys Pneumologie AZ Groeninge - Kortrijk

Anticoagulatie in veneuze thromboembolie: Dr Mathias Leys Pneumologie AZ Groeninge - Kortrijk Anticoagulatie in veneuze thromboembolie: nieuwe concepten Dr Mathias Leys Pneumologie AZ Groeninge - Kortrijk Na een diepe veneuze thrombose (DVT) of longembolen (LE) zijn recidieven frequent, vooral

Nadere informatie

Checklist 1 e aflevering Xarelto

Checklist 1 e aflevering Xarelto Checklist 1 e aflevering Xarelto 1. Juiste product 5. Bevorderen therapietrouw 2. Indicaties en dosering 6. Controleer interacties 3. Werkingsmechanisme 4. Leg belang therapietrouw uit 7. Geef patiëntenmateriaal

Nadere informatie

Bloedstolling. Disclaimer. Laboparameters Geneesmiddelen. Ziekenhuisapotheker, geen klinisch bioloog. Hemostase = complex; focus op stolling

Bloedstolling. Disclaimer. Laboparameters Geneesmiddelen. Ziekenhuisapotheker, geen klinisch bioloog. Hemostase = complex; focus op stolling Bloedstolling Laboparameters Geneesmiddelen Lorenz Van der Linden (UZLeuven) PUO, VZA, 09/10/2012 Disclaimer Ziekenhuisapotheker, geen klinisch bioloog Hemostase = complex; focus op stolling PT, aptt/act

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 198 Het eerste deel van dit proefschrift beschrijft de effectiviteit van clopidogrel en tirofiban in patiënten met een acuut hart infarct verwezen voor een spoed dotter behandeling. In hoofdstuk 1 werd

Nadere informatie

Bloeding bij een normale APTT Analyse naar trombopathie

Bloeding bij een normale APTT Analyse naar trombopathie Bloeding bij een normale APTT Analyse naar trombopathie Moderator dr. M.R. Nijziel 1st author / speaker Dr. Rolf T. Urbanus Co-authors Dr. REG Schutgens, Drs. M Baaij, Dr. ME van Gijn, Dr. M Roest Belangenverklaring

Nadere informatie

Heelkunde en antitrombotische medicatie Enkele gevalstudies. Dr. K. von Kemp

Heelkunde en antitrombotische medicatie Enkele gevalstudies. Dr. K. von Kemp Heelkunde en antitrombotische medicatie Enkele gevalstudies Dr. K. von Kemp Casus 1: het eenvoudige geval. 2 Man, 76 jaar, met chronische VKF op hypertensief hartlijden. Ventriculaire respons bevredigend

Nadere informatie

Checklist 1 e aflevering Pradaxa

Checklist 1 e aflevering Pradaxa Checklist 1 e aflevering Pradaxa 1. Juiste product 5. Bevorderen therapietrouw 2. Indicaties en dosering 6. Controleer interacties 3. Werkingsmechanisme 4. Leg belang therapietrouw uit 7. Geef patiëntenmateriaal

Nadere informatie

Trombose preventie in dagchirurgie Prof Dr. Randon C Dienst Thoracale en Vasculaire heelkunde UZ Gent

Trombose preventie in dagchirurgie Prof Dr. Randon C Dienst Thoracale en Vasculaire heelkunde UZ Gent Trombose preventie in dagchirurgie Prof Dr. Randon C Dienst Thoracale en Vasculaire heelkunde UZ Gent 1 Gebaseerd op 9 th ACCP guidelines 2012 en update 2014 Sign 2010 guidelines NICE guidelines 2010 American

Nadere informatie

Thrombose of Bloeding? Antistollingsmiddelen bij bejaarden

Thrombose of Bloeding? Antistollingsmiddelen bij bejaarden symposium 11/10/14 Thrombose of Bloeding? Antistollingsmiddelen bij bejaarden Dr. H. Celen Cardiologie RZ HHart Leuven Primum non nocere Ik zal voorschriften schrijven voor mijn patiënten overeenkomstig

Nadere informatie

Nieuwe anticoagulantia Ze komen er echt aan. Saskia Middeldorp Vasculaire Geneeskunde AMC, Amsterdam

