REVIEW VERSIE. Dragon1 Open Standaard Architectuurprincipes. Dragon1 Open Standard Architecture Design Principles. D1-APRS-2010rev0.9.7.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "REVIEW VERSIE. Dragon1 Open Standaard Architectuurprincipes. Dragon1 Open Standard Architecture Design Principles. D1-APRS-2010rev0.9.7."

Transcriptie

1 REVIEW VERSIE Dragon1 Open Standaard Architectuurprincipes Dragon1 Open Standard Architecture Design Principles D1-APRS-0rev0.. Colofon Auteur: The Dragon1 Company Datum: 1 november 0 Versie: 0..c Status: Concept Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden.

2 Inhoudsopgave 1 DOCUMENTHISTORIE PUBLICATIEHISTORIE WIJZIGINGENHISTORIE REVIEWERS AMBASSADEURS... MANAGEMENTSAMENVATTING... INLEIDING....1 AANLEIDING.... DOEL & DOELGROEP.... BEHEER EN DOORONTWIKKELEN VAN DE OPEN STANDAARD.... GEBRUIKSLICENTIE VOOR HET TOEPASSEN VAN DEZE OPEN STANDAARD.... DOORONTWIKKELING VAN DEZE OPEN STANDAARD.... MEER INFORMATIE OVER DEZE OPEN STANDAARD.... OVERZICHT VAN OPEN STANDAARDEN VAN DRAGON1... HET CONCEPT PRINCIPE DEFINITIE FUNCTIE VORM Beschrijving Visualisatie SOORTEN PRINCIPES PRINCIPES NAAR SOORT ENTITEIT Systeemprincipes Bouwwerkprincipes Conceptprincipes Fenomeenprincipe Realiteitsprincipe PRINCIPES NAAR GEBRUIKSDOEL Analyseprincipes Ontwerpprincipe Realisatieprincipes..... Beheerprincipes..... Architectuurprincipes.... PRINCIPES OP THEMA OF DOMEIN Enterprise principes..... Bedrijfsprincipes..... Informatie principes..... Technische principes..... Security principes... ATTRIBUTEN VAN PRINCIPES....1 FUNCTIES VAN ATTRIBUTEN.... OVERZICHT VAN ATTRIBUTEN.... AFHANKELIJKHEID TUSSEN PRINCIPE-ATTRIBUTEN... STAPPENPLAN VOOR HET WERKEN MET PRINCIPES....1 STAPPENPLAN 1 - HET ZIEN, FORMULEREN EN DOCUMENTEREN VAN EEN PRINCIPE.... STAPPENPLAN - HET SELECTEREN VAN EEN PRINCIPE STAPPENPLAN - HET GEBRUIKEN OF TOEPASSEN VAN EEN PRINCIPE... 0 Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. /

3 NORMALISEREN / HERFORMULEREN VAN PRINCIPES DE HUIDIGE PRAKTIJK STAPPENPLAN VOOR HERFORMULEREN VAN UITSPRAKEN NAAR PRINCIPES... LITERATUURVERWIJZING... BIJLAGE A: SJABLOON VOOR HET BESCHRIJVEN VAN HET PRINCIPE... BIJLAGE B: BEGRIPPENKADER... BIJLAGE C: VOORBEELDEN VAN SOORTEN PRINCIPES... Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. /

4 Documenthistorie 1.1 Publicatiehistorie Wanneer Wat Wie Waarom 1 nov Review versie Dragon1 Company Openbare Review 1. Wijzigingenhistorie Wanneer Wat Wie Waarom september 0 Initiële opzet van het document en afstemming met glossary of terms Mark Paauwe Voor initiële review 0 september 0 Afronding v 0. Mark Paauwe Voor e review en publicatie november 0 Afronding v 0. Mark Paauwe Voor openbare review 1. Reviewers Wie Organisatie Rol Talitha Paauwe Paauwe Group Redacteur Jan Verwoerd Dragon1 Architecture Foundation Jacques Honkoop Dragon1 Architecture Foundation Alfred Dijkstra Gebruikersvereniging NNtb NNtb Reviewers zijn personen die hun deskundigheid hebben ingezet om deze open standaard op een hoger kwaliteitsniveau te krijgen. 1. Ambassadeurs Wie Organisatie Rol NNtb NNtb Ambassadeurs zijn personen die het gebruik van deze open standaard hun steun geven. Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. /

5 Managementsamenvatting Binnen het enterprise architectuur vakgebied wordt veel waarde gehecht aan het (architectuur)principe als instrument om richting te geven aan het ontwerp van de (toekomstige) onderneming of delen daarvan. Dit document beschrijft hoe vanuit de methode Dragon1 naar principes gekeken wordt en hoe men effectief gebruik kan maken van dit instrument in bijvoorbeeld projecten en bij het maken van ontwerpen van systemen en het realiseren van systemen. Wanneer iemand op een uitspraak het etiket principe plakt, dan geeft hij daarmee richting zichzelf en anderen een lading aan die uitspraak dat deze voor alles, altijd en overal in een bepaalde context geldig is. Hierop kan iedereen die beschikt over deze kennis, namelijk de wijze waarop iets werkt, verder bouwen en vertrouwen. Een principe is daarmee altijd een gehandhaafde werking met een geproduceerd resultaat tot gevolg, voordelig dan wel nadelig. Echter, wanneer iemand op een uitspraak het etiket principe plakt terwijl deze uitspraak eigenlijk niet voor alles, overal en altijd in de context geld, dan komt iemand die bouwt en vertrouwd op het principe in die context heel bedrogen uit. Immers het beloofde resultaat van de werking van het principe zal niet altijd optreden. Dragon1 Open Standaard Architectuurprincipes Dit document is de open standaard van Dragon1 voor architectuurprincipes. In dit document treft u onder andere de volgende onderwerpen aan: Definitie van het begrip principe Functie van principes Syntax en communicatievorm (beschrijven en visualiseren) van principes Generieke en standaard classificatie en soortindeling voor principes Attributen van principes Stappenplan voor het opstellen en formuleren van principes Stappenplan voor het herformuleren van principes Belangrijke gerelateerde begrippen of concepten en hun onderlinge relaties (volgt in de volgende versie van het document) Reviewen van principes (volgt in de volgende versie van het document) Uitwisselbaarheid en herbruikbaarheid Deze open standaard kan door iedereen worden gebruikt voor het op een hoog kwaliteitsniveau werken met principes. U kunt door naar deze standaard te verwijzen anderen duidelijk maken welke achterliggende praktijkgerichte theorie u heeft gebruikt voor het werken met principes in uw architectuur. Met deze standaard is het voor zelfstandig werkende groepen en individuen eenvoudiger om op een gelijke wijze met principes in de architectuur om te gaan. Het vergoot de uitwisselbaarheid, herbruikbaarheid en voorspelbaarheid van de opgestelde en geselecteerde principes in de architectuur. Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. /

