Hoe kunnen melkveehouders bewegen naar een beter dierenwelzijn?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe kunnen melkveehouders bewegen naar een beter dierenwelzijn?"

Transcriptie

1 Hoe kunnen melkveehouders bewegen naar een beter dierenwelzijn? Jo Bijttebier 12/10/2011 Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek Eenheid Landbouw & Maatschappij Beleidsdomein Landbouw en Visserij

2 Vicieuze cirkel Vraag Aanbod Extra investering Hogere productiekosten 2

3 Vicieuze cirkel Vraag Aanbod Extra investering Hogere productiekosten 3

4 Vicieuze cirkel Vraag Aanbod Extra investering Hogere productiekosten 4

5 Vicieuze cirkel Dierenwelzijn van de landbouwhuisdieren = verantwoordelijkheid van verschillende actoren 1. Consument 2. Overheid 3. Distributiesector 4. Producent 5

6 De consument Dubbele moraal van de consument Vraag naar meer dierenwelzijn Maar lage willingness to pay In Vlaanderen: Burger: 36% vindt dierenwelzijn belangrijk Consument: 11% is bereid een meerprijs te betalen (Vanhonacker et al., 2007) 6

7 De consument Dubbele moraal van de consument Dierenwelzijn als productkenmerk is geen topprioriteit Kwaliteit, gezond, voedselveiligheid zijn belangrijker Dierenwelzijn als productkenmerk is moeilijk herkenbaar (EU barometer,2005) >50% van de Belgen leiden diervriendelijkheid zelden af van de verpakking Duidelijke informatie op de verpakking = meer oog van de consument voor dierenwelzijn sneller aanvaarden van een meerprijs Meer investeren in dierenwelzijn als productattribuut kan het koopgedrag sturen 7

8 De overheid Dierenwelzijn = collectieve verantwoordelijkheid taak van de overheid 1. Regelgeven/wetgeving Randvoorwaarden dierenwelzijn moeten nageleefd worden sinds 1 januari 2005 Indien niet: directe inkomenssteun wordt verlaagd 2. Controleren 3. Ondersteunen VLIF steun (bv bouwen en verbeteren van bedrijfsgebouwen, groepshuisvesting zeugen, leghennen, ) 4. Onderzoek 8

9 De distributiesector Als schakel tussen consument en producent 1. Aanbod beperken tot diervriendelijk veehouderijsysteem (vb geen batterij eieren meer) 2. Productdifferentiatie Dierenwelzijn als nieuw label (gevaar voor information overload) Dierenwelzijn integreren in bestaand label Integreren van dierenwelzijn in de lastenboeken van huismerken van warenhuizen POSITIEF imago (past dit wel in het beleid van de laagste prijzen?) MAAR : Is de distributiesector overtuigd van het welslagen van integratie van dierenwelzijn in hun bedrijfsvoering? 9

10 De landbouwer Moeilijke dialoog tussen landbouwer en consument: Perceptie dierenwelzijn is beter volgens landbouwer (Vanhonacker et al., 2008) Natuurlijk gedrag, pijn, stress en beschikbare ruimte Consument wordt vaak onwetendheid, hypocrisie verweten Verantwoordelijk voor de eigenlijke uitvoering: Aanpassingen in het bedrijfsmanagement Aanpassingen in de bedrijfsinrichting huisvesting De attitude van de landbouwer 10

11 De melkveesector PERCEPTIE VAN DIERENWELZIJN IN BELGIË (EU BAROMETER 2005) Sectoren Melkvee: 79% van de consumenten heeft positieve perceptie Varkens: 46% van de consumenten heeft positieve perceptie Leghennen: 26% van de consumenten heeft positieve perceptie Verbeteren welzijn is prioritair bij leghennen en vleeskippen, gevolgd door varkens. Melkvee op de vijfde plaats. Dierenwelzijn op individuele bedrijven verder optimaliseren Economische instrumenten de beste aanpak voor verbeteren dierenwelzijn in de melkveehouderij? 11

12 De melkveehouder PARTICIPATORISCHE PROCESSEN Discussiegroepen (bv melkveecafés, dairyman) Analyse welzijn, monitoring op individuele bedrijven Visueel voorstellen, onderling vergelijkbaar maken van bedrijven MOTIFS Economisch Sociaal Ondernemer schap Ecologisch 12

13 De melkveehouder PARTICIPATORISCHE PROCESSEN Discussie en bespreking in de groep Erkennen en herkennen van problemen Belang van vakmanschap: problemen zijn soms multifactorieel en niet altijd eenduidig wat oorzaak betreft Ervaringen onderling uitwisselen = sociaal leren 13

14 De melkveehouder EVALUATIE DIERENWELZIJN OP INDIVIDUELE BEDRIJVEN Snel, goedkoop, transparant en informatief Verschillende systemen zijn beschikbaar met elk voor- en nadelen Indicatoren geven een indicatie over het probleem herhaalbaar, haalbaar, betrouwbaar en relevant zijn Vb: % magere koeien conditie % koeien met kale hakken huidbeschadigingen % kreupele koeien klauwgezondheid 14

15 De melkveehouder EVALUATIE DIERENWELZIJN OP INDIVIDUELE BEDRIJVEN Huisvesting- en managementgerelateerde indicatoren Mate waarin veehouder inspanningen doet om tegemoet te komen aan dierenwelzijn Eenvoudig meetbaar herhaalbaar Risicobeoordeling voor verminderd welzijn Vb beschikbare oppervlakte/dier Diergerelateerde indicatoren Eigenlijke welzijnsniveau Moeilijker te meten Tijdrovend Vb percentage kreupele koeien Combinatie! 15

16 De melkveehouder PARTICIPATORISCHE PROCESSEN Focusgroepen en workshops Meerdere stakeholders (consumentengroepen, melkveehouders, dierenwelzijnsorganisaties, ) Verschillende visies bespreekbaar maken Bevorderen van dialoog tussen verschillende actoren 16