Nieuwe anticoagulantia Ze komen er echt aan. Saskia Middeldorp Vasculaire Geneeskunde AMC, Amsterdam Nieuwe anticoagulantia Ze komen er echt aan Saskia Middeldorp Vasculaire Geneeskunde AMC, Amsterdam Classes of new anticoagulants I Initiation Recombinant TFPI (tifacogin) NAPc2 II Xa formation Direct:

Nadere informatie

Perioperatief antistollingsbeleid UMCG. Samenvatting

Perioperatief antistollingsbeleid UMCG. Samenvatting 1 2 Perioperatief antistollingsbeleid UMCG Samenvatting Patiënten ingesteld op antistollingsmiddelen hebben bij continuatie van de antistolling een verhoogde kans op bloedverlies en bij het staken van

Nadere informatie

Preventie. bij zwangere vrouwen. van veneuze trombo-embolie. Thrombosis Guidelines Group. Update 2009

Preventie. bij zwangere vrouwen. van veneuze trombo-embolie. Thrombosis Guidelines Group. Update 2009 Preventie van veneuze trombo-embolie bij zwangere vrouwen Aanbevelingen van de Thrombosis Guidelines Group of the Belgian Society on Thrombosis and Haemostasis and the Belgian Working Group on Angiology

Nadere informatie

Refludan 50 mg poeder voor oplossing voor injectie of voor intraveneuze infusie. (Lepirudine is een recombinant-dna product, verkregen uit gistcellen)

Refludan 50 mg poeder voor oplossing voor injectie of voor intraveneuze infusie. (Lepirudine is een recombinant-dna product, verkregen uit gistcellen) 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Refludan 50 mg poeder voor oplossing voor injectie of voor intraveneuze infusie. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Iedere flacon bevat 50 mg lepirudine. (Lepirudine

Nadere informatie

Behandeling van diepveneuze trombose (DVT) en longembolie (PE) en preventie van recidiverende DVT en PE bij volwassenen.

Behandeling van diepveneuze trombose (DVT) en longembolie (PE) en preventie van recidiverende DVT en PE bij volwassenen. 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Pradaxa 110 mg harde capsules 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Een harde capsule bevat 110 mg dabigatran etexilaat (als mesilaat). Hulpstof(fen) met bekend effect:

Nadere informatie

Protocol bij behandeling met non-vitamine K antagonisten orale anticoagulantia (NOAC s)

Protocol bij behandeling met non-vitamine K antagonisten orale anticoagulantia (NOAC s) Protocol bij behandeling met non-vitamine K antagonisten orale anticoagulantia (NOAC s) Opgesteld door: M.P.A. Brekelmans, M. Coppens, S. Middeldorp Afdeling Vasculaire Geneeskunde Academisch Medisch Centrum,

Nadere informatie

XARELTO (RIVAROXABAN) 2,5 MG - 15 MG - 20 MG FILMOMHULDE TABLETTEN INFORMATIE VOOR DE VOORSCHRIJVER

XARELTO (RIVAROXABAN) 2,5 MG - 15 MG - 20 MG FILMOMHULDE TABLETTEN INFORMATIE VOOR DE VOORSCHRIJVER De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel Xarelto 2,5 mg; 15 mg en 20 mg. Het verplicht plan voor risicobeperking in België

Nadere informatie

TAR s: Combinaties, Do s & Don ts

TAR s: Combinaties, Do s & Don ts TAR s: Combinaties, Do s & Don ts Congressponsoren AstraZeneca Bayer BoehringerIngelheim Pfizer/BMS Rolf Veldkamp, cardioloog Ravee Rambharose, kaderhuisarts HVZ Aris Prins, apotheker Indeling Trombocytenaggregatie

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, oplossing voor injectie. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke voorgevulde spuit (0,3

Nadere informatie

Risico minimalisatie materiaal betreffende Eliquis (apixaban) Gids voor de voorschrijver

Risico minimalisatie materiaal betreffende Eliquis (apixaban) Gids voor de voorschrijver Risico minimalisatie materiaal betreffende Eliquis (apixaban) Gids voor de voorschrijver Dit materiaal dient u te gebruiken bij patiënten die Eliquis voorgeschreven krijgen. Zoals bij andere antistollingsmiddelen

