De kwaliteitsmanager is dood, leve de kwaliteits manager!

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De kwaliteitsmanager is dood, leve de kwaliteits manager!"

Transcriptie

1 Trefwoorden ISO 9001:2015 Kwaliteitsmanagementsysteem Competenties kwaliteits manager High Level Structure (HLS) Auteurs René Gouwens Dick Hortensius Annemarie de Jong De kwaliteitsmanager is dood, leve de kwaliteits manager! Dit jaar is een mijlpaal in de geschiedenis van formele kwaliteitsmanagementsystemen. Bijna 30 jaar na publicatie van de eerste editie van ISO 9001 wordt kwaliteitsmanagement volledig onderdeel van hét managementsysteem van een organisatie. Betekent dit het einde van kwaliteitsmanagement of is het een nieuw begin? 24

2 De eerste managementsysteemnorm van ISO was die voor kwaliteitsmanagement: ISO 9001 uit Het was eigenlijk een checklist om de kwaliteitsborging bij leveranciers te kunnen beoordelen. Onafhankelijke derde-partijcertificatie tegen de eisen van ISO 9001 kwam in de jaren tachtig op om werk uit handen te nemen van de afnemers bij de beoordeling van hun leveranciers. In de jaren erna werd de focus verlegd van kwaliteitscontrole naar kwaliteitsborging en daarmee van techniek naar bedrijfsvoering. Zo vond ook een eerste verschuiving plaats in het denken over competenties van de verantwoordelijken voor kwaliteit. Kwaliteitscontrole was gericht op testen, meten en rapporteren van productkwaliteit en nu richtte de kwaliteitsafdeling zich meer en meer op het beheersen van het productieproces. De eerste ISO 9001 was gericht op de verschillende functies in een bedrijf en kwaliteitsborging in die functies. In 2000 had ISO 9001 zich doorontwikkeld tot een norm voor een kwaliteitsmanagementsysteem, gebaseerd op het goed inrichten en beheersen van processen door de gehele organisatie en op de vertaling van kwaliteitsbeleid en continue verbetering naar de gehele organisatie. In deze fase van ISO 9001 staat één stakeholder centraal, namelijk de klant en het gaat nog steeds om één aspect van de bedrijfsvoering, namelijk het managen van de kwaliteit van de aan de klant geleverde producten en diensten. Voor de kwaliteitsmanager betekende deze ontwikkeling wel een grote omslag. Kwaliteit werd niet meer gedefinieerd vanuit het product alleen. Het beantwoorden van kwaliteitsvraagstukken vereiste kennis en kunde over: - de samenhang tussen management, uitvoerende processen en ondersteunende processen; - het verbetermechanisme als managementinstrument; - de klant als uitgangspunt van handelen en inrichting van het managementsysteem. De verantwoordelijke voor kwaliteit kwam daarmee aan tafel van de directie. Een belangrijk ander aspect dat het kwaliteitsdenken en het functioneren van de kwaliteitsmanager beïnvloedde, betrof de sterk verminderde nadruk op procedures en werkinstructies in ISO 9001:2000. Kwaliteit werd mensenwerk en daarmee kwam een grotere nadruk te liggen op aspecten als communiceren, draagvlak creëren, en cultuur. In de functiebeschrijving voor een kwaliteitsmanager ontstond de zoektocht naar de duizendpoot of het schaap met vijf poten. Zowel sterk analytisch onderlegd als sociaal vaardig en met gevoel voor hoe organisaties gerund worden. Ondertussen bleek de kwaliteitsmanager niet meer alleen te staan in een organisatie, ook andere managementsystemen deden hun intrede. Het concept van ISO 9001 werd binnen en buiten ISO vertaald naar andere onderwerpen zoals milieu management, arbomanagement, informatiebeveiliging en voedselveiligheid. Daarmee konden organisaties geleidelijk steeds meer verschillende stakeholders bedienen en aan een groeiend aantal kritische aspecten (risico s) van hun bedrijfsvoering en van hun producten en diensten aandacht besteden. De vertrouwde Demingcirkel (PDCA) wordt zodoende toegepast voor het borgen van allerlei aspecten van de bedrijfsvoering. Soms heeft dit het effect dat aan de kwaliteits manager gevraagd wordt al die andere management systemen er ook maar bij te doen, want het is toch één pot nat. Vaker wordt de aandacht voor de specifieke aspecten die elk van de managementsystemen met zich meebrengt bij een aparte functionaris neergelegd en zo ontstaan KAMafdelingen en KAM-teams. De kwaliteitsmanager krijgt op deze manier te maken met inhoudelijke verbreding naar andere bedrijfsdisciplines. Van hem worden meer competenties verwacht ten aanzien van het onderkennen van de eigenheden van deze andere disciplines. Verdere verbreding vindt plaats door introductie van integraal risicomanagement en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Ook deze onderwerpen zijn aan te sturen vanuit het bestaande managementsysteemdenken. De nieuwe generatie managementsysteemnormen van ISO De uitdagingen voor ondernemers en organisaties in de 21 e eeuw liegen er niet om: toenemende concurrentie in een mondiaal perspectief, complexe productieketens met groeiende onder linge afhankelijkheid, schaarse grondstoffen, een krimpende arbeidsmarkt en de klimaatproblematiek, om er maar enkele te noemen. Organisaties moeten aantonen dat zij hun zaken op orde hebben en in staat zijn om voortdurend betere prestaties te leveren. Ook moeten zij rekening houden met de wensen en verwachtingen van een steeds breder palet aan stakeholders. Deze signalen uit de markt zijn door ISO opgepakt met de ontwikkeling van een gemeenschappelijke structuur en gemeenschappelijke kerneisen voor managementsysteemnormen: de zogenoemde High Level Structure, ofwel de HLS. Dit integratieconcept is gebaseerd op het zogenoemde Plug-in model dat voor een belangrijk deel vanuit Nederland is ontwikkeld. De gedachte achter het plug-in model is dat het managementsysteem van een organisatie werkt als het operating system van een computer, In minder dan 50 woorden In dit artikel schetst NEN de ontwikkelingen van (kwaliteits) managementsystemen. ISO 9001:2015 biedt goede aanknopingspunten om kwaliteitsmanagement onderdeel te maken van het integrale besturingssysteem van organisaties. Dit stelt nieuwe eisen aan de competenties van de kwaliteitsmanager. 25