17 De melkveehouder Positief imago behouden = uitdagingen niet negeren Intensivering van de melkveehouderij: #bedrijven daalt maar grootte neemt toe Familiale arbeid, partner buitenshuis Jaar rond opstallen van het melkvee door schaalvergroting, robotmelken, grootte huiskavel, In Nederland: Stichting Weidegang Topic van verschillende onderzoeksprojecten 17

18 Dank voor jullie aandacht Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek Eenheid Landbouw & Maatschappij Beleidsdomein Landbouw en Visserij

Duurzaamheid en de ster binnen het project Sterk met Melk

Duurzaamheid en de ster binnen het project Sterk met Melk Duurzaamheid en de ster binnen het project Sterk met Melk Dinsdag 17 juni, Oedelem Dit Leader+ project wordt medegefinancierd door de Europese Unie en het Departement Landbouw en Visserij van de Vlaamse

Nadere informatie

Werkpakket dierenwelzijn. Vleeskippen Verschil in groepsgrootte. Vleeskip Verschillende groepsgroottes

Werkpakket dierenwelzijn. Vleeskippen Verschil in groepsgrootte. Vleeskip Verschillende groepsgroottes Werkpakket dierenwelzijn Hoe ervaren vleeskippen en -konijnen meer ruimte? Hoe beïnvloedt bezettingsdichtheid Dierenwelzijn Stephanie Buijs ILVO studiedag (29 september 211) Instituut voor Landbouw- en

Nadere informatie

Verder verduurzamen melkveehouderij; Pro-actieve aanpak Route2020

Verder verduurzamen melkveehouderij; Pro-actieve aanpak Route2020 Verder verduurzamen melkveehouderij; Pro-actieve aanpak Route2020 0 Experts verwachten een volumegroei van ~20% tot 2020 door het afschaffen van de quota... Nederlandse melkproductie (mln kg/jaar) 14,000

Nadere informatie

Ondernemers zoeken nieuwe wegen in de hoogproductieve landbouwbouw

Ondernemers zoeken nieuwe wegen in de hoogproductieve landbouwbouw Ondernemers zoeken nieuwe wegen in de hoogproductieve landbouwbouw Krachtenveldanalyse Landelijk Gebied: Energie in de landbouw 21 mei 2013, Alwin Gerritsen, Annemarie Groot, Wim Nieuwenhuizen en Herman

Nadere informatie

Detectie en preventie van klauw-en pootproblemen bij zeugen in groepshuisvesting

Detectie en preventie van klauw-en pootproblemen bij zeugen in groepshuisvesting Detectie en preventie van klauw-en pootproblemen bij zeugen in groepshuisvesting Elena Nalon ILVO-studiedag Welzijn van melkkoeien en varkens in Vlaanderen, 12 oktober 2011 Instituut voor Landbouw- en

Nadere informatie

Problematiek varkenshouderij

Problematiek varkenshouderij Problematiek varkenshouderij Vaststellingen Vertrouwensindex Landbouw 2011 van Landbouwkrediet Jozef De Laporte Kenniscenter Landbouw Landbouwkrediet Enquête Landbouwkrediet Berekening vertrouwensindex

Nadere informatie

1. Inleiding. Reductie van gebroken eieren in verrijkte kooien: legnesten aantrekkelijker maken of zitstokken verlagen? 1. Inleiding. 1.

1. Inleiding. Reductie van gebroken eieren in verrijkte kooien: legnesten aantrekkelijker maken of zitstokken verlagen? 1. Inleiding. 1. 1. Inleiding Reductie van gebroken eieren in verrijkte kooien: legnesten aantrekkelijker maken of zitstokken verlagen? Frank Tuyttens EU: Batterijkooien verboden vanaf 1 (bedrijven > 35 hennen) VS: United

Nadere informatie

KORTE KETEN. Maayke Keymeulen. Vlaamse Overheid - Departement Landbouw en Visserij

KORTE KETEN. Maayke Keymeulen. Vlaamse Overheid - Departement Landbouw en Visserij KORTE KETEN Maayke Keymeulen Vlaamse Overheid - Departement Landbouw en Visserij Inhoud 1. Wat is korte keten? 2. Ondersteuning door Vlaamse Overheid 3. Ondersteuning door lokale besturen 2 1. Wat is korte

Nadere informatie

Eyes on Animals Rapport: Giving Milk a Good Shake

Eyes on Animals Rapport: Giving Milk a Good Shake Eyes on Animals Rapport: Giving Milk a Good Shake Een verontrustend groot deel van de koeien in de Nederlandse melkveehouderij lijdt onder gebrekkig welzijn, blijkt uit onderzoek van Eyes on Animals. Door

Nadere informatie

Innovatieagenda Melkveehouderij

Innovatieagenda Melkveehouderij Innovatieagenda Melkveehouderij stappen naar een nieuwe melkweg samen met ketenpartijen in de melkveehouderij INLEIDING NL 20 Waarom een innovatieagenda? Innovatie is een belangrijke voorwaarde voor de

Nadere informatie

Adaptief beheer van everzwijnen. 11/05/2012 Jim Casaer & Thomas Scheppers

Adaptief beheer van everzwijnen. 11/05/2012 Jim Casaer & Thomas Scheppers Adaptief beheer van everzwijnen 11/05/2012 Jim Casaer & Thomas Scheppers Adaptief beheer?? Maatwerk Onzekerheden Participatief overleg ~ belanghebbenden Monitoring Doelstellingen, indicatoren Leren door

Nadere informatie

Het GLB en dierenwelzijn: hoge normen in de EU

Het GLB en dierenwelzijn: hoge normen in de EU Het GLB en dierenwelzijn: hoge normen in de EU De Europese Unie mikt hoog Europese Commissie Landbouw en plattelandsontwikkeling Bijdrage van het landbouwbeleid Het GLB biedt landbouwers een aantal stimuli

Nadere informatie

INNOVATIEPOTENTIEEL VAN DE BIOLOGISCHE VERWERKERS VIS haalbaarheidsstudie (IWT)