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Refludan 20 mg poeder voor oplossing voor injectie of voor intraveneuze infusie. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

Nadere informatie

Gebruik plaatjesremmers voorafgaand aan geplande ingreep / procedure. Kleine ingreep / procedure? 1

Gebruik plaatjesremmers voorafgaand aan geplande ingreep / procedure. Kleine ingreep / procedure? 1 1 Gebruik plaatjesremmers voorafgaand aan geplande ingreep / procedure Kleine ingreep / procedure? 1 Ingreep waarbij geringe bloeding grote complicaties kan geven (bv craniële chirurgie)? 2 Recent coronaire

Nadere informatie

SAMENVATTING RICHTLIJN NEURAXISBLOKKADE EN ANTISTOLLING

SAMENVATTING RICHTLIJN NEURAXISBLOKKADE EN ANTISTOLLING SAMENVATTING RICHTLIJN NEURAXISBLOKKADE EN ANTISTOLLING Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie 1 INLEIDING Een neuraxiaal hematoom na neuraxisblokkade is een zeldzame, maar ernstige complicatie. Onder

Nadere informatie

V&VN Oncologiedagen 2014. Bloeding en Stolling in de oncologie. dr. Marten R. Nijziel internist-hematoloog Maxima Medisch Centrum Eindhoven/Veldhoven

V&VN Oncologiedagen 2014. Bloeding en Stolling in de oncologie. dr. Marten R. Nijziel internist-hematoloog Maxima Medisch Centrum Eindhoven/Veldhoven V&VN Oncologiedagen 2014 Bloeding en Stolling in de oncologie dr. Marten R. Nijziel internist-hematoloog Maxima Medisch Centrum Eindhoven/Veldhoven Ede, 18 november 2014 waarom is stolling en kanker bloeden

Nadere informatie

Nieuwe guidelines voor preventie. Cardio 2013 Johan Vaes

Nieuwe guidelines voor preventie. Cardio 2013 Johan Vaes Nieuwe guidelines voor preventie Cardio 2013 Johan Vaes Waarom is preventie nodig? CV ziekten blijven belangrijkste doodsoorzaak Zowel mannen als vrouwen Overlijden voor 75 j is ten gevolge van CV ziekten

Nadere informatie

Workshop Bloedstollings apparaat

Workshop Bloedstollings apparaat Workshop Bloedstollings apparaat ASZ Dordrecht Zaterdag 13 december 2014 Wibo van Run Key Account Manager The Nederlands & België page 2 Rondom Bloedmanagement Bij bloedtransfusies staat de veiligheid

Nadere informatie

Preventie en behandeling trombo-embolische aandoeningen. FTO 15-10-13 Paul van Buuren

Preventie en behandeling trombo-embolische aandoeningen. FTO 15-10-13 Paul van Buuren Preventie en behandeling trombo-embolische aandoeningen FTO 15-10-13 Paul van Buuren Inhoud Trombo-embolische preventie bij ouderen Preventie bij atriumfibrilleren en behandeling longembolie Formularium

Nadere informatie

Trombocytentransfusies bij kinderen. 11 de Pediatrisch Transfusiesymposium 14 september 2011 Annemieke Willemze

Trombocytentransfusies bij kinderen. 11 de Pediatrisch Transfusiesymposium 14 september 2011 Annemieke Willemze Trombocytentransfusies bij kinderen 11 de Pediatrisch Transfusiesymposium 14 september 2011 Annemieke Willemze Inhoud Trombocytopenie en bloeden Trombocytentransfusietriggers Verschillende trombocytenconcentraten

Nadere informatie

De nieuwe orale anticoagulantia

De nieuwe orale anticoagulantia De nieuwe orale anticoagulantia Dr Tom Vydt o AZ Sint-Maarten (Mechelen & Duffel) o Hanswijkstraat, Mechelen Coumarines o o o Afgeleide van dicoumarol (stof voorkomend in rotte klaver => bloedingen bij

Nadere informatie

Protocol bij behandeling met directe orale anticoagulantia (DOAC s)

Protocol bij behandeling met directe orale anticoagulantia (DOAC s) Protocol bij behandeling met directe orale anticoagulantia (DOAC s) Opgesteld door: M.P.A. Brekelmans, M. Coppens, S. Middeldorp Afdeling Vasculaire Geneeskunde Academisch Medisch Centrum, Amsterdam Versie:

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: Aanvraag Trombosedienst

Hoofdstuk 4: Aanvraag Trombosedienst 4 Aanvraag trombosedienst 4.1 Identificatie trombosedienst Vraag naam en geboortedatum en controleer dit op het doserings- of (her)aanmeldingsformulier. Plak op de afgenomen buis van een trombosedienstpatiënt

Nadere informatie

Module 1.3.1. Samenvatting van de Productkenmerken Pagina 1 van 13

Module 1.3.1. Samenvatting van de Productkenmerken Pagina 1 van 13 Module 1.3.1. Samenvatting van de Productkenmerken Pagina 1 van 13 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Clexane 100 mg/ml, oplossing voor injectie Clexane Patroon 100 mg/ml, oplossing voor injectie Clexane 300

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, oplossing voor injectie. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke voorgevulde spuit (0,3

Nadere informatie

Leidraad begeleide introductie nieuwe orale antistollingsmiddelen

Leidraad begeleide introductie nieuwe orale antistollingsmiddelen Leidraad begeleide introductie nieuwe orale antistollingsmiddelen Werkgroep NOACs van de wetenschappelijke verenigingen en Orde van Medisch Specialisten SAMENSTELLING COMMISSIE Martin Schalij (NVVC),

Nadere informatie

Monitoring antiplatelet therapy in patients undergoing percutaneous coronary intervention. Nicoline J Breet

Monitoring antiplatelet therapy in patients undergoing percutaneous coronary intervention. Nicoline J Breet Monitoring antiplatelet therapy in patients undergoing percutaneous coronary intervention Nicoline J Breet Pijn op de borst Man, 62 jaar oud Geen cardiovasculaire ziekten Risicofactoren hart- en vaatziekten

Nadere informatie

Bespreking van de ingezonden resultaten

Bespreking van de ingezonden resultaten RESULTATEN EN BESPREKING CASUS MEI 2012 SECTIE STOLLING SKML Beschrijving van de casus Een 23-jarige vrouw wordt door de huisarts verwezen naar de SEH voor verder onderzoek i.v.m. pijn op de borst vastzittend

Nadere informatie

Langdurige behandeling van diep veneuze trombose bij patiënten met kanker (Longheva) Academisch Medisch Centrum, Amsterdam (AMC)

Langdurige behandeling van diep veneuze trombose bij patiënten met kanker (Longheva) Academisch Medisch Centrum, Amsterdam (AMC) Titel studie: Opdrachtgever: Langdurige behandeling van diep veneuze trombose bij patiënten met kanker (Longheva) Academisch Medisch Centrum, Amsterdam (AMC) Hoofdonderzoeker: Dr. K. Meyer Introductie

Nadere informatie

Werken de trombocytenaggregatieremmers? Is meten ook weten? Renske Olie Internist-vasculair geneeskundige MUMC 19-01-2016, Vascular Rounds

Werken de trombocytenaggregatieremmers? Is meten ook weten? Renske Olie Internist-vasculair geneeskundige MUMC 19-01-2016, Vascular Rounds Werken de trombocytenaggregatieremmers? Is meten ook weten? Renske Olie Internist-vasculair geneeskundige MUMC 19-01-2016, Vascular Rounds Inhoud - Trombocytenaggregatieremmers - Opzet polikliniek antitrombotica

Nadere informatie

Checklist 1 e aflevering Eliquis

Checklist 1 e aflevering Eliquis Checklist 1 e aflevering Eliquis 1. Juiste product 5. Bevorderen therapietrouw 2. Indicaties en dosering 6. Controleer interacties 3. Werkingsmechanisme 4. Leg belang therapietrouw uit 7. Geef patiëntenmateriaal

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Orale anticoagulantia Vitamine K-antagonisten Marcoumar, Marevan, Sintrom

Patiënteninformatie. Orale anticoagulantia Vitamine K-antagonisten Marcoumar, Marevan, Sintrom Patiënteninformatie Orale anticoagulantia Vitamine K-antagonisten Marcoumar, Marevan, Sintrom 2 Inhoud Inleiding... 4 Werking vitamine K-antagonisten... 4 Hoe wordt het geneesmiddel ingenomen?... 4 Wanneer