3 Figuur 1. Van strategische visie naar werk in uitvoering (nummers verwijzen naar paragrafen in de HLS) Strategisch niveau Strategische analyse 9.3 management review 4.1/4.2 context analyse PDCA 4.3/4.4 systeem Externe/interne issues en ontwikkelingen Stakeholders, eisen en verwachtingen 5.3 structuur 5.2 beleid 5.1 leider schap Ondersteunende elementen 7 onder steuning 10 Corrigerende acties en verbetering 6.1 aanpakken van risico's en kansen PDCA 6.2 doelstelingen en planning Operationele risicobeoordeling Operationeel niveau 9 Evaluatie van prestaties/ interme audit 8 Uitvoering Operationele beheersmaatregelen waarin specifieke programma s en apparaten kunnen worden ingeplugd. Op basis van dit model zijn de kern elementen die voor alle managementsysteemnormen identiek zijn, in een apart document vastgelegd. Onder werp- en sectorspecifieke normen kunnen dan als modules worden ontwikkeld en in de kern worden ingeplugd. De HLS bestaat uit 7 hoofdcomponenten van een managementsysteem, die gecombineerd invulling geven aan 7 belangrijke managementthema s en zorgen voor een goede koppeling tussen het strategische en operationele niveau: context van de organisatie leiderschap planning ondersteuning uitvoering evaluatie van de prestaties verbetering leiderschap risicomanagement stakeholdermanagement compliance management procesmanagement verbetermanagement mensen en middelen Met de HLS is door ISO de basisnorm voor managementsystemen ontwikkeld. Hij wordt alleen niet als een aparte norm gepubliceerd, maar maakt onderdeel uit van alle nieuwe en herziene normen voor managementsystemen. Maar niets staat een bedrijf in de weg om de HLS als norm voor zijn eigen managementsysteem te gebruiken. Daarmee heeft het een prima basis om alle andere eisen in te pluggen. Tegelijkertijd worden met de HLS eigenlijk alle facetten van het goed besturen ( managen ) van een organisatie geïmplementeerd. Antwoord op essentiële managementvragen De directie van een organisatie is voortdurend bezig met vragen als: hoe gaan we om met alle ontwikkelingen in onze omgeving die het succes van onze organisatie kunnen beïnvloeden? Hoe vertalen we onze strategie naar de juiste acties? Wat is de basis voor onze maatschappelijke license to operate en hoe werken manage ment en werkvloer eendrachtig samen om die te behouden en te verbreden? In paragraaf 4 van de HLS wordt hierbij aangesloten via de contextanalyse. Bij deze contextanalyse moet worden gedacht aan ontwikkelingen op maatschappelijk, economisch, politiek, juridisch en technologisch gebied die belangrijk zijn voor wat de organisatie doet en wat zij daarin wil bereiken. Onlosmakelijk onderdeel van die context zijn de stakeholders, die mede betekenis geven aan de ontwikkelingen via de eisen die zij stellen, de wensen en verwachtingen die zij hebben van de prestaties van een organisatie en van de geleverde producten en diensten. De HLS helpt om deze vragen als onderdeel van het (kwaliteits)managementsysteem aan te pakken en te vertalen naar kritische factoren in de bedrijfsprocessen die moeten worden beheerst. Op strategisch niveau moet een organisatie keuzes maken en prioriteiten stellen als kader voor het handelen op operationeel niveau. De koppeling tussen strategie en operatie (de kern van goed bestuur) is voor veel organisatie een lastig punt. Ook hier bieden de nieuwe ISO-normen de nodige handvatten. In figuur 1 is weergegeven dat er op strategisch en operationeel niveau sprake is van een plan-do-check-act cyclus en hoe die met elkaar verbonden moeten zijn. Op strategisch niveau wordt de omgevingsanalyse vertaald 26

4 naar strategie en beleid en daarmee naar het kader voor operationeel handelen. Bij de directiebeoordeling wordt beoordeeld of de in gang gezette cyclus op operationeel niveau effectief is en bijdraagt aan het succes van de organisatie op allerlei dimensies. Die cyclus op operationeel niveau wordt aan gestuurd via het vertalen van beleid naar operationele doelstellingen en van de contextanalyse naar een operationele risicobeoordeling: van de juiste dingen doen naar de dingen juist doen. De menselijk factoren krijgen speciale aandacht door de eisen aan de directie (leiderschap), duidelijke toe deling van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden (structuur) en borging van bewustzijn, competenties en communicatiekanalen (ondersteuning). Consequenties De nieuwe versie van ISO 9001 die in het najaar van 2015 verschijnt, sluit volledig aan op de bovengenoemde ontwikkelingen. De belangrijkste veranderingen ten opzichte van de editie uit 2008 zijn: - een geheel nieuwe structuur op basis van de HLS; - contextanalyse om ervoor te zorgen dat kwaliteitsmanagement en kwaliteitsbeleid goed aansluiten op ontwikkelingen in de omgeving van de organisatie; - meer verantwoordelijkheden voor de directie als het gaat om integratie van kwaliteitsmanagement in de strategie en de operatie van de organisatie; - introductie van een risk-based benadering van kwaliteitsmanagement: op basis van risico-analyse moet een organisatie de kritische factoren in de bedrijfsprocessen bepalen en benodigde beheersmaatregelen vaststellen en procesmanagement door de gehele organisatie inrichten; - meer aandacht voor kwaliteitsbewustzijn en communicatie en minder aandacht voor documentatie. Kortom, kwaliteitsmanagement wordt hiermee nog beter ingebed in de organisatie en in de mindset van de medewerkers. Op deze manier kan het een facet worden van het integrale managementsysteem van elke organisatie. De veranderingen ten opzichte van ISO 9001:2008 hebben ook consequenties voor het benodigde competentieprofiel van de kwaliteitsmanager anno Procesdenken ISO 9001:2015 kent een aanscherping van de procesbenadering. Niet alleen worden er eisen gesteld aan de volgorde van de processen, maar ook aan de specifieke input en output van de processen. Bij meten en monitoren wordt expliciet vereist dat procesindicatoren worden vastgesteld en de onderlinge relatie tussen de processen wordt bekeken om mogelijke verbeteringen van de processen te identificeren. Procesdenken is daarmee explicieter gericht op inzicht in (en verbeteren van) het integrale proces. Methoden als Lean en Six Sigma kunnen daarbij waardevolle handvatten zijn. Dat vereist de vaardigheid van de kwaliteitsmanager om mensen te stimuleren over de grenzen van hun eigen proces heen te kijken. Inzicht in de relaties tussen proceseigenaren, mogelijke gevoeligheden en vaardigheden als overtuigen en/of conflicthantering behoren dan tot de standaarduitrusting. Daarnaast is kennis en kunde vereist om kwantitatief en/of kwalitatief inzicht te geven in de toegevoegde waarde van integraal procesdenken. Communicatie In ISO 9001:2015 krijgt bewustzijn een aparte paragraaf (7.3). In deze paragraaf staat ook dat medewerkers zich bewust moeten zijn van de gevolgen als zij afwijken van de vereiste kwaliteit. Deze eis over bewustzijn vereist vooral goed communiceren met mensen over het belang van goede kwaliteit. Communicatie is een essentieel onderdeel op alle niveaus van de organisatie. Er is dan ook een aparte paragraaf over communicatie (7.4) opgenomen, waarin zowel interne als externe communicatie wordt uitgewerkt in relatie tot het kwaliteitsmanagementsysteem. Als de kwaliteitsmanager hierin een rol speelt, stelt dat hogere eisen aan zijn communicatieve vaardigheden. In hoeverre kan hij zowel intern als extern zijn boodschap goed overbrengen? Is hij in staat goed te reageren op signalen en vragen van anderen? Risicodenken In paragraaf 6.1 vereist de nieuwe ISO 9001 een expliciete risicoanalyse. Veel organisaties hanteren al een kwaliteitsmanagementsysteem dat gebaseerd is op risicodenken. Maar voor veel kwaliteitsmanagers zal dit toch een nieuwe insteek zijn, die ook nieuwe specifieke kennis en kunde v ereist. Onder meer van methoden en technieken voor risicoanalyses. Daarbij gaat het om risico s die invloed hebben op het vermogen van de organisatie om goede producten te leveren en klanttevredenheid te realiseren. In veel organisaties zijn er vanuit verschillende disciplines al specialisten op het gebied van risicomanagement, veelal opererend op strategisch niveau. De uitdaging voor de kwaliteitsmanager wordt een goede link met deze andere disciplines te maken door het voortaan over kwaliteitsrisico s te hebben, deze in te bedden in het risicoprofiel van de organisatie en daarmee onderdeel te laten worden van het integrale managementsysteem. Overzicht/helicopterview Van een kwaliteitsmanager wordt integraal denken verwacht, zowel in relatie tot de brede belevingswereld van een directie als in de overgang van klant- naar stakeholderdenken. De kwaliteitsmanager kan een cruciale rol spelen in de horizontale en verticale integratie van kwaliteitsmanagement in de bedrijfsvoering. Horizontaal gaat het om de verbinding van kwaliteit met andere kritische aspecten voor een suc ces volle bedrijfsvoering, zoals wat er zich afspeelt in de omgeving van de organisatie en de eisen, wensen en verwachtingen van de stakeholders. Dit vereist breed inzicht in kansen en bedreigingen, stakeholders en de 27