6 Definitie en functie van principe Er is een groot verschil tussen het letterlijke begrip principe en het figuurlijke begrip principe. In de spreektaal hanteren we vaak principe als een begrip om hiermee duidelijk te maken wie we zijn en hoe we graag willen overkomen. In principe doe ik altijd.dit of uit principe doe ik.dit.niet. In principe is veelal een synoniem voor 'normaal gesproken'. Uit principe is veelal een synoniem voor op basis van mijn overtuiging. Voorbeelden van de spreektaal principes zijn: In principe ben ik vanavond, als er niets tussen komt, op tijd thuis. Uit principe doe ik niet mee aan kansspelen. In Dragon1 is een principe letterlijk gedefinieerd als 'de gehandhaafde wijze waarop een entiteit, zoals een systeem, concept of fenomeen, deels of in zijn totaliteit, werkt, gebeurt of plaatsvindt met een bepaald geproduceerd effect of resultaat tot gevolg in een gegeven context'. Een voorbeeld van een principe is: jong geleerd is oud gedaan. Een ander voorbeeld is kennis geeft macht. Weer een ander voorbeeld is optimale inzet van informatie in het businessmodel zorgt voor een hoger concurrerend vermogen van de organisatie. Het (veelal positieve) effect van het principe (de werking) is de reden om het betreffende systeem, concept of fenomeen (dat die werking bevat) ergens voor in te zetten of de werking ervan (deels) te hergebruiken in dezelfde of ander context, zodat het effect tot zijn recht komt in bepaalde situatie. Niet alle principes hebben overigens positieve effecten of een voordelige werking. Het is echter van belang om ook met deze principes (die we ook anti-principes noemen) rekening te houden en hun effect op de onderneming in kaart of beeld te brengen. Een architect kijkt naar verschillende soorten principes, zoals conceptprincipes, om te analyseren of een concept bepaalde prestatie- of kwaliteitsvoordelen oplevert en als onderdeel van het totaalconcept wordt gekozen in het architectuurontwerp omdat het invulling geeft aan de gestelde eisen. Visualiseren van principes Een architect maakt gebruik van principedetailtekeningen om aan bouwers op een juiste manier over te dragen hoe een concept dient te worden ontworpen en gerealiseerd. Een architect maakt gebruik van principetekeningen om aan opdrachtgevers (owner / client) op een duidelijke manier over te dragen hoe bruikbaar of noodzakelijk een concept is in het licht van strategische uitgangspunten en bedrijfsdoelen van de onderneming of uitdagingen en randvoorwaarden betreffende een bouwwerk, project of programma. Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. /

7 Taalverschillen: uitgangspunt versus principe In de Nederlandse taal en de Engelse taal heeft het begrip principe vaak een verschillende betekenis. Daar waar in het Nederlands vaak uitgangspunt wordt gehanteerd, hanteert men in het Engels daar vaak het begrip principle voor of values. Dit maakt het lastig voor architecten in het Nederlands taalgebied om goed verschil te maken tussen wat er bedoeld wordt aan de hand van labels van begrippen. Een lijst principles in een Engels architectuur document, zou in het Nederlands zo maar een lijst met uitgangspunten kunnen zijn. Voorbeelden hiervan zijn: Our principle is that we strive to deliver top quality with our employees for our customers. Doing that, we manage risks well and professionally. Een dergelijk principle drukt uit wat een organisatie belangrijk vindt en waar ze aan vast willen houden. Ze gaan er vanuit dat dit waar is, terwijl er vaak toch allerlei momenten en omstandigheden zijn waarin dit niet waar is. Maar een principe is juist is dat nooit weerlegbaar mag zijn. Anders is het geen principe! Volgens Dragon1 is een principe niet iets dat je kunt wensen of willen. Een principe is synoniem voor het mechanisme zoals iets altijd werkt binnen een benoemde context. Een principe is iets geheel anders dan een uitgangspunt, regel of een eis (en. requirement). Een principe is bij gebruik een richtinggevende uitspraak. Het principe zelf is geen richtinggevende uitspraak, maar een uitleg of beschrijving van hoe iets altijd werkt, in elkaar steekt of plaatsvindt. Bijvoorbeeld: als het principe van zwaartekracht geldt, dan gaat alles daar onder gebukt, en moet je daar altijd rekening mee houden. Er is geen ontkomen aan. Dus bij het bouwen van gebouwen op de aarde, moet er altijd met het principe van zwaartekracht rekening worden gehouden. Als we het label principe op een normatieve uitspraak plakken (zoals een uitgangspunt), dan willen we daarmee zeggen dat deze normatieve uitspraak in een bepaalde context, altijd en overal op dezelfde wijze werkt, plaatsvindt of in elkaar steekt, of dat dat zou moeten. Hier zou iemand anders dan voor de volle 0% vanuit moeten kunnen gaan en verder op moeten kunnen bouwen. Alleen wat is het geval: de normatieve uitspraak is niet altijd waar, omdat het geen gehandhaafde werking beschrijft. Normatieve uitspraken voorzien van het label principe levert daarom altijd problemen op. Een voorbeeld van een normatieve uitspraak waar vaak het label principe op staat: Wij slaan in onze organisatie gegevens altijd eenmalig op. Deze uitspraak doelt weliswaar op een principe, maar is zelf een uitgangspunt, doel, eis, wens of randvoorwaarde. De uitspraak is namelijk al gauw in bepaalde omstandigheden binnen de context niet waar. Zonder een vorm van handhaving uit drukken in de uitspraak kun je dit namelijk niet hardmaken. De formulering In Dragon1 wordt voor het principe-attribuut shortstatement een voorkeur schrijfwijze aan gedragen ter bevordering van kwaliteit, documentatie en hergebruik van principes. Dit heet de door-formulering. Deze luidt: Door [actieregel] op/in/binnen [context] vanuit [handhavingmechanisme] zorgt [entiteit] ervoor dat [gebruiksregel] zodat [effectregel - 1 e resultaat] waarmee [effectregel - e resultaat] etc Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. /

8 De soorten principes Principes zijn op verschillende wijzen in te delen. Bijvoorbeeld naar aard of entiteit, naar gebruiksdoel en naar thema of domein. Een indeling van principes naar aard (of soort entiteit) is bijvoorbeeld: Systeemprincipes Bouwwerkprincipes Conceptprincipes Realiteitsprincipes Fenomeenprincipes Een indeling naar gebruiksdoel is bijvoorbeeld Architectuurprincipes Analyseprincipes Ontwerpprincipes Realisatieprincipes Beheerprincipes Een indeling naar thema is bijvoorbeeld: Enterprise principes (in de onderneming) Bedrijfsprincipes (in het bedrijf) Informatieprincipes (in de informatievoorziening) Technische principes (in de ICT-infrastructuur) Security principes (informatiebeveiliging) Let wel: dezelfde principes kun je dus op verschillende wijze indelen! In de praktijk hanteren we combinaties van deze indelingen: AS-IS Bedrijfssysteemontwerp-principes en TO-BE Security-fenomeen-analyseprincipes. Deze principes worden vaak kortweg AS-IS bedrijfsprincipes of TO-BE securityprincipes genoemd. Het is echter in het belang van een succesvolle realisatie van een bouwwerk, systeem of oplossing, om te zien welk type principes daadwerkelijk bedoeld wordt of gehanteerd wordt. Het is ook hier weer schrijftaal versus spreektaal. Deze Dragon1 Open standaard helpt u in het correct en daarmee succesvol formuleren, selecteren en toepassen van principes in de Enterprise Architectuur. Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. /