INNOVATIEPOTENTIEEL VAN DE BIOLOGISCHE VERWERKERS VIS haalbaarheidsstudie (IWT) INNOVATIEPOTENTIEEL VAN DE BIOLOGISCHE VERWERKERS VIS haalbaarheidsstudie (IWT) STERKTES, ZWAKTES, KANSEN EN BEDREIGINGEN VOOR BIOLOGISCHE VERWERKERS Elke Denys (coördinator verwerker; BioForum Vlaanderen)

Nadere informatie

Demoproject Optimalisatie van het houden van intacte beren en immunocastraten

Demoproject Optimalisatie van het houden van intacte beren en immunocastraten Demoproject Optimalisatie van het houden van intacte beren en immunocastraten Discussiedag 6 of 27 febr 2014 Programma 1. Voorstelling reeds uitgevoerde en lopende onderzoek Marijke Aluwé, ILVO 2. Voorstelling

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter, Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 27 november 2008 22112-719/

Nadere informatie

30-11-2015 PROGRAMMA VOERWINST VERGELIJKING ZEUGEN ONTWIKKELINGEN EN TRENDS. 2015 is prognose bedragen exclusief btw

30-11-2015 PROGRAMMA VOERWINST VERGELIJKING ZEUGEN ONTWIKKELINGEN EN TRENDS. 2015 is prognose bedragen exclusief btw PROGRAMMA DE ROL VAN DE ADVISEUR Woensdag 2 december 2015 Ontwikkelingen en trends Uitbreiden zin of onzin? Toekomst bedrijven Risicomanagement / prijsfluctuaties De succesvolle melkveehouders De rol van

Nadere informatie

N en P excreties in de biologische melkveehouderij in België

N en P excreties in de biologische melkveehouderij in België N en P excreties in de biologische melkveehouderij in België Sam De Campeneere NVWV De wens van de pens 20/05/2011 Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek Eenheid Dier www.ilvo.vlaanderen.be Beleidsdomein

Nadere informatie

Duurzame zuivelketen. Programmateam Diergezondheid en Dierenwelzijn. 20 september 2016

Duurzame zuivelketen. Programmateam Diergezondheid en Dierenwelzijn. 20 september 2016 Duurzame zuivelketen Programmateam Diergezondheid en Dierenwelzijn 20 september 2016 1 Duurzame Zuivelketen Een gezamenlijk initiatief van NZO en LTO Nederland 2 Visie: toekomstbestendige en verantwoorde

Nadere informatie

November Jaargang 4. Josine & Rubéns. Tips&Tricks #15. Naaldloze intradermale vaccinatie verbetert dierenwelzijn

November Jaargang 4. Josine & Rubéns. Tips&Tricks #15. Naaldloze intradermale vaccinatie verbetert dierenwelzijn November 2017 - Jaargang 4 Josine & Rubéns Tips&Tricks #15 Naaldloze intradermale vaccinatie verbetert dierenwelzijn LUNG HEALTH NAALDLOZE INTRADERMALE VACCINATIE VERBETERT DIERENWELZIJN Vandaag staat

Nadere informatie

Praatcafé: Melk van hier 21 november

Praatcafé: Melk van hier 21 november Praatcafé: Melk van hier 21 november Er waren een 30-tal aanwezigen voornamelijk landbouwers, ook melksector, natuurvereniging, consumenten, waren aanwezig. Na een inleidende presentatie werd aan de aanwezigen

Nadere informatie

Inzicht in groei van megastallen

Inzicht in groei van megastallen Factsheet Inzicht in groei van megastallen 2005-2013 De afgelopen decennia zijn veel veehouders het slachtoffer geworden van de toenemende schaalvergroting. Kleinschalige gezinsbedrijven worden in een

Nadere informatie

producentenorganisaties (PO's) wettelijk kader Lea Elst

producentenorganisaties (PO's) wettelijk kader Lea Elst producentenorganisaties (PO's) wettelijk kader Lea Elst Producentenorganisaties (wettelijk kader) Inleiding Doelstellingen en voorwaarden Uniek lidmaatschap / contractuele onderhandelingen Praktisch Andere

Nadere informatie

Peter van Giersbergen Rob Verhees CROSS COMPLIANCE. Voordat je het weet heb je ermee te maken. Inspecteurs Toezichtontwikkeling

Peter van Giersbergen Rob Verhees CROSS COMPLIANCE. Voordat je het weet heb je ermee te maken. Inspecteurs Toezichtontwikkeling 1 CROSS COMPLIANCE Voordat je het weet heb je ermee te maken Peter van Giersbergen Rob Verhees Inspecteurs Toezichtontwikkeling Onderwerpen voor vandaag Controle Coördinatie Autoriteit Terug in de tijd:

Nadere informatie

Het ontwapenen van kippen

Het ontwapenen van kippen Het ontwapenen van kippen Voorzorgsprincipe dierenwelzijn Wouter Wytynck Boerenbond Dierenwelzijn Dierenwelzijn wordt getoetst aan vijf vrijheden: - Vrij van honger en dorst - Vrij van ongemak - Vrij van

Nadere informatie

Nedap RealTime Tochtdetectie Halslabel

Nedap RealTime Tochtdetectie Halslabel Nedap Tochtdetectie Nedap Tochtdetectie Visuele tochtdetectie op grote bedrijven is lastig Het is niet efficiënt en onvoldoende betrouwbaar. Met Nedap Tochtdetectie is het mogelijk om grote melkveestapels

Nadere informatie

Imago en Reputatie Rashond! Hooglanderveen, 30 juni 2012!

Imago en Reputatie Rashond! Hooglanderveen, 30 juni 2012! Imago en Reputatie Rashond! Hooglanderveen, 30 juni 2012! Aanleiding! De positie van rashondenverenigingen staat onder druk van media, politiek en maatschappij.! De Raad van Beheer wil beter inzicht krijgen

Nadere informatie

Melk van Hier, kansen voor landbouw en natuur?