5 Figuur 2. Ontwikkeling van ISO 9001 sinds 1986 Focus van ISO 9001 Kenmerken van het kwaliteitsmanagementsysteem Bedrijfsvoering, context 2015 High Level Structure, contextanalyse, verbreden klantbegrip, stakeholders, risico-, stakeholderen procesmanagement. leiderschap Managementsysteem Klant, Deming, systeemdenken, management-, uitvoerende en ondersteunde processen, betrokkenheid directie proces 1994 Randvoorwaarden proces, meten en monitoren product en proceskwaliteit, documentatie Product / dienst 1986 Eindcontrole, ingangscontrole, leverancierscontroles, checklist technieken van risico- en compliancemanagement. Verticaal gaat het om de verbinding tussen strategie en operatie. De kwaliteits manager moet opereren op het raakpunt van de twee PDCA-cirkels (fig. 1). Dit vereist het vermogen om zowel de taal van de directie (Euro s en strategie) als de taal van de werkvloer (bouten en moeren, diensten en operationele activiteiten) te spreken en om de vertaalslag van het ene niveau naar het andere te maken. De kwaliteitsmanager anno 2015 moet dus niet alleen be schikken over klantfocus maar ook over de brede blik naar buiten. Methoden en technieken zoals scenariodenken en het uitvoeren van een strategische analyse of stakeholderanalyse mogen daarbij niet ontbreken. Deze competenties ondersteunen hem in het optreden als partner van de directie. Ook zal hij zijn kennis moeten verbreden naar andere vakgebieden, zoals financiën, IT en logistiek, en contact moeten leggen met de MVO-manager of Chief Risk Officer. Hij zal ten minste hun taal moeten leren spreken. De toegevoegde waarde van de kwaliteitsmanager zou juist kunnen liggen in het verbinden van de verschillende disciplines. Zijn uitgangspositie is in principe gunstig: kwaliteit gaat over de kern van elke organisatie, namelijk het goed bedienen van de klanten. Tot slot ISO 9001 heeft sinds 1986 een hele ontwikkeling doorgemaakt. Dit is nog eens samengevat in figuur 2. ISO 9001:2015 biedt goede aanknopingspunten om kwaliteitsmanagement echt onderdeel te maken van het integrale besturingssysteem van organisaties. De directie is verantwoordelijk voor de horizontale en verticale integratie van kwaliteitsmanagement in de organisatie en de kwaliteitsmanager kan daarbij cruciale ondersteuning bieden. Kwaliteitsmanagers moeten zich bewust zijn van het feit dat het vak van kwaliteitsmanagement is geëvolueerd van operationeel technisch naar strategische bedrijfsvoering. De kwaliteitsmanager moet daarom wel aan de bak: - de in de HLS en ISO 9001 verankerde elementen van integraal management kennen en herkennen en de betekenis daarvan voor de organisatie goed belichten; - positie kiezen en contacten versterken met andere sleutel functionarissen in het management van de organisatie; - de benodigde competenties verwerven om zijn nieuwe rol in het integrale besturingssysteem te kunnen spelen. De kwaliteitsmanager is dood; leve de kwaliteitsmanager! Zo n kans krijg je maar eens in je leven! Literatuur De nieuwe ISO-normen Duurzame verandering in managementsystemen, NEN, Delft (2014) Alisic Bob en Hortensius Dick (2013), Op weg naar de derde generatie van kwaliteitsmanagement ISO-normen als handvatten voor de transformatie, in: Derde generatie kwaliteitsmanagement, Kluwer, Deventer. Auteurs Dick Hortensius is een internationale autoriteit voor normalisatie op het gebied van managementsystemen. Hij is secretaris van de ISOcommissie voor Environmental Auditing. Hij heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het plug-in model voor de ISO-managementsysteemnormen. René Gouwens is programmamanager en docent bij NEN Training & Advies. Hij is betrokken geweest bij diverse implementatieprojecten bij een keur aan organisaties. Hij is lid van NEN Normcommissie Kwaliteitsmanagement. Annemarie de Jong is is standardization consultant voor kwaliteitsmanagement en conformity assessment. Zij is secretaris van de ISO-Commissie voor Supporting technologies voor kwaliteitsmanagement, waaronder auditing. Als NEN-secretaris van de normcommissie kwaliteitsmanagement coördineert zij de ontwikkelingen van ISO 9001 vanuit Nederland. 28

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen!