9 Inleiding.1 Aanleiding Binnen het enterprise architectuur vakgebied wordt veel waarde gehecht aan het (architectuur)principe als instrument om richting te geven aan het ontwerp van de (toekomstige) onderneming. Er vindt echter nog veel discussie plaats over wat een (architectuur)principe nu precies is, welke functie het heeft en op welke wijze het beschreven dient te worden. Ook in de diverse architectuurmethoden die het vakgebied rijk is wordt op verschillende wijzen met dit instrument omgegaan. In de praktijk leidt dit echter tot verwarrende situaties. Binnen veel ondernemingen is de status en functie van het principe ten opzichte van andere proposities (zoals eisen, wensen, regels, richtlijnen etc.) onduidelijk en is de wijze waarop principes geformuleerd worden zeer divers. Hierdoor wordt er op een minder efficiënte en minder krachtige wijze omgegaan met het (architectuur)principe. Deze open standaard dient als hulpmiddel om bij het werken onder enterprise architectuur op een krachtigere manier te werken met architectuurprincipes. Dragon1 kent een duidelijke functie toe aan het architectuurprincipe en ook wordt veel aandacht besteed aan de wijze waarop een architectuurprincipe geformuleerd en beschreven dient te worden in Dragon1. De, voor het architectuurvakgebied, vernieuwde definities van principe en van architectuurprincipe heeft als doel principes en architectuurprincipes effectiever te kunnen communiceren, visualiseren en toe te passen. De nieuwe, op bouwkundige architectuur gebaseerde, definitie heeft nu al in de praktijk hierin meer toegevoegde waarde laten zien dan de huidige meer gangbare 'richtinggevende' definitie of 'ontwerpruimte-beperkende'-definitie.. Doel & Doelgroep De doelgroep van deze open standaard is iedereen die conform Dragon1 principes wil gebruiken in architectuur en ontwerp.. Beheer en doorontwikkelen van de open standaard Deze standaard wordt beheerd door de Dragon1 Architecture Foundation. Dit houdt in dat wijzigingsaanvragen (RFC s) vanuit de Dragon1 User Group door de stichting in behandeling worden genomen. Iedereen die lid is van de gebruikersvereniging kan input leveren via een werkgroep ter verbetering van de open standaard. Op basis van de ervaringen in de praktijk en de open standaard zijn er ook best practices op het gebied van architectuurprincipes beschikbaar. Het Whitepaper Dragon1 Architectuurprincipes en het promotieonderzoek van Mark Paauwe naar architectuurprincipes vormen onder andere de onderliggende theoretische verkenning en praktijkstudie waarop deze open standaard is gebaseerd. Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. /

10 Het beheer van de open standaard door de stichting houdt ook in dat verkeerd of oneigenlijk gebruik van de open standaard wordt gemonitord en zoveel mogelijk wordt voorkomen, en dat inbreuk wordt tegengegaan of gesanctioneerd.. Gebruikslicentie voor het toepassen van deze open standaard De gebruikslicentie van deze open standaard geeft de volgende rechten en plichten: Artikel 1. Dit document en de inhoud ervan kan door iedereen voor interne nietcommerciële toepassing worden aangewend. Artikel. Er is geen licentie of accreditatie betreffende Dragon1 nodig om deze open standaard te mogen toepassen. Het gebruik van deze open standaard is 'free of charge'. Artikel. Het is toegestaan om voor het opstellen en formuleren van principes tekst uit dit document over te nemen. Het is toegestaan om informatief, nietcommercieel, te publiceren over deze open standaard in bijvoorbeeld een artikel, whitepaper of onderzoeksrapport. Artikel. Het is niet toegestaan deze open standaard aan te passen en deze open standaard aangepast of niet aangepast zich geheel of deels op enigerlei wijze toe te eigenen. Artikel. Het is niet toegestaan deze open standaard deels of geheel te (her)gebruiken en/of deels of geheel te veranderen zonder duidelijk naar deze open standaard te verwijzen. Artikel. Het doel van deze open standaard is om het niveau van het opstellen en formuleren van principes bij architectuur en ontwerp te verhogen. Hiertoe dient deze open standaard open te blijven. Artikel. Het is niet toegestaan deze open standaard onderdeel te maken van een andere methode of aanpak of anderszins of op enigerlei andere wijze deze open standaard zich geheel of gedeeltelijk (onder een andere naam) en/of deel gewijzigd toe te eigenen. Artikel. Het incorrecte of oneigenlijk gebruik van deze open standaard dient te worden gemeld bij de stichting. Het oogluikend toestaan of niet melden van misstanden wordt gezien als het medeplegen van een inbreuk op de open standaard, zulks ter beoordeling van de stichting. Artikel. De Dragon1 Architecture Foundation is nooit verantwoordelijk te houden voor eventuele druk- of zetfouten en/of gevolgschade door het (verkeerd) gebruik van deze open standaard. Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. /

11 Artikel. Het is niet toegestaan deze open standaard op te nemen in een workshop, training of opleiding of iets dergelijks zonder schriftelijke toestemming van de stichting. Voor het lesgeven in de Dragon1 open standaard is een accreditatie of licentie vereist. Artikel. Voor het aanbieden en of uitvoeren van consultancy volgens of met Dragon1 is een accreditatie of licentie vereist. Artikel 1. Voor het gebruiken van deze open standaard in tools zoals software, is vooraf schriftelijk toestemming nodig van de stichting.. Doorontwikkeling van deze open standaard De definities, indelingen, classificaties en voorbeelden van principes in deze open standaard worden jaarlijks herzien en indien nodig bijgewerkt aan de laatste trends en ontwikkelingen.. Meer informatie over deze open standaard Indien u meer informatie wilt over de open standaard kunt u hiervoor contact opnemen met de stichting (betreffende het gebruik en de toepassing van de open standaard) of met Paauwe Research (betreffende de inhoud van de open standaard of het werken met architectuurprincipes).. Overzicht van open standaarden van Dragon1 De volgende Dragon1 Open Standaarden zijn momenteel (of komen op termijn) beschikbaar: 1. Visual Language Standard. Architecture Visualization Standard. Architecture Enterprise Design Standard. Architecture Quality Standard. Architecture Stakeholder Management Standard. Architecture Communication Standard. Architecture Implementation Standard. Architecture Service Management Standard. Architecture Start-Up & Initiation Standard. Architecture Application Standard. Architecture Framework Standard 1. Architecture Documentation Standard 1. Architecture Design Principles Standard 1. Architecture Maturity Standard 1. Architecture Enterprise Innovation Standard 1. Architecture Requirements Management Standard 1. Architecture Rules for Architects Standard 1. Architecture Solution Design Standard 1. Architecture in Projects Standard Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. /

12 Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. 1 /

13 Het concept principe In Dragon1 is het herkennen en onderkennen van principes die in entiteiten aanwezig zijn belangrijk voor de architect. Hoe beter hij hier toe in staat is, des te hoger van kwaliteit zijn de bouwwerken (complexe systemen) die hij onder architectuur ontwerpt en laat realiseren. Principes beschrijven of geven uitleg aan de wijze waarop iets, een entiteit, werkt. In het engels wordt wel eens gezegd: Principles are about the way things work. Omdat een entiteit als het ware het huis is van een principe, gaan we eerst even verder in op het begrip entiteit. Een entiteit is iets dat bestaat, wordt herkend of wordt onderkend. Er zijn verschillende soorten entiteiten te onderkennen, die voor een architect van belang zijn. Dit zijn soorten entiteiten zoals systemen, concepten en fenomenen. Een systeem is een samenwerkend geheel van entiteiten, bijvoorbeeld een informatiesysteem. Een concept is een conceptueel systeem zoals een aanpak, werkwijze of patroon. Bijvoorbeeld het selfservice-concept. Een fenomeen is een gebeurtenis gedreven systeem zoals storm, onweer en de loyale klant. Door de principes te zien die in soorten entiteiten zoals systemen, fenomenen en concepten schuilgaan, kan de architect juiste keuzes maken. Bijvoorbeeld de juiste keuzes voor een aanpassing aan bestaande systemen in de organisatie. Het onderkennen en volgen van de juiste fenomenen in de klantomgeving. Het selecteren en toepassen van de juiste concepten in een ontwerp waarmee bouwwerk wordt gerealiseerd. Omdat er verschillende soorten entiteiten zijn, zijn er ook verschillende soorten principes te onderkennen. Dit zijn principes, zoals systeemprincipes, fenomeenprincipes, conceptprincipes, architectuurprincipes en ontwerpprincipes die de architect dient te leren herkennen..1 Definitie De Dragon1 definitie voor principe is: Een principe is de gehandhaafde wijze waarop een entiteit werkt, in elkaar of plaatsvindt met een bepaald geproduceerd effect of resultaat tot gevolg in een gegeven context. 0 Een principe beschrijft de gehandhaafde werking van de gehele entiteit of van een gedeelte van de entiteit. Een principe beschrijft één of meer oorzaak-gevolg relaties (door [dit] gebeurt [dat]). Een principe dat de gehele werking van een entiteit beschrijft noemt Dragon1 het 'first principle'. Een architect dient zoveel mogelijk op zoek te gaan naar het 'first principle', omdat hiermee de essentie van Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. 1 /