Melk van Hier, kansen voor landbouw en natuur? Melk van Hier, kansen voor landbouw en natuur? NATUUR EN LANDBOUW// VORSELAAR// 14 maart 2012 Draagvlakverbredingsproject Melk van Hier 1/1/2013 31/12/2013 Dit initiatief kadert binnen een overkoepelend

Nadere informatie

Nedap Varkens Voer station. Complete oplossingen voor varkenshouderij

Nedap Varkens Voer station. Complete oplossingen voor varkenshouderij Complete oplossingen voor varkenshouderij Nedap biedt middels elektronische individuele dieridentificatie efficiënte en slimme oplossingen voor dierverzorging in de gehele varkenshouderij. Nedap Varkens

Nadere informatie

14-12-2010. Caring Dairy en het. Het Kringloop-Kompas. Inhoud. CONO Kaasmakers. Wat is duurzaamheid voor CONO Kaasmakers? Caring Dairy: Hoe het begon

14-12-2010. Caring Dairy en het. Het Kringloop-Kompas. Inhoud. CONO Kaasmakers. Wat is duurzaamheid voor CONO Kaasmakers? Caring Dairy: Hoe het begon -- CONO Kaasmakers, blije boeren, blije aarde Ruim jaar ervaring Zelfstandige coöperatie Caring Dairy en het leden en medewerkers Werelderfgoed De Beemster 8 miljoen kilogram kaas Kaas met toegevoegde

Nadere informatie

INNOVATIE IN DE VLAAMSE LAND- EN TUINBOUW

INNOVATIE IN DE VLAAMSE LAND- EN TUINBOUW FOCUS 2014 INNOVATIE IN DE VLAAMSE LAND- EN TUINBOUW RESULTATEN 2014 VAN HET LANDBOUWMONITORINGSNETWERK Vlaamse overheid Departement Landbouw en Visserij 1. Blik op innovatie 2. Innovatie bij Vlaamse land-

Nadere informatie

01 Inleiding... 3 02 Wie is Agrico?... 5. 03 Scope MVO 2013/2014... 7 04 MVO principes... 7

01 Inleiding... 3 02 Wie is Agrico?... 5. 03 Scope MVO 2013/2014... 7 04 MVO principes... 7 Inhoudsopgave 01 Inleiding... 3 02 Wie is Agrico?... 5 03 Scope MVO 2013/2014... 7 04 MVO principes... 7 1. Agrico legt rekenschap af over effecten op de maatschappij, de economie en het milieu... 8 2.

Nadere informatie

Bedrijfsmanagement melkveehouderij 2025

Bedrijfsmanagement melkveehouderij 2025 Symposium Smart Dairy Farming 26 september 2013 Bedrijfsmanagement melkveehouderij 2025 Jelle Zijlstra Hogeschool Van Hall Larenstein Leeuwarden Inhoud presentatie Melkveebedrijf 2025 Centrale thema s

Nadere informatie

Staat van het Dier. Drs. Henny van Rij

Staat van het Dier. Drs. Henny van Rij Staat van het Dier Drs. Henny van Rij Inhoud presentatie 1.Morele status van het dier 2.Nota Dierenwelzijn 3.Staat van het dier 4.Toekomst 3 Morele status van het dier: t/m 17e eeuw Dieren moreel niet

Nadere informatie

Producentenorganisaties Brancheorganisaties

Producentenorganisaties Brancheorganisaties Producentenorganisaties Brancheorganisaties 9/10/2015 Lea Elst Producentenorganisaties Brancheorganisaties Inleiding Producentenorganisaties (PO/UPO) (startsteun) Brancheorganisaties (BO) Uitbreiding van

Nadere informatie

LTO visie gemaakt door 24 melkveehouders Samen naar een nieuwe Wij

LTO visie gemaakt door 24 melkveehouders Samen naar een nieuwe Wij Toekomstvisie melkveehouderij 2025 LTO visie gemaakt door 24 melkveehouders Samen naar een nieuwe Wij Werken aan visie 24 leden zijn samen op visie reis gegaan. In iets meer dan 100 dagen hebben zij hun

Nadere informatie

Compoststal in Amerika; 2 keer per dag bewerken Gedroogde mest stal in Israël ( de wei in de stal )

Compoststal in Amerika; 2 keer per dag bewerken Gedroogde mest stal in Israël ( de wei in de stal ) Een greep uit nieuwe ontwikkelingen huisvesten van melkvee Huisvesting van melkvee staat momenteel sterk in de belangstelling bij melkveehouders, beleid en het onderzoek. Vanuit verschillende onderzoekprojecten

Nadere informatie

Barometer van de Veiligheid van de Voedselketen

Barometer van de Veiligheid van de Voedselketen Barometer van de Veiligheid van de Voedselketen Bevraging van de stakeholders van de voedselketen 1. Inleiding Partim Pressure en Response Jaar 2009 Deze bevraging wordt uitgevoerd in het kader van de

Nadere informatie

BEWUST BEPERKT BEWEIDEN: BETER VOOR KOE EN BOER?

BEWUST BEPERKT BEWEIDEN: BETER VOOR KOE EN BOER? BEWUST BEPERKT BEWEIDEN: BETER VOOR KOE EN BOER? An Schellekens en Gert Van de Ven Landbouwcentrum voor Voedergewassen vzw Sam De Campeneere Vlaamse Overheid, Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek,

Nadere informatie

Esdonk 8, Gemert. Onderbouwing grondgebonden karakter. Rundveehouderij Meulepas V.O.F. Bedrijfsopzet Esdonk 8, Gemert

Esdonk 8, Gemert. Onderbouwing grondgebonden karakter. Rundveehouderij Meulepas V.O.F. Bedrijfsopzet Esdonk 8, Gemert Onderbouwing grondgebonden karakter Rundveehouderij Meulepas V.O.F. Onderbouwing grondgebonden karakter rundveehouderij Esdonk 8 - Gemert 1 INHOUD 1 Inleiding 3 2 Locatie 4 3 Beschrijving van de inrichting