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen! De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM- alleen! Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Wat kunt u verwachten? Ontwikkelingen systeemnormen Plug-in

Nadere informatie

ISO 9001 en de veranderende rol van de kwaliteitsmanager

ISO 9001 en de veranderende rol van de kwaliteitsmanager ISO 9001 en de veranderende rol van de kwaliteitsmanager De contouren van de nieuwe norm voor kwaliteitsmanagement ISO 9001:2015 worden steeds duidelijker. Niet alleen zijn de structuurwijzigingen zichtbaar

Nadere informatie

Hoezo dé nieuwe ISO-normen?

Hoezo dé nieuwe ISO-normen? De nieuwe ISO-normen Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Hoezo dé nieuwe ISO-normen? 2 1 De cijfers voor Nederland (eind 2013) Norm Aantal

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt ISO9001:2015, in vogelvlucht Door Tjarko Vrugt 18-11-2015 - Qemc - Tjarko Vrugt Bron: NEN - Delft 2 DE NIEUWE NEN EN ISO 9001 : 2015 Deze presentatie beperkt zich tot de essentie Sktb besteed in 2016

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen: evolutie of revolutie?

De nieuwe ISO-normen: evolutie of revolutie? De nieuwe ISO-normen: evolutie of revolutie? Een goede voorbereiding is het halve werk Wordt de overgang van ISO 9001:2008 naar ISO 9001:2015 voor u een evolutie of een revolutie? In 2000 hadden de wijzigingen

Nadere informatie

Terug naar de bedoeling met ISO 9001:2015

Terug naar de bedoeling met ISO 9001:2015 Walvis ConsultingGroep Brengt kwaliteit tot leven Voor kwaliteit van mens en organisatie Terug naar de bedoeling met ISO 9001:2015 Ronald Zwart Vennoot, senior consultant en auditor ronald.zwart@walviscg.nl

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen

De nieuwe ISO-normen Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen

NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen Dick Hortensius NEN Milieu&maatschappij Herziening NTA 8620 1 Inhoud Aanleiding en aanpak herziening NTA Belangrijkste aandachtspunten Afstemming

Nadere informatie

NTA 8620 versus ISO-systemen. Mareille Konijn 20 april 2015

NTA 8620 versus ISO-systemen. Mareille Konijn 20 april 2015 NTA 8620 versus ISO-systemen Mareille Konijn Voorstellen Mareille Konijn Lid van de NEN-werkgroep Senior HSE consultant Industry, Energy & Mining T: 088 348 21 95 M: 06 50 21 34 27 mareille.konijn@rhdhv.com

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

Hoe helpt ISO 19600 uw compliancy te borgen en te verbeteren? Dick Hortensius, NEN Milieu&Maatschappij 31 mei 2016

Hoe helpt ISO 19600 uw compliancy te borgen en te verbeteren? Dick Hortensius, NEN Milieu&Maatschappij 31 mei 2016 Hoe helpt ISO 19600 uw compliancy te borgen en te verbeteren? Dick Hortensius, NEN Milieu&Maatschappij 31 mei 2016 overheid industrie vakbonden consumenten NGO s Missie: Wij zij hèt kennisnetwerk op gebied

Nadere informatie

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015 De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620 Mareille Konijn Voorstellen Mareille Konijn Lid van de NEN-werkgroep NTA8620 Senior HSE consultant Industry, Energy & Mining T: 088 348 21 95 M:

Nadere informatie

Managementsysteemnormen klaar voor uitdagingen in de 21 ste eeuw Nieuwe structuur en inhoud voor ISO-managementsysteemnormen

Managementsysteemnormen klaar voor uitdagingen in de 21 ste eeuw Nieuwe structuur en inhoud voor ISO-managementsysteemnormen Managementsysteemnormen klaar voor uitdagingen in de 21 ste eeuw Nieuwe structuur en inhoud voor ISO-managementsysteemnormen Wijzigingen in de belangrijkste ISO-normen voor managementsystemen, ISO 9001

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

EFFECT NIEUWE ISO-NORMEN MANAGEMENTSYSTEEM OP ISO 19011

EFFECT NIEUWE ISO-NORMEN MANAGEMENTSYSTEEM OP ISO 19011 EFFECT NIEUWE ISO-NORMEN MANAGEMENTSYSTEEM OP ISO 19011 Wat brengt het ons om de ISO 19011 aan te sluiten op de HLS? Koninklijke NEN - Delft 7 juli 2016 - ing. Edwin Martherus MSc UW INLEIDER 20 jaar gewacht

Nadere informatie

Introductie OHSAS 18001

Introductie OHSAS 18001 Introductie OHSAS 18001 OHSAS 18001 -in het kort OHSAS 18001 is een norm voor een managementsysteem die de veiligheid en gezondheid in en rondom de organisatie waarborgt. OHSAS staat voor Occupational

Nadere informatie

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 ISO Revisions Nieuw en herzien Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 Inleiding Dit document maakt een vergelijking tussen ISO 9001:2008 en de Final Draft International

Nadere informatie

Risicogebaseerd denken De PDCA-cyclus De procesbenadering... 50

Risicogebaseerd denken De PDCA-cyclus De procesbenadering... 50 INHOUD VOORWOORD... 13 HOOFDSTUK 1. INLEIDING... 15 1.1. Introductie... 15 1.1.1. Naar een visie op kwaliteitsmanagement... 15 1.1.1.1. Het uitgangspunt van beheersing... 16 1.1.1.2. Het uitgangspunt van

Nadere informatie

Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie

Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie 1 Wat kunt u verwachten? De nieuwe aanpak van ISO normen voor managementsystemen Eerste ervaringen bij herziening ISO 14001 en ISO 9001 Betekenis

Nadere informatie

Workshop Lean en de nieuwe ISO normen

Workshop Lean en de nieuwe ISO normen Workshop Lean en de nieuwe ISO normen Ingrid Ort Inhoud Nieuwe normen; HLS Structuur; Stakeholder analyse; Zelf aan de gang. Normontwikkelingstraject Duurzaam vertrouwd 2011 2012 2013 2014 2015 ISO 9001