14 de werking van de entiteit en het geproduceerde resultaat door die werking snel is te begrijpen en is over te brengen (te communiceren).. Functie Een te ontwerpen en te realiseren bouwwerk moet uiteindelijk de voordelige werking van (bedrijfskundige en informatiekundige) concepten gaan bevatten. Samen vormen de concepten namelijk die zijn gebruikt in een bouwwerk de architectuur van het bouwwerk. Architectuur is het samenhangend geheel van concepten dat is toegepast op een bouwwerk. Dus de architect moet heel goed in de gaten hebben wat de werking, de gevolgen of de impact is van het resultaat dat door de concepten wordt geproduceerd. Deze werking en het geproduceerde resultaat van een entiteit, zoals een concept wordt in Dragon1 gezien als een principe. Architecten hebben als taak om de juiste concepten te selecteren die vanwege hun werking bepaalde voordelen opleveren die daarmee passen bij het invulling geven aan de gestelde eisen van de opdrachtgever. Architecten hebben ook als taak door de juiste implementatie van de concepten, de voordelen van de concepten te laten gelden in het bouwwerk dat ze ontwerpen. Daarom moet de architect dus goed weten wat de principes (de werking en voordelen) zijn van de concepten die ze gebruiken in hun architectuur. Het is belangrijk dat de architecten weten waar een goede werking van een concept van afhangt. Namelijk van het handhavingmechanisme en de goede samenwerking van elementen, componenten en objecten in het concept. De samenwerking van deze aspecten komen tot uitdrukking in een principe. Als een concept namelijk niet goed of onvolledig wordt geïmplementeerd, doet dat afbreuk aan het produceren van de voordelen die door het principe van het concept worden beloofd. Vier belangrijke functies van principes onderscheiden we hier voor de manager, architect en de architectuur: 1. Met principes zijn managers en architecten is staat de voordelige werking van oplossingsrichtingen (of concepten) helder en objectief inzichtelijk te maken en daardoor beter het concept te kunnen matchen met gestelde eisen, om vervolgens een concept te kiezen als onderdeel voor het architectuurontwerp van een bouwwerk.. Met principes zijn managers en architecten in staat te begrijpen waarom bepaalde bouwwerken in meer of mindere mate goed functioneren en door het principe van een systeem goed inzichtelijk te maken, zijn ze beter in staat zijn het principe dat elders is gebruikt succesvol als referentie in een nieuw bouwwerk toe te passen.. Met principes zijn managers en architecten beter in staat correct het verschil te analyseren tussen de theoretische werking van een oplossingsrichting (het concept) en de daadwerkelijke praktijktoepassing Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. 1 /

15 van een oplossing (die veel minder dan verwacht presteert) in een bouwwerk (het systeem). Met behulp van principes is een oplossing effectief en meer rendabel in te zetten.. Met principes zijn managers en architecten beter in staat te begrijpen welke fenomenen (machten en krachten) in de omgeving van het bouwwerk aanwezig zijn waar sowieso qua werking niet onderuit kan worden gekomen of waar zonder pardon rekening mee gehouden moet worden.. Vorm In deze paragraaf komt naar voren welke vormen van formulering er zijn. Een principe kan zowel op tekstuele wijze worden verwoord als via een visualisatie. Ook de mate van detail waarmee het principe beschreven of gevisualiseerd wordt kan verschillen...1 Beschrijving De kern van een principe wordt geformuleerd in het Short Statement. De eerder gegeven syntax structuur hiervoor is richtinggevend en dient in de praktijk daar waar nodig of mogelijk te worden aangescherpt. Naast het Short Statement kent de beschrijving van het principe nog tal van andere attributen. Deze worden in dit document nog nader toegelicht. Het Short Statement bestaat grofweg uit een actieregel (inclusief handhavingsmechanisme), effect-regel en gebruiksregel. Het statement van een principe bestaat dus uit de volgende delen: Deel 1 - actieregel Deel handhavingmechanisme Deel - effectregel Deel - gebruiksregel Deel - context Deel - houder In zijn totaliteit beschrijft het Short Statement dus een werkingsmechanisme. In Dragon1 wordt voor het principe-attribuut shortstatement een voorkeur schrijfwijze aan gedragen te bevordering van kwaliteit, documentatie en hergebruik van principes. Dit heet de door-formulering. Deze luidt: Door [actieregel] op/in/binnen [context] vanuit [handhavingmechanisme] zorgt [entiteit] ervoor dat [gebruiksregel] zodat [effectregel - 1 e resultaat] waarmee [effectregel - e resultaat] etc De delen van een principe worden nu toegelicht aan de hand van een voorbeeld principe. Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. 1 /

16 Het voorbeeld van een vraagprincipe geformuleerd conform de Dragon1 syntax: Door als dienstenaanbieder, in geval van klantcontact op de markt, altijd eerst vragen te stellen aan klanten, vanuit streng toezicht op het klantcontact en de gemaakte afspraken, zorg je er als aanbieder voor dat je beter weet wat er speelt bij de klant zodat je je handelen of aanbod beter kunt afstemmen op de situatie waarmee je handelen en aanbod meer positieve gevolgen heeft of beter aansluit bij de vraag. Dit in tegenstelling tot gelijk te gaan handelen in geval van een bepaalde vraag, omdat dat het aanbod en handelen ergens anders ook werkte Actieregel De actieregel beschrijft hoe een bepaald effect of gevolg wordt bereikt. Het beschrijft een bepaalde oplossing, aanpak of werkwijze dat iets anders in gang zet. In een oorzaak-gevolg relatie beschrijft dit gedeelte dus de oorzaak. Bij het voorbeeld van het vraagprincipe is vragen stellen de actieregel...1. Effectregel De effectregel beschrijft welk gevolg een oorzaak uit de actieregel heeft. De effectregel beschrijft welke vereiste of gewenste situatie bereikt wordt of welk probleem wordt opgelost. je weet beter wat er speelt is de eerste effectregel in het vraagprincipe. je kun je handelen beter afstemmen op de situatie is de tweede effectregel...1. Gebruiksregel De gebruiksregel beschrijft waar het voordelige effect voor wordt gebruikt of waar het nadelige effect zijn impact op heeft. Wat wordt er mogelijk of onmogelijk gemaakt door de werking beschreven in de actieregel en effectregel. je handelen heeft meer positieve gevolgen is de gebruiksregel in het vraagprincipe...1. Context De context is het afgebakende gebied of domein waarbinnen de werking van het principe altijd geldig is. De context is impliciet, waarmee wordt beweert in het vraagprincipe, dat dit principe overal en altijd op de wereld en voor de mensheid werkt voor elke dienstenaanbieder en bij elke klant. Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. 1 /