Nadere informatie

Nieuwe anticoagulantia in de praktijk De evidence in vogelvlucht en interactieve casuïstiek

Nieuwe anticoagulantia in de praktijk De evidence in vogelvlucht en interactieve casuïstiek Nieuwe anticoagulantia in de praktijk De evidence in vogelvlucht en interactieve casuïstiek Dr. P.W. Kamphuisen - internist Universitair Medisch Centrum Groningen Nieuwe orale antistollingsmiddelen in

Nadere informatie

Therapie Stabiel Coronairlijden

Therapie Stabiel Coronairlijden Therapie Stabiel Coronairlijden Dr. Luc Muyldermans Dr. Yves Vandekerckhove Dr. Luc Missault Dr. Daniël Dendooven Dr. Patrick Coussement Prof. Mattias Duytschaever Prof. René Tavernier Dr. Philippe Debonnaire

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Appendix I Nederlandse Samenvatting - 139 - Popular Summary in Dutch NEDERLANDSE SAMENVATTING Bij langdurige antistollingsbehandeling wordt gebruik gemaakt van vitamine K antagonisten. Vitamine K is een

Nadere informatie

Trombosedienst Leiden en omstreken

Trombosedienst Leiden en omstreken Trombosedienst Leiden en omstreken Saskia van Foeken Verpleegkundige Trombosedienst Leiden Doelstelling Met deze voorlichting willen we bereiken: Dat de cliënt een zo optimaal mogelijke antistollingsbehandeling

Nadere informatie

Nascholing Antistolling

Nascholing Antistolling Nascholing Antistolling Algemene module nivo 1 en 2 Een initiatief van de Stuurgroepketen Antistollingsbehandeling Dr. R. Fijnheer, versie 1, november 2011 doel antistollings therapie behandelen van arteriële

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Pradaxa 75 mg harde capsules 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Een harde capsule bevat 75 mg dabigatran etexilaat

Nadere informatie

TRANSMURAAL PROTOCOL DIEPE VENEUZE TROMBOSE

TRANSMURAAL PROTOCOL DIEPE VENEUZE TROMBOSE TRANSMURAAL PROTOCOL Inleiding De incidentie van diepe veneuze trombose () is ongeveer 2 per 1.000 patiënten per jaar. Voor longembolie gelden vergelijkbare getallen. De huisarts wordt dan ook niet vaak

Nadere informatie

Richtlijn Neuraxisblokkade en Antistolling Inclusief: perifere zenuw en interventionele pijntechnieken

Richtlijn Neuraxisblokkade en Antistolling Inclusief: perifere zenuw en interventionele pijntechnieken Richtlijn Neuraxisblokkade en Antistolling Inclusief: perifere zenuw en interventionele pijntechnieken INITIATIEF Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA) IN SAMENWERKING MET Nederlandse Internisten

Nadere informatie

Stelping en NSAID's ; stolling en antistolling

Stelping en NSAID's ; stolling en antistolling Stelping en NSAID's ; stolling en antistolling Het hemostaseproces bestaat uit 5 stappen. - Vasoconstrictie/retractie van vaten - Adhesie van bloedplaatjes aan de collagene vezels van de vaatwand bij laesies

Nadere informatie

Tromboseprofylaxe bij hematologische maligniteiten

Tromboseprofylaxe bij hematologische maligniteiten Tromboseprofylaxe bij hematologische maligniteiten Moderator M. Nijziel 1st author / speaker Roger Schutgens Afdeling hematologie en Van Creveldkliniek, centrum voor benigne hematologie, trombose en hemostase

Nadere informatie

ONBEHEERDE AFDRUK. Kwaliteitshandboek CKHL Bijlage 4-4: Referentiewaarden en Meetonzekerheid. Pagina 1 van 10. Alleen geldig op: vrijdag 17 april 2015

ONBEHEERDE AFDRUK. Kwaliteitshandboek CKHL Bijlage 4-4: Referentiewaarden en Meetonzekerheid. Pagina 1 van 10. Alleen geldig op: vrijdag 17 april 2015 LUMC\4. Zorgondersteunend\LSH ONBEHEERDE AFDRUK Kwaliteitshandboek CKHL Bijlage 4-4: Referentiewaarden en Meetonzekerheid Versie 20 Publicatiedatum woensdag 26 maart 2014, 16:16:08 Status Gepubliceerd