Nadere informatie

Beschrijving van de generieke norm: ISO 27001:2013. Grafimedia en Creatieve Industrie. Versie: augustus 2016

Beschrijving van de generieke norm: ISO 27001:2013. Grafimedia en Creatieve Industrie. Versie: augustus 2016 Beschrijving van de generieke norm: ISO 27001:2013 Grafimedia en Creatieve Industrie Versie: augustus 2016 Uitgave van de branche (SCGM) INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 1 INLEIDING... 4 1. ONDERWERP EN

Nadere informatie

Generieke systeemeisen

Generieke systeemeisen Bijlage Generieke Systeem in kader van LAT-RB, versie 27 maart 2012 Generieke systeem NTA 8620 BRZO (VBS elementen) Arbowet Bevb / NTA 8000 OHSAS 18001 ISO 14001 Compliance competence checklist 1. Algemene

Nadere informatie

Start ingrijpende. Sectornormen. Generike normen. Ondersteunende normen. Bijvoorbeeld: Automobielsector Medische hulpmiddelen Olie- en gasindustrie

Start ingrijpende. Sectornormen. Generike normen. Ondersteunende normen. Bijvoorbeeld: Automobielsector Medische hulpmiddelen Olie- en gasindustrie iso 9001 Trefwoorden ISO-normen Herziening ISO 9001 Normcommissie Kwaliteitsmanagementsysteem Auteurs Dick Hortensius Annemarie de Jong Sectornormen Bijvoorbeeld: Automobielsector Medische hulpmiddelen

Nadere informatie

ISO 9001: Niets aan de hand! Enkele cosmetische wijzigingen... of toch niet?

ISO 9001: Niets aan de hand! Enkele cosmetische wijzigingen... of toch niet? ISO 9001:2015... Niets aan de hand! Enkele cosmetische wijzigingen... of toch niet? NNK bijeenkomst, 09 september 2014 Bob Alisic / ActinQ V2.1 Waarom een nieuwe versie van ISO 9001? De norm in lijn te

Nadere informatie

Beschrijving van de generieke norm: ISO 9001:2015. Grafimedia en Creatieve Industrie. Versie: augustus 2016

Beschrijving van de generieke norm: ISO 9001:2015. Grafimedia en Creatieve Industrie. Versie: augustus 2016 Beschrijving van de generieke norm: ISO 9001:2015 Grafimedia en Creatieve Industrie Versie: augustus 2016 Uitgave van de branche (SCGM) Dit is een uitgave van de SCGM. 2017, Branche, Boeingavenue 2017,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6 Inleiding De afgelopen vijftien jaar hebben we veel ervaring opgedaan met het doorvoeren van operationele efficiencyverbeteringen in combinatie met ITtrajecten. Vaak waren organisaties hiertoe gedwongen

Nadere informatie

4.2 Inzichten in de behoeften en verwachtingen van de belanghebbenden. 4.3 Het toepassingsgebied van het milieumanagementsystee m vaststellen

4.2 Inzichten in de behoeften en verwachtingen van de belanghebbenden. 4.3 Het toepassingsgebied van het milieumanagementsystee m vaststellen 4 Context van de organisatie 4 Milieumanagementsysteemeisen 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context 4.2 Inzichten in de behoeften en verwachtingen van de belanghebbenden 4.3 Het toepassingsgebied

Nadere informatie

Advies inzake Risicobenadering

Advies inzake Risicobenadering dvies inzake Risicobenadering Het afstemmen van modellen op uitdagingen PRIMO heeft binnen haar organisatie een divisie opgericht die zich geheel richt op het effectief gebruik van risicomanagementmodellen.

Nadere informatie

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan.

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan. ISO 9001:2015 ISO 9001:2008 Toelichting van de verschillen. 1 Scope 1 Scope 1.1 Algemeen 4 Context van de organisatie 4 Kwaliteitsmanagementsysteem 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context. 4 Kwaliteitsmanagementsysteem

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1. INLEIDING Introductie Naar een visie op kwaliteits-, veiligheids- en milieumanagement...

HOOFDSTUK 1. INLEIDING Introductie Naar een visie op kwaliteits-, veiligheids- en milieumanagement... Inhoud INHOUD VOORWOORD... 13 HOOFDSTUK 1. INLEIDING... 15 1.1. Introductie... 15 1.1.1. Naar een visie op kwaliteits-, veiligheids- en milieumanagement... 15 1.1.1.1. Het uitgangspunt van beheersing...

Nadere informatie

ISO 9001:2015 ISO 14001:2015

ISO 9001:2015 ISO 14001:2015 ISO 9001:2015 ISO 14001:2015 The world has changed, a revision was needed Alumni-event, Milieu- en preventiemanagement Joerdi Roels, 20-10-2016 Hoeveel officiële ISO certificaten zijn er wereldwijd uitgereikt

Nadere informatie

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V.

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V. Ze hebben weer wat nieuws bedacht! 16-04-2003 Quality B.V. 1 Reden van verandering Oude norm was onvoldoende KLANT- & PRESTATIEGERICHT! 16-04-2003 Quality B.V. 2 1 Reden van verandering a. ISO normen iedere

Nadere informatie

Wel of niet certificatie? K. de Jongh

Wel of niet certificatie? K. de Jongh K. de Jongh Tijdsduur: 30 minuten Certificatie; ondermeer status 2015 versies De nieuwe norm; HLS en 2015 versies Voorbeelden uit de praktijk HLS en 2015 versies in de praktijk Conclusies? 9-3-2015 2 Certificatie:

Nadere informatie

ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014

ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014 ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014 Robert van Grunsven, Adviseur CMS Asset Management Inhoud assetmanagement Assetmanagement ISO55000 assetmanagementsysteem

Nadere informatie

Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm. Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers

Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm. Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers Opdracht Inleiding Inleiding ISO als KMS 2 kanten HARDE KANT - Meten - Monitoring - Analyse - Evaluatie -. ZACHTE KANT

Nadere informatie

In 10 stappen naar een managementsysteem

In 10 stappen naar een managementsysteem In 10 stappen naar een managementsysteem Luc Bortels Publisher HSE 9/2/2017 Luc Bortels Publisher Health, Safety & Environment bij Wolters Kluwer meer dan 25 jaar ervaring in het opzetten van systemen

Nadere informatie

Onderwerpen. Perspectief van kwaliteit in de zorg. De keuze van het Kwaliteits-management-systeem. Certificering: ISO 9001 voor de Zorg.