Nadere informatie

Introductie AMS-STAGE

Introductie AMS-STAGE Introductie AMS-STAGE 1 Algemeen - Stageduur 5 weken - Inleveren POK, stageverslag, urenregistratie - Stagebezoek - Beoordeling 2 Programma vandaag Stageopdrachten Algemene bedrijfsbeschrijving(missie,

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Corrigendum Concerning COM(2006) 13 final 23.1.2006 NL version pages 1 and 3. Brussel, 27.1.2006 COM(2006) 13 definitief/2 MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES

Nadere informatie

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve BEES Coop is een project voor een coöperatieve, participatieve en niet commerciële supermarkt. Het iniatief wordt gedragen door burgers die een

Nadere informatie

Introductie Optimus advies door middel van Melkveewet en GLB 2015

Introductie Optimus advies door middel van Melkveewet en GLB 2015 Introductie Optimus advies door middel van Melkveewet en GLB 2015 Bijeenkomst 26 januari P.G. Kusters land- en tuinbouwbenodigdheden B.V, Dreumel Optimus advies Gestart in 2014 als samenwerkingsverband

Nadere informatie

SUBSIDIEREGLEMENT: 4de pijler in Turnhout

SUBSIDIEREGLEMENT: 4de pijler in Turnhout SUBSIDIEREGLEMENT: 4de pijler in Turnhout Wat is 4 de pijler? De actoren die optreden in het domein van de ontwikkelingssamenwerking worden vaak onderverdeeld in 4 pijlers. De 1ste pijler wordt gevormd

Nadere informatie

Foqus planet De behoefte aan kwalitatief hoogwaardige melk in een concurrerende wereldmarkt. Hanneke van Wichen September 2015

Foqus planet De behoefte aan kwalitatief hoogwaardige melk in een concurrerende wereldmarkt. Hanneke van Wichen September 2015 Foqus planet De behoefte aan kwalitatief hoogwaardige melk in een concurrerende wereldmarkt Hanneke van Wichen September 2015 Wat is kwalitatief hoogwaardige melk? Wie bepaalt de definitie? De wereld is

Nadere informatie

Dierenwelzijn in de wereldhandel

Dierenwelzijn in de wereldhandel Dierenwelzijn in de wereldhandel Studium Generale, Gluren bij de buren, VHL Leeuwarden 12 maart 2014, Robert Hoste, Econoom Varkensproductie Agenda WTO Internationale vergelijking welzijnsregelgeving Oplossingsrichtingen

Nadere informatie

gespecialiseerde bedrijven overige bedrijven aantal varkens per bedrijf

gespecialiseerde bedrijven overige bedrijven aantal varkens per bedrijf De markt voor de varkenshouderij in Nederland Structuur In Nederland worden op ongeveer 1. bedrijven varkens gehouden. Het aantal bedrijven met varkens is de afgelopen jaren duidelijk afgenomen (figuur

Nadere informatie

Crelan Vertrouwensindex Land- en tuinbouwsector 2015

Crelan Vertrouwensindex Land- en tuinbouwsector 2015 Crelan Vertrouwensindex Land- en tuinbouwsector 2015 Belangrijkste resultaten Het vertrouwen van de landbouwers daalt in België, vooral in de melkveesector. De evaluatie van het financieel resultaat loopt

Nadere informatie

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect.

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect. Chocomelk van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! > Handel, uit respect. We slaan de brug tussen boeren uit Noord & Zuid! www.oww.be > Kiezen Kiezen voor nóg meer duurzaamheid Oxfam

Nadere informatie

De melkveehouder van de toekomst

De melkveehouder van de toekomst De melkveehouder van de toekomst Dirk Siert Schoonman Lid vakgroep Melkveehouderij LTO Nederland 23 november 2010 Mondiale ontwikkelingen 1. Groei wereldbevolking van 6 naar 9 mld in 2050 2. Mensen gaan

Nadere informatie

PLANNING OP HET VLAAMSE PLATTELAND. WAT LEERT ONDERZOEK?

PLANNING OP HET VLAAMSE PLATTELAND. WAT LEERT ONDERZOEK? PLANNING OP HET VLAAMSE PLATTELAND. WAT LEERT ONDERZOEK? Eva Kerselaers Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek 1 Participatieve ontwikkeling van een landbouwwaarderingsinstrument om rurale planning

Nadere informatie

Producenten Organisatie Varkenshouderij

Producenten Organisatie Varkenshouderij Producenten Organisatie Varkenshouderij Producenten organisaties onder de loep 31 Mei 2016 Beleidsplan Recept voor Duurzaam Varkensvlees Wij bepalen zelf onze toekomst! Van reactief naar proactief (Business

Nadere informatie

Tabel 1. Kengetallen van de intensieve veehouderij in 2005, in het referentiescenio in 2018 en bij doorvoering van het burgerinitatief in 2018.

Tabel 1. Kengetallen van de intensieve veehouderij in 2005, in het referentiescenio in 2018 en bij doorvoering van het burgerinitatief in 2018. SAMENVATTING Het burgerinitiatief van Milieudefensie en Jongeren Milieu Actief omvat, kort samengevat, de volgende elementen: een halvering van de veestapel in de intensieve veehouderij door middel van

Nadere informatie

Hoe maak je waarde met MVO beleid? Pierre Hupperts - The Terrace Gerard Teuling - MVO Nederland Giel Krutzer Aarts Conserven

Hoe maak je waarde met MVO beleid? Pierre Hupperts - The Terrace Gerard Teuling - MVO Nederland Giel Krutzer Aarts Conserven Hoe maak je waarde met MVO beleid? Pierre Hupperts - The Terrace Gerard Teuling - MVO Nederland Giel Krutzer Aarts Conserven OPZET WORKSHOP Inleiding en inventarisatie vragen Ervaringen van Aarts Conserven

Nadere informatie

Door de data de koe terug zien - Sensordata -

Door de data de koe terug zien - Sensordata - Door de data de koe terug zien - Sensordata - Workshop november 2014 Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek Eenheid Technologie & Voeding www.ilvo.vlaanderen.be Overzicht Sensoren? wat welke Focus

Nadere informatie

Welke perceptie heeft de Duitse consument van de melkveehouderij?