Nadere informatie

Richtlijn Neuraxisblokkade en Antistolling Inclusief: perifere zenuw en interventionele pijntechnieken

Richtlijn Neuraxisblokkade en Antistolling Inclusief: perifere zenuw en interventionele pijntechnieken Richtlijn Neuraxisblokkade en Antistolling Inclusief: perifere zenuw en interventionele pijntechnieken INITIATIEF Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA) IN SAMENWERKING MET Nederlandse Internisten

Nadere informatie

Bereikbaarheid en Protocollen Trombosedienst Emmen (Versie huisartsen)

Bereikbaarheid en Protocollen Trombosedienst Emmen (Versie huisartsen) Bereikbaarheid en Protocollen Trombosedienst Emmen (Versie huisartsen) Protocollen en Bereikbaarheid Trombosedienst Emmen Drs. J.G.J. Pouwels, Medisch Leider Trombosedienst INHOUDSOPGAVE 1. Bereikbaarheid

Nadere informatie

Richtlijnen voor de behandeling van voorkamerfibrillatie. Dr E Raymenants Cardiologie St Maarten

Richtlijnen voor de behandeling van voorkamerfibrillatie. Dr E Raymenants Cardiologie St Maarten Richtlijnen voor de behandeling van voorkamerfibrillatie Dr E Raymenants Cardiologie St Maarten Inhoud o Epidemiologie Prevalentie Prognose Associatie met CV en andere aandoeningen o Definities & types

Nadere informatie

Volume 1, Issue 1 oktober 2012 Dienst Laboratoriumgeneeskunde Campus Sint-Jan AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV

Volume 1, Issue 1 oktober 2012 Dienst Laboratoriumgeneeskunde Campus Sint-Jan AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV Volume 1, Issue 1 oktober 2012 Dienst Laboratoriumgeneeskunde Campus Sint-Jan AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV Intro De eerste nieuwsbrief van de dienst laboratoriumgeneeskunde, campus Sint-Jan is een feit.

Nadere informatie

Nascholing Antistolling

Nascholing Antistolling Nascholing Antistolling Algemene module nivo 3 Een initiatief van de Stuurgroepketen Antistollingsbehandeling Dr. R. Fijnheer, versie 4, juli 2012 de stollingsbalans trombose te veel stolling antistolling

Nadere informatie

Boezemfibrilleren bij ouderen

Boezemfibrilleren bij ouderen Boezemfibrilleren bij ouderen Thema Jong tot Oud CarVasZ 20 november 2015 Cyril Camaro, cardioloog Programma: boezemfibrilleren 1. is een ziekte van de oudere patiënt! 3. een casus uit de praktijk Probleemstelling,

Nadere informatie

Vulling. Hoeveel water heeft een mens en waar zit het?

Vulling. Hoeveel water heeft een mens en waar zit het? Vulling Hoeveel water heeft een mens en waar zit het? Vulling Lichaamswater Bij mannen 60%; vrouwen 50% ECV: iets minder dan de helft ICV: iets meer dan de helft Intravasculair (plasma): onderdeel van

Nadere informatie

geneesmiddelenbrief Eerder is ximelagatran, een trombineinhibitor, snel uit de handel genomen omwille van hepatotoxiciteit.

geneesmiddelenbrief Eerder is ximelagatran, een trombineinhibitor, snel uit de handel genomen omwille van hepatotoxiciteit. Uitgave van vzw Farmaka jaargang 20 september 2013 geneesmiddelenbrief FORMUL R INFO Afgiftekantoor Gent X P 408505 verschijnt 4 x per jaar [februari, mei, september, november] nr 3 Moeten we ons voorschrijfgedrag

Nadere informatie

Richtlijn Neuraxisblokkade en Antistolling

Richtlijn Neuraxisblokkade en Antistolling Richtlijn Neuraxisblokkade en Antistolling INITIATIEF Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA) IN SAMENWERKING MET Nederlandse Internisten Vereniging (NIV) Nederlandse Vereniging voor Heelkunde