17 Handhavingmechanisme Het handhavingmechanisme is het mechanisme dat ervoor zorgt dat altijd en overal binnen een context de werking van de actieregel geldig blijft. Het handhavingmechanisme werkt zo goed (met een waarschijnlijkheid van meer dan 0.) dat je er vanuit mag gaan dat het principe altijd en overal in de context werkt, onder normale omstandigheden. Het handhavingmechanisme in dit principe zijn de afspraken en toezicht omtent klantcontact...1. Houder De houder van het principe is de entiteit die zorgt draagt voor het handhavingmechanisme en die de actie regel uitvoert. Een principe kan nooit los worden gezien van de entiteit waar ze de werking van toelicht via een beschrijving of visualisatie. De houder is de entiteit die het principe bezit. Als de entiteit niet benoemd kan worden, wordt dit deel ook wel geformuleerd als wordt ervoor gezorgd dat. Dit is vaak bij fenomenen en concepten het geval. De houder van dit principe is bij toepassing vaak een organisatie... Visualisatie In Dragon1 visualiseren we principes zoveel en zo vaak als mogelijk is. Dit om de werking voor ons te zien plaatsvinden. Het visualiseren levert meer inzicht en overzicht op dan alleen het lezen van een tekstuele beschrijving van het principe. Met een visualisatie kan een complexe beschrijving van een principe sneller worden doorzien en eventueel meer kloppend worden gemaakt. Er zijn vier soorten visualisaties om principes zichtbaar mee te maken: Schetsen, tekeningen, diagrammen en fotografische beelden. Het visualiseren van een principe gebeurt veelal door een schets (conceptschets) te maken van het systeem, concept of fenomeen waar het principe de werking van beschrijft. En daarnaast van het principe in meer detail een tekening te maken (principetekening). En passent, worden ook de concepten en haar elementen en componenten, bij het visualiseren van een principe eenduidig gedefinieerd voor een sneller en beter beeld en begrip. Een schets is in Dragon1 een informele visualisatie die gedachten structureert en visies concretiseert. Een tekening is een informele visuele toelichting van een stuk tekst. De volgende items komen vaak terug in een visualisatie van een principe: De elementen uit het concept De regels die van toepassing zijn op de elementen De kwaliteitsvoordelen van kwaliteitsaspecten naar aanleiding van het gedrag van de elementen en regels. De mechanismen en werkingcycli visualiseren Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. 1 /

18 Haallijnen die toelichten wat de operationele functie, constructieve functie en decoratieve functie is van elementen Situatie, context, ruimten en locaties Het verdient aanbeveling in de beschrijving van een principe de zelfstandige naamwoorden en werkwoorden als entiteiten en hun relaties te gebruiken als basis voor het maken van een entiteit relatie model, dat daarna informeel is te visualiseren. Gebruik archetypen (oerbeelden) voor symbolen bij de entiteiten, dit zorgt voor een snelle herkenbaarheid van wat je als architect bedoeld met een symbool. Voor meer uitleg over het visualiseren van principes kunt u de Dragon1 Open Standard Visual Language raadplegen. Bij deze open standaard is ook een powerpointpresentatie met voorbeeldvisualisaties van het vraagprincipe. Soorten principes De architect kijkt in de regel naar vier soorten principes om controle te hebben over de kwaliteit van het bouwwerk of bouwsel dat hij ontwerpt. Het betreffen de principes in concepten, de principes in het te ontwerpen systeem en de principes in de huidige systemen. Ook kijkt de architect naar de principes in andere gebieden om hiervan te leren en om ze te kunnen hergebruiken. Dragon1 onderkent deze verschillende soorten principes, zodat de architect zeer doelgericht en efficiënt een bepaald soort principe kan inzetten. Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. 1 /

19 Figuur : Principesoorten schema Figuur toont vele voorbeelden van principes die van toepassing zijn op de belangrijke entiteiten binnen een onderneming. In deze afbeelding staan meer principes dan in dit hoofdstuk worden genoemd. Het waarom en functie van deze soorten principes kunnen eenvoudig worden afgeleid van de hierna behandelde soorten principes. Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. 1 /

20 Principes naar soort entiteit..1 Systeemprincipes Wat is een systeemprincipe? Waarom onderkennen deze soort, wat is de functie?.. Bouwwerkprincipes Wat is een bouwwerkprincipe? Waarom onderkennen deze soort, wat is de functie?.. Conceptprincipes Wat is een conceptprincipe? Een conceptprincipe is de uitleg of de beschrijving van de gehandhaafde werking van een concept met een bepaald geproduceerd resultaat tot gevolg. Een conceptprincipe wordt ook wel het werkingsprincipe genoemd van een concept. Waarom onderkennen deze soort, wat is de functie? De reden dat naar het principe (de werking) van een concept gekeken wordt, is om het concept dan met onderbouwing te kunnen selecteren als onderdeel van het totaalconcept in het architectuurontwerp. De architect selecteert doorgaans een concept omdat het conceptprincipe dusdanige resultaten produceert die matchen met de gestelde eisen door opdrachtgever en belanghebbenden. De officiële definitie van conceptprincipe in Dragon1 is: Een conceptprincipe is een principe dat aangeeft op welke gehandhaafde wijze een concept in elkaar, werkt of dat iets gebeurt in het concept, waarbij er altijd een bepaald resultaat wordt geproduceerd of dat er een bepaald effect is. 0 1 Voorbeeld van een conceptprincipe.. Fenomeenprincipe Waarom onderkennen deze soort, wat is de functie? Copyright 0, The Dragon1 Company. Alle rechten voorbehouden. 0 /

Architectuurprincipes

Architectuurprincipes Dragon1 Open Standaard Architectuurprincipes Architectuurprincipes Dragon1 Open Standaard Evaluatieversie Mark Paauwe Talitha Paauwe-Wijnands (red.) Evaluatieversie deze versie mag worden gebruikt tot

Nadere informatie

Architectuurprincipes op basis van Dragon1. Architectuurprincipes op basis van Dragon1

Architectuurprincipes op basis van Dragon1. Architectuurprincipes op basis van Dragon1 Architectuurprincipes op basis van Dragon1 Whitepaper Mark Paauwe en Koen van Boekel, Wageningen, maart 2009 mark@paauwe.info koen@paauwe.info Dit artikel is bedoeld voor enterprise architecten en solution

Nadere informatie

Dragon1 Officieel Statement

Dragon1 Officieel Statement Dragon1 Officieel Statement Versie: 2.0d Datum: 19 april 2010 Auteur: Mark Paauwe Inleiding Dit document geeft in het kort weer wat Dragon1 is en wat de belangrijkste taken, rechten en plichten van personen

Nadere informatie

Extended ISO 9126: 2001. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Extended ISO 9126: 2001. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Extended ISO 9126: 2001 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3

Nadere informatie

Dragon1 EA Methode Bridge Training

Dragon1 EA Methode Bridge Training www.yvomar.nl DRAGON1 GEACCREDITEERDE TRAINING ORGANISATIE (ATO) Word Dragon1Certified Architect Maak grondig kennis met het VEA Kernmodel van Dragon1 Leer 10 veelgevraagde Architecture Baseline producten,

Nadere informatie

Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9

Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9 Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9 Inventarisatie van concerns, requirements, principes en patronen Bert Dingemans Togaf 9 kent verschillende entiteiten om de behoeften van stakeholders te

Nadere informatie

De beheerrisico s van architectuur

De beheerrisico s van architectuur De beheerrisico s van architectuur Een overzicht van de ArChimate Risico Extensie versie 0.2 Bert Dingemans Inleiding Het implementeren van een (enterprise) architectuur brengt altijd risico s met zich

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

Archimate risico extensies modelleren

Archimate risico extensies modelleren Archimate risico extensies modelleren Notatiewijzen van risico analyses op basis van checklists versie 0.2 Bert Dingemans 1 Inleiding Risico s zijn een extra dimensie bij het uitwerken van een architectuur.