Welke perceptie heeft de Duitse consument van de melkveehouderij? bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 F +31 (0)20 589 83 00 W www.motivaction.nl Welke perceptie heeft de Duitse

Nadere informatie

WERELD. 5 havo 1 Globalisering 14-16

WERELD. 5 havo 1 Globalisering 14-16 WERELD 5 havo 1 Globalisering 14-16 Melkprijzen wereldwijde concurrentie Hoog: centrumlanden Middel, semi-periferie Laag, periferie Globalisering = concurrentie.. 3 factoren? 1. Opkomst MNO s, mondiale

Nadere informatie

Wat is het doel van social return en wanneer is het succesvol?

Wat is het doel van social return en wanneer is het succesvol? 1. Wat is het doel van social return en wanneer is het succesvol? Social return (ook wel social return on investment genoemd, SR of sroi) is een instrument voor met name gemeenten om sociale doelstellingen

Nadere informatie

Uitvoeringsagenda Duurzame Veehouderij

Uitvoeringsagenda Duurzame Veehouderij Uitvoeringsagenda Duurzame Veehouderij UDV Landelijke Onderwijsdag+ 'Ambities in de Veehouderij 19 november 2014 Waarom UDV dag Kennisdelen, -uitwisselen, Leren. en misschien innovatie Opgave maatschappelijke

Nadere informatie

Professionals in veelogistiek, belangrijke schakel in een duurzame voedselketen

Professionals in veelogistiek, belangrijke schakel in een duurzame voedselketen Professionals in veelogistiek, belangrijke schakel in een duurzame voedselketen Vee&Logistiek Nederland is de brancheorganisatie voor ondernemers in de veehandel en het veetransport, ondernemers met veeverzamelcentra

Nadere informatie

Innovatief lichtsysteem brengt daglicht in biologische pluimveestal

Innovatief lichtsysteem brengt daglicht in biologische pluimveestal INHOUDELIJK DOSSIER Innovatief lichtsysteem brengt daglicht in biologische pluimveestal 1/ 1 Heusden-Zolder, 3 oktober 2013 Ter gelegenheid van Werelddierendag, op vrijdag 4 oktober, zet BioForum letterlijk

Nadere informatie

Zaaien, oogsten en eten

Zaaien, oogsten en eten 7 juni 2017, Wageningen Duurzame veehouderij Roadmap Duurzame Veehouderij 50 TKI projecten 22 MIT projecten 3 NWO projecten Ca 140 M (60 publiek, 80 privaat) Focus Maatschappelijke wensen zijn integraal

Nadere informatie

Vereniging voor Weide en Voederbouw Verdwijnt de grond gebonden landbouw uit Nederland?

Vereniging voor Weide en Voederbouw Verdwijnt de grond gebonden landbouw uit Nederland? Vereniging voor Weide en Voederbouw Verdwijnt de grond gebonden landbouw uit Nederland? Herman Versteijlen, Directeur DG AGRI Lelystad, 21 september 2006 Verleiding van beweiding Vele ontwikkelingen die

Nadere informatie

DE VLAAMSE LANDBOUWCONJUNCTUURINDEX

DE VLAAMSE LANDBOUWCONJUNCTUURINDEX FOCUS 2015 DE VLAAMSE LANDBOUWCONJUNCTUURINDEX RESULTATEN ENQUÊTE VOORJAAR 2015 INHOUD 1. Vlaamse conjunctuurindex 2. Landbouw 3. Tuinbouw 4. Investeringen 5. Belemmeringen 6. Meer informatie 1. VLAAMSE

Nadere informatie

Kunnen we het maken? Denken over dieren. R.K. Scholengemeenschap ST. Canisius Vakgroep: Biologie

Kunnen we het maken? Denken over dieren. R.K. Scholengemeenschap ST. Canisius Vakgroep: Biologie Kunnen we het maken? Denken over dieren R.K. Scholengemeenschap ST. Canisius Vakgroep: Biologie Inhoud Inleiding... 3 1 Jouw kijk op dieren... 4 1.1 Dierenwelzijn... 5 1.2 Cavalierhonden: Leuk of ongezond?...

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro en Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC

Nadere informatie

Duurzaamheid in de melkveehouderij Perspec7ef van de consument en retail

Duurzaamheid in de melkveehouderij Perspec7ef van de consument en retail Duurzaamheid in de melkveehouderij Perspec7ef van de consument en retail 21 november 2013 Marc Jansen Centraal Bureau Levensmiddelenhandel CBL Het CBL is de belangenbehar7ger en spreekbuis van de 4300

Nadere informatie

Verdienen met ZLTO. De stad als kans!

Verdienen met ZLTO. De stad als kans! Verdienen met ZLTO De stad als kans! Verdienen met ZLTO De stad als kans! Twitter: @MariskavKoulil #purehubs #stadslandbouw De stad als kans! Programma workshop Inleiding Korte kennismaking Introductie

Nadere informatie

DUURZAAM A-WARE DUURZAAM: WAARDEREN VAN VAKMANSCHAP DUURZAAM ONDERNEMEN VOLGENS A-WARE MVO-BELEID A-WARE FOOD GROUP MELKVEEHOUDERS OVER DUURZAAMHEID

DUURZAAM A-WARE DUURZAAM: WAARDEREN VAN VAKMANSCHAP DUURZAAM ONDERNEMEN VOLGENS A-WARE MVO-BELEID A-WARE FOOD GROUP MELKVEEHOUDERS OVER DUURZAAMHEID DUURZAAM MAGAZINE MAGAZINE Oktober 2014 04 06 14 DUURZAAM ONDERNEMEN VOLGENS A-WARE MVO-BELEID A-WARE FOOD GROUP MELKVEEHOUDERS OVER DUURZAAMHEID Korte versie A-WARE DUURZAAM: WAARDEREN VAN VAKMANSCHAP

Nadere informatie

Convenant Weidegang. Weesp, 18 juni 2012

Convenant Weidegang. Weesp, 18 juni 2012 Convenant Weidegang Convenant Weidegang Weesp, 18 juni 2012 Weidende koeien kenmerken het Nederlandse landschap. Zij maken de melkveehouderij zichtbaar en bepalen mede het beeld dat de maatschappij van

Nadere informatie

Know your pig. Control your farm.