Onderwerpen. Perspectief van kwaliteit in de zorg. De keuze van het Kwaliteits-management-systeem. Certificering: ISO 9001 voor de Zorg. ISO 9001 voor de zorg: een bewuste keuze ir.drs. A. van der Star MSHE Normcommissie ISO 9001 Zorg NEN 1 februari 2011 Bijdragen: H. Dekker: Certificatie in de Zorg Onderwerpen Perspectief van kwaliteit

Nadere informatie

Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2

Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2 Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2 Jacques Schouwenaars 13 oktober 2015 Onderwerpen Verschillen VCA en OHSAS 18001? ISO/CD 45001.2 Aandachtsgebieden tijdens certificatieaudits Voordelen

Nadere informatie

LEAN ISO 9001. Mede mogelijk gemaakt door ISO 9001:2015

LEAN ISO 9001. Mede mogelijk gemaakt door ISO 9001:2015 LEAN ISO 9001 Mede mogelijk gemaakt door ISO 9001:2015 Wie is er bekend met: ISO 9001 ISO 9001:2015 LEAN 2 LEAN ISO 9001 ISO 9001 Algemeen toepasbaar bedrijfskundig model om je organisatie adequaat in

Nadere informatie

Praktisch Kwaliteitsmanagement

Praktisch Kwaliteitsmanagement Praktisch Kwaliteitsmanagement Een praktijkgerichte opleiding op HBO-niveau voor (aankomend) kwaliteitsmanagers 1 Inhoud... 1 Inleiding... 3 Leerdoelen... 3 Doelgroep en toelatingseisen... 3 Niveau...

Nadere informatie

Kwaliteit en veiligheid binnen uw organisatie: NCK tekent er voor!

Kwaliteit en veiligheid binnen uw organisatie: NCK tekent er voor! Kwaliteit en veiligheid binnen uw organisatie: NCK tekent er voor! Het doel van NCK B.V. is om voor bedrijven hun werkbaar en beheersbaar systeem om te zetten in een systeem- en/of procescertificaat waarbij

Nadere informatie

Procesmodel in de High Level Structure

Procesmodel in de High Level Structure Procesmodel in de High Level Structure Geert-Jan Rens Principal Consultant Assurance Services dinsdag november 06 DNV GL 06 maandag 7 november 06 SAFER, SMARTER, GREENER High Level Structure een fundamentele

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR?

BENT U ER KLAAR VOOR? ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 HERZIENINGEN ZIJN IN AANTOCHT BENT U ER KLAAR VOOR? Move Forward with Confidence WAT IS NIEUW IN ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 MEER BUSINESS GEORIENTEERD KERNASPECTEN "LEIDERSCHAP

Nadere informatie

In control met Compliance Management

In control met Compliance Management In control met Compliance Management Botlek Studiegroep, 15 september 2016 www.compliancecare.nl Hay Eggen h.eggen@compliancecare.nl 06-27153555 Patrick de Klerk p.deklerk@compliancecare.nl 06-27153555

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Duurzaam (kosten)effectief uitbesteden

Duurzaam (kosten)effectief uitbesteden Duurzaam (kosten)effectief uitbesteden Agenda Kiezen voor uitbesteding Uitbestedingsfeiten Wenselijke situatie Eisen volgens ISO5500X Showstoppers Aandachtspunten Afsluiting Kiezen voor uitbesteding Ontbreken

Nadere informatie

Trainingen najaar 2016. De impact van de nieuwe ISO 45001. www.nen.nl/trainingarbo

Trainingen najaar 2016. De impact van de nieuwe ISO 45001. www.nen.nl/trainingarbo Trainingen najaar 2016 De impact van de nieuwe ISO 45001 www.nen.nl/trainingarbo Meer maatwerk met een bedrijfstraining Wist u dat we in 2015 ruim 2000 deelnemers met een bedrijfstraining hebben opgeleid?

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

Gebaseerd op ISO High Level Structure

Gebaseerd op ISO High Level Structure H E T MO L E N MO D E L Gebaseerd op ISO High Level Structure WHITEPAPER I NL E I DI NG De High Level Structure, die door de International Standards Organization (ISO) geïntroduceerd is in 2008, had de

Nadere informatie

INTEGRATIE VAN MANAGEMENTSYSTEMEN. Leen Scheers Senior consultant

INTEGRATIE VAN MANAGEMENTSYSTEMEN. Leen Scheers Senior consultant Welkom INTEGRATIE VAN MANAGEMENTSYSTEMEN Leen Scheers Senior consultant GEGEVEN bedrijven wensen verschillende managementsystemen met certificaten meerdere invalshoeken (KVM), zowel op managementniveau

Nadere informatie

Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V.

Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V. Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V. Een kwaliteitsmanagementsysteem helpt bij de beheersing van risico s Want

Nadere informatie

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Robert t Hart / Geert Haisma 26 september 2013 r.hart@risicomanagement.nl / haisma@risicomanagement.nl 1www.risicomanagement.nl Visie risicomanagement Gemeenten

Nadere informatie

Bekend zijn met de visie en inzet van procesmanagement in de eigen organisatie.

Bekend zijn met de visie en inzet van procesmanagement in de eigen organisatie. en werkwijze BPM awareness Inzicht in de toepassing van BPM op strategisch niveau in het algemeen en binnen de eigen organisatie. Kennismaken met BPM vanuit een strategisch perspectief Nut en toegevoegde

Nadere informatie

Energie Kwailteitsmanagement systeem

Energie Kwailteitsmanagement systeem Energie Kwailteitsmanagement systeem (4.A.2) Colofon: Opgesteld : drs. M.J.C.H. de Ruijter paraaf: Gecontroleerd : W. van Houten paraaf: Vrijgegeven : W. van Houten paraaf: Datum : 1 april 2012 Energie

Nadere informatie

De kwaliteitsmanager en de toenemende complexiteit van de kwaliteitsfunctie

De kwaliteitsmanager en de toenemende complexiteit van de kwaliteitsfunctie De kwaliteitsmanager en de toenemende complexiteit van de kwaliteitsfunctie Verbeter de wereld, begin bij jezelf NNK, 11 februari 2016 Out of the box? als je echt wilt discussiëren over het vak kwaliteitskunde,

Nadere informatie

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE BUSINESS ASSURANCE STAKEHOLDERS Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 1 DNV GL 2014 Stakeholders 19 November 2015 SAFER, SMARTER, GREENER

Nadere informatie

Module Assetmanagement. Module XX / verkorte versie & ref. ISO 55002

Module Assetmanagement. Module XX / verkorte versie & ref. ISO 55002 Module Assetmanagement Module XX / verkorte versie & ref. ISO 55002 Ton Beckers, 21/10/2014 Structuur ISO 9001 5. Directieverantwoordelijkheid 8. meting, analyse en verbetering 4. Kwaliteitsmanagementsysteem

Nadere informatie

Bestuurssecretaris en...