Nadere informatie

Business Architectuur

Business Architectuur Voorbeeld Business Architectuur Voorbeeld Business Architectuur Mark Paauwe mark@paauwe.info www.dragon1.org 1 Inhoud In deze presentatie worden Dragon1 basis symbolen en basis modellen en views getoond

Nadere informatie

Functiebeschrijving Technische Architect

Functiebeschrijving Technische Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie

Presentatie 2: De kracht van architectuurvisualisaties

Presentatie 2: De kracht van architectuurvisualisaties Presentatie 2: De kracht van architectuurvisualisaties Voor het communiceren van strategie, het oplossen van knelpunten en het bijsturen van projecten. - Architectuurvisualisaties helpen bij het structureel

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Presentatie NORA/MARIJ

Presentatie NORA/MARIJ Presentatie NORA/MARIJ 6 november 2009 Peter Bergman Adviseur Architectuur ICTU RENOIR RENOIR = REgie NuP Ondersteuning Implementatie en Realisatie Overzicht presentatie Families van (referentie-)architecturen

Nadere informatie

Dragon1 Officieel Statement

Dragon1 Officieel Statement Dragon1 Officieel Statement Versie: 2.20d Datum: 8 april 2013 Auteur: The Dragon1 Company Inleiding Dit document geeft in het kort weer wat Dragon1 is en wat uniek is aan Dragon1 ten opzichte van andere

Nadere informatie

Introductie ArchiMate

Introductie ArchiMate Introductie ArchiMate NAF Insight De Meern, 8 maart 2012 Egon Willemsz, enterprise architect UWV Programma Waarom ArchiMate? Praktijkvoorbeelden Samenvatting concepten Van start met ArchiMate Tot besluit

Nadere informatie

Functiebeschrijving Business Architect

Functiebeschrijving Business Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager architectuur van

Nadere informatie

Functiebeschrijving Informatie Architect

Functiebeschrijving Informatie Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Het belang van. Data Modellering. GEMINIT Training. Data Modellering. Frédéric BARBIER

Het belang van. Data Modellering. GEMINIT Training. Data Modellering. Frédéric BARBIER Het belang van Data Modellering Studiedag Informatiemanagement Politeia, 22 februari 2013, Gent Open data en de cloud: een revolutie in de informatiehuishouding van de overheid Training Data Modellering

Nadere informatie

Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking

Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking Nederlandse Associatie voor Examinering 1 Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking Met de scriptie voor Compensation & Benefits Consultant (CBC) toont de kandidaat een onderbouwd advies

Nadere informatie

ISO 25010: 2011. Een introductie SYSQA B.V.

ISO 25010: 2011. Een introductie SYSQA B.V. ISO 25010: 2011 Een introductie SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 15 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 4 2 OPBOUW VAN HET MODEL... 5 3 DE KWALITEITSEIGENSCHAPPEN

Nadere informatie

I&A Integraal bestuurd

I&A Integraal bestuurd I&A Integraal bestuurd I&A-besturingsmodel samenvatting Datum: 25-04-2014 Versie: 1.0 1 Doelstellingen van het I&A-besturingsmodel De positie van informatievoorziening en automatisering (I&A) de afgelopen

Nadere informatie

HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS

HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS EEN PRAKTISCHE AANPAK BUSINESS ANALYSE CENTER OF EXCELLENCE - SYNERGIO Inhoudsopgave 1 HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS... 3 1.1 GEBRUIKEN VERSUS HERGEBRUIKEN... 4 2 STRATEGIE...

Nadere informatie

Functiebeschrijving Enterprise Architect

Functiebeschrijving Enterprise Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de CIO of aan de manager van

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren!

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! (de mens in het proces) Ronald Vendel Business Development manager Ruim 20 jaar ervaring Gestart in 1990 Software specialisme: Procesmanagement (BPM)

Nadere informatie

NS in beweging, Security als business enabler september 2008

NS in beweging, Security als business enabler september 2008 NS in beweging, Security als business enabler september 2008 Rien Dijkstra Enterprise IT Architect Informatiemangement & Technologie .. de noodzaak en uitdagingen van een topvervoerder, onder eigen regie,

Nadere informatie

Bisnez Management. Een kennismaking

Bisnez Management. Een kennismaking Bisnez Management Een kennismaking Bisnez staat voor 2 Wie zijn wij Een projectmanagement en adviesbureau met 35 medewerkers Ervaren, vindingrijk en geselecteerd op het vermogen om het verschil te kunnen

Nadere informatie

Business Intelligence. Toepassing BI Database en Datawarehouse BI proces BI Organisatie Implementatie BI

Business Intelligence. Toepassing BI Database en Datawarehouse BI proces BI Organisatie Implementatie BI Business Intelligence Toepassing BI Database en Datawarehouse BI proces BI Organisatie Implementatie BI Toepassing BI (Operationele) sturing Financieel (BBSC) Performance NIET voor ondersteuning proces

Nadere informatie

Whitepaper. One language, one source, one truth

Whitepaper. One language, one source, one truth Whitepaper One language, one source, one truth Contact Voor meer informatie of een demo kunt u contact opnemen met John Vermolen of Bas de Graaf: 06-53943650 / 06-53289168 Postbus 79075, 1070 NC Amsterdam

Nadere informatie

ARE methodiek Het ontwikkelen van Informatie Elementen

ARE methodiek Het ontwikkelen van Informatie Elementen ARE methodiek Het ontwikkelen van Informatie Elementen WI1: Het opstarten van het project Milestone 1 WI2: Ontwikkel een Vison WI3: Modelleer het Business Domain WI4: Creëer een Glossary WI7: Beheer wijzigingen

Nadere informatie

De Enterprise Architect als Great Communicator

De Enterprise Architect als Great Communicator De Enterprise Architect als Great Communicator Workshop! Wil Janssen Introductie + PoPa Communcatieprincipes Communicatie, structuur, EA Programma Opdracht ArchiMate en communicatie Architect of iets

Nadere informatie

Dit document is een presenteerbaar aanbod of bestelling voor doorontwikkelen van

Dit document is een presenteerbaar aanbod of bestelling voor doorontwikkelen van Dit document is een presenteerbaar aanbod of bestelling voor doorontwikkelen van NORA-3. Het bevat doelen, de Ist en Soll situatie van het NORA katern beveiliging en als laatste sheet de producten die

Nadere informatie

Een Project Management model. Wat is IASDEO?

Een Project Management model. Wat is IASDEO? Een Project Management model Project Management betekent risico s beheersen, voldoen aan allerlei vereisten, klanten tevreden stellen, beslissingen nemen, producten leveren, activiteiten coördineren, inputs

Nadere informatie

Product Risico Analyse

Product Risico Analyse Product Risico Analyse Jurian van de Laar TestNet Avond 9 oktober 2013 www.improveqs.nl (info@improveqs.nl) Versie 2.0 1 Herkenbaar? In ons testproces wordt product risico analyse toegepast Wij gebruiken

Nadere informatie

Hieronder staat een voorstel voor het kennismodel voor de vernieuwde EAR wiki.

Hieronder staat een voorstel voor het kennismodel voor de vernieuwde EAR wiki. Kennismodel EAR wiki Het doel is een rijksbrede informatie-infrastructuur: De kaders en de generieke diensten en producten op het terrein van informatievoorziening en ICT die worden aangeboden aan organisaties

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

STUDIEDAG De wereld verandert bent u er klaar voor? Bereid u voor op Continu Verbeteren

STUDIEDAG De wereld verandert bent u er klaar voor? Bereid u voor op Continu Verbeteren STUDIEDAG De wereld verandert bent u er klaar voor? Bereid u voor op Continu Verbeteren Bereid u voor op Continu Verbeteren VERANDERING effect op PROCESSEN Verandering...steeds sneller en dat geldt ook

Nadere informatie

Kortom, van visie naar werkelijkheid!

Kortom, van visie naar werkelijkheid! Wie zijn wij Scopeworks is een internationaal bureau wat zich richt op executive search, interim management en consulting. Ons kantoor is gevestigd in Nederland en vanuit hier worden onze diensten wereldwijd

Nadere informatie

Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel

Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel Bijlage bij Meer inzicht in gelaagde architectuur - Deel 1: Uitleg, terminologie en methoden [Pruijt10]. Leo Pruijt, Lectoraat Architectuur van Digitale

Nadere informatie

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1 Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info 1 Maak een (verbeter)voorstel voor Enterprise Architectuur, waarbij u zowel de mogelijkheden als de beperkingen van

Nadere informatie

De juiste requirements juist

De juiste requirements juist De juiste requirements juist Een voorwaarde voor succesvolle applicatie ontwikkeling Arno van Herk Managing partner Synergio B.V. a.van.herk@synergio.nl 2011 Een brug naar onze presentatie Uniface is Compuware's

Nadere informatie

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen.