Know your pig. Control your farm. Know your pig. Control your farm. Voerstation: individueel voeren in groepshuisvesting Berigheidsdetectie: herkennen en markeren van berige zeugen Zeugen separatiestation: automatisch separeren in groepshuisvesting

Nadere informatie

Groepshuisvesting dragende zeugen. Praktijkcentrum Sterksel

Groepshuisvesting dragende zeugen. Praktijkcentrum Sterksel Groepshuisvesting dragende zeugen Inhoud presentatie groepshuisvesting Doel onderzoek Bezochte bedrijven Conclusies Succesfactoren voor groepshuisvesting vroege dracht Factoren die nader onderzoek vragen

Nadere informatie

Continue meten = continue weten

Continue meten = continue weten Continue meten = continue weten Agis Automatisering heeft in 2010-2011 een Samenwerking bij Innovatie-project uitgevoerd met 15 melkveebedrijven: het Melkveehouder Decision Support System project. Dit

Nadere informatie

VALDUVIS. 31 oktober 2014 Symposium Dag van de Garnaal, Lauwersoog. Arne Kinds Kim Sys

VALDUVIS. 31 oktober 2014 Symposium Dag van de Garnaal, Lauwersoog. Arne Kinds Kim Sys VALDUVIS Duurzaamheidsbarometer voor de visserij 31 oktober 2014 Symposium Dag van de Garnaal, Lauwersoog Arne Kinds Kim Sys Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek Eenheid Dier www.ilvo.vlaanderen.be

Nadere informatie

AOC MBO dierverzorging

AOC MBO dierverzorging Dilemma s Dieren in gevangenschap zorgen voor dilemma s. IJsberen in dierentuinen kunnen geen kilometers lopen en dat zouden ze eigenlijk het liefst willen. Muizen worden geregeld verdelgd als ongedierte.

Nadere informatie

Dierenwelzijn, voedselzekerheid en voedselkwaliteit. 22 oktober 2014, Willy Baltussen

Dierenwelzijn, voedselzekerheid en voedselkwaliteit. 22 oktober 2014, Willy Baltussen Dierenwelzijn, voedselzekerheid en voedselkwaliteit 22 oktober 2014, Willy Baltussen Inleiding 1. Voedselzekerheid 2. Voedselkwaliteit 3. Dierenwelzijn Voedselzekerheid (1) Een crisis voor een korte periode

Nadere informatie

Visie voor Landbouwonderzoek. Platform voor Landbouwonderzoek

Visie voor Landbouwonderzoek. Platform voor Landbouwonderzoek Visie voor Landbouwonderzoek Platform voor Landbouwonderzoek September 2005 Visie voor landbouwonderzoek De Vlaamse overheid, de universiteiten, de onderzoeksinstellingen, de hogescholen en de praktijkcentra,

Nadere informatie

Welke oude en nieuwe beperkingen houden de melkproductie op het spoor?

Welke oude en nieuwe beperkingen houden de melkproductie op het spoor? Welke oude en nieuwe beperkingen houden de melkproductie op het spoor? Erwin Wauters Senior Onderzoeker Melle, 27 maart 2015 WAT IS DE VRAAG EIGENLIJK Wat na de quota Wit goud of zwarte sneeuw?* De meningen

Nadere informatie

Duurzame melk in supermarkten

Duurzame melk in supermarkten Onderzoekssamenvatting Stelt u zich voor dat er voortaan alleen nog maar duurzaam geproduceerde melk te verkrijgen is in de supermarkt. Alle niet duurzame soorten worden niet langer verkocht. Hoe zou de

Nadere informatie

provincie linnburg Statenvoorstel - 1 minuut versie No: G- Provincie Liniburg DOCnr. Incek. 2 3MAARI 2012 2012/14154 GRIF CASnr. ID.

provincie linnburg Statenvoorstel - 1 minuut versie No: G- Provincie Liniburg DOCnr. Incek. 2 3MAARI 2012 2012/14154 GRIF CASnr. ID. 2012/14154 GRIF 26-3-2012 provincie linnburg 18-5-2012 Statenvoorstel - 1 minuut versie No: G- Onderwerp Initiatiefvoorstel maximale stalgrootte en fonds bcerenlandbouw.. Aanleiding (aankruisen) O Uitvoering

Nadere informatie

Pijnbestrijding bij landbouwhuisdieren. Valérie Dekens, TSM PA Merial

Pijnbestrijding bij landbouwhuisdieren. Valérie Dekens, TSM PA Merial Pijnbestrijding bij landbouwhuisdieren Valérie Dekens, TSM PA Merial Het zenuwstelsel van landbouwhuisdieren is op dezelfde manier ontwikkeld als bij mensen. Op basis hiervan kunnen we stellen dat een

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoorde Veehouderij (MVV)

Maatschappelijk Verantwoorde Veehouderij (MVV) Feed4Foodure Maatschappelijk Verantwoorde Veehouderij (MVV) 2 juli, 2013 Gert van Duinkerken Consortium Naam Plaats Contactpersoon Agrifirm Group Apeldoorn Ruud Tijssens Productschap Diervoeder Den Haag

Nadere informatie

Bezettingsdichtheid en productieresultaten

Bezettingsdichtheid en productieresultaten Intro Bezettingsdichtheid en productieresultaten Focussen op de resultaten innen het IWT project Proeven zijn, zeker ij vleeskippen, niet specifiek opgezet om de productieparameters te epalen Indien mogelijk