Bestuurssecretaris en... het Zijlstra Center for Public Control and Governance www.hetzijlstracenter.nl Bestuurssecretaris en... Oriëntatie op de functie bestuurssecretaris het Zijlstra Center for Public Control and Governance

Nadere informatie

Najaar 2017 TRAININGEN MANAGEMENTSYSTEMEN LEER EN GROEI MET NEN

Najaar 2017 TRAININGEN MANAGEMENTSYSTEMEN LEER EN GROEI MET NEN Najaar 2017 TRAININGEN MANAGEMENTSYSTEMEN LEER EN GROEI MET NEN 1 Trainingen Managementsystemen najaar 2017 RELEVANTE TRAININGEN VOOR ELKE FASE IN UW ONTWIKKELING Trainingen Managementsystemen najaar 2017

Nadere informatie

>>> de nieuwe CIIO Maatstaf

>>> de nieuwe CIIO Maatstaf >>> de nieuwe CIIO Maatstaf U heeft er ongetwijfeld al over gehoord: de nieuwe ISO 9001: 2015 norm is onlangs gepubliceerd. Ook de CIIO Maatstaf, onze vertaling van de ISO 9001 norm voor kennisintensieve

Nadere informatie

Gedrag en cultuur in compliancemanagementsystemen

Gedrag en cultuur in compliancemanagementsystemen in compliancemanagementsystemen Steeds vaker zijn in de media verhalen te lezen over organisaties die non-compliant zijn en dus niet voldoen aan de eisen die door middel van wetgeving door de overheid

Nadere informatie

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt:

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt: Wabo effectief ?Hoe Zo! >> Het toepassen van de Wabo is meer dan alleen de IT-structuur aanpassen, de procedures herzien en/of de processen opnieuw beschrijven en herinrichten. Het zijn de medewerkers

Nadere informatie

Doel van de rol Iedere Compliance Officer heeft als doel het beheersen van de risico s die BKR loopt in haar strategische en operationele processen.

Doel van de rol Iedere Compliance Officer heeft als doel het beheersen van de risico s die BKR loopt in haar strategische en operationele processen. FUNCTIEPROFIEL Opdrachtgever: Functienaam: BKR Compliance Officer Security & Risk BKR is een onafhankelijke stichting met een maatschappelijk doel. BKR streeft sinds 1965, zonder winstoogmerk, een financieel

Nadere informatie

Wat betekent de nieuwe norm voor (Persoonlijk) Leiderschap? Ton Dijkzeul

Wat betekent de nieuwe norm voor (Persoonlijk) Leiderschap? Ton Dijkzeul Wat betekent de nieuwe norm voor (Persoonlijk) Leiderschap? Ton Dijkzeul Agenda Even voorstellen ISO en (Persoonlijk) Leiderschap Externe issues voor strategie Het waarom van organisaties Van strategie

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

Interne audits vanuit risico denken. Kleemans Organisatieadvies Ingrid van Rijckevorsel

Interne audits vanuit risico denken. Kleemans Organisatieadvies Ingrid van Rijckevorsel Interne audits vanuit risico denken Kleemans Organisatieadvies Ingrid van Rijckevorsel Agenda Opening, verwachtingen Theorie risicomanagement Risicogericht auditen Opdracht Opening, verwachtingen Opening

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

ISO 9001:2000 en EFQM bij AOSO Marc Gernaey

ISO 9001:2000 en EFQM bij AOSO Marc Gernaey INFOSHOP ISO 9001:2000 en EFQM bij AOSO Marc Gernaey 1 Doelstelling Implementatie van ISO 9001:2000 bij een overheidsadministratie ISO 9001 en AOSO Doelstelling van AOSO Filosofie en uitgangspunten van

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

Risicomanagement in de zorg

Risicomanagement in de zorg Risicomanagement in de zorg Een praktische invulling voor een integrale aanpak Diana Dingemans en Eveline Rutgers In de zorg neemt de belangstelling voor risicomanagement toe. Naast financiële risico s

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

Bob Alisic (NEN) Tweedeling in 'ISO land' dankzij ISO 9001:2015? Eindelijk!

Bob Alisic (NEN) Tweedeling in 'ISO land' dankzij ISO 9001:2015? Eindelijk! Bob Alisic (NEN) Tweedeling in 'ISO land' dankzij ISO 9001:2015? Eindelijk! Gaat de volgende versie van ISO 9001 echt iets anders betekenen voor haar gebruikers dan de huidige 2008 versie? Komt er nu een

Nadere informatie

CERTIFICERING & TRAINING NIEUWE ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 SAFER, SMARTER, GREENER

CERTIFICERING & TRAINING NIEUWE ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 SAFER, SMARTER, GREENER CERTIFICERING & TRAINING NIEUWE ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 SAFER, SMARTER, GREENER DNV GL dichtbij de bron van ISO 9001:2015 NIEUWE ISO 9001 23 september 2015 werd de nieuwste editie van ISO 9001

Nadere informatie

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing Inhoud 1 Inleiding 3 2 Aantonen kwaliteitsborging van de dienstverlening 4 3 Auditing 5 3.1 Wanneer toepassen

Nadere informatie

Lean & ISO A match made in heaven?

Lean & ISO A match made in heaven? Lean & ISO 9001 A match made in heaven? Agenda Wat is ISO 9001 en wat is Lean? pag. 3 Waarom ISO 9001 + Lean? pag. 4 Hoe Lean ISO 9001 kan ondersteunen pag. 5 2 ISO 9001 geeft de normen aan voor een goed

Nadere informatie

ConQuaestor Summer Game Week

ConQuaestor Summer Game Week ConQuaestor Summer Game Week Glue It: lean management bij productiebedrijven Alles moet snel én alles moet goed. U heeft te maken met (toenemende) eisen en wensen van klanten op het gebied van kwaliteit,

Nadere informatie

Op weg naar een integraal kindcentrum. Janny Reitsma

Op weg naar een integraal kindcentrum. Janny Reitsma Op weg naar een integraal kindcentrum Janny Reitsma Programma: Verkenning van het integraal kindcentrum Leiderschap: mensen in beweging zetten Leiderschap: planmatig organiseren Leren als strategie voor