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. ERP, CRM, workflowmanagement en documentmanagement systemen, ze hebben één ding gemeen: Veel van de

Nadere informatie

Portfolio Management - van Idee tot Project

Portfolio Management - van Idee tot Project Portfolio Management - Over QS solutions Het implementeren van Microsoft Project Server 2010 is het specialisme van QS solutions. Al onze consultants hebben 10 jaar of langer ervaring met het implementeren

Nadere informatie

Het menselijk leven gaat boven alles. Chris C. Schotanus

Het menselijk leven gaat boven alles. Chris C. Schotanus Het menselijk leven gaat boven alles Chris C. Schotanus Kost waarschijnlijk 3 tot 7 levens en 17 tot 34 meer gewonden per jaar! Het menselijk leven gaat boven alles Het menselijk lichaam bestaat uit: 65

Nadere informatie

Workshop Visuele Enterprise Architectuur (VEA) met Dragon1

Workshop Visuele Enterprise Architectuur (VEA) met Dragon1 Workshop Visuele Enterprise Architectuur (VEA) met Dragon1 Organisaties in Suriname kunnen de met inzet van Visuele Enterprise Architectuur hun kansen en kosten nog beter plannen Woensdag 9 maart 2011

Nadere informatie

Enterprise Architectuur Quickscan. met. Dragon1

Enterprise Architectuur Quickscan. met. Dragon1 Enterprise Quickscan met Dragon1 1. De Enterprise Quickscan Doel Het doel de Quickscan is vierledig: 1 U krijgt overzicht aanwezige en ontbrekende bouwstenen en principes uw eigen bestaande architecturen

Nadere informatie

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Abstract Modelleren op basis van de open standard ArchiMate is een goed uitgangspunt voor

Nadere informatie

Taakcluster Operationeel support

Taakcluster Operationeel support Ideeën en plannen kunnen nog zo mooi zijn, uiteindelijk, aan het eind van de dag, telt alleen wat werkelijk is gedaan. Hoofdstuk 5 Taakcluster Operationeel support V1.1 / 01 september 2015 Hoofdstuk 5...

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

ISM: BPM voor IT Service Management

ISM: BPM voor IT Service Management ISM: BPM voor IT Service Management ISM: BPM voor IT Service Management Het jonge IT-vakgebied wordt bestookt met allerlei frameworks om grip te krijgen op de input en output: ITIL, ASL, BiSL, COBIT en

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Sourcing realiseert u onder andere met behulp van een van de volgende oplossingsrichtingen:

Sourcing realiseert u onder andere met behulp van een van de volgende oplossingsrichtingen: Sourcing ADVISORY Sourcing wordt door veel organisaties omarmd als een belangrijk middel om de financiële en operationele prestatie te verbeteren. Welke functies binnen de organisatie behoren echt tot

Nadere informatie

Whitepaper Intranet 2

Whitepaper Intranet 2 Intranet 2 Maakt uw oranisatie kleiner Inleiding - Wat is Intranet 2? Laat u direct uit de droom helpen: Intranet 2 is niet iets fundamenteel nieuws. Uiteindelijk is het nog steeds een middel om bepaalde

Nadere informatie

DYA DAG 2013. van samenhang naar verbinding

DYA DAG 2013. van samenhang naar verbinding DYA DAG 2013 van samenhang naar verbinding 1 Programma 09.45 Principle-based architectuur: van gelijk hebben naar gelijk krijgen Theo-Jan Renkema, Rabobank Nederland 10.20 Van Samenhang naar verbinding:

Nadere informatie

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt de markt 1 het IT-landschap is aan het veranderen De risico's en uitdagingen van computerservices in meerdere omgevingen moeten

Nadere informatie

NAF Insight. Pieter Buitenhuis Danny Greefhorst Erik Proper

NAF Insight. Pieter Buitenhuis Danny Greefhorst Erik Proper NAF Insight Architectuurprincipes Pieter Buitenhuis Danny Greefhorst Erik Proper 1 Agenda 09.00-09.15 Welkomstwoord door Erik Proper 09.15-09.45 Introductie principes en boek door Danny Greefhorst 09.45-10.15

Nadere informatie

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling Voorbeelden generieke inrichting Versie 1.1 Datum 19/12/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl Documentbeheer

Nadere informatie

Verandermanagement: Business as Usual

Verandermanagement: Business as Usual Verandermanagement: Samenvatting Voor organisaties is het inmiddels een vast gegeven dat hun processen en producten continue zullen moeten veranderen om zich te kunnen handhaven in een omgeving waar we

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

Praktijkplein Titel: Toepassing: Koppeling met het Operational Excellence Framework: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen.

Praktijkplein Titel: Toepassing: Koppeling met het Operational Excellence Framework: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen. Praktijkplein Titel: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen. Toepassing: Beknopte samenvatting van twee implementatiemethodieken en hun toepassing bij het implementeren van een operational

Nadere informatie

Programma. Ontwikkelingen. Kansen. Hoe pak je dat aan? Waar willen jullie het over hebben?

Programma. Ontwikkelingen. Kansen. Hoe pak je dat aan? Waar willen jullie het over hebben? ICT en Vastgoed Programma Ontwikkelingen Kansen Hoe pak je dat aan? Waar willen jullie het over hebben? Wie ben ik? Loopbaan IT biedt vastgoedbedrijven concurrentievoordelen RealEstateIT helpt deze voordelen

Nadere informatie

Business Analyse en User Experience

Business Analyse en User Experience Business Analyse en User Experience Een handreiking voor de Business Analyst Auteur: Marco Theunissen Versie: 1.0 Datum: Januari 2012 Copyright: Marco Theunissen, onder een licentie van Creative Commons

Nadere informatie

Workshop Slimmer Communiceren

Workshop Slimmer Communiceren Workshop Slimmer Communiceren Smart Communications Event 11 april 2013 Antoine van der Sijs Strict Consultancy BV 06-27085938 a.van.der.sijs@strict.nl René van Dormolen Microsoft BV (020) 500 1441 renevan@microsoft.com

Nadere informatie

Clean code improves test quality

Clean code improves test quality Clean code improves test quality Michel Kroon, Senior Consultant, SIG TestNet Voorjaarsevenement 30 juni 2008 Arent Janszoon Ernststraat 595-H NL-1082 LD Amsterdam info@sig.nl www.sig.nl De Software Improvement

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

ROAD MAP VOOR HET CONCRETISEREN EN HET IMPLEMENTEREN VAN DE STRATEGIE Strategisch performance management

ROAD MAP VOOR HET CONCRETISEREN EN HET IMPLEMENTEREN VAN DE STRATEGIE Strategisch performance management De road map is erop gericht om het beoogde succes van een organisatie (de strategische ambitie) te helpen maken. De road map gaat in op hoe de weg naar het succes expliciet en concreet te maken Jan Scheffer

Nadere informatie

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA)

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA) READ: de informatiestrategieaanpak van (SKA) INLEIDING HET SPANNINGSVELD TUSSEN KORTETERMIJNVERWACHTINGEN EN LANGETERMIJNBEHOEFTEN In veel bedrijven volgen businessgerelateerde veranderingen elkaar snel

Nadere informatie

Naslagwerk KOERS. Producten van dit documenten zijn:

Naslagwerk KOERS. Producten van dit documenten zijn: Naslagwerk KOERS Dit document is bedoeld om ieder individu een eigen beeld te laten formuleren van de eigen koers als werkend mens en vervolgens als functionaris. Daarna kun je collectief de afdelingskoers