Nadere informatie

Uw brief van Uw kenmerk Datum 20 mei 2008 Farmatec/FZ-2850016 1 juli 2008

Uw brief van Uw kenmerk Datum 20 mei 2008 Farmatec/FZ-2850016 1 juli 2008 Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Uw brief van Uw kenmerk Datum 20 mei 2008 Farmatec/FZ-2850016 1 juli 2008 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer PAK/28061337

Nadere informatie

Stollingsstoornissen. Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering februari 2015 G50-1

Stollingsstoornissen. Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering februari 2015 G50-1 1. Inleiding Bij personen met een aangeboren of verworven stoornis in de bloedstelping kunnen door intramusculaire injecties spierbloedingen ontstaan. Om deze reden werd lange tijd aangeraden om bij hen

Nadere informatie

Basale Farmacokinetiek op de Intensive care Armand R.J. Girbes & Noortje Swart

Basale Farmacokinetiek op de Intensive care Armand R.J. Girbes & Noortje Swart Basale Farmacokinetiek op de Intensive care Armand R.J. Girbes & Noortje Swart Intensive Care & Apotheek VU medisch centrum Netherlands Farmaco-terminologie Farmacologie de studie van geneesmiddelen observeerbare

Nadere informatie

PRADAXA (dabigatran etexilaat) 110 mg en 150 mg capsules

PRADAXA (dabigatran etexilaat) 110 mg en 150 mg capsules De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel PRADAXA. Het verplichte plan voor risicobeperking in België en in Luxemburg,

Nadere informatie

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors Gender differences in heart disease Dr Danny Schoors Women are meant to be loved, not to be understood Oscar Wilde (1854-1900) 2 05/01/16 Inleiding Cardiovasculaire ziekte 7 tot 10 jaar later dan bij mannen

Nadere informatie

NOAC s: New Oral Anticoagulants

NOAC s: New Oral Anticoagulants NOAC Safety protocol NOAC s: New Oral Anticoagulants Willem Bax, Internist-nefroloog-vasculair geneeskundige Namens Werkgroep NOAC s Werkgroep safety protocol NOAC s Matthijs Westerman, Internist Hematoloog

Nadere informatie

Antilichamen als geneesmiddel voor de zorg van de toekomst

Antilichamen als geneesmiddel voor de zorg van de toekomst Antilichamen als geneesmiddel voor de zorg van de toekomst Zorg voor de toekomst POM West- Vlaanderen 23 november 2012 KHBO Brugge Wim Maes, PhD Situering onderzoek Laboratorium voor Trombose-Onderzoek

Nadere informatie

Anticoagulatie en anti-aggregatie bij acute coronaire syndromen: nieuwkomers en vaste waarden 1

Anticoagulatie en anti-aggregatie bij acute coronaire syndromen: nieuwkomers en vaste waarden 1 2 Tijdschr. voor Geneeskunde, 68, nr. 1, 2012 doi: 10.2143/TVG.68.01.2001102 PENTALFA: DE BEHANDELING VAN ACUTE CORONAIRE SYNDROMEN 1 Anticoagulatie en anti-aggregatie bij acute coronaire syndromen: nieuwkomers

Nadere informatie

dit getal in de komende 50 jaar minstens verdubbelen. 6,7 Eén op de vijf beroertes is het gevolg van AF. 6

dit getal in de komende 50 jaar minstens verdubbelen. 6,7 Eén op de vijf beroertes is het gevolg van AF. 6 Lixiana eenmaal daags van Daiichi Sankyo in Zwitserland goedgekeurd voor preventie van beroerte en systemische embolie bij non-valvulair atriumfibrilleren en voor de behandeling en preventie van recidiverende

Nadere informatie

Trombose, een bloedstollend probleem. Marija Vidakovic,, internist i.o. & Camilla Winterkorn Duodagen Malta 2007

Trombose, een bloedstollend probleem. Marija Vidakovic,, internist i.o. & Camilla Winterkorn Duodagen Malta 2007 Trombose, een bloedstollend probleem Marija Vidakovic,, internist i.o. & Camilla Winterkorn Duodagen Malta 2007 10 Stellingen 1. Een verhoogde d-dimeerdimeer is specifiek voor een longembolie. 2. Roken

Nadere informatie