Nadere informatie

De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz

De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz Group Director, QHSE 11 September 2014. ABOUT US FTS Hofftrans Oil transportation

Nadere informatie

Procesmanagement bij bibliotheken

Procesmanagement bij bibliotheken Stichting Certificering Openbare Bibliotheken Inhoud 1. Huidige stand van zaken kwaliteits- en procesmanagement - p. 3 2. Checklist bij kwaliteits- en procesmanagement - p. 4 3. Waarom kwaliteits- en procesmanagement

Nadere informatie

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system! Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!! Tom Veerman! Triple A Risk Finance B.V.! 1! Programma! Solvency II stand

Nadere informatie

I T S X. Informatiebeveiliging, IT Audit & Compliance, Security as a Service, Risicomanagement, Educatie

I T S X. Informatiebeveiliging, IT Audit & Compliance, Security as a Service, Risicomanagement, Educatie I T S X Understanding the Tools, the Players and the Rules Informatiebeveiliging, IT Audit & Compliance, Security as a Service, Risicomanagement, Educatie Voorwoord Ralph Moonen Arthur Donkers Mijn naam

Nadere informatie

MASTERCLASS STRATEGIE IN DIGITALE TRANSFORMATIE

MASTERCLASS STRATEGIE IN DIGITALE TRANSFORMATIE MASTERCLASS STRATEGIE IN DIGITALE TRANSFORMATIE NYENRODE. A REWARD FOR LIFE 1 EEN KENNISUPDATE OVER DE BELANGRIJKSTE STRATEGISCHE CONCEPTEN EN REFERENTIEKADERS 2 VOORWOORD In deze economische realiteit

Nadere informatie

Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014

Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014 Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014 Kris Winters Marcel de Bruijn Jürgen van Dueren den Hollander Maurits Dekker Improving performance, reducing risk Wie is Lloyd s Register,

Nadere informatie

Leiderschap & het paradigma dat de manager expert moet zijn

Leiderschap & het paradigma dat de manager expert moet zijn Leiderschap & het paradigma dat de manager expert moet zijn door Mari Plooij Een aanzet tot anders denken Het volle potentieel uit de medewerkers halen is een opdracht en streven van iedere organisatie.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Duurzaamheid beleid... 4 3 PLAN: Energieverbruik en reductiekansen... 6 3.1 Energieverbruik door GMB (scope 1 en 2)... 6 3.2 Energieverbruik in de keten (scope 3)... 7

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

Communicatieplan m.b.t. CO2

Communicatieplan m.b.t. CO2 Communicatieplan m.b.t. CO2 Opgesteld door : H. van Roode en Y. van der Vlies Datum : 20 februari 2014 Goedgekeurd door : H. van Roode Datum: 20 februari 2014 Blad 2 van 11 Inhoudsopgave Inleiding... 3

Nadere informatie

NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur

NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur Erik van de Crommenacker, projectleider NTA 8595 Nationale-Nederlanden Overzicht Vraag vanuit de markt NTA 8595: stap voor stap Resumerend Beroepsprofiel Erkend

Nadere informatie

6.6 Management en informatiebeveiliging in synergie

6.6 Management en informatiebeveiliging in synergie 6.6 Management en informatiebeveiliging in synergie In veel organisaties ziet men dat informatiebeveiliging, fysieke beveiliging en fraudemanagement organisatorisch op verschillende afdelingen is belegd.

Nadere informatie

De Rotterdam, één van de hoofdgebouwen van de gemeente Rotterdam.

De Rotterdam, één van de hoofdgebouwen van de gemeente Rotterdam. De Rotterdam, één van de hoofdgebouwen van de gemeente Rotterdam. 1 Hoe heeft Rotterdam IB aangepakt en welke lessen zijn daaruit te trekken: valkuilen en beren. 2 De nieuwe organisatie: 5 primaire proces

Nadere informatie

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Informatiebeveiliging the next level!

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Informatiebeveiliging the next level! Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Informatiebeveiliging the next level! 1! 1. Introductie Agenda! 2. Stand van zaken in de Cyber Security wereld 3. Verschillende soorten

Nadere informatie

Opstelling. ISO 9001:2015 Meerwaarde of veranderen om te veranderen? 11/27/2014. Annemarie de Jong NEN. Waarom herziening ISO 9001?

Opstelling. ISO 9001:2015 Meerwaarde of veranderen om te veranderen? 11/27/2014. Annemarie de Jong NEN. Waarom herziening ISO 9001? ISO 9001:2015 Meerwaarde f veranderen m te veranderen? 25 nvember 2014 Annemarie de Jng NEN 1 Opstelling ISO-werk Waarm herziening ISO 9001? Vrbereidingen Belangrijkste veranderingen Planning en implementatie

Nadere informatie

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014. b. Noem vier onderdelen van het accountplan voor Novi food die bijzondere aandacht vragen.

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014. b. Noem vier onderdelen van het accountplan voor Novi food die bijzondere aandacht vragen. NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014 Antworden DEEL ACCOUNTMANAGEMENT DEEL ACCOUNTMANAGEMENT Totaal 55 punten Vraag 9 (15 punten) a. Noem twee functies van een accountplan. b. Noem vier onderdelen

Nadere informatie

Het belang van risicomanagement voor maatschappelijke organisaties Beheersing of buikpijn?

Het belang van risicomanagement voor maatschappelijke organisaties Beheersing of buikpijn? Het belang van risicomanagement voor maatschappelijke organisaties Beheersing of buikpijn? 7 september 2017 Erik Breijer 1 Waarom Risicomanagement? Wat is aanleiding om met risicomanagement te starten:

Nadere informatie

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version Introductie Quickscan De financiële organisatie moet, net zo als alle andere ondersteunende diensten, volledig gericht zijn

Nadere informatie

ISO 31000: nieuw referentiekader voor risicomanagement

ISO 31000: nieuw referentiekader voor risicomanagement ISO 31000: nieuw referentiekader voor risicomanagement Door ISO en IEC zijn eind 2009 twee nieuwe normen voor het onderwerp Risicomanagement gepubliceerd. Het gaat om twee generieke normen met termen en

Nadere informatie

Leergang Compliance Officer in de Zorg. Dé Leergang Compliance Officer in de Zorg

Leergang Compliance Officer in de Zorg. Dé Leergang Compliance Officer in de Zorg Leergang Compliance Dé Leergang Compliance Leergang Compliance Dé Leergang Compliance Weet u wat het woord compliance betekent? Misschien herkent u het woord direct en weet u wat de betekenis is, maar

Nadere informatie