Nadere informatie

Manager van nu... maar vooral van morgen

Manager van nu... maar vooral van morgen Manager van nu... maar vooral van morgen Leidinggeven met inhoud en in verbinding, met inspiratie, energie en plezier, en dat binnen je organisatie mogelijk maken Er kan zoveel meer Uitgaan van klanten,

Nadere informatie

NAF Insight: ArchiMate en domeintalen 1 November 2012

NAF Insight: ArchiMate en domeintalen 1 November 2012 NAF Insight: ArchiMate en domeintalen 1 November 2012 Harmen van den Berg, NAF-werkgroep ArchiMate-gebruik Een paar sfeerbeelden... Werkgroep ArchiMate-gebruik Kennis delen rond gebruik ArchiMate taal

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie

PRINCE2 2009 is overzichtelijker

PRINCE2 2009 is overzichtelijker PRINCE2 2009 is overzichtelijker 29 mei 2009 door: Lia de Zoete en Reinier de Koning Half juni presenteert het Office of Government Commerce in Londen PRINCE2 2009. Het grote voordeel van de nieuwe versie

Nadere informatie

Grip op Enterprise Architectuur met TOGAF, ArchiMate en Architect

Grip op Enterprise Architectuur met TOGAF, ArchiMate en Architect Grip op Enterprise Architectuur met TOGAF, ArchiMate en Architect Harmen van den Berg BiZZdesign BiZZdesign Designing your business is our business! Business model innovatie Enterprise architecture management

Nadere informatie

Samenvatting projectplan Kwaliteit en Vergelijkbaarheid

Samenvatting projectplan Kwaliteit en Vergelijkbaarheid Projectdoelstellingen resultaten De doelstelling van het project Kwaliteit en is het vergroten van het lerend vermogen van de veiligheidsregio s en het verbeteren van de samenwerking. Door kwaliteitszorg

Nadere informatie

Lange cursus beschrijving van de cursus: ITIL basics

Lange cursus beschrijving van de cursus: ITIL basics Lange cursus beschrijving van de cursus: ITIL basics ALGEMEEN Het inrichten van een ICT Beheerorganisatie is een complexe en tijdrovende aangelegenheid. Het resultaat is afhankelijk van veel aspecten.

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Principle based Audit Approach (Audit Term of Reference)

Principle based Audit Approach (Audit Term of Reference) Principle based Audit Approach (Audit Term of Reference) Wiekram Tewarie VUrORE Seminar 14 november 2006 1 Agenda Deel I Aard IT audit (onderzoeken) Probleem, Praktijk en gevolg Deel II Onderzoeksmodel

Nadere informatie

Brochure SABSA Foundation

Brochure SABSA Foundation Brochure SABSA Foundation Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN RESULTAATGERICHT ORGANISEREN Hoe de beste resultaten te halen uit uw organisatie, managers en medewerkers. Wat is resultaatgericht organiseren? Resultaatgericht organiseren heeft als doel om organisaties

Nadere informatie

Samengevoegde reacties op de openbare consultatie voor SAML v2.0 van de volgende partijen: - Kennisnet - Rijkswaterstaat

Samengevoegde reacties op de openbare consultatie voor SAML v2.0 van de volgende partijen: - Kennisnet - Rijkswaterstaat Samengevoegde reacties op de openbare consultatie voor SAML v2.0 van de volgende partijen: - Kennisnet - Rijkswaterstaat KENNISNET 1. Zijn er volgens u in deze toelichting aanvullingen of anderszins wijzigingen

Nadere informatie

KENSINGTON Business Intelligence

KENSINGTON Business Intelligence De formule voor vooruitgang... Kensington B.I. geeft de formule om uw bedrijf nog beter te besturen... De cockpitsoftware verschaft u alle informatie die u nodig heeft voor het besturen van uw bedrijf.

Nadere informatie

Architecture Governance

Architecture Governance Architecture Governance Plan van aanpak Auteur: Docent: Stijn Hoppenbrouwers Plaats, datum: Nijmegen, 14 november 2003 Versie: 1.0 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. PROBLEEMSTELLING EN DOELSTELLING...

Nadere informatie

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Wim Tindemans Manager Business Applications Business and Automation Solutions Egemin NV Agenda Probleemstelling Tegenstelling tussen

Nadere informatie

Eén, twee of alle disciplines op weg naar één centraal self service portaal

Eén, twee of alle disciplines op weg naar één centraal self service portaal Eén, twee of alle disciplines op weg naar één centraal self service portaal Eén, twee of alle disciplines op weg naar één centraal self service portaal Bijna iedereen die binnen een wat grotere organisatie

Nadere informatie

CMM 3: levert het wat op?

CMM 3: levert het wat op? CMM 3: levert het wat op? Philips Analytical De noodzaak en voordelen van Software Process Improvement Wie is Philips Analytical? Waarom is voor ons software proces verbetering zo essentieel? Hoe hebben

Nadere informatie

Business case Digikoppeling

Business case Digikoppeling Business case Digikoppeling Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900

Nadere informatie

21 september 2011 Alex Folkerts Bas Kock

21 september 2011 Alex Folkerts Bas Kock Presentatie Achmea Relatiegegevensbeheer tbv Platform Klantgericht Ondernemen 21 september 2011 Alex Folkerts Bas Kock Achmea doelstelling Meest vertrouwde verzekeraar (gewaagd doel) Bestaande verbeterplannen

Nadere informatie

Integraal management en Sturen

Integraal management en Sturen Integraal management en Sturen Inleiding InterimProf werkt continu aan de ontwikkeling van haar interimmers. Daartoe heeft zij een Ontwikkelprogramma opgesteld. In dat kader is op 27 en 28 maart 2013 een

Nadere informatie

Softwareproductkwaliteit

Softwareproductkwaliteit informatie / maand jaar softwarekwaliteit Overdruk Softwareproductkwaliteit Florijn & Greefhorst informatie 0101 1 Softwareproductkwaliteit Ervaringen en ontwikkelingen Met de groeiende interesse voor

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Prof. dr. Manu De Backer Universiteit Antwerpen Katholieke Universiteit Leuven Hogeschool Gent Wat is een bedrijfsproces? Een verzameling van (logisch) gerelateerde taken die

Nadere informatie

ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters. Marc Lankhorst 16 oktober 2013

ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters. Marc Lankhorst 16 oktober 2013 ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters Marc Lankhorst 16 oktober 2013 Agenda 13:00 introductie ArchiMate-status en -ontwikkelingen en NORA-kennismodel 14:00 parallelle workshops rond de

Nadere informatie

Eén plaats, één taal, één waarheid

Eén plaats, één taal, één waarheid Eén plaats, één taal, één waarheid ARIS voor een betere klantservice bij de Rabobank Pieter van Langen 18 maart 2014 Rabobank ICT Missie We ondersteunen de Rabobank Groep met ICT-diensten voor de bancaire

Nadere informatie

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans Business Scenario Voorbeeld Archimate Risico Extensie versie 0.1 Bert Dingemans Administratieve pagina Wijzigingshistorie Versie Datum Auteur Reden wijziging Review historie Naam Afdeling Functie Datum

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

Business Information Management Library. BiML Introductie

Business Information Management Library. BiML Introductie Business Information Management Library BiML Introductie Auteur Remko van der Pols Redactie René Sieders Pauline van Boven Illustraties Remko van der Pols Status en versie Status: Versie 0.5 Datum: 5 oktober

Nadere informatie

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Procesmanagement aan het werk Business discovery als motor

Nadere informatie

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie.

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie. Inleiding Inleiding Veel bedrijven hebben wel eens een Visie, Missie en Strategie uitgewerkt. Maar slechts weinig bedrijven hebben er ook daadwerkelijk voordeel van. Bij veel bedrijven is het niet meer

Nadere informatie