Nadere informatie

20-4-2012. Afwegingskader Opstallen - Weiden. Stichting Weidegang (missie) Programma

20-4-2012. Afwegingskader Opstallen - Weiden. Stichting Weidegang (missie) Programma Afwegingskader Opstallen - Weiden Symposium Lekker Buiten: Outdoor Animal Husbandry De kracht en uitdagingen van het buiten houden van vee 19 april Wageningen Ir. Q.G.W. (René) van den Oord sr. adviseur

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland. Studiedag NVTL. Frits van der Schans. 11 maart 2014

Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland. Studiedag NVTL. Frits van der Schans. 11 maart 2014 Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland Studiedag NVTL Weidegang Frits van der Schans 11 maart 2014 Uitnodiging - Wat is weidegang precies? - Hoe belangrijk is het en hoe belangrijk vinden

Nadere informatie

Samen Ondernemen met de Natuur

Samen Ondernemen met de Natuur Samen Ondernemen met de Natuur Henk Gerbers Kleinschalig maakt gelukzalig, of is bulk beter? Naar een Voedselbeleid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) Verhaal over Ondernemen

Nadere informatie

Duurzame landbouw en leefbaar platteland Uitdagingen en visie in Oost-Vlaanderen

Duurzame landbouw en leefbaar platteland Uitdagingen en visie in Oost-Vlaanderen Duurzame landbouw en leefbaar platteland Uitdagingen en visie in Oost-Vlaanderen themadag Van stal tot akker : de link tussen intensieve veehouderij en akkerbouw, 29 november 2013 Inhoud Provinciale Werking

Nadere informatie

Co-existentie in de aardappelteelt Een evaluatie van de specifieke teeltvoorwaarden

Co-existentie in de aardappelteelt Een evaluatie van de specifieke teeltvoorwaarden Co-existentie in de aardappelteelt Een evaluatie van de specifieke teeltvoorwaarden Bart Van Droogenbroeck, Alex De Vliegher, Marc De Loose Persconferentie 25 april 2013 Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek

Nadere informatie

Natuurinclusieve landbouw

Natuurinclusieve landbouw Natuurinclusieve landbouw bezien vanuit de Rijksoverheid Bas Volkers (Ministerie van EZ) 19 januari 2017 Inhoud presentatie Waar komt het vandaan? Waarom natuurinclusieve landbouw? Wat is het? Wat doet

Nadere informatie

Nedap Varkens Prestatie Test

Nedap Varkens Prestatie Test Complete oplossingen voor varkenshouderij Nedap biedt middels elektronische individuele dieridentificatie efficiënte en slimme oplossingen voor dierverzorging in de gehele varkenshouderij. Nedap Varkens

Nadere informatie

Vragenlijst Landbouw effect rapportage Buizenzone Eemsdelta

Vragenlijst Landbouw effect rapportage Buizenzone Eemsdelta Vragenlijst Landbouw effect rapportage Buizenzone Eemsdelta Het doel van de Landbouw effect rapportage (LER) is de belangen van de agrarische sector binnen het besluitvormingsproces van de tracékeuze op

Nadere informatie

Op weg naar een kringloopcertificaat

Op weg naar een kringloopcertificaat Op weg naar een kringloopcertificaat Extra impuls voor duurzame melkveehouderij in Midden-Delfland Er is een kringloopcertificaat in de maak voor duurzame melkveehouderij. Deze proeve van duurzaamheid

Nadere informatie

Workshop 2 Duurzame landbouw en infrastructuur 5 juni 2015

Workshop 2 Duurzame landbouw en infrastructuur 5 juni 2015 Workshop 2 Duurzame landbouw en infrastructuur 5 juni 2015 Organisatie : Stichting Duurzame Ontwikkeling Nederland Suriname Inleider : Trusty Green, Loes Trustfull, directeur Trusty Green Begeleider :

Nadere informatie

TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW, ZEEVISSERIJ EN PLATTELANDSBELEID

TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW, ZEEVISSERIJ EN PLATTELANDSBELEID TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW, ZEEVISSERIJ EN PLATTELANDSBELEID Voorstelling Landbouwrapport 2010 Het Vlaamse landbouwbeleid

Nadere informatie

Voedselveiligheid binnen een duurzame voedselketen. feedback workshops. Doelstelling symposium

Voedselveiligheid binnen een duurzame voedselketen. feedback workshops. Doelstelling symposium 12 e symposium Voedselveiligheid binnen een duurzame voedselketen feedback workshops A. Clinquart & W. Claeys RaCom-SciCom gemeenschappelijke zitting, 27-01-2017 Doelstelling symposium dialoog tussen de

Nadere informatie

DE VLAAMSE LANDBOUWCONJUNCTUURINDEX

DE VLAAMSE LANDBOUWCONJUNCTUURINDEX FOCUS 2015 DE VLAAMSE LANDBOUWCONJUNCTUURINDEX RESULTATEN ENQUÊTE NAJAAR 2015 INHOUD 1. Vlaamse conjunctuurindex 2. Landbouw 3. Tuinbouw 4. Belemmeringen 5. Administratieve taken 6. Meer informatie 1.

Nadere informatie

Supermarkten, alleen geliefd bij de consument?

Supermarkten, alleen geliefd bij de consument? Supermarkten, alleen geliefd bij de consument? Agrivaknet Stuurgroep Varkens Marc Jansen Centraal Bureau Levensmiddelenhandel CBL en de branche De Consument Karakteristieken retail Financiele cijfers keten

Nadere informatie

Workshop Kwaliteitszorg Basistraject Kwalificatie Onderwijs 22 mei 2013. Leo Wagemans

Workshop Kwaliteitszorg Basistraject Kwalificatie Onderwijs 22 mei 2013. Leo Wagemans Workshop Kwaliteitszorg Basistraject Kwalificatie Onderwijs 22 mei 2013 Leo Wagemans Programma Opening en kennismaking Terugblik op zelfstudieopdrachten Het interne kwaliteitszorgsysteem van mijn faculteit

Nadere informatie